Оңтүстік Американың өсімдіктер дүниесі

І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

ІІ.Негізгі бөлім.
1.Оңтүстік Американың өсімдіктер дүниесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
2. Оңтүстік Американың топыпақ жамылғысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
3. Оңтүстік Американың қоғалатын аймақтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13

ІІІ.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

IV.Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
Оңтүстік Американын көпшілік бөлігі онтүстік жарты шарда, экваторлық және субэкваторлык белдеулерде жатыр. Оңтүстік жарты шардың субтропиктік және коныржай ендіктеріке материктің енсіз бөлігі ғана кіреді.
Оңтүстік Американын енді жері (5000 км-ден астам) 5° о. е.-те. Материктің ең батыстағы нүктесі — Парпньяс мүйісі (81° 20' б. б.), ең шығыстағысы — Кабу-Бранку мүйісі (34° 46' б. б.).40° с. е.-тен оңтүстікке карай матернктің ені 600 км-ден аспайды.
Оңтүстік Америка солтүстікте 12° 25' с. е. дейін (Гальинас мүйісі), оңтүстікте—53° 54' о. е. дейін (Магеллан бұғазындағы Фроуорд мүйісі) жетеді.
Отты Жер архипелагының қиыр оңтүстік нүктесі — осы аттас аралдағы Горн мүйісі — 55° 59' о. е.-те жатыр.
Солтүстік Америкамен арадағы географиялық шекара Кариб теңізіндегі Дарьен шығанағынан Тынық мұхиттағы Буэнавентура шығанағына дейінгі аралықта өтеді. Панама мойнағы екі материк арасындағы шекара деп шартты түрде есептеледі.
Онтүстік Америка төңірегінде аралдар біршама аз. Оның жағалауына таяу жатқан материктік ірі аралдар — Трпнидад, Чили, Отты Жер, Фолкленд аралдары. Мұхиттық аралдардан Оңтүстік Америкаға Галапагос, Хуан-Фернандес аралдары жатады.
Оңтүстік Американың жер келемі оған тністі аралдармен қоса есептегенде шамамен 17 850 мың км2. Оның 150 мың км-і ғана аралдарға тиесілі.
Экватор тұсында Онтүстік Америкаыың жағасына Атлант мұхитынан Онтүстік Пассат ағысы келеді. Сан-Роки мүйісі тұсында ол екі тармаққа белінеді, тармақтын біреуі Гвиана ағысы деген атпен материктің жағасын бойлап солтүстік-батысқа Антиль аралдарына қарай, ал екіншісі -— Бразилия ағысы онтүстік-батыска Ла-Платанын сағасына қарай ағады.
Материктің оңтүстік-шығыс жағалауы түсында Фолкленд салқын ағысы өтеді. Бразилия жәке Фолкленд ағыстары 40° және 35° о. е. аралығында Ла-Плата ауданында тоғысады.
1) Берлянт А.М., Сваткова Т.Г., «Практикум по картографии и картографическому черчению» Общегеографическое и тематические карты и Атласы МГУ-1991 г.в.
2) Бераевский А.М. «Математическая картография»Москва -1998 г.в.
3) Востокова А.В. «Оформление карт» Москва -1986 г.в.
4) Евтеев О.А. «Проектирование и составление социально-экономических карт» Москва-1999 г.в.
5) Зарущеская И.Г., Сваткова Т.К., «Проектирование и составление карт» Москва – 1982 г.в.
6) Грюнберг Г.Ю. «Картография с основами топографии» Москва- 1991 г.в.
7) Самищев К.А. «картография» Высшая школа Москва 1982 г.в.
8) Берлянг А.М., «Картография» Москва-2001 г.в.
9) Салищев К.А. «Картография» Москва 1966 год.
10) Салищев К.А. «Оточности количественных определений по специальным картам» Москва 1963 год.
11) Т. Қалыбеков «Геодезия мен топография негіздері»Алматы 1993
        
        Мазмұны.
І.Кіріспе...................................................................
............................................3
ІІ.Негізгі бөлім.
1.Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жарты шарда, экваторлық және
субэкваторлык белдеулерде жатыр. Оңтүстік жарты шардың субтропиктік және
коныржай ендіктеріке ... ... ... ғана ... ... енді жері (5000 км-ден астам) 5° о. е.-те. Материктің
ең батыстағы нүктесі — Парпньяс мүйісі (81° 20' б. б.), ең ... ... ... (34° 46' б. б.).40° с. ... ... ... ені 600 ... аспайды.
Оңтүстік Америка солтүстікте 12° 25' с. е. дейін (Гальинас ... 54' о. е. ... ... ... ... ... Жер архипелагының қиыр оңтүстік нүктесі — осы ... ... ... — 55° 59' о. е.-те ... Америкамен арадағы географиялық шекара Кариб теңізіндегі Дарьен
шығанағынан Тынық ... ... ... дейінгі аралықта өтеді.
Панама мойнағы екі материк арасындағы шекара деп шартты түрде ... ... ... ... ... аз. Оның жағалауына таяу
жатқан материктік ірі аралдар — ... ... Отты Жер, ... ... ... ... Америкаға Галапагос, Хуан-Фернандес
аралдары жатады.
Оңтүстік Американың жер келемі оған ... ... қоса ... 17 850 мың км2. Оның 150 мың км-і ғана ... ... ... Онтүстік Америкаыың жағасына Атлант мұхитынан Онтүстік
Пассат ... ... ... ... ... ол екі ... белінеді,
тармақтын біреуі Гвиана ағысы деген атпен материктің ... ... ... ... ... ал ... -— Бразилия ағысы
онтүстік-батыска Ла-Платанын сағасына қарай ағады.
Материктің ... ... ... Фолкленд салқын ағысы өтеді.
Бразилия жәке ... ... 40° және 35° о. е. ... ... ... ... өсімдіктер дүниесі.
Атлант мұхиты жағалауында құрлыққа ішкерілеп еніп жатқан ірі шығанақтар
жоқтын қасы. Тек ... ... ... ... ... Сан-Матиас, Сан-Хорхе ірі қойнаулары т. б. еніп жатады. Парана
өзені құятын ... жаға ... кең әрі ұзын ... ... ... таман Оңтүстік Америка жағалауына- терең және кеме ... ... ... ... ... Аса ірі өзен сағаларында, ... ... кең ... ... ... ... біраз ірі түбек колайлы шығанақтарды бөліп
тұрады. Солтүстікте Пария шығанағы мен осы ... ... ... шығысынан Гуахира және Парагуана түбектері оқшаулап тұратын ең ...... ... ... ... түседі. Панама мойнағы етегінен
теңізге карай кеңейе түсетін ... ... ... кетеді.
Тынық мұхиттын Онтүстік Америка жағасы түсында контнненттік платформа өте
енсіз болады, ал кей жерде ол мүлде жоқ. Материкке таяу ... ең ... ... ... терең мұхнттық шұңғымалар өңірі жатыр. Жылы ағыстардың
әсері экватордық ... ... ... ал Оңтүстік Американың Тынық
мүхит жағалауының калған өн ... ... Перу ... ... ... оның ... суы ... экваторға дейін ұласып жатады.
Материктің солтүстік-батыс жағалауы шамамен 5° о. е. дейін өте ... Ең ірі және ... ... ... ... карай 30° о. е.
дейін жаға ... ... биік және кеме ... ... ... ... ... ен онтүстік бөлігі тілімденіп кеткен және
оны бойлай Чилп мен Отты Жер архипелагтарын құрайтын көптеген ... ... ... ... ... кіріп жатқан шығанақтар мен
жеке аралдарды бөліп тұратын бұғаздар ирелең келеді әрі енсіз болады. Бұған
Корковадо мен Пеньяс ірі ... ... ... Отты ... ... Магеллан бұғазы мысал бола алады.
ТОПЫРАҒЫ ЖӘНЕ ӨСІМДіГ!
Онтүстік Америкага топырақ-өсімдік жамылғысының зоналық типтерінің
барынша әр ... және ... ... ондаған мың түрлерінен
тұратын ерекше бай болуы тән. Бұл Оңтүстік Американың ... ... ... ... мен ... ... ... қоңыржай белдеуі
аралығындағы орнына, сондай-ақ материктің даму ерекшеліктеріне байланысты.
Оңтүстік Американың ... ... ... ... ... ... ... байланысты, ал одан әрі Солтүстік Амерпкамен Панама
мойнағы арқылы байланысын есептемегенде, құрлықтыц ірі ... ... ... ... ... 40° о. е. дейінгі көп жері Орталық Америкамен ... ... ... ... ... ... Материктін
онтүстік бөлігі Антарктикалык патшалык, шегіне кіреді.
Оңтүстік Америка платформасын Африкамен байланыстырып жаткан құрлық
алабында екі ... ... ... мен тропиктік ормаи флорасының
калыптасу орталығы жайласқан болуы керек. Олардыц құрамында өсімдіктердің
кейбір ... ... мен ... ... осы жағдайға байланысты.
Дегенмен, мезозойдың аяғында Африка мен Оңтүстік Американың бөлінуі, бұл
матернктердің әрқайсысында дербес флора ... және ... ... ... ... әкеліп соққан. Неотропиктер
флорасы түрге өте бай жоне онын эндемизм дәрежесі ... бұл ... ... ... ... және тур түзілуінің ... ... ... ... ... аса маңызды эндемик ... ... ... ... т. б. ... ... аударарлық кактус тұкымдастарының ежелгі калыптасу орталығы,
сірә, Бразилия таулы кыратында болуы керек. Осы ... олар ... ... ал Панама мойнағы пайда болғаннан кенін плиоценде солтүстікке ... ... ... ... екінші орталық құрған.
Оңтүстік Америкаиың шығыс белігінің флорасы Андының флорасынан ... ... ... флорасы бірте-бірте тау жүйесінің өзінің пайда
болуына орай, ішінара шығыстың ежелгі тропиктік флорасының элементтерінен,
ал ... ... ... аймағынан және солтүстіктен, Солтүстік
Америка Кордильері жағынан келіп кірген элементтерден ... ... ... ... тыс Шығыстың флорасының арасында үлкен
түр айырмашылықтары бар.
Антарктикалық патшалық алабында 40° о. ... ... ... ... ... өте ... ... флора бар. Ол ежелгі Аитарктмка материгінде
Антарктиданы материктік мұз басқанға депін түзілғен. Климаттың ... бұл ... ... және ... дейін оңтүстік жарты
шардың қоңыржай белдеуі алабындағы құрлықтың шағын алаптарында сақталын
қалған. Ол ... ... ... ... ... ... Оңтүстік
Американың антарактикалық флорасына осымен қатар солтүстік жарты шардың
арктикалық және субарктикалық ... ... ... ... ... тән. Оңтүстік Амерпка материгінің флорасы ... ... ... ғана ... ... ... онан сырт жерлерде де егілетін
көптеген аса қүнды өсімдіктер берді. Оған еңалдымен картоп ... ... ... Перу ... мен ... ... 20° о. е.
солтүстікке таман, сонымен бірге ... 40° о. е. ... ... ... ... да бар Анды ... ас ... асқабақтың -отаны.
Казіргі кезге дейін мәдени жүгерінің ежелгі отаны нақтылы ... ... ата тегі ... бірақ оның Неотропиктік патшалығынан шыққанына
сөз жоқ. Оңтүстік Америка ... ... ең ... ... пен хина ағашының, манноктың және ... ... жер ... аймақтарында өсірілетін басқа да көптеген өсімдіктерінің отаны
болып табылады. Оңтүстік Амернканың әлі де адам ... аз ... аса ... орасан зор табиғат байлықтарының —тамақтық, жемдік, техникалық,
дәрі-дәрмектік өсімдіктердің сар-кылмас көзі болып табылады.
Оңтүстік Амернкада топырақ пен ... ... ... ... ... ... ... олардың арақатысы және флорасыиың түр
кұрамы бұл материктерде бірдей емес. Егер Африканың ... ... тппі ... болса, Онтүстік Американың өсімдік жамылғысына түрге байлығы
жөнінен де, ... ... ... ... ... де Жер ... жоқ ылғалды тропиктік ормандар тән.
2. Оңтүстік Американың топыпақ жамылғысы.
Оңтүстік Американың А, Гумбольдт гилеялар деп атаған, ал ... деп ... ... ... латерит топырағында өсетін ылғалды
тропиктік (экваторлық) ормандары ... ... ... ... ... ... аудандарын және Бразилия мен Гвиана таулы қыраттарының
беткейлерін алып ... Олар ... ... ... хмен ... жағалау өңірінде де кездеседі. Сонымен, ылғалды тропиктік
ормандар экваторлық климат аймақтарын алып ... ... ... ... ... мен ... ... қыраттарының Атлант мұхитына қараған
беткейлерінде, бүкіл жыл бойы ... ... көп ... өте ... де ... ... гилеялары — жер шарының түр құрамы мен өсімдік
жамылғысынын ... ... өте бай ... ... Олар зәулім биік
жәиеорман бүркенішінің күрделі болуымен көзге түседі. Тасыған өзен ... ... ... ... ... 12-ге ... жетеді, ең
зәулім ағаштардыц бніктігі 80, тіп-ті, 100 м-ге ... ... ... ... өсімдік түрлерігіің 3,1-нен астамы эндемиктер, ал
олардың түр-түрі көп. Бұл жөнінен олар Африканың, ... ... ... да ылғалды тропиктік ормандарынан асып түседі. Бұл ормандардық
жоғарғы қабаттарында пальма өседі, ... ... ... ... алып
сейба бар, кәдуілгі америкалық ағаштар ішінде майы көп өте ... ... ... ... ... ... ... Американың тропиктік ормандарында тікелей діңнен шығатын
каулифлоралық гүлдері мен жемістері бар ... ... ... ... ... ... құнды қоректік сергіткіш заттарға бай жемістері
шоколад жасайтын шикізат береді.Бұл ормандар ... ... ... ... тропиктік ормандарында кейбір ... ... ... ... ... ағаштардың ішінде цекропняның
бірнеше түрлері бар.
Оңтүстік Американың ылғалды тропиктік ... ... ашық және ... ... ... мен эпифиттерге ерекше бай. Олардын ішінде аройніктер,
бромелиялар, папоротниктер және гүлдерінің әдемілігі мен ... ... жоқ ... тұқымдастарының өкілдері бар. ... ... тау ... ... ... ... 1000 — 1500 ... дейін өседі.Клкмат өзгерген сайын, яғни құрғақ маусымпың келуіне
байланысты ылғалды тропктік ... ... мен ... тропиктік
ормандарға ауысады. Бразилия таулы қыратында саванналар мен ... ... ... көбіне пальмадан ғана өсетін ормандар
өңірі жатыр. Савваналар Бразилия таулы ... ... ... негізінен
оның ішкі аудан-дарын алып жатыр. Сонымен қатар, олар ... ... ... ... қыратының орталық аудандарында көп жерді қамтиды.
Қызыл латерит топырақта өсетін Бразилияға тән ... ... ... ... ... шегт ... ... және күрделі ... биік ... ... ... Ағаш ... не ... ... берік басы қол шатыр тәріздес болып келетін мимоза ... ... ... ... және ... да ... пен ... түрлері кездеседі.
Ағаштар мен бұталардың көбінін жылдың құрғақ кезінде жапырақтары түсіп
қалады, ... ... ... ... кеуленгеи діңі болады,
мысалға мизам осындай. ... ... ... мен ... ... мен эпифит өсімдіктері басып жатады. Сонымен ... ... ... ... ең ... ағашы — өсімдік
балауызын беретін балауыз ... ... ... ... ... оның ... ... 2 м дейін) жапырақтарынан қайнатып
алады. Балауыз шам жасауға, еденді жылтыратуға және баска мақсаттарға пайда-
ланылады. ... ... бас ... саго мен пальма ұны ... ... ... және ... ... тоқуға жұмсалады,
тамырын меднцннада қолданады, ал жемістерін ... ... шикі ... ... ... пайдаланады. Бразилня тұрғындары карнаубаны
тіршілік ағашы деп босқа атамаған. ... ... ... ... ... ... ... қуаң аудандарда қошқыл қызыл топырақта
тікенекті бұта тоғайлары мен сирек ормандар бара Олардың ... әр ... ... жалпылама «кебрачо», яғни «балтаңды ... ... екі түр бар. Ол ... тері ... ... ... өте мол
болады: кызыл кебрачода ~25%~ке дейін, ақ ... ... ... Бұл ... ... тығыз, шірімейді және суға ... ... ... ... ... заводтарда одан тері илейтін экстракт алынады. сүрегінен
шпалдар, калалар және суда ұзақ ... ... ... да заттар жасалады.
Ормандарда сонымен қатар діңі майысқан және бөрік басы қатты шашақталып,
аумақты келетін ағаш — альгарробо ... ... ұсақ та ... ... болмайды. Орманның төменгі қабаттарын, көбіне ит
тұмсығы өтпейтін қалың тоғай құрайтын ... ... алып ... ... ... ... ... саванналарының сырт көрінісі
және флорасының түр құрамы жөнінен өзгешелік ... ... ... ... ... ... ... пальмалар сорайып шығып тұрады:
құрғағырақ жерлерде коперник ... , ал ... ... өзен суы
басатын кеңістіктерде — маврикия пальмасы ... Бұл ... ... ... ... ... ... әр түрлі бұйымдар тоқуға
жұмсалады, маврикия пальмасының жемістері және діңінің өзегі жеуге жарамды.
Караған мен биік ағаш тәріздес кактустар да ... ... ... ... Тынық мұхит жағалауының 5 пен 27° о. ... және ... ... ... Америкаға тән сппатты шөл
топырағы мен ... орын ... ... ... өнім бермейтін тастақты
топырақ алаптары сусымалы кұм ... және ... ... ... ... ... алмасып отырады. Өте жүтаң өсімдік әр жерде
бір көрінетін кактустпрдан, төселіп өсетін тікенді бұталар мен ... ... ... эфемерлерінен тұрады.
Субтропнктік өсімдік Оңтүстік Америкада біршама аз тараған.Бразилия таулы
қыратының ... жыл бойы ... ... қиыр ... ормандар алып жатады. Олар шілігінде әр түрлі бұталар, соның
ішінде ... шайы ... ... ... Парагвай шайының
жапырақтарыи жергілікті халық шайдың орнына жүретін, елде ... ... ... ... Сусынды дайындайтын дөңгелек ыдыстың атымен
оны көбінесе мате иемесе йерба мате деп атайды.
Оңтүстік ... ... ... ... типі ... дала ... ... ол Ла-Плата ойпатының шығыстағы ең
ылғалды ... 30° о. е. ... ... ... ...
жанартаулық жыныстардан түзілген құнарлы қызғылт-қара топыракта өсетін
астық тұқымдас шөп өсімдігі болып ... Осы ... ... ... ... , ... кең тараған туыстарының Оңтүстік
Америкалық түрлерінен түрады. Онда селеудің, бозшағылдың, ... ... ... ... ... қыратының ормандарымен орманды
далаға ұқсас өтпелі өсімдік тигймен байланысады. Онда шөп ... ... ... ... алмасып жатады. Пампаның өсімдігі барынша күшті
оталған, ... ... ... ... жуық ... және ... мәдени
өсімдіктердің егістерімеи орын ауыстырып отырады.
Пампадан батысқа және ... ... ... азаюына орай сұр-
қошқыл топырақ пен кеуіп қалған көлдердің орнындағы теңбіл-теңбіл соры бар
сур топырақта құрғақ субтропиктік далалар мен ... ... ... ... жағалауының субтропиктік өсімдігі мен топырағының көрінісі
жөнінен ... ... ... ... ... мен ... ... топырақта өсетін мәңгі жасыл бұта тоғайлары басым орын
алады.
Қиыр ... ... ... ... құрғақ далалары
меи шөлейттерінің өсімдігі кездеседі. Бұл шындығында, Пампаның батыс
бөліғінің ... ... ... жоне ... ... жағдайындағы
жалғасы болып табылады. Сұр-қоңыр топырақ басым, тұзды топырақ кең тараған.
Өсімдік жамылғысымда биік ... ... және ... ... әр ... ... бұталар , алася кактустар көбірек өседі.
Климаты мұхнттың, температурасының жыл ... ... ... және ... мол түсетін қиыр оңтүстік-батыста көп кабатты және
құрамы сан алуан ылғал ... ... ... субтропиктік ормандар өседі. Олар
түрге байлығы және ... ... ... ... ... ... кем түспейді. Бұл ормандарда лиакалар, мүктер,
қыналар қаптап жатады т. б. ... ... биік ... әр ... ... ағаштармен қатар мәңгі жасыл, мәселең, оңтустік шамшаты магнолия
т. б. сияқты ... ағаш ... ... ... шілігінде
папоротниктер мен бамбуктар көп. Ылғалы аса мол бұл ... ... ... копару қиынға түседі. Олар қазіргі кезге дейін үлкен аумақта
байырғы күйінде сақталған және құрамын мүлде дерлік өзгертпестей-ақ ... .2000 м ... ... ... Бұл ... ... топырақ.
Оңтүстікке қарай климат салкындаған сайын ормандағы ағаш түрі ... ... ағаш ... ... және ... ... Қылқан
жапырақтылар басым болады, дегенмен мәңгі жасыл шамшаттар мен магнолиялар
сақталып калады. Бұл жұпыны субантарктикалық ормаңдардыи ...... ... ... ... Амермканың жануарлар дүниесі де бай.
Материктің флорасы сияқты қазіргі ... да бор ... ... ... және ... аз өзғерісі жағдайында қалыптасқан. Фаунаның ескіліғі
және оның құрамында эндемик формалардың көп болуы ... ... ... оңтүстік Америка жануарлар дүниесінің көптегси ежелгі
өкілдері немесе оларға ... ... ... ... де ... бұл
материктер арасында ежелден құрлық байланысы бол-ғандығын көрсетеді. ... ... мен ... ғана сақталып қалған калталылар мысал бола
алады.
Оңтүстік Американың барлық маймылдары кеіГ танаулылар тобына жатады және
олар тропиктік ормандар ... ғана ... ... ... ... — оныц кұрамында мүктілердің бір
отрядқа біріктірілетін үш эндемиктік тұкымдаг-тарының болуы.
Эндемик түрлер, туыстар және ... ... ... ... тұяктыларынын және кеміруи' рініа арасында көп кездеседі.
Оңтүстік Америка (Орталық Амерпкамен бірге) жануарлардың ... ... және оныц екі — ... мен ... кіші аймақтары
болады.
Ылғалды тропиктік ормандар фаунасы барынша ерекше әрі бай. ... де, ... ... шілікте жасырынып жүре-дІ, немесе уақытының көпшілігін биік
ағаштарда өткізеді, ... ... ... ... мәні ... өмір сүруге бейімделу — Африкадағы Конго бассейні немесе Азиядағы
Малайя .архипелагы ормандарының ... ... ... орман
жануарларының ерекшеліктерінің бірі.
Юңтүстік Американың тропиктік ормандарында америкалык барлық маймылдар
(кең ... өмір ... олар екі ...... тәріздестер
мен цебидтерге белінеді.
Ойнақшыл маймылдардың денесі шағын болады. Олардың ... ... ... 15—16 ... ғана ... олардың аяқ-қолдарында
ағаш діңіне жабысуға көмектесетін тырнақтары боладьь}
Цебидтердің көпшілігінің құйрығы ... ... ... ағаш ... және ол ... аяқ-қолдың міндетін ат-қарады. Олардың ... ... ... түседі, бұлар алысқа естілетін даусына қарай
осылай аталған. Аяқ-қолдары ұзын және ... ... ... ... кеп таралған.
Тропиктік ормандарда мүктілер отрядының ... ... ... Олар аз ... және уақытының көпшілігін ағашта ілініп тұрған
күйінде өткізеді, жапырақпен және ... ... ... ... ... ... ал ... сирек түседі.
Ағашта тіршілік етуге кейбір құмырсқа жегіштер де бейімделген. ... ... ... ... тұтқыр кұйрықты кіші құмырсқа жегіш те
уақытының ... ... ... ... ... жегіш ормандар мен
саванналарда тарағаң, жерде тіршілік етеді.
Тропиктік ормандардың жыртқыштарына мысық тұқымдастардан оцелоттар, ... ... және ірі әрі ... ... ... Ит ... жыртқыштардан Бразилия, Гвиана, Суринама және ... ... ... ... аз ... орман немесе бұта иті көңіл
аударуға түрарлық. Жемін ағашта табатын ... ... ... ... жатады.
3. Оңтүстік Американың қоғалатын аймақтар.
Оңтүстік Американың азын-аулақ тұяқтыларынан ормандарда бірнеше туыстар
ғана кездеседі. Олардың ... ... , ... қара наубай-шошқа — пекари
және оңтүстік америкалық жіңішке мүйізді аласа бұғылар бар.
Кемірушілердің ... ... және ... ... ... ормандарына тән өкілі — ағашқа жақсы өрмелейтін ... ағаш ...... . ... ормандарында өсетін агути
тропиктік дақылдар плантацияларына үлкен зиян келтіреді. Материктің ... ... ... ... ормандарында кемірушілердің ішіндегі ең
ірісі — кішкене су шошқасы капибарда тараған, оның денесінің ... ... ... және ... ... ормандарында қалталы егеу құйрық ... ... түрі ... ... ... құйрығы тұтқыр
болып келедіде, ағашқа жақсы өрмелейді.
Амазонка ормандарында ... ... ... ... ... жылы қанымен қоректенетін түрлері де бар.
Ормандар бауырымен ... және қос ... өте ... ... ішінде су аждаһары анаконда және құрлық
аждаһары — ... ... ... ... Улы ... кесірткелер
көп-ақ. Өзен суында крокодилдер жүреді. Қос мекенділерден көлбақа көп,
олардың кейбіреулері ... ... ... әр ... құстар, ашық түсті тотылар көп. Тотылардың ... ... — ара өте жиі ... Одан басқа торғай тәріздес ұсақ ... ... ашық ... ... жасыл тотылар кең тараған. Оңтүстік
Американың орнитофаунасының, жеке алғанда тропиктік ормандардың сипатты
өкілі — ... ... ... ... ... бұл түрлі түсті
кішкене құстар, насеком-кұс деғен ат алған.
Ормандарда сондай-ақ балапандарының канаттарында ... ... ... ... гоациндер , күн кұтаны және қайық тұмсық
құтан, жас бұғы, маймыл және ... ... ... ... ... ... құс — гарпия тіршілік етеді.
Тропиктік ормандары ерекшеліктерінің бірі — насекомдардың көптігі олардың
кепшілігі ... Онда ... және ... ... әр ... ... каптап жүреді.Көбелектер мек қоңыздардың көпшілігі
әдемі түске боялған. Кейбір қоңыздардың ... ... ... ... ... ... болады.Көбелектер орасан үлкен болып келеді.
Олардың ішіндегі ең ірісі — агриппа, оның қанатының құлашы 30 ... ... ... тропиктік ормандарында құмырсқаның көптеген түрі
ұялайды, Қейбір эпифит өсімдіктерді өсіретіи ... ... ... ... «бақтарын» ағаштардың бөрік басына орналастырады, ол ... ... пен ... тасып әкеледі. Сол сияқты эцитон деген ... ... Олар ... ұя ... да, ... ұсақ
насекомдарды, личинкаларды, тіпті, кішігірім омыртқалыларды да қырып-жо
йып, орманда көшіп ... ... жеп, ... ... ... жапырақ
қиғыш құмырска өсімдіктерге, әсіресе, қолдан егілген ағаштарға үлкен ... Оның ... ... ... ... ең көп тараған
ағаштардың бірі — цекропияда ұялайтын басқа бір түрі осы ... ... ... ... ... және ашық кеңістіктері —
саванналардың, ... ... ... ... далалардың
фаунасы қалың ормандардың фаунасынан өзгеше. Жыртқыштардан яғуардан басқа,
пума ... ... ... ... ... және ... Америкада
кездесетін), оцелот, пампа мысығы ... Ит ... ... ... оңтүстік бөлігінде жалпы қасқыр ... ... ... ... ... мен тауларда пампа түлкісі,
қиыр оңтүстіғінде — ... ... ... ... ... пампа
бұғысы ғана тарағаң.
Саванналарда, ормандарда және егістіктерде ... ... ... ... — берік сүйек сауыты бар жануарлар — сауыттылар
тіршілік етеді. Қауіп-қатер төнгенде олар жер қазып тығылады.
кемірушілерден ... мен ... ... және ... ... туко-туко кездеседі. Су жағаларында дүние жүзілік рынокта терісі
жоғары бағаланатын аң — саз ... ... ... кең ... көптеген тотылар мен колибраларға қоса Оңтүстік Америкалық
страус нанду, ... ірі ... ... тіршілік етеді.
Саванналар мен далаларда жыландар және әсіресе кесірткелер көп. ... ... ... ... тән ...... ... орасан
көп болуы. Оңтүстік Американың кейбір алаптары шегіртке басуынан мезгіл-
мезгіл зардап шегеді,
Анд тау фаунасының өзіндік ерекшеліктері болады. Мұнда ... ... ... ... эндемик жануарлар өседі.Андының бүкіл таулы
аймағында түйе тұқымдастардың Оңтүстік Америкалық өкілі — лама тараған,
Жабапы ламанын екі түрі — ... ... және ... белғілі. Бұрынғы
кезде оларды үндістер еті мен жүніне бола ... кеп ... ... ... ғана ... ... бірге Пагония тау үстірті мен Пампада да өседі.-
Қазірп кезде жабайы лама сирек кездеседі.Андыдағы үндістер үй ... ...... лама мен ... ... Лама — ірі, әрі ... ... өтуге киын тау жолдары аркылы жүк тасылады, сүті мен етін тамақ
кылады, ал ... ... мата ... ... ... жүні үшін ғана
өсіреді. Андыда сонымен бірге көзілдірікті аю, ... ... ... ... ... ... кемірушілер, шин-шиллалар кең
тараған. Олардың биязы, жібек тәріздес сұрғылт түсті терісі ең ... ... аң ... бірі ... ... ... бола ... кезде
шиншилла мүлде кұртып жіберілген.
Андының құстары, әдетте, материктің шығысындағы ... ... ... эндемпк турлерінен турады. Жырткыш құстардың ішінде
бул отрядтың ең ірі өкілі — кондор көңіл аударуға турарлық.
Жанар ... ... ... ... ... оның ... ірі ... — алып құрлық тасбақасы мен теңіз ... ... әр ... ... коп, олардың. арасында тропиктік те,
антарктикалық та орнитофаунл екілдері (тотылар және салқын ... ... ... ... т. б.) ... Аздаған сут қоректілердің,
килқим кұлақ итбалықты, кейбір кемірушілер мен жарқанаттар болады.
Оңтүстік Американың көп ...... ... платформасы Гондвананың
құрамына кірген және оның калған бөлігімен бірге протерозойдың аяғында —
кембрийдің ... ... Ол ... ... ... ... кебінесе
көтерілу қозғалысына -ұшырап, оның негізгі бөлігі құрлық күйінде қалған.
Протерозойдың аяғынан бастап платформаның негізгі құрылымдық элементтері
айқындалған: Парананың төменгі ... ... ... Гвиана-Бразилия
мегақалқаны оқшауланған, онда кембрийге дейінгі фундамент үлкен кеңістікте
жер бетіне шығып жатады.
Оңтүстік бөлігінде ... жуық ... ... ... Пампа-Патагония
плитасы айқын көрінеді. Мегақалқан алабында Гвагана, Шығыс Бразилия және
Батыс ... ... ... ... ... ... ... бастаған, синеклизаларды мезгіл-мезгіл теніз басып отырған.
Осы кезде байкал құрылымдарында платформаның батыс шекарасын айқындайтын
Анд геосинклиналь аймағы түзілген.
Палеозойдың ... ... ... ... ... ... ал платформаның спнеклпзалар алып жатқан жерлері трансгрессияларға
ұшыраған. Палеозойдын. екінші жартысында, Анд геосинклиналында ... ... ... ... платформа кетеріліғт, түгелдей дерлік
құрлыққа айналған. Көтерілуге байлаиысты климат салкындап, мұз ... ... ... ... ... ... орасан зор кедістікті
камтыған.
Пермнің аяғында тау түзілісі Анд геосинклнналын түгелдей қамтыған, ... ... ... ... ... ... жағдай тек
қалқандарда ғана емес, сонымен біргс көлдік-аллювийлі кабаттар жиналып
жатқан синеклпзаларда да ... ... ... ... ... бірінші жартысында сақталған. Мезозойдың бірінші жартысында
тегістелген кеңістік ... ... жер ... үлкен- роль
атқарады.
Юрада Анд геосинклиналында және ... ... ... ... ... ... аралығыида күшейе түскен жакар тау әрекеті ойыстар'шетін,
әсіресе Парана опысын камтыды. Мұнда ... ... ... ол 2 млн.
км2 жуық ауданды орта есеппен алғанда 600 м-дей қалыңдықта жауып кетті.
Қорытынды.
Мезозойдың екінші жартысында ... ... ... ... ... түсуі
болған, осыдан барып Оңтүстік Америка Африкадан бөлінген. Сонымен бірге кей
жерлерде платформа ... ... ... ... ... ... кейбір алаптары компенсациялық жолмен көтерілген. Онымен бір
козде Амазонка және ... ... ... жанар тау әрекеті орын
алған. Платформаның құрлық күйінде қалған алаптарында жаңа ... ... ... жер бедері қазіргі кезге дейін сакталып
калған.
Мезозойдың ... Анд ... суға бату ... ... ... ... ... қамтыған.
Бор дәуірінін аяғына қарай Оңтүстік Америкада қазіргі кездеседі
шамалас климат жағдайы калыптаскан. Органикалық дүние кұрамында ... ... бара ... ... ... мен ... орнына қазіргіге
ұқсас түрлер шыға ... ... ... ... ... құстар, сондай-ақ қалталы жәнсплацентарлык (насеком ... ... ... ... үшін ... ... өсімдіктердін каулап дамуы
тән болды. Онтүстік Америка мен Афрмка бөлінгенғе дейіи олар үшін ... ... ... ... ... ... ... жатты.
Каймозойдың басынан бастап матернктердің әр-қайсысының флорасы дербес
қалыптасты.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1) ... А.М., ... Т.Г., ... по ... ... ... ... и тематические карты и
Атласы МГУ-1991 г.в.
2) Бераевский А.М. ... ... -1998 ... ... А.В. ... карт» Москва -1986 г.в.
4) Евтеев О.А. «Проектирование и составление социально-экономических
карт» ... ... ... И.Г., Сваткова Т.К., «Практирование и составление карт»
Москва – 1982 г.в.
6) Грюнберг Г.Ю. «Картография с ... ... ... 1991 ... ... К.А. «картография» Высшая школа Москва 1982 г.в.
8) Берлянг А.М., «Картография» Москва-2001 г.в.
9) Салищев К.А. ... ... 1966 ... ... К.А. ... ... ... по специальным
картам» Москва 1963 год.
11) Т. Қалыбеков «Геодезия мен топография ... 1993

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оңтүстік Американың физикалық географиялық сипаттамасы36 бет
Солтүстік Америка материгіне физикалық-географиялық сипаттама28 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
«Жануарлар әлемін пайдалану мен қорғаудың құқықтық режимі»25 бет
Айша Ғарифқызы Ғалымбаева5 бет
Аң алау ұғымы және түрлері.10 бет
Биосфера туралы түсінік14 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жануарлар дүниесі биосфераның құрамдас бір бөлігі.11 бет
Жануарлар дүниесі. Көп клеткалы жануарлар. Оларды қорғау9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь