Кәсіпорын қызметінің тиімділігі жайындағы жалпы түсінік

КІРІСПЕ

І.КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІ ЖАЙЫНДАҒЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК
1.1Кәсіпорын қызметінің тиімділігіне түсінік
1.2Кәсіпорын табыстылығын бағалау әдістері
1.3Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері

ІІ КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1Кәсіпорын қызметінің қаржылық жағдайын талдау
2.2Кәсіпорынның қызметінің тұрақтылығын талдау
2.3Кәсіпорын қызметінің табыстылығын талдау
2.4Кәсіпорынның алынған аванстар бойынша есеп айырысу есебін талдау

ІІІ. КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Кәсіпорын қызметінің тиімділігінің көрсеткіштері
3.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдірудің негізгі бағыттары

ҚОРТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Нарық жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді.
Нарықтық экономика оған қатысушылардың барлығынан ой жүйесі мен өзгеше іс-әрекеттері талап етеді. Ол зауыт қоймалары мен ашық алаңдарда, материалдар мен шикізаттың қисапсыз қорларының көгеріп, тот басып жатуына, яғни миллиондаған теңгенің доғарылып, бекерге ысырап болуына жол бере алмайды. Кәсіпорын мүлкіне салынған әрбір теңге жаңа табыс әкелу үшін осы қорларды қозғалысқа келтіреді. Жасанды көрсеткіш пен жоспар үшін жұмыс істеу келмеске кетеді.
Тақырыптың өзектілігі: қазіргі уақытта болып жатқан нарықтық қатынастар кәсіпорындардың шаруашылықты жүргізу субъект ретінде құқық жағдайларын едәуір нығайтып, олардың көптеген өндірістік пен қаржылық мәселелерді өз бетінше шешуіне мол мүмкіншілік алды. Атап айтқанда, ішкі және сыртқа рынокта білікті серікті таңдауға қол жетті. Өйткені болашақтағы бірлескен іс-әрекеттің тиімділігі көбінесе осыған байланысты болды. Кәсіпорындар бұрынғыдай жоғары жақтың жөн сілтеуімен емес, контрагентті қазіргі кезде өз қалауы бойынша алады. Олардың өздеріне іскер серіктерді қаншалықты дәл және қатесіз таңдауымен нарықтық қатынастар негізінде мүмкіндігінше тез және дұрыс бағдар тауып, оны ұстануына қарай жұмыстарының тиімділігі әр түрлі болады.
Курстық жұмыстың мақсаты: Кәсіпорын қызметінің тиімділігін жоғарылату факторларын қарастыру, яғни қазақстандық зерттеушілердің осы бағытта жазылған еңбектерін оқып, кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттырудың мәселелері мен дамыту жолдарын қарастыру
Курстық жұмыстың міндеті:
-кәсіпорын қызметінің тиімділігіне түсінік беру;
-кәсіпорын табыстылығын бағалау әдістерін қарастыру
-кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштерін зерттеу;
-кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіне талдау жасау;
-кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау;
-кәсіпорын қызметінің тиімділігін бағалау;
-кәсіпорын қызметінің тиімділік көрсеткіштеріне талдау жасау;
-жұмысшының жылдық өнім өндіруіне әсер ететін себептерді анықтау.
Курстық жұмысты орындау барысында кәсіпорын қызметінің тиімділігін жоғарылату мақсатында жазылған отандық және шет елдік ғалымдардың еңбектерін, сондай-ақ заңдылық пен нормативтік актілері, оқулық және тәжірибелік құралдарын қолдандым.
1. Арынов Е.М., Трафимов А.Е. Международные экономические организации и экономические союзы. Алматы, 1998.
2. Авдокушин Е.Ф. Международные экономические отношения. М., 2000.
3. Ахметова Ш.С., Мамыров Н.К., Саханова А.Н. Государство, предпринимательство и общество. А., 2000.
4. Байгишев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. А., 1998.
5. Байгадамова Ж.И. Сариева А.Б. Сетказиева А.Н. Инвестиционная активность предприятии Республики Казахстан, А., 1999.
6. Вершина Г.С. Исатаева А.А. Экономика и планирования коммерческого предпринимательства. А. 2000.
7. Горбашко Е.А. Жанабилов М.С. Карлик А.Е. Управление экономикой предприятия. А. 1999.
8. Герчикова И.Н. Международные экономические организации, регулирования мирохозяйственных связей и предпринимательской деятельности. М., 2000.
9. Диктярева О.И. Малянова Т.Н., Саркизов С.В. Внешняя экономическая деятельность. М., 1999.
10. Давлетова М.Т., Челикбаев А.Д. Игликова Г.Н. Международный бизнес. А. 2000.
11. Дюсенбаева К.Ш. Анализ финансового состояния предприятия А., 1998.
12. Доганова Т.Н. Халықаралық экономика. А. 2000.
13. Дюсенбаев К.Ш. Тулегинов Т. Жумагалиев Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау. А., 2002.
14. Ержанов А.Б. Международные экономические отношения. А. 1999.
15. Звонова Е.А. Валютно-кредитный механизм коммерческих связей предприятия. М., 1999.
16. Кенжегузин М.Б. Интеграция Казахстан в мировую экономику: проблемы и перспективы. А., 1999.
17. Кенжегузин М.Б. Мировые рынки: возможности и перспективы участия Казахстана. А, 2000.
18. Кереев А. Международная экономика М., 2000.
19. Круглов В.В. Основы международных валютно-финансовых и кредитных отношений. М. 2000.
20. Кошенова А.К. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. А. 2000.
21. Мамыров Н.К. Мадирярова Д.Н. Кадыбаева А.Е. Халықаралық экономикалық қатынастар. А. 1998.
22. Мадиярова Д.М. Сыртқы экономикалық қатынас және экономикалық қауіпсіздік. А. 2000.
        
        М А З М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................................
І.КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІ ЖАЙЫНДАҒЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК
1.1Кәсіпорын қызметінің тиімділігіне түсінік……………………....………...
1.2Кәсіпорын ... ... ... ... КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1Кәсіпорын қызметінің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысу есебін талдау...
ІІІ. КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Кәсіпорын қызметінің тиімділігінің
көрсеткіштері.....................................
3.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ……………………………........
КІРІСПЕ
Нарық жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің
орнықтылығының ... оның ... ... ... ... Ол ... еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен
өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете ... ... ... жағдайын көрсетеді.
Нарықтық экономика оған қатысушылардың барлығынан ой ... ... ... ... ... Ол зауыт қоймалары мен ашық алаңдарда,
материалдар мен шикізаттың қисапсыз ... ... тот ... ... ... теңгенің доғарылып, бекерге ысырап болуына жол бере
алмайды. Кәсіпорын мүлкіне салынған ... ... жаңа ... ... үшін осы
қорларды қозғалысқа келтіреді. Жасанды ... пен ... үшін ... ... ... ... ... уақытта болып жатқан нарықтық
қатынастар кәсіпорындардың шаруашылықты жүргізу ... ... ... ... ... ... ... өндірістік пен қаржылық
мәселелерді өз бетінше шешуіне мол мүмкіншілік алды. Атап айтқанда, ішкі
және ... ... ... ... таңдауға қол жетті. Өйткені болашақтағы
бірлескен іс-әрекеттің тиімділігі көбінесе ... ... ... ... ... жақтың жөн сілтеуімен емес, ... ... өз ... бойынша алады. Олардың өздеріне іскер серіктерді
қаншалықты дәл және қатесіз ... ... ... ... тез және ... бағдар тауып, оны ұстануына қарай жұмыстарының
тиімділігі әр түрлі болады.
Курстық жұмыстың мақсаты: Кәсіпорын қызметінің тиімділігін жоғарылату
факторларын ... яғни ... ... осы ... еңбектерін оқып, кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттырудың
мәселелері мен дамыту жолдарын қарастыру
Курстық ... ... ... ... ... ... ... бағалау әдістерін қарастыру
-кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштерін зерттеу;
-кәсіпорынның қаржы-шаруашылық ... ... ... ... тұрақтылығын талдау;
-кәсіпорын қызметінің тиімділігін бағалау;
-кәсіпорын қызметінің тиімділік көрсеткіштеріне талдау жасау;
-жұмысшының жылдық өнім өндіруіне әсер ететін себептерді анықтау.
Курстық ... ... ... ... ... ... ... жазылған отандық және шет елдік ғалымдардың
еңбектерін, сондай-ақ ... пен ... ... ... және
тәжірибелік құралдарын қолдандым.
І.КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІ ЖАЙЫНДАҒЫ ЖАЛПЫ ... ... ... ... түсінік
Кәсіпорын (қызметінің тиімділігі өндірістің нәтижелерін (тиімділігін)
шығындар мен қолданылған ресурстарды салыстыру ... ... ... ... (табыс, өнім) авансталған немесе қолданылған
ресурстармен (шығындар) ... ... ... ... ... ... анықтауға болады. Оларды шартты түрде екі топқа
бөлуге болады:
1) қорытындылаушы;
2) техника-экономикалық.
Бірінші топтың ... ... ... еңбек өнімділігі
(еңбек сыйымдылығы) қор қайтарымдылығы (қор сыйымдылығы), ... ... ... ... салудың қайтарымды-лығы
(капитал сыйымдылығы) жатады. ... ... ... пайдалану
тиімділігінің көрсеткіштері жатады. Олар кәсіпорындағы өндіріс процесінің
кейбір жақтарын жоспарлау мен нақты талдау, оның өсу ... ... ... ... ... ... агрегат қуатын пайдалану
коэффициенті, жеке ... ... және т.б; ... ... мен шикізаттың меншікті шығындары; меншікті капитал салымдары,
өзін-өзі ақтау мерзімі, ... ... ... мен ... ... (шығындары арақатынасы
экономикалық өсу сипатын анықтайды. Өндірістің ... ... ... ... ... қол жеткізуге болады. Өнімнің
өсу қаркынының ресурстардың ... ... өсу ... ... ... ... басым интенсивті екендігін дәлелдейді.
Өндірістің экономикалық тиімділігінің жеткілікгі жоғары қарқынды ... ... ... ету ... тек ... ... ... жағдай жасайды. Бұдан шығатын қорытынды, өндірісті жан-жақты
интенсивтендіру - оның ... ... ... ... Сөз ең
алдымен, әрбір материалдық, ... және ... ... ... ... үшін ... ... қорларды тиімді пайдалану туралы
болып отыр.
1.2 Кәсіпорынның табыстылығын бағалау ... ... ... ... ... тәртіппен
жүзеге асырылады:
• шығын мақсатына, негізгі қордың мазмұнына қарай ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсететін көмекші
және қосалқы өндірістерге бөлінеді;
• өндірістік шығынның есептеу объектісі бойынша ... ... ауыл ... ... бойынша егін шаруашылығы және мал
шаруашылығы өнімдерінің өзіндік құны ... ... ... ... ... мына ... екі ... сақталады:
• өзіндік құнның калькуляциясы;
• шығын сметасы.
Өзіндік құнның калькуляциясы - өнімді өндіру мен оны өткізуге, жұмыс
пен қызметке жұмсалған ... ... ... ... сметасы- шығынның экономикалық белгілері бойынша жасалады, бұл
кәсіпорынның өнім өндіруге және оны өткізуге жұмсайтын ... ... ... ... ... тілінен алынған «пайдалы»
немесе «кірісті» ... ... ... Бұл – ... ... ... Ол пайданың негізгі өндірістік қорлар мен
мөлшерленетін ... ... ... ... ... ... арқылы
айқындалады.
1.Өнімдерді өндіру және сатуда шығын сметасы негізінде жоспарланған
тауарларды шығару ... ... ... ... ... шығарылған
тауарлардың өзіндік құны анықталады:
Птп = Цтп -С тп
Мұнда Птп - жоспарлы уақытта ... ... ... ... – жоспарлы уақытта өткізілетін бағамен шығарылған тауардың ... құн ... ... және ... ... ... тп – жоспарлы уақытта шығарылған тауардың толық өзіндік құны (өнімді
өндіру және өткізуде, шығын сметасы есептелінген);
Рентабельділік деңгейін анықтаудың екі бағыты ... ... ... ... ... ... құн) немесе авансталынған
салымдардың (негізгі өндірістік қор және айналым қоры) ... екі ... ... ... ... айналым жылдамды-ғының
көрсеткіштеріне байланысты.
Өнім рентабельділігі - ... ... ... және ... ... есептелінеді.
Бірінші жағдайда, бұл өнімдерді шығарудан және оларды ... ... ... ... ... ... өнім ... сатудан түскен түсімдеріне қарай, тауар өнімдерінен ... ... ... ... ... түскен түсімдеріне қарай, баланстық
пайда қатынастары бойынша; өнімдерді өткізуден түскен түсімдеріне қарай,
таза ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері кәсіпорынның ағымдағы шығындарының тиімділігі
және өткізілген өнімдердің табыстылығы.
Екінші жағдайда, рентабелділік өнімнің жекелеген ... ... Бұл ... бойынша, өнім түрлерінің өзіндік құны тұтынушыларға
өткізілетін өнімдердің ... ... ... қор ... ... өндірістік қордың және
материалдық айналым қаржысының орташа ... ... ... ... ... Бұл ... таза ... есептеуге болады.
1.3 Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері
Кәсіпорынның нарықтық ... ... ... ... ... ... табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы
абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады. Табыстылықтың
абсолютті көрсеткіші – бұл табыстар ... ... ... ... ... ... ұғымы келесідей түрде анықталады:
«Табыстар дегеніміз – қаржының келуі немесе активтер құнының өсуі, не
болмаса пассивтердің ... ... ... ... ... пайданың
ұлғаюы болып табылады, бұл акционерлер салымдарының есебінен өсуден басқа
жағдайдағы капиталдың өсуіне әкеледі».
Ықшамдалған түрде бұл ... 1995 жылы 26 ... есеп ... заң күші бар ҚР ... 2732-ші Жарлығында
анықталған. Жарлықтың 13-ші бабында былай делінген. «Табыстар – бұл ... ... ... ... ... ... ... бір
шығындар шығармай әдетте қажетті табыстарды алу мүмкін емес.Өз ... ... ... ... ... асыру және әлеуметтік мәселелерді
шешу мүмкін емес.
Табыстылықтың көрсеткіштер жүйесі ең ... ... ... ... ... ... ... (жұмыс, қызметті) өткізуден
алынатын табыс; жалпы табыс; негізгі қызметтен алынаттын ... ... ... ... ... ... табыс; салық салынғаннан
кейінгі дағдылы қызметтен алынатын табыс; төтенше ... ... ... ... ... ... ... болып такбылатын таза
табыс.
Табыс жинақталған түрде шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Оны кейбір экономистер
экономикалық тиімділік көрсеткіштері қатарына жатқызса, енді біреулері ... ... ... ... ... ойымызша, алғашқылардың
айтқаны дұрыс, өйткені табыстың абсолютті сомасы салынған қаржылардың
қайтарымдылығы ... ... ... ... ... табыстың рольі айтарлықтай артты. Өзіміз білетіндей
жоспарлы-дерективті экономика жағдайында оның ролі төмендетілген болатын.
Табыс (пайда) табу кез ... ... ... ... ... ... ... экономикаға көшумен табыс (пайда ) оның,
кәсіпорынның қозғаушы күшіне айналды. Тек ... қана ... ... ... шешімін анықтайды: нені қалай және кім үшін өндіру керек? Табыс
табуд кез келген кәсіпорынның ... ... ... ... ... Ал
нарықтық экономика кәсіпорынның негізгі өндірістік және әлеуметтік дамуының
көзі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... және ... ... техникалық базасының кеңеюіне
негізделеді. Әр ... ... ... және ... ... өзінің
меншікті қаржы көздерінен жабатындығын білдіреді. Уақытша қаржы ... ... ... ... егер бұл ... ... болса олар
банктің қысқа мерзімді судалары мен ... ... ... ... ... банктің ұзақ мерзімдік несиелерімен жабылуы мүмкін.
Табыс есебінен сондай-ақ кәсіпорынның бюджет алдындағы, банктер мен ... ... ... ... орындалады. Сонымен, табыс
кәсіпорынның өндірістік және қаржылық қызметін ... ... ... ... оның ... ... мен қаржылық тұрақтылығын сипаттайды.
Табыс бойынша авансталған қаржылардың қайтарымдылық деңгейі мен ... ... ... ... ... анықталады.
Нарықтық экономика жағдайында табыстың ролі ол атқаратын қызметтерден
анықталады. ТМД елдеріндегі арнайы ... ... ... ... ... бір ... ... жоқ. Оған екі-алтыға дейін ... ... ... ол тек қызмет атқарады:
1) мемлекеттік табысының көзі;
2) кәсіпорын мен бірлестіктердің өндірістік және ... даму ... және ... өзара шартылығындағы бірлігі, табысты
шаруашылықты жүргізуші қоғамның ... ... және әр ... мүделері байланысатын элементі ретінде көрсетеді. Осыдан
табысты құру және бөлу (тарату) мәселелерінің ... ... ... ... ... жүргізуші субъектінің тиімділігінің
алынған және оның иелігінде қалатын табыс көлеміне қажетті тәуелділігін
қамтамасыз ... өз ... ... ... алуы үшін ... негізгі
шарттар қажет болады:
1.Жуықтаудың белгілі бір дәрежесінде, өнім бағасы еңбектің қоғамдық
қажетті шығындарын көрсетуі тиіс және ол ... ... ... ... ... ... ескеруі қажет.
2. Бұйымдарды калькуляцалау және өнімнің өзіндік құнын анықтау ... ... ... керек.
3. Табысты бөлу ( тарату) механизімі белсенді рол атқаруы ... ... ... мен оның ... ... ... ... болуы
тиіс.
4. Табысты тиімді пайдалану тек қалған барлық қаржы тұтқаларының
жүйесінде ( амортизациялық аударымдар) ... ... ... салу,
акциздер жал төлемі, дивидендтер пайыздық мөлшерлемелер, арнайы ... пай ... ... ... есеп ... ... ... валюта және бағалы қағаздар курсы және т.б. ) ғана ... ... ... ... ... қаржы-шаруашылық
қызметінің тиімділігін емес, экономикалық көрсеткішіне жатады. ... 500 мың ... ... ... салынған капиталының мөлшері
және қызметінің ауқымы бойынша әр ... ... ... ... мүмкін.
Сәйкесінше бұл соманың салыстырмалы деңгейі айтарлықтай ... ... ... да ... ... ... ... үшін кәсіпорын
қызметінің тиімділігін сипаттайтын және табыстылық деңгейін көрсететін
рентабельділіктің әр түрлі ... ... ... салыстырмалы
көрсеткіштері қолданылады.
Кәсіпорынның табыстылық көрсеткіштерінің шаруашылықты жүргізуші
субъектінің өзі де, ... те ... ... әр ... абсалютті және салыстырмалы көрсеткіштеріне жүйелі түрде
талдау жасау қажет.
Табыстылық ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің жоспарының орындалуы бағалау;
• Таза табыстың қалыптасуының құрамдас бөліктерін зерттеу;
• Табысқа әсер ететін факторлардың әсерін анықтау және ... ... ... ... ... ... және ... зерттеу;
• Табыстың өсу резервтерін анықтау;
• Кәсіпорынның даму перспективасын ескере отырып, ... ... ... ... ... ... әр түрлі коэффицентерін және олардың деңгейлеріне әсер
етуші факторларды ... ... ... ... БАҒАЛАУ
2.1 Кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау
Кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау үшін біз «Кедентранссервис»
Акционерлік Қоғамының Атырау ... ... ... мысал келтіреміз.
Филиал жұмысы бас кәсіпорынның өнідірістік саясатына сәйкес жұмыс жасайды.
«Кедентранссервис» АҚ ... ... ... ... ... мың теңге
Кесте 1
|Көрсеткіштер |2008ж. |2007ж. |2008ж. ... % |
| | | ... | |% |2008ж |2007ж |
| | | | ... | |
| | | | | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... |111012 |120909 |102648 |100829 |98 |91 |83 ... ... |111012 |120909 |102648 |100829 |98 |91 |83 ... ... | | | | | | | ... ... алу |26369 |19906 |22982 |17205 |75 |65 |86 ... ... | | | | | | | ... ... ... |11058 |8683 |11040 |9414 |85 |85 |108 ... ... |112 |55 |100 |155 |155 |138 |- ... жұмысы |10946 |8628 |10940 |9264 |85 |85 |107 ... ... |15311 |11223 |11942 |7791 |65 |51 |69 ... ... | | | | | | | ... |4078 |4343 |4088 |3823 |94 |94 |88 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |4078 |4343 |4088 |3823 |94 |94 |88 ... | | | | | | | ... ... |-946 |3140 |4220 |9102 |216 |- |290 ... ... |64970 |72213 |44618 |54344 |122 |84 |75 ... |4922 |4360 |2036 |4829 |237 |98 |111 ... ... | | | | | | | ... ... |12118 |7295 |11520 |158 |142 |95 ... | | | | | | | ... ... |13953 |40374 |27487 |27282 |99 |196 |68 ... ... беру |38008 |15361 |7800 |10713 |137 |28 |70 ... |510 |82 |49 |60 |33 |10 ... ... | | | | | | | ... ... |34 |196 |20 |6 |30 |18 |3 ... ... |- |- |- |4108 |- |- |- ... ... | | | | | | | ...... ... ... ... АҚ Атырау
қаласындағы филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
2008 жылы нақтылы 100829 мың ... ... ... ... ... ... 98 %-ға ... Кәсіпорын шығындары 103138 мыңтеңге сома
құраған. Кәсіпорын 2309 мың теңге сомада ... ... ... әдісін пайдаланудан түскен табыс 9414 мың теңге ... 85 %-ға ... ... ... ... 7791 мың ... алынған немесе 35 %-ға жоспарлы көлемнен төмен болған. Тиеу-алу
жұмыстарынан түскен ... ... 2007 ... ... 14 ... ... көлемінің төмендеуіне крандардың бұзылуы әсер еткен және 20
тоннадан артық жүк көтергіш крандардың ... ... әсер ... ... ... ... автокөліктермен тасымалдаудан
3823 мың теңге табыс алынған. 2008 жылы 577 контейнер тасымалданған ... ... ... ... ... ... автокөліктермен
1818 контейнер тасымалданған, оның ішінде 290 орташа тонналық, қалғаны ірі
тонналық. Ірі ... ... ... ... АҚ ... ... ... филиалы орындайды. Орташа
тонналық және ірі тонналық контейнерлерді тасымалдау үшін ... ... ... ... табысты жоғарылатуға мүмкіндік
береді.
«Қазақстан Темір жолы» ҰК қызметімен байланысты алынған табыс нақтылы
21300 ... ... оның ... ... ... ... ... 10515,0 мың теңге алынған, қосымша алымдар-7156,0 мыңтеңге,
қозғалмалы құрылымдарды пайдаланудан шығындарды ... ... ... ... ... ... жолы» ҰК қызметімен ... ... ... ... 9102 ... құраған. 2008 жылы өзге
қызметтерден 54344 мыңтеңге сомада табыс алынған. Оның ... ... ... және ашық ... ... беруден 10713 мың теңге сомада
табыс алынған. ... жол ... ... ... алу ... ... ... жалға аумақ беріледі. Өйткені тәулік бойына
сақтау қызметінен төмен алынады, клиенттер терминалдан дәл сол күні ... ... ... ... беру ... жалға беру келісімдері алдын-
ала беріледі. Бұл фактор жүк терминалына клиенттерді ... әсер ... ... ... ... ... құрылған, яғни корпоративтік
клиенттермен жүктерді сақтау үшін ашық ... ... беру ... ... ... ... 2008 жылы 103138 мың ... құраған. 2007 жылмен
салыстыруға шығындар 17956 ... ... ... ... ... ... орындалған. 2007 жылмен
салыстырғанда шығындар 8026 ... ... ... қоры ... салық бойынша шығындар нақтылы 83 %-ға және 75%-ға орындалған,
бұл екі көрсеткіштің ... ... ... бос ... ... түсіндіріледі. «Материалдар» бойынша шығындар 12483
мың.теңгеге нақтылы жоғарылаған.
«Кедентранссервис»АҚ Атырау филиалының
шығындар жоспарының орындалуы, мың.теңге
Кесте-2
|Көрсеткіштер |2006ж. |2007ж. |2008ж. |2008ж. % |
| | | ... ... |% |2006ж. |2007ж. |
| | | | | ... | | |
|Шығындар-барлығы |58455 |95112 |85238 |103138 |121 |108 |176 ... ақы қоры |15742 |20977 |31964 |26469 |83 |126 |168 ... |2612 |3694 |5764 |4297 |75 |116 |165 ... | | | | | | | ... |4103 |4368 |6309 |18792 |298 |430 |458 ... |2256 |2511 |3537 |2598 |73 |103 |115 ... |1485 |1763 |2034 |1840 |90 |104 |124 ... | | | | | | | ... |3052 |4298 |3426 |5101 |149 |118 |167 ... ... | | | | | | ... мен |10588 |50575 |13507 |34170 |253 |323 |68 ... үшін | | | | | | | ... | | | | | | | ... шығындар |15325 |3885 |16353 |2785 |17 |72 |18 ... |2381 |2727 |2344 |2944 |126 |108 |124 ... |797 |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | | ... ... |114 |314 |- |34 |- |29 |11 ... | | | | | | | ... |- |- |- |4108 |- |- |- ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ...... ... ... ... АҚ ... филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Материалдардың жоғарылауы машиналарға және ... ... ... алу ... ... ... ... бабы бойынша
шығындар 194 мыңтеңгеге төмендеген, ол кранның пайдаланылмауы мен жүктердің
келіп- ... ... ... ... ... бабы бойынша 1675
мыңтеңгеге шығындар көбейген, бұл КС-5-42 кранын сатып алуымен байланысты
болған. «Тозу» бойынша 2007 ... ... ... өсуі 50 ... ... ... ... сатып алумен түсіндіріледі.
Жұмыстарды, қызметтерді және басқа қызметтерді төлеумен 34170мың теңге
шығындалған. «Жұмыстарды және қызметтерді төлеу» бабы ... ... ... ... - Тех ... мыңтеңге; - клиенттерді тарту
бойынша сыйақы-5718 мың ... - ... ... ... -178мың
теңге; - машиналардың электр двигательдерін күрделі жөндеу шығындары-801мың
теңге; - жүк терминалының электр ... ... ... ... ... - ... мен ... ағымдағы жөндеу жұмыстары
(жолдарды геодезиялық түсіру)-680 мың теңге; - автокөліктердің ... ... мың ... - ... мен ... ... – 1265 мың теңге (оның ішінде 1015 мың ... ... ... 70 мың ... – кранды жөндеу) шығындарын құрайды.
2008 жылы филиал бойынша жұмыскерлер саны келесі кестеде көрсетілген.
«Кеденстранссервис» АҚ ... ... ... ... ... ... ... |Еңбек ақы қоры, |
| ... адам |мың ... ... |Жоспар |57 |31964 |
| ... |51 |26469 ... ... |58 |21574 |
| ... |49 |20977 ... ... |76 |25196 |
| ... |71 |24911 ...... ... аралығында «Кедентранссервис» АҚ Атырау
қаласындағы филиалының шаруашылық-қаржылық ... ... жылы ... ... саны 57 ... ... ақы қоры 31964 мың
теңге құраған; нақтылы-51 адам, еңбек ақы қоры -26469 мың теңге. ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылы 2008 жылға қарағанда
жұмыскерлерсаны 71 ... 49 ... ... ... Жұмыскерлер санының
азаюы күзетші қызметкерлердің «АИСТ» ЖШС-не 2007 жылдың мамыр айында
ауысуына ... ... ... және ... ... ... сақтамау жағдайлары
болмаған. Қауіпсіздік техникасы, ... ... және ... ... ... және бас ... әр жұмыс күнінде инструктаж жүргізеді.
Филиалдың жұмысын жақсарту үшін ... ... ... Бұл ... ... ... жағдайын жақсарту бойынша және ... ... ... ... ... ... ... мен
сауықтыру жұмыстары бойынша, құрылғыларды және механизмдерді ... ... ... ... жұмыскерлері жүргізеді.
2.2. Кәсіпорын қызметінің тұрақтылығын ... ... ... әрекеті баланс активінің құрылу көздерін
талдау болады. Бұл кезде ... ... ... ... оны сатып алу және
оны құрылуы да, кәсіпорынның өзінің де, қарызға алынған капиталдың ... ... ... екендігін есте сақтау керек. Ал меншікті капитал
мен қарызға алынған ... ... ... оның ... ... ... ... кәсіпорынның қызметі және оның дамуы көбіне
өзін өзі қаржыландырумен, яғни ... ... ... ... Тек ол капитал жетпегенде ғана шеттен капитал тартылады. Бұл
кезде қиын болса да сырттан ... ... ... ... ... орын ... бірақ онсыз әрине мүмкін емес. Сондықтан да қаржылық
есеп берудің ағымдағы активтерінің құрастырылу ... ... ... ... аз бөлігі өндірістік бағдарламаны қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... яғни қосымша
қажеттілік туғанда, ол ... ... ... ... ... ... ... қорлану көздерін талдау кезінде меншікті және ... ... ... белгіленіп, есеп беру кезеңіндегі олардың
өзгеру себептері анықталып, оларға баға ... Бұл ... өз ... ... ... ... ... өз қаражаттарының қоры болуы оның
қаржылық ... ... ... ... ... ғана ... ... сонымен бірге капиталдың
жалпы сомасындағы оның үлес салмағын да анықтау маңызды. Бұл көрсеткіш
арнайы әдебиеттерде әр ... ... ... ... ... коэффициенті), бірақ оның мәні бір ғана - бұл коэффициентке
қарап кәсіпорын сырттан тартылған ... ... ... ... өз ... ... ... алатынын көруге болады. Тәуелсіздік
коэффициентін меншікті капиталды барлық ... ... ... = ... Ктс - ... ... - ... ... ... ... ... жиыны, яғни қаржылан-дырудың
жалпы ... ... өсуі ... ... ... ... ... алдағы уақытта қаржылық қиындықтардың азаятындығын
көрсетеді.
Батыс экономистері тәуелсіздік коэффициентінің неғұрлым ... ... ... деп ... Себебі бұл қаржы көздерінің тұрақты құрылымын
сақтауға мүмкіндік береді. Инвесторлар, несие берушілер дәл ... ... ... ол кәсіпорынға өздерінің міндеттемелерінің
кепілдігін жоғарылатады. Неғұрлым кәсіпорынның қаражаты көп ... ... ... қамтамасыз етіліп, нарық жағдайында алға шығуға көмектеседі.
Сондықтан кәсіпкерлер әр түрлі резервтерді құру жолымен және жарғылық қорға
бөлінбеген табысты ... қосу ... ... ... ... ... ... бірқатар авторлары инвесторлар мен несие
берушілерді қамтамасыз ... ... ... оның ... ... ең аз мәні 0,6 болып табылады деп ... ... ... ... ... және тағы ... көрсеткіштің 0,5 деңгейдегі мәні кәсіпорынның барлық міндеттемелерін өз
қаражатымен жабуды қамтамасыз ете алатын ең төменгі ... бола ... ... және ... елдерінде тәуелсіздік коэффиентінің жоғары ... ... 0,5-0,6 тең ... ... ... ... валютасына
қатынасы саналады. Бұл жағдайда несие берушілердің тәуекелдігі төмен
болады: өз ... ... ... ... сатып (қарызға
алынған каражаттар салынған, екінші жартысы кейбір себептермен құнсызданған
болса да), кәсіпорын өзінің ... ... ... болады.
Жабдықтаушылар мен сатып алушылар ... ... ... ... және ... ... ... мән берілген
нарықтық экономикасы дамыған елдерде тәуелсіздік коэффициентіне мұндай
жоғары талаптарды қоймайды (Жапонияда оны 0,2-ге ... ... ... ... ... ... 0,5-0,6 ... шектеуді
орындау, қарызға берушілер үшін ғана емес, кәсіпорынның өзіне де маңызды.
Сондықтан талдаушыға, ... ... ... ... ... ... құрылымына зерттеу жүргізіп баға беру ... ... ол ... ішкі және сыртқы пайдаланушылармен жүзеге
асырылады.
Ақпаратты сыртқы пайдаланушылар, мысалы, банктер, несие берушілер сыртқы
пайдаланушылар, мысалы, банктер, ... ... ... авансталынған
капиталдың жалпы сомасындағы үлесінің өзгеруін, келісім-шарттарға ... ... ... ... баға ... ... капиталдың үлесі
төмендегенде тәуекелділік өседі. Кәсіпорын капиталының құрылымын зерттеу
оларға кәсіпорын ... ... ... қысқарғаны жайлы айтуына
мүмкіндік береді. Қысқа мерзімдік ... ... және ... өсуі кәсіпорын қызметінің қыскарғанын көрсетеді. Бірақ бірыңғай
мұндай қорытынды жасауға болмайды, себебі бұл қаражаттардың ... ... ... үшін және ... ... ... әсерінен
болуы мүмкін. Егер несие үшін пайыздық мөлшерлемелер ... ... ... онда ... ... ... дұрыс, ал
егер керісінше болса, онда меншікті капиталды пайдаланған дұрыс.
Әрине, авансталған ... ... ... ... жағ-
дайларға ... ... есеп ... активтерінің қалыптасу көздерінің құрылымын зерттеу
үшін келесідей талдау 4-кестесі құрылады.
«Кеденстранссервис» АҚ ... ... ... ... ... мен ... |Сомасы, мың тг. |Құрылымы, % |Өзгеріс (+;-) |
| |Жыл ... |Жыл ... |Жыл ... |
| |Мың ... |Мың ... |(+,-) |% |
| | ... |үле- |мың ... | | | |сі ... | ... мерзімді активтер |37505 |62,3 |48628 |31,8 |+11123 ... ... ... |22669 |37,7 |103881 |68,2 |+81212 ... ... және ... |7,7 |147 |0,1 |-4531 |3,1 ... | | | | | | ... ... |12829 |21,4 |100892 |66,2 |+88063 ... |5162 |8,6 |2842 |1,9 |-2320 |55,1 ... | | | | | | ... ... |60174 |100 |152509 |100 |+92335 ... – 2008 жыл аралығында «Кедентранссервис» АҚ Атырау ... ... ... алынды.
Кесте мәліметтерінен активтердің нақты құнын көрсететін ... ... жылы ... қарағанда 92335 мың теңгеге
немесе 2,534 есе артқандығын көруге ... Бұл ... әрі ... ... оның ... оң ... ... АҚ Атырау қаласындағы филиалының
активтерінің құрамы мен құрылымы, 2008 ж.
Кесте-6
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... теңге|% |(+,-) |% |
| | |і | ... |мың ... |
| | | | | ... | ... ... ... |48628 |31,8 |48186 |68,5 |-442 |99,1 ... Ағымдағы активтер |103881 |68,2 |22207 |31,5 |-81674 |21,4 ... ... және ... |0,1 |3648 |5,2 |+3501 ... | | | | | | ... ... |100892 |66,2 |5843 |8,3 |-95049 |5,8 ... |2842 |1,9 |12716 |18,0 |+9874 |447,4 ... | | | | | | ... ... |152509 |100 |70393 |100 ... ... – 2008 ... ... АҚ Атырау қаласындағы
филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Кесте мәліметтерінен «Кедентранссервис»АҚ Атырау ... ... ... ... ... ... ... 01.01.2009 жылы
01.01.2008 жылға қарағанда -152509мың теңгеге немесе 46,2 пайызға дейін
төмендегенін көреміз. Бұл ... ... ... ... ... ... ... АҚ Атырау қаласындағы филиалының
активтерінің құрамы мен құрылымы, 2008 ж.
Кесте-7
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... |Мың ... ... |% |
| | ... |сі |мың ... |
| | | | | ... | ... ... ... |48186 |68,5 |79156 |84,1 |+30970 |164,3 ... ... ... |22207 |31,5 |14941 |15,9 |-7266 |67,3 ... ... және ... |5,2 |893 |0,9 |-2755 |24,5 ... | | | | | | ... ... |5843 |8,3 |9082 |9,7 |+3239 |155,4 ... |12716 |18,0 |4966 |5,3 |-7750 |39,1 ... | | | | | | ... ... |70393 |100 |94097 |100 |+23704 |133,7 ... – 2008 ... «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының
қаржылық есептемесінен алынды.
Кесте мәліметтерінен «Кедентранссервис» АҚ ... ... ... ... ... көрсететін баланс валютасының
01.01.2009 жылы 01.01.2008 жылға қарағанда 23704 мың ... ... ... ... ... ... Бұл ... әрі қарай дамуын
көрсететіндіктен, оның жұмысының оң нәтижесін сипаттайды.
«Кедентранссервис» АҚ активтерінің Атырау ... ... ... ... ... ... |2006ж |2007ж |2008ж. |2008 ж. |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |2006ж |2007ж ... ... ... |48628 |48186 |79156 |162,8 |164,3 ... Ағымдағы активтер |103881 |22207 |14941 |14,4 |67,3 ... ... және ... |3648 |893 |607,5 |24,5 ... | | | | | ... ... |100892 |5843 |9082 |9,0 |155,4 ... |2842 |12716 |4966 |174,7 |39,1 ... | | | | | ... ... |152509 |70393 |94097 |61,7 |133,7 ... – 2006-2008 жылдар аралығында «Кедентранссервис» АҚ ... ... ... ... ... кестеден «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалындағы
активтердің нақты ... ... ... ... ... жылдар
аралығында активтердің құнының өзгерісін көреміз. 2008 жылы ... ... 2006 ... ... 58412 мың теңгеге төмендеген. Бұл төмендеу
ағымдағы активтердің сомасының 88940 мың ... ... ... ... ... ... 2 жылдағы төмендеуі ... ... ... ... ... Кәсіпорында активтердің сомасының
жалпы төмендеуіне қарамастан ұзақ ... ... ... 1,643 ... Бұл кәсіпорынның әрі қарай дамуын көрсететіндіктен, оның
жұмысының оң нәтижесін сипаттайды және ... ... ... ... балансында талданушы мерзім аяғына қарай ұзақ
мерзімді активтер үлесі жоғарылап, ... ... ... ... ... АҚ ... қаласындағы филиалының ағымдағы
активтерінің өсіміне әсер ... ... ... ... анықтауға болады.
2008 жылы «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының ... 7266 мың ... ... ... таза ... -28106 ... ... амортизациялық аударымдар сомасының 3114 мың теңгеге
азаюы, негізгі құралдардардың сомасының 28022 мың теңгеге ... ... ... 2007 жылы «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы
филиалының ағымдағы активтерінің 81674 мың теңге сомасында ... ... -60349 мың ... ... ... құралдардардың сомасының
3856 мың теңгеге жоғарылауы, несиелік қарзыдардың 21767 мың ... кері ... ... АҚ ... ... ... ағымдағы
активтерінің өсіміне әсер етуші факторлар
Кесте-9
|Көрсеткіштер |2006ж. |2007ж |2008ж. |
| |Мың |% |Мың ... |мың |% |
| ... ... | ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... табыс |+54989 |+67,7 |-60349 |-73,9 |-28106 ... ... |-39318 |-48,4 |+4298 |+5,3 |-3114 |-42,9 ... ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... капиталдың |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |+37346 |+45,9 |-21767 |-26,7 |+5180 ... емес ... |+1246 |+1,5 |- |- |+166 |-2,3 ... ... |+26036 |+32,1 |-3856 |-4,7 |-28022 ... ұзақ ... |+913 |+1,2 |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |- ... өсім ... |+12530 |+148,4|+4298 |+5,3 |51976 |715,3 ... ... |-39318 |-48,4 |-85972 ... ... | | | | | | ... ... |81212 |100 |-81674 |100 |-7266 |100 ... | | | | | | ...... ... аралығында «Кедентранссервис» АҚ Атырау
қаласындағы филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
2006 жылы «Кедентранссервис» АҚ ... ... ... ... 81212 мың ... ... жоғарылауына таза табыстың 54989
мың теңгеге жоғарылауы, несиелік қарыздар сомасының 37346 мың ... оң ... ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметінің
кеңейген немесе қысқарғаны жайлы ақпарат ... ... ... ... тәуекелдік және меншікті капиталдың өсуі ... ... ... ... ... ... қорытынды жасауға
болмайды, себебі бұл қаражаттардың үлесі басқа факторлардың несие үшін және
дивидендке пайыздық ... ... ... ... Егер ... ... мөлшерлемелер дивидеттердің мөлшерлемелерінен төмен болса,
онда тартылған ... ... ... ал егер ... ... онда
меншікті капиталды пайдаланған дұрыс. ... ... ... ... ... жағдайларға тәуелді болады.
Қаржылық есеп берудің активтерінің қалыптасу көздерінің құрылымын
зерттеу үшін келесі 12,13,14 ... ... ... АҚ ... ... ... қаржы ресурстарының
құралу көздерінің динамикасы мен құрылымы, 2006 ж.
Кесте -10
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... ... |(+,-) |% |
| | |і | ... |мың |үлесі |
| | | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... |31157 |51,8 |86146 |56,5 |+54989 ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |29017 |48,2 |66363 |43,5 |+37346 ... | | | | | | ... ... |60174 |100 |152509 |100 |+92335 ... – 2008 жылдағы «Кедентранссервис» АҚ Атырау ... ... ... ... ... ... ... жалпы капиталы 2007 жылы ішінде
60174 мың теңгеден 152509 мың ... ... ... яғни 2008 жылы 92335 ... ... ал ... ... салыстырғанда 253,4 пайызға жоғарылаған.
Жалпы капитал құрамында меншікті капитал үлес салмағы 51,8 ... ... ... ... Ұзақ ... қарыздар кәсіпорында жоқ. Қысқа
мерзімді міндеттемелер үлесі 48,2 пайыздан 43,5 пайызға дейін төмендеген.
2008 жылдың ... ... ... ... ... 37346 мың теңгеге
жоғарылауына қарамастан олардың пассивтегі үлесі төмендеген.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының ... ... ... динамикасы мен құрылымы, 2008 ж.
Кесте-11
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... |Мың ... үле-|(+,-) |% |
| | ... |сі |мың ... |
| | | | | ... | ... ... |86146 |56,5 |25797 |36,6 |-60349 |29,9 ... мерзімді |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |66363 |43,5 |44596 |63,4 |-21767 |67,2 ... | | | | | | ... ... |152509 |100 |70393 |100 |-82116 |46,2 ... – 2007 ... «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы
филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Кесте деректері бойынша кәсіпорынның жалпы капиталы 2007 жылы ... 152509 мың ... 70393 мың ... дейін төмендеген, яғни 2008
жылы пассивтер ... 82116 мың ... ... ал ... ... 46,2 ... ... төмендеген. Жалпы капитал құрамында
меншікті капитал үлес ... 56,5 ... 36,6 ... ... төмендеу
байқалады. Ұзақ мерзімді қарыздар кәсіпорында жоқ. ... ... ... 43,5 ... 63,4 пайызға дейін жоғарылаған. 2008
жылдың басындағы қысқа мерзімді міндеттемелер сомасы 21767 мың ... ... ... ... үлесі көбейген.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының қаржы ресурстарының
құралу көздерінің динамикасы мен ... 2008 ... ... |01.01.2008ж. |Ауытқулар |
| |Мың ... |Мың ... ... |% |
| | ... |сі |мың ... |
| | | | | ... | ... капитал |25797 |36,6 |-2309 |-2,5 |-28106 |-82,5 ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |44596 |63,4 |96406 |102,5 |+51810 ... | | | | | | ... пассивтер |70393 |100 |94097 |100 |23704 |133,7 ... 2008 ... ... АҚ ... ... ... есептемесінен алынды.
Кесте деректері бойынша кәсіпорынның жалпы капиталы 2007 жылы ішінде
70393 мың ... 94097 мың ... ... өскен, яғни 2008 жылы 23704 мың
теңгеге өскен, ал өткен жылмен салыстырғанда 133,7 пайызға ... ... ... ... капитал үлес салмағы 36,6 пайыздан 2,5
пайызға дейін төмендеген. Меншікті капиатлдың төмендеуі 2008 ... ... мың ... ... сомасына байланысты болған. Ұзақ мерзімді қарыздар
кәсіпорында жоқ. Қысқа мерзімді ... ... 63,4 ... ... дейін жоғарылаған. Қысқа мерзімді міндеттемелердің жоғарылауы
несиелік қарыздың сомасының ... ... ... 2008 ... ... мерзімді міндеттемелер сомасы 51810 мың теңгеге жоғарылаған.
Кәсіпорын «Кедентранссервис»АҚ филиалы ... ... ... тек қана ... таза ... сомасы көрсетіледі.
Филиал жұмысы бас кәсіпорынның өнідірістік саясатына сәйкес жұмыс жасайды.
Қаржы ресурстарының ішінде қысқа ... ... көп ... ... ... қарыздың көп болуы да осымен түсіндіріледі. ... ... ... жүргізгенде оның өндірісітік потенциалының
жоғары екенін көреміз.
2.3. Кәсіпорын қызметінің табыстылығын бағалау
Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайында ... ... ... ... табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы абсолюттік
және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады.
Табыстылықтың абсолютті ... ... ... ... ... ... қызметінің негізгі және түпкі ... алу ... ... ... осы ... ... аудару
керек.
Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші өнімді (жұмыс, қызмет)
өткізуден алынатын табыс ... ... Ол ... ... ... ... ... құн салығы, акциздер және т.с.с. салықтар
мен ... ... ... ... ... ... ... және баға шегерімдері алынып тасталып көрсетіледі.
Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы ... ... ... ... көрсетіледі.
Табыс құрылымында ең үлкен үлес салмақты өнімдер мен тауарларды ... ... ... оның ... өнім ... ... оның ... төменде қарастырылатын басқа да факторлармен анықталады.
Өнім өткізуден түсетін табыс сомасына қоймадағы өтпеген бұйымдар ... және ... ... ... ... ... ... өзгерістері белгілі бір әсер етеді. Тауарлы-материалдық
құндылықтардың ... ... ... өсуі ... жағдайда өткізуден
түсетін табыс сомасының өсуіне, екіншіден-азаюына әсер етеді.
Кәсіпорында өнімді өткізуден түскен табыс жоспарланған тауар ... ... ... ... сатып алушының жауапты сақталуындағы
тауарлар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен шығуы ... ... ... түсетін табыс көлемі жоспарының төмендеуі, ... ... ... ... ... жағдайлар да
кездеседі.
Табыстылықтың екінші абсолютті көрсеткіші - ... ... Ол ... ... ... ... және негізгі қызмет нәтижесінде
өнімді өткізуден түскен ... пен ... ... өндірістік өзіндік
құны арасындағы айырма ретінде анықталады.
Жалпы табысқа әсер ... ... ... өндірістік өзіндік құн,
сондықтан оның төмендеуі оның ... көп әсер ... ... ... құнды баптар бойынша талдаумен
айналысатын, оны төмендету ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші – таза табыс. Ол сальдоланған
қаржылық ... ... және ... табыс пен кезең шығындары арасындағы
айырма ретінде мына формула бойынша анықталады :
Д= Д- Р
Мұндағы: Д - ... ... ... ... ... ... кезең шығындары.
«Кеденстранссервис» АҚ Атырау қаласындағы
Филиалы қызметінің нәтижесін сипаттайтын ... |Жыл соңы |Жыл басы ... |
| ... | | ... ... ... |377 085 |364 805 |+12 280 ... құн |376 690 |356 350 |+20 340 ... ... |395 |8 455 |-8 060 ... ... ... |-1 065 |-2 025 |+960 ... ... түсімнің алдыңғы жылмен салыстарғанда 3,4%-ға, яғни 12280
мың теңгеге өскеніне қарамастан, кәсіпорынның жалпы ... 95%-ға ... мың ... ... Сонымен қатар кәсіпорын өткен және ... таза ... ... ... ... ... ... алдыңғы жылмен
салыстырғанда 960 мың теңгеге азайған және ол 1065 мың ... ... ... ... рентабельділіктің төмендеуі мен ... ... ... ... ... ... бағалау. Табыстылықтың
салыстырмалы көрсеткіштеріне нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпо-рынның
қаржылық қызмет жасау, қаржыландыру көздерін ынталандыру және ... ... ... ... анықтайтын, осы кәсіпорын қызметінің
тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштері жатады. Олар кәсіпорын қызметін түрлі
бағытта ... және олар ... ... қатысушылардың
мүдделеріне сай топтастырылады. Табыстылық коэффициенттері салыстырмалы
талдау мен кәсіпорынның қаржы ... ... ... ... ... ... олар ... табысын қалыптастырудың факторлық
ортасын сипаттайтын маңызды көрсеткіштер. Оларды толығырақ қарасты-райық:
Барлық активтердің тиімділік деңгейі (авансталған, жиынтық ... ... ... ... = Таза ... / ... ... (авансталған, жиынтық капитал)
Жалпы активтердің табыстылық деңгейі жыл басында – -0,005 болса, ал жыл
соңында оның мәні – -0,003 ... ... ... ... деңгейі (авансталған капитал) кә-
сіпорынның өз қызметін қаншалықты тиімді және табысты ... ... ... активтердің табыстылығы деп аталатын көрсеткіш
кеңінен қолданылады. Ол ағымдағы активтерге салған бір ... ... ... ... көрсетеді :
Д= Д/ Т
Мұнда: Т- ағымдағы активтер.
Д- таза ... ... ... ... ... ... ... жыл басында – -0,012 болса, ал
жыл ... оның мәні – -0,009 ... ... ... жұмыс істеуші кәсіпорын үшін салынған
капиталдың табыстылық деңгейін бағалаудың, яғни акционерлік ... ... ... ... ... ... таза ... меншікті капиталына пайыздың қатынасы есептеледі. Бұл көрсеткіш ... ... ... ... немесе мөлшерлемесі деп
аталады. Ол мына формуламен анықталады:
Д= Д/ С
Мұнда: Д- ... ... ... таза ... ... ... экономикалық және қаржылық талдауда маңызды көрсеткіш болып табы-лады.
Дәл осы көрсеткіш биржада акционерлік ... ... ... бағалау барысында маңызды роль атқарады.
Меншікті капиталдың табыстылық деңгейі жыл басында – -0,007 пунктке өскен
болса, ал жыл ... оның мәні – -0,004 ... ұзақ ... ... ... деп аталатын көрсет-кіш
кеңінен қолданылады. Ол ұзақ мерзімді активтерге салған бір теңгеден кә-
сіпорын қанша табыс ... ... :
Д = Д/ ... Т- ұзақ мерзімді активтер;
Д- таза табыс;
Д- ұзақ мерзімді активтер табыстылығы.
Ұзақ ... ... ... ... жыл ... – -0,009 болса,
ал жыл соңында оның мәні – -0,004 болды.
Негізгі өндірістік қорлардың табыстылық деңгейі мына ... ... Д/ ... Д- Өндірістік қорлардың табыстылығы;
Д- Таза табыс;
З - Өндірістік қорлар.
Өндірістік қорлардың табыстылық деңгейі жыл ... – -0,04 ... ал ... оның мәні – -0,02 пунктке азайып отыр.
Сату көлемінің табыстылығы мына формула ... ... Д/ Д ... Д- Сату көлемінің табыстылығы;
Д- Жалпы табыс;
Д- Өнімді (жұмыс, қызметті) өткізуден алынған
табыс.
Сату көлемінің табыстылық деңгейі жыл басында – 0,023 ... ал жыл ... оның мәні – ... жүргізілген есептеулерден көріп отырғанымыздай кәсіпорын қызметі
шығынды болып табылады, алайда оның ... жыл ... ... ... ... ... ... ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУДЫҢ ЖОЛДАРЫ
3.1 Кәсіпорын қызметінің тиімділігінің көрсеткіштері
Бизнес-жоспарды жасағанда басшылықтың негізгі ... ... ... ... ... ... ... өндірістің нәтижелерін (тиімділігін)
шығындар мен ... ... ... ... ... ... тиімділікті (табыс, өнім) авансталған ... ... ... ... ... ... қызметінің тиімділігінің
бірқатар көрсеткіштерін анықтауға болады. Оларды шартты түрде екі ... ... ... техника-экономикалық.
Бірінші топтың көрсеткіштеріне табыстың деңгейі, еңбек ... ... қор ... (қор ... ... ... сыйымдылығы), капитал салудың қайта-рымдылығы
(капитал ... ... ... ... ... ... ... жатады. Олар кәсіпорындағы өндіріс процесінің
кейбір жақтарын жоспарлау мен нақты талдау, оның өсу ... ... ... ... ... құралдарын, агрегат қуатын пайдалану
коэффициенті, жеке жұмыс өнімділігі және т.б; ... ... мен ... меншікті щығындары; меншікті капитал салымдары,
өзін-өзі ақтау мерзімі, келтірілген шығындар.
Өнім динамикасы мен ... ... ... ... өсу ... ... Өндірістің экономи-калық өсуіне
экстенсивтік немесе интенсивтік тәсілмен қол ... ... ... ... ... немесе шығындардың өсу қарқынынан артық
болуы ... ... ... ... екендігін дәлелдейді.
Өндірістің экономикалық тиімділігінің жеткілікті жоғары қарқынды және
бірыңғай өсуін қамтамасыз ету мүмкіншілігі тек ... ... ... ... ... ... шығатын қорытынды, өндірісті жан-жақты
интенсивтендіру - оның ... ... ... себебі. Сөз ең
алдымен, әрбір материалдық, ... және ... ... ... ... арттыру үшін негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану туралы
болып отыр.
Өндірістің тиімділігінің ең ... ... ... ... өнімділігі
болып саналады, ол өндіріс нәтижесімен, жұмыс істеушілердің орташа тізім
санының арақатынасымен немесе еңбек сыйымдылығымен, өнім ... ... ... ... ... Жапонияда өнімділік, кәсіпорынның
іскерлік белсенділігін сипаттайтын көрсеткіштер қатарына жатқызылады. Бұл
елдің кәсіпорындарының ... ... ... ... мынадай еңбек
өнімділігі коэффициенттері келтіріледі:
Бір жұмыс істеушіге = Сату ... сату ... ... ... ... істеушіні Еңбекке ... ... үшін ... ... ... ... саны
Бір жұмыс істеушіге ... ... ... ... ... ... Қызметкерлердің жылдық
пайда ... ... ... еңбек өнімділігінің негізгі көрсеткіші бір жұмыс
істеушіге шаққандағы жылдық орташа өндірілген өнім болып табылады. Оның
шамасы бір ... ... ... өндірілген өнім мен ... ... ... үлес ... ... салыстырғандағы есеп беру жылындағы бір жұмыс
істеушіге шаққандағы орташа жылдық ... ... ... ... келтірілген мәлеметтерге сүйеніп қарастырайық.
Бір жұмыс істеушіге шаққандағы орташа жылдық өндірілген өнімнің
өзгеруіне
әсер ететін себептерді талдауға арналған бастапқы ... ... ... |Іс ... |
| | ... ... |(+,-) |
|1 ... бағамен өнімді сатудан түскен |15022 |14537 |-485 |
| ... ... мың тг. | | | |
|2 ... істеушілердің тізімдік орташа саны, |546 |538 |-8 |
| ... | | | |
|3 |Бір ... ... шаққандағы орташа |27513 |27020 |-493 |
| ... ... ... ... | | | |
|4 ... істеушілердің тізімдік орташа саны, |355 |345 |-10 |
| ... | | | |
|5 ... ... ... |65,02 |64,13 |0,89 |
| ... үлес салмағы,% | | | |
|6 |Бір ... ... ... ... |42315 |42136 |179 |
| ... өнім | | | ... ... ... ... тәсілімен анықтауға
болады, оның негізгі мәні есептеу формуласына кіретін жеке ... ... ... осы ... ... ... алмастыру және жүргізілген ауыстырудың зерттеліп ... ... ... езгеруіне әсерін өлшеуде болып
табылады. Жеке көрсеткіштің базистік шамасын нақтысымен ... ... ... ... барлық математикалық амалдарды орындап,
алынған нәтижеден алдыңғысын (аталған көрсеткішті ... ... ... ... ... осы жеке ... ... әсерінің ізделген шамасын керсетеді, өйткені салыстырмалы
кезегімен жүргізілген ... ... ... ... шамалары жағынан бірдей болып келеді.
Жеке көрсеткіштің базистік ... ... ... ... ... ... саны ... формуласына кіретін жеке көрсеткіштер санына
тең, ал ... ... бір ... ... ... өйткені қорытынды
көрсеткіштің өзгеруінің жалпы шамасын анықтау үшін барлық көрсеткіштері
базистік шамада ... ... ... ... ... ... балансын салыстыру жолымен жүргізіледі:
кейбір жеке көрсеткіштердің өзгеруі әсер ... ... ... ... ... ... тең болуы тиіс.
Аталған жеке көрсеткіш әсер еткен қорытынды көрсеткіштің өзгеру шамасы,
есептеуде қабылданған ауыстырудың кезегімен ... ... ол ... ... яғни олардың бірлескен қимыл процесіндегі себептердің өзара
байланысы, алдын ала сапалық талдаумен негізделген болуы керек.
Жеке ... ... ... ... ... туралы мәселені дұрыс шешуге барлық жеке көрсеткіштерді сан,
құрылым және сапа көрсеткіштеріне жіктеп бөлу ... сан мен ... жеке ... ... ... сонан
соң сапалық керсеткіштерді ауыстыру жүргізіледі. Алайда көбінесе, бір ... ... сан және сапа ... бір ... ... ... ... Онда ауыстырудың кезекті-лігін анықгау үшін алдын ала, қай
көрсеткіштің басқаларға тәуелсіз, ... ... ... ... ... ауыстыруды негізгіден бастайды, одан кейін алдыңғыға
тәуелді ... ... ... ... ... бір ... ... жылдық орташа өндірілген
өнім ... ... ... жұмыс істеуші құрамындағы
жұмысшылардың ұлес салмағы мен бір ... ... ... ... ... екі жеке ... әсер ... Тізбекті ауыстыру тәсілін
қолданып, олардың әсер ету ... ... үлес ... мен жұмысшының еңбекөнімділігінің өзгеруінің
бір жұмыс істеушіге шаққандағы орташа жылдық өнім өндірудің
жоспардағыданауытқуына әсерін ... ... ... әсер ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| | | |ден | |
| | | ... |
| | | ... | ... | | ... |удың |ардың |ың ... | |
| | ... ... ... | | |
| | ... |өнімділіг|жылдық | | |
| | | |і ... | | |
| | | | ... | | |
| | | | ... | | |
|1 |- ... ... ... |- |- |
| | |0,6502 |42315 |27513 | | |
|2 |1 ... |Жоспар |Есептеу |-376 |Жұмысшылармен |
| | |0,6413 |42315 |27137 | ... |
| | | | | | ... |
|3 |2 ... |Нақты |Нақты |-117 |Жұмысшының |
| | |0,6413 |42136 |27020 | ... |
| | | | | | ... |
| | | | | | ... ... көрінгендей, жұмысшыларды жеткіліксіз мөлшерде алғандықтан
және бір жұмысшыға ... ... ... ... ... нәтижесінде
еңбек өнімділігінің негізгі керсеткіші 493 теңгеге төмендеді, ол баланстың
ауытқуымен ... - 27513 « ... = - 493, ... ... ... (жұмыс істеушілер мен жұмысшылар санынан) ... ... ... ... ... жоспар-дағы
шамасымен салыстырғаңда 76.3%-ға төмендеуі тиеді.
Өз кезегінде, бір жұмысшының жылдық орташа өнім ... ... ... ... әсер етеді. Экстенсивті себептерге жұмыс уақытыньщ
қорын пайдалануға, ал интенсиатіге - уақыт бірлігіндегі ... ... ... ... өнім ... әсер ... ... жатады. Бұлайша
бөлу тек шартты түрде қажет, өйткені жұмыс ... ... ... пен өндірісті ұйымдастыруға, ал сағаттық . өнім өндіру - өнімнің
еңбек сыйымдылығы ... ... ... ... және ... мамандығы деңгейіне байланысты.
Базистік деңгеймен салыстырғанда бір жұмысшының орташа ... ... ... ... мына ... ... ... бір жұмысшынын, орташа жұмыс күнінің саны;
2) ... ... ... ... бір жұмысшының орташа сағаттық өнім өндіруі. Бұл жағдайда ... ... саны – ... ... ... ал ... жұмыс күнінің
үзақтығы әр жұмысшының жұмысқа шығуына ... ... - ... ... ... ... ... ауыстыру тәсілін пайдаланғанда, көрсет-
кіштер шамасын алмастыру, ... ... ... ... ... жүргізіледі.16-кесте де осы себептердің ... ... бір ... шаққандағы орташа жылдық өнім өндірудің
өзгеруіне әсерін есептеу келтірілген.
|Рет нөмірі ... әсер ... жеке ... ... ... |
| ... ... |есеп-теу|себептері |
| | | |ден | |
| | | ... |
| | | ... | ... ... |Орташа |Жұмысшылардың | | ... ... ... ... ... ... | |
| | ... ... ... өндіру, | | |
| | | | ... | | |
| | | | ... | | | |
|1 |- ... ... ... |Жоспар |- |- |
| | |248 |7,6 |22,45 |42315 | | |
|2 |1 ... ... ... ... |-684 ... ... |
| | |244 |7,6 |22,45 |41631 | ... ... |
| | | | | | | ... |
|3 |2 ... |Нақты |Жоспар |Есептеу |-2191 |орташа ... |
| | |244 |7,2 |22,45 |39440 | ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... |
|4 |3 ... ... |Нақты |Нақты |+2696 ... ... | |244 |7,2 |23,98 |42136 | ... ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... ... ... сағаттық өнім өндірудің артуы нәтижесінде, жоспармен
салыстырғанда бір жұмысшының орташа жылдық өнім ... 2696 ... ... ... ... уақытын ішкі және толық кұндік жоғалтулар,
жоспардағыға қарағанда оның шамасын 2875 ... ... бұл ... ... өнімділігінің оң әсерін жауып тастады.
Талдау есептеулері дұрыс жүргізілген, өйткені жеке ... ... әсер ... ... ... алгебралық сомасы
қорытындылау көрсеткішінің жоспарынан ... тең. ... ... - 42315 - (- 684) + (- 2191) + 2696 = ... ... ... ... сипатгайтын негізгі көрсеткіш бір
жұмыс істеушіге шаққандағы орташа өнім өндіру больш табылады.
Талдау ... осы ... ... бір жұмысшыға шаққандағы
орташа өнім өндірудің бір жылдағы, адам-күн және адам-сағаттағысын есептеу
қажет. Талдауда бұл ... ... ... ... ... ... байланысты және олардың индекстерін салыстыру, еңбек өнімділігі
жоспарын орьшдауда әр түрлі себептердің алатын орынын анықтауға мүмкіндік
береді.
Жоспардың орындалу ... бір ... мен бір ... ... ... өнім ... ... бойынша салыстыру, еңбек өнімділігінің
денгейіне енеркәсіптік-өндірістік қызметкерлерінің құрамы сияқты себептің
әсері бар ... ... ... тікелей қатыспайтын қызметкерлер тобының үлес салмағы
төмен болған ... ... ... мен технологияның сол
денгейіндегі, бір жұмыс істеушінің ... ... ... ... және орташа күндік өнім өндіру бойынша жоспардың орьшдалу
пайызындағы алшақтық, жүмыс уақытының толық ... ... ... ... ... бір ... істеген жұмыс күні санының өскенін
бейнелейді.
Орташа күндік және ... ... өнім ... ... ... ... алшақтық ауысым ішінде ... ... ... күні ... ... ... ... артқанымен байланысты болуы
мүмкін.
Өнім өндіру жоспарының орындалу көрсеткіштері
16-кесте
|№ |Көрсеткіштер ... ... беру ... |
| | | | ... |
|1 |Жылына бір жұмыс |27513 |27020 |98,2 |
| ... ... | | | |
| ... ... теңге | | | |
|2 ... бір ... |42136 |99,6 |
| ... ... ... | | | |
|3 ... бір ... |170,62 |172,66 |101,2 |
| ... ... ... | | | |
|4 ... бір |22,45 |23,98 |106,8 |
| ... өнім | | | |
| ... ... | | | ... ... өнім ... көрсеткіштерінен. бір жұмыс істеуші мен
жұмысшының орташа жылдык өнім өндіруі бойынша жоспардың ... тұр, бұл ... ... ... ... ... ... төмендегенін дәлелдейді. Осылай, біздің кәсіпорынымызда оның
шамасы 65.02%-дан 64.13%-ға дейін төмендеді.
Бір ... ... өнім ... ... ... ... ... қарағанда аз, бұл жұмыс уақытының толық күндік жоғалтылуы
салдарынан ... ... ... ... ... ... ... және орташа сағаттық өнім өндіру жоспарлары орындалуы ... ... тұр. ... өнімділігін орташа сағаттық өнім өндіру
анағұрлым дәл сипаттайды, өйткені оған ауысым ... және ... ... ... жоғалтулар әсер етпейді.
Еңбек өнімділігін талдағанда, істегеніне қарай еңбекақы ... өнім ... ... ... ... мәселені айналып өтуге
болмайды.
Бұйымдардың кең номенклатурасын ... ... ... қор ... ... ... құн түріндегі өнім көлеміне
негізделіп есептеледі. Онда ... ... өнім мен сату ... ... ... мен ... кәсіпорынға байланысты және
байланыссыз әр түрлі себептер әсер етеді. ... ... ... негізгі өндірістік қорлардың орташа жылдық құнының теңгесіне өнім
шығаруды жүйелі көбейтуді болжайды, оған механизм, ... мен ... ... ... ... ... азайту, техниканы оңтайлы жұмыс
істету, негізгі өндірістік қорларды техникалық ... ... ... ... ... ең ... ... өндірістік қорлар мен ... ... ... ... ... ... пайдиланудың
қорытындылау көрсеткіші деңгейінің өзгеруіне әсерін анықтау қажет. Негізгі
ендірістік қорлар құрылымының қор ... ... ... ... әр ... ... ... процеске бірдей қатынасуына
байланысты. Қор қайтарымы есептегенде, олардың белсенді бөлігі ... ... ... және ... көлемінде тиімді пайдалануына
байла-нысты ол еңбек кұралдарына (жұмыс машинасы мен жабдықтар) ... ... Қор ... ... бұл екі ... моделі өте қарапайым
болады.
Еңбек ресурстарын, еңбек шығындарын азайта отырып тиімді ... ең ... ... қол және ауыр дене ... ... ... мен ... жақсарту, өндірістік процесті механи-каландыру
мен автоматтандыру деңгейін көтеру керек.
Кәсіпорын қызметінің тиімділігін сипаггайтын ең маңызды көрсеткіштің
бірі - қор ... ол ... ... ... ... ... ... табылады.
Қор сыйымдылығы көрсеткішінің бір артықшылығы, оның алымын құрамдас
бөліктер, жеке цехтар мен ... тобы ... ... ... Бұл
әрбір өндірістік учаскеде техниканы пайдаланудың, ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Қор қайтарымын анықтағанда өнімнің көлемі құндық, заттай және шартты
өлшемдермен есептелуі мүмкін.
Негізгі ... ... ... ... өнім ... қор ... көрсеткіші дәл бейнелейді. Алайда, заттай және
шарггы заттай өнім көлемінің өлшемдерін тек бір ғана өнім ... ... ... оны бір ... ... ... болса қолдануға
болады.
3.2Кәсіпорын қызметін жетілдірудің негізгі бағыттары.
Кәіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ... ...... кемшіліктерін жою жолдарын іздеу болып табылады.
Жағымсыз жағдайлардың ауқымына байланысты кәсіпорын қызметін же-тілдіруге
қажетті іс-әрекеттер көлемі анықталады. Жеңіл ... ... ... ... ... ... яғни ақша қаражатта-рының
кірістері мен шығыстарын үйлестіру жеткілікті. Ал терең қаржылық ... ... ... ... барлық ішкі және сыртқы
механизмдерін қолдануды қажет етеді. Кәсіпорынның ... ... ... ... қаржылық жағдайды ... ... ... ал ... ... ... жою ... шешім
қабылдауға мәжбүр болады.
Кәсіпорынның қызметінің тұрақтандырудың ішкі механизмдері ең алдымен
кәсіпорынның ... ... ... ... ... бағытталуы
тиіс. Ағымдағы төлем қабілетсіздікті жою мақсатында кәсіпорын ... ... ... ... ... ... яғни ... азайту және кейбір активтерді сату қажет. ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған
тактикалық шаралар жүргізілуі ... ... ... ... шарты ол – ұзақ мерзімді қаржылық теңдікті ... ету ... ... ... ... ... қаржылық
тұрақтылықты ұзақ мерзімде уақытқа дейін сақтап тұруға ... ... ... алып шығу үшін ... ... ... және ... механизмдерінің жиынтығынан құралатын кәсіпорынды
сауықтыру бойынша бизнес – ... ... ... ... ... ... ... (сурет-1):
сурет–1 Қаржылық сауықтырудың негізгі бағыттары.
Кәсіпорын меншікті айналым ... ... ... жаңа ... мен ... ... мүмкін. Бірақ жаңа
акцияларды ... ... ... ... алып ... мүмкін.
Сондықтан батыс елдерінде көбіне облигацияларға көп жүгінеді.
Кәсіпорынның банкроттығының алдын алу ... бірі ол – ... ... ... ... немесе төлеуден уақытша бас тарту. Бірақ
бұл шараны іске ... үшін ... ... қаржылық сауықтыру
бағдарламасының нәтиже беретіндігін және болашақта дивидендтер көлемінің
өсетендігіне ... ... ... ... ... ... көзі – факторинг,
яғни кәсіпорынның өзінің дебиторлық борыштары бойынша талап ету құқықтарын
банке ... ... ... ... ... ... материалдық техникалық базасын жаңартудың ең ... бірі – ... Ол ... бір түрі болып табылады.
Лизингтік операциялар бойынша жедел амортизацияны ... ... ... түрде жаңартып отыруға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынға үлкен табыс ... ... ... іске ... ... ... да ... сауықтырудың негігі бағыттарының бірі болып
табылады.
Меншікті ... ... ... бір жолы ол – оның ... жылдамдығын ... ... ... ... ресурстарынының көлемін арттыру жолдары:
-тұрақты шығындар сомасын азайту
-айнымалы шығындар ... ... ... ... мүліктерді сату
-сыртқы әлеуметтік және тағы да басқа бағдарламалардан бас ... ... ... ... сауықтырудың негізгі бағыттарыныың бірі өндіріс
табыстылығын арттыратын ішкі резервтерді іздеу болып табылады. Оған ... ... ... ... өнімнің сапасы мен бәсеке қабілеттілігін
арттыру, өзіндік құнды ... ... ... және қаржы ресурста-
рын үнемді пайдалану жатады.
Тәжірибеде ... ... ... әсер ететін негізгі ... ... ... ... яғни ақша қаражаттарының жетіспеу-
шілігі. Бұған кәсіпорынның кредиторлар, жұмысшылар және ... ... ... ... ... ... бола ... иелерінің мүдделерін толық қанағаттандырмау. Бұған меншік иелері
алатын табыстарының олардың салған салымдарына қарағанда ... ... ... бола ... ... ... қаржылық тұрақтылығының төмендеуі.
Тәжірибеде қаржылық тұрақтылықтың төмен болуы болашақта ... ... ... ... мүмкін, ал бұл өз кезегінде кәсіпо-рынның
кредиторларға тәуелді ... алып ... ... ... ... ... ... алғашқы екі проблеманың (өте төменгі төлем
қабілеттік және рентабельділік) қаржылық тәуелсіздігіне ... ол ұзақ ... ... жоқ ... және ... ... негізінен меншікті
капиталмен қаржыландырылуына байланысты кәсіпорын кредиторларға ... яғни ... ... ... ... анықталған кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылығының әлсіз жақтары ... ... ... ... ... ... отыр. Осыған байланысты біз
кәсіпорынның қаржылық тұрақтандыру үшін ... ... ... жолдарын іздеу керек деген қорытындыға келеміз.
Кәсіпорынның төменгі төлемқабілеттілігі мен ... ... ұзақ ... ... алу ... пе деген сұрақ туындайды.
Бір жағынан, ұзақ мерзімді міндеттемелерді пайдаланбау ... ... яғни ... ... екінші жағынан, ұзақ
мерзімді міндеттемелер кәсіпорынның төлемқабілеттігі мен ... ... Бұл ... біз ... деген екі факторлы
моделіне тоқталып кеткен жөн. Бұл модельдің негізгі қағидаты - тәуекелсіз
табыс та жоқ. Яғни ... мен ... ... ... ... ... ... қаражаттарын пайдалану қажеттілігі болмайды егер кәсіпорын ... ... ... ... негізінді арттырса.
Сонымен кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсартудың бірнеше жолдарын атап
көрсетуге болады: өзіндік құнды ... ... Ол үшін ... құнға
факторлық талдау жасау, оның өсу себептерін анықтау және азайту жөнінде
шаралар ... ... ... ... және ... ... ... көп көңіл бөлу қажет.
Негізгі көзі меншікті капитал болып табылатын капитал салымдарын азайту
не боламса ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... белгілі бір уақытқа дейін қысқарту пайда алуға мүм-
кіндік ... ... бұл ... салымынан мәңгі-бақиға бас тарту қажет
екендігін білдірмейді. Сондықтан ол үшін кәсіпорын ұзақ ... ... ... ... пайдалануы қажет. Сонымен қатар жаңа техникалар
енгізу, ғылыми–зерттеу, тәжірибелі–конструкторлық және ... ... ... жөн. Бұл өндірістік ... ... ... ... табыстылығын арттырады.
Жоғарыда айтылғандарға қосымша кәсіпорынның өндірістік қуаттылығына
талдау жасау, олардың 100 % ... ... ету және ... ... сату ... ... беру ... Сонымен қатар
жоспарлардың жасалуы мен орындалуына көп көңіл бөлген жөн ... біз ... ... жағдайында кәсіпорын қызметінің
тиімділігін сипаттайтын негізгі көрсеткіштерді жан-жақты ... ... ... ... ... қатынастар кәсіпорын-дардың
шаруашылықты жүргізу субъект ретінде ... ... ... ... көптеген өндірістік пен қаржылық мәселелерді өз бетінше шешуіне
мол мүмкіншілік алды. Атап айтқанда, ішкі және ... ... ... таңдауға қол жетті. Өйткені болашақтағы бірлескен ... ... ... байланысты болды. Кәсіпорындар бұрынғыдай жоғары
жақтың жөн сілтеуімен ... ... ... ... ... банк және т.б.) ... кезде өз қалауы бойынша алады. Олардың
өздеріне іскер серіктерді қаншалықты дәл және ... ... ... ... ... тез және дұрыс бағдар тауып, ... ... ... тиімділігі әр түрлі болады.
Оларды дұрыс есептей білу, әр түрлі себептердің ... ... ... ... талдау өндіріс тиімділігін арттыру ... ... ... ... жою ... ... жасауға, оның
қаржылық жағдайының жақсарып, бекуіне мүмкіндік береді.
Нарықтық ... ... ... ... және ... ... ... объективті буынға айналады. Мәселе
мынада, рыноктық сұранысты еске ала ... ... тек өнім ... ... ... ... халықты жұмыспен қамту, ... ... ашу, ... ... т.б. ... іске ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Арынов Е.М., Трафимов А.Е. Международные экономические организации и
экономические союзы. Алматы, 1998.
2. Авдокушин Е.Ф. Международные экономические ... М., ... ... Ш.С., ... Н.К., ... А.Н. ... и ... А., 2000.
4. Байгишев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. А., 1998.
5. Байгадамова Ж.И. Сариева А.Б. Сетказиева А.Н. Инвестиционная активность
предприятии ... ... А., ... ... Г.С. ... А.А. ... и планирования коммерческого
предпринимательства. А. 2000.
7. Горбашко Е.А. Жанабилов М.С. Карлик А.Е. Управление экономикой
предприятия. А. ... ... И.Н. ... экономические организации, регулирования
мирохозяйственных связей и предпринимательской деятельности. М., 2000.
9. Диктярева О.И. Малянова Т.Н., Саркизов С.В. ... ... М., ... Давлетова М.Т., Челикбаев А.Д. Игликова Г.Н. Международный бизнес. А.
2000.
11. Дюсенбаева К.Ш. Анализ финансового состояния предприятия А., 1998.
12. ... Т.Н. ... ... А. ... ... К.Ш. Тулегинов Т. Жумагалиев Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық
жағдайын ... А., ... ... А.Б. ... ... отношения. А. 1999.
15. Звонова Е.А. Валютно-кредитный механизм коммерческих связей
предприятия. М., 1999.
16. Кенжегузин М.Б. Интеграция Казахстан в мировую экономику: ... ... А., ... ... М.Б. ... ... возможности и перспективы участия
Казахстана. А, 2000.
18. Кереев А. Международная экономика М., 2000.
19. Круглов В.В. Основы ... ... и ... М. ... ... А.К. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. А. 2000.
21. Мамыров Н.К. Мадирярова Д.Н. Кадыбаева А.Е. ... ... А. ... ... Д.М. Сыртқы экономикалық қатынас және экономикалық
қауіпсіздік. А. 2000.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Ауыспалы жайылымдардың тиімділігі7 бет
Жайылымдарды тиімді пайдалануды ұйымдастыру4 бет
Мәдени жайылымдар мен шабындықтар жасаудың тиімділігі7 бет
Жылқы шаруашылығындағы асылдандыру жұмысын ұйымдастыру жайында26 бет
Интернет технологиялары пәнінен электронды оқулық жасау81 бет
Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылық өнімдерінің нарықтық жағдайы7 бет
Джемс-Ланге теориясы және оның позитивтік психологиядағы эмоциялар туралы түсініктің дамуындағы рөлі5 бет
Педагогика ғылымы жайлы17 бет
Психология ғылымының даму тарихы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь