ҚР-дағы еңбек нарығындағы басты проблемалар

Адамзат тарихының тәжірибесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, яғни, талаптануы, тек нарық, оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске асатындығын көрсетті. Еңбек нарығы дегеніміз бұл ең алдымен жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным. Әрине, бұл тым ерекше, өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеуде оны әкімшілдік-әміршілдік әдіске қарама-қарсы әдіс деп қарауға болады. Еркін еңбек – бұл тиімді экономиканың негізі.
Осы уақытқа дейін біздің елімізде еңбек нарығы болмады. Мамандарды қайта дайындаудың тым қарапайым жүйесінің болуы – тұрғындарды толық, бірақ тиімсіз түрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлуде теңгермешілдікке жол берді, ал ол белгілі бір дәрежеде қоғамның өндіргіш күштерді орналастыру бағдарламасына сәйкес орталықтанған жоспар бойынша өндіріс салалары мен аймақтарына бөлу арқылы шешіп отырды. Жаңа жұмыс орындарын жасау еңбек етуге қабілеті бар тұрғындардың санына асып кетіп отырды, ал ол, өз кезегінде жұмысв күшінің тапшылығын тудырды. Және де, бұл кардарлық экстенсивті типтегі шаруашылық механизмінен қолдау тауып отырды: кәсіпорынның жалақы қоры жұмыскерлердің санынан тәуелді болды, олардың санының өзгеріп отыруы еңбек өнімділігінің төмендігінің және жұмыскерлерді өндірістегі негізгі жұмыстарынан ауыл шаруашылық және басқа жұмыстарға пайдаланудың орнын толтыруға тиіс еді.
Оның есесіне жұмыскерге, белгілі бір жұмыс орнына ие болуға нақты кепілдік берілетін және оны жұмыстан шығару іс жүзінде мүмкін болмады. Соның нәтижесінде жұмыс күшіне деген сұраныс еркіндігі мен ұсыным еркіндігі қатаң шектелді. Мемлекет жұмыскерлердің белсенділігі мен қозғалысына қатаң бақылау жасап отырды, олардың өздерінің жұмыс күшін қолдануына тек қана мемлекет белгіленген еңбек нысандарының шеңберінде ғана рұқсат етілді.
Кадрларды тұрақтандыруда «жас маман» институты, белгілі бір кезеңге мерзімдік шартқа қол қою сияқты тікелей әдістер, тиісті жұмыс уақыты өтелгеннен кейін пәтер беруге уәде ету, бір кәсіпорында істеген үзіліссіз жұмыс стажын жоғалту қатері сияқты жанама әдістер де қолданылды. Өздерінің қабілетін толығырақ көрсетуге және лайықты өмір қалпын
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Б. Жүнісов, Ұ. Мәмбетов, Ү. Байжомартов, «Нарықтық экономика негіздері» Алматы 1994 жыл.
2. Шеденов ¤. Ќ. «Жалпы экономикалыќ теория» Аќтµбе – 1999
3. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев «Экономикалық теория», оқу құралы
4. Бейсенов С. Инфраструктура рынка труда // Человек и труд - 1993 г. - № 1.
5. Бейсенов С. Рынок труда // Экономика и жизнь - 1992 г. - № 3.
6. Вамек А. “Янтарь”: формируется рынок труда // Человек и труд - 1993 г. - № 8.
7. Голодец О. Критическая ситуация на региональных рынках труда // Вопросы экономики - 1997 г. - № 2.
8. Дадашев А. Региональный рынок труда в России: формирование и эффективность управления. // Вопросы экономики- 1995 г. - № 5 - стр. 63-70.
9. Заславский И. Характеристика рынка труда. // Новая жизнь - 1995 г. 18.07
10. Конкина А. На рынке труда // Новая жизнь - 1995 г. - 18.07
11. Маслова И. Особенности российского рынка труда // Человек и труд - 1993 г. - № 3.
12. Подшибякина Н. Рынок труда и единое экономическое пространство // Человек и труд - 1993 г. - № 1.
13. Рынок труда: цифры и факты // Рудный Алтай - 1994 г. - 17 февраля.
14. Трудовой поворот к рынку М. - 90 г.
15. Четвернина Т. Государственные и государственные приоритеты на рынке труда // вопросы экономики - 1997 г. - №2.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Реферат
Тақырыбы: «ҚР-дағы еңбек нарығындағы басты проблемалар»
Адамзат тарихының тәжірибесі, адамның еңбекке деген ең ... ... ... тек нарық, оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана ... ... ... ... дегеніміз бұл ең алдымен жұмыс күшіне
сұраным мен ... ... бұл тым ... ... нарық. Жұмыс күшін
реттеуде оны әкімшілдік-әміршілдік әдіске қарама-қарсы әдіс деп ... ... ... – бұл ... ... негізі.
Осы уақытқа дейін біздің елімізде еңбек нарығы болмады. Мамандарды
қайта дайындаудың тым қарапайым жүйесінің болуы – тұрғындарды ... ... ... жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлуде
теңгермешілдікке жол берді, ал ол белгілі бір ... ... ... ... бағдарламасына сәйкес орталықтанған ... ... ... мен аймақтарына бөлу арқылы ... ... Жаңа ... ... еңбек етуге қабілеті бар тұрғындардың санына асып кетіп
отырды, ал ол, өз ... ... ... тапшылығын тудырды. Және де, бұл
кардарлық экстенсивті типтегі шаруашылық механизмінен қолдау тауып отырды:
кәсіпорынның жалақы қоры ... ... ... ... ... ... отыруы еңбек өнімділігінің төмендігінің және жұмыскерлерді
өндірістегі негізгі жұмыстарынан ауыл ... және ... ... ... ... тиіс ... есесіне жұмыскерге, белгілі бір жұмыс орнына ие болуға нақты
кепілдік берілетін және оны жұмыстан ... іс ... ... болмады.
Соның нәтижесінде жұмыс күшіне деген сұраныс еркіндігі мен ұсыным еркіндігі
қатаң шектелді. Мемлекет жұмыскерлердің ... мен ... ... ... ... ... ... жұмыс күшін қолдануына тек қана
мемлекет белгіленген ... ... ... ғана ... ... тұрақтандыруда «жас маман» институты, белгілі бір кезеңге
мерзімдік шартқа қол қою ... ... ... ... ... ... ... пәтер беруге уәде ету, бір кәсіпорында істеген үзіліссіз
жұмыс стажын жоғалту қатері сияқты жанама әдістер де ... ... ... ... және ... өмір қалпын қамтамасыз етуге
мүмкіндік беретін жұмыс іздеу ұмтылысы – қалада төлқұжат ... ... ... ... ... ... жұмыстан шығуға кедергі
жасау, пәтер алу қиындықтары сияқты ... ... ... Бір ... ұзақ уақыт жұмыс істеу экономикалық тұрғыдан да және
әлеуметтік тұрғыдан да ынталандырылды. ... ... ... ... заңы бұзылды. Оның мәні – адам өзінің экономикалық
жағдайын жақсарту үшін ... ... ... ... ал ол, ... ... қажет етеді, соған сәйкес жұмыс істейтін өмірінің барлық кезеңі
бойына еңбек ету нысанын ауыстырып отырады.
Мысалы, американдықтар ... ... ... ... орта ... 7,5 рет
жұмысын ауыстырады. Жапонияда, бір бөлегі өмірлік жалдаумен қамтылған
жұмысшылар 2,6 рет ... ... ... ... ... бұл ... ... жоғары, бірақ АҚШ-тағыдан төмен. Бұл процесс, ... ... ... ... тән көрініс. Мысалы Финляндияда
өндірісте және ... ... ... істейтіндердің үштен бірі
мамандықтарын ауыстырады немесе ... ... ... ... қамту саласында, өндіріске қажетті жұмыс күші мен
олардың жұмыстың жағдайына қоятын талабы арасында елеулі ... ... ...... тұрақсыздығынан көрінеді. Миллиондаған
адамдар, ... ... және ... ... жақсарту
мақсатында жұмыс орнын ауыстырам деп біраз ... ... ... ... 2 ... 6 айға дейін созылады. Сонымен бірге миллиондаған ... ... да ... ... ... ... ... қызметтерде жұмыс
жасайды, ал бұл құрылымдық, яки салалық жұмыссыздықтыың орын алып отырғанын
көрсетеді.
Бұл жағдайлар, қазірде нарықты экономикаға өту ... ... ... ... елімізге де тән бола бастады. Атап өту керек – бұл ... ... ... ... ... мен ... көп ... экономика орнығуда, ал ол, өз кезегінде мемлекеттік
секторда жұмыспен тұрақты түрде ... ... ... ... және басқа да шаруашылық нысандарының ... ... ... қалған жұмыскерлерді жұмыспен қамтуға мүмкіндік
бермей отыр. ... ... ... ... соның салдарынан
шикізаттың және ... ... ... ... толық
пайдаланылмауына, көптеген кәсіпорындардың банкротқа ұшырауына әкеліп
соқтыруда. Қорыта айтқанда ... ... ... тән ... табылады. Бірақ оның әр елдің ішкі жағдайына байланысты белгілі ... ... Егер ... сол ... асып ... кеміп кетсе
нарықты экономикаға залалын келтіреді. Ал ... ... ... ... ... дамуына қолайлы жағдай жасайды.
Қазіргі таңда Қазақстанда жұмыспен қамтамасыз ету шамасы қандай? Соңғы
жылдары экономикадағы ... ... ... ... ... ... деңгейiнiң төмендеуiмен қатар жүрдi. Жұмыспен қамтуға
жәрдемдесу шаралары жаңа жұмыс ... ... ... ... ... беру, жұмыссыздарды қайта оқыту, қоғамдық жұмыстарды дамыту жолымен
бiрте-бiрте белсендi сипат алуда.
Еңбек рыногының ... ... ... ... ... ... төлеу саласындағы ахуал тұрақтандырылуда. Ең
төменгi және орташа ... өсуi ... ... ... ... реттеу үшiн бiрыңғай тұжырымдамалық негiз
жасалды.
      Сонымен бiрге, бұл салада жасырын жұмыссыздық, заңсыз еңбек көшi-қоны
проблемалары орын ... Оқу ... ... ... жұмыссыздарды
оқыту мен қайта оқыту нақты экономиканың сұранысынан кейін қалып отыр.
Жұмысқа орналаспаған азаматтардың ... ... ... ... ... сай ... Кәсiпорындардағы еңбектi қорғау тиiстi деңгейге қойылған, нәтижесiнде
өндiрiсте зардап шегушілер саны едәуiр ... ... ... ... салаларындағы жалақы деңгейi төмен күйінде қалуда.
Негізгі мақсаты жұмыспен қамту саласында ... ... ... сай ... саясат жүргiзу. Жұмыс орындарын ... және ... ... ... ... ... қажеттiлiктерiне сай жұмыссыздарды
кәсiби даярлау және қайта даярлау сапасын жақсарту, еңбек қатынастарын одан
әрi ... ... ... ... өнеркәсіптік өндiрiстiң
инновациялық даму проблемаларына барабар ден қоя алатын жоғары ... ... ... ету.
Оның шешу жолдары: жұмыссыздықтың өсуiнің ... алу, ... ... және ... өндiрiстiң, аграрлық сектордың
инновациялық дамуына жоғары бiлiктi кадрлардың қажеттілiгiн қамтамасыз ... 2004 жылы ... ... ... бағдарламасы әзiрленедi.
2006 жылға дейiнгi кезеңде елдiң еңбек ресурстарының ... ... ... ... тиiмдi пайдалану, iшкi еңбек рыногын қорғау және
еңбек көші-қоны ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтiк құқықтарын қорғау, жұмыс
берушілердің мүдделерiн ескеру, еңбек жағдайларын жақсарту мақсатында ... ... ... 2004 жылы ... ... және оны ... ету бағдарламасы, еңбек қауiпсiздiгiн және оны қорғау жөніндегi
салалық нормативтік құқықтық актілер ... ... ... күшiнің сапалық әлеуетiн арттыру үшiн негiз ретiнде жалақыны
өсiруге бағытталған саясат жалғастырылады, бюджеттік сала ... ... ... ... ... мен қызметкерлердiң республикалық бiрлестiктерi, басқа
да қоғамдық ұйымдар өкілдерiнiң ... ... ... ... реттеуге, мемлекеттiк саясатты әзiрлеуге және iске асыруға
қатысуы жалғастырылады.
Еңбекпен толық ... ... ол ... ... ... ... қабілеті бар халықты жұмыс орындарымен қамтамасыз ету. Ал ... ... ...... қажеттіліктерді минималды еңбек
шығындарымен қанағаттандыру.
Өндірісті дамыған батыс елдерінің тәжірибесі, тиімді еңбекпен қамту
тек ... ... өмір ... ... ғана ... ... уақытқа дейін, біздің елде жұмыссыздық жоқ және ... өзі ... деп ... ... 1 ... ресми тіркелген жұмыссыздық деңгейі
экономикалық белсенді халықтың 3,7 ... ... ... ... ... агенттінің сараптамалық бағалауы бойынша 2000 жылдың
аяғында жұмыссыздықтың ... ... жыл ... 13,5 ... ... ... ... төмендеді.
Жұмыссыздық деңгейін анықтаудың негізгі факторы ретінде жұмыссыздардың
нақты санын білу тетігін жетілдіру үшін елде үй ... ... ... қажет, оны 2001 жылдан бастап әр тоқсан сайын ... ... ... ... 2001 жылы 1 ... ... қамту
орталықтарына өтінішпен барған азаматтар саны 368,2 мың адам болды, ал 2000
жылғы 1 қаңтарда ондайлардың саны 362,4 мың ... ... ... ... ... саны 115,4 ... жетті, яғни 1999 жылғыдан 5 пайыз өсті.
Жұмыссыздық деңгейі Павлодар облысында 6,3 ... ... 5,8 ... Атырау облысында 4,9 пайыз болды. ... ... ... ... ... ... ... өтінішпен барушылар
санының біраз өсуінің себептерінің бірі – жұмыссыз ретінде тіркеуге ... ... ... өз кезегінде жұмыспен қамту ... ... ... себеп болды. Мәселен, Павлодар облысында қаржы
бөлу белгіленген ... 87 ... ... – 72 ... ... 85 пайызы және Атырау облысында – 79 ... ... ... ... ... ... ... құрылымы мен статусын күшейту де өз әсерін
тигізді. Кедейлікпен және жұмыссыздықпен күрес бағдарламасының орындалуы
үшін 2000 жылға 19.530,4 ... ... ... бөлу ... ... 16.650,3 ... теңге яғни жоспар 85,3 пайыз ғана ... ... 1 ... ... тұтас алғанда есепте 231,4 мың жұмыссыз
адам тұрды, оны 22,2 мыңы ғана материалдық ... ... 7,8 мыңы ... ... қатысты, 2,2 мыңы кәсіптік оқытуда біліктілігін көтеруде
және қайтадан ... ... ... ... ... ... 80 ... жоғары көрсеткіш Шығыс Қазақстан (87%), Батыс
Қазақстан (81%), Қарағанды (86%) облыстарында және ... ... ... ... ... қорыта айтқанда, жұмысқа ... ... ... ... ... жұмыссыздар деңгейі орта есеппен 3,3 ... ғана ... бұл ... ... оған ... төмен екенін
көрсетеді.
Республика бойынша тұтас алғанда 127,7 мың адам ... ... ... ... ... ... 35,0 пайызы. Ауылдық жерде ... ... 28,0 ... ... ... 2000 ... ... қамту тапсырмасы 109,4 пайыз орындалды. Республика ... ... ... аяғында бір бос жұмыс орнына орта есеппен 25 ... ... – 137 адам ... Жеке ... ... алып қарағанда
Қарағанды облысында бағдарлама бойынша жұмыс сұрап келген 18 мың ... ... іс ... 32,0 мың адам ... яғни ... Солтүстік Қазақстан облысында – тиісінше 4,0 мың және 5,2 мың ... 30,9 ... ... ... – 7,9 мың және 9,5 мың адам ... ... Қызылордада – 4,0 мың және 5,0 мың адам, яғни 25,0 ... ... – 5,0 мың және 6,0 мың, яғни 19,6 ... ... Жұмыссыздарды еңбекпен қамтудың төменгі көрсеткіштері
бұрынғысынша Жамбыл ... бұл ... ... сұрап келгендердің тек
13,9 пайызы ғана ... ... ... ... бес ... орындалмай қалды. Еңбекпен қамтуға жәрдесдесудің бір
пошымы – бос жұмыс органдарының жәрменкесін өткізу. ... күні ... мен ... ... ... ... Атырау, Павлодар
облыстарының, Алматы және Астана қалаларының жұмыспен қамту жөніндегі
өкілетті органдарында бар. ... ... ... ... ... ... ... саясаты және жұмыстылық» техникалық жоба
аясында елімізде еңбек және жұмыспен қамту саласындағы қызметті жақсартуға
көмегін тигізіп, ... ... ... ... жылы ... бірнеше
бірлескен жоба жүзеге асырылды:
- жұмыссыздар үшін қоғамдық жұмысты ұйымдастырып дамытуға жәрдемдесу;
- ... ... ... ... жәрдемімен жұмыссыздардың еңбек
базарында кәсіптік білімін көтеру және қайта даярлау;
- жастардың, әйелдердің, ауыл тұрғындарының және сондай-ақ ... ... ... ... жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу
жөнінде мақсатты бағдарламалар жасап жүзеге асыру;
- шағын несие ... ... ... ... ... ... ... қамтуды дамыту.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Б. Жүнісов, Ұ. Мәмбетов, Ү. Байжомартов, «Нарықтық экономика
негіздері» Алматы 1994 жыл.
2. ... ¤. Ќ. ... ... ... ... – 1999
3. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. ... ... оқу ... ... С. ... ... труда // Человек и труд -
1993 г. - № 1.
5. Бейсенов С. Рынок труда // ... и ... - 1992 г. - № ... ... А. ... ... ... труда // Человек и труд - 1993 г.
- № 8.
7. Голодец О. ... ... на ... ... ... //
Вопросы экономики - 1997 г. - № 2.
8. Дадашев А. ... ... ... в ... ... ... ... // Вопросы экономики- 1995 г. - № 5 - стр.
63-70.
9. ... И. ... ... труда. // Новая жизнь - 1995 ... ... А. На ... труда // Новая жизнь - 1995 г. - 18.07
11. Маслова И. Особенности российского рынка труда // Человек и труд ... г. - № ... ... Н. ... ... и единое экономическое пространство //
Человек и труд - 1993 г. - № ... ... ... ... и ... // Рудный Алтай - 1994 г. - 17 февраля.
14. Трудовой поворот к ... М. - 90 ... ... Т. ... и государственные приоритеты на рынке
труда // вопросы экономики - 1997 г. - №2.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек нарығы және еңбекақыны талдау, олардың есебін жоғарғы сатыға көтеру жолдары 25 бет
Институционалды инвесторлардың мәні жане олардың қызымет ету механизмдері126 бет
Коммерциялық банктердің пассивтік операциялары және олардың дамуы69 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
ҚР нарық жағдайындағы банктік қызметтер нарығының теориялық аспектілері32 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
В.С. Библердің мәдениет диалогы мектебі идеясын жоо-да оқытудың тәжірибесіне енгізу13 бет
Түрік қағанаты (551–603 жж.)4 бет
Тәттіні көп пайдалану неге алып келеді?4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь