Бағдарламалау(программалау) технологиясы

І. Кіріспе. Жалпы программалау(бағдарламалау) технологиясы.

1.Обьекті бағытталған программалау.
2. Логикалық программалау.
3. Циклдік құрылымды алгоритмді программалау.

ІІ. Негізгі бөлім. Программалау(бағдарламалау) технологиясына толық сипаттама.
1.Программалау тілдері және оның негізгі классификациясы.
2. Паскаль программалау тіліне қысқаша сипаттама.
3. Программалық құралдар.
4. Көмекші программалар.

ІІІ. Қорытынды. Түйін сөз.

ІV. Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Программалау процесін жақсартатын және кең қолданылатын әдістердің бірі – құрылымдық программалау. Құрылымдық программалаудың 3 бөлігі (құраушысы) бар:
1. Модульдік программалау
2. Құрылымдық кодтау
3. Жоғарыдан төменге қарай жобалау
Модульдік программалау дегеніміз – программаны логикалық бөліктерге бөлу процесі. Программа бірнеше модульдерге бөлінеді және мына 2 мақсат орындалуы тиіс:
1) модулдің дұрыс болуы және оның контекстерден тәуелсіз болуы қажет;
2) модулдің ішкі жұмыстарын білмей тұра әр түрлі модулдерден программа құру мүмкіндігінің болуы қажет.
Мысал ретінде стандарт математикалық функциялардың есептелу программасын қарастыруға болады. Программист sin(x) функциясын программаның кез-келген жерінде қолдана алады және оған функцияның есептелуіне қай әдістің қолданып тұрғанын білудің қажеттілігі жоқ. Модуль өлшемі 60 жолдан аспауы керек және модульдер өзара тәуелсіз болуы керек. Байланысқан элементтерді бір модульге, байланыспаған элементтерді әр түрлі модульге жинау керек. Модульдерді қолдана отырып программа күрделілігін төмендетуге болады.
Pascal тілінде модуль процедуралар мен функциялардың көмегімен құрылады, Cи тілінде функциялардың көмегімен құрылады.
Құрылымдық кодтау деп программада басқарушы конструкциялардың–шартты операторлардың, циклдің (параметрлі, цикл-әзір, цикл-дейін) қолданылуын айтады. Шартсыз көшу операторы программада сирек қолданылуы керек немесе шартты оператордың, циклдің көмегімен өзгертілуі керек.
Программаны жоғарыдан төмен қарай жобалаудың өз иерархиялық құрылымы бар және қысқа есеп қойылымынан басталады. Одан кейін есеп бірнеше ұсақ ішкі есептерге бөлінеді. Ішкі есептердің өзі де ішкі есептерге бөлінуі мүмкін. Әр қадамда ішкі есептің орындайтын негізгі функциялары анықталуы керек. Бөлу процесі әр ішкі есеп қарапайым болғанға дейін, яғни әр ішкі есепке бір модуль сәйкес келгенше созылады.
1. Паскаль тіліндегі программалау негіздері. ( А.Б.Дәулетқұлов, С.С.Алғазы).
2. “Алгоритмы и программы на языке Turbo Pascal'' (Ю.Федоренко).
3. “Алгоритмдеу және программалау негіздерін оқыту” (Б.Д.Сыдықов).
4. “Паскаль тілінің негіздері” (Б.Нақысбек Г.Қалықова).
5. www.rambler.ru сайтындағы мәліметтер.
6. Интернет мәліметтері.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
Жаратылыстану ғылымдары факультеті
«Бағдарламалау(программалау) технологиясы»
Орындаған: Тарихов Ф. (ХМ-11).
Қабылдаған: ... ... ... Кіріспе. Жалпы программалау(бағдарламалау) технологиясы.
.Обьекті бағытталған программалау.
. Логикалық программалау.
3. Циклдік құрылымды алгоритмді программалау.
ІІ. Негізгі бөлім. ... ... ... сипаттама.
1.Программалау тілдері және оның негізгі классификациясы.
2. Паскаль программалау тіліне қысқаша сипаттама.
. Программалық құралдар.
4. Көмекші программалар.
ІІІ. Қорытынды. Түйін сөз.
ІV. Қолданылған ... ... ... ... ... және кең ... әдістердің бірі –құрылымдық программалау. Құрылымдық программалаудың 3 бөлігі (құраушысы) бар:
Модульдік программалау
Құрылымдық кодтау
Жоғарыдан төменге қарай жобалау
Модульдік программалау дегеніміз ... ... ... бөлу процесі. Программа бірнеше модульдерге бөлінеді және мына 2 мақсат ... ... ... болуы және оның контекстерден тәуелсіз болуы қажет;
модулдің ішкі ... ... тұра әр ... ... программа құру мүмкіндігінің болуы қажет.
Мысал ретінде стандарт математикалық функциялардың ... ... ... ... ... sin(x) ... программаның кез-келген жерінде қолдана алады және оған функцияның есептелуіне қай әдістің қолданып тұрғанын білудің қажеттілігі жоқ. Модуль өлшемі 60 ... ... ... және ... өзара тәуелсіз болуы керек. Байланысқан элементтерді бір модульге, байланыспаған элементтерді әр түрлі модульге жинау керек. Модульдерді ... ... ... ... төмендетуге болады.
Pascal тілінде модуль процедуралар мен функциялардың көмегімен ...... ... ... ... ... деп ... басқарушы конструкциялардың–шартты операторлардың, циклдің (параметрлі, цикл-әзір, цикл-дейін) қолданылуын айтады. Шартсыз көшу операторы ... ... ... ... ... ... ... циклдің көмегімен өзгертілуі керек.
Программаны жоғарыдан төмен қарай жобалаудың өз иерархиялық құрылымы бар және қысқа есеп ... ... Одан ... есеп ... ұсақ ішкі есептерге бөлінеді. Ішкі есептердің өзі де ішкі есептерге бөлінуі мүмкін. Әр ... ішкі ... ... ... ... анықталуы керек. Бөлу процесі әр ішкі есеп қарапайым болғанға дейін, яғни әр ішкі есепке бір модуль сәйкес келгенше созылады.
Объекті-бағытталған программалау
Объекті-бағытталған ... ... ... ... ... ... байланысқан негізгі объектілерден тұрады. Объекті-бағытталған технологияда қолданушы үш базалық элементпен: объектілер, ... және ... ... істейді.
Объектілер дегеніміз бірнеше рет қолданылатын программалық модулдерден, яғни байланысқан мәліметтер мен ... ... ... құрылымы екі бөліктен тұрады: айнымалылар және әдістер. Әдістер объект функциясының алгоритмін анықтайтын процедуралар мен функциялар ... ... ... ... жәй ... (сан, ... ... және күрделі құрылымды информациялардан (график, дыбыс т.б.) тұрады.
Объектілердің ... ... ... ... және үш ... тұрады: объект идентификаторы, ағымдағы объектіде қолданылатын әдіс аттары және таңдалған әдіс режимін қалпына келтіретін қосымша информациялар. ... ... ... біртипті объектілерді қолдануы мүмкін. Бұл жағдайда әр объект үшін әдістер мен айнымалылар туралы информацияны жазу ... Бұл ... ... ... ... түсінік енгізілген. Класс дегеніміз біртипті объектілерге арналған ... және ... ... ... мен ... анықтайтын информациялардан тұрады.
Объекті-бағытталған технологияға негізделген программалау тілдері: SmallTalk/v, Object Pascal, ACT++, C++, Simula, Actor, Classic–Aga және ... ... ... үш ... бар: ... тұқымқуалау, полиморфизм.
Логикалық программалау
Логикалық программалау тілдері PROLOG және LISP жасанды ... ... ... шешуге арналған. LISP тілін 50-інші жылы Д.Макартни символдық информацияларды өңдеуге арнап ... LISP ... ... негізгі құрылымы тізімдер, тізімнің элементтері атомдар. Lisp тілінің бір ерекшелігі динамикалық жаңа объектілерді құру мүмкіндігі, объект есебінде ... өзі де ... ... тілі және оның ... ... ... ... бағытталған программалық бөлімді құруға кең қолданады және қазіргі кезде көптеген тиімді компиляторлары бар.
-жылдары Lisp тілінің негізінде ... Prolog тілі ... ... тілі ... табылады. Prolog программасының негізгі элементі атом болып табылады және жеке объектілер арасындағы қарапайым қатынастарды көрсетеді, басқа программалау ... ... атом ... ... мәні ... Тіл тек ... тұрады және инструкциялары жоқ, яғни процедуралы емес. Әр Prolog программа сөйлемдер жиынынан тұрады, яғни жәй тұжырымдар ... ... Prolog ... ... ... ... ... көрсететін жүйелер, білім базасы және жаратылыс тілдерін өңдейтін жүйелер құрылады. Prolog тілінің негізіне математикалық логика элементтері ... ... ... арасындағы қатынас терминдері арқылы сипатталады. Логикалық программалау тілдерінің жетістігі параллель программалау принципі қолданылады. Prolog тілінің көптеген танымал модификациялары бар, оның ... ең көп ... ... ... Turbo Prolog ... жүйесі. Жасанды интеллект проблемасына арналған жаңа логикалық және функционалды программалау тілдері құрылуда, ... DURAL, VALID ... ... ... программалау.
Кейбір алгоритмдердің белгілі бір бөліктері бірнеше рет қайталанып орындалуы мүмкін. Мұндай алгоритмдерді циклдік құрылымға ие алгоритмдер дейді. ... ... яғни ... ... тәсілдермен құрастырады.
Цикл –бұл прграмманың орындалу барысында бірнеше рет қайталанатын бөліктері. Циклдерді пайдалану арқылы салыстырмалы түрде қысқа программалар жазуға, ... ... ... ... ... ... осы программа арқылы ЭЕМ өте үлкен көлемдегі есептеулерді орындайды. Турбо Паскаль да циклдік құрылымды алгоритмді программалауды үш түрлі жолмен ... ... ... ... ... шарт ... ... тәуелді
Программалу тілдері және негізгі классификациясы
Қазіргі кезде 3500-ден жоғары әр түрлі программалау тілдері бар және ... ... ... саны ғана программалық бөлімді құруға жаппай қолданылады. Программалау ... саны көп ... ... ... ... ... бар. Оның ішінде негізгі 2 түрге: фукционалдық мәніне (қызметі) және қолданылатын программалау технологиясына байланысты бөлінеді. Программалау тілдері фукнционалдық ... ... 4 ... ... ... ... үйретуші;
жалпы мәнді;
проблемалық-бағытталған;
параллель программалаушы.
Қазіргі жоғары деңгейлі тілдерді осы классикацияға сәйкес қарастырамыз.
Программалауға үйретуші тілдер қатарына жататын жоғарғы деңгейлі ... ... Logo, Basic және Pascal. Logo тілі 60-шы ... ... ... басшылығымен құрылды және ЭЕМ жаңа қолданушыларға, балаларға программалаудың негізін үйретуге бағытталған. Үйретуге арналған жоғары деңгейлі тілдердің ішіндегі кең тарағаны 1965 жылы ... мен ... ... Basic тілі. Дербес компьютерлерге бірінші қолданылған жоғарғы деңгейлі тіл және ... ... –Basic ... ... ... ... мамандар арасында құрылымдық программалау мәселесі көтеріле бастады. 1971 жылы Н.Вирт ... ... ... Pascal ... ...
Жалпы мәнді жоғары деңгейлі тілдер қатарына әр түрлі класс есептерін тиімді программалауға ... ... ... Бұл ... ... тілдердің негізгілері C, Modula, Ada тілдері. Бұл тілдердің негізі 1966 жылы құрылған, ғылыми, пәндік облыстағы есептерді программалауға ... ... PL/1 ... PL/1 тілі ЖС ЭЕМ ... ... ... қолданылды. Си тілін 1972 жылы Д.Ритчи құрды және Unix операциялық жүйесі осы тілде жазылды. Си тілі ... ... де және ... ... тілдің де мүмкіндіктерін қамтамасыз ететін болғандықтан орта деңгейлі тіл деп атайды. Pascal тілінің идеологиясын тарату мақсатымен Н.Вирт 1980 жылы ... ... ... Бұл ... тілінің негізі –программа бір-біріне тәуелсіз модульдерден тұрады.
жылы қазіргі ... ... ... басқаруға қолданылатын қосымшаларды программалуға арналған Ada тілі құрылды. Ada тілі құрылымды программалау тілі болып ... және ... ... ... ... ... ... деңгейлі тілдер деп нақты пәндік облыс есептерінің мәселесін ... ... ... атаймыз. Бұл классқа жататын бірінші жоғары деңгейлі тіл –Fortran тілі. Fortran-I тілін 1956 жылы IBM ... ... және ... ... шешуге арналған.
Жасанды интеллект символдық информацияларын және тізімдерін өңдеуге ... ... ... Lisp, Prolog ... ... Lisp ... ... Д.Макартни құрды. 70-жылдары Lisp тілінің негізінде құрылған Prolog тілі логикалық ... тілі ... ... және 5 ... ЭЕМ ... ... ... тіл болып таңдалған. Әр Prolog программа жәй тұжырымдар немесе импликациялардан тұратын сөйлемдерден тұрады, инструкция қолданылмайды.
Дәстүрлі неймандық архитектурадан ЭЕМ дәстүрлі емес ... ... ... ... ... байланысты параллель алгоритмдерді сипаттаушы инстументальды құрылғылар пайда бола ... ... ... ... ... –параллель есептеулерді программалау процесін ықшамдау, параллель архитектуралы есептеу машиналарына арналған параллель программалық жүйелердің ... алу. ... ... жабдықтаудың қиындығы тиімді параллель жөндеушілерді құру. Қазіргі кезде қолданылып жүрген интерактивті параллель ... IPSC (Intel ... ... компьютерлеріне арналған) және PDBX (мультипроцессорлы ЭЕМ арналған). Жиі қолданылатын векторлы матрицалық есептерге параллель программалар ... ... BLAS- ... ... ... кітапханасы, NAG –сандық алгоритмдер кітапханасы. Бұл есептерге белгілі ... ... ... (Intel ... және ... мәнді параллельдеуші Parafrace (Д.Кук құрған) қолданылады.
С++ программмалау тілінің пайда болу тарихы 1972 ... ... ...
Жоғарғы және төменгі деңгейдегі тілдер кездесетiн бұл программаны Деннис Дитчи және Брайн Керниген деген ғалымдар жасап шығaрған. Бұл тілді кейінірек ... ... ... ... ...
жылы Бьярна Страуструптың қабілетіне байланысты ANSI –дің өкілі –С++ тілі ... ... Онда ... да ... ... ... көрініс тапты. С++ тілі С тіліне қарағанда программистке дәстүрлі құрылымдық және объектілік бағытталған программаларды ... ... ...
С++ тілін қолданып жасалған программалық қамсыздандыру идентификаторлар, ... ... ... ... препроцессорлар, құрылымдар, массивтер және т.б элементтерден тұрады.
С++ тілі –тасмалданатын тіл. Бұл ортада ... ... ... бір компьютерден екінші компьютерге оңай тасмалданады. Сонымен қатар тіл - оңай компиляцияланатын тіл болып табылады. Ол жүйелік программаларда ... ... ... ... ... ХХ ... 80-шы жылдарының ортасынан бастап 90-шы жылдардың соңына дейінгі уақытты қамтиды. Объектіге бейімделген программалау программаны объектілер ... ... ... негізделген күрделі программалық қамсыздандыруды жасаудың технологиясы ретінде анықталады. Мұнда әрбір объект белгілі бір тип, яғни класс данасы болып табылады. Ал, ... ... ... байланысты иерархиялықты құрайды. Мұндай жүйедегі программалық объектілердің өзара әрекеті хабарлама жіберу көмегі
мен ... ... ... ... ең ... ... жүйелерді иметациялық модульдеудің simula (ХХ ғасыр 60-шы жылдар) қолданған болатын. Объектілік тұрғыда программалаудың Delphi, C++ Builden Visual C++ ... ... ...
Паскаль программалау тіліне қысқаша сипаттама.
Жоғарғы деңгейлі программалау тілдерінің бірі − Паскаль. Оның алғашқы вариантын 70-жылдары Швейцария ғалымы Н. Вирт ... ... ... ... кезде Паскаль тілінің кеңейтілген ондаған диалектісі бар, оның ... IBM PC-ге ... ... ... ... ... алатын Турбо Паскаль диалектісінің варианттары да жеткілікті.
Бейсик тілі сияқты, Паскаль оқып-үйренуге жеңіл, түрлі салалық информациямен жұмыс істеуде нәтижелі болғандықтан, ... ... көп ... ... ... Оның ыңғайлылығы:
тіл алгоритм құрылымын сақтап құрылған. Мұнда программаны бірте-бірте дамыту ... ... ... ... ... Ол ... ... үйрену үшін де қажет;
тілге дамытылған берілгендер типтері енгізілген. Олар ... ... ... ... ... ... және жаңа берілгендер типтерін енгізуге мүмкіндік береді;
мұнда ... ... ... ... ... ... программаларды құру да мүмкін;
тіл синтаксисі қиын емес; нұсқаулардың (операторлардың) саны ... ... ... ... ... ... ... кіріспе тілге аудару үшін компилятор пайдаланылады.
Паскаль тілі бұрын құрылған (Фортран, Алгол және т.б.) программалау тілдерінен ... ... ол ... ... ... өмірге біртіндеп енгізу. Паскаль тілінің тағы бір ерекшелігі ол деректер құрылымының концепциясының алгоритм түсінігімен қатар программалаудың негізінде ... ... ... ... ... ... ... Программаның белгілі бір бөлігінің орындалуын бірнеше рет қайталау үшін ... ... ... ... деп ... ... ... айнымалылардың әртүрлі мәндері үшін кейбір операторлар бірнеше рет қайталанып орындауды қажет ... Бұл ... , ... ... үшін , ... ... ... жаза берсек, онда программа құру үшін көп уақыт кетеді, әрі ... ... өте ұзақ және ... ынғайсыз болып жазылады. Сондықтан программалық текстер қысқа әрі оқуға жеңіл болу үшін қайталану процесін циклдық операторлар қолданып ... ... ... ... үшін келесі операторлар қолданылады:
.FOR –параметрлі циклдік оператор;
.WHILE ... ... ... ... шартын тексеретін оператор;
.REPEAT –соңында циклдің тоқтау шартын тексеретін оператор.
Циклдік операторлар структуралық операторлар тобына ... ... ... ... ... ... ... алдымен циклдің тақырыбы жазылады, онан кейін қайталанатын операторлар бөлімі –цикл денесі ... Цикл ... бір ... ... ... ... ... Барлық циклдық операторлардың келесі ерекшелігі бар:
а) Қайталанатын ... ( ... ... ) бір –ақ рет ... Циклге тек қана басынан ( тақырыбы ) ғана кіруге болады;
б) Циклің айнымалылары ... ... ... ... ... ... Цикл денесінде көшу операторын ( Goto ) қолданып программаның басқа бөліктеріне шығуға болады.
д) Цикл ұйымдастырғанда, міндетті түрде ... шығу ... ... ... ... ... ... орындалуы циклге келгенде тоқтап тұрып қалады ( программа «мәңгі ... ... ... ... әр ... цикл ... мәндері де өзгеріп, жаңа мән қабылдап отырады. Қайталану саны циклдің ... және цикл ... ... айнымалылардың мәндеріне байланысты болады.
Программа құрылымы. Программа келесі бөлімдерден тұруы мүмкін, бұл бөлімдер (тек соңғыдан басқасы) ... ... ... ... ... ... бөлімі;
типтерді сипаттау бөлімі;
процедура мен функцияларды сипаттау бөлімі;
программа денесі;
Программалау барысында алдын-ала анықтауды қажет етпейтін мәліметтердің ... ... мен ... өзі анықтайтын типтерді пайдалануға болады.
Стандартты типтер
бүтін типтер-SHORTINT, INTEGER, LONGIN, BYTE,WORD;
нақты типтер –REAL, SINGLE, DOUBLE, EXTENDED, ... тип -BOOLEAN ; ... тип CHAR ; ... тип STRING ; ASCII ... PCHAR; ... файл ... типтердің барлығы типтер бөлімінде, айнымалылар немесе тұрақтыларды сипаттау бөлімінде анықталуы қажет. Нақты типтен басқа қарапайым типтер үшін мына функциялар ... N-ді ... ... N-ді ... ... N-нің рет нөмірі
ODD(N) N-нің жұптығын тексеру
PRED(N) N-нің алдынғы ... N-нің ... ... бүтін болатын мәліметтердің бүтін типтерімен жұмыс істеу үшін келесі арифметикалық функциялар қолданылады:
ABS(N) N-нің ... ... DIV B ... ... MOD B ... ... қосу
* ...
- ... Х ... ... ... ... Х ... ... бүтінге дейін дөңгелектеу;
SQR(X) N санын квадраттау;
Логикалық функциялар: NOT- терістеу; OR - біріктіру немесе логикалық қосу; AND -қиылысу ... ... ... XOR - екінің модулі бойынша қосу.
Стандартты функциялар
ABS(X)-Х-тің абсолют мәні
ARCTAN(X)- Арктангенс Х
COS(X)-Косинус Х
SIN(X)- Синус Х
EXP(X)- е2
FRAC(X)- Х-тің бөлшек бөлігі
ARCCOS(X)=ARCTAN(SQRT(1-SQR(X))/X)
ARCSIN(X)=ARCTAN(X/SQRT(1-SQR(X)))
Тілдің операторлары
BEGIN END ... ... ... ... ... DO ... қайталау операторы;
REPEAT… UNTIL шартқа дейін қайталау операторы;
WHILE… DO әзіргі шартқа ... ... ... —магниттік тасымалдаушыда (дискіде) файл түрінде сақталып, әрбір адамның командасы бойынша компьютер жадына жуктеліп, орындауға арналған машина тіліндегі нүсқаулар ... ... ... өзара байланыстағы бір-бірімен бірігіп отырып жұмыс істейтін программалар кешендерінің көмегімен шешіледі. Алдын ала келісім нақты программа арқылы орындалатын әрекеттер (функциялар) ... және әр ... ... ... анықтайды. Үнсіз келісім егер жұмыс істеп отырған адам айқын түрде нұсқамаса, көрсетілген немесе басқа әрекеттің, яғни функцияның нақты атқарылу ... ... да ... болғанда) тағайындайды.
Интерфейс - программалық жабдық пен.жұмыс істейтін адам арасындағы сұқбат жүргізу ... мен ... ... ... - ... ... ... бір бөлігі. Программасыз кез келген аппаратура жәй элементгер жиыны болады да, ол ешнәрсе істей алмайды.
ЭЕМ программалары екі ... ... ... ... ... ... қолданбалы (кәделі) программалық жасақ.
Жүйелі программалар ЭЕМ-нің аппараттық жабдықтар жұмысын басқарып, жүмыс істеп отырған адамды қолданбалы ... ... ... ... ... ... жіктеуге болады:
1) операциялық жүйелер;
) утилиттер;
) сервистік программалар.
Операциялық жүйелер - ... ... ... және ... ... ... бар нақты программа. Дербес компьютерлер үшін кең тараган оиерациялық ... (РС) DOS, Windows 95, Windows NT,OS/2, UNIX ... ... ... ... жүйелердің барлығы да тек бір адамдық болып табылады. Расында да екі адамның бір мезетге бір компьютерде жұмыс істеуін елестету қиын ғой ... 95, WINDOWS NT, OS/2, UNIX көп ... ... ... саналады. Көп мақсаттылық —бір компьютерде бір уақытта қатарласа бірнеше есепті шығару мүмкіндігі немесе бірнеше әрекеттің қатар атқарылып жатуы. Мысалы, Сіз ... ... ... ... ... та ... ... өйткені бұл жұмыстарды әртүрлі қүрылғылар атқарады немесе ол ... ... ... ... ... өте ... ... келеді.
Көптеген ІВМ - үйлесімді компьютерлер дискілікМЗ DОS операциялық жүйесі мен көп терезелі WINDOWS графикалық операциялық жүйесін пайдаланады.
Операциялық ... ... ... орыңдайды: информацияны дискіге жазу-оқуды жүзеге асырады, мәліметтер сақтауды ұйымдастырады, компьютер құрылғыларының өзара байланыста жұмыс істеуін, барлық қолданбалы ... ... ... ... етеді. Бүл жүйе ЭЕМ іске қосылғаннан кейін иілгіш не ... ... ... ... ... программа болып табылады. Белгілі бір қосымша қызмет атқаруға ... ... тобы ... болып табылады. Оларға мысал ретінде антивирустік (вирустерге қарсы) программаларды, мәліметтерді архивтеу (кысу) программаларын, ... ... ... ... ... тексеретін программаларды (тест ирограммалары) айтуға болады.
Сервистік программалар —әрбір ... ... ... ... ... жеңілдететін программалар тобы.
Қолданбалы программалар арқылы біздер өз есептерді шығарамыз. Мұндай программалар "қосымшалар" ... деп те ... ... ... сан ... ... ... программадан бастап күрделі есептерді шығара алатътн қуатгы мамандандырылған жүйелерді (мәтіндік продессор, графикалық ... ... ... т.б.), ... ... ... жоне жалпы көпшілікке қызмет ету кешендерін де жатқызуға болады.
Қолданбалы (кәделі) программалық жасақ - белгілі бір мамандық салалсында нақты есептер шығара ... ... ... Олар ... бір ... пайдаланылатын және әмбебап болып екіге бөлінеді.
Белгілі бір мақсатга пайдаланылатын программалық жасақ әр адамның нақты ... ... ... ... оны пайдалану аймаіы да шектеулі. Мүндай программаларды жұмыс иесі өзі жасайды ... оньң ... ... ... программалаушылар жасап береді.
Дербес компьютерлердің кең тарауьша басты себеп болған олардың алдын ала ... ... ... ... кең ... еді, бүл программалар тек бір есепті шығарып қана қоймай, белгілі бір мамандық ... есеп ... ... ... ... ... белгілі бір түрлерін өндеуді түгел қамти алатын болды.
Әртүрлі информацияларды өндеуге мүмкіндік беретін әмбебап ... ... ... түрлері мыналар:
- мәтін редакторлары;
- графикалық редакторлар;
- электрондык, кестелер;
- ... жоне ... ... ... ... және ... ... даярлау мен өңдеуге арналған программалар мәтін редакторы деп аталады. Өмірде кез келген ЭЕМ-де жүмыс істейтін адамдар әртүрлі ... мен ... ... ... және ... ... жазу ... мәтін дайындаумен айналысады. ДЭЕМ-дерді осы мақсатгарға пайдаланса, басқа машинкасына қарағанда ... ... күрт ... ... ... керек.
Мәтін редакторлары экранда мәтіндерді түзетуге, қателерін уақьттында табуға, абзацтардың сол жақ, оң жақ шеттерін туралауға, мәтіндерді ... ұзақ ... ... қажет болғанда бірден тауып алуга, бірнеше алфавитті (латьш, орыс, қазақ) қатар пайдалануға, құжаттарды қағазға бірнеше дана етіп басып шығаруға ... ... ... ... ... газет, т.б. шығаруда кең пайда-ланылады. Компьютердің машинкаға қарағанда көптеген артықшылығы бар: қате оңай түзетіледі, материалдарды дайындау шапшандайды, оларды безендіру жолдары ... Өте ... ... ... шығара алатын лазерлік принтерлермен жабдықталған шағын баспахана жүйелерінің одан да ... ... бар (осы ... та компъютерлік баспа жүйесінде дайындалды).
Кең тараған мәтін редакторларына ... ... Word, ... ... ... т.б. ... редакторлар графиктік информацияны дайындау мен өңдеуге арналған программа болып табылады. Олар өмірде жиі кездесетін есептеу ... ... ... ... өте ыңгайлы. Оның үстіне графикалық редакторлар бейнелерді әртүрлі етіп - схемалар, сызбалар, ... және т.б. ... бере ... ... ... ... нәтижесін график бейнесінде көрсетуде де және өз қалауымызша түрлі сызықтар тұрғызуда да ... ... ... ... ... түзу немесе кисық сызық түрінде, дөңгелек диаграммалар мен гисто-граммалар бейнесінде алуга болады, оларга автоматты ... ... ... ... болса координата остеріне сандар мен атауларды жазып қоюга да ... ... ... ... ... кезінде түрлі-түрлі фигура мен контурларды пайдаланып, олардың әрқайсысын әртүрлі түстерге бояуга да болады. ... ... ... миллионнан аса торлар (ұялар) болады, оігар пернелермен информацияны енгізу арқылы немесе формулалар ... ... ... ... ... жазу ... ... Мұнда кестелік мәліметтерді түзету, оларды дискілерде жазып сақтау, түрлендіру, қагазга басып алу сияқты коптеген орекеттср өте ... ... ... ... ... ... кез келгенжан әуестенетінтопқажатады. Дербес компьютерлердің кеңінен тарауъша да себепші болған ойын программалары еді. Компьютерлік ойындар - ... жаңа ... ... ... ... ... аса өуестенудің зиян екенін есте сақтау жөн.
Оқыту программалары оқу-үйрену сабақтарын ұйымдастырады, олардың мектепте не үйде тарихтан, информатикадан, ... ... ... ... т.б. ... ... дайындалу кезінде өте ыңғайлы екені талас тудырмайды. Компыотерлер сабақ оқуда электрондық оқулық жөне тренажерлер ... ... ... әрі ... ... жүйе есебінде кеңінен пайдаланылады. Институттарға қабылдау емтихандарын өткізу кезінде компьютерлер "қазы" рөлін де әділ ... ... ... ... ... ... қызметте керекті әртүрлі иыформацияларды дайыңцау, сақтау және өңцеу үшін кеңінен ... жүр. ... іс ... ... ... кезінде де құжаттар дайындау, жұмыс кестелерін жасау, кезекшілік графиктерін салу сияқты әрекеттерде де өте ыңғайлы болып табылады.
Информацияның кептеген түрлерін ... ... ... ұйымдастыру жұмысында информациялық жүйелер қолданылады. Бұларга мәліметтер базасы, кітапханадағы информация іздеу жүйелері, театрлардағы, әуе жолындағы және темір жолдагы ... сату мен ... ... ... ... ЭЕМ ... мен ... коммуникациялар негізіндегі осы сияқты жүйелерді жасау мен ... ... ... ... ірге тасын қалайды.
Болашақта перспективасы бар информациялық құралдарға білімдер базасы мен эксперттік жүйелерді жатқызуға болады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... арқылы медициналық тақырыптардан консультациялар мен әртүрлі қызмет салаларынан анықтамалар беру, ... ... мен ... көмек беру істерін жүзеге асыруга болады.
Әмбебап программалық жасақтың дамуының арқасында күрделі біріктірілген жүйелер ... ... ... Олар ... командалар жүйесі арқылы бір форматгы пайдалана отырып мәтін редакторын, электрондық кестелерді, графикалық редакгорды, мәліметгер базасын басқаружүйесін, калъкуляторды және тағы басқаларды ... бір ... ... ... ... да ... ... береді. Әмбебап программалык, жасақ дербес компьютерлермен жабдыкталган өртүрлі мамандьгқ иелерінің жүмыс орыңцарът автоматгандыруды іске асырады. ... ... ... ... жобалауды, электрондық тақшалар жасап дайындауды, экономикалық және бухгалтерлік жүмыстарды автоматтандыру істерін жатқызуға болады. Қоғамъшызды ... ... ЭЕМ ... және ... қорлармен толық қамтамасыз ету бүрынгы "қағаздағы" мәлімеггерді қолдану жүмыстарын толықтыра отырып, информация алу, ... ... ... ... жаңа белеске көтерді. Мүны өзі қоғамымызды информацияландыру процестерін дамытудың негізі болады деп толығынан айта ... ... ... ... ... ... ... даярлаудың аспаптық қүралдары (инструментальные средства) жатады.
Программалау жүйелері шыққанға дейін өр адам өзі ... ... ... ... ... ... оны ... арнаулы мәтін редакторы арқылы енгізіп, сонан соң тағы бір арнайы ирограмма - ... ... ... өз мэтінін машина тіліне аударатын. Ен соңында үшінші бір ... ... ... ... бөлек модульдерден орындалатын программалық файл алынатын.
Қазіргі кезде жасалынып жатқан программалар теледидар, тоңазытқыш, шаңсоргыш тәрізді ... ... ... ... Бүл ... жасау мен тарату —өндірісті жүргізу зандылықтарымен бірдей деңгейде болады деген сөз.
Бүл ... ... ... шартты түрде (жартылай) тегін және сатылатын ІІрограммалар бар. ... ... алу және ... ... сол ... ... ... оның сатушысы не авторы дайындаган қүжаттарда жазылады. Біреудің программасын пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... ... естен шығармаған жөн.
Рұхсатсыз көшіріп алынған программаларды пайдаланудан сақ болыңыздар! Оның арты келеңсіз жағдайларга душар еткізуі мүмкін.
Жүйеге біріктірілген компьютерлер ... ... ... ... ... ... істейді. (екі жеке компьютерді біріктіру жағдайында бұндай бағдарламаларды жеке компьютерлердің өзара әрекеттерін басқару бағдарламасы деп атау дәлірек). Жүйелерді ... әр ... ... ... ... бар. Байқауымызша, ең кең тараған жүйелік бағдарламалар Novel (Novell Netware ... ... ... ... Mіcrosoft жүйелері), Lantastіc фирмаларының бағдарламалары.
Жеке компьютерлерді қосу тәсілі және ... ... ... ... ... ... пайдаланушыға берілген мүмкіндіктер мен жүйедегі жұмыстың технологиясын анықтайды.
Бірнеше компьютердің біріктірілуі ... ... бір ... екіншісіндегі ресурстарға кіру мүмкіндігін әрқашан беру мақсатында жасалады. Бір компьютердің ... ... ашық ... бұны ... немесе жүйелік ресурс деп атайды. Ресурстарын пайдалануға беретін жүйе ... ... ... ал ... ... ... сәйкес жүйені басқару бағдарламасы екі бөліктен:
- Серверде қондырылған және оның жұмысымен барлық жүйені басқаратын жүйелі операциялық ... ... ... ... және ... ... әрекетті қамтамасыз ететін клиенттік бөліктен (клиент бағдарламасынан) тұрады.
Серверден және клиенттегі бағдарламалар жүйенің түріне ... ... де және әр ... ... да ... Негізінде жеке-компьютер-клиентте пайдаланушыға әр түрлі мүмкіндіктер туғызатын бірнеше түрлі клиент-бағдарламалар орналасуы мүмкін, алайда уақыттың әр кезеңінде олардың тек ... ғана ... ... ... ... ... үшін берілген протоколға сәйкес мәліметтер жіберуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... жіберілген барлық мәліметтердің көмегін белгіленген мөлшердегі пакеттер мен жеке блоктарға ... ... ... ... ... ... жинап алу үшін пакеттер номерленеді.
Пакеттің бақылаушы жиынтығы қателерді бақылайтын ... ... ... рет ол ... компьютердің жіберуімен есепке алады. Пакет жеткізілген (табыс етілген) соң бақылаушы жиынтық қабылдаушы компьютер арқылы есепке алады. Мазмұны сәйкес келмесе, онда ... ... ... ... кезде зақымданған дегенді білдіреді. Бұндай пакет лақтырылып ... да ... ... ... ... ... сұраныс жасалады. Қондырғылар байланыс орнату кезінде коммуникациялық каналдар, протоколдармен келісімге келу үшін ... ... Бұл ... ... ... ... (англ. HandShake —рукопожатие).
Көмекші бағдарламалар және олардың құрылымы.
Программалау барысында көптеген бір типті есептеулерге бірнеше бір-біріне ұқсас программа ... ... ... тура ... ... да ... жұмыс жасамай, барлық есептеулерді бір ғана фрагмент ішінде орныдау үшін, көмекші ... мен ... ... Мысалы программа орындалу барысында бірнеше рет ұқсас есептеулер кездессе, онда ... ... бір ақ рет ... ... ... қойып, программаның кез-келген нүктесінен көмекші программаны шақырып, осы блок арқылы есептуді шығаруға болады.
Сонымен ... ... деп ... ... ... ... рет шақырылып орындалып тұратын операторлар блогын тұратын көмекші бөлігін айтады.
Көмекші прграммалар стандартты және пайдаланушылар ... ... ... ... бөлінеді. Стандартты функциялар мен процедуралар Turbo Pascal тілінің құрамында тұрақты системалық атпен аталып орындалады. Оларға арнаулы USES пайдаланушылар ... ... ... CRT, GRAPH, GRAPH3, OVERLAY, PRINTER, TURBO3, TURBO VISION модульдерінің барлық функциялары мен процедуралары жатады.
SYSTEM ... ... мен ... Turbo Pascal ... ... ... ... іске қосылады, сондықтан оны пайдаланушылар бөлімінде көрсетпесе де ... ... өзге ... ... мен ... ... үшін программаның басында міндетті түрде олардың аттарын USES пайдаланушылар бөлімінде көрсетіп кету керек.
Стандартты функциялар мен ... ... ... бұрынғы бөлімдерде программалар құруда пайдаланылады, мысалы:
Abs(X); //Х-тің абсолют шамасын ... ... ... ... ... Х-ке дейін кездейсоқ сан шығару
Delay(X); //программаның орындалуын Х мс уақытқа тоқтау
Clrscr; //экранды тазалау процедурасы
Halt; // ... ... ... прроцедурасы....т.б.
Пайдаланушылар көмекші программалары деп программалаушының өзі құрып, аты да өзіне ыңғайлы бір идендификаиормен ... ... мен ... ... Олар программаның VAR бөлімінен кейін PROCEDURE немесе FUNCTION қызметші сөздерімен басталып құрылады.
Көмекші программа құрылымы:
- көмекші программа қызметші сөзі ... ... ... ... ... ... идентификаторларды сипаттау бөлімдері;
- көмекші программа денесі.
Көмекші программалардың жазылу тәртібі де негізгі ... ... ... ... ... ... ... көмекші программа аты, параметрлері жазылатын тақырыбы;
Ә)тұрақтылар бөлімі;
Б)типтер бөлімі;
В)айнымалылар бөлімі;
Г)операторлардан тұратын прграмма денесі.
Көмекші программаның аты идентификатормен белгіленеді. программала бірнеше процедура немесе ... ... ... Сол ... ... ... да ... көмекші программасы болуы мүмкін. Оларды ішкі программалар деп атайды. Негізгі программада сипатталған идендификаторларды көмекші программаның ішінде де сол ... ... ... ... ... ... айнымалылар глобальды деп аталады. Ал көмекші программада сипатталған идендификаторды тек өзінің ішкі ... ғана ... ... Ол ... ... ... деп атайды.
Көмекші программа өздігінен орындалмайды, оның орындалуы үшін негізгі программада көмекші программаның аты мен параметрлерін ... ... ол ... ... ... шақыру нүктесі деп атайды.
Көмекші программалардың орындалу саны шақыру нүктелерінің санына байланысты ... Егер ... ... ... ... ... ... онда көмекші программа орныдалмайды. Программа орныдалу барысында алдымен негізгі программа орындалады да, керек-кезде көмекші прорамма шақырылады. Көмекші программаны ... ... ... ... ... тоқтайды да, басқару көмекші программаға барады. Көмекші программа денесі, негізі программадан алған деректерді толық өңдеп, ... ... ... шақыру нүктесіне өңделген жаңа деректермен бірег қайтарып береді де, негізгі программа орындалуын әрі қарай жалғастырады.
Негізгі программадан деректер ... және ... ... ... ... ... ... программаға қайтару көмекші программалар параметрлері көмегімен атқарылады. Процедура мен функциялардың нақты және формальды параметрлері болады. Программа орындалу барысында есептелген ... ... деп, ал ... ... ... ... параметрлер формальды деп аталады.
Нақты және формальды параметрлердің типі, саны, реттілігі сәйкес болуы тиіс. Олар бірдей белгіленуі мүмкін. Нақты параметрлер тұрақтылардан, ... және ... ... ... Кей ... ... ... формальды параметрлерін көрсетпесе болады.
Процедура деп белгілі бір идендификатормен аталып, сол атпен программаның кез-келген жерінен шақырып, белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... Процедураның құрылымы программа құрылымына ұқсас келеді. Программада процедураны пайдалану үшін процедураның атын нақты параметрлермен бірге жазып шақырады, ол ... ... ... ... деп ...
Қорытынды.
Қазіргі заманда программалау технологиясын оқыту қарқынды түрде қолға алынған. Оны көрсететін бір себеп, алысқа ұзамай-ақ өзіміздің Л.Н.Гумилев атындағы ... ... ... ... ... мамандығының магистратурасына қабылдау емтиханының сұрақтарының күрделілігінен көреміз. Толығырақ тоқтала кетсем, «Ақпараттық жүйелер» мамандығының магистранты аталу үшін негізінен басты үш бағыттың: ... ... ... ... және Ақпараттық технологиялар бағдарламасын меңгеру керек. Енді соның ішіндегі Программалау технологиясының негізгі тақырыптарына мыналарды жатқызамыз: объектілі бағытталған программалау ... ... ... ... және ... ... ... таблицасы; туынды кластар: көптік мұрагерлік; виртуалды функицялар және виртуалды деструктор; достық функциялар және операцияны аса жүктеу; унарлы және ... ... аса ... ... ... ... және генерациялау; есептеу техникасының, программалау тілдерінің, ақпараттық технологиялардың даму тарихы; С++ кластары және әдістері. Класс элементтеріне рұқсатты ... ... ... ... ... және деструкторлар. Үнсіз конструкторлар; Атаулар конфликті. Конструкторларды шақыру тәртібі. Виртуалды базалық класстар;
Статикалық, динамикалық, виртуалды әдістер; Көптік мұрагерлік. Виртуалды класстар; С++ ... ... ... ... ... және ... Типті өзгерту операторы. Меншіктеу және индекстеу операторлары; Ашық және ... ... ... ... және ... үшін ... ... Дос және туынды класстарға рұқсат тәртібі; Операцияларды аса жүктеу. Дос фунгкциялар және мүше функциясы ретінде аса жүктеу. Артықшылығы және ... ... ... ... ... ... және ... табиғаты; Функциялар прототипі. Көріну облысын кеңейту операторы. Функцияларды аса ... ... ... және жою. ... массиві; Жүйенің тұрақтылық және сенімділік түсініктерінің сәйкестілігі; Класстың мүше- функциясы. Конструкторлар және деструкторлар; Программалау ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру циклы; Программалау технологиясының инструменттік жүйесі; Программаның ақпараттық ортасы; Программалау құралының сапалығы; Үлкен және кіші ... ... ... ... ... Программалық құралдағы қате; Программа модулінің қадам бойынша детализациялау; Программалық құрал; Программалық модуль; Қарапайым және күрделі жүйе; ... ... ... және ... ... технология орны; Программалық құралдың тұрақтылығы(robustness); Программалық құралдың ядросы; Клас шаблондары. Шаблон- кластың аса жүктелуі; Функция шаблондары. ... аса ... және ... ... ... міне ... программаны меңгерген жастар болашақта мықты маман болып шығып, еліміздің ғылыми-техникалық ... өту және даму ... өз ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Паскаль тіліндегі программалау негіздері. ( А.Б.Дәулетқұлов, С.С.Алғазы).
2. “Алгоритмы и программы на языке Turbo Pascal'' ... ... және ... ... ... (Б.Д.Сыдықов).
4. “Паскаль тілінің негіздері” (Б.Нақысбек Г.Қалықова).
. www.rambler.ru сайтындағы мәліметтер.
. Интернет ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
Web программалау тілі9 бет
«Айналатын жұлдыз бағдарламасын» құру24 бет
Вирустың түрлері4 бет
Салық және басқа да міндетті төлемдердің бюджетке түсуін талдауң ақпараттық жүйесінің концептуалды схемасы21 бет
Turbo Pascal жүйесінде массивтерді ұйымдастыру технологиясы39 бет
Бағдарламалау тілдері6 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары мен анықтамалары жайлы5 бет
Паскаль программалау тіліне жалпы түсінік28 бет
Action Script бағдарламалау тілінің теориялық негіздері22 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь