Өсімдіктердің дамуы

I. Кіріспе

II. Негізгі бөлім
1.Өсімдіктердің өсуі мен дамуы ұғымы, олардың өзара байланысы.
2.Өсімдіктердің өсуін сипаттайтын форма түзу процестері

III. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Өсiмдiктердiң тiршiлiк циклын сипаттау үшiн екi ұғым қолданылады: өсу және даму.
Өсу дегенiмiз - өсiмдiк ағзасының салмағының, көлемiнiң, бетiнiң, сызықтық мөлшерлерiнiң сызықтық үлкеюi, жасушадағы цитоплазма құрылымдарының жаңадан түзiлуi (хлоропласттар, митохондрилар және т.б.). Өсу тұтас алғандағы өсiмдiк ағзасы мен мүшелердiң функциональдық қызметiнiң нәтижесi болып табылады.
Өсiмдiктiң тiршiлiк циклы 2 кезеңнен тұрады – вегетативтi және репродуктивтi. Бiрiншi кезеңде өсiмдiктiң вегетативтiк массасы жылдам түзiледi, тамыр жүйесi күштi өседi, түптену мен бұтақтану процесстерi, гүл мүшелерiнiң түзiлуi жүредi.
Репродуктивтi кезеңде гүлдеу мен жемiс салу болады. Гүлдеуден соң физиологиялық және биохимиялық процесстердiң сипаты өзгередi, вегетативтiк мүшелердiң ылғалдылығы кемидi, жапырақтағы азоттың мөлшерi күрт төмендейдi, пластикалық заттар қорға жиналатын жерге қарай жылжиды да сабақтың жоғары қарай өсуi тоқтайды.
Өсiмдiктердiң дамуы деп – ағзаның жаңа құрылымдық элементтерiнiң түзiлуi кезiнде болатын физиологиялық, биохимиялық және морфологиялық өзгерiстердi атайды. Олар өсiмдiктiң онтогенездiң белгiлi бiр тiршiлiк кезеңдерiн – жас, жыныстық жетiлген, көбею, қартаю және өлу анықтайды.
И.В.Мичурин жемiс ағаштарының 5 кезеңiн бөлiп көрсеткен: тұқымның өнуi; көшеттiң жастық фазасы және оның бiрiншi рет жемiс салуы; ересек күштi жемiс салудың алғашқы 3-5 жылы, ағзаның морфологиялық және физиологиялық белгiлерiнiң тұрақтануы; үнемi жиi жемiс беру келесi 3-5 жылда; қартаю мен өлу.
Өсу мен даму процестерi өсiмдiк ағзасының тұқым қуалаушылық ерекшелiктерiн және оның қоршаған ортамен өзара әсерлесу процестерiнiң жиынтығын көрсетедi. Өсу мен даму процестерi тығыз байланысты және бiр-бiрiн анықтайды.
1.Ж. Жатқанбаев "Өсiмдiктер физиологиясы"А. 1986
2.Ж.Жатқанбаев "Фотосинтез құпиялары". А., "Қазақстан" 1987,-110б.
3.Қалекенұлы Ж «Өсімдіктер физиологиясы».А,2004
4.Рубин Б.А. Курс физиологии растений. М., 1976
5.Ережепов Ә.Е. және т.б. Өсімдіктер физиологиясы ,Шымкент 2007
6.В.Л.Кретович. Биохимия растений. М., В.Ш. 1986
7.Жатқанбаев Ж. Өсiмдiк физиологиясы. Алматы: “Мектеп”, 1988
8. Кенесарина Н. Өсiмдiк физиологиясы және биохимиясы. Алматы:2005
9.Лебедев С.И. Физиология растений М.: “Колос”, 1982
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым
министірлігі
М.О.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан
Мемлекеттік Университеті
Тақырыбы: Өсімдіктердің дамуы
Орындаған: Ергешова ... ... ... ... ... ... ... бөлім
1.Өсімдіктердің өсуі мен дамуы ұғымы, олардың өзара байланысы.
2.Өсімдіктердің өсуін сипаттайтын форма түзу процестері
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... үшiн екi ұғым ... өсу және даму.
Өсу дегенiмiз - өсiмдiк ағзасының салмағының, көлемiнiң, бетiнiң, сызықтық мөлшерлерiнiң сызықтық ... ... ... құрылымдарының жаңадан түзiлуi (хлоропласттар, митохондрилар және т.б.). Өсу тұтас ... ... ... мен ... ... ... нәтижесi болып табылады.
Өсiмдiктiң тiршiлiк циклы 2 кезеңнен тұрады - ... және ... ... ... ... вегетативтiк массасы жылдам түзiледi, тамыр жүйесi күштi өседi, түптену мен бұтақтану процесстерi, гүл ... ... ... кезеңде гүлдеу мен жемiс салу болады. Гүлдеуден соң физиологиялық және биохимиялық процесстердiң сипаты өзгередi, вегетативтiк мүшелердiң ылғалдылығы кемидi, жапырақтағы ... ... күрт ... ... ... ... ... жерге қарай жылжиды да сабақтың жоғары қарай өсуi тоқтайды.
Өсiмдiктердiң дамуы деп - ағзаның жаңа ... ... ... ... ... ... биохимиялық және морфологиялық өзгерiстердi атайды. Олар өсiмдiктiң онтогенездiң белгiлi бiр тiршiлiк кезеңдерiн - жас, ... ... ... ... және өлу ... ... ағаштарының 5 кезеңiн бөлiп көрсеткен: тұқымның өнуi; көшеттiң жастық ... және оның ... рет ... салуы; ересек күштi жемiс салудың алғашқы 3-5 жылы, ағзаның морфологиялық және физиологиялық белгiлерiнiң ... ... жиi ... беру ... 3-5 ... қартаю мен өлу.
Өсу мен даму процестерi өсiмдiк ... ... ... ... және оның ... ... өзара әсерлесу процестерiнiң жиынтығын көрсетедi. Өсу мен даму процестерi тығыз байланысты және ... ... ... 3 ... ... 1) ... ұлпасы; 2) эмбрионалдық ұлпа (сабақша, тамырша, жапырақшаның бастамасы); 3) қор заттар.
Қосжарнақты өсiмдiктерде қор заттары тұқым жарнағында болады, ал дара ... ... ... құрамы бойынша пiсiп-жетiлген ауыл-шаруашылық өсiмдiктерiнiң тұқымдарын үш топқа бөледi: 1) крахмалға бай тұқым; 2)ақуызға бай ... 3) ... бай ... ... ... ... ... тұқым қабықшасы бұзылады.
Өну кезiнде ферменттердiң әсерiнен тұқымның қорға жиналған ... ... ... ... жүредi: ақуыздар - амин қышқылдарына дейiн, полисахаридтер - моносахаридтерге дейiн, ... май ... ... ... дейiн және ұрық бұл заттарды сiңiредi.
Бiрiншi жапырақтар функциясын атқаратын тұқым жапырақтары ... ... ... Ұрық ... ... тұқым жарнақтарының бiрiншi жапырақ ретiндегi функциясын жоғалтады.
Тұқымдағы ұрықтың өсуi жаңадан ... ... ... ... ... ... ... нәтижесiнде және меристеманың ұлпаларының өсуi нәтижесiнде жүредi.
Өсу фазалары
Жоғары ... ... әр ... даму ... белгiлi бiр зат алмасумен сипатталатын зат алмасуымен анықталады:
* ... өсу ... ... ... Iшкi ... Эмбрионалдық фазада - барлық жасушалар протоплазмамен толтырылған, вакуольдер жоқ.
* Созылу фазасы - вакуолдер пайда болады, ... ... өсуi ... ... ... бастайды.
Сабақтың ұшында немесе тамырдың жас клеткалары өсудiң эмбрионалдық фазасында болады да олар өсу конусы деп ... ... ... ... ... ... ... созылу фазасындағы клеткаларға өтедi. Одан соңғы аймақта клеткалар iшкi дифференциациядан өтедi. Бұл ... соң ... ... ... ұлпалардың элементтерi орналасқан.
Меристема клеткаларының жаңа клетка түзуге мүмкiндiгi ұзақ уақытқа ... ... ... ... болып қалады, ал екiншiсi жасушадан бөлiнген соң белгiлi бiр ... ... ... бiрiншi реттiк (тiкелей ұрық ұлпасынан түзiледi) - өсу конусы. Екiншi реттiк меристема мысалы, феллоген эпидермис клеткасынан немесе ... ... ... ... ... ... ... қышқылы, лейкоантоциандар мен кинетин стимулдайды. Клеткалардың бөлiнуiне витаминдер тиамин (вит В1), пантотендi қышқыл, ... ... ... амин қышқылдары (цистейн, тринтофан), пуриндер (гипоксантин, ксантин) қажет.
Митозды тоқтататын заттарға ... 2,4- ... ... ... ... гидразидi жатады.
Созылу фазасында меристема клеткалары бөлiнудi тоқтатады, ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде су жиналады, целлюлоза көптеп түзiле бастайды. Түзiлген целлюлоза молекулалары клетка қабықшасына енедi. Клеткадағы цитоплазманың мөлшерi бiрнеше есе ... ... ... ... ... ... фазасындағы клеткалардың өсуiне байланысты болады. Созылу кезеңiндегi клеткалардың өсуiне ауксин а мен в, гетерооуксин (C10Н9О2N) - ... ... ... ... клетканың арнайы маманданған клеткаларға айналуы дифференцировка деп аталады.
Өсiмдiк мүшелерiнiң өсу ... ... ... өсуi ... бөлуi, өсуi, жаңа мүшелер мен ұлпалардың түзiлуi процестерiнен тұрады. Жас өсiмдiктiң ... ... ... ... ... өсу ... ... белгiлi бiр дене бөлiктерiнде, көбiнесе сабақ пен тамырдың ұшында шоғырланады, ал жуандыққа өсетiн өсiмдiктерде- ... өсу ... ... да ... ) ... ... ... өсiмдiктердiң сабағы мен тамыры шексiз өсуге қабiлеттi. ... өсуi ... ... ... ... өседi, кейiн тек негiзi өседi- өсудiң базальды типi. Гүлдiң әр ... ... өсуi де ... ... ... ... өсiмдiктерде интеркалярлық өсу болады.
Популяция, ағза, мүше, ұлпа, клеткалардың өсуiнiң жалпы сипаты сигмоидты қисықпен S сипатталады.
Сигмоидты өсу ... 4 ... ... ... бастапқы, индукциялық немесе логарифдiк - кезең жасырын процестер жүредi, өсуге дайындалады.
* Логарифмдiк фаза ... өсу), өсу ... ... түзу ... ... ... Баяу өсу фазасы.
* Стационарлық фаза- көрiнетiн өсу процесi байқалмайды. Бұл құбылыстың "өсудiң үлкен кезеңi". Бұл тек жеке ... ғана ... ... өсiмдiк ағзаларына тән.
Өсудiң абсолюттi жылдамдығы (К) уақыт бiрлiгiндегi өсiм:
2- бастапқы, 1- соңғы параметр, t2 - t1 - ... ... өсу ... (R) бастапқы өсуден не өсiмдiк масасынан процентпен есептелген өсiм:
100
1- өлшем кезiндегi параметр
0- бастапқы параметр.
Өсу жылдамдығы.
Өсiмдiктердiң әр ... ... ... әр ... ... және олар өсу ... сипатына байланысты болады. Мысалы, сабақ пен тамырда өсу нүктелерi терминалды жағдайда ... ... олар ... ... ... өсу-апикальды деп аталады.
Өсу жылдамдығы бiрқатар шамалармен сипатталады:
1. Меншiктi өсу жылдамдығы- өсiмдiктiң (не мүшенiң) тiрi ... ... ... ... ...
Мұндағы: W0- бастапқы, W2- соңғы құрғақ салмақ, t- вегетациялық кезеңнiң ұзақтығы.
2. Салыстырмалы өсу- өсiмдiктiң не мүшенiң бастапқы салмағынан ... ... ... ... берiлген уақыттағы өсiмдiктiң өлшемi (не көлемi), W0- бастапқы өлшемi.
3. ... ... ... ... бiрлiгiндегi өсiм.
Қоршаған ортаның өсiмдiктердiң өсуi мен дамуына әсерi Әртүрлi фактордың әсерiнен анықталады. Бұл факторларды төмендегi топтарға ... ... - ... ... су, ... ... жылдамдығы оның газдық құрамы және т.б.
Эдафиттiк- топырақтың құрылымы, оның химиялық құрамы.
Биотикалық- әртүрлi микроорганизмдер, өсiмдiктер және жануарлар.
Өсiмдiктердiң өсуiнiң сыртқы орта ... ... өте ... ... ... инсоляция белгiлi бiр дәрежеде жапырақтарының фотосинтетикалық белсендiлiгiн арттырады, олай ... ... оң әсер етуi тиiс. ... ... ... ... тыныс алу процесiн активтендiрiп, транспирацияны күшейтедi. Нәтижеде болатын су тапшылығы өсудi ... ... өсуi ... болмайды. Өсiмдiктердiң белсендi өсуi қоршаған орта мен өсiмдiктердiң не оның мүшесiнiң iшкi күйiнiң өзара толық сәйкестiгi кезiнде ғана мүмкiн. Өсiмдiктер ... ... шығу үшiн не ... ... орта ... өзгеруi немесе бұл ұлпалардағы белгiлi бiр биохимиялық процестердiң ... ... ... ... өнудiң кешеуiлдеуi (тежелуi) түрдi сақтауға бағытталған маңызды бейiмделушiлiк болып табылады. Ол өсiмдiктерге қолайсыз жағдайларды ... ... ... ... ... ... ... тұқымы тыныштық күйде - 33[0]С -дi қыста көтере алады, ал егер тыныштық күйден шыққан ... - 13[0]С - да ... ... ... ... - 50[0]- 60[0]С - да тiршiлiгiн сақтайды, ал жазда - 2, -3[0]С- да ... ... ... өту коллоидтардың гидрофильдiлiгiнiң жалпы деңгейi мен протоплазманың ылғалдығының төмендеуiне байланысты екендiгi. Негiзiнен бұл ... ... май мен ... ... ... ... ... күйдегi мүшелердiң ұлпаларының электролиттер мен органикалық қосылыстарға қатысты өткiзгiштiгiнiң төмендеуi осыған байланысты болады.
Морфология тұрғысынан қарағанда жасуша,ұлпа,мүшелердің ... ... деп ... ... әсер ететін факторлардың бірі жарық.Екі түрлі қызыл жарық дәннің өнуіне қарама- қарсы әсер етеді. Толқын ұзындығы 660 нм қызыл жарық ... ... 730нм ... қызыл жарық өнбеуіне себепші болады.Жарықтың айрықша биологиялық әсер еуі оның фоторецепторлар арқылы ... ... ... қызыл және қашық қызыл жарықты екі түрлі фоторецепторлар қабылдайды деген ... ... екі ... ... екі күйде бола алатын бір ақ рецептор болатынын көрсетті.Ол фоторецептор ақуыз негізді зат фитохром болып ... ... ... 120 000 ... тең.Ақуызды бөлік хромоформен қосылған.Қызыл және қашық қызыл жарықтың әсерінен екі фитохром бір ... ... ... ... ... ... әртүрлі өсімдіктерден байқалды. Фитохром арқылы реттеліп отыратын өсу және даму ... ... деп ... ... ... ... өсуі,тамырдың қалыптасуы, хлоропластардың қозғалуы,ферменттер синтезі мен басқа да құбылыстар жатады.
Қорытынды
Қорыта айтқанда ... жер ... ... ... ... отырады. Олар жыл жезгілі ауысқан сайын жасарып қайта сарғайып солып отырады. Бұл табиғаттың заңы. Өсімдіктің жасарып ... ... ... да ... ... ... ... сарғайып топырақты қара шірікке айналдырғаны да пайдалы болып келеді. Сонымен біздің ... ... ... ... өте ... әдебиеттер:
1.Ж. Жатқанбаев "Өсiмдiктер физиологиясы"А. 1986
2.Ж.Жатқанбаев "Фотосинтез құпиялары". А., "Қазақстан" 1987,-110б.
3.Қалекенұлы Ж ... Б.А. Курс ... ... М., ... Ә.Е. және т.б. ... физиологиясы ,Шымкент 2007
6.В.Л.Кретович. Биохимия растений. М., В.Ш. 1986
7.Жатқанбаев Ж. ... ... ... ... ... ... Н. ... физиологиясы және биохимиясы. Алматы:2005
9.Лебедев С.И. Физиология растений М.: "Колос", 1982

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"шалғын өсімдіктердің сапасын бағалау"4 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары4 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары жайлы7 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары жайлы мәлімет3 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары туралы5 бет
Дәрілік өсімдіктердің биологиясы24 бет
Жабайы өсімдіктердің сыры20 бет
Жануарлар тіршілігіне өсімдіктердің маңызы5 бет
Жемісті өсімдіктердің өсуі және жеміс салудың заңдылықтары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь