Басқаның мүддесіне тапсырмасыз әрекет жасау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Негізгі бөлім

1. Басқаның мүддесіне тапсырмасыз іс.әрекет жасау ... ... ... ... ... ... ... .5

2.Басқаның мүддесiне iс.әрекеттер жасаудың салдарынан негiзсiз
баю ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

3.Басқаның мүддесiне жасалған iс.әрекеттермен келтiрiлген
зиянды өтеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 27
Басқаның мүддесiне iс-әрекет жасау талаптары Мүдделi тұлғаның тапсырмасынсыз, өзге де нұсқауынсыз немесе алдын ала уәде берiлген келiсiмiнсiз оның жеке басына немесе мүлкiне зиян келтiрiлуiн болдырмау, оның мiндеттемесiн орындау немесе оның өзге де заңға қарсы емес мүдделерi (басқаның мүддесi үшiн iс-әрекет жасау) мақсатындағы iс-әрекеттер iстiң мән-жайлары бойынша қажеттi қамқорлықпен және сақтықпен, мүдделi тұлғаның айқын олжасына немесе пайдасына және iс жүзiндегi немесе ықтимал ниеттерiне сүйенiп жасалуы тиiс. Осы тарауда көзделген ережелер осындай iс-әрекеттер олардың қызмет мақсаттарының бiрi болып табылатын мемлекеттiк органдар басқаның мүддесiне жасайтын iс-әрекеттерге қолданылмайды.Мүдделi тұлғаға оның мүддесiне жасалған iс-әрекеттер туралы хабарлау Басқаның мүддесiне iс-әрекеттер жасайтын тұлға алғашқы мүмкiндiк туған жағдайда мүдделi тұлғаға бұл туралы хабарлауға және, егер күту тек мүдделi тұлғаға айтарлықтай зиян келтiрiлмейтiн болса, қисынды мерзiмнiң iшiнде жасалған iс-әрекеттердi мақұлдайтындығы туралы немесе мақұлдамайтындығы туралы шешiмдi күтуге мiндеттi. Егер бұл iс-әрекеттер оның қатысуымен жасалса, мүдделi азаматқа оның мүддесiне жасалған iс-әрекеттер туралы арнайы хабарлау талап етiлмейдi.
Мүдделi тұлғаның өз мүддесiне жасалған iс-әрекеттердi мақұлдауының салдары егер оның тапсыруынсыз өзiнiң мүддесiне iс-әрекеттер жасалған тұлға осы iс-әрекеттердi мақұлдаса, тiптi мақұлдау ауызша түрде жасалса да, тараптардың қатынасында бұдан әрi жасалатын iс-әрекеттердiң сипатына сәйкес тапсырма шарты немесе өзге де шарт туралы ережелер қолданылады.
Мүдделi тұлғаның өз мүддесi үшiн жасалған iс-әрекеттердi мақұлдамауының салдары.
1.Гражданский кодекс Республики Казахстан (Особенная часть). Комментарий/ Отв. Ред. М.К.Сулейменов., Ю.Г.Басин. – Алматы Жеті Жарғы 2000 г. с 454.
2.Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 ж.
3.Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі Жалпы бөлім. 27 желтоқсан 1994ж. Ерекше бөлім 1999 ж 1 шілде
4.Қазақстан Республикасының Заңы «Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін (ерекше бөлім) күшіне енгізу туралы» 1999 ж 1 шілде
5.Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексін күшіне енгізу туралы. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің қаулысы 1994ж. 27 желтоқсан.
6.Қазақ ССР – інің азаматтық кодексі 1963 ж. 28 желтоқсан.
7.Гражданское право Республики Казахстан. Алматы 1999 г.
8.Гражданское право М. 1997 – 1998 гг.

9.Гражданское право Казахской ССР. Учебное пособие. Т1. Алматы 1980г.
10.Гражданское право Казахской ССР. Учебное пособие ч 1. Алматы 1980 г.
11.Комментарий к Гражданскому кодексу КазССР. Алматы 1990 г.
12.Гражданское право в 2 – х томах 1998 г.
13.Гражданское право Москва. 1997 г.
14.Гражданское право России. Под ред. Цибуленко.З.И., часть 1. Москва 1996 г.
15.Комментарий к Гражданскому кодексу Республики Казахстан (особенная часть) Алматы 1998 г.
16.Гражданский кодекс Республики Казахстан – толкование и комментирование. Общая часть. Вып.1-10 Алматы 1996 – 2000 гг.
17.Учебник русского гражданского право., М. 1995 г.
        
        Қазақстан Республикасының Білім  және Ғылым
Министрлігі.
М.Сапарбаев атындағы Оңтүстік Қазақстан
Гуманитарлық Институты.
Кафедра : Заң ... ... ... тапсырмасыз әрекет жасау.
Орындаған:
Қабылдаған:
Шымкент 2010 ж.
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
.......................................... 3
Негізгі бөлім
1. Басқаның мүддесіне тапсырмасыз іс-әрекет
жасау.............................5
2.Басқаның мүддесiне ... ... ... ... мүддесiне жасалған iс-әрекеттермен келтiрiлген
зиянды ... ... ... мүддесiне iс-әрекет жасау талаптары Мүдделi тұлғаның
тапсырмасынсыз, өзге де ... ... ... ала уәде ... оның жеке ... немесе мүлкiне зиян келтiрiлуiн болдырмау,
оның мiндеттемесiн орындау немесе оның өзге де заңға қарсы емес ... ... үшiн ... ... ... ... iстiң ... бойынша қажеттi қамқорлықпен және сақтықпен, мүдделi тұлғаның айқын
олжасына немесе пайдасына және iс ... ... ... ... жасалуы тиiс. Осы тарауда көзделген ережелер осындай iс-әрекеттер
олардың қызмет мақсаттарының бiрi болып ... ... ... мүддесiне жасайтын iс-әрекеттерге қолданылмайды.Мүдделi ... ... ... ... ... хабарлау Басқаның мүддесiне iс-
әрекеттер жасайтын тұлға ... ... ... ... ... ... ... хабарлауға және, егер күту тек мүдделi тұлғаға айтарлықтай зиян
келтiрiлмейтiн ... ... ... ... ... ... туралы немесе мақұлдамайтындығы туралы шешiмдi күтуге
мiндеттi. Егер бұл ... оның ... ... ... азаматқа
оның мүддесiне жасалған iс-әрекеттер туралы арнайы хабарлау ... ... өз ... жасалған iс-әрекеттердi мақұлдауының
салдары егер оның тапсыруынсыз ... ... ... ... ... ... мақұлдаса, тiптi мақұлдау ауызша түрде жасалса да,
тараптардың қатынасында ... әрi ... ... ... ... шарты немесе өзге де шарт туралы ережелер қолданылады.
Мүдделi тұлғаның өз мүддесi үшiн жасалған iс-әрекеттердi мақұлдамауының
салдары
1. Іс-әрекеттер жасаған ... ... ... ... мақұлдамағандығы
белгiлi болған соң жасаған бөтен мүдделердегі iс-әрекеттер осы iс-әрекеттер
жасаған тұлғаға қатысты да, ... бiр ... ... да ... ... ... ұшыраған адамның өмiрiне төнген қауiптi жою мақсатындағы iс-
қимылға осы ... ... ... ал ... ... ... мiндеттердi
орындауға - осындай мiндетi бар тұлғаның еркiне қарсы жол берiледi.
1.Басқаның мүддесіне тапсырмасыз іс-әрекет жасау
Осы тараудан бастап біз, негіздері болып ... ... ... ... ал, ... іс - ... ... қарастыруға кірісеміз.
Біржақты іс - әрекеттерге біржақты мәмілелер – құқықтық іс -
әрекеттер жатады. ... ... ... іс - ... ... ... ... іс - әрекеттерде маңызды болуы мүмкін.
Туындайтын міндеттеменің өзі ... тыс ... ... Ол тек іс ... ... ... ғана емес, сондай – ақ заңнамада көзделген белгілі
бір салдардың қатар туындауымен пайда болады. ... ... өмір ... іс - ... ... мен ... ... да бір іс жүзіндегі өзгерістер
ортада орындалу қажет.
Шарттан тыс міндеттемелер екі трлі ... ... ... негізінен бүзылған немесе потенциалды түрде бұзылатын құқықтар мен
мүдделерді қорғауға бағытталады. Кейбір жағдайларда, тұлғаны болжауда,
тұлғаның болжамды мүдделеріне ... ... олар екі және одан да ... ... ... мен ... белгілеуге мүмкіндік
туғызады. Атап айтқанда, тапсырмасыз қызмет етуден туындайтын,
қарастырылатын міндеттемелер дәл сондай болып табылады.
Барлық шарттан тыс міндеттемелердің ерекшелігі болып оларды тікелей
азаматтық ... және ... ... ... ... ... Тек
жекелеген жағдайларда ғана кейбір мәселелер тараптардың келісімдерімен
реттелетін болады. Олар шарттан тыс ... ... ... ... ... ие болады. Шарттан тыс міндеттемелік құқық
нормаларының бекітетін талаптары әрекеті бойынша әртүрлі болып табылады.
Кейбір жағдайларда олар міндеттемедегі құқылы ... үшін ... ... оған өзінің жекелеген құқықтарын жүзеге асыруға немесе
жүзеге асырмауға мүмкіндік беріледі.
Қандай міндеттемелерді қарастыратынымызға қысқаша ... ... ... ... ... іс - ... ... туындайтын
белгіленген міндеттемелер жатады. Тікелей заңнамамен конкурстық
міндеттемелер зиян келтіру салдарынан туындайтын міндетемелер, ... ... ... ... ... Бұл тізім шарттан тыс
иіндеттемелердің негізгі түрлерін қамтиды. Бұлардан басқа, азаматтық
құқықтың жалпы бастауларына сүйене отырып өзге шарттан тыс ... ... ... міндеттемелердің ішінде, басқаның мүддесіне тапсырмасыз іс -
әрекет жасаудан туындайтын міндеттемелер және конкурстық ... ... ... өзге ... ... ... позитивтік реттеуге
бағытталған.
Зиян келтіру салдарынан және негізсізбаю салдарынан туындайтын
міндеттемелер азаматтық – құқықтық қатынастар субъектілерінің құқықтары мен
мүдделерін қорғауға ... ... ... ... Олар үшін
императивтік реттеу басым.
Тапсырмасыз іс - әрекет жасаудан туындайтын міндеттемелерге
тоқталайық. Осыған ұқсас құқықтық қатынастар рим ... де ... оның ... gestio деп ... яғни істі тапсырмасыз жүргізу
дегенді білдіретінін атап өткен жөн. Басқаның істерін тапсырмасыз
жүргізетін субъектіні ГЕСТОР деп атаған.
Әркет етуші заңнамаға сәйкес бұл ... ... ... мен
мүдделердің бұзылуына жол бермеу үшінші немесе белгілі – бір тұлғаға әкелу
мақсатында басқа тұлға іс жүзіндегі немесе ... іс - ... ... туындайды. Бұл орайда, біреудің пайдасына іс - әрекет жасаған
тұлға белгілі бір шығынға ұшырауға ... ... оның өз ... мен
мүдделеріне зиян келтірілуі мүмкін.
Соның салдарынан қосмша, заңнамамен анықталған талаптар болған кезде,
пайдасына іс жүзіндегі немесе заңдық іс - әрекеттер жасалған тұлғаның
иіндеттемесі ... ... ... ... міндеттеменің туындау
жағдайларынан алшақтайтын болсақ, онда оның мазмұны бір ... ... ... ... ... атап өтуге болады, бірақ тапсырма
шартынан елеулі ерекшелік болып табылады, өйткені пайдасына іс - әрекет
жасалған тұлға тарапынан таңдау болмайды. Орын ... ... ... іс - ... ... тұлға мен міндеттеменің
екінші субъектісі оған дейін жеке сенімгерлік қатынастарда болуы мүмкін,
және соған орай соңғысының пайдасына белгілі бір іс - ... ... ... ... ... жеке ... ... болуы міндетті
емес. Және басқаның мүддесіне тапсырмасыз іс - әрекетті кез келген тұлға
тіпті кездейсоқ ... ... ... осы түрі туындау үшін пайдасына іс - әрекет жасалатын
мүдделі ... ... өзге де ... ... ... ала ... ... іс - әрекет жасау міндетті болып табылады (ҚР АК 855 –
бап 1 тармағы). Жалпылама түрде сол бір ... өзге іс - ... ... ... ... туралы айтуға болады. Аталған норма, борышқор
өзіне қандай да міндеттемелерді алдын ала алмаған және алуды да ойламаған
жағдайда оның заңдық міндеттеу механизмінің ... ... ... ... аяға қоюға мүмкіндік береді. Мысалы, мұндай формула орын
алған іс - әрекет ақысыз тапсырма шарты ... ... ... шарты
бойынша сенім білдірілген өкіл адал ниетсіз болуы да мүмкін. Бас кезінде ол
тапсырманы (кәсіпкерлік қызмет аясында емес) ақысыз орындауға келісе ... ... ... қоюы ... ... ... бойынша өзінде сыйақы
алуға деген құқықтың болмайтынын біле отырып ол талап арыз беріп өз ... ... ... – мыс ... талап ретінде көрсетуі де
мүмкін.
Іс - әрекеттерден тұлғаның жеке басына немесе мүлкіне зиян келтірілуін
болдырмау, оның міндеттемесін орындау немесе оның өзге де ... ... ... ... жасалуға тиіс. Яғни жасалатын іс - әрекеттер іс
жүзінде немесе ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі немесе пайдалылығы анық болуға тиіс. Бірақ алдында
айтылған сөзімізге сүйенетін болсақ, осы іс - ... ... ... олардың шын нәтижелігі туралы қателесуі де мүмкін екенін атап өтуге
балады.
Жасалатын іс - әрекеттердің тұлғаның жеке ... ... ... зиян
келтірілуін болдырмау, оның міндеттемесін орындау оның өзге де заңға қарсы
емес мүдделері мақсаттарында жасалуға тиіс. Яғни ... іс - ... ... ... болжамды түрде нәтижелі болып табылады. Оларды жасаудың
айқын тиімділігі немесе пайдалылығын анық болуға тиіс. Бірақ алдында
айтылған сөзімізге сүйенетін болсақ, осы іс - ... ... ... оладың шын нәтижелігі туралы қателесуі де мүмкін екенін атап өтуге
болады.
Жасалатын іс - әрекеттердің негізділігі мен құқықтық маңыздылығы тағы
бір ... ... ... ... ... ... ... ниеттері
табылады. Мысалы, гестор мүліктің меншік иесін қамқоршылық ие ретінде жақсы
білсе, соған орай аталған тұлғаның мүлкіне жойылу қаупі төнген ... ... өзі ... ... ... ... ... ескере отырып
әрекет етуге тиіс. Егер де міндеттеме ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның мүддесіне орын алған жағдай бойынша қажетті
қамқоршылдықпен қырағылық таныта отырып әрекет етті деп болжамдау (содан
кейін белгілеу) ... ... ... ... жасалатын осындай іс - әрекеттер
олардың қызмет мақсаттарының бірі болып табылатын ... ... іс - ... ... сөз ... ... онда тапсырмасыз әрекет
етуден туындайтын міндеттеме орын алмауға тиіс.
Басқаның мүддесіне іс - әрекет жасайтын тұлға алғашқы мүмкіндік ькған
жағдайда мүдделі тұлғаға бұл ... ... ... Бұл ... кезде, мүдделі тұлғаны хабардар ету мүмкіндігі пайда болғаннан
кейін жасалған іс - ... ... ... ... ... ... алу құқығынан айырылады.
Жасалған іс - әрекеттер туралы хабардар еткеннен кейін ... ... ... ... іс - ... ... ... немесе
мақұлдамайтындығы туралы шешімді күтуге міндетті. Алайда егер шешімді ... ... үшін ... ... ... мүмкін болса, гестор жауапты
күтпестен мүдделі тұлғаның пайдасы үшін қосымша іс - ... де ... Егер ... тұлғамен берілген жауапта гестордың іс - әрекеті
мақұлданбаса немесе жауап берілмесе және жағдайға қарай оны мақұлдау
ретінде ... ... ... онда ... өзінің одан арғы іс -
әрекеттерін тоқтатуға тиіс болады.
Іс - әрекеттер жасаған тұлға оларды мүдделі тұлағның мақұлдамағандығы
белгілі болған соң жасаған ... ... іс - ... осы іс -
әрекеттер жасаған тұлғаға қатысты да үшінші бір тұлғаға қатысты да
соңғысына міндеттер ... ... ... ... төнген қауіпті жою мақсатындағы іс –
қимылға осы адамның еркіне ... жол ... ... - ақ ... ... ... міндетті осындай міндеті бар тұлғаның тапсырмасынсыз және
оның еркіне қарсы орындай алады. Яғни бұл жерде борышқор басқаның мүддесіне
жасалатын іс - ... ... ... ... ... ... ... асырауға міндетті болған тұлғалар туралы сөз болып ... ... ... ... ... ауыр ... дұрыс тамақтанбауын суық
күндері жылы киімінің жоқтығын көріп оған аяушылық білдіргендіктен тамағын,
қажетті киімін беретін болса. Артынан гестор өмірлік асырауда ұстауға
міндетті болған ... ... ... ... ... ... ... қатысты әрине, басқаның мүддесіне
тапсырмасыз іс - әрекет жасаудан туындайтын ... ... ... сол ... ... ... мүдделі тұлға деп атау қиын және
т.с.с. Бірақ заң шығарушылар осындай жағдайларда басқаның мүддесіне
тапсырмасыз іс - әрекет ... да ... ... ... ... ... ... қоса, біздің ойымызша бұл жерде регресстік
міндеттемелер механизмі де әрекет етеді.
Егер бұл іс - ... оның ... ... ... ... оның
мүддесіне жасалған іс - әрекеттер туралы арнайы хабарлау ... ... іс - ... ... ... мүдделі тұлға оларды
мақұлдамайтындығын өзі білдіруге тиіс.
Басқаның мүддесіне мәмілелер де жасалуы мүмкін. Базардағы ... ... ... басқа сатушы шыдаттырмайтын тіс ауруына байланысты өз
тауарын уақытша қалдырып кеткенде оның тауарын ол үшін ... ... ... ... ... ... басқаның мүддесіне іс - әрекет жасаудан
туындайтын міндеттеме басқаның мүддесіне мәмілені кәсіпкердің бизнес
бойынша әріптесі жасайтын кезде де ... ... Бұл егер екі ... ... ... ... ... бір жөнелтушіден алынған әр –
түрлі тауарларды бірлесе тасымалдау туралы келісімдер бекіткен болса, ... ... бірі ... ... ... ... ... сату
туралы офертаға сүйене отырып, оның тауарын жол бойында оның келісімінсіз
бірақ пайда болатындығын ескере отырып сатып жібере алады. Заңнама ... ... ... мәміле жасаудың арнайы салдарын көздейді. Басқаның
мүддесіне жасалған мәміле жасаудың арнайы салдарын ... ... ... ... ... міндеттер ол осы мәмілені мақұлдаған
жағдайда мүддесіне мәміле жасалған адамға ауысады оған міндеттердің
ауысуына гестор мәміле жасалған қарсы тарап өз келісімін ... ... ... ... ... ол бұл ... басқаның мүддесіне жасалатындығын
білген немесе білуге тиіс болған болса, оның келісімі талап етілмейді.
Мәміле бой ынша ... ... осы ... ... адамға
ауысқан кезде соңғысына осы мәміле бойынша құқықтар да ... ... ... іс - әрекет жасалған тұлға оларды мақұлдаса, онда ... ара ... ... ... ... ... ... немесе жасалған іс - әрекеттердің сипатына сай келетін өзге шарт
туралы ... ... ... ... гестордың іс - әрекетін
мақұлдаған кезде басқаның мүддесіне тапсырмасыз әрекет етуден туындайтын
шарттан тыс ... ... ... ... ... Бұл орайда шарттың
заңнамамен талап етілетін нысанын сақтау міндетті емес, мүдделі тұлғаның
ауызша мақұлдауы жеткілікті болады. Олар бір уақытта екі ... ... ... іс - ... жасаған адам мүддесіне іс -
әрекеттер жасалған адамға есеп беруге міндетті. Бұл міндет тапсырмасыз
жасалған ... де шарт ... ... іс - әрекеттерге де тарады.
Шарт бойынша жасалған іс - әрекеттер бойынша есеп егер тиісті шарт туралы
нормалармен осындай міндет көзделетін ... ... ... ... ... ... мен ... шығындар және өзге де залалдар
көрсетілуге тиіс.
Жоғарыда қарастырылған бірқатар талаптар болған кезде және гестор есеп
беру жөніндегі міндетін орындаған ... ... ... өз ... кезі ... Оның көлемі заңнамамен анықталады. Міндеттеме
тараптары өзара келісім бойынша оны орындаудың тәртібін мерзімдерін және
басқа да талап етілетін қырларын нақтылай ... ... ... мүддесіне әрекет еткен тұлғаға залалдарды өтеуді
қамтиды. Залалдар басқаның мүддесіе әрекет еткен тұлға жасаған қажетті
шығындарды қамтиды. Сондай – ақ залалдар ... ... ... ... тұлғаның өзге де нақты залалы енгізілуі мүмкін. Мұндай нақты залалға
атап айтқанда, егер ... ... ... ... нәтижесінде гестордың
денсаулығына зиян келтірілсе, гестордың емделуіне кеткен ... ... ... ... өзі ... гестордың өз іс –
әрекеттерінен туындаған залалдарды өтеуге міндетті емес.
Басқаның ... ... іс - ... болжанған нәтижеге
жеткізбеген жағдайда да қажетті шығындар мен өзге де нақты зиянды өтеу
құқығы сақталады.
ҚР АК 859 – ... 1 – ... 2 – ... ... төленетін
сыйақының жоғарғы шегін шектеген. Гестордың қажетті шығындары мен өзге де
нақты ... ... ... мүдделі тұлғаның өтемі гестордың іс -
әрекетімен құтқарылған сақтап ... ... ... аспайтын мөлшерде
төлеуге міндетті. Шарттан тыс міндеттеме шарттық міндеттемеге ... ... ... ... байланысты құқықтар мен міндеттері
ауысады. Басқаның мүддесіне іс - әрекеттер жасаған тұлғаға мүдделі тұлғаның
мақұлдауын алған соң ... іс – ... ... ... мен өзге де залалдар тиісті түрдегі шарт туралы ережелер бойынша
өтеледі.
Егер ... іс - ... ... ... ... ... тапса,
онда ол гестордың залалдарын өтеумен қатар оған ... да ... ... Оның ... мүдделі тұлғаның пайдасына сүйене отырып анықталатын
болады.
Егер мүдделі тұлғамен гестор арасында бұл туралы келісімге қол
жеткізілсе, сыйақы төлеу мүдделі тұлғаның пайда ... ... ... ... ... іс - әрекеттері оң нәтижеге алып келетін және іскерлік
айналым дағдылары сыйақы ... ... ... да сыйақы төленуге
тиіс.
Осы айтылғандарды қорытындылай келсек, басқаның ... ... ету ... туындайтын міндеттеме деп – гестордың қалыптасқан
жағдайларда орынды түрде жүзеге асуын ескерумен оларды болжамды пайдалылығы
мен нәтижелігіне сүйене отырып ... ... іс - ... ... түсінеміз. Ол мүдделі тұлғаның (пайдасына іс -
әрекеттер жасалған ... ... ... ... өзге де ... ... өтеу ал заңнамамен тараптардың келісімімен немесе
іскерлік айналым дағдыларымен көзделген жағдайларда оған сондай – ақ ... ... ... ... іс - ... ... әрқашан да оңды нәтижеге
жеткізбейді, іс - әрекет әрқашан да орын алған жағдай мен ... ... ... ол әр ... оның ... ... ... үшін
жасалмайды. Бұған қоса, адам беру үшін әс - әрекет жасай отырып, оның
құқықтары мен мүддесіне зиян келтіруі де мүмкін. Мысалы, адам ... ... да бір ... ... байланысты жол бойына қауіп төнген кезде
оның қасындағы жол серігі оған көмектесіп, ауруын жеңілдету мақсатында оның
тамыр ішінде дәрі енгізуі мүмкін. ... әсер ету ... ол ауру ... ... ... жіберуі де мүмкін.
Осындай мүмкіндікті ескере отырып, 863 – бап ... ... ... ... ... келтірілген зиянды өтеу туралы норманы қамтыған. Басқаның
мүддесіне жасалған іс - әрекеттермен келтірілген зиян ... ... ... емес ... өтеудің жалпы ережелері бойынша өтеледі.
Егер тұлға басқаның мүддесіне іс - әрекет ... ... ... ... ... негізсіз байытса, онда соңғысы негізсіз баю
міндеттемесі бойынша бірінші тұлға (басқаның мүддесіне іс - әрекет жасаған)
алдында міндетті болады.
Мұндай міндеттеменің негізі болып ... ... ... ... ... міндеттемелер негіздерімен шектес жағдайлар
табылады. Яғни, мұнда басқаның мүддесіне әсер ету қажеттілігі іс жүзінде
болмаған ... ... сөз ... ... Бұл ... сол бір ... ... байланысты (қасақана емес, өз әрекеттерінің қажет емес екенін
білмей) субъект басқаның мүддесіне іс - ... ... ... ... ... ... қатысты іс - әрекет жасалған тұлға іс - ... ... ... басқаның мүддесіне іс - әрекет жасаған
тұлғаның залалдарын өтеуден бас тартуы мүмкін. Алайда, егер ьірінші тұлға
қандай да бір мүлікті соңғысының есебінен ... ... ... ... ... ... қайтаруға міндетті болады. Іс жүзінде басқа тұлғаның мүддесіне
әрекет ете отырып, оның өз мүдде үшін әрекет еттім деп болжамдауы да орын
алған ... ... ... ... ... ... ... баю
Негiзсiз байлықты қайтару мiндетi
1. Заңдармен немесе мәмiлемен белгiленген негiздерсiз ... ... ... ... иеленiп алған немесе жинаған ... ... осы ... ... ... ... басқа
ретте, негiзсiз иеленiп алынған немесе жинақталған мүлiктi ... ... ... мiндеттi.
2. Егер мүлiк иеленiп алынған немесе жинақталған негiз ... ... да, осы ... ... ... мiндет туындайды.
3. Осы тараудың ережелерi негiзсiз баю ... ... ... ... ... ... пиғылының нәтижесi не
оқиғаның салдары болып табылғанына қарамастан қолданылады.
Негiзсiз байлықты ... ... ... азаматтық құқықтарды қорғау
туралы басқа талаптармен арақатынасы
Осы Кодексте, басқа да заң актiлерiнде өзгеше белгiленбесе және ... ... ... ... осы ... ережелерi:
1) жарамсыз мәмiле бойынша орындалғандарды қайтару туралы;
2) меншiк иесiнiң мүлiктi бөгде бiреудiң заңсыз иеленуiнен сұратып ... ... бiр ... ... осы мiндеттемеге байланысты
орындалғандарды қайтару туралы;
4) зиянды, оның iшінде ... ... ... ... ... ... талаптарға да қолданылуға тиiс.
Негiзсiз байлықты заттай қайтару
1. Мүлiктi иеленушiнiң ... ... ... ... ... ... тиiс.
2. Мүлiктi иеленушi баюының негiзсiздiгi туралы ол бiлгеннен немесе
бiлуге ... ... ... ... оның ... ... ... жинақталған қандай болса да мүлiктiң кездейсоқ кем шыққаны ... үшiн ... ... ... бередi. Бұған дейiн ал ... ... мен ... ... үшiн ғана ... ... байлықтың құнын өтеу
1. Негiзсiз алынған немесе жинақталған мүлiктi заттай қайтарып ... ... ... ... ... ... осы мүлiктiң оны
алған кездегi нақты құнын өтеуi, сондай-ақ егер мүлiктi иеленушi оның құнын
баюдың негiзсiздiгi ... ... ... ... ... мүлiк құнының
кейiнгi өзгеруi арқылы келтiрiлген шығындарды өтеуге тиiс.
2. Басқаның мүлкiн не басқаның қызмет ... ... ... (оны ... ... адам ... пайдалану тоқтатылған
кездегi және оның болған жерiндегi бағамен осындай пайдалану салдарынан
жинақтағанын өтеуге тиiс.
Құқықты басқа ... ... ... ... беру ... ... өзiне өзге де түрде тиесiлi құқығын жоқ
немесе жарамсыз мiндеттеме негiзiнде басқа тұлғаға ... ... ... ... қалпына келтiрудi, оның iшiнде берiлген ... ... ... ... талап етуге құқылы.
Жәбiрленушiге алынбаған табыстарды өтеу
1. Мүлiктi негiзсiз алған немесе жинақтаған тұлға ... ... ... ... ... бiлуге тиiстi болған уақыттан бастап осы
мүлiктен өзi алған немесе ... ... ... барлық кiрiстердi
жәбiрленушiге қайтаруға немесе өтеуге мiндеттi.
2. Негiзсiз ақшалай баюдың сомасына ақшаны ... ақша ... ... негiзсiздiгi туралы бiлген немесе бiлуге тиiстi болған
уақыттан бастап ... ... ... үшiн ... ... есептелуге
тиіс.
Қайтарылуға жататын мүлікке шыққан шығындарды өтеу
Негiзсiз алынған немесе жинақталған мүлiктi қайтарған (осы Кодекстiң 955-
бабы) немесе оның ... ... ... (осы Кодекстiң 956-бабы) мүлiктi
иемденушi өзi алған пайданы есептей отырып, ... ... өзi ... (осы Кодекстiң 958-бабы) уақыттан ... ... ... ... қажеттi шығындарды өтеудi жәбiрленушiден талап етуге ... өтеу ... ... ... ... ... ... ұстаған жағдайларда жойылады.
Қайтарылуға жатпайтын негiзсiз байлық
Негiзсiз байлық ... егер ... ... көзделмесе, мiндеттеменi орындау үшiн оны
орындау мерзiмi басталғанға дейiн берiлген мүлiк;
2) ... ету ... ... ... мiндеттеменi орындау үшiн берiлген
мүлiк;
3) азаматқа оның тарапынан терiс пиғыл болмаған ... ... ... ... ... ... ... өмiрiне немесе
денсаулығына келтiрiлген зиянды ... ... ... және ... және ... ... ақша сомасы және өзге де мүлiк;
4) егер иемденушi мүлiктiң ... ... ... ... ... ... ... не мүлiктi қайырымдылық мақсатында
бергенiн дәлелдесе, болмаған мiндеттеменi атқару үшiн ... ақша ... өзге ... ... ... мүддесiне жасалған iс-әрекеттермен келтiрiлген зиянды өтеу
Өзiнiң жауаптылығын сақтандырған тұлғаның зиянды өтеуi
Ерiктi немесе мiндеттi түрде сақтандыру тәртібімен өзінің ... ... ... ... ... ... зиянды толық өтеу үшiн
сақтандыру сомасы жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... мөлшерiнiң арасындағы айырманы өтейдi.
Мүлiктiк зиянды өтеу әдiстерi
Зиянды өтеу туралы талапты қанағаттандыра отырып, сот iстiң ... зиян үшiн ... ... ... ... ... өтеуге немесе оны
заттай өтеуге (тегi мен сапасы нақ сондай зат ... ... ... және т.б.) ... ... және өзге де мiндеттемелердi орындау кезiнде өмiрi мен
денсаулығына келтiрiлген зиянды ... ... ... ... ... ... әскери
қызмет мiндеттерiн орындауы кезiнде өмiрi мен денсаулығына келтiрiлген
зиян, егер заң актiлерiнде немесе шартта ... ... ... ... ережелерi бойынша өтеледi.
Денсаулықты зақымдау арқылы келтiрiлген зиянды өтеудiң көлемi мен сипаты
1. Азаматқа жарақат немесе денсаулығына өзгедей зақым келтiрiлген кезде
жәбiрленушi ... онда ... ... анық ... ... табыс (кiрiс),
сондай-ақ денсаулыққа зақым келтiруден туындаған ... ... ... ... ... ... ... салғызуға, бөгде
адамның бағып-күтуiне, санаторий-курорттық емделуге, ... ... ... ... ... мамандыққа даярлауға және т.б.), ... ... пен ... ... ... ... және ... тегiн
алмайды деп танылса, өтеуге жатады.
2. Жоғалтқан табысты (кiрiстi) анықтау кезiнде жарақаттануына ... ... ... ... ... ... мүгедектiк бойынша жәрдемақы, денсаулығына зиян келтiргенге
дейiн де, одан кейiн де тағайындалған басқа да ... ... ... ... өтеу ... ... Зиянды өтеу есебiне
жәбiрленушiнiң денсаулығы зақымданғаннан кейiн ... ... ... 937 ... сәйкес жәбiрленушiге тиесiлi өтемнiң көлемi мен мөлшерi заң
актiлерiмен немесе шартпен көбейтiлуi мүмкiн.
Денсаулықтың зақымдануы салдарынан жоғалтылған табысты ... ... ... ... ... ... (кiрiстiң) мөлшерi жарақаттануына
немесе денсаулығының өзгедей зақымдануына дейiнгi не ... ... ... ал ол ... кезде - жалпы еңбекке қабiлетiн жоғалтуы
дәрежелерiне сәйкес, еңбекке жарамдылығынан ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
2. Жоғалтылған табыстың (кiрiстiң) құрамына негiзгi жұмыс орны бойынша
да, сондай-ақ қоса атқаратын жұмысы бойынша да, ... және ... ... ... ... ақы ... жеке ... салығы салынатын
барлық түрлерi кiредi. Бiр жолғы сипаттағы ... ... үшiн ... ... ... ... шығу жәрдемақысы және
т.б.) есептелмейдi. Уақытша еңбекке қабiлетсiздiк және ... ... ... ... кезеңi үшiн төленген жәрдемақы есептеледi.
Кәсiпкерлiк қызметтен ... ... ... ... ... табыстың құрамына кiредi, бұл орайда кәсiпкерлiк қызметтен
алынатын кiрiс салық органы деректерiнiң негiзiнде енгiзiледi.
Табыстың (кiрiстiң) ... ... ... ... дейiн есептелген
сомаларда ескерiледi.
3. Орташа айлық табыс (кiрiс) ... ... ... не ... жоғалту басталардың алдындағы жұмыстың он екi ... ... ... ... он ... бөлу ... ... Зиян келтiрiлген
кезде жәбiрленушi он екi айдан аз уақыт жұмыс iстеген ... ... ... ... денсаулыққа зақым келтiрудiң алдындағы нақты жұмыс iстелген
айларда тапқан табыстың ... ... ... осы ... ... ... есептеледi.
Жәбiрленушi толық жұмыс iстемеген айлар оның қалауы бойынша толық жұмыс
iстеген айлардың алдындағы айлармен ауыстырылады не ... ... ... ... ... ... тасталады.
4. Жәбiрленушi зиян келтiрiлген кезде жұмыс iстемеген жағдайда ... ... ... ... ... табысы не осы жердегi оның
бiлiктiлiгiндегi қызметкер сыйақысының жай мөлшерi ескерiледi, бiрақ ол ... ... бiр ... ... ... он ... кем ... тиiс.
5. Егер жәбiрленушiнiң табысында (кiрiсiнде) оған жарақат келтiрiлгенге
немесе денсаулығының өзгедей ... ... оның ... ... ... өзгерiстер болса (атқаратын қызметi бойынша жалақысы
арттырылса, бiршама ... ақы ... ... ... оқу ... кейiн жұмысқа тұрса және жәбiрленушiнiң еңбегiне ақы төлеудiң
өзгертiлуiнiң тұрақтылығы немесе өзгеру мүмкiндiгi ... ... оның ... ... ... (кiрiсiн) белгiлеу кезiнде ол алған
немесе тиiстi өзгертуден ... алуы тиiс ... ... ... ... қайтыс болуы салдарынан залал шеккен адамдарға зиянды өтеу
1. Азамат қайтыс болған жағдайда қайтыс болған ... ... ол ... ... ... ... одан ... ақша алуға құқылы болған
еңбекке жарамсыз адамдардың, қайтыс болған адамның ол ... ... ... ... сондай-ақ ата-анасының бiреуі, зайыбы не еңбекке
қабiлеттiлiгiне қарамастан жұмыс iстемейтiн және ... ... ... ... ... ... жасы он ... толмаған не
аталған жасқа толса да, медицина ... ... ... ... ... ... ... күтуiне мұқтаж аға-iнiлерi мен ... ... ... отбасының басқа да мүшесiнiң зиянды
өтетiп алуға құқығы бар.
2. Қайтыс болған адамның ... ... және ол ... ... бес ... iшiнде еңбекке жарамсыз болып қалған адамдардың да ... ... ... ... ... ... не ... iстемейтiн және қайтыс болған
адамның осы баптың 1-тармағында ... ... ... ... мен ... ... айналысатын және күтудi жүзеге асыру
кезеңiнде ... ... ... қалған отбасының басқа мүшесi осы
адамдарды күту ... ... ... ... алу құқығын сақтап қалады.
3. Зиян: кәмелетке толмағандарға - он сегiз ... ... ... ... және одан да ... жастағы оқушыларға - күндiз оқыту нысанындағы
оқу орындарындағы оқуы аяқталғанға дейiн, бiрақ әрi ... ... ... ... елу ... ... асқан әйелдер мен алпыс үш ... ... ... - өмiр ... ... ... мерзiмiне; ата-аналарының
бiреуiне, жұбайына не қайтыс болған ... ... ... балаларын,
немерелерiн, аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерiн, ... ... ... ... ... - олар он төрт ... толғанға дейiн не
денсаулық жағдайы өзгергенге дейiн өтеледi.
Азамат қайтыс болған ... ... ... өтеу ... ... ... болуына байланысты зиянды өтетуге құқығы бар
адамдарға зиян оның көзi тiрi кезiнде өзiнiң асырауына ... ... ... ... ... ... табысының (кiрiсiнiң) осы Кодекстiң 938-
бабының ережелерi бойынша ... ... ... ... Осы
адамдарға зиянды өтеудi белгiлеген кезде қайтыс болған адамның кiрiстерiнiң
құрамына оның табысымен қатар көзi тiрi кезiнде алып ... ... ... ... мен осы сияқты басқа да төлемдер қосылады.
2. Зиянды өтеудiң ... ... ... ... ... қайтыс
болуына байланысты тағайындалған жәрдемақылар, асыраушы қайтыс болғанға
дейiн де, одан кейiн де ... ... да ... ... ... ... зейнетақы төлемдерi ескерiлмейдi.
3. Асыраушының қайтыс болуына байланысты зиянды ... ... ... ... ... ... ... баланың асыраушы қайтыс
болғаннан кейiн туылуы; қайтыс болған асыраушының ... ... мен ... ... айналысатын адамдарға өтемнiң
тағайындалуы (тоқтатылуы) жағдайларын қоспағанда ... әрi ... ... көлемi мен мөлшерi заң актiсiмен немесе шартпен көбейiтiлуi
мүмкiн.
Моральдық зиянды ... ... зиян - жеке және ... ... ... мүлiктiк емес
игiлiктерi мен құқықтарының бұзылуы, кемсiтiлуi немесе олардан айырылуы,
соның iшiнде ... ... ... ... бұзушылықтың жасалуы
салдарынан басынан кешірген (төзімін тауысқан, ... ... жан ... тән азабы (қорлау, ызаландыру, қысым жасау, ашуландыру, ұялту,
түңілту, тән ... ... ... қолайсыз жағдайда қалу және т.б.).
2. Моральдық зиянды осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайлардан басқа
реттерде, зиян келтiрушiнiң кiнәсi ... ... зиян ... ... Зиян ... ... ... моральдық зиян мына
жағдайларда, егер:
1) зиян азаматтың өмiрi мен денсаулығына жоғары қауiптілiк көзi ... зиян ... оның ... ... заңсыз қылмыстық жауапқа
тартылуының, бұлтартпау шарасы ретiнде заңсыз қамауға алуды, үйде ... ... ... кетпеуi туралы қолхат алуды қолданудың, қамауда
ұстау, психиатриялық ... ... ... ... ... мекемесiне
орналастыру түрiнде әкiмшiлiк ... ... ... ... зиян ... ... мен iскерлiк беделiне нұқсан
келтiретiн ... ... ... келтiрiлсе;
4) заң актiлерiнде көзделген өзге де жағдайларда өтеледi.
4. Заң ... ... ... ... азаматтың мүлiктiк
құқықтарын бұзатын әрекеттер (әрекетсiздiк) арқылы келтiрiлген моральдық
зиян өтелуге жатпайды.
Моральдық ... өтеу ... ... зиян ақшалай нысанда өтеледi.
2. Моральдық зиянның мөлшерiн ... ... ... ... ... ... ... ауырлығын субъективтi түрде
бағалау да, сондай-ақ жәбiрленушiнiң жан азабы мен тән ... ... ... ... де: қол сұғу объектiсi болған игiлiктiң
(өмiр, денсаулық, ар-ождан, қадiр-қасиет, бостандық, ... үйге ... және т.б.) ... ... құқық бұзушылық зардаптарының
ауырлығы (жақын туыстарын өлтiру, мүгедектiкке әкеп ... дене ... бас ... ... ... ... тұрғын үйден айыру және
т.б.); ... ... ... ... ... сипаты мен аясы;
жәбiрленушiнiң өмiр сүру жағдайлары (қызмет, отбасы, тұрмыс, ... ... жасы және ... өзге де ... ... ... мән-
жайлар ескерiледi.
3. Моральдық зиян өтелуге тиiс мүлiктiк зиянға қарамастан өтеледi.
Қорытынды:
Басқаның мүддесiне iс-әрекет жасаған адамға ... өтеу ... ... басқаның мүддесiне іс-әрекет жасаған тұлғаға келтiрiлген
қажеттi шығындар мен өзге де ... ... осы ... ... ... ... iс-әрекеттерден туындаған шығындарды қоспағанда,
мүдделi адам өтеуге тиiс. ... ... ... ... ... ... ... да қажеттi шығындар мен өзге де
нақты зиянды өтеу құқығы сақталады. ... ... ... ... залал
келтiрудi болдырмау жағдайында өтеу мөлшерi мүлiктiң құнынан аспауы тиiс.
Басқаның мүддесiне iс-әрекеттер жасаған тұлғаға мүдделi тұлғаның ... соң ... ... ... ... ... мен ... залалдар (осы Кодекстiң 857-бабы) тиiстi түрдегi шарт ... ... ... ... ... ... iс-әрекеттер үшiн сыйақы егер
мұндай құқық заң актiлерiнде, мүдделi тұлғамен жасалған ... ... ... ... ... ... ... жасалған iс-
әрекеттерi мүдделi тұлға үшiн оң нәтижеге жеткiзген ... ... ... ... ... ... салдары басқаның мүддесiне жасалған
мәмiле бойынша мiндеттер, ол осы мәмiленi мақұлдаған жағдайда және ... ... ... ... ... не мәміле жасаған кезде мәміле басқаның
мүддесіне жасалғандығын бiлген болса немесе бiлуi тиiс ... ... ... ... ... бойынша мiндеттер мүддесiне осы мәмiле жасалған адамға ... ... осы ... бойынша құқықтар да берiлуге тиiс. Басқаның
мүддесiне ... ... ... ... баю егер ... ... қамтамасыз етуге тiкелей бағытталмаған іс-әрекеттер, оның ішінде
оны жасаған адам өз мүддесіне іс-әрекет ... қате ... ... ... ... ... ... әкеп соқса, осы Кодекстiң 48-тарауында
көзделген ережелер қолданылады. ... ... ... ... ... ... ... немесе үшiншi бiр адамдарға өтеу
жөнiндегi қатынастар осы ... ... ... ережелермен
реттеледi. Басқаның мүддесiне ... ... ... есеп ... ... iс-әрекеттер жасаған адам мүддесiне ... ... ... ... мен ... ... және өзге де
залалдарды көрсетiп есеп беруге ... ... ... ... ... Казахстан (Особенная часть). Комментарий/
Отв. Ред. М.К.Сулейменов., Ю.Г.Басин. – Алматы Жеті Жарғы 2000 г. с ... ... ... 1995 ... ... Азаматтық Кодексі Жалпы бөлім. 27 желтоқсан
1994ж. Ерекше ... 1999 ж 1 ... ... Заңы ... ... ... ... бөлім) күшіне енгізу туралы» 1999 ж 1 ... ... ... ... күшіне енгізу туралы.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің қаулысы 1994ж. 27 желтоқсан.
6.Қазақ ССР – інің ... ... 1963 ж. 28 ... ... Республики Казахстан. Алматы 1999 г.
8.Гражданское право М. 1997 – 1998 гг.
9.Гражданское право Казахской ССР. ... ... Т1. ... ... право Казахской ССР. Учебное пособие ч 1. Алматы 1980 г.
11.Комментарий к Гражданскому кодексу КазССР. Алматы 1990 ... ... в 2 – х ... 1998 ... право Москва. 1997 г.
14.Гражданское право России. Под ред. Цибуленко.З.И., часть 1. Москва 1996
г.
15.Комментарий к Гражданскому кодексу Республики ... ... ... 1998 г.
16.Гражданский кодекс Республики Казахстан – толкование и комментирование.
Общая часть. Вып.1-10 Алматы 1996 – 2000 гг.
17.Учебник русского гражданского право., М. 1995 г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақысыз шарттар56 бет
Сюжеттік – рольдік ойын туралы педагогикалық зерттеулер7 бет
"Кондиция, өнім,өнім сапасы"4 бет
Басқаның бейнесін құру кезінде пайда болатын қателер мен эффектілер10 бет
Басқаның патшасының бәрі жақсы, неліктен біздің хандар жаман болған?6 бет
VI-XII Көшпенділер мәдениеті200 бет
Абайдың қоғамдық қызметі22 бет
Азаматтық құқық бойынша өкілдік беру60 бет
Азаматтық құқық негіздері жайында6 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь