Құқыққорғау қызметіндегі адамгершілік шиеліністер

Құқыққорғау қызметі қылмыскерлермен күресуінің, арнайы күш-құралдарды қолдануы нәтижесінде өз қызметкерлерін адамгершілік шиелініс жағдайына жиі алып келеді. Аталған шиеліністер себептердің қарама-қайшылық бағыттылығы жағдайында жиі болады. Мұндай жағдайда субъектіге борыш талаптарынан көрініс тапқан қоғамдық қажеттік пен өзінің жағдайға байланысты пайда болған көзқарастарын, алыс және жақын мақсаттың біреуін, үлкен және одан азырақ қауіптің біреуін таңдауға тура келеді.
Адамгершілік шиеліністің ерекшелігі мынада - белгілі бір жағдайдағы моральдық нормаға негізделген әрекеттің басқа біп норманы бұзуы. Бұл жердегі күрделілік адамның кейбір адамгершілік нормаларды білмеуі салдарынан таңдау жасай алмауында емес, тіпті, оның моральдық талаптарды орындағысы келмейтінінде де емес, мәселе - осы талаптардың бір-біріне қайшы келмеуін болдырмаудың қажеттігінде.
Мысалға, құқыққорғау органдарының қызметкері сезіктінің немесе айыпталушының пәтеріне тінту жасауға келгенде төсек тартып жатқан науқас адамды көрді делік. Оның алдында мынадай таңдау тұрады: заң талаптарын орындай отырып, қатты науқас болсадағы, сол тұлғаның төсегіне тінту жасау немесе адамгершілік көзқарастар негізінде төсекті тінтуден бас тарту.
Құқыққорғау органдары қызметкері үшін кәсіби мәні бар шиеліністердің қатарынан сыртқы және ішкі шиеліністерді атауға болады. Сыртқы шиеліністер адамдар арасындағы адамгершілік шиелінстер ретінде көрініс табады (тұлға-қоғам, тұлға-топ, тұлға-тұлға, топ-топ, топ-қоғам). Олар жеке тұлғалардың, әлеуметтік топтардың және қоғамның құндылықты бағыт-бағдарының қайшы келуін білдіреді.
Ал ішкі шиеліністердің табиғаты басқаша. Олардың қайнар көзі болып тұлғаның жүріс-тұрысының бір-біріне бағынышты себептерінің күрделілігі, әртүрлі сипатта болуы табылады.
Бірқатар жағдайларда ішкі шиеліністі шешу сыртқы шиеліністің пайда болуына негіз болуы мүмкін. Мысалы, тұлғаның құқыққорғау органдарымен құпия негізде одақтасуы, оның ішкі шиелінісін жеңудің негізінде жүзеге
        
        Құқыққорғау қызметіндегі адамгершілік шиеліністер
Құқыққорғау қызметі қылмыскерлермен күресуінің, арнайы күш-құралдарды
қолдануы нәтижесінде өз ... ... ... ... ... ... Аталған шиеліністер себептердің қарама-қайшылық бағыттылығы
жағдайында жиі ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қажеттік пен өзінің жағдайға байланысты пайда
болған көзқарастарын, алыс және ... ... ... ... және одан
азырақ қауіптің біреуін таңдауға тура келеді.
Адамгершілік шиеліністің ерекшелігі мынада - белгілі бір жағдайдағы
моральдық ... ... ... басқа біп норманы бұзуы. Бұл
жердегі күрделілік адамның ... ... ... ... ... ... ... емес, тіпті, оның моральдық талаптарды
орындағысы келмейтінінде де емес, мәселе - осы талаптардың бір-біріне қайшы
келмеуін ... ... ... ... ... ... немесе
айыпталушының пәтеріне тінту жасауға келгенде төсек тартып жатқан ... ... ... Оның ... мынадай таңдау тұрады: заң талаптарын
орындай отырып, қатты науқас ... сол ... ... тінту жасау
немесе адамгершілік көзқарастар негізінде төсекті тінтуден бас тарту.
Құқыққорғау ... ... үшін ... мәні бар ... ... және ішкі шиеліністерді атауға болады. Сыртқы шиеліністер
адамдар ... ... ... ... ... табады (тұлға-
қоғам, тұлға-топ, тұлға-тұлға, топ-топ, топ-қоғам). Олар жеке ... ... және ... ... ... қайшы келуін
білдіреді.
Ал ішкі шиеліністердің табиғаты басқаша. Олардың қайнар көзі болып
тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Бірқатар жағдайларда ішкі шиеліністі шешу сыртқы ... ... ... ... ... ... ... құқыққорғау органдарымен құпия
негізде одақтасуы, оның ішкі шиелінісін жеңудің негізінде ... ... ... ... мен оның қызмет ету саласының (егер бұл сала моральға
қайшы қызметпен айналысса) арасында сыртқы шиелініс туындауы ... ... ... тағы бір ... - кей кездері
өзінің мемлекеттік құрылымдарға қатысын жасыра ... оған ... ... ... тура ... ... жағдайларда адам санасында бір
мезетте екі адамгершілік жүйелер қалыптасады: ... - ол өзі ... ... екіншісі – қылмыстық ... ... ... ал қызметкер өз жүріс-тұрысын осы екінші жүйеге негіздеп,
оңтайландыруы керек.
Мұндай жағдайларда адамның санасында моральдық ... ... бір ... ... ... Бұл ... ... аталған
шиеліністі ішкі деп те атауға болады. Алайда, ішкі ... ... - оған ... өзі ... деп ... ... нормалардың
күресі тән. Ал сыртқы шиелініске өзінің көзқарастарына қайшы сенімдердің,
көзқарастардың, құндылықтардың, идеялардың дұрыстығын ... ... ... ... ... жүрген қызметкер осы салада үстемдік құрған моральдық
құндылықтарға қатысты өзінің шиеліністі ... ... ... ... ... ... ... емес, жедел-іздестіру қызметінің
ерекшеліктерінен туындайды. Сол ... де, ... ... ... ... ... дем атауға болады.
Құқыққорғау қызметіндегі моральдық шиеліністердің көрініс табу
нысандары ... Олар осы ... ... бір ... ... осы қызмет жүзеге асатын ерекше жағдайларға, шиелініске
қатысушылардың ... ... ... және ... да
жағдайларға байланысты.
ІПиеліністің дамуы оны шешуге, яғни, жүріс-тұрыс немесе ... бір ... ... алып ... ... ... адамға өзі
қабылдайтын шешімнің негізінде жатқан дұрыс бағытты анықтауға көмектесудің
маңызы зор. Бұл ... ... өзі ... ... ... ... ... берік бола түседі. Аталған мәселе құқыққорғау қызметі үшін,
нақты айтқанда, кұпия көмекшілермен жұмыс үшін тәжірибелік мәнге ие. ... ... ... ... ... ... ету ... шешімінің дұрыстығын сезінсе де, бұл шешімнің моральдық маңызы
зор екендігін түсінсе де, жедел іздестіру өкілінің ... ... ... түрде орындаса да, өз әрекетіне субъективтік, психологиялық
түрде іштей қанағаттанбауы ... Өз ... ... ... ... ... ... айналмауы мүмкін. Құпия көмекші дұрыс
әрекеттер жасап, ... ... алса да, бұл ... ... ... ... ... мәжбүрлеу, борыш сезімі - бұлар да оң әрекеттің
жоғары негіздері, алайда оларды адамгершілік ... ... ... ... бір ... ... ... адамгершілік шиеліністердің алдын алуға және оларды шешуге
жәрдем беретін ұсыныстарды жасау ұмтылыстары біршама. Бұл ... ... ... адамгершілік құндылықтардың үстемдігі туралы ереже ұсынылады
(мысалы, ... ... жеке ... қарағанда жоғары, маңызды деп
саналады).
Моральдық шиеліністерді шешуде ... ... жеке ... ... ... көп жағдайда орын алады. Өкінішке орай, шын мәнінде
көп жағдайда бұл ереже қате, дөрекі түсініліп, жүзеге ... ... ... жеке ... зиян келтіре отырып шешу орын алады.
Әрине, қоғамдық мүдде жеке ... ... ... маңызды. Алайда, кей
кездері жағдайды дұрыс түсіну нәтижесінде жеке мүддеге ешбір зиян ... ... ... ... ... Жеке ... ... мүддеге
бағындыру - шешімі қиын жағдайларда жиі ... ... ... ең жақсы, оңтайлы жолмен шығу үшін тұлғаның өз ... ... ғана ... ... ... ... ... мүдделерін
қанағаттандыруға деген ұмтылысы да ... ... ... ... ... дұрыс қатынасы жағдайында ғана дұрыс ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін қойылған
мақсатқа жетудің, белгілі бір ... ... Бұл ... ... ... мен ... ортасында аралық буын ретінде көрініс табады.
Моральдық таңдаудың бұл ... ... пен оған жету ... ... ... ... сипатталады. Құқыққорғау органдарының
қызметкері үшін бұл ... ... ... да, ... те маңызы зор.
Адамдардың өз алдарына қойған мақсаттары мен оған жетуде қолданылатын
құралдардың арақатынасы туралы мәселе көптеген ғасырлар бойы дау ... ... ... ... ... ... ақтай ала ма?
Әрине, бұл жерде адал ниетті мақсат ... ... ... ой ... мақсат пен құралдардың өзара байланысы туралы
мәселеге қатысты екі ... ... ... Олар ... және абстрактілі гуманизмнен көрініс тапқан.
Бірінші бағыт «мақсат кез-келген ... ... ... ... Бұл ... сәйкес, құралдар мақсатқа тәуелді, оған бағынады, ал
мақсат құралдардан тәуелсіз. Құралдарды таңдаудың ... ... ... ... ... ... ұсынылады, ал олардың адамгершілік
жағдайы есепке алынбайды.
Екінші концепция жоғарыдағы концепцияға қарама-қарсы ... ... ... ... ... оған жету ... ... алмайды. Құралдар
мақсаттан толығымен тәуелсіз және өзіндік оң немесе теріс құндылыққа ... ... ... ... ... ... "егер ол максатқа
тезірек жетуге жәрдемдессе, ... ... ... ... ... ал ... концепцияны жақтаушылар зорлықты абсолюттік зұлымдық
ретінде тани отырып, оны мақсатқа жетудегі құрал ретінде ... ... ... ... құралдар қандай болса, мақсат та ... ... ... ... ... сипаттағы мақсатқа
алып келсе, арам ниетті сипаттағы құралдар арам ... алып ... ... бұл ... негізі мына анықтамада ... ... ... ... құралдар мақсатты анықтайды.
Әрине, иезуитизм немесе абстрактілік гуманизм таза күйінде сирек
кездеседі. Тіпті, есімін «мақсат ... ... ... ... ... өзі де ... жету барысында қолданатын
құралдардың адамгершілік мазмұнын толығымен есепке алмауға ... ... ... ... пен ... ... ... ғылыми
шешуді қажет етеді. Көп жағдайда бұл қоғамдық ... осы ... ... ... ... ... мақсаттардың өздеріне де
қатысты теріс бағалауымен байланысты. Тіпті, ... ... ... ... қорғауға байланысты адал ниетті мақсаттардың
болуы да құқыққорғау органдары қолданатын құралдар мен әдістерді ... ... ... ... ... ... органдардың
қызметкерлері макивеллизмнің концепциясын да, абстрактілік ... да ... ... ... ... ... себебі
жоғарыдағы концепциялардың екеуі де ... пен ... ... шешуде тым қатты көзкарастарды (біреуі - қатаң, екіншісі -
жұмсақ) ұстанған. ... ... деп ... пен ... ... байланысын, диалектикалық әрекеттесуін танитын көзқарасты ... ... ... ... ... ... тұрған мақсаттардың оларға
жетудегі құралдармен өзара тығыз байланысы танылады. ... ... ... кері әсері де жоққа шығарылмайды, яғни, ... адал ... ... бұрмалау мүмкіндігі танылады. Құралдар
алдыға қойылған мақсатқа сай болуы тиіс. Бұл сәйкестікте мақсат басты ... ... ... ... құрамын анықтап, олардың адамгершілік
мазмұнына мән береді.
Мақсат пен ... ... ... ... ... ... негіз болады. Бұл әрекет немесе жүріс-тұрыс мақсат пен құралдардың
дербес ... ... ... ... ... ... деп ... мүмкін. Яғни, жүріс-тұрысты бағалау мақсат пен
құралдардан тәуелсіз ... ... ... қылмыстылықпен күрес өз
бетінше адамгершілік-оң сипаттағы құбылыс ретінде бағаланғанымен, оған жету
жолындағы адамды мәжбүрлеу мәселелері ... ... ... Алайда,
біз қылмыстылықпен күрес пен мәжбүрлеуді мақсат пен ... ... ... ... бағалау жоғалып кетеді. Егер сот біреуді тонағаны
үпіін қылмыскерді бас ... ... ... ... - бұл әділ ... ... (мәжбүрлеу түріндегі ... ... мен ... ... ... ... Ал, керісінше, көшені тыйым
салған жерден кесіп өту үшін бас ... ... ... жаза ... ... бұл ... мақсат пен құралдың сәйкестігі қағидасы
бұзылады.
Әрекеттің немесе жүріс-тұрыстың оң немесе теріс құндылығын анықтаудың
негізі мынадай: адамгершілік ... ... оны ... асыру жүзеге
асырмауға карағанда мейлінше аз материалдық, адамгершілік және ... ... альш ... ... ... ... ... айтқанда, аталған
құралдардың көмегімсн жеткен нәтиже өз мәні ... осы ... ... ... ... ... мәні ... осы негіз аса ... ... ... ... жатыр, бұдан адамгершілік және құқықтық
нормалардың тұтастығын байқауға ... ... ... мақсатқа жету үшін ... мен ... ... ... ... құралдарды
пайдалану жиі орын алып жатады. Алайда ... ... ... ең тиімді
болса да, көрінеу теріс құралдарды пайдаланумен сипатталатын әрекеттердің
жағымсыз ... ... ... ... ... тек ... құралдар
болған жағдайда ғана, олардың біреуін таңдауда туындайды. Егер қолданатын
құралдардан келетін моральдық ... ... ... кұндылығын
жауып кетсе, онда мақсатқа жетуден бас тарту қажет. Мысалы, аса ... ... ... және ... ... ... болып танылса, ал
осы шектен асып кету қылмыстық жазаланатын әрекет ретінде ... ... ... ... ... ... теріс бағалауға алып келеді.
Мақсат пен құралдардың сәйкестігін анықтау жағдайында сол құралдарды
мақсатқа жету барысында қолданудан туындайтын мүмкін ... да ... ... ... ... ... үдерісінде де, таңдаудың ... да ... зор. ... тек ... бірінші жағдайда салдар
мүмкін, болжамды болып табылса, екінші жағдайда олар шынайы сипатқа ие.
Сонымен, мақсатқа жету құралдарын тандау мына ... ... ... деп ... ... мақсатқа жетуден және әрбір кұралды пайдаланудан туындайтын
мүмкін ... ... ... ... осы салдардың пайда болу мүмкіндіктерін талдау;
- таңдалған ... ... ... ... ... ... ... немесе мақсатқа жетуден бас ... ... ... ... деп ... ... ... оны шын мәнінде
жүзеге асыруда әрқашан бола бермейді. Бұл әртүрлі ... ... ... ... тыс объективтік жағдайлардың болуымен
байланысты. Сөйтіп, аталған жағдайлар соңғы нәтижеге әсер етуі ... ... осы адам ... ... Себебі, оның әрекеті одан
тәуелсіз ... ... ... емес деп ... ... ... ... ол дұрыс жүзеге асырған.
Құқыққорғау қызметіндегі ... пен ... ... ... ... мәселелерін қарастыруда құқықтық мәжбүрлеу шараларын,
қылмыстылықпен күресте арнайы құралдарды ... ... және ... ... ... қаншама рет орын алды. Бір жағынан, бұл құралдарды
құқыққорғау қызметінде қолдану объективтік жағдайлармен ... ... ... мәжбүрлеуді, жедел іздестіру құралдарын ... ... ... зұлымдықпен күресу мүмкін емес. Ал екінші
жағынан, бұл ... ... ... ... ... болса да,
азаматтардың жеке бостандықтарына нұқсан келтіретіні белгілі өз ... ... ... фактісі оң деп танылуы мүмкін ... ... ... ... ... ... жағдайларға беріледі. Нақты-
тарихи тәсіл азаматтардың жеке өміріне араласуды, ... ... ... деп ... азаматты, қоғамды және мемлекетті қылмыстық
әрекеттерден қорғау мақсатында мұндай қол сұғушылықтарды ... ... ... ... өтетін бір мәселе, құқықтық мәжбүрлеу шараларын
қолдану құқыққорғау органдары қызметкерлерінің ... де ... ... Нақты айтқанда, моральдық сананың өзгеруі, тіпті, кейбір жеке
қасиеттерінің өзгеруі де орын алуы ... ... ... ... ... жеке және ... өміріне қол сұғушылыққа дағдылар
пайда болуы мүмкін, адам ... ... ... орын ... Сол себепті, "зұлымдыққа күшпен қарсы тұру" мәселесіне ерекше көңіл
бөлген орыс ... ... "тек ең ... ... ғана осы ... ... асыра алады" деп ескерткен. Олар өздерінің қызметі ... ... және ... ... ... мүлт ... ... және мұны
зұлымдықпен күрес қажет ететін шекте ғана болдыруы керек.
Сонымен, мәселе ... ... ... мен ... ... ... мүмкіндігі туралы ғана емес, әрбір нақты жағдайдағы
оларды қолданудың негізіділігі мен шегі ... ... ... ... ... ... ... екіжақты формуласы жиі қолданылады. Бұл терең тарихи ... ... ... ... ... түзу ... қисық болатыны сияқты,
әрекеттер де әділетті ... ... ... деп ... ... ... моральға қандай да болмасын есептеулер тән ... ... ... адам мен ... нан ... ... ... айырмашылық жоқ. Аталған ... ... ... ... екі ... де ... алады. Шын мәнінде
абсолюттік ақ немесе абсолюттік қара деген болмайды. Осы екі абсолюттің
арасында орын ... ... ... реті ғана бар. Дәл осы ... ... ... ... «реңі» болады. Жоғарыдағы ... бір ... ... зиян мен қоғамға келтірілген зиянның; адамды
сыйламау мен оны ... ... ... ... ... "сандық" градациясы терминінің болуы да ... ... де ... ... бұзылуы орын алғанымен, бір әрекеттерді
ол «этикаға қайшы әрекет ... деп ... енді ... «оның жасағаны адамгершілік емес болды» деп жатамыз. Мысалы, бандылық
топтың оғына қарсы, олардың ... ... ... ... мен өз ... ... ... шынайы сипатын
жасыруға мәжбүр болған жедел іздестіру қызметкерінің ... он баға бере ... ... ... ... ... мүмкін емес. Бірінші жағдайда шынайы адамгершілік әрекет, ... ... емес ... жақын әрекет орын алған.
Яғни, "адамгершілік" және "адамгершілік емес" түсініктерінің ауқымы өте
кең. Тіпті, шартсыз ... ... оң ... ... ... ие
құбылыстардың өздерінде әрқашан қарама-қайшылық ... ... ... ... ... ... бірінші жағдайында қызметкердің
басқа адамдардың ... үшін өзін ... оның ... ... ... болу
мүмкіндігімен, оның жақындары мен достарының қайғысымен көлеңкелі сипатты
иеленеді, бұлар осы ... кері ... аша ... дегенмен аталған
факт қызметкердің ... оң ... ... ... ... ... көрінеді: әрекет мейлінше зор зұлымдықты
жеңген сайын, оның адамгершілік мазмұны да ... бола ... ... ... ... ... ... мол зиян келген сайын, оның әрекеті
де соншалықты құнды бола түседі.
Адамдардың ... ... бір ... бойындағы екі бағытқа
бағытталған: абсолюттік адамгершілік сипаттағы әрекеттер және абсолюттік
адамгершілік емес ... ... Бұл ... ... ... ... табады, олардың ішінен идеалды, рұқсат етілген, ... оң ... ... құраса, оған қарама-қайшы болып теріс
(рұқсат етілмеген) жүріс-тұрыс орын ... ... ... ... ... ескере отырып, адамгершілік рұқсат етілген жүріс-тұрысқа
олар үшін ерекше маңызды ... ... мән беру ... ... ... ... құндылықтарға сүйенеді. Бұл адамдар
арасында шын мәнінде адамдық нысандағы қарым-қатынастарды қалыптастырудың
объективтік қажеттігінен және адамның ... ... ... ... ... ... "өтірік айтпа" қағидасын қандай да болмасын
шектеусіз түрде басшылыққа ... ... ... ... ... шын
мәнінде, адамдық қарым-қатынастардың негізі болып табылатын жүріс-тұрыс көп
жағдайларда ... емес ... ... ... олар ... қарама-қайшылықтарын, моральдық таңдаудың әлсіз ... ... ... ... ... ... Мұндай норма-
идеалды басшылыққа ала отырып, біз өз ... ... ... ... ... ... жүріс-тұрысын адамгершілік
сипаттағы деп тануымыз керек, ал бұл әділетсіз ... ... ... ... мынада - белгілі бір жағдайдағы
моральдық нормаға негізделген әрекеттің ... біп ... ... ... ... ... кейбір адамгершілік нормаларды білмеуі
салдарынан таңдау ... ... ... тіпті, оның моральдық талаптарды
орындағысы келмейтінінде де емес, мәселе - осы талаптардың бір-біріне қайшы
келмеуін болдырмаудың қажеттігінде.
Мысалға, ... ... ... ... ... пәтеріне тінту жасауға келгенде төсек тартып жатқан науқас
адамды көрді делік. Оның алдында мынадай ... ... заң ... ... ... науқас болсадағы, сол тұлғаның төсегіне тінту жасау
немесе адамгершілік көзқарастар негізінде төсекті тінтуден бас тарту.
Құқыққорғау ... ... тағы бір ... — кей ... ... ... қатысын жасыра отырып, оған қылмыстық
ортада жұмыс істеуге тура ... ... ... ... ... ... ... Олар осы қызметтің белгілі бір ... ... осы ... ... ... ... жағдайларға, шиелініске
қатысушылардың әлеуметтік- психологиялық мінездемелеріне және басқа да
жағдайларға байланысты.
Құқыққорғау ... ... ... жету үшін ... мен ... нұқсан келтірумен байланысты құралдарды
пайдалану жиі орын алып жатады. Алайда барлық құралдардың ішінен ең ... да, ... ... ... пайдаланумен сипатталатын әрекеттердің
жағымсыз сипатты иеленетіні сөзсіз.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Төтенше жағдайлардағы ізгілік психологиялық қатынастың ерекшелігі19 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
ІV Француз Республикасының конституциясы және саяси шиеленістері91 бет
Кәсіпорындарда шиеленісті басқару жүйесін талдау («Арқабаев» ЖК мысалында)68 бет
Ресей-Грузия қатынасының шиеленісуі70 бет
ХХ ғасырдың 40 жылдарының соңы мен 70 жылдар арасындағы араб-израиль шиеленісі22 бет
Экономика саласындағы әлеуметтік шиеленістер6 бет
Қазіргі таңдағы әлемнің шиеленіс аймақ елдеріндегі жалпы саяси жағдай мен мәселелер, оларды бейбіт түрде шешу жолдары53 бет
Қақтығыстар мен шиеленістер154 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь