Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялары: рәсімделуі, есебі және даму келешегі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 ТАРАУ
МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНДА АЛАТЫН ОРНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.1 Мемлекеттік бағалы қағаздардың маңызы және түрлері ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Мемлекеттік бағалы қағаздардың бағалы қағаздар нарығында алатын
орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
1.3 Мемлекеттік бағалы қағаздардың бір түрі . муниципальдық бағалы қағаздары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2 ТАРАУ
«ҚАЗКОММЕРЦ БАНК» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРМЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ РӘСІМДЕЛУІН ЖӘНЕ ЕСЕБІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
2.1 «Қазкоммерц банк» АҚ тарихы және экономикалы атқаратын қызметі..28
2.2 Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операцияларының рәсімделуін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
2.3 Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операцияларымен есеп жүргізуін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
3 ТАРАУ
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ДАМУ КЕЛЕШЕГІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .51
3.1 Қазақстан Республикасында мемлекеттік бағалы қағаздардың қазіргі жағдайы және даму келешегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51
3.2 Банктердің мемлекеттiк бағалы қағаздарды шығарудағы әлемдік тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .64
Пайдаланған әдебиеттер
Қосымшалар
Қазакстанда мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығының пайда болуын және калыптасуын түciнy үшiн оны тарихи тұрғыдан қарастырып өтелiк. Жоспарлы-әкiмшiлiк экономика жағдайында дамыған елдерде барлық шаруашылық субъектiлерi өздерiне кажетті капиталды я орталықтанған бөлу бойынша бюджеттен, үкімет бекiткен несиелiк жоспар бойынша мемлекеттiк банктен алып дамыды. Ол кезде бағалы қағаздар нарығы механизмi арқылы кәсiпорындардың бос капиталды алатын карыз алу жүйесi, сондай-ақ мемлекеттiк займдардың нарықтық өтiмдiлiгi болған жок. Мемлекеттiк облигациялар мәжбүрлi турде халыққа сату арқылы таратылды.
Егемендi Қазақстанның нарықтық экономикаға өтyi кезiнде мүлiктi жекеменшiктендiру нәтижесiнде мүлiкке мемлекеттiк меншіктің қысқаруы, халық шаруашылығының құрылымдық өзгеруi, инфляция деңгейiнiң шарықтауы және басқа да тың өзгерiстер мемлекеттi қарыздарды бағалы қағаздарды шығаруға шарасыз әкеп соқтырды.
Мемлекеттiк бағалы қағаз - ал мемлекеттiң iшкi қарызын бiлдiретiн құжат формасы. Қазакстанда алғашқыда 1995 жылғы 21 сәуiрдегі «Бағалы қағаздар және қор биржасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар Жарлығының 3 бабында «Мемлекеттiк бағалы қағаздар Қазақстан Республикасы заңнамалық актiлерiне сәйкес iшкi мемлекеттiк карыз шамасында шығарылатын iшкi мемлекеттiк займ облигациялары, сондай-ақ басқа бағалы қағаздар» деген сипаттама берiлген. 2003 жылғы 2 шiлдедегi «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Заңның 1 бабында «мемлекеттiк эмиссиялык, бағалы қағаздар - қарыз алушы Қазакстан Республикасының Үкіметі, жергiлiктi атқарушы орган немесе Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi болатын қарыз алуға қатысы жөнiнен ұстаушының құқықтарын куәландыратын эмиссиялық бағалы қағаздар» делiнген Заң, негiзiнде ұлттық мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығын қалыптастырудың мақсаты – халықтың коммерциялық банктердiң қаржы ұйымдарының, уақытша бос ақша қаражатын республикалық бюджеттiң, кемшiлiгiн қаржыландыруға жұмылдыру және Ұлттық Банктiң Қаржы министрлiгiн тiкелей несиелеу көлемiн азайту.
Дипломдық жұмыстың маңыздылығы мемлекеттiк бағалы қағаздарға сипаттама берiлiп, оларды шығарудың мақсаты және мiндетi айқындалып, сондай-ақ Қазақстан кор нарығындағы мемлекеттiк бағалы қағаздардың негiзгi түрлерi сипатталады.
1. "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының жобасы туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы. 2003 жылғы 29 желтоқсан N 1424
2. «Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2009-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 25 желтоқсандағы № 1284 Қаулысы Алексеев М.Ю. Рынок ценных бумаг. - М.: Финансы и статистика, 1995 г.;
3. Бағалы қағаздар нарығы Көшенова Б.А. Алматы Экономика 1999 ж.
4. Базовый курс по рынку ценных бумаг. - М.: Финансовый издательский дом «Деловой экспресс», 1998г. - С. 408;
5. Вексель и вексельное обращение в России /Сост. Д.А.Морозов.-М.: АО «Банкцентр» 1996, 320с.;
6. Ақша, несие, банктер және валюталық қатынастар Көшенова Б.А. Алматы Экономика-1998ж.
7. Каратуев А.Г. Ценные бумаги: виды и разновидности. Учебное пособие. - М.: Русская Деловая литература, 1997, - 256с.;
8. Миркин Я.М. Ценные бумаги и фондовый рынок. - М.: Перспектива, 1996. - С.600;
9. Рынок ценных бумаг/ Под ред. В.А.Галапова. - М.: Финансы и статистика. - 1996. - 349с.;
10. Рынок ценных бумаг /Под ред. Н.Т.Клещева. - М.: Экономика. - 1997. - 559с.;
11. Фельдман А.А Еуропейскии рынок ценных бумаг. - М.: Атлантика-Пресс, 1997. - 176с.,
12. Фельдман А.А. Вексельное обращение. - М.: Инфра - М, 1995. - С. 180;
13. Ценные бумаги /Под ред. ВН. Колесникова, В.С. Торкановского. - М.: Финансы и статистика. - 1998. - 416с.;
14. Чекидов Б.М. Развитие банковских операций с ценными бумагами. - М.: Финансы и статистика, 1997. - 336с.
15. Букато В.И., Львов Ю.И. Банки и банковские операции в России /Под ред. М.Х. Лапидуса. – М.: Финансы и статистика, 1996.
16. Жуков Е.Ф. Рынок ценных бумаг: Учебное пособие. – М.: Финансы и статистика, 1995.
17. Жуков Е.Ф. Ценные бумаги и фондовые рынки. – М.: ЮНИТИ, 1995.
18. Маркин А.М. Ценные бумаги и фондовый рынок. – М.: Перспектива, 1995.
19. Молчанов А.В. Коммерческий банк в современной России: теория и практика. – М.: Финансы и статистика, 1996.
20. Рынок ценных бумаг и его финансовая структура: Учебное пособие /Под ред. В.С. Торкановского. – СПб.: Комплект, 1994.
21. Ческидов В.Н. Банки на фондовом рынке //Финансы. – 1994. - № 5.
22. Финансы и кредит: Учебник /Авт коллектив под руководством А.Ю. Козака. – Екатеринбург: ПИПП, 1994.
23. Фельдман А.А. Депозитные и сберегательные сертификаты. Чековое обращение. – М.: Инфра-М, 1995.
24. Антонов Н.Г., Пессель М.А. Денежное обращение, кредит и банки. – М.: АО «Финстатинформ», 1995.
25. Банковские операции. Часть 1 / Под ред. О. И. Лаврушина. – М.: Инфра – М, 1995.
26. Банковское дело. Учебник / Под ред. В.И. Колесникова, Л.П. Кроливецкой. – М.: Финансы и статистика, 1996.
27. Банковское дело. Учебник / Под ред. О.И. Лаврушина. – М.: Финансы и статистика, 1998.
28. Букато В. И., Львов Ю. И. Банки и банковские операции в России. М.: Финансы и статистика, 1996.
29. Миркин Я. М. Банковские операции. Часть 3.. – М.: Инфра – М, 1996.
30. Рынок ценных бумаг: Учебник/Под ред. Галанова В. А., Борисова А. И.- М.: Финансы и статистика, 1996.
31. Ценные бумаги.: Учебник. Под ред. В. И. Колесникова, В. С. Торкановского. – М.: Финансы и статистика, 1998 г.
32. Денежно-кредитная политика Банка России: Сборник учебно-информационных материалов. – М.: Центр подготовки персонала Банка России, 1995.
        
        ТАҚырыбы: БАНКТІҢ МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРМЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ: РӘСІМДЕЛУІ,
ЕСЕБІ ЖӘНЕ ДАМУ КЕЛЕШЕГІ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..................................................3
1 ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНДА
АЛАТЫН ОРНЫ.........................................................6
1.1 Мемлекеттік бағалы қағаздардың маңызы және
түрлері.............................6
1.2 ... ... ... ... қағаздар нарығында алатын
орны......................................................................
.................................................18
1.3 Мемлекеттік бағалы қағаздардың бір түрі - муниципальдық бағалы
қағаздары.................................................................
..............................................23
2 ТАРАУ
«ҚАЗКОММЕРЦ БАНК» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... АҚ тарихы және экономикалы атқаратын қызметі..28
2.2 Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операцияларының рәсімделуін
талдау....................................................................
.................................................36
2.3 Банктің мемлекеттік бағалы ... ... есеп ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ДАМУ
КЕЛЕШЕГІ....................................................................
.51
3.1 Қазақстан Республикасында мемлекеттік бағалы қағаздардың қазіргі
жағдайы және даму
келешегі..................................................................
............51
3.2 Банктердің мемлекеттiк ... ... ... ... ... жұмыстың өзектілігі. Қазакстанда мемлекеттiк бағалы қағаздар
нарығының пайда болуын және калыптасуын түciнy үшiн оны ... ... ... ... экономика жағдайында дамыған елдерде
барлық шаруашылық субъектiлерi өздерiне кажетті капиталды я орталықтанған
бөлу бойынша бюджеттен, ... ... ... ... ... мемлекеттiк
банктен алып дамыды. Ол кезде ... ... ... ... ... бос ... ... карыз алу жүйесi, сондай-ақ
мемлекеттiк займдардың нарықтық өтiмдiлiгi ... жок. ... ... ... ... сату ... таратылды.
Егемендi Қазақстанның нарықтық экономикаға өтyi ... ... ... ... ... меншіктің қысқаруы, халық
шаруашылығының құрылымдық өзгеруi, инфляция деңгейiнiң ... және ... тың ... ... ... бағалы қағаздарды шығаруға шарасыз
әкеп соқтырды.
Мемлекеттiк бағалы қағаз - ал ... iшкi ... ... ... Қазакстанда алғашқыда 1995 жылғы 21 сәуiрдегі «Бағалы қағаздар
және қор ... ... ... ... ... заң күшi ... 3 ... «Мемлекеттiк бағалы қағаздар Қазақстан Республикасы
заңнамалық актiлерiне сәйкес iшкi мемлекеттiк ... ... ... ... займ ... ... басқа бағалы қағаздар» деген
сипаттама берiлген. 2003 жылғы 2 шiлдедегi «Бағалы қағаздар ... ... 1 ... ... ... ... қағаздар - қарыз алушы
Қазакстан Республикасының Үкіметі, ... ... ... немесе
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi болатын қарыз алуға ... ... ... ... эмиссиялық бағалы қағаздар» делiнген
Заң, негiзiнде ұлттық мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығын қалыптастырудың
мақсаты – ... ... ... қаржы ұйымдарының, уақытша бос
ақша қаражатын республикалық бюджеттiң, ... ... ... Ұлттық Банктiң Қаржы министрлiгiн тiкелей несиелеу көлемiн азайту.
Дипломдық жұмыстың маңыздылығы ... ... ... сипаттама
берiлiп, оларды шығарудың мақсаты және мiндетi айқындалып, сондай-ақ
Қазақстан кор нарығындағы мемлекеттiк ... ... ... ... жұмысымның мақсаты: ... ... ... ... ... ... есебі оның ішінде
банктерде айналысқа қосымша ақша массасын ... ... ... бюджеттiк шығын кассадағы бар қаражаттан көп болғанда;
бiр айда немесе тоқсанда түскен табыс, осы ... ... ... үшін ... ... кем ... жыл ... түскен табыс бюджет шығындарынан кем болып, ол тапшылық келесi
жылы бюджетке түсетін түсіммен өтелмегенде мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... “Казкоммерцбанк ”
АҚ мемлекеттік бағалы қағаздары тұрғысынан оның қызметін талдау негіздерін
қарастыру болып табылады.
Диплом жұмысымда келесідей ... ... ... Мемлекеттік бағалы қағаздардың теориялық негіздерін қарастыру;
1. Коммерциялық банктерде мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... ... АҚ ... ... ... операцияларының
рәсімделуін талдау
2. Қазақстан Республикасында мемлекеттік бағалы қағаздардың қазіргі
жағдайы және даму келешегінің ... ... ... ... ... ... АҚ және Қазақстан
Республикасындағы коммерциялық банктер болып табылады. Диплом ... заты ... ... ... бағалы қағаздармен
операциялары: рәсімделуі, ... және даму ... ролі ... ... ... ... ... базасы “Казкоммерцбанк” АҚ жылдық
есебі 2007ж., Қазақстан Республикасының қаржысы 2005-2007 жылдар аралығы,
“Банки Казахстана”, ... и ... атты ... және тағы да ... ... ... ... жұмысын зерттеудің әдістемесі шетелдік, қазақстандық оқулықтар
және ... ... ... ... ... ... құрылымына келетін болсам ол кіріспеден, үш тараудан,
қорытынды, пайдаланылған әдебиеттер ... және ... ... ... ... ... 70 бет аралығын құрады. ... ... мен 16 ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР
НАРЫҒЫНДА АЛАТЫН ОРНЫ
1.1 Мемлекеттік бағалы қағаздардың маңызы және түрлері
Мемлекеттік ... ...... ішкі ... ... ... ... болып табылатын қарыздық бағалы қағаз.
Мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару жєне олардың ... ... емес ... бір ... ... ... өз бюджетіндегі
дефицитті жауып отырады. Қарыздарды шығару тәсілімен мемлекеттік шығындарды
қаржыландыру деген атауға ие болды.[1]
Д.М.Кейнстің ойлап табуымен және ... ... ... бұл тєсіл
соғыс жылдарынан кейін өндірісі дамыған мемлекеттердің ... ... ... ретінде ќалыптасып, кең көлемде ќолданылды. Оның
негізгі мәні болып, мемлекеттік шығындарды жабу үшін ... ... бір ... ... ... немесе алынып отырауы табылады. Сонда
мемлекет бір мезгілде ќарыздар және кредитор ролінде болады. [2]
Біраќ, барлыќ мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ќарамастан, олардың әрбір түрі ата заңымыз бекіткен өзіне тән
ерекшеліктерге ие болады. ... ... ... бұл- ішкі ... ... және Ќазаќстан Республикасының заңдылығындағы актілерге
сәйкес, ішкі ... ... ... ... ... да ... ... Негізінен, «облигация» терминінен басќа, «ќазыналыќ
міндеттемелер», ... ... ... ... ... және тағы басќа терминдер ќолданылады. Бұл ... елде єр ... ... ... ... объективті жєне
субъективті себептерге байланысты.
Мемлекеттiк бағалы қағаздар ... ... өтеу ... ... ... ... және ... жағдайлары, айналыс сипаты және
эмитентiнiң түpi ... ... (1. ... ... ... шығару формасы бойынша құжатты бағалы қағазадр және құжатсыз бағалы
қағаз болып бөлінеді. Құжатты бағалы қағаз –ол құжатты ... ... ... ... ... ... пайдаланбай –ақ бағалы
қағаздардың мазмұнын тікелей оқуға болатын хөзге де ... ... ... ... Құжатсыз бағалы қағаздар - ол құжатсыз нысанда
(электрондық жазбалардың жиынтығы түрiнде) шығарылган бағалы қағаздар;
- өтеу мерзiмi бойынша: кыска ... - ... ... 1 ... орта ... - ... мерзiмi 1 жылдан 5 жылға дейiнгi және ұзак
мерзiмдi - ... ... 5 ... ... ... ... болып бөлiнедi;
- процент түрiндегi табысты есептеу және ... ... ... ... ... және ... ... қағаздар болып үшке
бөлiнедi. Басқаша айтканда, бағалы қағаздарды акшаға айналдырғанда ... ... ... ... ... ... ... нарықтың және нарықтан тыс бағалы қағаздар
болып бөлiнедi. Нарықтық бағалы қағаздар ... да, ... тыс ... epкін ... және кайта сатылады. Нарықтан тыс бағалы қағаздар тек
алғашқы нарықта ғана сатылады, ... ... ... ... ... ... сату үшiн ... Олар мемлекеттiк әлеуметтiк,
сактандыру және зейнетақымен қамтамасыз ету корларының бағалы қағаздары;
- эмитентiнiң түpi ... ... ... ... ... бөлiнiп, оларды сәйкесiнше үкімет және жергілікті атқарушы органдар
шығарады.
Инфляциялыќ ... ... ... ... ... ... ... салудағы маќсатын, оның негізгі ќозғаушы күшін табуға
болады. Біраќ ол өзінің мағынасын ... ... ... ... бір ... ... ... ќамтитын ешќандай формалар жоќ
екендігі дєлелденді. ... ... ... ... ... ќағаздарды шығару жєне олардың ... жеке ... ... ... бағалы ќағаздардың сауда-сатылымы нєтижесінде
шығындалған ќаржы-ќаражатының ќайтарылуына кепілдік ... жєне ... ... жоќ. Осыған ќоса, өтімділігі жєне салыстырмалы рентабелдік
деңгейі кепілденеді. Егер мемлекет бағалы ... бұл ... ... онда ... ... ... айналым процесі инвесторларға
ќатысты барлыќ мән- мағынадан арылады. Сондыќтан, «ќасиетті үшбұрыш» бағалы
ќағаздардың шығуына және иеленуіне ... ... ... ие ... Осыған байланысты бағалы қағаздардың жіктелімі №1 ... ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бағалы ќағаздары инвесторларға:
• Ќарыздың ... ... ... ... ... ... ... бұл жағдайда кепілдік көзі мемлекет болып табылады.
• «Бәсекелестік» деңгейіндегі пайдалылыќ, кейде ... ... ... тең ... мүмкін жағдайлар болады.
• өтімділіктің жоғары деңгейін ќамтамасыз ... ... ... ќамтамасыз етеді.
Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып, мемлекеттік бағалы ќағаздардың
үаќытша бос ќарыжаттарды салудағы ең бір сенімді және ... ... ... мөлшерінің алуға, одан айрылу ќаупінің ... ... ... ... ќоса мемлекеттік бағалы ќағаздармен мәміле
жасағанда, басќа бағалы ќағаздармен ... ... ... ... - ... ... ... жєне олармен
жасалатын келісімдергек, олардан түсетін пайда мөлшеріне салынатын салыќтан
босатылған.
Коммерциялық банктердiң ... ... ... ... ... негiзгi үлестi мемлекеттiк бағалы қағаздардың түрлерi алып
отыр. Мемлекеттiк бағалы қағаздар – бұл ... ... ... табылатын,
мемлекеттiң iшкi қарыз нысаны, қарыздық бағалы қағаздар.
Коммерциялық банктердiң мемлекеттiк бағалы ... ... ... ең көп ... түpi ... ... қысқа мерзiмдi
ноталарын сатып алу-сату операциялары болып табылады.
Қысқа мерзiмдi ноталар
1997 ... 30 ... ... ... ... ... ... ноталарын орналастыру, айналысқа жiберу және өтеу Ережесiне
сәйкес Ұлттық банк айналысқа ... және ... ... ... ... бар ... ... бағалы қағаздар. Алғашқы атаулы
құннан төмен ... ... да, ... ... құн бойынша өтеледi. Қысқа
мерзiмдi ноталар айналымдағы ақша массасын реттеуге арналған ... ... ... ... Ұлттық банктiң қысқа мерзiмдi ноталарының
атаулы құны 100 теңге деп шығарылады. Қысқа ... ... ... ... ... ... ... деңгейiнiң шегiнде белгiлi.
Қысқa мерзiмдi ноталар аукцион негiзiнде Ұлттық банк... белгiлейтiн бағалы
қағаздар ... ... ... - ... ... ... агент бағалы қағаздар нарығында диллерлiк және / немесе
брокерлiк қызметті жүзеге асыра ... ... ... ... Ұлттық
комиссиясынан алған лицензиясы бар бағалы қағаздар нарығының ... ... ... ... ... ... ... Қысқа мерзiмдi
ноталарды сатып алуға коммерциялық банктер арыз жазады. Қысқа мерзiмдi
ноталар айналымға түceтін ... ... ... ... Оны ... оны
кепiлге беруге, РЕПО және кepi РЕПО операцияларын жүргiзуге, ... ... ... ... бар. ... ... ... банктердiң қысқа
мерзiмдi ноталармен жасалынатын мәмiлелерi өтеу мерзiмi белгiленген күнге
дейiн бiр ... ... ... ... ... ... операцияларды
инвесторлар алғашқы агенттермен мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығында
Ұлттық банкпен қысқа ... ... ... ... қызмет етуге
келісімге отыруы жузеге асады.[3]
Ұлттық банктiң қысқа мерзiмдi ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығында ақша массасына
оперативтi ықпал етуге мүмкiндiк бередi. Осыған байланысты ... ... ... ... ... массасын реттейтiн жанама
операцияларға жатады.
Ұлттық банктiң қысқа мерзiмдi ноталары мемлекеттiк ... ... ... да олар ... ... және сенiмдi болып табылады.
Сонымен қатар, банктiк ноталарға салық салынбайды. Егер олардың артықшылығы
туралы айтатын болса онда ... ... ... ... ... қысқа
мерзiм iшiнде бос ақша қаражаттарын реттеуге мүмкiндiк бередi. Қысқа ... ... ұсақ ... ... ... ... оның
табыстылығы басқа мемлекеттiк мiндеттемелерге қарағанда төмен ... тағы бiр ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Яғни екiншi нарықта тарту мөлшерлемсi,
Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... төмен. Өтiмдi активтер тез сатылып және аз шығын алып
келуi мүмкін. Ұлттық банктiң ... ... ... ... ... ... табыс алып келедi. Табыс дисконттық
инвестициялық құрал есебінен ... ... ... ... ... ... қағаздардың мысалы бола алады. Инвестициялық икемділікті
және қаражаттағы кенеттен болатын қажеттiлiктердi жабу үшiн инвесторларға
жеткiлiктi ... ... қоры ... ... ... құралдар
өтiмдiлiктi қамтамасыз етедi және ағымдағы табысты реттейді.
Дисконтпен сатып алу, бағалы қағаздардың атаулы ... ... ... ... өтеу және ... алу ... ... айырма пайыз
сомасын бiлдiредi.
Инвесторлар үшiн мемлекеттiк бағалы қағаздар операцияларының тағы бiр
тиiмдi түpi, мемлекеттiк қысқа мерзiмдi ... ... ... ... ... ... ... мерзiмдi
мiндеттемелердi сатып алу-сату операциялары (МЕККАМ) болып табылады (2-
қосымша).[4]
МЕККАМ - мемлекеттiк қысқа ... ... ... Үкімет
атынан Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi шығарады, ... ... ... ... табылады және орнатылған заңдылықтарға
сәйкес ... ... ... қағаздар нарығында epкін ... ... емес ... ... үш, алты, он eкi айға шығарылады,
депо шотына сәйкес жазуларды жургiзу жолымен орналастырылады және ... ... ... ... казынашылық мiндеттемелерiнiң
номиналдық құны - 100 теңге. МЕККАМ ұстаушылары Қазақстан Республикасының
резидент және ... ... және жеке ... ... ... иелерi оны кепiлге беруге, РЕПО1 [5]операцияларын ... ... ... ... және ... құқығы бар. Мемлекеттiк қысқа мерзiмдi
казыналық ... ... ... және ... ... ... депо шоты ... жүзеге асырылады.
Мемлекеттгiк қысқа мерзiмдi мiндеттемелердi (МҚМ) тарту көптеген
факторлармен камтамасыз етiледi. Оның негiзгiлерiне төмендегілер жатады:
... ... ... ... ... министрлiгi болып
табылатын облигацияларды өтеу, мемлекет Үкіметімен ... ... осы ... қызмет ету кезеңiнен бастап Қаржы
министрлiгiнiң МҚМ өтемеуі болған емес. ... ... өтеу ... ... жаңа ... ... толық жүзеге асырылады. Бiрақ мемлекет үшiн оң мезетi
қарызға қызмет көрсету Қаржы министрлiгiне арзанға түсетiндiгiнде
болып табылады. ... iшкi ... ... - уақытша ысырылған
эмиссия eкенін ұмытпау керек. Бiрақ, инвесторлардың көз ... бұл ... ... ... ... ... өтімділік. Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы мүше
мемлекеттер шығаратын мемлекеттiк бағалы ... ... ... ... ... қазынашылық мiндеттемелерi
жетекшi орында келедi. Қазiргi уакыттағы олардың ... ... ... МҚМ ... шетелдiк
қаржыландыру аймағында зерттелiнiп отыр. Қазакстанда мемлекеттiк
бағалы қағаздар нарығы 1994 жылдың cәyipiнен ... ... ... ... ... ... ... атынан 3 айлық
айналым мерзiмi бар дисконтталған қысқа ... ... ... 1995 ... ... айы мен ... ... үш айлық MҚM-гe сұраныс көп болды. Осы жағдайға сүйене
отырып, Қазақстан Республикасының Үкіметі айналысқа алты айлық
MҚM шығару ... ... ... Сонымен катар 1996 жылы әр
кезеңiнде оларға деген cұраныс әлi де көп ... Одан ... ... ... жабу ... 1996 ... ... Республикасының Үкіметі мемлекеттiк бағалы
қағаздардың жаңа түрін – мемлекеттік ішкі қағаздардың ұлттық
жинақ облигацияларын (ҰЖО) ... 1997 ... ... ... ... ... ... қор нарығында
басымдық жағдайға ие болды. 1997 ... ... ... 2 жылға тең алғашқы мемлекеттік орта мерзімді қазынашылық
міндеттемелер – МЕОКАМ айналысқа шығарылды.
• Мәмілені ресімдеудің қарапайымдылығы. ... ... ... ... кезінде қарыз алушының
несие қабілеттілігін талдаудың қажеттілігі жоқ, ал сол тәртіптің
арқысында сол 2-3 жұмыс күні ... ... бос ... ... және ... жүз ... ... болуына МҚМ
пайдаланған өте тиімді. Сонымен бірге міндеттемелер кейбір ... ... ... ... ... ... ... Салық жеңілдіктері. Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарының
танымал факторлардың бірі салық кодексіне сәйкес ... ... ... ... пайыздық мәмілелер,
сонымен қатар олар бойынша ьабысқа салық салынбайды, тек Ұлттық
жинақ және МҚМ қоспағанда – ... ... ... ... ... қозғалысы операциясын жүзеге асыру негізінде ... ... ... мың ... бір ... ... таңда мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы белсенді түрде
банкаралық несие шетке ... келе ... айта кету ... Ол нарықты
кредиторларға салық салынбаған пайыз алуға және мемлекеттік ... ... ала ... несиелеу кезінде өздерінің тәуекелдігін
сақтандыруға мүмкіндік береді.[6]
Сонымен, МҚМ орта мерізімді инвестиция ... ... ... ... ... ... ... бірге, олардың табыстылығы
қаншалықты төмендесе де сапарларын ... ... және ... ... ... ... қалады. Көптеген банктер, қаржы компаниялары және
коммерциялық ... ... ... ... үлкен
қызығушылық танытады, сондықтан олардың көлемі өсуде. ... ... ... ... ... ... қазыналық облигацияларға
қолда бар өтімділікті ескере отырып табыс / ... ... ... ... ... ... алғашқы орналастыру эмитент тапсырысы бойынша олардың
арасындағы бекітілген ... ... ... банк ... жүзеге
асырылады. Егер коммерциялық банк мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... онда ол ең ... өз клиенттерінің арызын жинап, содан кейін
өз арыздарын тапсырады (3-қосымша).[7]
Арызды алғаннан кейін Ұлттық банк коммерциялық банкке өтініш жібереді
(4-қосымша).
Ұлттық банктің ... ... ... ... орналастыру келесі
әдістер арқылы жзеге асырылады:
• Бағаның әр түрлілігін қанағаттандырудың аукциондық ... ... ... ... ... орналастыру
кезіндегі қолданылатын әдіс. Онда сұраныстарды қанағаттандыру
жоғары дисконттық бағадан басталып, ... ... ... аяқталады. Сұранысты қанағаттандыру алғашқы дилердің
өтінішінде көрсетілген дисконт есебінде жүзеге асады.
• Біріңғай баға жағдайы бойынша аукциондық әдіс – екі және ... көп ... ... бар ... ... ... орналастыру кезінде қолданылады. Мемлекеттік бағалы
қағаздарды осы әдіспен орналастырудың мақсаты қатысушылардың
өтініш аукцион шартына ... ... ал ... ... ... көлемі қарастырылып болған
өтініште көрсетілген пайыздық шарт деңгейінде жүргізіледі,
яғни ... онда ... ... байланыссыз
біріңғай бағалық шарт бойынша қанағаттандырылады.
• Жазылу – орналасатын бағалы қағаз түрі ... ... ... ... ... және ... дилерден
жарияланған эмиссия көлеміне жеткенге дейінгі ұстауға берген
өтініштері ... ... ... ... алғашқы
орналастыру әдісі. Бұл әдістің мақсаты инвесторлар – жеке және
заңды тұлғалардың уақытша бос ақша қаражаттарын ... ... ... дейінгі әдіс – орташа салмақтанған дисконт
немесе бағалы ... осы түрі ... ... соңғы жүргізілген жылдық ... ... ... ... қағаздарға сонымен қатар – МЕОКАМ, МЕАКАМ, МЕИКАМ,
МБҚ, АВМЕКАМ, МЕКАВМ жатады.
МЕОКАМ – айналым ... екі және үш жыл ... ... ... ... міндеттемелер. Үкімет атынан Қазақстан Республикасы
Қаржы министрлігі шығарады және Қазақстанның ... ... ... ... ... айналыста жүреді. Олар материалдық емес нысанда
шығарылып, ... ... ... және алғашқы делдалдардың
қосалқы депозитарийінде олардың ұстаушылардың депо шоты бойынша ... ... ... ... және өтеледі. Олардың атаулы құны –
1000 теңге. Мемлекеттік орта мерзімді ... ... ... ... ... және бейрезидент заңды және
жеке тұлғалары бола ... ... ... ... ... ақша ... ... кейін депо шоты бойынша жазба жүргізу
сәтінен ... ... ... ... ... ... РЕПО
операцияларын жүргізуге, екінші нарықта сатуға және ... ... ... мен ... ... банк ... депо шоты ... бағалы қағаздар нарығына қатысушы әрбір тұлға бойынша алғашқы
делдалдардың қосалқы депозитарийінде жүзеге асырылады.
МЕАКАМ – ... ... 10 жыл ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі атынан Қаржы министрлігі
шығаратын және бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелер ЖАҚ «Бағалы қағаздардың
орталық депозитарийінде» «депо» шотында жазба түрінде құжатсыз ... ... ... құны – 1000 ... ... ... ... беруге, РЕПО операцияларын жүргізуге, екінші нарықта сатуға және
сатып ... ... ... ... ... ... ... кепіл және РЕПО
операциялары бойынша барлық операцияларды алғашқы ... ... ... ... ... рәсімдейді. МЕАКАМ-ді есепке алу, сақтау және
ауыстыру Орталық депозитарий тәртібіне сәйкес ... ... ...... мерзімі үш және одан да көп ай болатын мемлекеттік
индекстелген қазынашылық міндеттемелер. ... ... ... ... ... ... ... бюджет тапшылығын
қаржыландыру мақсатында шығарады және заңдылықтарға сәйкес Қазақстанның
бағалы қағаздар ... ... ... түсе ... ... ... ... нысанда шығарылады, оларды ұстаушылардың
Орталық депозитарийінде және олардың инвесторлары бойынша ... ... ... ... сәйкес жазбаларды енгізу арқылы
орналастырылады және айналысқа түседі. Олардың атаулы құны – 1000 ...... ... ... ... және ... және жеке ... жатады. Индекстелген қазынашылық міндеттемелерге
меншік құқығын есепке алу және орналастыру ... ... ... жазбаша және электронды тапсырысы негізінде
сатып алушы мен сатушының депо ... ... ... ... жолымен
депозитарий арқылы жүзеге асырылады.
МҚБ – мемлекеттік бағалы қағаздар. Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігі ағымдағы ... ... 364 күн ... материалдық емес
тіркелген нысанда республикалық бюджеттің ағымдағы тапшылығын қаржыландыру
мақсатында шығарады. ... ... ... ... ... шотындағы
жазба арқылы орналастырылады. Ұлттық жинақ облигациялары ... ... ... ... ... және оны ... ... резидент және бейрезидент заңды және жеке ... ...... ... 5 жыл, ... құны 100 АҚШ доллары болатын
арнайы валюталық ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларының теңгедегі мемлекеттік
қазынашылық міндеттемелері мен ұлттық жинақ облигацияларын айырбастау ... ... ... ... өтеу ... ... ... алуға
және 6,14 жылдық пайыз мөлшерінде сыйақы алуға құқ ... ... ... шығарылады, олардың инвесторлары бойынша мемлекеттік бағалы
қағаздар нарығында алғашқы ... ... ... ... ... ... арқылы орнналастырылады және айналысқа түседі. АВМЕКАМ
айналысы 1999 жылдың 12 сәуірінен басталады. ... ... ... ... құқығын есепке алу және орналастыру ұстаушылардың
жазбаша және элетронды тапсырысы ... ... ... мен ... ... ... ... енгізу жолымен депозитарий арқылы ... ... өтеу ... 2004 ... 8 ... ... банкаралық несиені мемлекеттік қағаздарды кепілге
ала отырып беруге ... ... ... ... ... кепілге
беру арқылы несиені алғашқы делдалдар, сондай-ақ алғашқы делдалдар банкінің
инвесторы ... банк және ... ала ... ... ... алушы және бағалы қағаздар ұстаушы банк –
кепілзат беруші, ал ... ... банк – ... иесі; екінші жағдайда,
кепілзат беруші – алғашқы делдал клиенті болып табылатын, несие ... ... ... ...... ... ... ал алғашқы делдал бұл
кезде қарыз алушының қосалқы депозитарийі болып ... ... ... ... беру кез ... ... ... рәсімделеді, екі
данада банкаралық несиелік шарт (6-қосымша) жасалады. Кепіл шарты ... ... банк ... ... ... ... тіркеу
журналында тіркелінеді. Кепілзат туралы келісімшарт негізінде «кепілдік
операциялары кезіндегі қазынашылық міндеттемелерді есепке алу және ... ... ... ... және ... ... қағаздар
«Б» типіндегі «депо» шотынан «Гб» типіндегі «кепілге алынған қазынашылық
міндеттемелер» «депо» ... ... Осы ... ... ... ... өтегенге дейін пайдаланылмайды. Өтеліп болғаннан кейін
жаңа «ДЕПО» тапсырмасы жасалады, онда қазыншылық ... ... ... шотына ауыстырылады. Несиені қайтара алмау жағдайы
туындаған кезде ... ... банк ... ... хат арқылы ескертеді.
1.2 Мемлекеттік бағалы қағаздардың бағалы қағаздар нарығында алатын орны
Бағалы қағазар нарығын реттеу мемлекеттің ең ... ... ...... қағаздармен келісімге қатысушылардың заңды мүдделері ... ... ... ету. ... ... ... ... атқаратын
қаржы институттарының ісін бағыттау мен реттеу мемлекеттік органдарға
жүктелген. ... ... ... ... ... қағаздар жөніндегі
Ұлттық коммисия, Қаржы министрлігі, Ұлттық банк Мүлікті басқару ... ... және ... ... ... комитет
саналады. Осы бағала қағаздар нарығын реттейтін мемлекеттік ... ...... ... ... ... ... құрамы 1995 жылдың
қаңтарында анықталып, сол жылғы сәуірдің республика президентінің «Бағалы
қағаздар және қор ... ... ... ... оның құқтық сьаьусы,
қызметі және өкілеттілігі бекітілді.
Бағалы ... ... ... ... оның ... және ... ... Олар Республика заңдарымен міндеттелген
жауапкершілікпен толық өкілеттілікті ... ... ... мен ... Премьер Министрдің ұсынуымен 5 жыл мерзімге Республика ... ... де осы ... ... Комиссияның тұрақты қызметін
қамтамасыз ету үшін оның атқарушы аппараты құрылған.
Қазіргі кезде республикады бағалы қағаздар нарығының қызметін ... ... ... құрыла қойған жоқ. Оның ішінде бағалы
қағаздар нарығында ... ... ... ... ... заң актілері жоқ. Сол сияқты ... ... ... келе ... көрінісене жеткілікті түрде хабарлайтын ақпарат
кұралдары жоқ. Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ала дайындалған концепцияларға жүгінгені дұрыс.
Дүниежүзілік тәжірибеде бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу[8]
екі түрлі жолмен жүргізіледі: мемлекеттік ... ... ... ... ... ... шаралар арқылы нарыққа жанама араласу.
Тікелей ... ... ... ... ... қағазда нарығы мәселелері жөнінде заң шығаратын өкілеті
органдардың жұмысы
• Осы мәселелер бойынша атқарушы үкімет органдарының қаулылары мен
бұйрықтары
• Бағалы қағаздар ... ... жаңа ... енгізетін
немесе ескілерін өзгертетін басқа да мемлекеттік органдардың іс-
шаралары.
Негізінен бағалы қағаздар нарығына қатысушыларға лицензиялар беру, бағалы
қағаздардың кейбір түрлерінің айналуына шек қою ... оны ... ... ... және ... жұмыстар.
Жанама араласу тетіктеріне мыналар жатады:
• Несие үшін процен мөлшерін өзгерту арқылы айналымдағы ... және ... ... ... бақылау.
• Мемлекеттің салық саясаты
• Депозиттерге, несиелерге, қарыздарға үкімет өкілдігі
• Қарыз капиталы нарығына мемлекеттің ... ... ... орта және ұзақ ... ... мемлекеттік органдардың міндеттемелерін және т.б.
шығару)
• Мемлекеттің сыртқы ... ... ... ... мен
алтын операцияларын, экспорт салаларын ынталандыру және ... ... ... ... сыртқы экономикалық іс-шаралары мен байланыстарды
ұлғайту немесе шектеу және т.б.
Бағалы қағаздар нарығын ... ... ... не мемлекеттік
банкке жүктеледі. Мысалы, АҚШ-та тиісті заңдарды шығаратып, ... ... ... құрылған. Бағалы қағаздар және қор
биржалары туралы комиссия шұғылданса, Жапонияда бұл ... ... ... ... ... ... қорғауға
бағытталған негізінен үш қызмет атқарады. Олар:
Біріншіден, нарықтық шаруашылық субъектілері ретінде қызмет істейтін
барлық бағалы ... ... ... сонымен қатар, бағалы
қағаздарға тікелей қатысы бар қызметкерлерді тіркеу. ... ... ... ... ... ... бір ... сай болуы қажет,
яғни олардың керекті мөлшерде өз капиталы болғаны жөн. ... ... ... ... тіркеуші органдар тіркеуден өткізбеу
құқығын ... ... ... ... ... хабармен
қамтамасыз ету. Ол, әдетте, бағалы қағаздарды шығару мен оны ... анық та ... ... беретін эмиссия проспектісінде шығарумен жүзеге
асырылады. Оған алдын ала белгілі бір адамдар ғана біліп және тек солардың
арасында ... жеке ... ... ... Одан ... ... ... беттерінен үнемі қаржы есебін, фирманың басшы
адамдары туралы өзгерістерді жариялап тұруға міндетті.
Үшіншіден, институционалдық органдар бағалы қағаздар ... ... ... ... ... сақтау қызметімен де айналысады. Бұл органдардың
өкілі заң бұзушылардың кез-келгенін тексеріп, кінәлілерге ... ... ... ... ... құқы бар. Ол үшін ... ... өкілеттілік
берілген, мысалы, бағалы қағаздарға және ақша ... ... ... ... және т.с.с ... кодекстің 3-бөлімінің 2-бабында бағалы қағаздардың мазмұны
көрсетіліп, олардың түрлері айқындалып, бағалы қағаздарды шығарудың ... ... ... ... ережелері мен талаптары бекітілген.
Азаматтық кодекстік нормаларына сәйкес мемлекет басшысы заң күші ... ... Олар ... кодекспен бірге бағалы қағаздар нарығын
дамытудың заңды негіздерін құрайды.
1. 1995 жылдың 21 сәуіріндегі «Бағалы қағаздар және қор ... ... ... заң күші бар ... Жарлықтың әрекеті мемлекеттік
емес бағалы қағаздардың эмиссиясын тіркеуге қойылған талаптарға,
оларды ... ... мен ... ... ... ... жағдайларға бағытталған. Аталған жарлыққа 1995
жылдың 5 ... №2672 және 1995 ... 23 ... ... ... және ... ... 1995 жылдың 2 мамырындағы «Шаруашылық сеоріктестіктері туралы» №2255
Президенттің заң күші бар жарлығы. Жарлықта шаруашылық субъектілерінің
бизнес құрып және оның ... үшін ... ... ... ... шығарып, ақша қаражаттарын тарту механизмінің құқықтық
мүмкіншілігі бекітілген.
3. 1995 жылдың 30 наурызындағы «Қазақстан Республикасының ұлттық банкі» ... ... заң күші бар ... ... ... банк ... ... құқылы және жауапты делінген.
4. 1995 жылдың 31 тамызындағы «Қазақстан Республикасының банктер ... ісі ... № 2444 ... заң күші бар ... ... ... ... эмиссиялауға екінші деңгейлі банктерге
құқық берген.
5. 1995 жылдың 24 сәуіріндегі «Салықтар және бюджетке ... ... ... ... № 2235 ... заң күші бар жарлығы. Бұл
жарлық бағалы қағаздармен жүргізілетін операциялардан салық ... ... 1995 ... 23 ... ... ... № 2721
Президенттің заң күші бар жарлығы. ... ... ... декеменшіктендіру тәртібі туралы айтылған.
7. 1995 жылдың 17 сәуірдегі «Лицензиялау» № 2721 ... заң ... ... ... бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметті және
қор биржаларын міндетті түрде ... ... ... 1998 ... 10 ... ... қоғамдар туралы» №281-1
Қазақстан Республикасының ... заң ... ... ... оны құру, капиталдандыру және қайта құру тәртібі, олардың
құқықтары мен мүдделерін ... ... ... ... мен жауапкершілігі айқындалады.
9. Басқа заңдар және нормативтік актілер. Оларға мыналарды атап ... ... ... ... ... ... 1996 жылдың №370
қаулысы.
• Бағалы ... ... ... комиссияларының актілері-бағалы
қағаздар гарығы қызметін реттейтін ережелер.
• Басқа орталық атқару ... ... ... ... ... ... құқықтық негіздерде Қазақстанның қор биржасы құрылған.
Қазіргі уақытта бағалы қағаздар туралы шыққан заңдар ... және ... ... құқықтық негіздерін қалыптасу процесі анықталды деп
айтуға болмайды. Дегенмен, бүгінгі күні ... ... ... қағаздар
нарығын құқықтық қамтамасыз етудің жетістіктері мен кемшіліктерін анықтауға
мүмкіндік береді.
1.3 ... ... ... бір түрі - ... бағалы
қағаздары
Мемлекеттік бағалы қағаздардың келесі түрі – жергілікті атқарушы
органдардың бағалы қағаздары. Олар муниципальдық ... ... деп ... ... ... ... ... муниципальдық облигацияалар
формасында шығарылады. Әлемде муниципальдық бағалы қағздар шығару ... ... көш ... ... Бұл елде ... екі жүз ... ел ... жергілікті үкімет органдары бағалы қағаздар шығаруда. Муниципальдық
бағалы қағаздар нарығында олардың ойлап тапқан ... ... ... ... дамыған және дамушы елдерде ... зор ... ... ... деген жергілікті атқарушы органдардың
жергілікті бюджет тапшылығын ... және ... ... ... ... ... бағалы қағаздар.
Жергілікті атқарушы органдардың қосымша қарыз қаражатын тарту ... ... ... Жергілікті бюджеттің уақытша тапшылығын жоюға;
• Әр жылғы бюджетте қаражат болмауынан, бiрақ бiр жолы ipi қаражат
жұмcayды ... ... ... ... ... атап ... бағыттағы объектiлердiң- (мектептер, ауруханалар, кiтапханалар,
мұражайлар және с.с.) және ... ... ... ... жылу және су ... және с.с.) ... жаңартылуына, оларды
жөндеуге;
• түсірген пайдасы есебiнен бiрнеше жыл аралығында жұмсаған шығындардың
орнын толтыратын табысты объектiлердi қаржыландыруға;
• шығынын өзi толтыратын (салынған үйдi ... оның ... ... түскен түсіммен) үй құрылысы, ... ... ... арналған.
Әлемдiк тәжiрибеде муниципальдық бағалы қағаздарды шығарудың негiзi
муниципальдық займ ... алу) ... ... ... ... қағаздарды
шығарушыларға заң негiзiнде салық жеңiлдiгi берiледi. Сондықтан карыз
мiндеттемелерiн эмиссиялап, ... ... ... ... ... алған несиеден анағұрлым арзан. Муниципальдық бағалы қағаздарды
негiзiнен жергiлiктi халық, коммерциялық банктер, сақтандыру және ... ... ... және ... да ... кәсiпорындар
мен ұйымдар сатып алады. [10]
Муниципальдық бағалы қағаздар жоғары сенiмдiлiгi жөнiнен тек ... ... ... ... деп ... ... муниципальдың
облигациялар жергiлiктi бюджеттi-(табыысымен, муниципальдық мүлiктермен
немесе осы ... ... ... ... ... түскен табыспен к:амтамасыз етiледi.
Муниципальдық бағалы қағаздардың инвесторлар үшін тартымды болуының eкі
түрлi себебi бар:
• салықтық жеңілдіктер есебiнен банктiк несиеден гөpi ... ... ... бос ақша қаражатын акционерлік қоғамдардың бағалы қағаздарына
немесе банктерге орналастырумен салыстырғанда олардың жоғары сенімділігі.
Муниципальдық бағалы қағаздарды шығару және ... түcipy ... ... ... органдары шешiм кабылдайды. Қазақстанда алғаш
рет бұндай бағалы қағаздарды ... ... ... және Алматы,
Астана қалаларының әкiмшiлiктерi Қазакстан ... ... ... ... ... Муниципальдық облигациялық займдарды орналастыру
бiр немесе ... ... ... ... немесе басқа
коммерциялық құрылымдардың делдалдық eтуімен жүргiзiледi.
Жергiлiктi үкімет органдарының облигацияларын шығаруға және айналысқа
түсіруге қажеттi ... ... ... ... тамау конкурстык
негізде іске асырылады. Өкiлеттi банк өзiнiң бөлiмшелерi, басқа банктердi
бөлiмшелерi немесе ... ... ... ... ... шарт ... ... кейiн облигацияларды қатысушыларға,
бiрiншi кезекте, халықа, әртүрлi қаржы корларына және т.б. сатады. ... ... ... ... ... яғни ... қатысушылар
шығарылған облигациялық займдардың айналыс мерзiмi аралығында биржада
немесе биржадан тыс ... epкін ... және ... ... болады. Мерзiмi
аяқталған сон, эмитент облигацияларды өз құнымен сатып алады (өтейдi). Займ
шартында ... ... ... ... ... негiзгi бағалы
қағаздардың бiр түpi, сондықтан муниципальдың облигацияларға ... ... бәрi ... ... ... қағаздар нарығын 1999 ... ... ... жүйе ... және 1999 ... 2 ... карыз және мемлекет кепiлдiгiмен ... ... ... сәйкес шығарылған муниципальдық облигациялар толыңтыруда. Осы замар
жергiлiктi атқарушы ... ... ... ... ... замы және жеке ... шетел меммлекеттерiнен қарыз алумен қосымша
қаражат тарту мүмкіндігін ашты.
Сөйтiп, Қазакстанда алғашқы жергiлiктi ... ... ... ... ... ... 27 шiлдесiнде Маңғыстау облысының
әкiмшiлiгi шығарды.
Облигацияның:
• Эмиссиялау ... - 400 млн. ... Бiр ... ... құн - 100 АҚШ доллары;
• Айналыс мерзiмi - 12 ай;
• Купондык ставкасы - 14,71 %; өтеу ... - 2000 ... 28 ... ... ... инвесторлары арасында «Қазакстан қор
биржасы» ... ... ... ... ... бойынша
қанағаттандырылған мәлiмдеме 399683,4 мың теңге құpaca, ал орташа өлшенген
табыстылығы 14,71 % болған
Екiншi жергіліктi ... ... ... ... сол жылдың 26 желтоқсанында нақты инвестициялық жобаларды
қаржыландыру үшiн Алматы қаласының әкiмшiлiгi шығарды. Оның:
• Эмиссиялау көлемi - 400 млн ... Бiр ... ... құн - 100 АҚШ доллары;
• Айналыс мерзiмi - 12 ай;
•Купондык ставкасы - 13,01%;
•Өтеу уақыты - 2000 жылдың 25 ... ... ... ... ... ... кор
биржасы» ЖАҚ-ы арқылы орналастырылған Аукцион ... ... ... 399990,3 мың ... ... ал орташа өлшенген
табыстылығы 13% болған.
Үшiншi болып жергiлiктi атқарушы органының облигацияларын ... ... үй ... Бағдарламасын инвестициялауға қаражат тарту
максатында 1999 жылдың 27 ... ... ... әкiмшiлiгi
шығарды. Купондық облигациялардың:
• Эмиссиялау көлемi - 150 млн. ... Бiр ... ... құн - 100 АҚШ ... мерзiмi -12 ай;
• Купондық ставка -13%;
• Өтеу уақыты - 2000 жылдың 26 желтоқсаны.
Облигациялар Қазақстан инвесторлары ... ... кор ... ... ... Аукцион нәтижесi бойынша қанағаттандырылгған
мәлiмдеме 149988,5 мың теңгеге тең, ал орташа өлшенген ... ... ... ... ... ... ... алғашқы
облигацияларының көрсетiлген құнының барлық сомасы 858 млн теңге болды.
Алайда, олар мемлекеттiк бағалы қағаздарды ... ... ... ... жоқ ... ... ... қағаздардың
басқа эмитенттерiне қарағанда ... ... ... ... және т.б.) ... атқарушы органдар бағалы қағаздарды шығару
жөнiнде іс-әрекеттерiн ақпарат ... ... ... ... мемлекеттiк бағалы қағаздарды сатып алу үшiн
қажеттi шешiм кабылдауға мүмкiндiгi бола бермейдi. Бағалы ... ... ... ... ... 1933 жылы ... бағалы қағаздар
туралы заңға сәйкес ... ... ашық ... мiндеттi деп
саналады.
Содан кейiнгi жылдарда, атап айтқанда, 2000 жылы Атырау облысының, 2001
жылы Шығыс Қазақстан ... ... ... ... шығарған
муниципальдың облигациялардың сатылуы және табыстылығы күткендегiдей болған
жоқ. Жергiлiктi атқарушы органдардың алгашқы бағалы қағаздарын шығару үшiн
асығыс, әpi ... ... ... ... ... ... сай ... Сонымен бiрге Қазақстанда муниципальдық бағалы
қағаздар жөнiнде ... жоқ, ... ... ... ... туралы,
тәуекелдi қамсыздандыру туралы, баға кесу ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың экономикалық мәні қандай?
2. Мемлекеттiк бағалы қағаздарды шығарудың мақсаты кандай?
3. Әлемдiк тәжiрибедегi ... ... ... түрлерi
қандай және оларды шығарушылар кiмдер?
2 ТАРАУ «ҚАЗКОММЕРЦ БАНК» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ... ЖӘНЕ ... ТАЛДАУ
2.1 «Қазкоммерц банк» АҚ тарихы және экономикалы атқаратын қызметі
«Қазкоммерцбанк» акционерлік қоғамы 1990 жылдың 12 шілдесінде ... ... ... ... ... ... АҚ ... Банкті құру мақсаты банктік секторда түрлі қызмет түрлерін жүзеге
асыру болды. ... ... ... ... ... банкі басқаша
атаумен – “Қазкоммерцбанк” АҚ болып ... ... өтті және ... ... ... Республикасы Ұлттық банкісінен №48 банктік
лицензиясын алды. Банктің Әділет министрлігі берген ... ... бар. ... АҚ ... ... құралдарының бірі
болды және бұнын акционерлік капиталдары шетел инверсторлары арасында
бөлінген.
1994 жылдың сәуір ... ... ... ... Астана Холдинг –
коммерциялық банкімен бірікті. 1994 жылдан бері банк 22 ... ... – есеп ... ... және 12 дербес қызмет ... ... ... ... ... негізгі іскерлік және елді
орталықтарға қатысады.
1994 жылдан бері “Қазкоммерцбанк” АҚ ҚРҰБ мен ҚР ... ... ... Еуропа даму және қайта құру банкі, Ислам Даму банкі, Азия
Даму Банкі сияқты ... ... ... дайындаған және демеушілік
ететін бірқатар арнайы бағдарламаларға қатысты.
1995 жылдан “Қазкоммерцбанк” АҚ ҚР Үкіметінің ... ... ... және ... мәні бар ... саласы кәсіпорындарын қайта
құрылымдау және жекешелендіру үрдісіне белсене қатысты.
1996 жылы банк ... ... ...... ... ... сай болуына – қол ... ... ... ... АҚ “Deloittr & Touche” атты компаниясынан толық
халықаралық ... сай ... ... ... бірінші
қазақстандық банк болды. Тағы бір маңызды оқиға – “Thomson Bank Watch-BREE”
рейтинг агенттігінен ... ... ... ... АҚ
халықаралық несиелік рейтинг алған Орта Азия республикаларындағы бірінші
банк және аз ғана ТМД банктерінің біреуі ... ... ... ... ... банк ... ... және сол кезеңде ССF
Франция банктерінің (Credit ... de ... ... ... қодауымен жеделдетілген институционалдық ... ... ... жүзеге асыра бастаған бірінші банк болды.
Банк және бүкіл қазақстандық банк секторлары үшін маңызды жетістік – ... осы ... ... ... ... тек ҚР ... ғана мойындаған,
Неміс мемлекеттік “Hermes” Экспорттық Сақтандыру компаниясының қарызгер
ретінде ... ... Банк 1997 жылы ... бірінші синдикатталған
несиелер ала және төлей тұтастай 14 халықаралық синдикатталған ... ... ... ... ... ... нарығында белсенді болып келеді.
1997 жылы банкке “The Euromany Publications” атты рейтингілік ... ... ... беріледі және “Қазкоммерцбанк” АҚ 1997-
1998 жылдарда Орта ... ең ... банк ... атақ ... ... қайта құру және даму банкінен 22 млн. ... ... ... және ... және орта ... қолдау мақсатында қарыз
беру агенттігі ретінде қызмет жасайды.
1998 жылдың май айында үшжылдық еврооблигацияны шығару ретінде 100 ... ... банк ... ... Бұл ... ... ... дамуына өз үлесін қосты.
1997-2004 жылдар аралығында ... ... ... ... ... және ... алдыңғы қатарлы қаржылық басылымдарымен
«Euromoney», «Globol Finance», «The Banker» аттары берілді.
2001 жылы ... ең ... рет DEG атты ... ... 7 ... ... ... несие алды.
2002 жылы «Қырғызавтобанк» ААҚ 74% акциясын алды. Бұл ААҚ ... ... ... ... ... АҚ ... жеке ірі банктердің бірі ... Оның 2005 ... 31 ... ... активтерінің және заңды
және жеке тұлғаларға қызмет көрсету негіздері №8 қосымшада көрсетілген.
2005 жылдың 31 желтоқсанындағы банктің таза ... 8,761 млн. ... ... АҚШ долларын), активтері 434,241 млн. теңге, (011 млн АҚШ ... ... - 45,579 млн. ... (316 млн. АҚШ ... ... банктің негізі болып топ-менеджерлері табылады.
Бұдан басқа қаржы ұйымы ретіндегі акционеры – ... даму және ... ... ... саналады. (15%-акциясы бар).
“Қазкоммерцбанк” АҚ дәстүрлі қызметтеріне ... ... ... және ... және ... валюталар негізінде несиелерді
ұсыну жатады. “Қазкоммерцбанк” АҚ сондай-ақ клиенттердің ағымдағы есептер
негізінде қызмет ... ... кең ... ... ... ... ... дебеттік төлемдер, әртүрлі банктің қаржыландыру
қызметтері кіреді.
2005 ... 31 ... ... бойынша Қазақстанда
“Қазкоммерцбанк” АҚ ... 22 ... ... ... есеп ... және 6 ... сауда бөлімдері бар. ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ
“Қазкоммерцбанк” АҚ Лондонда басқару үкімет және ... ... ... ... АҚ ... ... ... қосатын Банктің
топтардың басты компониясы болып табылады (1-кесте).
«Казкоммерцбанк» АҚ VISA және ... ... және ... ... және оның ... және ... карточкалары
Cirrus/Maestro жүйесіне енуі ... ... 2004 ... ... ... бойынша айналымдағы карточкалардың саны 313,965
көлемді құрады. «Қазкоммерцбанк» АҚ тармақталған банкоматтар ... ... ... 31 ... ... саны ... ... 1001-ді құрады. «Қазкоммерцбанк» АҚ сондай-ақ жергілікті банктердің
ішінен ең ... ... ... ... телефондық банкинг және
интернент банкинг қызметтерін ...... АҚ ... топтары
|Көрсеткіштер |Кәсіпорынның |Казкоммерцбанктің |Қызмет түрлері |
| ... елі ... | |
| | | | |
| | |2007 |2006 |2005 | ... |100% |100% |100% ... ... ... ААҚ ... | | | ... |
| | | | | ... ... ... |100% |- |- |Ірі ... ... АҚ |Республикасы | | | ... жеке |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... ... |Қазақстан |55% |100% |100% ... ... ... | | | | ... | | | | | ... |100% |100% |100% ... ақша |
|эшнл Б. В.» |Королдығы | | | ... ... | | | | ... ... ... |72,97%|72,84%|71,35%|Коммерциялық банк |
|Қырғыстан» |Республикасы | | | | ... АҚ ... ... бизнестің қызметі ретінде
Қазақстанда өзінің қызметін жүзеге асыратын ірі және орта ... ... өнім ... ... ... ... ... береді. Жоғарғы деңгейдегі өтімділікті қолдау мақсатында
«Қазкоммерцбанк» АҚ өзінің саясатына ... ... ... 18 ай мерзімінде несие береді, сондай-ақ қазіргі ... ... ... ... ... жүйесін қарастырады.
Қазкоммерцбанк» АҚ Қазақстандағы шетел банктеріне және өзінің
корпоративтік ... ... ... ... ... ... ... Ресей, Қырғызстандағы ірі корпоративтік клиенттерін
қаржыландыруды қарастырады. 2004 жылдың 31 ... ... ... ... ... 524,809 млн. ... (4,0 млдр. АҚШ долларын ) құрады.
Инвестор үшін бағалы өағаздар негізіндегі салымдар және синдицирленген
қарыздар формасында инвестицияларды ... ... ... ... ... ... ... заемшыны кешенді бағалау қажеттілігі
несиелік рейтинг ... ... ... ... Бұл ... ... қарастырылған.
2. – кесте
«Қазкоммерцбанк» АҚ несиелік рейтингі
|«Қазкоммерцбанк» АҚ 11.04.2006 несиелік рейтингісі бойынша жағдайы |
| ... ... ... ... ... |ВВ ... |C/D ... мерзімді |В ... |DТ & Mоody's ... ... ұзақ ... |Bal ... ... |D ... ... ... |ВВ ... ... ... ...... | ... ... пікір ... ...... ... ... эмитенттің төлемқабілеттілігіне
әсер етуі;
В – ағымдағы міндеттемелер көлемі ... ... ... D – ... ... ... ... АҚ келесідей қаржылық көмектер көрсетеді. Ол
еңбекақы қызметтерін қосқандағы ... ақша ... ... ... ... ... және бағалы қағаздар нарығына негізгі
қатысушылардың бірі болып талады. Сонымен бірге банк ... ... ... алтын, күміс сияқты бағалы металдарды сақтау, сатып
алу және ... құқы бар. 2001 ... ... банк ... ... трасталық қызметтерді көрсете бастады. 2006 ... ... ... ... ... клиенттерге деген дипозиттердің
көлемі 530 млн. АҚШ ... ... ... ... персоналдарының саны 3,044 және 2,850 адамды
құрады. Келесі бір ... ... ... ... несиені жатқызуға
болады. “Казкомерцбанк” АҚ ипотекалық несие беру шарттарын 3 -кестеден көре
аласыз:
3-кесте
“Казкомерцбанк” АҚ ... ... беру ... ... ... мен ... берілу пайызы ... | ... ... ... ... ... ... 85% на |
| ... ... ... | ... ... ... құнынан 15% ға |
| ... ... ... | АҚШ ... немесе теңгемен (егер 1 жылдан |
| ... ... ... | 10 ... ... ... ету ... | Пайдаланатын немесе сатып алатын ... үй. ... ... ... ... “Қазкоммерцбанк” АҚ ипотекалық несие 20
жылға дейін беріледі (4.-кесте)
4-кесте
| |37 айға |37 ... 7 ... ... 15 |15 ... 20 |
| ... ... |жылға дейін |жылға дейін ... ... ... ... ... ... | | | | ... ставкасы|15 % |14,5% |14% |13,5% ... | | | | ... | | | | ... ... ... қарыздар - құрылыс мерзімі екі жылдай
көлемге созылатын кұрылыстық фирмаларға берілетін несие. ... ... ... ... үй сатып алу үшін 15-25 жылға да беріледі.
Есептік жылы ... АҚ ... ... ... ... нақты секторларын несиелеуді кеңейтумен сәйкес келді. 2006
жылдың 31 желтоқсанда банктің жалпы несие ... ... 524,809 ... (4,0 млдр. АҚШ долларын ) құрады. Мұның бәрі жаңа клиенттерді
тартумен ... ... ... өткізілген несиелік саясаттың
динамикасын куәландырады. Корпоративтік клиенттерді несиелеуде Банк ... ... ... ... ... ... және орта ... ... ... 2,5 млрд ... немесе берілген несиелердің
жалпы көлемінен 25 %-ды ... Жыл ... ... бизнеске берілген
несиелер 1 млрд. теңге немесе несиелік портфелдің жалпы көлемінен 16 ... жылы ... АҚ ... секторы бойынша несиелік
портфелінің әртараптандыру саясатын ұстанды (5 - ... Жеке ... ... ... ... портфелдің жалпы көлемінен 17 %-ға
артпаған. Едәуір ... ... ... ... ... баспа ісі,
көлік пен коммуникация сияқты экономиканың келешегі бар ... АҚ ... ... ... ... ... |31.12.2005 ... |
| |Млн. ... |% |Млн. ... |% ... ... |4,697 |12,3 |1,957 |9,4 ... ... ... және |3,345 |8,8 |2,402 |11,6 ... | | | | ... |5,214 |13,6 |6,119 |29,5 ... ... |1,786 |4,7 |38 |0,2 ... үй ... |953 |2,5 |688 |3,3 ... |1,368 |3,6 |646 |3,1 ... ... |73 |0,2 |431 |2,1 ... ... |365 |1,0 |204 |1,0 ... материалдарын өндіру |201 |0,5 |83 |0,4 ... ... |2,120 |5,6 |736 |3,5 ... ... ... |311 |0,8 |244 |1,2 ... және ... |11,744 |30,7 |1,760 |8,5 ... ... |2,418 |6,3 |2,456 |11,8 ... |3,587 |9,4 |3,002 |14,4 ... |38,182 |100,0 |20,766 |100,0 ... ... несиелік портфель құрылымы.
“Қазкоммерцбанк” АҚ-ның Атырау облысындағы филиалы өздерінің ... ... ... ұсынады.
“Лучший”;
“Лучший (зейнеткер)”;
“ХХІ ғасыр”;
“Капитал”;
“Жедел жинақтау”;
“Универсальный”;
“Детский”.
Осы депозиттер қоржыны туралы мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... негізі
|Салымшылар түрі ... ... ... ... ... |
| | ... |мерзімі |
| | | |(ай) ... Жасы ... ... тг, 50 $. | 6, 9, ... ... ... | | | ... | | | ... |“Лучший” |10000 тг, 500 $. |3, 6, |
| | | |9,12. ... ... ... ... |10-100% ... | 3, 6, ... $ ... болатын| ... бер |13, 15, ... | | |18. ... ... ... | | ... ... 1000 ... жинақтау ” |150000 тг, 1000 $. |6, 9, 12, |
|$-дан жоғары болатын | | |15, 18, ... ... | | |24. ... ... 100 ... |500 ... 50$ |1,3,6,12, |
|$-дан жоғары болатын | | | ... ... | | | ... 16 ... ... |1000 ... 50$ |12 ... | | | ... ... ... бағалы қағаздармен операцияларының рәсімделуін
талдау
Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялар жүргізуде коммерциялық
банктерде мынадай құрылымдар ... ... - ... ... ... мен ... - инвестициялық немесе қор
бөлімдері. Олар банктің инвестиішялық саясатын банк есебінен ... ... ... ... сол ... ... ұйымдардың,
ведомоствалардың бағалы қағаздарын шығарып сата алады, клиенттің ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен операциялары қорлык, коммерциялық,
эмиссиондық, саудалык, сенімділік, кепілдік, гарантиялық түрде болады.
Банктің мемлекеттік ағалы қағаздар қозғалысы - ... сату ... беру - ... ... ... калыптастырады. Соңғысының негізін
кұрайтын биржа - бағалы қағаздар ... ... ... ... Биржа - бұл екінші реттегі нарық, бұнда бағалы
қағаздармен сауда-саттық нәтижесінде халық шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... өсуі жүзеге асады
және бағалы қағазды қосымша шығару үшін жағдай жасалады. Бар ... ... ... ... ... ... ... нарыкты қалыптастырады.
Банк бірден-бір акциялардың эмитенттерінің анағұрлым белсенділері болып
табылады. Үлестік бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... ... тиімді болып көрінеді[14].
Акцияларды орналастырудың нарықтық бағамына бағытталған жоғары ... ... ... ... құнсызданумен байланысты
иелерінің инфляциялық шығындарын өтей алмайды. Банк ... ... ... ... ұзақ ... және орта мерзімді
перспективада инфляция қарқынын компенсациялауды жүзеге асырмайды. ... ... ... ... екі ... аспаған.
Акция ұстаушылардың мүдделерін қорғау банкі активтерін жыл ... ... ... бұрынғы акционерлер арасында ... ... ... ... ... ... қарыздық міндеттемелер нарығының дамуына жақсы жағдай
жасалған. Бірақ, бұл ... және ... ... вексельдерге
қарағанда, облигацияларға анагұрлым аз ... ... ... ... қарыздық міндетгемелерді шығарумен салыстырғанда заңмен
қатаңырақ бақыланады.
Ал депозиттік және жинақ сертификаттарының нарығы ... ... және ... ... табылады. Бірақ сертификаттардың екінші реттік
айналысы іс жүзінде дамымасада, ... ... ... олар ... ... ... қағаз ретінде үнемі сұраныста болады және сатып
алушы үшін біршама ... ... ... ... ... байланысты. Банктік
вексель ақша сертификатының барлық қасиеттеріне ие. Оның ...... мен ... ... үшін ... ... ретінде пайдаланылады.
Коммерциялық банктер пайда табу үшін басқа эмитенттердің ... ... ... ... ... ... ... атқара алады: олар өтімділігі жоғары табысты активтерді
қалыптастыру құралы бола ... Бұл ... ... ... ... лық ... алу. Бағалы қағаздар нарығының бағалық коньюнктурасы
алыпсатарлық операциялар үшін қолайлы болып ... ... ... ақы үшін ... ... сақтайды, олардың есебін жүргізеді ... ... ... да депозиттік қызметтерді көрсетеді.
“Қазкоммерцбанк” АҚ бағалы қағаздар портфелі қайта ... ... ... ... төмен тәуекелді жоғарғы өтімді бағалы
қағаздармен ұсынылған (7-кесте).
7-кесте
“Қазкоммерцбанк” АҚ ... ... ... құрылымы[15]
|Көрсеткіштер ... ... |
| |мың ... ... ... ... мерзімді қазынашылық міндеттемелер |19,91 |15,6 |24,19 |12,5 ... | | | | ... ... ... міндеттемелер |3 |21,0 |2 |21,0 ... | | | | ... Ноты |103 |19,3 |308 |15,6 ... ... ... (НСО) |376 |17,0 |328 |17,1 ... ... |25 |17,2 |- |- ... |296 |13,9 |109 |9,2 ... |2,713 |15,8 |3,166 |13,2 ... АҚ ... ... ... қағаздар мәліметтер
келесі 8-кестеде келтірген.
Kazkommerts International B.V., Банктің еншілес ... ... ... ... ... Өтеу мерзімі 2007 ... ... үшін ... ... ... бір рет 8 ... жəне 8
қарашада төленеді, өтеу мерзімі 2013 жылғы сəуірдегі еврооблигациялар үшін
пайыз 16 сəуірде жəне 16 ... ... өтеу ... 2014 ... ... үшін ... 7 сəуірде жəне 7 қазанда төленеді,
өтеу мерзімі 2009 ... ... ... үшін ... 3 ... 3 ... төленеді, өтеу мерзімі 2015 жылғы ... үшін ... 3 ... жəне 3 ... ... ... ... борыштық бағалы қағаздар
9- кестеде “Қазкоммерцбанк” АҚ мемлекеттік бағалы қағаздарды шығарудағы
қаржылық жағдайының талдану деңгейі келтірілген.
9- кестеде “Қазкоммерцбанк” АҚ мемлекеттік бағалы ... ... ... млн. ... ... |2006 |2005 |2004 ... ... ... ... (БҚ) |38 743 |74 780 |71 201 |21 279 ... |8 857 |56 307 |35 161 |13 736 ... ... |1 545 |689 |12 800 | ... БҚ | | | | ... емес |28 341 |17 784 |23 240 |7 543 ... ... БҚ |489 |138 |5 539 | ... ... ... БҚ |44 |64 |32 |17 ... ... ұзақ |414 |218 |146 |286 ... ... ... | | | | ... ... жəне |39 201 |75 551 |71 517 |27 121 ... ... | | | | ... ... инвестициялық қоржынын басқару ... АҚ ... ... ... ... ... барлық секторларында операциялар жүргізіп, Қазақстандағы бағалы
қағаздар нарығындағы ... ... ... ... Бұл жайтқа Банктің
инвеститциялық жан-жақты қызметі мен бағалы ... ... ... ... ... ... Инвестиция қоржынын тиімді қалыптастыру
жəне оны басқара білу – ... ... ... оның ішінде
Казкоммерцбанктің де басты ... ... ... дұрыс басқара білу
бағалы қағаздар операцияларында кіріс деңгейін өсіруге жəне ... ... ... ... ... ... ... үшін банк қоржынға теңделген стратегиялық
басқаруды қолданады. Банк қоржынының ... ... ... жəне ... облигациялар құрайды, ол РЕПО операциясы арқылы
бұл қағаздарды нарықта тез сату немесе қаражат тарту жолымен ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады. Қалған бөлігі,
сатып алғанда басты ... ... пен ... ... ... ... мен ... корпоративтік облигациялары сынды
тəуекел жəне жоғары табысты құралдарының үлесіне келеді. Қазақстандық
эмитенттердің батыс ... ... ... ... ... ... инвеасторларының ерекше қызығушылық танытуына себеп болды, өз
кезегінде ол Банктің ... ... ... ... жəне ... ... қол жеткізді. Бүгінгі таңда Казкоммерцбанк жаңа құралдар
мен ... ... ... келе, бағалы қағаздар нарығындағы батыс
жетекші ... ... ... ... ... ... нарығында жүргізетін кез келген компания
үшін нарықтық бағалардың өзгеруі үлкен ... көзі ... ... ... ... ... ... тəуекелді ең төменгі деңгейге
жеткізуге болады, ондай стратегия ... іс ... ... жоққа шығаруы мүмкін. Активтердің сапасына, олардың тəуекел мен
өтеу мерзімі бойынша да, эмиссия валютасы ... да ... ... ... ... ... ... да реттеуге мүмкіншілік
береді.
Бағалы қағаздардың жоғары кірісті жəне ... ... ... үшін Банк ... ... ... Тəуекелдер мен өтеу мерзімдері бойынша қоржынның құрылымын жасау;
ə) Жоғары кірісті жəне ... ... ... ... ... Ұзақ ... ... салымдар мақсатымен, сондай-ақ ішкі
нарықта қайта сату
мақсатымен батыстық контрагенттерден бағалы қағаздар сатып алу;
в) Ұлттық валюта бағамының ... ... ... ... ... ... АҚШ ... эмиттенген бағалы қағаздарға жəне
кері қарай активтердің құйылуы.
Дифференцияланған инвестициялық қоржынды қалыптастыру мақсатында
корпоративтік ... аса ... ... ... ... ... ... теңгенің девальвация қарқыны үдеген жағдайда ішкі бағалы
қағаздар нарығында ... ... ... ... ... ие болды.
Осыған байланысты Банкпен өзіндік жоғары өтімді ... ... ... ішкі нарықта қайта сату мақсатында қазақстандық
еуробондтарға ... ... ... ... банк ... мемлекеттік бағалы қағаздарын саудалайды. Қазіргі кезде
“Қазкоммерцбанк” АҚ саудалай негізіндегі мемлекеттік бағалы қағаздар қоржын
10,11,12,13 кестеде келтіреді
10-кесте. “Қазкоммерцбанк” АҚ ... ... ... ... ... 2005 ... 1 қазанына, ҰБ Ноталары
11-кесте “Қазкоммерцбанк” АҚ МЕККАМ (мемлекеттік қысқа мерзімді қазынашылық
міндеттеме)
12- кесте ... АҚ ... ... ... ... ... аталуы |валюта |Нарықтық құны,|Сатып алу|Өтеу |Есептелінген|
| | |мың ... ... ... |пайыздар, |
| | | | | |мың ... ... |KZT |303583 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |203359 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |203 359 ... |
| | | |5 |6 | ... |KZT |203 359 ... 625 |
| | | |5 |6 | ... |KZT |82 ... |
| | | |3 |5 | ... |KZT |461 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |102 882 ... 478 |
| | | |4 |6 | ... |KZT |205 764 ... 956 |
| | | |3 |6 | ... |KZT |83 165 ... |
| | | |3 |6 | ... |KZT |102 687 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |29 574 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |102 687 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |102 687 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |205 374 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |51 344 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |102 687 ... |
| | | |5 |6 | ... |KZT |309 631 ... 075 |
| | | |4 |6 | ... |KZT |103 210 ... |3025 |
| | | |4 |0.2006 | ... |KZT |206 420 ... 050 |
| | | |4 |6 | ... |KZT |9 796 ... |
| | | |5 |8 | ... |KZT |12 444 ... |
| | | |5 |8 | ... |KZT |791 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |1 020 ... |
| | | |4 |6 | ... |KZT |109 131 ... 171 |
| | | |3 |6 | |
|4 829 |KZT |316 781 ... 205 |
| | | |4 |6 | ... |KZT |211 187 ... 137 |
| | | |4 |6 | ... |KZT |22 ... |
| | | |3 |8 | ... |KZT |27 533 ... |
| | | |4 |8 | ... |KZT |412 585 ... |
| | | |4 |9 | ... |KZT |268 261 ... |
| | | |4 |9 | ... |KZT |214 609 ... |
| | | |4 |9 | ... |KZT |321 913 ... |
| | | |5 |9 | ... |KZT |14 486 ... |
| | | |4 |9 | ... |KZT |13 763 ... |
| | | |5 |0 | ... |KZT |115 396 ... 397 |
| | | |4 |8 | ... |KZT |95 034 ... 781 |
| | | |4 |6 | ... |KZT |142 338 ... |
| | | |5 |6 | ... ... | |5 610 025 | | |87 220 ... ... ... АҚ ... ... ұзақ мерзімді
қазынашылық міндеттеме)
|Эмиссияның аталуы |валюта |Нарықтық құны, |Сатып алу|Өтеу |Есептелінген|
| | |мың ... ... ... ... |
| | | | | |мың ... ... |KZT |14 105 ... |
| | | |3 |3 | ... ... | |14 105 | |43 | ... Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операцияларымен есеп жүргізуін
талдау
“Қазкоммерцбанк” АҚ шоттар жоспарының баланстық шотында көрсетілетін
бағалы қағаздар операцияларының ... ... ... ... ... ... ... франт-офис активті операциялар бөлімінде және бэк-
офис операцияларды есептеу және ... ... ... ... ... келесілер жатады:
• Активті операциялар бөлімінде бекітілген ... ... ... олардың бухгалтерлік есепте көрсетілуі;
• әрбір операция ... ... ... жолдамалы құжаттарды
бақылау;
• бағалы қағаздар қоржынының, сонымен ... ... ... және
инвесторлармен жасалған мәмілелер есебін жүзеге асыру;
• қаржы нарығында жүргізілетін операциялармен байланысты ... ... ... ... ... және есептеу;
• ҚР Ұлттық банкіне, бағалы қағаздар бойынша ұлттық комиссияға,
статистиканы ... ... және ... да ... ... есеп ұсыну және дайындау.
Көрсетілген міндеттерді жүзеге асыру мақсатында бэк-офис келесідей
қызметтерді ... ... ... ... мәмілелер талаптарына сәйкес
бухгалтерлік есепті жүргізу және рәсімдеу, ... ... ... ... ... ... ... жасау;
• Бағалы қағаздар операциялары бойынша бухгалтерлік өткізбе жасау;
• Банкаралық ... ... ... ... ... Валюталық нарық және бағалы қағаздар нарығындағы операцияларды
есептеу үшін қажетті банктің дербес ... ашу және ... ... журналдарда операциялар және ақша есебін жүргізу;
• Мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... ... ашу, ... және ... Инвестормен ақшалай есеп айырысуды уақытылы жүргізу, журналды
әрбір инвестордың ... ... есеп ... ... ... ... бағалы қағаздарына талдаулық есеп
жүргізу және инвесторларға мемлекеттік бағалы қағаздармен мәміле
бойынша есеп берулерді, үзінді көшірмелерді, ... ... ... және ... ... ... ... міндеттері:
• бағалы қағаздар нарығында, валюталық нарықта және қаржы нарығының басқа
да сегментерінде операцияларды жүзеге асыру;
• қаржы нарығында қаражаттарды тарту және ... ... ... бағалы қағаздардың тиімді қоржынын қалыптастыру.
Франт-офистің негізгі қызметтері:
ҚР мемлекеттік және мемлекеттік емес бағалы қағаздармен ... ... ... нарығында ұлттық және шетел валютасында операцияларды
жүргізу;
Ішкі және сыртқы валюталық нарықта конверсиялық ... ... ақша ... қамтамасыз ету;
Мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алу ... сату ... ... қабылдау және орындау;
Банктің бос ресурстарын ҚР-ң аукционында мемлекеттік және мемлекеттік ... ... ... нарығында орналастыру;
Мемлекеттік бағалы қағаздардың ... ... және ... ... (БАН) банк ... үшін ... тартуды және
орналастыруды жүзеге асыру;
Жоғары табысты және өтімді бағалы қағаздар ... құру және оны ... ... және ... нарығының басқа ... ... ... ... ... және қаржы ... ... ... ... мәміле жасау;
Мемлекеттік бағалы қағаздарды кепіле ала отырып несиелеу;
Конъюктураны және әр түрлі қаржы нарығының табыстылығын талдау.
Банктің қазынашылық ... мен ... да ... ... бағалы қағаздары өтімділікті демеу үшін Ұлттық банк ... ... ... ете ... АҚ ... бағалы қағаздар есебі
Бағалы қағаздарды айналысқа шығару кезінде банк ... ... ... ... баға ... ... мүмкін. Бұл ең алдымен бағалы қағаздар
бойынша сыйақы (купон) алдын-ала белгіленуімен ... ал ... ... ... ... табыстылық та өзгеріске ұшырап
отырады.
Шығарылған бағалы қағаздар бағасы мен оның атаулы құны арасындағы
айырма әр ... ... ... ... ... ... ішінде бағалы
қағаздар бойынша сыйақы мөлшерлемесі мен сыйақының ... ... ... ... Бұл ... банк балансында
есептеледі:
• Теріс – шығарылған бағалы қағаздар бойынша ... ... Оң - ... бағалы қағаздар бойынша сыйақы ретінде.
Инвестор бағалы қағаздар нарығында жұмыс істей ... ... ... ... ... ... қаржы активінің сан
алуандығына қол жеткізу. Бұл салымдардың жоғалу ... ... ... ... ... ... барлық ақшасын бір ... ... Бұл ... ол ақша ... нарықтық өзгеруіне толығымен тәуелді
болады. Егер қаражаттарын бірнеше компаниялардың акцияларына салатын болса,
онда инвестордың табысы кейбір ... ... ... ... ... Егер де ... ... ұстанатын болса, онда ол
міндетті түрде инвестициялық (қор) қоржын деп аталатын оған тиісті әр түрлі
бағалы қағаздар ... ... ... қоржынының объектісіне әр түрлі бағалы қағаздар жатады:
акция, облигация, бағалы қағаздардың туынды түрлері. ... ... ... ... мүмкін. Қағаздардың көлемі де әр түрлі болады. ... ... ол ... немесе зиян әкелуі мүмкін және әр ... ... ие. ... ... ... ... ... мен
көлемдер қоржын құрылымы деп аталады. Өз кезінде олар ... ... ... ... ұсынады: бағалы қағаздар құрмында және
көлеміне кіретін құрамды өзгерту.
Сатуға арналған ... ... және ... ... ұсталатын бағалы
қағаздарды ең алғаш тану кезінде нақты шығындар бойынша бағаланады. Мәміле
жасау кезіндегі шығындар осы ... ... ... тану кезіндегі құнға
жатқызылады.
Бағалы қағаздардың әділ құны бір немесе бірнеше жалпы жұрт қабылдаған
әдіс көмегімен анықталуы мүмкін. ... ... ... әділ ... ... ... ... пайдаланатын бастапқы деректер жатады. Сонымен
қатар әділ ... ... ... әдістер мен бастапқы деректерді ашып
қарастыру ... ... ... ... ... ... ... бағалау
жүргізілмейді. Төменде банктің бухгалтерлік есебінде бағалы қағаздармен
операцияларының көрінісінің тәртібі келтірілген.
Саудаға ... және ... ... ... қағаздар
Мысалы, Банк 2002 жылдың қаңтар айында қор ... ... ... ... ... ... 3 жылға шығарған және орналастырған
бағалы қағаздарды келесі шарттар бойынша алады:
1. Саны 1 000 ... ... құны ... ... Жарияланған табыстылық (сыйақы мөлшерлемесі) жылдық 6%
4. Сыйақыны төлеу дүркінділігі ай сайын
5. Қор биржасындағы бір ... ... құны ... ... Қор ... бір бағалы
8. қағаздың жалпы құны 1 020 000,00 теңге
9. Жасалған мәміле бойынша биржаның ұстап қалатын комиссиялық жиыны
5 100,00 теңге
Екінші нарықта мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... ... басқа қайтадан сатып алу келісімі немесе РЕПО
және кері РЕПО ... ... ... ... РЕПО және кері ... ... ... қағаздардың екінші нарығындағы екінші
деңгейдегі банктер – алғашқы делдалдардың ... ... ... ... ... болып отыр, сонымен қатар мемлекеттік бағалы қағаздар нарығында
өзінің ... ... ... әсер етеді.
РЕПО және кері РЕПО операцияларын Ұлттық банк ... ... ... МБҚ мен ... ... РЕПО ... ... үшін келісімшарт
жасалады. 1996 жылдың 28 наурызынан «Қазақстан Республикасының мемлекеттік
бағалы қағаздарымен РЕПО және кері РЕПО операцияларын ... ... РЕПО ... – екі ... ... қаржылық операция: бірінші
бөлімінде (РЕПО-ны ашу) Ұлттық банк бағалы ... ... ... ... ... ... делдалға сатады, екінші ... ... ... банк ... ... ... сатып алуға
міндеттенеді, ал алғашқы ... – РЕПО ... ... ... Ұлттық банкке оларды ақша қаражатарына ауыстыру арқылы қайтарады.
Кері РЕПО ... екі ... ... ... ... ... ... ашу) Ұлттық банк бағалы қағаздарды қатысушылардың бір
мерзімді міндеттемелерімен ... ... ... ... ... ... сатып алады, онда Ұлттық банк бағалы ... ... ал ... делдал – РЕПО келісімшартында ... ... ... ақша ... ... арқылы сатып алуға міндеттенеді.
РЕПО сатып алушысы алатын жай жылдық пайыздық мөлшерлеме жабылу бағасы
мен ашылу бағасының арасындағы айырма қатынасы ... 360 ... ... немесе кері РЕПО операцияларының нақты қызмет ету ... ... ... ... және ... ... ... есептеледі:
Q = Ps – Po / Po x 360 / t x 100% (13)
Мұндағы: Q –жай жылдық пайыздық ...... жабу ...... ашу ... – РЕПО қызмет ету кезеңі.
РЕПО және кері РЕПО ... ... үшін ... ... әрбір сәйкес бас келісім жасауы ... Ол ... ... РЕПО және кері РЕПО ... мерзімі бір күн және одан
жоғары уақытқа белгіленеді, сонымен бірге, жабу уақыты бағалы ... ... ... 5 ... ... ... Сатушы және сатып алушы ... оның ... ету ... ... ... қарастыруға құқығы жоқ,
сонымен бірге екі жақтың келісімшарт ... ... ... ... өкім ... ... жоқ. Егер сатушы немесе сатып алушы жабылу
күнінде келісімшартты ... РЕПО ... кері РЕПО ... жоқ деп ... ... бұл ... ... делдалдары арқылы инвесторларда депозиттерді қабылдауға Қазақстан
Республикасының Ұлттық банк берген ... ... ... ғана ... «ҚР Қаржы министрлігі шығарған мемлекеттік ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкі аукцион жүргізеді.
Қазақстандық коммерциялық банктер үшін РЕПО ... ... ... ... жаңа түрі ... ... банктер және қаржылық компаниялар мен басқа да қор нарығының
қатысушылары кең ... ... ... ... пайда болған
қиындықтарға қарамастан, РЕПО нарығы дамудың объективті келешегі бар ... оның ... бірі бола ... Жоғарыда айтылғандай РЕПО – екі
бөлімнен тұратын ... ... ... ... бір жақ ... ... ... сатады және сол уақытта белгілі бір мерзім ішінде немесе
екінші жақтың талабы ... ... ... ... ... алуға
міндеттенеді.
Қайтадан сату міндеттемесіне екінші жақ өз ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды қайта сатып-алу
алғашқы сатып алу бағасынан жақсы баға бойынша ... ... ...
РЕПО-ны бірінші бөлімде бағалы қағаздарды сатып-алушы (ақша қаражаттарын
сатушы) ретінде ... ... ... ... ... ... ... табысы осы операцияларды басқа операциялармен жүргізу
тиімділігін салыстыруға мүмкіндік беретін ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДА МЕМЛЕКЕТТІК БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ДАМУ
КЕЛЕШЕГІ
3.1 Қазақстан Республикасында мемлекеттік бағалы қағаздардың қазіргі
жағдайы және даму келешегі
Қазакстанда ... ... ... ... пайда болуын және
калыптасуын түciнy үшiн оны тарихи тұрғыдан қарастырып ... ... ... ... ... елде барлық шаруашылық субъектiлерi
өздерiне кажетті капиталды орталықтанған бөлу бойынша бюджеттен, ... ... ... бойынша мемлекеттiк банктен алып дамыды. Ол кезде
бағалы қағаздар нарығы ... ... ... бос капиталды
алатын карыз алу жүйесi, ... ... ... ... болған жок. Мемлекеттiк облигациялар мәжбүрлi турде халыққа ... ... ... нарығын дамыту жəне инвестициялау мүмкіндіктерін
кеңейту ... ... ... ... ... ... емес ... ақшасын тарту тетіктерін жетілдіруді көздейтін
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 24 ...... ... ... ... ... нарығын дамытудың 2005-
2007 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды.
Жаңа редакциядағы «Бағалы ... ... ... ... 2003 жылғы 2 шілдедегі Заңы мен «Акционерлік қоғамдар
туралы» Қазақстан Республикасының 2003 ... 13 ... Заңы ... ... ... қабылдау қаржы құралдарына инвестиция ... ... жаңа ... ... ... болды. Корпоративтік
бағалы қағаздар нарығындағы қолданыстағы ... бар ... саны 2006 ... 1 ... 2 300 ... құрады, нарықта 62
делдал-дилер, 18 тіркеуші, 11 кастодиан ... ... ... басқаруды жүзеге асыратын 10 ұйым, 28 инвестиция ... ... ... ... ... қорлардың саны 2005 жылдың 1 қаңтарынан
бастап 2006 жылдың 1 ... ... ... 2-ден 45-ке дейін ұлғайды.
Бұл ретте, қарастырылып отырған кезеңдегі үлестік инвестициялық ... ... 32 есе ... 12 311 млн. ... құрады.
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 7 қаңтардағы «Электрондық құжат
айналымы жəне ... ... ... туралы» Заңы бұрын қабылданған,
алайда оның басымдықтарын нақты толыққанды пайдалану қазіргі ... ... ... ... ... арқылы басқаруға беру үшін
клиент қолының түпнұсқалығын растау рəсімі аса ... ... ... ... ... ... қызметтеріне қол
жеткізуді жəне сапасын ... ... ... ... қол қоюды
бағалы қағаздар нарығының ... ... ... енгізу тетігі
əзірленеді.
Төменде мемлекеттiк бағалы қағаздарға сипаттама берiлiп, ... ... және ... ... ... ... ... мемлекеттiк бағалы қағаздардың негiзгi түрлерi сипатталады.
Мемлекеттiк бағалы қағаз - ал мемлекеттiң iшкi қарызын бiлдiретiн құжат
формасы. Қазакстанда алғашқыда 1995 жылғы 21 ... ... ... қор ... ... Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар
Жарлығының 3 ... ... ... ... ... ... актiлерiне сәйкес iшкi мемлекеттiк карыз шамасында шығарылатын
iшкi мемлекеттiк займ облигациялары, сондай-ақ басқа бағалы қағаздар» ... ... 2003 ... 2 ... ... ... ... туралы»
Заңның 1 бабында «мемлекеттiк эмиссиялык, бағалы қағаздар - қарыз алушы
Қазакстан ... ... ... ... орган немесе
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi болатын ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар» делiнген
Заң, негiзiнде ұлттық мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығын ...... ... ... ... ұйымдарының, уақытша бос
ақша қаражатын республикалық бюджеттiң, кемшiлiгiн ... ... ... ... ... ... тiкелей несиелеу көлемiн азайту.
Мемлекеттiк бағалы қағаздардың мәні олар мемлекеттiң қаржы-несиелiк
қатынастарының, жиынтығы болып ... Бұл ... ... ... ... негiзiнен халықтың, уақытша бос ақша қаражатын қарызға алып,
оны бағалы қағаздар шығаруға жұмылдырады. ... ... ... ... мәні бiрдей, яғни олар қарызды бағалы қағаздар
болғанымен, iс-тәжiрибеде ... ... өз ... ... болады.
Мемлекеттiк бағалы қағаздар, әдетте, ... ... ... ... ... жою, атап ... бұрынгы займды өтеу;
мемлекеттiк бюджеттiң, кассалық орындалуын қамтамасыз ету; коммерциялық
банктердi өтiмдi резервтiк активтермен ... ету; ... ... ... ... ... ... және әлеуметтiк
мекемелер мен ұйымдарды қаражатпен қамтамасыз ету мақсатында шығарылады.
Мемлекеттiк бағалы қағаздарды шығару - Ұлттық банктен ... алу ... ... ... салыстырғанда бюджет ... ... ... әдiсi. Себебi нарықтың экономика
жағдайында Ұлттық банктiң, несиелiк қорын пайдалану онын, ... ... ... ... Ал ... кемшiлiгiн ақша эмиссиялаумен жою
айналымға нақты тауарлармен қамтамасыз етiлмеген төлем құралдарын ... Ол ... ... туындатады. Мемлекеттiк қарызды бағалы
қағаздарды шығарумен өтеу оны банктiк несиемен өтеуден ... ... ... ... ... жоғары өтiмдi болғандықтан
инвесторлар оларды екiншi нарықта оңай ... ... ... ... ... ... - iшкi ... қаржыландырудың
негiзгi қаражат көздерiнiң бiрi.
Мемлекеттiк бағалы қағаздардың, басқа бағалы қағаздармен салыстырғанда
eкі артықшылығы бар. Бiрiншiден, оның ... ... үшiн ... өте
жоғары және соған сәйкес жұмсаған негiзгi капиталды және ... ... ... ... ... ... ... қағаздарга немесе баскаға
жұмсаған капиталға салынатын салықпен ... бұл ... ... ... салынады. Әдетте мемлекеттiк ... ... ... және ... ... ... салық салынбайды.
Әдетте, мемлекеттiк бағалы қағаздарды таратып орналастыру:
Бiрiншiден, мемлекеттiң ұлттық банкi немесе каржы ... ... ... Шығарылған облигациялардың түрінe қарай олардың негiзгi
инвесторлары болып халық, банктер, зейнетакы және сақтандыру ... ... ... ... мен ... саналады.
Екiншiден, қaтты (бланктiк) немесе құжатсыз формаларда (арнаулы
шоттарга жазу ... ... ... ... мемлекеттiк бағалы
қағаздарды құжатсыз формада шығару бағыты өрістеуде.
Үшiншiден, аукциондык сауда, бекiтiлген ... ... ... алуға
тiлек бiлдiргендерге ашық түрде сату ... ... ... ... ... саудада үлестiру (жабық сауда) және басқа да ... ... ... ... ... экономикасының нарықтың қатынастарға өтуiнiң алғашкы кезеңiнде, яғни
2005 жылдың сәуiрiнде каржы ... ... ... 3 ... ... вексельдердi шығарды. 2006 жылдың ... ол ... ... деп, ал 2007 ... 22 ... №621 Үкімет
қаулысымен МЕККАМ-дар - ... ... ... қазынашылық
мiндетттемелер деп атауы өзгертiлдi. 2005 жылдың шiлдесiнен бастап Ұлттык
Банк ... ақша ... ... ... қысқа мерзiмдi ноталарды
шығарады. (14-кесте).
14-кесте Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздары
|Бағалы |Эмитенті ... түрі ... ... ... | | ... |құны |мерзімі оның|
|атауы | | | | ... ... |ҚР ... ... ... |100 |3,6,12 ай |
| ... | | | ... |ҚР ... ... ... |1000 |1-5 ... | | | | ... купон|
|МЕАКАМ |ҚР Үкімет |проценттік |теңге |1000 ... |
| | | | | ... 2 ... ... ... |теңге |100 |90 ... ... | | | | ... ... |ҚР ... |Дисконттық |АҚШ доллары |100 ... ай |
| ... ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | ... |ҚР ... ... |АҚШ ... |100 |3 ... ... ... ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | ... |ҚР Үкімет |проценттік |теңге |1000 |3 және одан |
| | | | | |көп ай |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |ҚР ... ... |АҚШ ... |100 |5 ... |
| ... ... | ... |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | ... |ҚР Үкімет |проценттік |теңге |1000 |1 жыл апта |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... ... бағалы қағаздар нарығының калыптасуында мерзiмi үш
айлық, МЕККАМ-дарға ... ... 4,8-5,6 есе көп ... ... ... ... ... алғашқы делдал-дилерлер арқылы МЕККАМ
эмиссиясының 57% -тен 84%-ке дейiнгi көлемiн сатып алған [2; 113.]. Ұлттык:
мемлекеттiк ... ... ... осындай жағымды тенденцияларды
ескерiп, үкімет МЕККАМ-дардың айналыс мерзiмi ұзактау жаңа түрлерiн: 2005
жылғы шiлдеден - ... 6 ай, 2006 ... ... - ... 12 ай, ал ... ... - мерзiмi 2-3 жыл болатын МЕОКАМ-24 деп аталатын мемлекеттiк
орта мерзiмдi қазынашылық мiндеттемелердi шығарды. ... ... 2006 ... ... 364 күн ... - iшкi ... ... Ұлттык, жинак,
облигациясы (ҰЖО) шығарылды. Егер айналыс мерзiмi 3, 6, 12 ай ... ... ... (МЕККАМ) бағалы қағаздардың
дисконттық (яғни ... - ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар тобына ... Бұл ... ... Әр тоқсан сайын купондык, процент есептеудi проценттiк бағалы
қағаз деп атайды. Ұлттык жинақ облигациясына есептелген проценттер ... ... 91, 182 және 364 күн ... ... ... ... МЕККАМ-тiң орташа есептелген дисконттың аукциондың бағасы
бойынша есептелген табыс ставкасына тең ... ... егер 2006 ... ... ҰЖО-ның бiрiншi шығарылымы бойынша бiрiншi табыс 27,4 жылдың
процент көлемiнде болса, онда МЕККАМ-ға төленетiн ... ... де ... ... ... ... МЕОКАМ және МЕАКАМ (мемлекеттiк
арнаулы казынашылық мiндеттемелер) жатады. МЕОКАМ - ол көрсетiлген құны
(номиналы) 1000 ... ... және ... eкі рет ... ... ... орта мерзiмдi казынашылық мiндеттемелер. ... ... ... ... ... баға ... (эмитент
шығарған бағалы қағаздар көлемiне койылған баға) орналастырылады.
Мемлекеттiк ... ... ... Оның купоны
эмиссияланганнан кейiнгi айналыс мерзiмi ... ... 6 айда ... шығарылған бағалы қағаздар көлемiне кесiлген бағамен арнаулы
аукциондарға орналастырылады.
МЕКАВМ - ол ... ... ... ... ... ... 2007 жылы айналыс мерзiмi 3,6,9 және 12 ай болатын Қазақстан
кор нарығының валюталық құралы.
МЕИКАМ - ол ... 2007 ... 10 ... ... сай айналыс
мерзiмi 3,6,12 ай болатын, көрсетiлген құны (номиналы) 1000 ... ... ... ... ... ... мiндеттемесi.
«Индекстелген» дегендi ... ... ... ... ... ... сыйақы инфляция деңгейiне байланысты индекстеледi (өзгередi),
яғни бағалы қағаздың иесi болашактағы инфляцияның ... ... ... ... ... - ол ... құны 100 АҚШ доллары болатын және ... 2004 ... 8 cәyipi деп ... ... валюталық, мемлекеттiк
облигация. Оның мiндетi - теңгенiң ... ... ... ... ... зейнетақы қорларының зейнетақы активтерiн корғау -
делiнген 1999 жылдың 5 сәуiрiнде қабылданған Үкімет қаулысында. 1999 ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк
қазынашылық мiндеттемелер, яғни МЕККАМ, МЕОКАМ, МЕАКАМ және ҰЖО АВМЕКАМ-ға
еркін айырбасталады. ... ... ... Министрлiгi МҚO мен ҰЖО-ын
ағымдағы құнымен сатып алып, одан теңгемен түскен ... АҚШ ... 88,3 ... ... ... көрсетiлген құны бойынша өтеу
үшiн жұмсады. Сөйтiп, осы аталған ... ... 5 ... ... ... құнын алуға, сондай-ақ, 1999 жылдың 12 cәуірінен бастап әрбiр
жарты ... ... ... және 12.04.2000) 6, 14 жылдық ... ... ... ... да ... ... ... айырбас үлгiсi көрсетiлген құны 100 АҚШ доллары болатын
және айналыс мерзiмi 35 күн, яғни 1999 ... 12 ... 13 ... деп ... ... ... 1999 жылы 6 сәуiрiндегi қаулысы бекiткен ... ... ... түсiрiлдi. Сыйақы (мүдде) бекiтiлген ставка
бойынша 5,4 жылдық процент мөлшерiнде төлендi.
Төменде келтірілген 15 кестеде мемлекеттiк бағалы ... ... ... келтірілген.
15 кесте. Мемлекеттiк бағалы қағаздардың қайталама нарығы, кезеңде
Қopыта айтқанда, 1994 жылы алғашқы мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... Респбуликасында
мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығы қалыптасты. Ол казiргi кезде Қазақстан
бағалы ... ... ... ... дамыған ceгменті. Әйтседе
мемлекеттiк бағалы қағаздар ... ... ... ... және сауда-саттықтың нәтижесi бойынша бағалы ... ... ... ... ... Бұл, ... Министрлiгiнiң шеттен алған карыз көлемiнiң төмендеуiнiң, ... ... ... қорларынан зейнетақы активтерiнiң
корпоративтiк облигациялар секторына құйылуының айғағы.
Төменде 16-кестеде айналыстағы мемлекеттiк бағалы қағаздардың ... ... ... бағалы қағаздардың құрылымы
кезеңнiң соңына, млн.теңге
3.2. Мемлекеттiк бағалы қағаздарды шығарудағы әлемдік тәжірибе
Қазiргi мемлекеттерге тапшылық ... тән, яғни ... ... ... бюджеттің тапшылығын дәл осы тарихи ... ... даму ... ... қарастырған жөн. Егер бюджет
тапшылығы ... ... ... және т.б. ... салдарынан, ұлттық өндiрiс деңгейiнiң төмендеуiнен туындаса,
онда ол тepic тапшылық. Егер бюджет тапшылығы ел экономикасының ... онда ол ... ... ... тапшылықты аздаған қиындықтармен
жоюға болады. Ал кipici мен ... ... ... ... ... ... тұрақты дамуының көрсеткiшi. Мемлекеттік
бюджеттiң тапшылығын ... ... ... ... ... ... болады.
Егер несие алу мүмкiндiгi болмаса, я ол жетiспесе, онда акша ... ... ... ол ... ... ол ... ... немесе мемлекеттiк карыз мiндеттемесiн шығаруға болады.
Мемлекеттiк карыз деген мемлекеттiң өтелмеген займдары мен олар бойынша
төленбеген ... ... ... ... ... ... ... карыз iшкi және сыртқы болып бөлiнедi. Мемлекеттiк
қарыздын, ... ... ... ... ... ... яғни ... эмиссияланған бағалы қағаздар; б) үкміет кепiлдiк берген басқа карыз
мiндеттемелерi. ... ... ел ... ... және ... ... активтерiмен камтамасыз етiледi. Мемлекеттік қарыз мемлекеттiк
бюджет есебiнен ... яғни ... ... ... өтеу
мерзiмi келгенде займдар жойылып, олар ... ... ... ... ... айналысқа шығарудың мақсаты:
а)айналысқа қосымша ақша массасын шығармай-ақ белгiлi-бiр күнтiзбектiк
датаға бюджеттiк шығын кассадағы бар қаражаттан көп ... ... бiр айда ... ... ... ... осы ... бюджет
шығындарын каржыландыру үшін қажетті қаражаттан кем болғанда (маусымдық
тапшылық); жыл корытындысында бюджетке түскен ... ... ... ... ол ... ... жылы бюджетке түсетін түсіммен өтелмегенде
(жылдық тапшылық) мемлекеттiк бюджеттің тапшылығын инфляцияға ... ... үй ... ... әлеуметтiк қамтамасыз ету және
с.с. мемлекеттiк мақсатты бағдарламаларды каржыландыру;
б) айналыстағы акша массасын, инфляция мен ... ... ... ... ... ... және т.б. ... өрлеу процестерiн
реттеу.
Әлемдiк тәжiрибеде мемлекеттiң, құжат ... ... ... Таяу ... ... ... Римде пайда болған
Қазiргi кезде әрбiр елде өзiнiң, мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығының
тарихы ... Онда ... ... ... ... шығарылым мерзiмi, оларды шығарушылар, ұлттық мемлекеттiк бағалы
қағаздар нарығынан, ... оған ... және с.с. ... ... (3.1.Сурет).
АҚШ-та бағалы қағаздар нарығы қарқынды дамыған Онда мемлекет ен, ipi
қарыздар болып саналады. ... ... ... қағаздар эмитентiне
карай:
• федеральдық үкіметтiң, (қазынашылык) бағалы ... ... ... ... және т.б. бағалы қағаздары
болып екіге ... ... ... ... кор ... ... ... карай бастапкы калпына қайтымды (обратимый) және қайтымсыз
(необратимый) бағалы қағаздар болып та бөлiнедi. Қайтымды ... ... ... қор ... кез-келген бөлiмiнде жүргiзiлетiн
қағаздар. Олар - казынашылық вексельдер (мерзiмi 3 айдан 12 айға дейiнгi,
қазынашылық ұзақ ... ... ... 10-30 ... ... ... ... әдетте, алдын-ала белгiленген мерзiмде үнемі ашық
аукциондарда сатылады.
Қазынашылық вексельдер қағазсыз формада, яғни шоттарға жазу (компьютер
жуйесi арқылы бiр ... ... ... ... ... ... мерзiмдi облигациялар - олар я купонсыз, я ... ... ... Олар тек ... ... соң ... бағалы қағаздар бойынша табыс төлеу формасы әртүрлi болады:
өзгермелi ставка ... ... ... ... және ... ... купондық, процент немесе дисконттық ... ... соң екі ... түpi ... ... ... Мемлекеттiк бағалы
қағаздар ұсынушы және атаулы қағаз болып шығарылады.
Қайтымсыз қағаздар деген сатып алу-сатуға ... ... ... Олар ... тек алғашқы сатып алушы шығынының орны толтырылады.
Оларды басқаға беруге және ссуданы камтамасыз ету үшін колдануға ... ... ... қағаздар көп шығарылуда, әрі ... саны ... ... ЕЕ және НН сериялы жинак облигациялары жатады.
ЕЕ сериялы облигациялардың бағасы 50 процентке кемітіп сатылады да, ал
көрсетілген құнымен ... ... ... құны мен ... ... ... ... айналыс мерзiмiндегi жалпы ... тең. ... құны 50 ден 10 мың ... ... ал ... 8 жыл ... ... шығарылады. Алайда, оларды өтеуге
мерзiмiнен бұрын да (шығарылғаннан кейiн 6 ... соң) ... ... ... ... ... шығарылады, яғни облигациялар
бойынша процент инвесторлардың колында болу ... ... ... ... бұл ... ... ... өзгермелi ставкамен төленедi. Ол
соңғы 5 ... ... ... ... ... ... орташа
табыс көрсеткiшiне тең.
НН сериялы облигациялар 10 жыл мерзімге шығарылып, шығарылған кезде
көрсетiлген құнымен сатылады. Ол 50 ден 10 мың ... тең. Олар ... ... ... ... ... шығарылып, алдын ала
хабарланып, жылына 2 рет төленедi. ... ... ... ... ... ... бұрын өтелуi мүмкін. Бұл сериялы облигациялар 1982
жылдың соңынан кейiн eмiн-еркiн сатылмайтын болғандықтан, оларды минимальды
көрсетiлген құны 500 доллар ... ЕЕ ... ... ... ғана алуға болады [35;41-42.].
Соңғы жылдары АҚШ-тағы мемлекеттiк бағалы қағаздардың саны әртүрлi
үкiметтiк ... ... ... ... Агенттiк, Экспорт - импорт
банкi және т.б.) шығарған облигациялар ... ... Бұл ... ... ... оларды инвесторлар зор ынтамен алуда. Себебi
олар осы мекемелердiң активтерiмен ғана камтамасыз етiлмеген, ... ... ... ... АҚШ үкіметі камсыздандырады.
Германияда мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығы өте жоғары деңгейде
дамыған. Мемлекеттiк ... ... ... ... займдары,
федерацияның облигациялары, федеральдық темiржолдың, почтаның, жердiң,
коммуналар мен калалардың займдары ... ... кор ... ... ... ... зор, атап ... олардың
айналымдағы үлесі 40 процентке тең. Мемлекет iшкi карыздың 50 процентiн
карыз ... ... ... ... ... бюджеттің шығынын
өтеу үшiн мемлекеттiк бағалы ... ... ... ... Сондыктан бұл елде федеральдық карыз мiндеттемелерi де қарқынды
шығарылуда. ... ... ... орналастырумен Облигациялық
банктiк консорциумға ... ... ... 1986. ... ... ... де ... (олардың үлесі- эмисссияның 20
процентiне дейiн) pұқсат етілген. Мемлекеттiк бағалы қағаздардың барлығы ... ... ... ... мемлекеттiк бағалы қағаздармен катар нарықтык емес ... ... ... А және Б ... ... ... ... проценттер жыл сайын төленедi, ал Б сериялыға ... оны ... ... және ... үкiметпен оның
мекемелерiнiң қысқа мерзiмдi каражат кажеттiлiгiн өтеу үшiн ... ... ... ... ... мiндеттемелер жатады. Қазынашылық
қаржылық мiндеттемелердi заңды және жеке ... ... мен ... ... ... ... болады. Бұлар кор нарығының процентсiз
құралдары болып есептеледі (олар дисконтпен сатылады)[3;29-31.].
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтың осы құрамдас бөліктері қазіргі ... ... ... Бұл ... елімізде экономикалық жүйені реформалауды тереңдету
жолында қабылданған Қазақстандағы мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... ... ...
акционерлік қоғамдардың құрылуын тездетуде роль атқарады.
Дегенмен, Қазақстан ... ... ... толыққанды
бағалы қағаздар нарығы болуы мүмкін емес. ... ... ... ... көп ... халықтың әл-ауқатымен байланысты. себебі, бағалы
қағаздарға сұраныс халықтың тұрмысын айқындайды. ... ... ... ... табысының өсуі – Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының қызметін ... ... ... құрыла қойған жоқ. Оның ішінде бағалы
қағаздар нарығында кездесетін ... ... ... ... заң ... жоқ. Сол ... ... қағаздар нарығында
қалыптасып келе жатқан ... ... ... хабарлайтын ақпарат
кұралдары жоқ.
Дипломдық жұмысты қорыта келгенде, мемлекеттiк ... ... - ... ... ... Ол – қарызды бағалы қағаз, оның ... ... ... мәні ... ... ... қағаздардың
барлығы қарызды бағалы қағаздар болғанымен ... ... ... ... өз ... болады. Әдетте, «облигация» деген терминнен
басқа «қазынашылық вексель», «сертификат», «займ» және с.с. ... ... ел ... ... ... шығарғанда өзiнiң
терминдерiн пайдаланады.
Мемлекеттiк бағалы қағаздар кез-келген мемлекеттiң бағалы ... ... ... бөлiгi болып есептеледi. Бағалы қағаздардың бұл
түрі мемлекеттiң экономикалық қызметiнiң дамуына байланысты пайда ... ... үшін ... қаржы жүйесі құрылады. Қаржы жүйесі бiрiн-бiрi
толықтырып тұратын екі бөлiмнен - бюджеттiк және ... ... ... тапшылық бюджетi тән, яғни шығыны кірісінен
артық. Мемлекеттiк бюджеттің тапшылығын дәл осы ... ... ... даму ... байланысты қарастырған жөн. Егер бюджет
тапшылығы соғыс, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... төмендеуiнен туындаса,
онда ол тepic тапшылық. Егер бюджет ... ел ... ... онда ол ... ... ... тапшылықты аздаған қиындықтармен
жоюға болады. Ал кipici мен ... ... ... ... ... ... тұрақты дамуының көрсеткiшi. Мемлекеттік
бюджеттiң тапшылығын елдiң Орталың банкiнен ... ... ... ... несие алу мүмкiндiгi болмаса, я ол жетiспесе, онда акша ... ... ... ол ... ... ол инфляцияға соқтыратын
жағдай) немесе мемлекеттiк карыз мiндеттемесiн шығаруға болады.
Банктің өзінің ... ... ... ... АҚ көптеген қаржылық құралдарымен Қазақстандық Қаржы
қорының барлық ... ... ... ... ... ... жетекші операторы болып отыр. Бұл жайтқа ... ... ... мен ... ... нарығындағы ауқымды
клиенттік дерекқоры себеп болуда. Инвестиция қоржынын тиімді қалыптастыру
жəне оны басқара білу – ... ... ... оның ... де басты міндеттерінің бірі. Қоржынды дұрыс басқара білу
бағалы қағаздар операцияларында кіріс деңгейін өсіруге жəне ... ... ... ... ... ... орындау үшін банк қоржынға теңделген стратегиялық
басқаруды қолданады. Банк қоржынының елеулі ... ... жəне ... ... құрайды, ол РЕПО операциясы арқылы
бұл қағаздарды нарықта тез сату немесе қаражат тарту жолымен қажет болған
кезде ... ... ... шешуге мүмкіндік туғызады. Қалған бөлігі,
сатып алғанда басты өлшемі табыстылық пен ... ... ... ... мен корпорациялардың корпоративтік облигациялары сынды
тəуекел жəне жоғары табысты құралдарының үлесіне ... ... ... ... ... ... ... табысты құралдарына
батыс инвеасторларының ерекше қызығушылық танытуына себеп болды, ... ол ... ... нарығында жұмысының белсендеуіне жəне ... ... қол ... ... ... ... жаңа құралдар
мен құрылымдық өнімдерді игере келе, бағалы қағаздар нарығындағы батыс
жетекші операторларымен қызмет жасауда.
Өз ... ... ... ... ... кез ... компания
үшін нарықтық бағалардың өзгеруі үлкен тəуекелдер көзі болып табылады.
Қоржынды дұрыс ... ... ... ... ең төменгі деңгейге
жеткізуге болады, ондай стратегия активтердің іс жүзінде ... ... ... ... ... сапасына, олардың тəуекел мен
өтеу мерзімі бойынша да, эмиссия валютасы бойынша да ... ... ... Банктік валюталық тұрғысын да реттеуге мүмкіншілік
береді.
Сондай-ақ мемлекеттiк бағалы қағаздар эмиссиясын ... ... да ... кең ... Мысалы, Жапонияда тұрғын үй және жол
құрылысы, инфрақұрылымды дамыту, әcipece, энергетика корпорациялары, ... ... ... кәсiпорындарды каржыландыратын үкіметтік мекемелер.
Ұлыбританияда Англия банкiнiң облигациялары жалпыға кеңiнен мәлім.
Корыта айтқанда, әрбiр ... ... ... ... ... ... отандык нарықтың нақты жағдайларына сай болса, ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының жалпы
экономикалык: негiзiн және оның казiргi жаңалықтарын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Заңының жобасы
туралы Қазақстан Республикасы ... ... 2003 ... 29
желтоқсан N 1424
2. «Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2009-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... 25 ... № 1284 ... ... М.Ю. ... ценных
бумаг. - М.: Финансы и статистика, 1995 г.;
3. Бағалы қағаздар ... ... Б.А. ... ... 1999 ж.
4. Базовый курс по рынку ценных бумаг. - М.: Финансовый издательский дом
«Деловой экспресс», 1998г. - С. 408;
5. Вексель и ... ... в ... ... Д.А.Морозов.-М.: АО
«Банкцентр» 1996, 320с.;
6. Ақша, несие, банктер және валюталық қатынастар Көшенова Б.А. ... ... А.Г. ... ... виды и ... ... ... -
М.: Русская Деловая литература, 1997, - 256с.;
8. Миркин Я.М. Ценные бумаги и ... ... - М.: ... 1996. ... ... ... бумаг/ Под ред. В.А.Галапова. - М.: Финансы и статистика.
- 1996. - 349с.;
10. Рынок ценных бумаг /Под ред. ... - М.: ... - 1997. ... ... А.А Еуропейскии рынок ценных бумаг. - М.: Атлантика-Пресс,
1997. - 176с.,
12. Фельдман А.А. Вексельное ... - М.: ... - М, 1995. - С. ... ... ... /Под ред. ВН. Колесникова, В.С. Торкановского. - М.:
Финансы и статистика. - 1998. - 416с.;
14. Чекидов Б.М. ... ... ... с ... ... - ... и ... 1997. - 336с.
15. Букато В.И., Львов Ю.И. Банки и банковские операции в России /Под ред.
М.Х. Лапидуса. – М.: ... и ... ... Жуков Е.Ф. Рынок ценных бумаг: Учебное пособие. – М.: Финансы и
статистика, ... ... Е.Ф. ... ... и ... ... – М.: ... 1995.
18. Маркин А.М. Ценные бумаги и фондовый рынок. – М.: Перспектива, 1995.
19. Молчанов А.В. ... банк в ... ... ... и
практика. – М.: Финансы и статистика, 1996.
20. Рынок ценных бумаг и его ... ... ... пособие /Под
ред. В.С. Торкановского. – СПб.: Комплект, ... ... В.Н. ... на фондовом рынке //Финансы. – 1994. - № 5.
22. Финансы и ... ... /Авт ... под ... А.Ю. ... ... ПИПП, 1994.
23. Фельдман А.А. Депозитные и сберегательные сертификаты. Чековое
обращение. – М.: ... ... ... Н.Г., ... М.А. ... ... кредит и банки. – М.:
АО «Финстатинформ», 1995.
25. Банковские операции. Часть 1 / Под ред. О. И. Лаврушина. – М.: ... М, ... ... ... ... / Под ред. В.И. Колесникова, Л.П.
Кроливецкой. – М.: Финансы и статистика, 1996.
27. Банковское ... ... / Под ред. О.И. ... – М.: ... и
статистика, 1998.
28. Букато В. И., Львов Ю. И. Банки и банковские операции в России. М.:
Финансы и ... ... ... Я. М. Банковские операции. Часть 3.. – М.: Инфра – М, 1996.
30. Рынок ценных бумаг: ... ред. ... В. А., ... А. ... Финансы и статистика, 1996.
31. Ценные бумаги.: Учебник. Под ред. В. И. ... В. ... – М.: ... и ... 1998 г.
32. Денежно-кредитная политика Банка ... ... ... ... – М.: ... ... персонала Банка
России, 1995.
№1 қосымша. Бағалы қағаздардың жіктелуі
2 – қосымша
Келісімшарт №________
мемлекеттік қысқа мерзімді қазынашылық
міндеттемелерді сатып ... ... ... №_______, оның атынан басқарма
төрағасы _______________________________, бұдан әрі «Сатушы» деп ... ... ... әрі және ... ... ... (номері), тіркеу №____________, бұдан әрі «Сатып алушы» деп аталады,
екінші жағынан, төмендегі жөнінде осы келісімшартқа отырады:
І. КЕЛІСІМШАРТ МӘНІ
«Сатушы» ... ... ... ... ... ... сақталушы қысқа мерзімді мемлекеттік қазынашылық
міндеттемелерді меншікке беруге, ал «Сатып алушы» ... ... ... кестеге сәйкес қабылдауға және төлеуге
міндетенеді:
|Эмисс|Эмиссия ... |1 ... ... құны ...... ... ... |
| | |р саны |ң ... ... ... | | ... |3 х 4 х 100%, ... 3 х ... | | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| | | | | | ... ... ... ... ... ЕСЕП АЙЫРЫСУ ШОТТАРЫ
Жүзеге асырылған мәміле бойынша екі тарап арасындағы ... ... ҚР ҚМ және 1994 ж. 9 ... №Ф-21-3/149 «Қазақстан
Республикасының қазынашылық векселдерінің аукцион» ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған міндеттемелерді орындамағаны немесе
тиісінше орындамағаны үшін қолданыстағы заңдылыққа сәйкес жауапкершілікте
болады.
3.2. «Сатып алушы» ... ... ... үшін ... өтіп ... төлемнің _________%-ы мөлшерінде, төленбеген әрбір күн
үшін өсңм ... ... ... ЕТУ ... ЖӘНЕ ... ... қол қойылған сәттен бастап күшіне енеді және ... ... ... ... сәтке ейін күшінде болады,
келісімшарт бұзылуына және қолданыстағы заңдылық негізінде жарамсыз ... ... ... – «Сатушы»: Инвестор – «Сатып алушы»
3 – қосымша
______________________
(шығыс номері)
“____”___________200__ж.
ӨТІНІШ ... № ________ ... ... ... ... ... алуға
Бастапқы дилер ретінде қатысушы коммерциялық банк,
__________________________________________________________________ (ресми
атауыжәне оның тіркеу коды)
корреспонденттік шоты _____________________________________________
(Ұлттық банк ... ...... ... ... өз ... ... бағалар ________бойынша
сатып алуға тілек білдіреді:
|Реттік ... |1 – ... алу |1 – ... ... ... ... |міндет-теме|көлемі |міндет-теме|барлық көлемінің|
| ... ... |1х2, ... |нің ... ... |рдің саны |құны, теңге| ... |1 х 2 х 4 / ... | | | ... % ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| | | | | | ... ... ... бухгалтер __________________________
(Аты-жөні)
Мөр
4 – қосымша
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ Бастапқы ... ... ... ... ... басқарма төрағасына
№________ (Аты-жөні)
(банк мекен-жайы)
МӘЛІМДЕМЕ
ҚР Ұлттық банкі осы құжат ... ҚР ... ... ... ... ... алу ... Сіздің өтінішіңіз “____”___________200__ж.
№________ эмиссия бойынша _________ теңге сомасында ... ... ... бір ... ... ноты ... ... құны _________%
|Өтініш тармағы|Аукциондыға |Қысқа мерзімді|1 қысқа ... ... |
| ... |ноттардың |мерзімді |қанағаттандыры|
| ... коды ... дана ... |лған көлемі, |
| | | ... ... |
| | | ... % | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | | | | ... ... ... ... (Аты-жөні)
Мөр
5 – қосымша
БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕЛІК КЕЛІСІМШАРТ
“____”___________200__ж. Алматы қ.
__________________________, оның атынан жарғы негізінде ... ... ... төрағасы __________________________бұдан әрі «Банк» аталады,
(Аты-жөні)
бір жағынан және _________________________ оның атынан жарға негізінде
(банк атауы)
әрекет етуші басқарма төрағасы __________________________, бұдан ... ... ... ... ... төмендегі келісімшартқа отырады:
І. Келісімшарт мәні
2. Несиелеу шарты
2.1. Банк ... ... ... ... және ... ақша ... ... «Банк» міндеттенеді
3.1. Осы келісімнің шарттары ... ... ... ... ... ... ... біржолғы ... ... ... несие беруге.
4. «Қарыз алушы» мідеттенеді
4.1. «Банктің» талабы бойынша өзінің төлемқабілеттілігі жөніндегі
сенімді ақпараттарды ұсынуға, ұсынылған балан пен ... ... үшін ... ... ... ... ... Келісімшарттың мерзімі өткеннен кейін несиені пайдаланғаны үшін
пайыз төлеуге.
4.3. «Қарыз алушы» несиені тиісті мерзімде ... ... ... 0,3% ... ... өтіп ... әр күн үшін өсім ... Несиені уақытылы өтемеген жағдайжа «Қарыз алушы» несие, пайыз
және ... ... ... өсім бойынша қарыздар сомасын өзінің
корреспонденттік шотынан «Банктің» тиісті өсімінің ... ... ... ... ... ... Несиені уақытылы қайтармаған жағдайда «Банк» қарыз алушының
негізгі борышы бойынша ... ... ... және ... ... ... өкім ... арқылы есептелген пайыздары мен
өсімдерін өндіріп алуға.
6. Келісімшарт мерзімі мен ... ету ... ... ... енуі қол ... ... ... және ақырғы
есеп айырысуды жүзеге асыру шартымен есептелеген пайызды төлей отырып,
несиені толығымен өтеу үшін ... ... ... Осы ... ... ... ... оны орындау
барысында екі тарап қолданыстағы заңдылықтарды және «Банктің» ... ... алуы ... ... ... мен ... Осы келісімнің шарттарын орындау барысында пайда болған
қайшылықтарды екі ... ... ... ... мақсатында алдын ала
қарастыруы керек.
7.2. Осы келісімшарттан бастау алатын мәселелер бойынша дау-дамай ҚР
қолданыстағы заңдылықтарына ... ҚР ... ... ... ... ... Осы ... заңдылық күші тең 2 данадан құрастырылып, екі
жақтың әрқайсысына ... ... ... ...... КЕЛІСІМШАРТЫ
“____”___________200__ж. Алматы қ.
Біз төмендегі қол қоюшылар, __________________ олардың ... ... ... ... ... төрағасы _________ бұдан әрі «Қарыз алушы»
деп аталады, бір жағынан және _________бұдан әрі «Кредитор» аталады, оның
атынан ... ... ... ... ... ҚР ... кодексінің
негізінде кепілдік туралы (ары қарай, «келісім») төмендегі келісімшартқа
отырады:
1. «Келісімшарт» ... ... ... ... ... келісімге сәйкес
“____”___________200__ж. ________ күнге дейін жылдық мөлшер ___% пайызбен
________________________ сомада алынған несиені қайтаруды
(сомасы жазбаша және ... ету үшін ... ... ... қазынашылық
міндетемелерді ұсынады:
|Б |Эмиссия |1 ... ... құны ... |ң дисконттық ... ... |ің | | ... ... ... | ... | | ... |
| | ... | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... ... «Келісімшарт» шарттары
Кепілдік ҚР Ұлттық банкінің несие берілген сәттегі тіркелген бағамы ... ... ... ... Г «б» ... ... ... аудрылған
қазынашылық міндеттемелер несиенің оған есептелген пайыздық сомаларымен
бірге қайтымдылығымен қамтамасыз ... ... ... де ... ... жөніндегі келісімшартқа сәйкес Мемлекеттңк қысқа
мерзімді міндеттемелер бойынша өндіріп алуды жүзеге асыру сәтінде «Қарыз
алушының» ... ... ... ... ... ... бойынша борыштың
қалдығын «Қарыз алушы» _______ банктік күн ішінде қайтаруға міндетті.
3. «Кредитордың» құқығы
Өзінің №_______несиелік келісімшартта анықталған ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді
міндеттемелерді сот органдарына шағымданбай-ақ, ... ... ... ... бір ... ... шығара отырып, өз бетінше өндіріп
алады.
4. Келісімшарттың басқа да шарттары
1.1. тармақта көрсетілген ... ... ... ... ... ... етілмейді.
Кепілдік құқы оны Ұлттық банктің Депозиттерінде кепілдік жөніндегі
келісімді ... ... ... ... ... мен ... ... немесе Г «б» «Қарыз алушы» шотынан көшірме берген сәттен басталады.
«Кредитор» ақша қаржыларын Ұлттық ... Г «б» ... ... көмекші шоты
бойынша көшірме алынғаннан кейін аударады.
5. Тараптар деректемелері мен қолтаңбалары
«КРЕДИТОР» ... ... ... ... кепілдік операциялар «ломбардтық неиеларден басқа)
кезінде қазынашылық міндеттемелерді есепке алу және ... ... қ. ... ... ... ... ... негізінде
алғашқы _______________________________ ҚР ҰБ Депозитариіне
(бағалы қағаздар нарығына қатысушының атауы)
Келесі кепілдік операцичларды жүргізуге ... ... ... ... ... №______ эмиссиясы бойынша
саны ____ дана, сомасы ___________________ (___________________)теңге
қазынашылық міндеттемелерді ... ... ... _____ ... шотынан
оның «депо» типті көмекші шотына есептен шығаруды жүзеге ... ... ... ... “____”___________200__ж. №______ эмиссиясы
бойынша саны ____ ... ... ... қазынашылық
міндеттемелерді қарыз алушының «депо» _____ типті_____ шотынан оның
«депо» типті _____ көмекші шотына, оның «депо» _____ ... ... ... ... ... ... асруға несиені қарыз алушы
“____”___________200__ж. өтеді.
3. Несиені өтемеген жағдайда “____”___________200__ж. №_____ эмиссиясы
бойынша саны ... _____ ... ... ... алушының «депо» типті Г «а» және Г «б» көмекші ... ... ... «а» немесе «б» шотына аударуды жүзеге
асыраға.
Кепілдік ұстаушы: Кепілдік беруші:
Қосымша №8
Мемлекеттiк бағалы ... ... ... ... ... ... несие, банктер және валюталық қатынастар Көшенова Б.А. Алматы
Экономика-1998ж. 89С.
[2] ... А.Г. ... ... виды и ... ... ... -
М.: Русская Деловая литература, 1997, - 56с
[3] Миркин Я.М. Ценные бумаги и фондовый рынок. - М.: ... 1996. ... ... ценных бумаг/ Под ред. В.А.Галапова. - М.: Финансы и ... 1996. - ... РЕПО – ... ... ... ... мерзімнен кейін, оның
қайтып сатып алу міндеттемесімен бағалы қағаздар пакетін бір жақтың ... сату ... ... ... ... /Под ред. Н.Т.Клещева. - М.: Экономика. - 1997. -
59с.
[7] Фельдман А.А Еуропейскии рынок ценных бумаг. - М.: Атлантика-Пресс,
1997. - ... ... А.А. ... ... - М.: ... - М, 1995. - С. 15
1 ... А.А ... рынок ценных бумаг. - М.: Атлантика-Пресс, 1997.
- 176с.
[9] Ценные бумаги /Под ред. ВН. Колесникова, В.С. Торкановского. - М.:
Финансы и ... - 1998. - ... ... Б.М. ... банковских операций с ценными бумагами. - М.:
Финансы и ... 1997. - ... ... ... АҚ ... ... 2007жыл
[12] “Қазкоммерцбанк” жылдық есебі 2007, жыл
[13] “Қазкоммерцбанк” АҚ жылдық есебі 2007 жыл
[14] Бисенғазиев М.Б. ... ... ... Орал 2001 ж. ... «Қазкоммерцбанк» жылдық есеп 2005 жыл 25 бет
[16] «Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2009-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы туралы» ... ... ... 2006 ... ... № 1284 Қаулысы
-----------------------
Бағалы қағаздар
Кіріс төлеу жөніне қарай
Эмитенттің сипатына қарай
Сатылу жеріне қарай
Қарызды, үлесті
Мемлекеттік
Жергілікті әкімшілік
тердің
ААҚ-дың әр түрлі қорлардың
Банктердің
Кәсіпкерлердің
Қазыналық вексельдер
Қазыналық облигация
лар
Акциялары
Облигация
лары
Чектері
Депозиттік сертификаттар
Депозиттіе сертификаттар
Фьючерстері
Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... сертефикаттар
Қазыналық вексельдер
Опциндар
әр түрлі эмитенттердің
Облигациялар
Акциялар
Қарызды
Қарызды, үлесті
айналыс сипатына байланысты
муниципальдық
нарықтық
нарықтан тыс
қазынашылық
эмитенттің түріне байланысты
проценттік ставка
проценті сатылы
проценті ауыспалы
проценттік ... ... және ... ... ... ... мерзімді
өтеу мерзіміне байланысты
құжатсыз
құжатты
шығару формасын байланысты
Мемлекеттік бағалы қағаздар

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің операциялары мен қызметтері26 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар бойынша әдебиеттерге қабылданған заңдар мен актілерге шолу77 бет
Бағалы қағаздар нарығының негізі5 бет
Биржа7 бет
Екінші деңгеңгейлі банктердің бағалы қағаз операциясының есебі19 бет
Қазақстанның биржа қорының қалыптасуы мен дамуы13 бет
«Өзін-өзі тану» пәні: қазіргі жағдайы мен келешегі28 бет
Басқарушылық есеп дамуының осы заманғы деңгейі және келешегі, негізгі кезеңі27 бет
Библиографияның құрастырылу ережесі мен рәсімделуі3 бет
Библиографияның құрастырылу ережесі мен рәсімделуі жайлы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь