Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар: сырғымалар, сел, тастың құлауы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

Негізгі бөлім: Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар: сырғымалар, сел, тастың құлауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.1 Бейбіт және соғыс уақытындағы Төтенше жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1.2 Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар сипаттамасы: сырғымалар, сел, тастың құлауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

1.3 Селдің, қар көшкіннің, сырғыма мен опарылманың пайда болу кезіндегі іс.әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
" Тіршілік қауіпсіздігі" — адамның төтенше жағдай кезіндегі өмір сүру ортасымен қауіпсіз қарым-қатынасының, шаруашылық объектілерінің тұрақты жұмыс істеу әдістерін, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды ескерту мен салдарын жою және осы заманғы зақымдау құралдарының қолданылуы мәселерін зерттейді.
Бейбіт уақытта (зілзала, авария мен апат қауіпі төнген немесе болған кезде) және дау шабуылы қауіпі кезінде төнген і қауіп туралы халыққа дер кезінде және сенімді хабарлауды, сондай-ақ халыққа жағдай туралы хабарлау мақсатында олардың назарын аудару үшін электр сиреналары мен өндірістік гудоктар және "Баршаңыздың назарыңызға !" АҚ ескерту дабылының берілгендігіне өзге де құралдар қосылады. Осы дабыл бойынша радионы, радио мен телевизиялық хабарлау қабылдағыштарын қосып ТЖ жөніндегі басқарманың (бөлімнің) шұғыл хабарын тыңдаған соң, берілген ақпаратқа сәйкес іс-әрекет ету керек.
Соғыс уақытында жау шабуылы мен әуе радиоациялық, химиялық және бактериологиялық қауіп төнген кезде де "Баршаңыздың назарыңызга!" дабылы беріледі, оның артынша халықтың алдағы іс-әрекет мен панаханалардың орналасқан жері туралы ақпарат беріледі.
Табиғаттағы тосын жағдай-бұл адамның қоршаған ортамен қарым-қатынасы нәтижссінде және оныңөміріне, денсаулығы мен мүлігіне қауіп төнгенде болуы мүмкін жағдай.
1. Өмір – тіршілік қауіпсіздігі Қалжігітов Қ. , Төлемісова А. 2004 ж.
2.«Төтенше жағдайларға байланысты жарақаттар, қатты аурулар және улану»Л.А. Суровцев,А.Я. Бойко 2004 ж.
3. ЖОО студенттеріне арналған "Тіршілік қауіпсіздігі" курсы бойынша оқу құралы
4. Л. К. Мартене М. Б. Вольфсон и др. «Техническая
энциклопедия т.14, т.15 Москва, 1931г.»
5. Айыпов А.К. «Тіршілік қаупсіздігі» пәнінен оқыту-әдістемелік комплекс, 2005ж.
6. Айыпов А.К. Тіршілік қауіпсіздігі: Оқу құралы.- Астана, 2009 ж.
        
        Жоспар
Кіріспе.......................................................................................................................3
Негізгі бөлім: Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар: сырғымалар, сел, тастың құлауы..........................................................................................................4
1.1 Бейбіт және соғыс уақытындағы Төтенше ... ... ... ... жағдайлар сипаттамасы: сырғымалар, сел, тастың құлауы...................................................................................................7
1.3 Селдің, қар ... ... мен ... пайда болу кезіндегі іс-әрекеті..............................................................................................................9
Қорытынды...........................................................................................................12
Қолданылған әдебиеттер......................................................................................13
Кіріспе
" Тіршілік қауіпсіздігі" -- адамның төтенше жағдай ... өмір сүру ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу әдістерін, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды ескерту мен салдарын жою және осы ... ... ... ... ... зерттейді.
Бейбіт уақытта (зілзала, авария мен апат қауіпі төнген немесе болған кезде) және дау ... ... ... ... і қауіп туралы халыққа дер кезінде және сенімді хабарлауды, сондай-ақ халыққа жағдай туралы хабарлау мақсатында ... ... ... үшін ... ... мен өндірістік гудоктар және "Баршаңыздың назарыңызға !" АҚ ескерту дабылының берілгендігіне өзге де құралдар қосылады. Осы ... ... ... ... мен ... ... ... қосып ТЖ жөніндегі басқарманың (бөлімнің) шұғыл хабарын тыңдаған соң, берілген ақпаратқа сәйкес іс-әрекет ету керек.
Соғыс уақытында жау шабуылы мен әуе ... ... және ... ... төнген кезде де "Баршаңыздың назарыңызга!" дабылы беріледі, оның артынша ... ... ... мен ... ... жері ... ақпарат беріледі.
Табиғаттағы тосын жағдай -бұл адамның қоршаған ортамен қарым-қатынасы нәтижссінде және оның өміріне, денсаулығы мен мүлігіне қауіп ... ... ... ... ... ... өсімдіктер мен хайуанаттардың уымен улану, табиғи-ошақтық ауруларға шалдығу, тау ауруы, күн өту және дененің суынуы, улы ... мен ... ... ... ауралар.
Экологиялық тосын жағдайларға белгілі жайттарда ерекше маңызға ие болатын тосын оқиғалар (суық, ыстық, аштық, шөлдеу, шаршау, ... тән ... ... жағымсыз әсер ету деңгейі ерекшелігі соншалықты аурудың асқынуына, сіресіп қалушылыққа алып келеді.
Тосын жағдайдың дамуына немесе пайда болуына әсер ететін ... орта ... ... және ... ылғалдығы, күн радиациясы, жауын-шашын, атмосфераның барометрлік қысым ... жел, ... ... сондай-ақ жер бедері, су көздері, флора мен фауна, жер магнит өрісінің ауытқуы жатады.
Қиын жағдайдағы іс-әрекеттерге әрдайым дайын болу керек. ... ... ... ... ... ... ... алып шығады. Кез-келген адам өзі күтпеген үлкен іс-әрекеттерді жасайды. Тек не істеу керектігін гана білу керек. Қайғылы жәйт ... ... ... Оны күту - еш ... қаза болу ... соз. Оған ... ... қалу деген сөз! Тығырықтан шығуды үйрену керек. ... ... тірі ... ... ... ... ... Крузоны келтіруте болады.
Негізгі бөлім: Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар: сырғымалар, сел, тастың құлауы.
1.1 Бейбіт және ... ... ... жағдайлар
ҚР-ның 1996жылғы 5 шілдедегі "табиғи жөне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы" Заңы ... ... ... табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды жою жөніндегі қоғамдық қатынастарды реттейді: мұнда халықты, ... ... және ... ... объектілерді төтенше жағдайлар мен олар туғызған зардаптардан қорғау мемлекеттік саясатты жүргізудің басым саладарының бірі болып табырады.
Заңда төтенше жағдайға, дүлей зілзалаға, ... ... ... ; ... міндеттері, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы халықтың құқықтары мен міндеттері белгіленген; жергілікті ... ... ... органдардыц өкілеттіктерін ерекше көрсетілген; табиғи жэне техногендік ... ... ... ... ... ... үшін жауапкершілік анықталған. Заңда төтенше жағдайларға қатысты өзгеде ... ... ... бүл әдеттегідей тұрғындардыц қалыпты тіршіліктерінің тұтқиыл бұзылуына, адамдардың ... ауыл ... ... шетінеуіне, материалдық қүндылықтардың бүлінуіне және жойылуына әкеп соғатын табиғи құбылыс.
Дулей зілзала - төтенше жағдайдың пайда болуына әкеліп ... ... ... көбесі адамға бағынышты емес табиғат күші әсерінен болады: жер ... сел, су ... ... қар ... дауылдар күртік, орман және дала өрттері т.б.
Әрбір дүлей зілзаланың өзіне ғана тән пайда болу ... ... ... ... мен даму сатысы, қоршаған Ортаға әсер ету ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... қарамастан оларға мына жалпы ерскшеліктер кең біріге алуы, қоршаған ортаға айтарлықтай әсер етуі, адамға күшті психологиялық ықпал жасауы.
Авария - ... ... ... ... ... және ... зақымдануы Авариялар зардаптарының сипатты түріне, көлеміне және олар пайда болған кәсіпорынның олардың ерекшелігіне байланысты авариялардың әдеттегідей зардаптары ... ... су ... ... ... басу ... мүмкін. Көбінесе авариялар ауаның газдалуың мұнай өнімдерінің қауіпті сұйықтықтардың, ... әсер ... улы ... ... - бүл ... ... пайда болған әрекет, халықтың үлкен тобының тіршілік әрекеттері ... адам ... ... ... мен денсаулығына қауіп төндірумен, едәүір экономикалық немесе экологиялық шыгынмен сипатталатын ... ... ... ... ... мен түрі бойынша бөлінеді:
Көлемі бойынша: кіші, орташа, улкен болады.
Көлемді анықтау кезінде белгіге екі ... ... ... ... ... ... ... адамдар саны; апат зардабына ұшыраған аумақ
Турі бойынша: - ... ... ... ... ... ... ... атап айтқанда адам факторы әсерінен) болды
Табиғи:
1. Метеорологиялық (дауыл, циклон, күйін, әдеттегідей тыс аптап, құрғақшылық, аяз, найзағайдан болған, ... ... және ... ... ... ... өрт, жер ... Топологиялық (сел, сырғыма, қар көшкіні, тастың құлауы, су басу).
4. Космостық ... және ... ... ... құлауы, олармен соқтығыс).
Жасанды:
1. Көліктік (космостық, авиациялық, автомобильдік, теңіз, өзен, ... ... ... ... ... ... термиялық).
3. Спецификалық (бактериологиялық, эпидемиялық).
4. Әлеуметтік (соғыс, аштық, қоғамдық жәпе ұлттық тәртіпсіздік, терроризм, маскүнемдік, нашақорлык, токсикомания).
Әрбір апат ошақ ... алып ... ... үшіп ... бүлдіру, зақымдау ерекшелігі тән, ал әрбір ошақ - бұл төтенше жағдай.
Төтенше жаедай - адамдардың қаза табуына әкеліп соққан ... ... ... мүмкін, олардың денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізуші объектілерге нұқсан келтірген немесе келтіруі мүмкін, халықты едәуір дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... зілзала немесе апат салдарынан болған белгілі бір аумақта туындаған жағдай
Төтенше жағдайлардың басты көрсеткіші бүлдіру процесстерінің ... ... ... бүл ... ... ... үшін қосымша күш пен қаражатты тарту және айрықша шешім қабылдауды талап етеді.
Төтенше жағдайлар үш негізгі белгілер бойынша жіктелінеді:
1. Пайда болу ... ... ... қатыстылығы бойынша.
3. Аймақтық таралуы бойынша.
Пайда болу саласы бойынша төтенше ... ... ... ... ... Табиғи төтенше жағдайларға:
-геофизикалық қауіпті қүбылыстар (жер сілкінісі, ... ... ... ... ... сел, сырғыма, тастың құлауы);
- метеорологиялық және агрометеорологиялық қауіпті құбылыстар (дауыл, құйын, құрғақшылық, аяз және т. б.);
- теңіздегі ... ... ... ... ... ... қүбылуы, мұздар арыны және т. б.);
- гидрологиялық қауіпті құбылыстар (су ... ... ... сулар деңгейінің көтерілуі);
-табиғи өрттер (ормандық, далалық, шымтезектік); -адамдардың ... ... ... ... ауылшаруашылық малдардың жүқпалы ауруға шалдығуы (эпизоотинар);
- ауылшаруашылық өсімдіктердің ... және ... ... ... жатады.
Техногенді сипатты төтенше жағдайларға:
- өндірістік;
- транспорттық авариялар (темір жол поездар, теңіз жөне өзен ... ... әуе ... ... ... ... магистральді еткізу құбырларындағы авариялар);
- өрттер (жарылыстар);
-ҚӘУЗ тасталуымен (тасталуы ықтимал) авариялар; РЗ ... ... ... ... СҚЗ ... ... ... авариялар;
- ғимараттардың кенеттен құлауы; электр-энергетикалық жүйелердегі авариялар; коммуналдық тіршілікті қамсыздандыру желілердегі авариялар;
тазартқыш құрылыстардағы авариялар;
- ... ... ... ... ... ...
Жанжалды сипатты төтенше жағдайларға:
- қарулы шабуыл;
- кейбір аймақтардағы толқулар;
соғыс уақыттағы әскери әрекетерде қазіргі зақымдау тәсілдерді ... ... ... ... ... ... мыналарға бөлінеді:
- құрылыста;
- өндірісте;
- халыққа үй-жайлылық және ... ... ... ... ... ... ... байланыста (газөткізгіштер, мүнайөткізгіштср)
Аумақтық таралуы бойынша төтенше жағдайлар мыналарға бөлінеді:
-объектілік (зардаптардың таралуы қондырғыда, цехта, объектіде ... ... елді ... ... облыста шектеледі);
-аймақтық (таралуы бірнеше облыстарда шектеледі);
-кең ауқымды (зардаптардың Қазақстан Республикасының және шектес мемлекеттердің аумағына таралады).
Қазақстан Республикасына ... және ... ... ... ... вулкандардың қопарылуынан, цунамидан, тайфуннан жәпе табиғи шымтезектік өрттерден басқа барлық түрлері топ.
1.2 Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар сипаттамасы: ... сел, ... ... ... ... - ... немесе өндіріс апаттарының зардаптарын күнделікті қызметпен, қаражатпен жоюға мүмкіндік бермейтін, ол үшін әдейі материалдық, техникалық, ақша ... және адам ... ... ... жағдай.
Қазақстан мемлекетінің орналасқан жері - орасан зор, кең байтақ. Ол жерлерде табиғат апатының неше түрі: жер сілкіну, қар ... су ... сел, ... тастың құлауы жиі болып жатады.
Зілзала - бұл кенеттен пайда болатын, халықтың қалыпты тірлігін күрт бұзатын, материалдық құндылықтарды үлкен ... ... ... ... мен ... өлім-жітім болатын табиғат құбылысы.
Әрбір зілзаланың өзіне тән физикалық қасиеті, пайда болу себебі, қозғаушы күші, сипаты мен даму сатысы, қоршаған ... ... ... ету ... бар.
Зілзала кезкелген мемлекет үшін үлкен ауыртпашылық, келтірер залалы мол төтенше оқиға.
Қазақстан Республикасы аумағында мынадай зілзалалар болуы мүмкін: жер сілкінісі, сел, қар ... ... ... су ... ... ... су тасқынына бүкіл зілзаланың 40 пайызы келеді екен, 20 пайызы - ... ... 15 ... - жер ... ал ... 25 ... - ... басқа түрлері.
Каспий теңізі деңгейінің өзгеруіне, Арал теңізінің құруына, Балқаш көлінің таяздануына байланысты құбылыстар ... ... ... жағдайлар арасындаерекше орын алады.
Сел - тау өзенінің өз ... ... ... ... күрт ... және тау ... бұзылуынан болатын қуатты ағын. Сел өте қауіпті болып келеді. Оның құрамында су мен лай ... ... ... ... тұрған барлық кедергілерді бұзып өтеді. Сел әсіресе қалалар үшін қауіпті болып келеді. Қазіргі кезде әлем бойынша сел ... 50 ... ... ... ... соның ішінде Алматы қаласы да бар.
Сел ұзақ нөсердің салдарынан, мұз бен қардың ... ... ... ... өзендердің бұзылуынан, жер сілкінісінен, адамның шаруашылық қызметі ... ... ... ... ... ... ... сел әдеттегідей үздіксіз емес, жекелеген толқындар мен 10 м/с және одан да көп жылдамдықпен қозғалады.
Селді оның құрамындағы тастар үлесі бойынша: ... ... ... ... сулы тас ... деп бөледі. Ағындардың қозғалуы бойынша сел байланыстырылған және байланысты емес болып бөлінеді.
Іле, Жоңғар, Талас Алатауының жоталарында, ... ... ... және ... тауларындағы өзендер Қазақстандағы сел қауіпі күшті аудандар болып табылады.
Сел тасқыны кезінде ... ... ... мен ... зілзаланың белгілерін дер кезінде анықтау мен белгілеуді және ол туралы хабарлауды ұйымдастыру үлкен әсер етеді.
Сейсмикалық қауіпті ... ... ... ... ... егіс ... ... үй малын бағу жөніндегі нұсқауларды қатаң орындауға тиіс.
Халыққа сел ... ... ... ... ... сондай-ақ оның пайда болуының алғашқы белгілері білінген сәтте, ғимараттан тез шығып, бұл туралы төңірегіндегілерге ... ... ... бару ... Өрт болмау үшін үйден шыққан кезде пешті сөндіріп, газ бұрандысын жауып, жарықты өшіріп, электр заттарын ажырату қажет. Егер уақыт ... ... ... ... айдап кеткен жөн. Халық қауіпті аудандардан уақытша қауіпсіз орынға көшіріледі.
Сел ... тап ... ... ... бар ... ... көмек көрсету керек. Мұндай құралдар құтқарушылар беретін таяқ, арқан, сырық, шынжыр және тағы сол ... ... ... Тасқын ішіндегі адамды оның шетіне біртіндете жақындата ... ... ... ... ... ... ... кезінде көшіруге қатысушы адамдар қауіпті жерден қарттар мен балаларды, ... мен өз ... жүре ... адамдарды шығарады. Еңбекке қабілетті бүкіл халық тоғандарды нығайтуға, кедергілер тұрғызуға, ағызғыш каналдар қазуға міндетті.
Егер сел апатына елді мекен ұшыраса, онда ... ... ... ... ... ... жүргізетін әртүрлі құтқару бөлімшелерінің айтарлықтай күштері мен құралдары тартылады.
Сырғымалар - ауырлық күшінің әсерімен ылғалды топырақ массасының ... ... ... Тау ... және ... ... жақпарлардың немесе құрғақ, тік, еңіс беткейлердегі жақпарлардың құлауы.
Сырғымаларды олардың құрамындағы материалдарға байланысты жіктеуге болады. Айта кететін болсақ бірінші ... ... ... ... екіншіден лай топырақ пен тастардан, үшіншісі қар жамылғысы мен мұздан тұруы. Масштаб бойынша сырғымалар ауқымды, орташа және кішігірім ... ... және ... ... күштілігі болып бөлінеді.
Сырғымалар Қазақстанның барлық таулы аудандарында болып тұрады. Олардың пайда болу ... ... және ... ... мен топырақтың ылғалдануы, жер сілкінісі, сондай-ақ адамның шаруашылық қызметі болып табылады. Аса ірі сырғымалар тектоникалық ұсақталуға байланысты. ... ... ... ... ... ірі ... ... көлдеңен су тоғандарын жасай отыра, таулы жазықтарды құрсаулайды. Мұндай өзендерге Күнгей Алатаудағы ... ... ... кезкелген уақытында тіктігі 19 градусқа жуық жарларда пайда болады. Ірі қопарылмалардың ауданы 50-60 га жетеді.
Соңғы жылдары Қазақстан тауларындағы сырғымалар құбылыс ... ... ... байланысты саяжай учаскілерінің кесінділері есебінен жандана түсті. Тау беткейлерінің табиғи геоморфологиялық тепе-теңдігі олардың жол, саяжай үйін салу, су ... ... және ... ... салу ... ... ... бұзылады, сонымен қатар өсімдік-сопырақ жамылғысы бұзылып, беткей топырағы суырмалы сумен ылғалданады. Сырғымалар бұрын олар байқалмаған жерлерде де ... ... ... басталғандығы туралы хабарды алған бойда үй-жайдан жылдам шығып, төңіректегілерге қауіп туралы ескертіп, қауіпсіз орынға барған жөн. Үйден ... ... ... су мен газ ... ... жарық пен басқа да электр қондырғыларын ажырату қажет.
Тастың құлауы - тік ... және биік ... ... ... ... ... жартастардың төмен қарай құлауы. Бұлар өз кезегінде құлап бара жатқанда көптеген орташа немесе майда тастарға ... ... ... ... ... ... ... көбінесе таулы жерлерде, жол жағаларында орын алады. ... ... болу ... жер ... ... ... адамдардың шаруашылық қызметі.
1.3 Селдің, қар көшкіннің, сырғыма мен опарылманың ... болу ... ... және тау бүктерінің аумағы селдің, қар көшкіннің, сырғыма мен қопарылманың әсеріне жиі ұшырайды.
Сел - тау ... ... 5-10 м/с ... ... 10-20 м. дейін (кейбір жағдайларда 40-50 м. ... ... ... ... су мен ... материалдар қоспасындағы қасқағым сәтте өтетін тау тасқыны, ол салмағы 300 тонна үлкен тастың өзін оңай дөңгелетіп әкетеді.
Селдің ... ... күші ... ... ... ... гидротехникалық ғимараттарды қиратып, жазық пен өзен сағаларын бүлдіреді. Селдің қуаты мен қиратушылығы бойынша Қазақстан ТМД-да алғашқы орындарының ... ... ... ... ...
:: сел ... күшті аудандарда қатты нөсердің ұзақ жаууы;
:: биіктегі сел қаупі бар өзендерде ауа температурасының көтерілуі, бұл морендік өзендердің суға ... ... ... ... ...
:: өзендегі су деңгейінің күрт төмендеуі немесе оның жоғарғы жағында өзен ... ... ... ... пайда болуы;
:: өзен бөгетінің бұзылуына алып келетін жер сілкінісі.
Сел тасқыны кезiнде халықтың өзiн-өзi ұстауы мен ic-әрекетіне зiлзаланың белгiлерiн дер ... ... мен ... және ол туралы хабарлауды (ескерту) ұйымдacтыpy үлкен әсер eтеді. ... сел ... ... туралы хабарлaған жағдайда, сел қаупі кезінде қарттар мен балалардың шығуына көмектеседі. Бірінші кезекте аурулар мен өз ... жүре ... ... ... ... ... ... халық тоғандарды нығайтуға, кедергілер тұрғызуға, ағызғыш каналдар қазуға міндетті.
Сел қауіпі кезінде көшіруге қатысушы адамдар қауіпті жерден ... мен ... ... мен өз ... жүре ... ... шығарады. Еңбекке қабілетті бүкіл халық тоғандарды нығайтуға, кедергілер тұрғызуға, ағызғыш каналдар қазуға міндетті.
Егер сел апатына елді мекен ұшыраса, онда іздеу-құтқару ... ... ... ... ... ... ... құтқару бөлімшелерінің айтарлықтай күштері мен құралдары тартылады.
Құтқарушылардың іс-әрекеті:
:: зардап шегушіні қазып алғаннан кейін оның ... ... бос ... ... ... бетіне қардың қатып қалмағандығын анықтау қажет. Екінші жағдайда тірі қалу мүмкіндігі аз.
:: ... ... ... мен ... ... дәрежесін (егер ол жылы және жұмсақ болса, оның өмір сақтап қалу ... бар) ... ...
:: ауыз бен ... қарды кетіріп „ауызға ауыз" немесе „мұрынға ауыз" әдісімен жасанды тыныс алдыруды жасау қажет;
:: бір ... ... ... ... ... ... ... қойып (ыстық су құйылған ыдыс) жылыту керек;
:: егер адам есін жиса, оған қантты шай немесе кофе берген жөн. Спирт ... ... ... ... ... ... соғысы мен тыныс алуы қалыпқа түскеннен кейін ғана әкетуге болады.
Су тасқыны мен субасу кезіндегі іс-әрекеті. Су басу - ... көл ... ... суының көтерілу нәтижесінде жердің белгілі бір бөлігінің су астында қалуы. Ол елді мекендердің су астында қалуына, адам мен малдың өлім-жітіміне алып ... ... ... негізгі себептері нөсер жаңбыр, қардың, мұздақтардың үздіксіз еруі, қума жел болып табылады.
Сырғымалар, бөгеттердің, тоғандардың кенет бұзылуынан пайда болатын су басу өте ... Ол өз ... ... ... ұзақ ... ... болып табылады.
Судың көтерілуінен болатын субасуы Қазақстанның барлық аймақтарындағы өзендерде болып ... ... ... ... ... құбылыстар ақпан-наурызда.
Жаңбыр тасқындары Қазақстан аумағында таза түрінде ... ... тау ... және ортасындағы өзендерде, сайларда, көктемнің аяғында және жаз мезгілінде, сондай-ақ ... ... ... ... айналуы болып табылады
Субасудан сақтандырудың негізгі шаралары. Жеке сақтандыру шараларына мыналар жатады:
:: толқын соққыларына төзетін ... ... ...
:: ... ... ... ... үйрету;
:: қайықтың болуы (кәдімгі және үрмелі);
:: жақын орналасқан ... ... биік ... ...
:: жақындаған зілзала туралы хабардың әдістері мен нысандарын білу;
:: тұрғын үйдің жанына топырақ салынған қаптар, ... қою, ... ... ... ... ... адамдарды іздеу барлық жүзу құралдарының экипаждарын тарта отырып кешіктірілмей ұйымдастырылады. ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар жөнiндегі (тасқын комиссиясы) комиссияның арнaйы шешімімен жарияланады. Көшірудің басталғандығы және тәртiбi туралы ... ... ... ... мен ... ... бойыншa хабарланады. Жұмыс iстейтiнде сонымен қатар кәсiпорын, мекеме мен оқу орындарының әкімшілігі, ал өндіріс пен қызмет көрсету саласында жұмыс ... ... ... ... арқылы хабарланады. Халыққа көшіру нүктесіне жиналатын орын, оған келу мерзімі жаяу ... ... ... сондай-ақ жергілікті жағдайға, күтілген апатқа, оны ескерті уақытына орайлас басқа да ... ... ... ... негізгі әдістері - радио мен теледидар арқылы хабар беру.
Халыққа өз уаққытында хабарлауды ... мен ... ... ... жеткізу жөніндегі жауапкершілік ТЖ жөніндегі тиісті аумақтық органға жүктеледі. (ҚР Төтенше жағдайлар министірлігінің облыстық ТЖ департаменті)
Аса қаyiптi объектiлердегi және оған өте ... ... ... көлiк құралдарындағы (поезд, теңіз және өзен кемелерi, ұшақтар) халлыққа радиоактивтi және химиялық зақымдау, алaпат су басу қаyiп ... ... ...... ... ... ... қала, аудан) олаpға хабарлау тиiстi ұйымар мен көлiк органдарының басшыларынa жүктеледi.
Тосын оқиға туралы ақпарат пен іс-әрекет тәртібінің мазмұны.Төтенше ... ... ... ТЖ ... үлгілік нұсқалары даярланады (мемлекеттік және орыс тiлдерiнде), ... ... ол ... ... ... отырып өзгертіледі. Дыбыстық дабылдар белгiленгеннен кейiн (сиреналар, гудоктар және т.б.) aқпарат бес минут бойында берiледi.
Қорытынды
Қабілетсіздіктен бақытсыздыққа ... ... ... ... ... Адамдар жеуге болатын өсімдіктер мен құстардың арасында аштан өледі. Тұрпайы тұрақ ... ойы ... ... ... судан екі қадам жерде шел қыспағынан жан тәсілін ... ... ... ... адам ең ... тек өзі ғана екенін, тамақ пен тұрақ ... және ... ... ... ... ... ... медициналілқ көмек көрсетіледі, бұдан кейін байланыс жасауға әрекет жасалады, баспана ұйымдастырылады, су мен ... ... ... шығатын жолды багдарлап, іздеу басталады.
Экологиялық тосын жағдайларға белгілі жайттарда ерекше маңызға ие болатын тосын оқиғалар (суық, ... ... ... ... ... тән ... Олардың жағымсыз әсер ету деңгейі ерекшелігі соншалықты аурудың асқынуына, ... ... алып ... ... - өмірге немесе денсаулыққа қауіп төндіретін кез-келген шынайы немесе елестік жағдайға адамның табиғи жауабы.
Қорқыныш авариялық жағдайға көмектесумен қатар көп ... оны ... ... ... ... күшеюіне кез-келген кездейсоқ оқиға - ауа райының бұзылуы, қозғалыс құралының ... ... ... жөне т. б. ... етуі ... ... жер ... көлік құралдарының соғылысы және басқа кездейсоқ қауіптерде ... ... ... ... ерте ме, кеш пе күш ... ... әлсіреп, бұдан әрі тырбану қисынсыз болып көрінсе, адамның жігері жасиды. Адамды бойкүйездік, немқұрайдылық биледі. Ол құтқарылатындығына ... және ... ... ... жұмсамай, азық-түлік қорын пайдаланбай қаза болады. Статистика кеме күйрегеннен кейін құтқару құралдарына жеткен адамдардың 90%-ны үш ... ... ... факторлардан өлетіндігін дәлелдейді. Құтқару кемелерді мұхитта кездескен қайықтар мен желкендерден азық-түлік қоры мен су ... және өлі ... ... рет ... ұрпақ жинаған білім іс жүзіндегі тіршілік дағдылары болып қалыптасып, адамдардың, сыртқы ортаның аса жағымсыз жағдайына бейімделуіне мүмкіндік береді. Солтүстіктегі ... ... ... ... ... ... ... ата-бабалар жипақтаған тәжірибемен өздерін мүлде еркін сезінеді. Кез-келген төтенше ... тірі қалу ... ... қана ... оны қалыптастыруға тиіс.
Жұмсалған еңбек шығынына қарамастан жұмысты жалғастыру аса және маңызды. Кез-келгсн жұмыс бір сарында, күш-жігерді дұрыс ... ... ... ... ... Өмір - тіршілік қауіпсіздігі Қалжігітов Қ. , Төлемісова А. 2004 ж.
2. Л.А. Суровцев, А.Я. ... 2004 ... ЖОО ... ... "Тіршілік қауіпсіздігі" курсы бойынша оқу құралы
4. Л. К. Мартене М. Б. Вольфсон и др.
5. ... А.К. ... ... ... ... ... А.К. ... қауіпсіздігі: Оқу құралы.- Астана, 2009 ж.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар30 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Азаматтық қорғаныс күштерінің халық өмір қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлі мен міндеттері. Бейбітшілік және соғыс кезіндегі төтенше жағдайлар6 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері . Халықтың Азаматтық қорғаныс пен төтенше жағдайлардағы іс-әрекеттері мен міндеттері15 бет
Алматы қаласы «құтқару қызметінің» төтенше жағдайлар кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыруы және өткізуі40 бет
Аммиакты селитра өніміне ұйым стандартын әзірлеу46 бет
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Ауыл-селодағы әлеуметтік жұмыс13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь