Жылу қозғалтқыштары

Адамзат өз өмірінде механикалық жұмыс жасауға арналған қондырғыларды қозғалтқыштарды қашаннан пайдаланып келеді. Олар энергияның қандай түрін механикалық энергияға айналдыратынына байланысты жылу механикалық электр қозғалтқыштары болып бөлінеді. Жылу қозғалтқыштары кең қолданыс тапты. Жылу қозғалтқыштары деп отынның-ішкі энергиясын механикалық айналдыратын қозғалтқыштарды айтады. Жылу козғалтқыштарының конструкциялары әрқилы, бірақ олардың барлығына да тән бір қасиет бар, ол циклдік процесс, соның нәтижесінде жұмыстық дене бастапқы қалпына кайтып оралады. Демек, жылу қозғалтқыштары дөңгелек цикл бойынша жұмыс атқарады. Дөңгелек цикл деп термодинамикалық жүйенің бірқатар аралық күйлерді өтіп, бастапқы күйге қайтып оралатын процесі аталады. Дөңгелек процестерде басты рөлді олардың өту бағыты атқарады, себебі термодинамикалық жүйенің өзгерісі екі бағытта өтеді (температураның артуы және төмендеуі, сығылуы және ұлғаюы).
Циклдік процестер қайтымды және қайтымсыз болып екіге бөлінеді. Қайтымды деп газдың 2-күйден 1-күйге өткенде оның 1-куйден 2-куйге өткен кездегі аралық нуктелерін басып өтетін процесс аталады. Қайтымсыз процестерде бұл жоқ. Демек, қайтымды процесс дегеніміз — жүйені бастапқы күйге қоршаған ортада ешқандай өзгеріс тудырмай алып келуге мумкіндік беретін процесс болып табылады. Қайтымды процестері вакуумды абсолют серпімді шардың абсолют серпімді плитаға түсуін, маятниктің тербелісін жатқызуға болады. Үйкеліс болатын кез келген процесс — қайтымсыз, себебі үйкеліс кезінде механикалық жұмыстың бір бөлігі жылуға айналады. Осыдан кез келген реалды процестің қайтымсыздығы реалды процесттың қайтымсыздығы шығады. Қыздырылған денеден салқынырақ денеге жылу берілу арқылы өтетін барлық процестер қайтымсыз. Газдың ұлғаюы қайтымсыз процесс, себебі газ өздігінен сығыла алмайды. Әр түрлі процестердің қайтымдылық дәрежесі түрліше болады және оның практика үшін маңызы зор.
        
        Жылу қозғалтқыштары
Адамзат өз өмірінде механикалық жұмыс жасауға арналған қондырғыларды
қозғалтқыштарды ... ... ... Олар ... ... ... ... айналдыратынына байланысты жылу механикалық электр
қозғалтқыштары болып бөлінеді. Жылу қозғалтқыштары кең қолданыс ... ... деп ... ... механикалық айналдыратын
қозғалтқыштарды айтады. Жылу козғалтқыштарының ... ... ... барлығына да тән бір қасиет бар, ол циклдік процесс, соның
нәтижесінде жұмыстық дене ... ... ... ... Демек, жылу
қозғалтқыштары дөңгелек цикл бойынша жұмыс атқарады. Дөңгелек цикл деп
термодинамикалық ... ... ... ... өтіп, бастапқы күйге
қайтып оралатын процесі аталады. Дөңгелек процестерде басты рөлді олардың
өту бағыты ... ... ... ... өзгерісі екі бағытта
өтеді (температураның артуы және ... ... және ... ... ... және қайтымсыз болып екіге бөлінеді.
Қайтымды деп ... ... ... өткенде оның 1-куйден 2-куйге өткен
кездегі аралық нуктелерін басып ... ... ... Қайтымсыз
процестерде бұл жоқ. Демек, қайтымды процесс дегеніміз — жүйені бастапқы
күйге қоршаған ... ... ... ... алып ... ... ... болып табылады. Қайтымды процестері ... ... ... абсолют серпімді плитаға түсуін, маятниктің тербелісін
жатқызуға болады. Үйкеліс болатын кез келген ...... ... кезінде механикалық жұмыстың бір бөлігі жылуға айналады. Осыдан кез
келген реалды процестің қайтымсыздығы ... ... ... ... ... ... денеге жылу берілу арқылы өтетін
барлық процестер қайтымсыз. Газдың ұлғаюы қайтымсыз ... ... ... ... алмайды. Әр түрлі процестердің қайтымдылық дәрежесі
түрліше ... және оның ... үшін ... ... ... ... процесті карастырайық. Q1 жылу
мөлшерін алу нәтижесінде газ А күйден В ... ... Газ АСВ ... ... кейін газды BDA бойымен сығады. Жылу мөлшері Q1 > O1 ... ... жүйе (газ) ... ... А ... UA-ға, ал В ... Uв-ға тең ішкі энергиясы бар. Жүйенің
АСВ бойымен ұлғаю процесі үшін термодинамиканың бірінші заңын ... = UB - UA + А1, А1, > 0 (5.7, ... ... ... өзі ... BDA ... ... процесі үшін термодинамиканың бірішпі заңы -Q2
= UA - UB - А2 түрде ... А2 < 0, ... ... сыртқы денемен (сыртқы
күш жұмысы) атқарылады.
5.7-сурет
Осы екі теңдеуді қоссак, онда мұндағы A — ... ... ол ... ... ... Q1 жылу ... алып және Q2 ... жоғалту кезінде
атқарылатын жұмыстың дөңгелек процесін тура цикл деп атайды. Тура циклде
газ ... ... ... ... да, ал төменгі температурада
сығылады. Барлық жылу машиналары тура ... ... ... ... ПӘК-і
5.8-сурет
Бұл—жылу маишнасының термиялық (немесе термодинамикалық) ПӘК-і, T2 пара-метрлері қандай болады?
(Г2 = 400 К; V2 = 4 м3; р2 = 831 ... ... ... ... ... Тх = 300 ... Т2 = 400 ... қыздырылған. Осы кезде газдың көлемі темпе-ратураға тура пропорционал
өзгереді. Газдың басталкы көлемі 3 дм3. Процестің ... ... ... р = 105 Па. Осы ... ... газ ... жұмыс аткарады?
(100 Дж)
5. Табанының ауданы S = 10 см2 ... ... ... ... С газ бар. ... ... һ = 25 ... ... ... оған ... 20 Н гір ... Егер газды At = 100° С
температураға дейін қыздьфса, ол ұлғаю ... ... ... ... ... 105 Па. ... ... жоқ.
6. tx = 20° С температурадан t2 — 50° С ... ... ... газ A = 2,5 кДж ... ... Осы процеске қатыскан
молекулалар ... ... ... ... т, ... ... М идеал газды изохоралық
түрде салқындату нөтижесінде қысым п есе төмендейді. Сосын ... ... ... Соңғы күйде газдың температурасы бастапқы күйдегідей
болады. Атқарылған жүмысты табыңдар. Осы ... ... ... ... ... ... жөн&бір мезгілде қыздырады. Егер
газдьщ көлемі 5 есе азайып, ал қысымы 7 есе ... оның ішкі ... есе ... ... ... цилиндрде бекітілген поршеныгің сол жағында
мөлшері v = 1 моль болатын біратомдық идеал газ бар. ... оң ... ал ... мен ... ... ... серіппе
деформацияланбаган. Цилиндр қоршаған ортадан жылульщ оқшауланған. Поршеньді
босатқан кезде, газдың алатьш ... екі есе ... Егер ... Т, ал қысым р болса, соңғы температура мен ... ... ... серіппенің жылу сыйымдыльщтарьш ескермеңдер.
10. Бірдей температурадағы гелий мен сутектің бір ... ... ... Үзын ... бос ... қысым жоқ), жылу оқшауланған ... тп1 жөне т2 екі ... ... көлемі Vo, қысымы р0
біратомды газ бар. Поршеньдерді босатады. Егер газдың массасы ... ... аз ... онда ... ... ... Мөлшері v = 10 моль біратомды идеал газдьщ t = 27° С ... ішкі ... ... ... t = 27°С ... ... идеал газдың ішкі энергиясы U — 15
кДж. Газдың мольдік мөлшерін табыңдар.
(4 моль)
14. Баллондағы m = 5 кг аргонның температурасы Т = 300 К. ... ... неге ... 470 ... ... қимасы S болатын вертикаль цилиндр түріндегі ... һ ... ... ... m ... ... біратомды газ
бар. Атмосфералық кысым р0. Үйкелісті ескермей, поршень астындағы газдың
ішкі энергиясын табыңдар.
16. Температурасьш tx = ... t2 = ... ... ... ... ... мен ішкі энергиясы қаншаға өзгереді? Қысым/? = ... ... ... ... V = 100 ... = ... Егер ... V = 2 л идеал біратомды газдың t = 27°С тем-пература
кезіндегі ішкі энергиясы U = 300 Дж ... онда ... ... Көлемі Vo, кысымыр0 жөне температура-сы То біратомды газды жауып
тұрған массасы m поршеньді ... v ... ... ... ... ... ... газдың температурасын анықтаңдар.
Жүйе жылуоқшауланған. Поршеньнің жөне ыдыстың ... Газ = 2 • 103 Па ... = 103 Па ... ... р = a-bV ... ... мүндағы a = const, Ъ = 0,5 Па/м3. Газдың осындай үлгаюы
кезіндегі жүмысты табыңдар.
(ЗмДж)
20. ... ... Vx — 2 м3 ... ... ... ... түрде
қысымы АР = 0,2 МПа шамасына артық болатын күйге ... ... ... ... ... ... Көлемі V = 1 л баллонда қысымыр = 107 Па, температурасы Т = 300 К
оттек бар. ... 8,35 кДж жылу ... ... қыздьфғаннан кешнгі
температурасы мен қысымьш анықтаңдар.
(400 К; 13,3 МПа)
22. Баллонда Т = 300 К температурада v = 4 моль ... бір ... ... ... қыздырған кезде газ молекулаларының орташа квадраттық
жылдамдығы п = 1,3 есе ... ... ... жылу ... диаграммасындагаздыңүлғаюпроцесі өрнектелген (5.16-сурет), онда газ
кысымыр және көлемі V болатын І-күйден қысымы және көлемі 2V ... ... ... Осы ... берілген Qжылy мөлшерін табыңдар. 1-2 сызығы түзудің
кесіндісі.
5.1в-сурет

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Синхронды машиналар17 бет
Электрқозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету7 бет
Сағатына 55000 кг өндіре алатын түйіршікті жылутасымалдағыш қозғалмалы қабатындағы кокстеу қондырғының құбырлы пешінің жобасы25 бет
Газдардын тұтқырлығы (ішкі кедергі)6 бет
Газдардың толқындық ұлғаю процессі4 бет
Жануарлар әлемі5 бет
Кристалл торы57 бет
Мұнай газ кен орындарын өңдеу және пайдалану26 бет
Соққы толқындар8 бет
Термодинамика заңдары сұрақ-жауап түрінде (20 сұрақ)93 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь