Қазіргі жағдайда Қазақстанда корпорацияның амортизациялық саясаты

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 Корпорацияның амортизациялық саясатының жалпы сипаттамасы ... 5

1.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Корпорацияның амортизациялық саясаты мақсаттары мен міндеттері ... ... 7
1.3 Корпорацияның амортизациялық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9

2 Қазіргі жағдайда Қазақстанда корпорацияның амортизациялық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

2.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының жүргізудің маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2 «Сарыарқа» әлеуметтік.кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясының саясаты және оның негізгі капиталын жаңартудағы ролі ... ..19
2.3 «Сарыарқа» әлеуметтік.кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы саясатының жүргізу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

3 Корпорацияның амортизациялық саясатының даму перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26

3.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының проблемалары ... ... ... ... ... .26
3.2 Корпорацияның амортизациялық саясатының Қазақстандағы жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
Амортизация сөзі латын тілінен аударғанда «өтеу» деген мағынаны білдіреді. Амортизация белгіленген бір мөлшерде өнімнің өзіндік құнына қосылып отырады. Ал мұны амортизациялық аударым деп атайды. Амортизациялық аударым әрбір өнімнің өзіндік құнына кіріп, ал өнім сатылған кезде қайтарып отырады, яғни негізгі құралдардың тозуына байланысты құнының кемуі амортизациялық аударым жасау арқылы қайтарылады.
Амортизация - тозуды қызмет ету мерзімі бойы активтің амортизацияланған құнын жүйелі бөлу түрінде құнмен көрсету (мүліктің ұсталу, тозу дәрежесіне қарай құнын бірте-бірте төмендету). Амортизацияланатын құн дегеніміз- бастапқы құнмен пайдалы қызмет мерзімі соңында пайда болатын қосалқы бөлшектердің, сынақтардың, қалдықтардың түскен кезде болжанатын бағасы арасындағы айырма. Амортизациялық аударымдар мөлшер бойынша атқарылады және әрбір есепті мерзім үшін шығын есебінде мойындалады, танылады.
Мөлшер (норма) – амортизациялық аударымдардың негізгі құралдардың орташа жылдық бағасына шаққандағы жылдық сомасының қатынасы.
Ұйымдарда негізгі құралдардағы ай бойы есептелген амортизациялық аударым сомасы ай сайын өндірілген өнімнің, атқарылған жұмыстар мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құны қосылып отырады.
Кәсіпорындарға жаңадан келіп түскен, кіріске алынған негізгі құралдарға амортизациялық аударым келесі айдың басынан бастап есептеледі. Ал ұйымның балансынан есептен шығарылған негізгі құралдарға келесі айдың басынан бастап амортизациялық аударым есептеу тоқталады.
Негізгі құралдарға амортизациялық аударым есептеу мына әдістер бойынша жүргізіледі:
1. Құнды бірқалыпты есептен шығару әдісі.
2. Құнды орындалған жұмыстың, өндірілген өнімнің көлеміне тепе-тең мөлшерде есептен шығару әдісі.
3. Жылдамдатып есептен шығару әдістері:
а) қалдық құнының кему әдісі;
ә) сандардың жиынтығы бойынша құнын есептен шығару әдісі.
Амортизациялық аударым есептеудің таңдап алынған әдісі кәсіпорынның есеп саясатында көрсетіліп бір есеп беру кезеңінен екінші есеп беру кезеңіне дейін дәйектілі түрде қолданады. Егер негізгі құралдарға амортизациялық аударым есептеудің әдісі өзгертілген жағдайда осы өзгерістің қандай себептерден болғаны айтылып көрсетілуі тиіс.
Амортизация- бұл тозудың құнды белгісі. Бұл негізгі құралдардың амортизациялық құнын тозу шамасына қарай оның көмегімен өндірілетін еңбек өнімі мен қызметке ауыстырудың, өндіріс шығындарына қосылатын амортизациялық аударымдар арнайы ақша қаражаттарын пайдалану немесе негізгі қорлардың (негізгі құралдардың) жай және кеңейтілген өндірісіне айналдырудың объективтік процесі.
1. Баймұханова, Сәрия Баймұханқызы. Бухгалтерлік есеп: оқулық / жалпы ред. басқ. К. Ш. Дүйсембаев.- 2-ші бас., қайта өңд., толқт.- Алматы.: ИздатМаркет,2005.- 312 б.-(Кәсіби өсудің жоғарғы мектебі)
2. В.Л.Назарова, М.С.Жапбарханова Басқару есебі: Оқулық /, Д.А.Фурсов, С.Д.Фурсова; Т.Рысқұлов атын. қазақ экон. ун-ті.- Алматы.: Экономика, 2005.- 298 б.
3. Кеулімжаев Қуантхан Кеулімжайұлы, Құдайбергенова Нұрадин Айыпұлы. Бухгалтерлік есеп : теориясы және негіздері : оқулық.- Алматы.: Экономика, 2006.- 384 б.: кесте
4. Қ. К. Кеулімжаев, З. Н. Әжібаева, Н. А.Қаржылық есеп: оқу құралы /
5. Құдайбергенов, А. Ә. Жантева.- Алматы.: Экономика,2001.- 330 б.: кесте
6. Міржақыпова, Седеп Тоқтамұратқызы. Банктегі бухгалтерлік есеп: оқулық.- Алматы.: Экономика, 2004.- 710 б.
7. Мырзалиев, Б. С., Әбдішүкіров, Р. С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру : оқу құралы.- Алматы.: Заң әдебиеті, 2006.- 164 б.: кесте.
8. Мырзалиев, Б. С., Әбдішүкіров, Р. С. Бухгалтерлік есеп жүргізудің тәжірбиелік әдістемелері :практикум : (арнайы курс).- Алматы.: Заң әдебиеті,2006.- 254 б.: кесте.
9. Назарова, Вера Леонидовна. Шаруашылық жүргізуші субъектілер-дегі бухгалтерлік есеп: оқулық /жалпы ред. басқ.: Н. Қ. Мамыров.- Алматы.: Экономика, 2005.- 310 б.
10. Төлегенов, Е. Т. Бухгалтерлік ақпарат жүйелері : оқу құралы.- Алматы.: Экономика, 2001.- 184 б.
11. Шамгонов, А. Ш. Негізгі құралдар және материалдық бұйымдардың есебі: оқу құралы.- Орал.: [Б.ж.], 1997.- 56
        
        Мазмұны
 Кіріспе....................................................................
....................................................3
1 Корпорацияның амортизациялық саясатының жалпы сипаттамасы.…5
1.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының
мәні........................................5
1.2 Корпорацияның ... ... ... мен міндеттері….....7
1.3 Корпорацияның амортизациялық
есебі.............................................................9
2  Қазіргі жағдайда Қазақстанда корпорацияның амортизациялық
саясаты……………………………………………………………………………13
2.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының жүргізудің
маңыздылығы.................................................................
..........................................13
2.2 «Сарыарқа» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясының
саясаты және оның ... ... ... ролі......19
2.3 «Сарыарқа» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ... ... ... ... ... ... даму
перспективалары………………………………………………………………...26
3.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының
проблемалары.....................26
3.2 Корпорацияның амортизациялық саясатының Қазақстандағы жетілдіру
жолдары.....................................................................
...............................................30
 
Қорытынды...................................................................
...........................................34
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.................36
Кіріспе
Амортизация сөзі латын тілінен аударғанда «өтеу» ... ... ... ... бір ... ... өзіндік құнына
қосылып отырады. Ал мұны амортизациялық аударым деп атайды. ... ... ... ... ... ... ал өнім сатылған кезде қайтарып
отырады, яғни негізгі құралдардың тозуына байланысты ... ... ... ... арқылы қайтарылады.
Амортизация - ... ... ету ... бойы ... ... ... бөлу ... құнмен көрсету (мүліктің
ұсталу, тозу дәрежесіне ... ... ... ... құн ... ... ... пайдалы қызмет мерзімі
соңында пайда болатын қосалқы бөлшектердің, сынақтардың, ... ... ... бағасы арасындағы айырма. Амортизациялық аударымдар
мөлшер бойынша атқарылады және әрбір есепті мерзім үшін ... ... ... ...... ... негізгі құралдардың
орташа жылдық бағасына шаққандағы жылдық ... ... ... ... ай бойы есептелген амортизациялық аударым
сомасы ай сайын өндірілген өнімнің, атқарылған ... мен ... ... құны ... ... ... ... түскен, кіріске алынған ... ... ... ... айдың басынан бастап есептеледі.
Ал ұйымның балансынан есептен шығарылған негізгі құралдарға ... ... ... амортизациялық аударым есептеу тоқталады.
Негізгі құралдарға амортизациялық аударым есептеу мына ... ... ... ... ... ... әдісі.
2. Құнды орындалған жұмыстың, өндірілген өнімнің көлеміне
тепе-тең мөлшерде есептен шығару әдісі.
3. ... ... ... ... қалдық құнының кему әдісі;
ә) сандардың жиынтығы бойынша құнын есептен шығару әдісі.
Амортизациялық аударым есептеудің таңдап алынған ... ... ... ... бір есеп беру ... ... есеп беру кезеңіне
дейін дәйектілі түрде қолданады. Егер ... ... ... есептеудің әдісі өзгертілген жағдайда осы ... ... ... ... ... ... бұл ... құнды белгісі. Бұл негізгі ... ... тозу ... ... оның ... ... ... мен қызметке ауыстырудың, ... ... ... ... арнайы ақша қаражаттарын пайдалану немесе негізгі
қорлардың (негізгі құралдардың) жай және ... ... ... ... құн ... ... құн мен жою құнының арасындағы
айырмашылық. Ол негізгі құралдар ... ... ... ... ... мерзімінің соңында қалыптасқан қалдықтардың болжамды
құны ретінде анықталады.
Амортизациялық аударымдар амортизация нормалары ... ... ... - бұл ... ... ... ... құралдардың жылдық орташа құнына қатынасы.
Нормалар еңбек құралдарының экономикалық мақсатты қызмет мерзіміне ... Олар ... ... өтелуінің нормативтік мерзімін
көрсетеді. Олардың деңгейі негігі құралдардың ұзаққа ... ... ... ... ... өзі еңбек құралдарының техникалық-
құрылымдық және материалдық-заттық ерекшеліктеріне, пайдаланудағы негізгі
құралдардың (әсіресе ... ... ... ... ... ... моральдық тозуына байланысты анықталады.
Амортизациялау әдісін қайта қарау:
Жылжымайтын мүлікке, үйлер мен ... ... ... ... ... ... тұруға тиіс және
экономикалық пайданың ... ... осы ... елеулі
өзгерістер болса, әдіс осы өзгертілген схеманы көрсету үшін өзгертілуге
тиіс. Егер жылжымайтын мүлікті, үйлер мен ... ... ... ... ... болса, ол есептік бағалаудағы өзгеріс ... ... ал ... және ... кезеңдердің амортизациялық
аударымдары түзетілуге тиіс.
1. Корпорацияның амортизациялық саясатының ... ... ... амортизациялық саясатының мәні
Өндірісте пайдалану барысында корпарацияның негізгі қорлары бірте -
бірте тозады және өзінің құнын ... ... ... ... ... ... ... қорлар мен материалдық емес
активтердің қайта ... ... ету  ... саналады. Амортизация
өзінің экономикалық мәні бойынша  негізгі ... мен ... ... ... бірге арзан бағалы және тез ... ... ... тозуына байланысты өндірілген өнімге ... ... ... формаға өтуі және ресурстарды амортизацияланатын
активтердің одан ары қарай қайта өндірісіне  жинақталуы. Бұл ... ... ... қайнар көзі болады. [1]
       Құнның аударылған бөлігі өнімді өткізуден кейін негізгі қорлардың
алғашқы құнынан ажырай отырып ... ... ... Осы ... негізгі қорлардың физикалық және моральды тозулары арқасында
істен шыққан ... ... ... ... ... көзі ... ... байланысты амортизациялық қордың  негізгі қорлардың айналымы
процессеніндегі ролі анықталады.
Жылжымайтын ... ... мен ... ... ... құны
оны пайдалы пайдалану мерзімінің ішінде жүйелі түрде бөлінуге ... ... ... мен ... амортизациясын есептеудің
пайдаланылатын әдісі активтен болатын экономикалық пайдаларды ... ... ... ... ... үшін ... ... егер
олар басқа активтің баланстық құнына кірмейтін болса ғана, шығыс ... ... ... ... ... мен ... ... жасалған
экономикалық пайдаларды кәсіпорын негізінен активті пайдалану ... ... ... бос ... ... ... ... жағынан тозу
және табиғи тозу сияқты ... ... ... осы ... күтуге
болатын экономикалық пайданы азаюына алып келеді. Демек, ... ... ... ... ... ... факторлардың барлығы ескерілуге
тиіс:
• кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... қуатына немесе табиғи өнімділігіне сүйеніп
бағаланады;
• осы актив пайдаланылады деп ... ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсету бағдарламасы,
сондай-ақ тұрып қалу кезеңінде активті сақтау және оған қызмет көрсету
сияқты өндірістік факторларға тәуелді ... ... ... ... процесті өзгерту немесе жетілдіру нәтижесінде, не активті
пайдаланып өндірілетін немесе берілетін тауарларға немесе ... ... ... ... ... ... тозу;
• тиісті жалгерлік аяқталатын күндер сияқты активті пайдалануға заңдық
немесе сол сияқты шектеулер. [3]
Активтің ... құны ... жою ... кейін анықталады. Іс жүзінде активтің жою құны ... ... ... да амортизациялық құнды есептеген кезде елеулі
болмайды. Негізгі есеп ... ... ... бәлкім, жою құны елеулі
болатын кезде, ондай жою құны ... алу ... ... және ... ... ... ... құнын оны пайдалы пайдалану мерзімінің
ішінде жүйесі түрде бөлу үшін ... ... ... ... ... Бұларға тіке сызықты әдіс, азайтылатын қалдық әдісі
және заттар сомасының әдісі ... ... ... Тіке сызықты әдіс
активті пайдалы пайдалану мерзімінің ішінде тұрақты аударымдарға ... ... ... ... ... ... ... мерзімінің
ішінде аударымдардың азаюына алып келеді. Өндірістік әдіс ... ... ... ... пайдалануына немесе санына негізделген аударымдарға
алып келеді. Активке ... ... ... ... ... ... ... таңдап алынады және, егер активтен алынатын
экономикалық пайдалардың күтілетін бұл схемасы ... ... ... ... түрде қолданыла береді. [4]
Кезең ішіндегі амортизациялық аударымдар әдетте шығыс ретінде танылады.
Алайда ... ... ... жасалған экономикалық ... ... ... ... ... ... ... өндірген кезде
пайдаланады. Бұл жағдайда амортизациялық аударым басқа активтің өзіндік
құнының бір бөлігін құрайды және оның ... ... ... Мысалы,
өндірістік үйлер мен жабдықтардың амортизациясы босалқыларды қайта өңдеу
шығындарына ... ... ... ... ... ... пайдаланылған жылжымайтын мүліктің, үйлер мен ... да тап ... ... емес активтер” ХБЕС-на сәйкес
танылатын материалдық емес активтің өзіндік ... ... ... ... ... қайта қарау:
Жылжымайтын мүлік, үйлер мен жабдықтар объектісін пайдалы пайдалану
мерзімі дүркін-дүркін қайта қаралып тұруға тиіс және, егер ... ... ... ... ... ... ... және болашақ кезеңдердегі
амортизациялық аударымдар түзетілуге тиіс. [8]
Активті пайдалану мерзімінің ішінде оны ... ... ... дұрыс еместігі белгілі болуы мүмкін. Мысалы, пайдалы пайдалану
мерзімі активтің жай-күйін оның ... ... ... ... ... ... ... шығындардың көмегімен ұзартылуы мүмкін.
Балама ретінде ... ... ... ... ... активті пайдалы пайдалану мерзімінің қысқаруына әкеп соқтыруы
мүмкін. ... ... ... ... ... ... демек,
амортизация нормасы ағымдағы және болашақ кезеңдерге түзетіледі.
Активті пайдалы пайдалану мерзіміне ... ... және ... ... ... да ... етуі мүмкін. Ол активті ... ... ... немесе оның жою құнын арттыруға әкеп жеткізуі
мүмкін. Алайда ондай саясатты қабылдау амортизация ... ... ... ... ... ... ... мүлікке, үйлер мен ... ... ... дүркін-дүркін қайта қаралып тұруға тиіс және
экономикалық пайданың ... ... осы ... елеулі
өзгерістер болса, әдіс осы өзгертілген схеманы көрсету үшін ... Егер ... ... ... мен ... амортизациялау әдісін
осылайша өзгерту қажет ... ол ... ... ... ретінде
ескерілуге тиіс, ал ағымдағы және болашақ кезеңдердің амортизациялық
аударымдары ... ... ... ... ... мақсаттары мен міндеттері
  Корпарацияның амортизациялық саясаты ... ... ... және ... ... ... ... шығыстар. Жер
байлығын зерттеу, барлау және пайдалы қазбаларды алуға даярлық жұмыстарына
шыққан шығындар; ... ... ... ... шығындар және қол
қойылған бонустарды, қоммерциялық табу ... ... ... қоса ... ... табыс жиынтығынан амортизациялық аударым
түрінде ұстап қалуға жатады және ол жеке ... ... ... нормасының шегі 25 пайыз деңгейінен аспауы керек. [5]
Әрбір шаруашылықта бекітілген құралдар үздіксіз қозғалыста ... ... ... ... ауыстыруына байланысты, шаруашылық
құралдары негізгі және айналым құралары болып ... Ауыл ... ... оның тиімділігін арттыруда негізгі құралдардың маңызы
зор. Өйткені олар арқылы еңбек бұйымдарын өңдеп, материалдық бұйымдар ... ... ... олар ... ... ұзақ ... пайдаланылып,
өзінің қалыпты үлгісін сақтай отыра, құнын өндірген өнімнің құнына
біртіндеп тозу ... ... ... ... ... ... ... құралдар дегеніміз бұл материалдық өндірістік және өндірістік емес
сферада ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... құралдардың бірыңғай типтік ... Сол ... ... ... ... белгілермен
топтастырады:
а) өндіріске қатысуына байланысты: өндірістік және өндірістік емес.
Өндірістік негізгі құралдарға ... ... іске ... ... ... өндірісі, құрылыс, ауыл шаруашылығы, ... т.б. ... ... ... ... емес ... құралдарға тұрмыстық
шаруашылық қызметі, денсаулық сақтау, мәдениет тағы басқа қызмет түрлерінің
негізгі құралдары жатады.
б) ... ... ... құралдар: меншікті және арендалық болып
екіге бөлінеді. Меншікті бұл кәсіпорынның меншігіндегі және оның балансында
көрсетілетін негізгі құралдар. ... бұл ... ... ... ... ... мерзімге алынған негізгі құралдар. Арендаланған
негізгі құралдардың қатарына мерзімі өткенге ... ... ... ... ... төлегеннен кейін арендатордың меншігіне көшетін, ұзақ
мерзімге арендаланған негізгі құралдар жатады.
в)пайдалануына қарай негізгі құралдар пайдаланудағы, ... ... ... ... ... ... құралдарға пайдаланудағы
негізгі құралдарды ауыстыру үшін алып ... ... ... жатады.
Консервацияға қойылған негізгі құралдар уақытша қолданылмайтын негізгі
құралдар.
г) атқаратын ... ... ... жер, ғимараттр мен
құрылыс жайлары, ... мен ... ... құралдары, көлік
құралдары, басқалары. Әрбір көрсетілген ... ... ... келесі
объектілер кіреді:
Ғимараттар: мақсаты халыққа әлеуметтік мәдени қызмет көрсету. Тұрғын
үй, еңбек жағдайын туғызу ... ... ... ... ... жеке ... инвентарлық объекті болып есептеледі.
Құрылыс жағдайлары: еңбек затын өзгертпей, қандай да ... ... ... ... ... іске ... арналған инженерлік
құрылыс объектілері. [4]
Тіркелген активтер бойынша шегеріс жасау. Тіркелген активтерге-салык
төлеушінің ... ... ... және кәсіпкерлік қызметте
пайдаланылатын негізгі құрал-жабдықтар мен ... емес ... ... ... мынадай түрлеріне амортизациялық
аударылымдар есептелінбейді: жер; өнім беретін ... ... ... ... және өнер ескерткіштері; жалпы жұрт пайдаланатын
автомобиль ... ... ... скверлер; аяқталмаган күрделі
құрылыс; фильм қорына жататын объектілер; бұрындары ... ... ... ... ... ... жобалардың
шеңберінде пайдалануға берілген негізгі қүралдар. Амортизациялауға жататын
негізгі құралдар өздеріне тиесілі ... ... ... ... түрі бойынша ... ... ... есебі" тарауында келтірілді.
  Салық ... өз еркі ... ... да ... мөлшерлемесін
қолдануына құкылы, бірак ол қойылған (белгіленген) шектен ... ... ... ... үшін өз ... салынған күрылыстардың шығыстары
және өндірістік мақсатта үш жылдан кем емес пайдаланатын технологиялық
күрал-жабдыктардың ... ... ... еркі ... ... кез-келген сәтінде қалған амортизацияның шегінде шегеріс жасай
алады. [1]
  Ғимараттар, ... ... ... ... ... жеке ... Салықтық кезеңнін соңына топ
ішіндегілері бойынша баланстың құны ... ... ... ... ... ... мынадай құны бойынша алынған құны – ... ... ... шығыстар, өндіру, салу, монтаждау және ... ... ... капиталына салым ретінде алынған – құны бойынша,
алыс-еріс актісі бойынша анықталады, ... ... ... ... болмауы
тиіс;
Салықтық кезеңнің басына топ ішіндегілердің баланстық құны (өткен
салық ... ... топ ... баланстық құны,
амортизациялық аударым сомасының азайғаны, жөндеу жұмыстары жүргізілшендері
және ... ... ... ... түзетулері).
1.3 Корпорацияның амортизациялық есебі
Мөлшер (норма) – ... ... ... ... ... ... шаққандағы жылдық сомасының қатынасы.
Ұйымдарда негізгі құралдардағы ай бойы ... ... ... ай ... ... өнімнің, атқарылған жұмыстар мен көрсетілген
қызметтердің өзіндік құны қосылып отырады.
Кәсіпорындарға жаңадан келіп ... ... ... ... ... ... келесі айдың басынан бастап есептеледі.
Ал ұйымның балансынан ... ... ... ... келесі айдың
басынан бастап амортизациялық аударым есептеу тоқталады.
Негізгі құралдарға амортизациялық аударым есептеу мына әдістер ... ... ... есептен шығару әдісі.
1. Құнды орындалған жұмыстың, өндірілген өнімнің ... ... ... ... әдісі.
2. Жылдамдатып есептен шығару әдістері:
а) қалдық құнының кему әдісі;
ә) сандардың жиынтығы бойынша құнын есептен шығару әдісі.
Амортизациялық аударым ... ... ... ... ... ... көрсетіліп бір есеп беру кезеңінен ... есеп беру ... ... ... ... Егер ... ... амортизациялық
аударым есептеудің әдісі өзгертілген жағдайда осы ... ... ... ... ... ... [7]
Амортизация- бұл тозудың құнды белгісі. Бұл негізгі ... ... тозу ... ... оның көмегімен өндірілетін еңбек
өнімі мен ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын пайдалану немесе негізгі
қорлардың (негізгі ... жай және ... ... ... процесі.
Амортизациялық құн дегеніміз бастапқы құн мен жою құнының арасындағы
айырмашылық. Ол ... ... ... ... ... бөлшектердің,
сынықтардың қызмет мерзімінің соңында қалыптасқан қалдықтардың болжамды
құны ретінде анықталады.
Амортизациялық ... ... ... ... ... ... - бұл амортизациялық аударымдардың жылдық сомасының
негізгі құралдардың жылдық орташа ... ... ... ... ... ... қызмет мерзіміне орай
белгіленеді. Олар негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... ... ұзаққа шыдамдылығы мен
физикалық тозуына байланысты. ... өзі ... ... ... және материалдық-заттық ерекшеліктеріне, пайдаланудағы негізгі
құралдардың (әсіресе машиналардың, жабдықтардың) нақты жасына, қолданыстағы
еңбек құралдарының ... ... ... анықталады. [6]
Автомобиль көлігінің жылжымалы құрамының амортизациялық аударымының
нормасы 1000 км жүрістің ... ... ... белгіленуі мүмкін. Жыл
бойы әбір айдағы амортизациялық аударымдардың мөлшрін анықтау ... ... ... айда ... байланысты, сондай-ақ негізгі
құралдардың толық амортизациясына нормативтік қызмет мерзімнің аяқталуына
байланысты белгіленген нормаларға түзетілген ... ... ... ... ... ... ... бойынша амортизация есептеу
енгізіген айдан кейінгі айдың бірінші күнінен басталады. Шығарылған негізгі
құралдар бойынша амортизация есептеу шығарылған айдан ... ... ... ... ... Қайтадан құру мен техникалық қайта жарақтандыру
бойынша, егер олар толықтай ... және ... ... ... ... есептеу жүргізілмейді.
Жалға алынған негізгі қорлар бойынша амортизация есептеуді жалдау шартының
нысанына және шарттың талаптарына ... ... ... ... ... [4]
Негізгі құралдар бойынша есептеу қайтадан пайдалануға берілгендеріне
байланысты, ал істен шыққандары ... – бұл ... құны ... көрсетілген қызметінің) өзіндік құнына толықтай көшіріліп
берілген айдан ... ... ... ... ... ... доғарылады.
Алты БЕС пен 16 ҚЕБХС «негізгі құралдар» ... ... ... ... ... ... бір келкі (тура сызықты) тәсілмен есептен шығару тәсілі- объект ... ... тең ... есептен шығарылады.
Мысалы. «Сарыарқа» ... ... ... 95760 ... ... ... ... бес жыл, болжанатын
жойылу құны 1850.
Кесте-1 Жылдық амортизациялық көрсеткіш:
|Есепті |Бастапқы |Жойылу |Амортизация-ла|Қызмет |Аморт ... ... |құн ... ... құн |мерзімі |нормасы |аморт. ... |95760 |1850 |93910 |5 |20 |18782 ... |95760 |1850 |93910 |5 |20 |18782 ... |95760 |1850 |93910 |5 |20 |18782 ... |95760 |1850 |93910 |5 |20 |18782 ... |95760 |1850 |93910 |5 |20 |18782 ... ... ... ... ... құн |Жылдық |Жинақталған тозу ... құн ... | ... |сомасы |2 топ – 4 топ ... |95760 |18782 |18782 |76978 ... |95760 |18782 ... |58196 ... |95760 |18782 ... |39414 ... |95760 |18782 ... |20632 |
|2003 |95760 |18782 ... | ... ... ... ... ... мен ... жаңартуға қызығушылықты арттыру үшін қаржылық жағдай
жасау мақсатымен ... ... ... ... ... ... сомасы бойынша құнды есептен шығару, кемітілген қалдық
тәсілдерін қолдана алады.
Сандар сомасы бойынша (кумулятивті ... ... ... ... ... коэффициентті табудан тұрады. Коэффмцент ... ... ... ... ... ал алым ... ету ... соңына дейін
қалған жыл соңына тең болады.
Амортизация сомасы кейінгі ... ... ... ... ... жоғары болады. Амортизацияны есептеу бойынша есеп кумулятивті
тәсілмен:
95760 ... ... ... ету ... 5 жыл, ... ... құны
1850:
Кесте-3 Кумулятивті есептеу көрсеткіші:
|Есепт|Бастапқ|Жойылу |Аморти|Кумулятив|Қызмет ету |Есептік |Жылдық |
|і |ы құн ... ... сан ... ... | |ық | ... ... |т 6/5 топ |ия Топ 4 |
| | | ... | |жыю саны | |х 7 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... |95760 |1850 |93910 |15 |5 |0,333 |31303 ... |95760 |1850 |93910 |15 |4 |0,266 |25043 ... |95760 |1850 |93910 |15 |3 |0,2 |19782 ... |95760 |1850 |93910 |15 |2 |0,133 |12521 ... |95760 |1850 |93910 |15 |1 |0,066 |6261 ... Жинақталған тозу тізімдемесі:
|Есепті|Бастапқы құн |Жылдық |Жинақталған тозу ... ... ... | ... ... |
| | |я | ... құн |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |95760 |31303 |31303 |64457 ... |95760 |25043 ... |39414 ... |95760 | 18782 ... |20632 ... |95760 |12521 ... |8111 ... |95760 |6261 ... |1850 ... кемігіш қалдық тәсілмен есептеу бойынша есеп:
Бұл тәсілде амортизация сомасы объектіні бірінші жыл ... ... және ... ... ... ... амортизацияны есептеу бастапқы мес, баланстық
құннан жасалады.
Түзу сызықты тәсілде амортизация ... екі есе ... ... жойылу құны ескерілмейді, бұған жойылуға дейінгі
қалдық құнды кеміту, үшін қажетті шамамен ... сома ... ... кірмейді.
Өндірістік тәсіл (амортизацияны орындалған ... ... ... амортизация объектісі пайдалану нәтижесі ғана
болуына, уақыттың бір ... оны ... ... ... ... негізделген.
Бұл тәсілді пайдалану мерзімі техникалық көрсеткіштермен «Сарыарқа»
әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы» ... ... ... ... жағдайда қолдануға болады.
Мысалы.
Құны 240000 теңгелік станок техникалық төлқұжатқа сай 6000 бұйым ... ... құны 18000 ... ... 1 бұйымға:
240000-18000 = 37 теңге
6000
Егер 2003 жылы майда 45 бұйым жасалса, онда ... ... 37 ... = 1665 теңге
Маусым 2003 ж.: 52с*37=924 теңге.
Маусым 2003 ж.: ... ... ... ... ... істелген сағат саны мысалы, 10000 сағат
қарастырылған. 1 сағат жұмысқа амортизация мөлшері
240000-18000 = 22 теңге
10000
Егер станоктың 2003 ж май ... ... ... 224 сағат болса, онда
амортизация:
224с*22=4928 теңге
Корпарацияның негізгі құралдардың тозуын «табиғи» және ... ... ... ... Негізгі құралдардың табиғи тозуы олардың материалдық
жағынан тозуы болып табылады, яғни жұмыс ... ... ... ... жеке ... ... ... мен ғимараттардың
тозығы жетіп құлайтындай дәрежеге ... ... ... табиғи тозуы
олардың көп уақыт бойы пайдаланылғандығына ғана байланысты ... ... ... ... да ... ... әсер ... байланысты. Яғни
негізгі құралдардың табиғи тозуы олардың ұзақ ... ... ... ... да факторлардың әсер етуі нәтижесінен болып табылады.
Негізгі құралдардың сапалық тозу ... ... ... ... жетпейақ
құнсызданып, өндірістің даму үдерісінен кейін қалуы, яғни активтердің ғылым
мен ... ... ... күнгі талаптарына сәйкес келмейтін жағдайда
болуынан пайда болады.
Жоғарыда айтылғандарды осы корпарацияның негізгі құралдардың тозуын,
олардың табиғи және сапалық сипаттарын, ... ... ашып ... негізгі құралдардың амортизациясының есебін, құнды бірқалыпты және
жылдамдатып шығару әдісін ... ... ... тозу ... ... әр түрлі тәсілмен есептеген сомаларды салыстырғанда,
қаралған тәсілдер кәсіпорын нәтижесіне ... ... ... ... жылдық амортизация саласына кемуіне немесе артуына мүмкіндік
беретінін айқын аңғартты.
2 Қазіргі жағдайда Қазақстанда корпорацияның амортизациялық саясаты
2.1 ... ... ... жүргізудің маңыздылығы
Еліміздің экономикалық, саяси және әлеуметтік даму ... ... ... ... ... ел мерейін өсіріп, үздіксіз
жалғасын тауып жатты. Өзінің даму жолындағы биік ... ... ... 2007 жылы іс жүзіне асырылған жаңа да ірі ...... ... ... ... ... құру идеясын алғаш рет Елбасы
Нұрсұлтан Назарбаев 2006 ... 1 ... ... халқына арнаған
Жолдауында айтқан еді. Президент идеясы бойынша ӘКК – жергілікті жерлердегі
мемлекеттік ... ... ... ... ретінде аймақтарды
дамытатын институттарға айналуы тиіс болатын. ӘКК өз қызметін өндіріс және
тауар өндіру, ... ... ... табу ... ... ... ... ретінде дүниеге келді. ... ... ... айырмашылығы, олар алынған пайданы өздері мүддесін
көздеп құрылған сол өңірдегі халықтың әлеуметтік-экономикалық немесе мәдени
мақсаттары үшін ... ... ... ... өңірлеріндегі ӘКК-лер
бастапқы кезеңде қолдарына коммуналдық меншікті, жерді, жаңа ... ... ... ... ... ... ... рентабельсіз кәсіпорындарды
беру арқылы жасақталуға тиіс болды.
2006 жылғы 30 ... ... № 483 ... ӘКК ... ... Сол жылы 12 ... өткен экономикалық кеңестің
үшінші кеңейтілген мәжілісінде Кәрім Мәсімов алдағы айларда ... ... ... ... жобалары басталады деген
болатын. Сонымен бірге, ол агроиндустриалдық институттарды біріктіретін
“Қазагро” холдингтік ... да ... деп ... еді. Көп ... жобасы жүзеге асты.
Ал 2007 жылдың 12 қаңтарында Елбасының Жарлығымен ең ... жоба ... ... ... қаласында орналасқан “Сарыарқа”
әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы ... ... ... ... ... ... құру ... қанатқақты жоба жемісті болды. Ең
бірінші “Сарыарқа” ӘКК-нің инвестициялық ... ... ... 50 ... ... ... құны 28 миллиард 756 ... ... 15 жоба ... ... Олар ... ... ... өңдеу, отынның баламалы түрлерін дамыту, құрылыс индустриясы,
металлургия және металл ... ... ... ... ... ... және
басқа салалар болатын.
Соның ішінде жалпы құны 22 ... 448 ... ... ... 8 жоба
жүзеге асырыла бастады. Оның ішінде “Сарыарқа” ӘКК-нің инвестициясы ... 596 ... ... ... ... ... ... ӘКК жүзеге
асырып жатқан инвестициялық жобалардың жалпы құны 22 ... 44 ... ... Оның ... ... ... инвестициясы 1 миллиард 956
миллион теңге. Сондай-ақ, биылғы жылдың аяғына ... 12 кен ... ... ... Бұл ... ... ... көлемі 12 миллиард теңге
болды.
Сөйтіп, 2006-2007 жылдар аралығында жеті ... ... жеті ... ... ... ... “Сарыарқа”
ӘКК – Ақмола, Қарағанды облыстарын және ... ... ... Орталығы –
Астана қаласы. “Ертіс” ӘКК – Шығыс Қазақстан және Павлодар ... ...... қаласы. “Оңтүстік” ӘКК – Оңтүстік Қазақстан,
Жамбыл және Қызылорда ... ... ...... қаласы.
“Жетісу” ӘКК – Алматы облысын және Алматы ... ... ... ... ... ... ӘКК – Атырау, Маңғыстау облыстарын қамтиды.
Орталығы ... ... ... ӘКК – ... ... Қостанай
облыстарын қамтиды. Орталығы – ... ... ... ӘКК – ... ... ... қамтиды. Орталығы – Ақтөбе қаласы.
“Сарыарқа” корпорациясы сияқты басқа әлеуметтік-кәсіпкерлік
корпорациялардың да ... ... ... ... ... жекеменшік әріптестікті тиімді басқару арқылы аймақтың ... ету ... ... ... орай ... төрт міндетті жүзеге
асырады: 1) мемлекеттік активтерді басқарудың тиімді ... ... ... пен жекеменшік әріптестік негізінде ... ... іске ... 3) ... ... ... орта ... 4)
аймақтың әлеуметтік проблемаларын шешу үшін ... ... ... ... жүзеге асыру.
ӘКК Қазақстан үшін мүлде жаңа құрылым екені даусыз. Дегенмен, Үкімет
өз тұжырымдамасында АҚШ пен Данияда осыған ұқсас ... бар ... ... ӘКК – ... компания болып табылатын акционерлік қоғам.
Ұлттық компания мәртебесі оған жер ... ... ... және
жерді пайдалануға мүмкіндік береді.
Осыған орай әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар еліміздің экономикасын
қарқынды дамыту мақсатында ... ... ие ... ... ... жұмыспен қамтуда шешуші рөл ойнайды. Өңірлердің ... ... ... ... бола отырып, ұлттық экономикамыздың
қарышты ... ... үлес ... ... ... Қазақстанның Тұңғыш
Президенті Нұрсұлтан Назарбаев күн тәртібіне қойған елімізді таяу ... ... ... ... 50 ... қатарына қосу стратегиясын
жүзеге асыруға өлшеусіз үлес қоспақ.
Корпарцияның қаржы ресурстарының құралуының қайнар ... ... ... ... және оған теңестірілген қаражаттарға корпарцияның
кірістерінің ... ... ... ... ... ... ... түсім, тұрақты пассивтер, мобилизацияланған ішкі ресурстар жатады,
қаржы нарығында мобилизацияланған қаражаттар - бұл меншікті ... ... және ... ... ... ... инвестициялар. Қайта бөлу
тәртібінде түскен ақшалай қаражаттар - бұл сақтандыру бойынша қайтарымдар,
концерндерден, ассоциациялардан, салалық ... ... ... ... ... мен ... бюджеттік субсидиялар.
     Ресурстардың үшінші тобы туралы айтқан кезде ... ... ... өту ... ... ... қаржы ресурстарын, 
ақшалай қаражаттарды сала ішінде қайта бөлу және ... ... ... айта ... ... ... қатынастарды қалыптастыру процесінде қайта бөлу тәртібінде
құралатын қаржы ресурстарының құрылымында ... ... ... ... ... ... алады, ал  одан кейінгі орынды
бюджеттік қаржыландыру қайнар көздері алады.
    Қаржы ресурстары - кәсіпорынның, мекеме мен ... ... - ... жүйесі алдындағы міндеттемелерді орындауы, жұмысшыларды
материалды ынталандыруға, ... ... ... ... жүзеге
асыруға бағытталған ақшалай кірістер мен ... - ... ... ... ... қаржы ресурстары мен капитал арасындағы айырмашылық келесіде:
кез - келген уақытта фирманың қаржы ... ... ... тең ... көп. ... ... ... фирманың ешқандай қаржылық міндеттемесінің
жоқ екендігін және барлық ... ... ... ... ... бұл капиталдың көлемі фирманың ... ... ... ... фирма тиімді жұмыс істейді дегенді білдірмейді.
    Нақты өмірде жұмыс істейтін фирмаларда қаржы ресурстары мен капиталдың
теңдігі болмайды. Қаржылық ... ... ... мен ... ... анықтай алмайтындай етіп құрылады. Өйткені,
стандартты есептілікте қаржылық ресурстар емес, олардың айналған түрлері ... мен ... ... қаржылық қатынасы кәсіпорынның меншікті қаражаттарының, оның
кірісінің ... ... ... ... ... ... ... осы қызмет нәтижесінде пайда болған  кірістерді бөлуі,
оларды кәсіпорынның даму мақсатында пайдалануы ... ... ... кезде пайда болады.
    Корпарацияның қаржы ресурстарын қалыптастыруды ... ... ... өмір ... тән ... формаларды түсінуі
тән.
    Қаржы ресурстарын қалыптастыруды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... қалаушы болып табылады. Қаржы
ресурстарын қалыптастыруды ұйымдастырудың жалпы ... ... ... ресурстарының құрамы мен құрылымы;
2. мақсатты және көп мақсатта пайдаланылатын қаржы ресурстары
3. кәсіпорынның қаржы ресурстарына деген қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... мақсатты пайдалану;
5. қаржы ресурстарының сақталуы;
    Қаржы ресурстарының құрамы деп оларды құрайтын кірістердің жиынтығы
түсініледі. ... ... ... ... ... жекелеген
элменттерінің қатынасын көрсетеді, яғни кәсіпорынның қаржы ресурстарының
жалпы көлеміндегі әрбір элементтің үлесін.
    Біздің пікірімізше, қаржы ресурстарын ... ең ... ... ... ... ... жатқызу болып табылады, яғни қаржылық қайта
бөлуден өте отырып жиынтық ... өнім ... ... ... ... кіріс (пайда), айналым қаражаттарының қалыптасқан артық
көлемі, тұрақты пассивтер және т.б, сонымен қатар ... ... ... ... ролін нақты айқындау керек.
    Корпарацияның дамуына бағытталатын қаржылық ресурстар ... ... ... аударымдар; шаруашылық және қаржылық
қызметтердің барлық түрінен алынатын пайда; ... ... пай ... ... ... алынатын қаражаттар; ашық
және жабық акционерлік қоғам акцияларын шығару және ... ... ... ... ... ұзақ ... несиелері
(облигациялық заемдардан басқа); басқа ... ... ... (мысалы,
кәсіпорындардың, ұйымдардың, азаматтардың өз еркімен берген ... өзі ... ... ... қажетті өнім өндірісін үлкен
шығындармен шығаратын және  әртүрлі объективті себептерге байланысты
тиімділіктің жоғарғы ... ... ете ... кәсіпорындар үшін әлі
де болса қамтамасыз етілмеген. Оларға коммуналдық тұрғын үй, жолаушылар
транспорты, ауыл ... және ... ... ... басқа да
кәсіпорындар жатады. Осындай жағдай сонымен ... ... ... деп есептелмейтін қорғаныс мағынасындағы кәсіпорындарға да тән
және олар өнімді өткізуден түскен ... ... ... ... -   бұл ... дамуын қамтамасыз ету үшін
оның  ... ... мен ... қаражаттарының шығындалу бағыттарын
жоспарлау болып табылады. Қаржылық жоспарлау жоспарлаудың тапсырмалары мен
объектілеріне байланысты әртүрлі мазмұн мен ... ... ... көмегімен жүргізіледі.
    Қаржылық ресурстарды жоспарлаудың мақсаты әртүрлі кәсіпорындарда әр
қалай болуы ... ... ... ... ... түрі мен ... байланысты әртүрлі мән берілуі мүмкін.
o Бюджет экономикалық болжау ретінде.
o Бюджет бақылау негізі ретінде
o Бюджеттік тапсырманың қойылу негізі.
o ... ... ... жіберу құралы ретінде. 
    Жоспарлауды ұйымдастыру кәсіпорынның көлеміне байланысты болады. Өте
кіші ... ... ... бөлу ... және ... мәселелердің барлығын жеке шешеді. Ірі кәсіпорындарда  бюджеттерді
(жоспарларды) құру ... ... ... жасалуы керек.
Өйткені өндіріс, сатып алу, өткізу, ... ... және т.б. ... мол ... ... ... шоғырланған. Сондықтан
бөлімшелерде  болашақта жасалуы  ... ... ... ... ... ресурстарды жоспарлау туралы әдебиеттерде
бюджеттерді  (жоспар) құру бойынша жұмыстарды ұйымдастырудың екі ... ... ... ... ... төменге) және build-up
(төменнен жоғарыға).
    Break-down   тәсілі бойынша бюджетті құру бойынша жұмыстар ... яғни ... ... мақсаттар мен тапсырмаларды, оның
ішінде пайда бойынша жоспарлы ... ... ... ... бөлшекті түрде, кәсіпорынның құрылымының төменгі деңгейлеріне
қозғалуы дәрежесіне байланысты  бөлімшелердің жоспарларына қосылады. Build-
up тәсілінде керісінше.  Мысалы, ... ... ... ... бөлімшелері бастайды және осыдан кейін  ... ... ... осы ... ... бюджетке  (жоспарға)
жинақтайды, ал ол осыдан кейін кәсіпорынның жалпы бюджетінің (жоспарының)
құрамдас бөлігі болуы ... және build-up ... екі ... ... ... осы ... тек біреуін ғана пайдаланған дұрыс.
Бюджетті жоспарлау мен ... ... ... ... ... жүзеге асыруды қажет ететін ағымды процесс. 
Корпарация жоспарлау мен ... ... екі ... ... тиіс. Бұл жерде сөз оның қызметінің пайдалылығы (тімділігі) ... ... ... болады. Сондықтан пайда бойынша бюджет (жоспар) пен
қаржылық жоспар (бюджет) ішкі фирмалық жоспарлаудың орталық ... ... ... ... қорларды уақытында ғана емес, сонымен қатар ең
төменгі бағада табу ... ... Бұл ... осы ... оны ... алатын
банкті табу,  қорлардың қайнар көзін олар пайдаланылатын мақсаттармен
салыстыру, әртүрлі қайнар ... ... ... ... тек қана ... ... ... немесе кірістерден түсімдерге ғана арқа сүйеуге
болмайды.
2.2 «Сарыарқа» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ... ... ... және оның негізгі капиталын
жаңартудағы ролі
«Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар (ӘКК) – бұл өз ... және ... мен ... ... ... табу мақсатында
ұйымдастыратын тұрлаулы бизнес-құрылымдар. ... ... ... ... ... олар ... ... өздері
мүддесін көздеп құрылған сол өңірдегі ... ... ... ... ... үшін қайтадан жұмсайды».
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауынан(наурыз, 2006 ... ... ... ... мен елдің аумақтық ... ... 2007 жылы ... жеті ... ... Олар:
• «Сарыарка» ӘКК (Қарағанды, Ақмола облыстары мен Астана қаласы);
• «Батыс» ӘКК (Ақтөбе мен Батыс-Қазақстан облыстары);
... ӘКК ... ... мен ... ... ... ӘКК (Алматы облысы мен Алматы қаласы);
• «Каспий» ӘКК (Маңғыстау мен Атырау облыстары);
• «Оңтүстік» ӘКК (Жамбыл, Қызылорда және Оңтүстік Қазақстан облыстары);
... ӘКК ... мен ... ... ... ... ... корпорацияларды құруға
енгізген негізгі тұжырымдамасы – ... ... ... ... істеу схемасы:
Инвестициялық табыс
Сурет-1 Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар жұмыс істеу схемасы.
ӘКК жеке бизнеспен ... ... жер ... игеруге, пайдалы
қазбаларды өңдейтін зауыттарды салуға және дайын өнімдерді ... ӘКК жеке ... жер ... ... енді салынайын деп жатқан
кәсіпорындардың инфрақұрылымын салу мен дамыту арқылы ... ... ... ... ... ... міндетті түрде
болатын келісулердің және рұқсат беру ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан сенімді
қорғауды қамтамасыз етеді. 
«Сарыарқа» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы»
акционерлік қоғамы көрсетілетін ... ... өзін ... ... ... ... ... облыстарының, Астана қаласының
экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... іске асыруға мүмкіндік ... ... ... ... ӘКК» ҰК» АҚ ... сапа менеджменті жүйесін енгізуді
Компания қызметінің аса маңызды стратегиялық бағыты деп ... ... ... ... ... мен инновацияларды тарту үшін
Сарыарқа макроөңірінде қолайлы экономикалық ортаны қалыптастыру болуы ... ӘКК» ҰК» АҚ ... ... сапа саласындағы саясаты
Компанияның Миссиясынан, Мақсаттарынан және Стратегиясынан туындайтын
қағидаттар мен ... ... ... ... ... ӘКК» ҰК» АҚ ... көрсетілетін қызметтердің сапасын
арттыру үшін өзіне мынадай ... ... ... ... ... ... жаңа деңгейіне қол
жеткізу үшін мемлекеттік және жеке секторларды ... ... ... ... ... қаласының экономикалық дамуына
жәрдемдесу;
• кластерлік тәсіл негізінде бірыңғай экономикалық нарық құруға ықпал
ету;
• өңірлерді әлеуметтік ... ... ... ... және іске ... қатысу;
• Компанияның мемлекеттік, республикалық және салалық бағдарламаларға
нәтижелі қатысуын қамтамасыз ету;
• Сарыарқа өңірінде жетекші көп ... ... ... көрсетілетін
қызметтердің жоғары сапасын қамтамасыз ету, Компанияның клиенттерімен
әріптестік қарым-қатынастарды үнемі дамытуға ... ... ... даму ... ... ... қатардан орын алу;
• берілетін мемлекеттік активтерді тиімді пайдалануды қамтамасыз ... ... ... ... ... технологияларды,
прогрессивтік технологиялық процестерді енгізу үшін жағдайлар жасау;
• ISO 9001:2000 халықаралық ... ... сапа ... ... енгізу және қолдау, оның тиімділігін, нәтижелілігін және
тұрақты жақсаруын қамтамасыз ету;
• Жүйелі және ... ... ... ... қызметін жетілдіру;
бизнес-процестерге үнемі мониторинг жасауды және оларды жетілдіруді
жүзеге асыру;
• Компанияның тиімді қызметін және персоналды ... мен оның ... ету үшін ... ... еңбегін, оларды үнемі
оқытуды уәждеу және ынталандыру жүйесін үздіксіз дамыту;
• Компания қызметкерлерінің іскерлік мәдениеттің, ... мен ... ... ... қол ... үшін ... ... Сапа саласындағы саясатты Компанияның әрбір қызметкерінің назарына
жеткізу және Компанияның персоналын сапа ... ... ... толығымен тартуды қамтамасыз ету.
Басқарма Төрағасының атынан Компания басшылығы Сапа саласындағы ... ... үшін ... ... ... сапа саласында жоспарланған іс-
әрекеттерді орындауға, сапа менеджменті жүйесін үнемі жетілдіруге, сондай-
ақ бұл үшін қажетті ... ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарының бірі
пайдалы қазбаларды барлау, өндіру және өндеу болып табылады.
«Сарыарқа» Әлеуметтік-кәсіпкерлік ... ... Кен ... барлығы – 304
- Оның ішінде:
- Қарағанды облысында – 177
- Ақмола облысында – 127
Басым жобалардың тізбесі 59 кен ... ... ... пайдалы қазбалар бойынша – 27
- кең таралған пайдалы қазбалар бойынша – 32
Пайдалы ... ... мыс, ... ... ... никель,
бокситтер, қалайы, мырыш, вольфрам, барит, ... ... ... ... ... ... ... тальк, асбест және
кең таралған пайдалы қазбалар.
Кен орындарын игеру үшін ... ... ... ... Қайта өңдеуге және қосылған құны жоғары түпкілікті өнімді шығаруға
мүдделі болу;
• Жобадағы ӘКК ... ... ... ... деңгейі;
• Пайдалы қазбаларды өндіруді бастау мерзімінің және өндіруді өндірістік
қуатқа шығару мерзімінің шапшаңдығы;
• Жобаның ең қысқа мерзім ішінде өтелуі;
... ... ӘКК ... ... ... қызметінің негізгі бағыттарының бірі
ауыл шаруашылығы жұмыстары бойынша:
Инфляцияның өсу ... ... ... ... ... ӘКК» ҰК» АҚ ... кластері құрылады. Бұл жобада жеміс-
көгөніс өнімдерін өсіру, сақтау және сату көзделеді.
Жобаны іске ... ... ... ... ӘКК» ҰК» АҚ 100% ... бар ... ... ЖШС айналысып жатыр. Бірінші ... ... 2 млн. АҚШ ... ... ... ... ауыл
шаруашылығы тауар айналымының толық циклін қамтиды.
Қосшы және ... ... ... ... 5 мың ... және ... ... екі жеміс-көгөніс сақтау қоймасын ... құру және ... ... ... 11 ... ... ... Қарағанды және Көкшетау
қалаларында да тағы үш жеміс-көгөніс сақтау қоймасын ... ... ... ... Қарағанды қаласында көгөніс нарығының құрылысы жүзеге
асырылуда. 2008 жылғы ... ... ... ... 300 ... ... мың ... мөлшерінде жеміс-көгөніс өнімдерінің негізгі түрлерін
жеткізу туралы меморандум жасалды. Ауыл ... ... ... кезеңдерінде делдалдарды болдырмау мақсатында ... ... ... ... ... құру жобасы іске асырылуда.
2009 жылдан бастап Израильдің «Ilmark» компаниясымен бірге жылыжай
кешенін салу ... бар. ... ... 600 ... ашық ... ... 100 гектарда тамшылап суару жүйесін қолдана отырып, өнім ... ... ... ... ... ... ... саясатының жүргізу жолдары
Мемлекеттік бағдарламаларда айқындалған қызмет бағыттарын, сондай-ақ
Сарыарқа макроөңірінің ... ... мен ... балансы жөнінде
жүргізілген зерттеулерді ... ... ... емес ... ... ... қызметінің мынадай басымдықтары
айқындалды:
1. металлургия және металл өңдеу;
2. ауыл ... ... ... өңдеу (ет-сүт өнімдерін қайта өңдеу,
дайын өнімдерді орау және шығару);
3. жеміс-көгөніс кластерін ... тері ... ... ... ... және жиһаз керек-жарақтарын шығару;
6. қағаз өнімдерін шығару;
7. ... ... ... оның ... шыны ... шығару;
8. балық өнімдерін қайта өңдеу;
9. логистика және жол маңындағы сервис;
10. қатқыл тұрмыстық ... ... ... және ... ... ... ... ауыл шаруашылығы машиналарын жасау (ауыл ... ... ... мен ... өткізу, құрастыру және оларға
техникалық қызмет көрсету).
ӘКК-нің жеке ... ... ... ... ... жобаның жалпы ... 49 ... ... ... ... ... және Компанияның ықтимал әріптестерін
айқындаудың ... ... ... ... ... ... үлесі;
жобаның рентабельділік деңгейі;
жобаның өтелу мерзімі.
Компания инвестициялық тәуекелдерді басқаруды салалық және ... ... ... ... ... ... ол ұйымдардың
қаржылық тұрақтылығын арттыруға және ... ... ... ... «Сарыарқа» ӘКК өзінің инвестициялық ... ... ... ... ... тәсілін ұстанады:
• инвестициялық жобалар жөніндегі ақпараттарды алдын ала талдау, жинау және
өңдеу;
... ... және өзге де ... ... ... ... ... дайындау;
• жоспарлы-болжамдық құжаттама әзірлеу;
• жарғылық капиталына қатысу;
• инвестицияларды бақылауды ұйымдастыру және ... ... ... ... және ... ... ұзақ мерзімді
стратегиясының басымдықтарына негіздеме жасау үшін ... ... ... ... ... ... қаржылық құрауыш,
клиенттік құрауыш, ішкі бизнес-процестер, оқыту және дамыту ... ... ... ... ... компаниясы»
акционерлік қоғамының Басқарма Төрағасы Вадим ... ... ... ... ... ... салалық ассоциациялардың
өкілдерімен кеңес өткізді.
Әңгіме ... ... ... жағдайындағы нақты сектордың
кәсіпорындарын дамыту туралы ... Атап ... ... ӘКК-нің
бизнесті дамытудың күрделі мәселелерін шешуге қатысу мүмкіндігі талқыланды.
Ассоциациялар бірлесіп қарастыру және ... іске ... ... машина жасау, ауыл шаруашылығы, жер қойнауын пайдалану,
металл өңдеу және тағы ... да ... ... ... ұсынды.
Кездесуге Еуразия өнеркәсіптік ассоциациясы, Республикалық қайталама
металлургия өнеркәсіпшілерінің одағы, Рыноктар, ... және ... ... ... ... ... ... және медициналық өнімдерді өндірушілер ассоциациясы, Тауар
өндірушілер мен экспортқа ... ... ... ... мен нан
шығарушылар одағы, Шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... қатысты.
«Сарыарқа» ӘКК Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 2007
жылғы қаңтар айында пилоттық жоба ... ... ... Ақмола,
Қарағанды облыстарының және Астана ... ... ... етеді.
Қазіргі уақытта «Сарыарқа» ӘКК инвестициялық қоржыны іске асырылып ... және ... ... 67 ... ... ... құны шамамен 100
млрд. теңгені құрайды.
"Нұрлы көш" бағдарламасына сәйкес ... ... ... ... ... 50 ... жер телімі бөлінгені белгілі. Маусым
айының бірінші күнінен бастап белгіленген жер ... ... ... ... ауылында атқарылатын ауқымды ... ... ... ... ... ... ... "Сарыарқа"
әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы арқылы қаржыландырылуда. Жобаның жүзеге
асудағы алғашқы қадамын көзбен ... ... ... селосына жол тарттық.
Ұлт мүддесі үшін атқарылып ... ... ... ... ... болып
есептелетін Сарыарқа" корпорациясының облысымыздағы өкілі ... ... ... ... ... алынып жатқан жұмыс барысымен
таныстыруды өтіндік.
Бағдарлама аясында биылғы жылы 21 мың ... метр ... үй ... бар. Бүгінге дейін бір үйдің қабырғасын орнатуды бастап, 15 үидің
іргетасын құйдық. Бұдан ... 40 ... ... ... ... ... ... Жалпы, қаламыз үшін маңызды саналатын бұл нысанға барлығы ... 266 млн. ... ... отыр. Алдағы күзде келетін 276 оралманға қос
пәтерлі 138 тұрғын үй ... ... күні ... 200-ге ... жұмыс күші жұмылдырылған. Сондай-ақ құрылыс жұмыстарын
көкшетаулық ... ... ... ... Бас ... ЖШС-і, ал қосалқы мердігерлік "Транспорт и Сервис" ЖшС-і
мен үш шағын құрылыс ұжымдары жауапкершілігі мол шаруаны бірлесіп атқаруда.
Негізгі ... ... ... ... қыза ... және ... алаңдарында бұл
кезде мыңнан аса адам еңбек етедідеп күтілуде. Бір айта ... ... да ... жергілікті өнім есебінен ... ... ғана ... ... ... корпорациясының мұрындық
болуымен Көкшетауда жылу орамдары құралдарын шығаратын кәсіпорын аштық.
Міне осы кәсіпорынның ... ... көш" ... ... ... үй ... кеңінен қолданылмақшы. Және құрылысқа қажет мұндай
материал республика көлемінде алғаш рет шығарылып ... ... ... ... аңсап келетін ағайындарымызға арналған сәңді де ... ... бой ... күз ... ... беруге толық мүмкіндік бар,
деді ... ... ... аясында құрылыстағы жұмысқа тартылғандардың басым бөлігі
өз ағайындарымыз екеніне қуанып және санаулы айлардан кейін іргелі ... бой ... ... қосылатынына сенім білдіріп құрылыс алаңынан
аттана ... 30 ... ... бағдарламасы (бұдан әрі -
Бағдарлама) "Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту ... ... ... Республикасы Президентінің 2007 жылғы 13
сәуірдегі N ... ... ... инвестициялық жобаларды іске асыру шеңберінде
мемлекет пен ... ... ... ... ... құжатта:
• жобаларды дайындау мен іске асыруды мемлекеттік қолдаудың ықтимал
шараларының толық тізбесі келтірілген;
• жобалардың экономикалық тиімділігін ... ... ... ... ... тараптардың өзара іс-қимыл схемасы келтірілген;
• Бағдарламаны іске асыру ... ... ... Бағдарламаға енгізілген жобаларды мемлекеттік қаржыландыру тетігі
айқындалған.
Мыналар Бағдарламаның негізгі қағидаттары болып табылады:
транспаренттілік - ... ... ... ... ... сауалдары, мемлекеттік қолдаудың бекітілген шаралары,
мемлекет пен бизнес арасындағы меморандумдар, сондай-ақ құпиялылық сипаты
бар тиісті ... ... ... ... ... тиіс; Бағдарлама шеңберінде шешімдер қабылдау барлық мүдделі
тараптар қатысқан ... ... ... жүзеге асырылады; әріптестік -
Бағдарламаны іске ... ... жеке ... ... ... жүзеге асырылады, онда мемлекет маркетингтік талдау ... ... және ... ... ... ден ... тең қол жетімділік – отандық сияқты шетелдік
компаниялар да Бағдарламаға ... бола ... ... ... орталығын ұйымдастыру - Бағдарлама шеңберінде инвестициялық жобаларды
іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... (тарату әсері) - нормативтік құқықтық ... ... ... ... бар ... ... экономикалық қызметтің барлық субъектілеріне қолданылады;
сабақтастық - мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... мен Бағдарламада көрсетілген басқа да құралдарды, сондай-ақ
өңірлік және ... ... бар ... іске ... үшін әлеуметтік-
кәсіпкерлік корпорациялар да қолданатын болады; тәуекелдерді бөлу - ... ... жеке ... ... алады; ұзақ мерзімділік -
Бағдарламаның ... ... ұзақ ... ... міндеттерін
іске асыруға бағытталған.
3 Корпорацияның амортизациялық саясатының даму перспективалары
3.1 Корпорацияның амортизациялық саясатының проблемалары
Есепке алу практикасында кейде амортизация есептеу ... ... ... құны ... тең ... соның өзінде негігі құралдары
өздерінің техникалық және пайдалану сапалары ... ... ... одан әрі пайдаланылатын жағдайлар кез болады. Бұл
бөлімде сондай жағдайлардың ... ... және ... ... ... жол ... әдістері келтіріген.
Бухгалтерлік стандарттар тұрғысынан қаржы есептілігінде жарамды және
шаруашылық қызметінде пайдаланылатын ... ... ... ... ... деп ... ... Егер бухгалтерлік есеп реформаланғанға
дейін (1997 ж.) мұндай жағдайларға жол беріліп келген болса, ... ... ... кейін нақты алғанда мұндай оқиғалар оларда
тіпті қаралмаған. Еске сала кетсек, 1997 жылға дейін, ... ... алу ... ... кәсіпорындар үшін толық
тозған негізгі құралдарды олардың бастапқы құнының 10 пайызы ... ... ... ... ... құралдар амортизациялауға жатпады.
Қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарыда (ҚЕХС) мұндай ауытқулар
тікелей қаралмаған, алайда салдарлар, егер олар ... ... ... ... қаржы есептілігіне түзету енгізілуін қажет етеді.
Қолданыстағы негізгі құралдарға амортизацияның толық сомасы есептелген
болса, бұл ... ... ... ... оның ... ... қарау қажет. Амортизация калькуляторларға, принтерлерге,
телефон аппараттарына және т.т. ... ... ... бір басқа да, тозу
негізгі құралдар объектілеріне (ғимараттар, станоктар, жадық және ... ... ... бір ... ... ... бұл қаржы есептілігі
үшін елеусіз екені түсінікті, екінші жағдайда, ... ... ... тікелей қатысатынын ескерсек, ондай ауытқулар өнімінің өзіндік
құнының ... ... ... ... етуі мүмкін. Нәтиже- өнімнің
өзіндік құнының бұрмалануы және , тиісінше, кіріс пен ... ... ... ... ... ... есеп ... аталған жағдайлар ашып
көрсетілмеген, бірақ олардың ... ... ... ... ... ашып ... қажет екені атап көрсетілген. Жеке-дара айтылған
жерді 6 - ... ... ... алу» ... 31 тармағында
кездестіруге болады, онда ... ... аяқ ... ... ... ... ... құралдардың бастапқы және ағымдағы
құны» туралы ақпаратты ашып ... ... ... ескертілген. Бұл ереже
бухгалтерлік есептің жалпы идеологиясымен ... ... ... оның үстіне 6-БЕС-на әдістемелік
ұсыныстарда амортизация нормаларын анықтау тәртіі мен ... ... ... мен оны ... ... мерзімі туралы жеткілікті түрде айқын
ұғым берілген.
Қаралып отырған жағдайлар бухгалтерлік ... ... ... ... ... айта ... Қазіргі бухгалтерлік
есеп бухгалтердің ... жәй ғана ... ... тиіс емес ... Барлық жағдайлар үшін жарамды жауапты күту үстінде байқау,
кәсіптік ой-пікір, дербестілік басым ... ... ... ... байланысты
бухгалтерге ондай міндеттерді дербес, стандарттар ұсыныстарын ескере отырып
шешу құқығы берілген.
6-БЕС-на сәйкес амортизацияның ... ... ... есеп ... және бір ... ... екінші кезеңге тізбекті қолданылуға
тиіс. Негізгі құралдардың пайдалы қызметінің мерзімін және жою ... ... ... ... қарауға болады.
Сонымен, бухгалтер пайдалану мерзімі бастапқыда белгіленеген пайдалы
қызмет мерзімін асатын негізгі құралдар ... ... ... ... бұл ... ... ... қарай қайта қарауға тиіс.
Пайдалы қызмет мерзімінің қайта қаралуын маманның көмегімен анықтауға
болады. ... ... ... ... ... әдетте жылдық
түгендеу жүргізілетін кезеңде жүзеге асыруға болады.
Негізгі құралдардың пайдалы ... ... және жою құны ... ... негізгі құралдардың жою құнын ескере ... ... құн ... және ... ... түріндегі шығыстарын нақты анықтау үшін жүзеге асырылады. Жою
құнын анықтау тәртібі, амортизациялық аударымдарды ... ... ... ... ... ... 0 ... анықтауға болатынын атап көрсету керек, өйткені
көптеген жағдайларда ағаш немесе ескі-құсқы сондай-ақ ескірген және ... ... ... ... бөлшектер және т.т.түріндегі
қалдықтарды сатып ... ... ... ... ... олардың пайдалануы екіталай. Кез келген жағдайда субъектілер ... ... ... ... отырып өз бетінше анықтауға құқылы. Әдетте,
жою құны ғимараттарға , құрылыстарға , көлік құралдарына ... ... т.т. ... пайдалану кезеңінен кейін анықталады.
6-Бухгалтерлік есеп стандартында негізгі құралдардың құнын
қолданыстағы ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге
қайта бағалау кезінде тозу сомасына түзету енгізілуге тиіс. Егер тозу ... ... оған ... енгізілмеуге тиіс. Толық ... ... ... ... үшін ... және сақтық принциптерін ескере
отырып, объектінің өзіндік ... ... ... ... ... ... түзету өз құндары қаржы есептілігі үшін елеусіз объектілер ... деп ... ... ... пайдаланудағы объектілер үшін қайта
бағалауды былай көрсетуге болады: ... ... ... Д-ті- ... К-т 727 (4127). ... әрі ... ... құралдар амортизацияны
есептеместен есепте олады. 727(4127) «Басқа да табыстар» шоты ... ... ... шығысқа жатқызылатын соманы теңестіру үшін
қолданылады. Салық салу мақсаттарында бұл табыс ... ... құны ... есебіндегі тіркелген активтердің шағын ... ... ... тиіс ... ... ... ... анықталмағаны, соның салдарынан одан
әрі пайдалануға жарамды негізгі құралдарға толық тозу есептелгені ... 27- ... ... күннен кейін болатын тосын жағдайлар мен ... ын ... алу ... Осы ... сәйкес, егер олардың қалдырып
кету немесе қате көрсету қаржы есептілігін ... ... әсер ... ... ... ... ... болып табылады.
Негізгі құралдардың пайдалы қызмет мерзімін қате анықтау қате болған
кезден бастап қаржы есептерінің қайта қаралуына әкеліп соғады. Іс ... ... ... ... ... ... есептеу түріндегі
оқиғаны ол басталардан көп бұрын болжай ... ... ... ... ... есепті кезеңге дейін қайта қарау қажет .
Объектіні жөндеуге жұмсалатын шығыстарды құн ... сол ... ... жағдайда ескеруге болатыны түсінікті. Яғни жұмсалған шығыс пен өзін
жұмсауға шығыстар жұмсалған актив арасындағы ... ... Бұл ... ... ... ... қажеттілігі пайда болады. 6-Бухгалтерлік есеп
стандартында негізгі құралдарды ... ... ... ҚР ... ... есеппен аудит ... ... ж. ... ... ... сәйкес кәсіпқой бағалаушы құнды тек
сату, кепілдік кредит алу және т.б. мақсатпен ... Бұл ... ... мәнін жойды деп санаймыз. Өйткені ол қабылданғаннан
кейін мүліктің ... ... ... ... ... ... ... заңы қабылданды. ҚЕХС- на көшу жүзеге асырылып ... ... ... құралдар» ҚЕХС-на сәйкес негізгі құралдарды өз бетінше сондай-
ақ кәсіби бағалаушыны тарта отырып қайта ... ... еске ... ... ... егер негізгі құралдардың жеке объекті ... ... ... құралдардың сол актив өзіне қатысты бүкіл тобы
қайта бағалануға тиіс.
Сонымен, толық амортизация өздеріне қате ... ... ... ... ... үшін ... ... сондай
сәйкессідік байқалған күнге дейін қайта қарау мен түзету қажет. ... ... ... ... қайта қаралуын ескеріп енгізіледі,
егер өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... құралдардың қалпына келтіру құны анықталғаннан кейін ... және ... ... ... ... ... ... Жасалған күрделі жөндеу объектінің ағымдағы құнын арттыратыны
оның негізгі құралдың ... ... ... қайта қаралуын қажет
ететіні белгілі.
Бағалаушы айқындамасынан негізгі құралдар ... ... ... ... бұл ... бағалаушы объектінің ескеруі мен тозуында
бағалайды. Егер кәсіби бағалаушы берген бағалау ... ... етіп ... ол ... тозу сомасын ескеру ... ал ... ... ... ... ... ... түзету белгілі бір есептермен
байланысты, бірақ оларды негізгі құралдың баланстық құны бар ... ғана ... ... ... ... жарамды жол, біріншіден, негізгі
құралды пайдалану мерзімін ... ... ... ... ... ... ... екіншіден егер алынған баланстық құн сондай объектілерге
қолданылатын бағаларға сәйкес келмесе, оларды ... ... ... ... ... ... деген тұжырымға келдік.
Қаржы есептілігі кәсіпорынның қаржылық жағдайы, оның активтері ... ... ... бір ... бар пайдаланушылар үшін жасалатынын
еске сала кетейік. Есептіліктің ... ... ... ондағы қатерлі
инвесторлардың, кредиторлардың, акционерлердің және ондай есептілікті басқа
да пайдаланушылардың шешіміне әсер етуі ... ... ... ... құны 1000,0 мың ... ... қызметтің есепті кезеңдегі нақты мерзімі ескерілмеген тозу 1000,0
мың теңге сомаға есептелген, бастапқы да пайдалы қызмет мерзімі 4 жыл ... ... тозу ... ... 250,0 мың ... болды. Объектінің
пайдалы қызмет мерзімі қайта қаралып, 6 жыл деп ... ... тозу 166,67 мың ... (1000,0 / 6) сомасында белгіленеді.
Сонымен 4 жыл ішінде тозу 666,68 мың ... , ... -333,32 ... ... тиіс ... Демек, объектінің баланстық құны негізгі құралды
пайдаланудың төртінші ... аяқ ... 333,32 мың ... ... ... ... ... мынадай жазулар жазылады: негізгі ... ... алу ... ... Д-ті мен К-ты ... мың теңге (561
және 562(3061)-шоттарда түзетулер тиісінше есепті кезеңге және ... ... ... ... ... ... ... құны сол 1000,0 мың теңге, тозу 666,68 мың теңге
болды.
Баланстық құн сәйкес келтірілгеннен ... ... ... ... қажеттілігі пайда болатын болса, ондай қайта мұндай бағалау жалпы
тәртіппен жүзеге асырылады.
   
3.2 Корпорацияның амортизациялық саясатының ... ... ... ... бірге орталықтандырылған қаржы ... көзі ... ... ... та ... ... қаржы
ресурстарының ұлттық байлық есебінен қалыптасатын негізгі ... ... ... ... ... ... ... түскен
түсім, тұрақты пассивтер, әртүрлі мақсатты түсімдер және ... ... ... ... ... ... және
сол уақытта айналым қорлары аванстала отырып үнемі  өнідірісте болады. ... ... ... айналым капиталы қаржы ресурсы ретінде
қарастырылмайды. ... ... ... нәтижесінде белгілі
жағдайда кәсіпорында меншікті ... ... ... ... ... олар ... өтеулі қаражаттарының (айналым ... ... ... ... ... қаражаттарының артық
көлемі айналымнан босаған қаражаттарды ... және ... ... ... болып саналады.
    Экономикалық  тұрғыдан кәсіпорынның  қаржы ресурстарын біздің ... ... үш ... бөлу дұрыс болады:
• меншікті және оларға теңестірілген қаражаттар есебінен ... ... ... ... мобилизацияланған ресурстар;
• қайта бөлу есебінен түскен ресурстар.
Меншікті  және оларға теңестірілген қаражаттар ... ... ... ... ... ... қызметтен түскен пайда, ғылыми-зерттеу жұмыстарының пайдасы,
құрылыс-монтаж жұмыстарының ... ... ... ... ... ... ... ақшалай түсімдер, оларға: амортизация аударымдар, істен шыққан мүлікті
өткізуден түскен түсім, тұрақты пассивтер,  азаматтардан ... ... ... ... ... түрлері жатады.
    Қаржы  нарығында мобилизацияланған ресурстар  меншікті ... және ... ... ... ... сату, сонымен қатар
несие инвестициялары есебінен қалыптасады.
    Қайта  бөлу есебінен түскен ресурстар - бұл  пайда болған тәуекелдерді
сақтандыру есебінен ... ... ... ... ... бойынша
дивиденттер мен пайыздар, бюджеттік субсудиялар мен ресурстардың басқалай
түрлері.
    Енді ... ... ... элементтерді жеке - жеке ... ... ... категория ретінде жалпы кіріс - жалпы өнімнің
өндіріс процесінде тұтынылған ... ... ... Жалпы өнімнің
осы бөлігінің ақшалай формада сипатталған  құны - жалпы ... ... ... ... ... категориясы ретінде жалпы кірістің
мәнін ... ... оның ... ... ... ... ... жүзеге
асырылған еңбек шығындарынан асуы ретінде ақшалай сипатқа енетін, еңбекпен
қайта құрылған құн екендігін айта кеткен жөн.
    Жалпы ... ... құн ... ... категорияны ерекшелеу 
еңбекті керекті және қосымша деп бөлумен байланысты.
    Қосылған өнім - кәсіпорындарда жұмысшылардың ... ... ... және ... таза ... ретінде болатын  өнім. Қосымша өнім ... ... ... және құндық. Тауар-ақша қатынасы
жағдайында қосымша өнімнің құны ... ... ... және жеке ... ... ақшалай жинаққа айналады. Қоғамның таза кірісінің осы
категориясының ерекше ... - оның бөлу ... ... өмір ... ... ... пайда, қосылған құн салығы,
әлеуметтік және медициналық аударулар және т.б.
    Осыған байланысты жалпы ... жан ... ... және ... ... ... ... элементі болып саналады олар
қаржылық міндеттемелерді орындауға, ... ... ... ... экономикалық ынталандыру шығындарын жүзеге асыруға арналған.
    Өткізуден түскен түсім өнім ... ... ... ... орнын толтырудың, ақшалай қаражаттар ... ... ... көзі ... ... ... дер ... түсуі қаражаттардың
айналымының үздіксіздігін, кәсіпорынның қызмет ... ... ... Түсімдердің дер кезінде түспеуі қызметтегі іркілістерге,
пайданың төмендеуіне, келісім міндеттемелерін бұзуға, айыппұл санкцияларына
әкеледі.
    Баланс ... ... мен ... ... ...
кәсіпорынның барлық  мүліктерінің және оның жекеленген түрлерінің 
абсолютті ... ... арту ... кему ... ... береді.
    Қаржылық есептің маңызды элементі болып саналатын ... ... осы  ... ... ... бары, құрамы, құрылымы және  оларда
болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы ... және оның ... ... олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік
береді.
Өндірісте пайдалану барысында  кәсіпорынның негізгі ... ... - ... және ... ... ... ... аударады. Корпарацияның амортизация
аударымдардың тағайындалуы- негізгі өндірістік қорлар мен материалдық емес
активтердің қайта өндірісін ... ету  ... ... ... экономикалық мәні бойынша  негізгі қорлар мен материалдық ... ... ... ... ... және тез ... заттардың)
құнының, олардың тозуына ... ... ... ... ... ... ... өтуі және ресурстарды ... одан ары ... ... ... ... Бұл инвестициялық
процесті қаржыландырудың мақсатты қайнар көзі болады.
       Құнның аударылған бөлігі өнімді ... ... ... қорлардың
алғашқы құнынан ажырай отырып амортизациялық қорда жинақталады. Осы қордың
қаражаттары ... ... ... және моральды тозулары ... ... ... ... ... ... қайнар көзі болып табылады.
Осыған байланысты амортизациялық қордың  негізгі қорлардың айналымы
процессеніндегі ролі ... ... ... ... қаржылық жұмыстарының
тәртібі  қаржылық болжау процесіндегі алғашқы орында нақты ақша қозғалысын
болжаудың алатынын ... ... ... ... ... ... ... жағдайында қаржылық болжау ғылыми және
тәжірибелік ... ... ... бірақ  оны зерттеу, көшіру үшін
емес, республика экономикасының қазіргі ... ... ... ... даму дәрежесін есепке ала отырып пайдалану үшін
керек.Қаржылық болжаудың отандық жүйесінің нақты ақша қозғалысының ... ... ... айту керек.  Бірақ,  бұл ... ... ... ... ... күнтізбесін және кассалық жоспарды
құруға  жүктеледі, ал бұл дисконттау моделімен салыстырғанда жекелеген ... ... ... ... ... мүмкіндік
бермейді.Сонымен қатар, қаржылық болжаудың әр түрлі ... ... ... ... ... бұрын  ақша ағынының дисконттау
моделін ( мұнда одан әрі де  ... тек ... оның жеке ... ақша ағынын алғашқы кезеңге дисконттау коэффициенті арқылы келтіру
ғана емес, болжау моделі ретінде қарастыру сөз болады) ... ... ... біз ... қарастырылып отырған концепцияны
ұстанамыз. Екіншіден, ... ... ... тек қана ... ... пен
амортизация ғана емес, тұтасымен қаржылық ресурстарды болжауды қолдануды
нақты негіздеу талап етіледі.
    Осы ... мәні ... ... ... ... ретінде
кәсіпорынның шаруашылық қызметінің қаржылық нәтижесі алғашқылары болып
қолданылады.
    Осы концепцияның екіншісінде  қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Біздің пікірімізше,
концепциялардың екіншісі талғамға ие болып табылады, өйткені ол ... ... ... бір ... қаржылық нәтижелерді болжаудың аралық
этаптарын да ... ... ... ... ... болжаудың орны мен ролі қатынасында
қаржылық ... ... ... ... ... анық
қайшылық жоқ сияқты.  Алғашқы шарт бұл жерде уақыт ... ... Егер де сөз ... ... туралы болатын болса, онда қаржылық
нәтижелер болашаққа болжау объектісі ... ал ... ... ... ... ... сипатта болады, онда қаржы ресурстарының қозғалысын болжау 
кәсіпорынның  қаржылық жоспарын ... ... ... ... элементі
ретінде қарастырылады.
    Кәсіпорынның қаржы ресурстары өте күрделі түсінік. Олардың мәні өндіріс
процесіндегі тағайындалуымен ... Кез ... ... ... ... ... ... аударымдар мен түсімдер түріндегі ақшалай
қаражаттар арқылы сипатталады.
    Кәсіпорынның қаржысы - кәсіпкерлік қызметтің ... мен ... ... ... ... бөлу процестерін теңдестіреді. Қаржы ресурстарында
қаржыға тән екі ... ... бөлу мен ... ... ... ... объектісі бола отырып басқарудың ... ... ... қаржы ресурстарының осы қызметі  қаржы ... ... ... ... ... ... ... басқару
объектісі болып  ақша айналымы мен құн ... ... ... жиынтығы болатындығы, екіншіден  қаржы ресурстары ... ... ... қаржы ресурстарының мәні  олардың ... ... ... және ... экономикалық
табиғатының екі жақтылығымен сипатталады.
      Кәсіпорынның қаржы ресурстарын басқару кешеніндегі басты мәселе
кәсіпорынның қаржы ... ... ... ... ... ... қайнар көздері бойынша қатынасы  болып табылады.  Кәсіпорынның
қаржы ... ... ... ... бағыттары осы жағдайлар
арқылы анықталады:
• қаржы ... ... ... ... қаржы нарығындағы жағдайларды есепке ала отырып  меншікті және ... ... ... ... ... ... қарыз мүмкіндіктерінің резервтерін анықтау.
    Қаржылық ресурстар мен капитал фирманың қаржыларын ... ... ... ... ... нарық жағдайында «капитал» түсінігі
қолданылады, ол қаржыгерлер үшін  фирманың жаңа ... алу ... әсер ... ... ... объект болып саналады. Осы ... ... ... үшін - өндірістің объективті факторы. Осылайша капитал
- фирма арқылы айналымға салынған және осы айналымнан кіріс ... ... ... Осы ... ... ... ресурстарының айналған
формасы ретінде болады.
           Нақты өмірде фирманың капиталы ақшалай нысанда ұзақ уақыт ... ... ... ол жаңа ... әкелуі керек.  Фирманың кассасында
немесе оның  банктегі есеп айырысу шотында ақшалай ... ... ... ... бола ... ол ... ... әкелмейді немесе
тіптен кіріс әкелмейді.
    Құрылатын тауардың материалды негізін шикізаттар, материалдар, сатып
алынатын ... ... және ... фабрикаттар алатын
болғандықтан, олардың құндары басқада материалдық шығындармен, негізгі
өндірістік ... ... ... ... ... қатар
өзіндік құн формасында болатын, кәсіпорынның өнімді өндірудегі ... ... ... (ӘКК) – бұл өз ... және тауарлар мен қызмет ... ... табу ... тұрлаулы бизнес-құрылымдар. ӘКК-нің ... ... ... ... олар ... пайданы өздері
мүддесін көздеп құрылған сол ... ... ... ... ... ... үшін ... жұмсайды».
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауынан(наурыз, 2006 ж.)
Мемлекеттік бағдарламаларда айқындалған қызмет бағыттарын, сондай-ақ
Сарыарқа ... ... ... мен ... ... жөнінде
жүргізілген зерттеулерді ескере ... ... емес ... ... ... ... ... басымдықтары
айқындалды:
1. металлургия және металл өңдеу;
2. ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу (ет-сүт ... ... ... өнімдерді орау және шығару);
3. жеміс-көгөніс кластерін құру;
4. тері ... ... ... ... және ... ... ... қағаз өнімдерін шығару;
7. құрылыс материалдарын шығару, оның ... шыны ... ... ... өнімдерін қайта өңдеу;
9. логистика және жол маңындағы сервис;
10. қатқыл тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу және ... ... ... ... ауыл ... машиналарын жасау (ауыл шаруашылығы техникасын, орау
машиналары мен жабдықтарды өткізу, құрастыру және оларға техникалық
қызмет көрсету).
ӘКК-нің жеке ... ... ... инвестицияларының жоспарлаған
үлесі жобаның жалпы құнының 49 ... ... ... ... ... және Компанияның ықтимал әріптестерін
айқындаудың негізгі ... ... ... табылады:
жобадағы Компанияның үлесі;
жобаның рентабельділік деңгейі;
жобаның өтелу мерзімі.
Компания инвестициялық тәуекелдерді басқаруды ... ... ... ... ... ... ... ниетінде, ол
ұйымдардың қаржылық ... ... және ... бәсекеге
қабілеттілігіне ықпал етеді. «Сарыарқа» ӘКК өзінің инвестициялық қызметінде
инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... ... жөніндегі ақпараттарды алдын ала талдау, жинау және
өңдеу;
• маркетингтік, инжинирингтік және өзге де ... ... ... ... ... ... жоспарлы-болжамдық құжаттама әзірлеу;
• жарғылық капиталына қатысу;
• инвестицияларды бақылауды ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ресурстарды геологиялық
зерттеулерге және өндіруге дайындық жұмыстарына жұмсалған шығыстар. ... ... ... және ... ... ... ... жұмыстарына
шыққан шығындар; бағалау, жасақтау жалпы әкімшілік ... және ... ... ... табу ... ... ... қоса алғанда, жылдық табыс жиынтығынан амортизациялық аударым
түрінде ... ... ... және ол жеке ... ... ... нормасының шегі 25 пайыз деңгейінен аспауы керек.
Әрбір шаруашылықта бекітілген құралдар ... ... ... ... ... ... ауыстыруына байланысты, шаруашылық
құралдары негізгі және ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы
өндірісінің дамуына, оның тиімділігін арттыруда негізгі құралдардың маңызы
зор. Өйткені олар арқылы еңбек бұйымдарын ... ... ... алуға
болады. Сонымен қатар олар өндіріс процесінде ұзақ мерзім ... ... ... ... ... құнын өндірген өнімнің ... тозу ... ... ... отырады. Сонымен стандартқа сәйкес
негізгі құралдар дегеніміз бұл материалдық өндірістік және өндірістік емес
сферада ұзақ ... бойы ... ... материалдық активтер.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Баймұханова, Сәрия Баймұханқызы. Бухгалтерлік есеп: оқулық /
жалпы ред. ... К. Ш. ... 2-ші бас., ... өңд., ... ИздатМаркет,2005.- 312 б.-(Кәсіби өсудің жоғарғы мектебі)
2. В.Л.Назарова, М.С.Жапбарханова Басқару есебі: Оқулық /,
Д.А.Фурсов, С.Д.Фурсова; Т.Рысқұлов ... ... ... ... Экономика, 2005.- 298 б.
3. Кеулімжаев Қуантхан Кеулімжайұлы, ... ... ... есеп : ... және ... : ... ... 2006.- 384 б.: кесте
4. Қ. К. Кеулімжаев, З. Н. Әжібаева, Н. ... ... оқу ... /
5. Құдайбергенов, А. Ә. Жантева.- Алматы.: Экономика,2001.- 330 б.: ... ... ... ... ... ... ... Алматы.: Экономика, 2004.- 710 б.
7. Мырзалиев, Б. С., Әбдішүкіров, Р. С. Кәсіпкерлік қызметте
бухгалтерлік есепті ұйымдастыру : оқу ... ... Заң ... 164 б.: ... Мырзалиев, Б. С., Әбдішүкіров, Р. С. Бухгалтерлік есеп жүргізудің
тәжірбиелік әдістемелері :практикум : ... ... ... Заң
әдебиеті,2006.- 254 б.: кесте.
9. Назарова, Вера Леонидовна. Шаруашылық жүргізуші субъектілер-дегі
бухгалтерлік есеп: оқулық ... ред. ... Н. Қ. ... ... 2005.- 310 б.
10. Төлегенов, Е. Т. Бухгалтерлік ақпарат жүйелері : оқу құралы.- Алматы.:
Экономика, 2001.- 184 ... ... А. Ш. ... құралдар және материалдық бұйымдардың есебі:
оқу құралы.- Орал.: [Б.ж.], 1997.- 56

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
IFRS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты40 бет
Дамыған елдердердің ауыл шаруашылығы өндірістік инфрақұрылымын қалыптастыру тәжірибесі6 бет
Корпорация қаржыларын ұйымдастыру98 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерді пайдалану арқылы инвестжобаның тиімділігін талдау14 бет
Оттекті конвертор өндірісі80 бет
Салықтар елдің орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз ету факторы21 бет
Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау71 бет
Корпорацияның негізгі капиталы12 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
Адамдарға зақым алу күю және үсік шалған жағдайда көмек көрсету7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь