Turbo pascal тілінің негізгі элементтері туралы

Компьютер белгілі бір есептерді шешу үшін адам тарапынан сол есепті қандай жолмен және қалай шығару керектігі туралы тапсырма алуы қажет. Бұл тапсырмалар бір жағынан компьютерге түсінікті болып жазылуы керек болса, екінші жағынан тапсырма беруші кісіге де ыңғайлы болғаны жөн. Осындай компьютерлік тілде жазылған тапсырмалар мен командалар жинағы бағдарлама деп аталады. Ал бағдарламалық текстерді жазу үшін пайдаланылатын символдардың жиынтығы компьютерлік тіл алфавитін құрайды.
Кез келген бағдарламалық тіл символдардан, сөздерден, сөз тізбектері және сөйлемдерден (операторлардан) тұрады. Сөздер символдардан құралады, ал операторлар сөз тіркестерінен тұрады. Қазіргі кезде бағдарлама жазу үшін көптеген бағдарламалау тілдері қолданылады. Солардың бірі -Turbo Pascal тілі құрылымының қарапайымдылығы мен игеруге жеңілдігінің арқасында бағдарламалаушылардың арасында кеңінен қолданылады. Turbo Pascal тілінің алфавиті келесі символдардан тұрады:
1. Латын алфавитінің 26 әріптерінен; олармен қызметші сөздер және идентификаторлар жазылады. Қызметші сөздер деп Turbo Pascal - дың өзіне ғана тән, өзгертуге болмайтын, әрқайсысының өзінің атқаратын белгілі қызметі бар сөздерді айтады. Бағдарламада айнымалылар мен тұрақтылардың аттарын анықтайтын, әрі бағдарламалаушының өзі белгілейтін қызметші сөздер кездеседі. Ондай сөздерді идентификаторлар деп атайды. Идентификаторды бір әріппен белгілеуге болады (мысалы: X, Ү, Z), бірақ кейбір бағдарламаларда латын алфавиті әріптері (26 әріп) айнымалылардың аттарын белгілеуге жетпейді немесе олар бағдарламалық текстің оқылуын ауырлатып жібереді. Мұндай жағдайларда идентификаторларды бірнеше әріптер, сандар және сызықшалар арқылы белгілеу ыңғайлы болып табылады(мысалы: Summa, X1, Ү12, Z23, Min1, Audan_1, Audan_2, Audan_3, т.с.с.)
Сонымен идентификаторлар деп бағдарламада кездесетін барлық тұрақтыларды, айнымалыларды, функциялар мен процедураларды белгілеу үшін қолданылатын әріптер мен сандардан және сызықшалардан тұратын қызметші сөздерді айтады. Идентификаторларға бұлардан басқа символдарды пайдалануға болмайды. Идентификаторлар міндетті түрде әріптен басталуы керек және оларға тілдегі басқа қызметші сөздердің атын қоюға болмайды, олардың ұзындығы әртүрлі болады, бірақ алғашқы 63 символ ғана басты болып табылады. Идентификаторлар мен қызметші сөздерді бас әріппен де, кішкентай әріптермен де жаза беруге болады. Мысалы: Begin, begin, BEGIN - сөздері бір ұғымды білдіреді. READ, WRITE, ARRAY, TYPE, WHILE, REPEAT - қызметші сөздер, X, Y, Z, MASSIV, SUMMA, AUDAN1, AUDAN2 -идентификаторлар.
Read(X,Y,Z);
Summa:=X+Y+Z;
Write(' үш санның қосындысы =', Summa);
2. Сандарды белгілейтін араб цифрларынан: 0, 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Сандар бүтін және нақты болып екі түрде беріледі. Нақты сандардың бүтін бөлігі мен бөлшегін нүкте арқылы бөліп жазады: — 9.7, 6.25, .41, -8.178. Ал өте үлкен немесе өте кіші шамалар экспоненциал сандар түрінде жазылады:
1.74Е+3(1.74*103)
5.74Е-4(5.74*10-4)
3. Ұлттық алфавит әріптерінен; ұлттық әріптер түсініктеме мен комментарийлар жазу үшін немесе символдық айнымалыларда қолданылады.
        
        1 TURBO PASCAL тілінің негізгі элементтері
1.1. Тіл алфавиті
Компьютер белгілі бір ... шешу үшін адам ... сол ... ... және ... ... ... туралы тапсырма алуы қажет. Бұл
тапсырмалар бір ... ... ... ... ... ... болса,
екінші жағынан тапсырма беруші кісіге де ыңғайлы болғаны жөн. Осындай
компьютерлік тілде жазылған ... мен ... ... ... ... Ал бағдарламалық текстерді жазу үшін пайдаланылатын
символдардың ... ... тіл ... ... ... бағдарламалық тіл символдардан, сөздерден, сөз тізбектері
және сөйлемдерден (операторлардан) ... ... ... ... ... сөз ... ... Қазіргі кезде бағдарлама жазу үшін
көптеген бағдарламалау тілдері қолданылады. Солардың бірі -Turbo ... ... ... мен игеруге жеңілдігінің ... ... ... ... Turbo Pascal тілінің
алфавиті келесі символдардан тұрады:
1. Латын алфавитінің 26 әріптерінен; олармен қызметші сөздер ... ... ... ... деп Turbo Pascal - дың ... тән, ... болмайтын, әрқайсысының өзінің ... ... бар ... ... Бағдарламада айнымалылар мен тұрақтылардың
аттарын анықтайтын, әрі бағдарламалаушының өзі ... ... ... ... ... ... деп ... Идентификаторды бір
әріппен белгілеуге болады (мысалы: X, Ү, Z), бірақ кейбір бағдарламаларда
латын ... ... (26 ... ... аттарын белгілеуге
жетпейді немесе олар бағдарламалық текстің оқылуын ... ... ... ... ... әріптер, сандар және
сызықшалар арқылы ... ... ... ... Summa, X1, ... Min1, Audan_1, Audan_2, Audan_3, ... идентификаторлар деп бағдарламада ... ... ... ... мен ... ... үшін
қолданылатын әріптер мен сандардан және сызықшалардан тұратын қызметші
сөздерді айтады. Идентификаторларға ... ... ... ... Идентификаторлар міндетті түрде әріптен басталуы керек ... ... ... ... ... атын қоюға болмайды, олардың
ұзындығы әртүрлі болады, бірақ ... 63 ... ғана ... ... табылады.
Идентификаторлар мен қызметші сөздерді бас әріппен де, кішкентай әріптермен
де жаза беруге болады. ... Begin, begin, BEGIN - ... бір ... READ, WRITE, ARRAY, TYPE, WHILE, REPEAT - ... ... X,
Y, Z, MASSIV, SUMMA, AUDAN1, AUDAN2 -идентификаторлар.
Read(X,Y,Z);
Summa:=X+Y+Z;
Write(' үш санның қосындысы =', Summa);
2. Сандарды белгілейтін араб цифрларынан: 0, 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, ... ... ... және ... ... екі ... беріледі. Нақты сандардың бүтін
бөлігі мен бөлшегін нүкте арқылы бөліп жазады: — 9.7, 6.25, .41, -8.178. ... ... ... өте кіші ... ... ... түрінде жазылады:
1.74Е+3(1.74*103)
5.74Е-4(5.74*10-4)
3. Ұлттық алфавит әріптерінен; ұлттық әріптер түсініктеме мен
комментарийлар жазу үшін ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы жағындағы цифрлар
орнына орналасқан, олар арнаулы драйверлер қосылғанда ғана жұмыс ... ... ... егер ... оператордың ішінде болса, онда -
апострофқа, түсініктеме болса - ... ... ... жай жақшаларға
алынып жазылады.
Мысалы:
Writelh ('үшбұрыштың ауданы=')
{Операторлар бөлімі} (*Циклденесі*)
4. Арнаулы символдардан: :+-',. = ... ... ... ... ... фунщиялар
Айнымалылар деп бағдарламаның орындалу барысында әртүрлі мәндерді
қабылдай алатын ... ... Олар ... ... ... белгілі бір мәнге ие бола алады. Айнымалылар қарапайым және
индексті болады. Барлық айнымалылар алдын ала ... ... ... тән бір типпен ғана сипатталады. Айнымалыларды белгілеу
және сипаттау мысалдары:
VAR X, X1: Integer;
A:Array[1..2]Of Real;
B:Array[ 1.. 5,1..7] Of ... ... MAX, ... ... ... деп ... ... барысында мәндері өзгеріссіз
қалатын шамаларды айтады. Тұрақтылар ... ... ... ... ... ала ... - ... бөлімінде беріледі.
Тұрақтылардың жазылу мысалдары:
CONST A=5; В=8; РІ=3.14;
Х=' Қазақстан '; ... ... Turbo Pascal – да ... ала CONST ... сипаттамай-ақ
қолдана беретін арнаулы тұрақтылар бар, олар:
TRUE // типі логикалық – Вооlеаn (ағылшын ... ... ... мәні - ... // типі логикалық – Boolean, мәні - " жалған";
MAXINT // типі – Integer , мәні – 32767 ... бір ... ... айнымалыларды белгілеуге
болмайды (бір – бірінен бір символға болса да өзгеше болуы ... ... ... ... бағдарламалаушылардың жеңіл оқып,
түсінуі үшін, идентификаторларды түсінікті етіп белгілеген жөн. ... жай ... ... SUMMA деп ... алса, бағдарламаның оқылуы
түсінікті болады:
PROGRAM Sum;
VAR A,B:Integer;
C,Summa:Real;
BEGIN
Readln(A,B,C);
Summa:=A+B+C;
Writeln('үш санның қосындысы - ' , Summa:4:2);
Readln
END.
Айнымалылар мен ... ... ... ... ... нақты, символдық, жолдық қатар, логикалық болып бөлінеді, олардың
мәндерінің интервалы әртүрлі болады.
Егер бірнеше айнымалының типтері бірдей ... ... бір ... ... ... ... ... көрсетсе болады. Келесі бетте Turbo Pascal
– да қолданылатын стандартты типтер түрлері берілген.
Бұдан бөлек бағдарламалаушының өзі де ... және ... ... ... емес ... ... ... (мысалы: X('A'..'z');
METALL(Na, К, Li); т.б.).
|Типтер |Мәндер интервалы ... ... |-32 ... 32 767-ге ... ... ... |
|SHORT ... 127-ге ... ... ... |
| | | |
| | | |
| | | ... | | ... INT |-2 147 483 648 – ден ... ... |
| ... – ге ... | ... |0 – ден 255 – ке ... ... ... ... ... |0 – ден 65 535 – ке ... |таңбасыз бүтін сандар |
|BOOLEAN |True – ... False - ... ... шама ... |2.9*1 0 -39 - нен 1.7*1038 - ... ... |
| |не ... | ... ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... ... ... |
| ... | ... |3.4*1 ... ... ... |
| ... | ... |(-263+1 )-ден (263-1 )-ге ... ... |
| ... | ... ... жиынтығы |символдық шамалар ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... ... A - ... сан ... онда ... типі INTEGER болады
Y:=SQRT(A);
//егер A - бүтін сан болса, онда Ү-тің типі REAL болады
Y:=SQR(A)+5*SQR(A+7);
//егер A - ... ... онда ... типі LONGINT болады
Ү:=(А+15)/(5-А);
//erep A - бүтін сан болса, онда Ү-тің типі REAL ... - ... ... типі ... - ... =, =0 ... мәні ... сорттау*)
Then Begin
x1:=(-b-Sqrt(d))/(2*a); (*дискриминант оң болғанда екі түбір бар*)
x2:=(-b+Sqrt(d))/(2*a);
Goto 1 End Else іf d=0 Then Begin ... ... ... бір ... ... 2 End; Else Goto ... ... теңдеудің шешімі жоқ*)
Бақылау сұрақтары мен тапсырмалар
1. Бағдарлама дегеніміз не?
2. Бағдарламалық тіл ұғымын қалай түсінесіз?
3. Turbo Pascal тілінің алфавиті ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз не?
6. Айнымалылар дегеніміз не?
7. Тұрақтылар дегеніміз не?
8. Х=157200 шамасының типін көрсетіңіз?
a) X:lnteger; b) X:Longint; c) X:Real; ... e) ... x='a' ... типін көрсетіңіз?
a) X:lnteger; b) X:Longint; c) X:Real; ... e) ... ... шамасының типін көрсетіңіз?
a) Xilnteger; b) X:Longint; c) X:Real; ... e) ... Қай ... ... емес?
а) 144.5 - нақты сан, REAL;
b) 2584 - ... сан, типі ... 124554 - ... сан типі ... 354675.45 - нақты сан, типі REAL;
e) 45789 - ... сан, типі ... Қай ... дұрыс?
а) 1445 - нақты сан, REAL;
b) 258.4 - бүтін сан, типі INTEGER
c) 1245.54 - ... сан типі ... 5.4675 - ... сан, типі ... 115789 - ... сан, типі ... а: = 15; b:=21; ... у-тің типін
анықтаңыз?
14. а:='Т'; Ь:='У; ... ... ... анықтаңыз?
15. Дұрыс жазылған бағдарлама тақырыбын көрсетіңіз?
a) Program laudan; b) Program Audanl; ... Audan 1; d) ... ... ... таңбалар бөлімін көрсетіңіз?
a) Label!..4; b) Label 1; 2; ... Label a;b;c; d) Label ... ... бөлімі қандай қызметші сөзбен басталады?
a) Label ; b) Type ;
c) Var ; d) ... ... ... ... ... көрсетіңіз?
a) Type Aud:real; b) Type ... c) Type ... ... ... ... ... ... ... ... d) ... Өрнекті Turbo Pascal тіліне аударыңыздар.
(Зх2 + ... + ... ... ... ... 18 Div 3*5 b) 45+5 Mod 4/2 c) (45+5) Mod 4/2 d) 35 ... Mod ... TURBO PASCAL тілінің негізгі операторлары
2.1. Тіл операторлары туралы түсінік
Операторлар деп бағдарламаның негізгі ... ... ... бір ... ... үшін ... бағдарламалық тілдің
сөйлемін айтады. Операторлар бір-бірінен нүктелі ... ... ... Pascal - дың ... ... ... жай және ... болып екіге бөлінеді. Жай операторлар тек бір ... ... ... ... енгізу, шығару, шартсыз ... ... ... ... ... - ... операторы,
Read(x); - X айнымалысын енгізу,
Write('Колледж'); - Колледж жазуын ... 12; - 12 ... бар ... ... - Summa процедурасын шақыру.
Структуралық (күрделі) ... ... бір ... бірнеше операторлардан тұрады. Структуралық операторларға
шартты, қайталану операторлары жатады. Мысалы:
lfX

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 83 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Turbo Pascal тілінің негізгі элементтері22 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal тіліндегі мәліметтердің күрделі типтері50 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет
Turbo Pascal - жоғары деңгейлі программалау жүйесі22 бет
Turbo Pascal 7.0. программалау тілі10 бет
Turbo Pascal бағдарламалау тілі8 бет
Turbo pascal бағдарламамалау ортасы. спрайттар28 бет
Turbo pascal жайлы мәліметтер17 бет
Turbo Pascal жүйесінде жолдарды ұйымдастыру технологиясы22 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь