Қоршаған ортаны қорғауды ұйымдастыру және табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану

Қазақстанда қалыптасқан экологиялық-экономикалық жағдай табиғат қорғау саясатын басқарудың арнаулы технологиясын дайындауды талап стеді. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейін дамуының стратегиялық жоспарында алдағы он жылда табиғат ресурстарын және қоршағаи ортаны қорғау жөнінде келесі міндет-терді шешу қажеттілігі атап өтілген;
- су ресурстары тапшылығын қысқарту кәсіпорындардың
сусыз омірі жоқ), сумен қамтамасыз ету деңгейін көтеру;
- табиғатгы пайдалану жэне қоршаған ортаны қорғау жүйесін ұтымды пайдалану;
- өндіріс қалдықтарын пайдалану деңгейін кетеру;
- экологиялық білімді арттыру.
Қазіргі таңда және алдағы уақытта табиғат ресурстарын үнемді және ұтымды пайдаланумен қатар экологияны қорғау мәселелерін дұрыс шешкенде ғана ұлттық экономиканы қарқынды дамытуға болады. Әрине табиғат байлықтарын ұтымды пайдалану қогам мен табиғаттың өзара байланысын табиғат заңдылықтары негізінде өндірістің даму міндеттеріне сүйене отырып, сонымен қатар биосфераны қорғауды негізге ала отырып жүргізілуі тиіс.
Биосферада болатын үрдістерді жэне оның адамның шаруашылық қызметіне әсерін зерттеу жэне тек экологиялық қалдықсыз немесе аз қалдықты өндірісті ұйымдастыру табиғат ресурстарының сарқылмауына және табиғат ортасының азбауына тікелей байланыста болады.
Кәсіпорынның үздіксіз жұмыс істеуі және қарқынды дамуы шикізат, материалдар мен жер қойнауларынан алынатын қазба байлықтарының қорын толассыз пайдалануды талап етеді.
Табиғатты пайдалану экономикасының негізгі атқаратын міндеттеріне халық шаруашылығында табиғат байлығын тиімді пайдалану, табиғатты қорғау, экономикалық басқару механизмін зерттеу және жетілдіру жатады. Экономикалық басқару механизмі табиғатты пайдалануға байланысты үш кезеңді қамтиды: жақсарту (қалпына келтіру, қорғау), игеру жэне ұқсату.
Жаңаша өнеркәсіптік кәсіпорын өнімнің көптеген түрлерін өндіреді. Материалдық ондіріс сферасына дайын өнімді өндіруден гөрі шикізаттың қамтылуы көп қиындық тудырады. Қазіргі өндірістік кәсіпорын ете күрделі технологиясымен, операциялардың көптілігімен, соның негізінде пайда болатын көптеген қалдық түрлерімен сипатталады. Ал, қалдықтың кейбір түрлерінен тағы өнім өндіру үшін қоймаларда сақталады немесе қалдықтар кейде олардан болініп шығатын газдар, ағатьш сулар және қатты өнімдер түрінде жогалып кетеді. Өндіріс қалдықтарына онім өндіру үрдісінде пайда болатын немесе өзінің түтынущылық қасиетін жартылай немесе толық жойған, сонымен қатар шикізатты физика-химиялық немесе механикалық өңдеу арқылы өнімін алу өндірістік үрдістің негізгі мақсатына жатпайтын, пшкізатты қайта өндеу үшін немесе оңдеуден кейін дайын өнім ретінде қолданылатын шикізат, материалдар немесе жартылай фабрикатгар түрлері жатады.
Өнеркәсіптік кәсіпорынның үздіксіз дамуы міндетті түрде өндіріс қаіідықтарының кобеюіне, оларды сақтау, шогырландыру, көму, ұстау немесе залалсыздандыру шығындарының артуына әсерін тигізеді.
        
        Қоршаған ортаны қорғауды ұйымдастыру және табиғат ресурстарын ұтымды
пайдалану
1. Қоршаған ортаны қорғау жоспарының мазмұны мен құрылымы
2. Өндіріс қалдықтарын қоршаған ортадан қорғау және ... ... ... ... ... қорғау
саясатын басқарудың арнаулы технологиясын дайындауды талап стеді. Қазақстан
Республикасының 2010 жылға дейін дамуының стратегиялық ... ... ... ... ... және қоршағаи ортаны қорғау жөнінде келесі міндет-
терді шешу қажеттілігі атап өтілген;
0. су ресурстары тапшылығын қысқарту кәсіпорындардың
сусыз омірі жоқ), сумен ... ету ... ... ... ... жэне ... ... қорғау жүйесін ұтымды
пайдалану;
2. өндіріс ... ... ... кетеру;
3. экологиялық білімді арттыру.
Қазіргі таңда және алдағы уақытта табиғат ресурстарын ... және ... ... ... ... ... дұрыс шешкенде ғана ұлттық
экономиканы қарқынды дамытуға болады. ... ... ... ... ... мен табиғаттың өзара байланысын табиғат заңдылықтары
негізінде өндірістің даму міндеттеріне ... ... ... ... ... ... ала отырып жүргізілуі тиіс.
Биосферада болатын үрдістерді жэне оның адамның шаруашылық ... ... жэне тек ... ... ... аз қалдықты өндірісті
ұйымдастыру табиғат ресурстарының сарқылмауына және табиғат ... ... ... ... үздіксіз жұмыс істеуі және қарқынды дамуы шикізат,
материалдар мен жер ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Табиғатты пайдалану экономикасының негізгі атқаратын міндеттеріне халық
шаруашылығында табиғат байлығын тиімді пайдалану, ... ... ... ... зерттеу және жетілдіру жатады. Экономикалық
басқару механизмі табиғатты пайдалануға байланысты үш ... ... ... ... ... игеру жэне ұқсату.
Жаңаша өнеркәсіптік кәсіпорын өнімнің көптеген ... ... ... ... ... ... өндіруден гөрі шикізаттың
қамтылуы көп қиындық тудырады. ... ... ... ете ... операциялардың көптілігімен, соның негізінде пайда болатын
көптеген қалдық түрлерімен сипатталады. Ал, ... ... ... өнім ... үшін ... сақталады немесе қалдықтар кейде олардан
болініп шығатын газдар, ағатьш сулар және қатты өнімдер түрінде жогалып
кетеді. ... ... онім ... үрдісінде пайда болатын немесе
өзінің ... ... ... ... толық жойған, сонымен қатар
шикізатты физика-химиялық немесе механикалық ... ... ... ... ... ... ... жатпайтын, пшкізатты қайта өндеу үшін
немесе оңдеуден кейін дайын өнім ретінде ... ... ... ... ... түрлері жатады.
Өнеркәсіптік кәсіпорынның үздіксіз дамуы міндетті түрде өндіріс
қаіідықтарының кобеюіне, оларды сақтау, ... ... ... ... шығындарының артуына әсерін тигізеді.
Кейбір өндіріс калдықтарының қурамында бағалы компоненттер болатындықтан
оларды материалдық өндіріске қайта пайдалану тиімді ... ... ... және оған ... ... ... анықтау үшін ең
маңызды мәселе болып осы ... ... ... ... ішінде оларды
кешенді пайдалануды жоспарлау ушін болашақтағы көлемін ... ... ... болуы жэне жинақталуын есепке алу жэне пайдалануды
жоспарлау көптеген ... ...... ... техникалық,
экономикалық, статистикалық жэне басқа да мәселелерді шешуді талап етеді.
Көп тонналы қалдықтардың ең көп көлемі болып саналатын ... қара ... ... ... және ... ... энергетика және тағы басқа
салаларды жатқызуға болады. Аталған салалардағы технология ... ... ... қана ... ... ... ... салаларда қолдану үшін
бағалығы жоғары өндіріс қалдықтарының және жанама өнімнің көп ... ... ... ... азот және ... ... өндіруде әрбір 1000
тонна өнімге келетін 20 тоннаға дейін азот тотығы мен ... қос ... ... ... ... ... алу үшін 1000 тонна
күкірт қышқылынан 600 т ... ... 1000 ... ... қорыту барысында
атмосферага 40 т қатгы бөліктері, 30 т қос тотықты ... жэне 50 ... ... ... Отын электростанцияларында 1 млн кВт сағ.
электроэнергияны өндіру кезінде 10 т түтін мен 15 т қос ... ... ... ... Сары түсті фосфорды өндіру кезінде 1 т тауарлық
өнімге 11 т ... ... және ... ... ... отты-сүйық
шлак пайда болады екен. Мұның бәрі атмосфераны ластап қана ... ... ... ... жануар, өсімдіктер) үлкен қауіп туғызады. Кез
келген технология белгілі бір табиғат шикізатына ... ... ең ... болып қандай кәсіпорындарда қалдықгарды дайындау
жэне пайдалану жүргізілетіні негізгі мәселе қатарына жатады. Көп жағдайда
кәсіпорындар қалдықтарды әрі ... ... ... және ... ... өнделетіні жө-ніндегі қажетті мэліметтермен қамтамасыз ете
алмайды. Осыған байлапысты өндірістік кэсіпорындарда қалдықтармен қоршаған
ортаны ластамау ... өз ... ... мен ... ... ... қажет.
Қазақстан Республикасының 2010 ... ... ... ... қалдықтарды пайдалану деңгейін көтеруге басты назар аударылған.
Онда өндіріс жэне тұтыну қалдықтарының мониторингін жүргізу, ... ... ... ... ... бағалау, ресурстар мен энергияны
сақтау технологиясын белсенді түрде ... ... ... ... ... жөніндегі жүмысты ынталандыру сияқты өзекті мәселелер атап
көрсетілген.
Өндіріс қалдықтарымен ... ... ... ... ... ... ... тиіс:
0. қалдықсыз өнім өндіретін технологияиы таңдау;
1. табиғатты ... ... ... аударатын төлемдер
жүйесін құру;
"Қоршаған ортаны қорғау туралы" ... 29 ... ... қоршаған ортаны
ластағаны үшін өндіріс және тұтыну қал-дықтарын орналастырғаны ... ... және ... ... қатаң түрде талап
етіп, қажетті жағдайда төлем молшерін ... ... алу ... ... ... ... ... деген ұғым бар. Бұл
түсінік соңғы дайын өнімге қатысты болады және ол өнімнің ұзақ ... ... көп рет ... ... ... ... жеңіл
болуымен, өндірістік циклға оралудың оңайлыгы немесе істен шықкан ... ... жоқ ... ... сипатталады.
Қалдықсыз технологиялық үрдістер теориясы табиғатгы корғаудың ... ... ... екі ... алғы ... ... табиғат ресурстары әр түрлі өнімдер ... үшін бір ... ... ... ... мазмүны бойынша ... соң ... ... ... ... түрде тез айналуы тиіс.
Қалдықтардың пайда болу көздеріне төмендегілер жатады:
- ... ... яғни ... ... ... өнім алуда
пайдаланылмайтын компоненттер;
шикізатта пайдалы өнімнің қалып ... ... ... ... ... ... жанама химиялық ... ... ... ... болуы.
Шикізатты толық және кешенді пайдалану ... ... ... ... ... онім ондіруде шикізаттар қалдыққа кететін пайдалы
заттар көлемін көбейтеді.
Табиғатгы пайдалану дегеніміз адамның барлық іс-қимылының ... ... ... және жанама түрде әсер ... ... ... ... - ... ... ... кешенді қолдану арқылы
материалдық өндірістің дамуында байланысты қоршаған ортаны жоспарлы, ... ... ... ... ... ... ... керек:
- ондірістің тұтынуы - екінші ретті ресурстарды сақтау қалпына келетін
табиги ресурстарды қайта өңдеу жағдайында.
Биосферада болып жатқан ... және ... ... ... ... ... ... қалдықсыз және аз қалдықты
өндіріс құрып, табиғи ресурстардың азаюын және қоршаған ... ... ... ... іс ... табиғи экожүйелер қағидасы бойынша
қүрылуы керек, яғни ... және ... ... пайдалану арқылы,
демек мұнда бір ағзалардың қалдықтары келесілеріде өмір сүру ... ... ... ... ... ... негізінде шикізаттардыд
келесідсй техіюгендік айналымына келді.
Бүгінгі күні белгілі болыл отырғандай табиғатгы "жаулап алу" уақыты
қайтымсыз өтіп ... оның ... ... ... табу ... ... ... қалдықтар көлемі ондіріс және халык санына
қарағанда 2-3 есе ... ... ... ... ластауда, олардың
токсикалық компоненттері жерді, ауаны, өзендерді, теңіздерді жэне ... Оның ... ... аз ғана ... ... табыс тапқысы
келетінінде болып отыр. Бірақ кез келген ... ... ... ... арқылы табыс табуды ойламауы басты талап болуы тиіс. Яғни ... ... ... ... ... ... Осы тұргыдан келгенде
табиғатты пайдалану мәселесін көтерген кезде табыс табу түсінігін түбегейлі
өзгертуіміз керек.
8-сурет. ... ... ... ... ... айналымы: БШ - алғашқы шикізаты, ҚТ - ... ... Қ - ... ҚМР - ... өңделетін материалды ресурс, ЕР
- екінші ретгі ресурсы, УР - ... ... ... ... ... пайдалануға жалпы аныктама
қарастыруымызға болады. Табиғатты ұтымды пайдалану дегеніміз - ... және ... ... мәселелерін қарастыратын табиғаттың ғылыми
заңдары ... ... ... мен ... ... ... ... техногенді айналымы сызбасында көріп отырғанымыздай табиғи
айналымдарға қарағанда ол көптеген ... ... ... ... ең алғаш 1972 жылы Ресей ғалымдары Н.Н.
Семенов жэне Н.В. Петросянов-Соколовтар ұсынған. Ал батыс ... ... ... жэне ... ... терминінің орнына "таза жэне "едэуір
таза технологая" термині қолданылады. ... ... ... ... ... ... ... және энергияны ұгымды пайдалануды
қамтамасыз ету мен қоршаған ортаны қорғауда ғылыми ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттерде басқа да терминдер кездеседі, мысалы "қалдықсыз
технологиялық жүйе" ... ... ... жүйе ... ... ... нәтижесінде қоршаған ортага ... ... ... өндіріс немесе өндірістер ... ... ... тек қана ... ... бойынша емес, сонымен
қатар бүл түсінікке соңгы өнімдерді жатқызуға болады. Мысалы:
0. бұйымның көп уақыт ... ... көп рет ... ... жөндеу қарапайымдылығы;
4. өндірістік циклға қайтып оралу жеңілдігі ... ... ... ... ... емес нысанға
ауысуы.
Қалдықсыз технологиялық үрдістер теориясы табиғатты пайдаланудың негізгі
зандарына сай екі алғы шартқа сүйенеді:
5. бастапкы табиғат ресурстарынан барлық ... ... бір рет ... ... ... өндірілетін өнімдер қолданыстан кейін тіке бағыттар бойынша жеңіл
түрде жаңа өндірістің бастапқы ... ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау – биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы4 бет
Баскару9 бет
Вебердің социологиясы және «веберлік қайта жаңғыруы»12 бет
Денсаулық үшін ұтымды тамақтанудың маңызы11 бет
Жер қатынастарын мемлекеттік реттеу органдарының жүйесі14 бет
Жерді пайдалану мен қорғауды мемлекеттік бақылау12 бет
М. Вебердің әлеуметтанудағы көзқарастары6 бет
Макс Вебердің өмірбаяны12 бет
Негізгі өткізу арналары, деңгейлері9 бет
Орман шаруашылығын жоспарлау7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь