Менеджмент жүйесіндегі кәсіпкерлік

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
6
1 КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТІҢ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫННЫҢ ҰЙЫМДЫҚ НЫСАНДАРЫ
8
1.1 Кәсіпкерлік қызметтің негізгі ұйымдық түрлерінің артықшылығы мен кемшілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
8
1.2 Кәсіпкерлік қызметті белгісіне, нысаны мен түріне қарай классификациялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
14
1.3 Қазақстандағы кәсіпорындардың қазіргі жағдайына талдау ... ... ... ... ...
19
2 «АРАФАТ» ЖШС.НІҢ КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТІНЕ ТАЛДАУ 30
2.1 «Арафат» ЖШС.не жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
2.2 «Арафат» ЖШС.ң қызмет ету тиімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 39
2.3 «Арафат» ЖШС.де пайда болған мәселелерді жою шаралары ... ... ... ...
45
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСІПКЕРЛІКТІ ДАМЫТУ БОЛАШАҒЫ 58
3.1 Мемлекеттік кәсіпкерлік және макроэкономикалық реттеудің бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
58
3.2 Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
66
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
75
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 78
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Кәсіпкерлік ел экономикасының жандануы мен одан әрі қарай дамып, тұрақты өсуінің қамтамасыз етілуін іске қосушы тұтқасы ретінде бизнестің әр алуан түрлері мен ұйымдық формаларынан тұратын нарықтық шаруашылықты қалыптастырумен оны іске асыруында үлкен маңызға ие. Ол өзінің жылдамдығына, икемділіген және өзгермелі нарықтық жағдайларға тез бейімделуіне байланысты теңдесі жоқ артықшылықтарының есесінен нарықтық экономиканың икемді және нәтижелі секторына, оның құрылымдық, бәсекелестік, нарықтық механизмінің маңызды интеграциялық элементіне жатады. Сондықтан дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде кәсіпкерліктің, әсіресе, шағын және орта бизнес сияқты түрлеріне деген қызығушылық азаюдың орынына, арта түсуде. Жеке сектордың көлемі кеңейіп, бұл елдердің экономикасының анағұрлым үлкен секторын алып жатыр. Оның үлесіне жалпы ішкі өнім мен экономикалық белсенді тұрғындардың айтарлықтай бөлігі келеді. Шағын және орта кәсіпкерлік немесе кәсіпкерлік – бүгінгі өркениетті дүниежүзілік экономикалық даму жүйесіндегі болашағы күмән келтірмейтін салалардың бірі болып саналады. Нақты сектор және сауда кәсіпорындары мен компаниялары Қазақстан экономикасының дамуына, өсуіне, ұлттық табыс, жалпы ішкі өнім, жалпы ұлттық өнім, жұмыспен қамтылу дәрежесі және тағы да басқа көрсеткіштердің артуына тікелей әсер етеді. Кейінгі жылдары елімізде шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға көбірек көңіл бөліне бастады. Шағын кәсіпкерліктің дамуының бірден бір көзі банктік несие болып табылады. Экономиканың нақты секторын және де сауда фирмаларын коммерциялық банктердің несиелеуі – ұлттық экономиканың өсуіне олардың қосқан үлесі, басқа жағынан қарағанда банктердің атқаратын өзінің қызметтері қаржылық сектордың, яғни экономиканың ажырамас бөлігі. Олардың дамуы мемлекеттің, экономика агенттерінің шаруашылық өмірі үшін пайдалы, әрі тиімді.
Дипломдық жұмыста шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерін несиелеудің ғылыми негізіне тереңнен қалам тартқан батыс елдерінің осы салада зерттеулер жүргізген маман-ғалымдардың еңбектері кеңінен қолданылды. Атап айтқанда, Д. Кейнс, Р. Кэмпбелл, К. Кондратьев, А.В. Чаянов, Й. Шумпетер, П.С. Роуз, М.А. Гольцберг, Дж. Р. Брик, Э.Дж. Долан. Сонымен қатар, жұмыста Ресей мен Қазақстанның іргелі зерттеушілерінің еңбектері, оның ішінде Е.Ф., Жуков, Л.Н. Красавина, О.И. Лаврушин, О.Б. Баймұратов, Г.Т. Қалиева, Қ.Қ. Ілиясов, Н.Қ. Мамыров, Ғ.С. Сейітқасымов, М.С. Саниев, Н.Н. Хамитов сияқты ғалымдардың және көптеген басқа да отандық экономистердің еңбектері кеңінен пайдаланылды.
Қазіргі таңда адамдардың басым бөлігі өндірістің дамуына, сондай-ақ бүкіл қоғамның дамуына игі әсерін тигізетін кәсіпкерлік сала екендігін мойындай бастады. Дамыған елдер нақ осы кәсіпкерлердің еңбегінің нәтижесінде гүлденсе, кәсіпкерлер өз мемлекеттерінің қолдауымен дамып, өркендеп отыр. Сондықтан біз гүлденген қоғам- адамдардың жақсы өмір сүруіне лайықты жағдай жасап, олардың осы қоғам мүшесі болғандығын мақтан тұтуына ықпал ететін, ұлттық мақтаныш сезімін қанағаттандыра алатын тиімділігі жоғары экономикасы бар қоғам құру идеясы жолында бірігуіміз керек.
Біздің қоғамымызда кәсіпкерліктің қалыптасуы – жаңа әлеуметтік құбылыс ретінде, ал кәсіпкерлер жаңа әлеуметтік топ ретінде маңызды мәселе болып табылады.
1 Сәбденов О.Қ «Шағын кәсіпкерлікті стратегиялық басқару» Алматы 2001жыл 15б.
2 Исабеков Б.Б. «Қазақстанда кәсіпкерлікті қалыптастыружүйесі және оның даму перспективалары» / Қазақстан жоғары мектебі 2003-№2 192 б/
3 Токсанова А. Н. «Основы предпринимательской деятельности», РК,
г. Астана, 2007 г., с. 7 – 13
4 Бисенғазиев М.Б., Хамитов А.Ш. «Кәсіпкерлік негіздері» /Орал 2001 15б/
5 Мейірбеков Б.Қ. «Шағын кәсіпкерлікті жан-жақты қолдау керек» /Поиск гум. ғылымдар сериясы 2004ж. №1 39б./
6 Васильченко В. В. «Развитие предпринимательства усилением
стимулирующей функции налогов» (по материалам г. Алматы и Алматинской
области), специальность 08.00.05 - Экономика и управление народным
хозяйством (по отраслям и сферам деятельности), автореферат, РК, г. Алматы,
2002 г., с. 23 - 24
7 Егемберды Е. К. «Проблемы и перспективы государственной
политики развития малого и среднего предпринимательства в Республике
Казахстан», специальность 23.00.02 - Политические институты,
этнополитическая конфликтология, национальные и политические процессы и
технологии, автореферат, РК, г. Астана, 2009 г., с. 25 - 26
8 Галимжанова С. Б. «Социальная ответственность
предпринимательства в Республике Казахстан: теория и практика»,
специальность 08.00.05 - Экономика и управление народным хозяйством (по
отраслям и сферам деятельности), автореферат, РК, Астана, 2010 г., с. 26 - 27
9 Лашкарева О. В. «Основы предпринимательства», РК,
г. Жезказган, 2007 г., с. 30 - 35
10 Есентугелов А. «Стратегия процветания страны в условиях
меняющегося мира. Уроки мирового кризиса и модернизация казахстанской
экономики», РК, Астана, 2011 г., с. 245 - 246
11 Алимбаев А. А. «Государственное регулирование экономики» РК,
г. Алматы, 1999, с. 320
12 Зангеева С.Б. «Польза и преимущество зарубежного опыта поддержки и развития малого и среднего бизнеса» /Финансы и кредит 2004г. №14 71стр.
13 Катенова С.А. «Развитие малого бизнеса в условиях глобализаций мировой экономик » /Автореферат дисс. Канд. Экон. Наук Алматы 1999 г. 15стр.
14 Б. Мукашева, А. Кузекова «Международный опыт развития
конкурентных преимуществ», Научно-практический журнал «Транзитная
экономика», РК, г. Алматы, 2006 г., № 5 - 6, с. 30
15 Закон РК «О частном предпринимательстве», с изменениями и
дополнениями от 30.12.2009 г., РК, г. Астана, 2009 г., пункт 2, статья 6.
16 Закона РК от 22 апреля 1998 года «О товариществах с ограниченной
и дополнительной ответственностью» изменения и дополнения от 12 февраля
2010 года пункт 2 статья 23.
17 Калдыгозова А. «Значение субъектов малого предпринимательства», газета «Вечерняя Астана», № 27 от 06.03.2012 г.
18 Сейдахметов А.С. «Предпринимательство» РК, г. Алматы, 2010 г., с. 141-147
19 Кульчукова А. Становление и развитие малого предпринимательства в Казахстане. Вестник КазНУ - серия экономическая, РК, г. Алматы, 2008 г. № 5 с. 113
20 Официальный сайт Агентства Республики Казахстан по статистике
- www.stat.kz
21 «Приоритеты и перспективы промышленного экономический журнал «Промышленность Казахстана», РК, 2007 г., № 2 с. 37
22 «Арафат» ЖШС Жарғылық қоры, ҚР, Астана, 2003 ж
23 «Арафат» ЖШС қаржылық есебі, Астана 2011 ж
24 Смагулова Н. «О некоторых методологических принципах развития
предпринимательства», научно-практический журнал «Транзитная экономика»,
РК, г. Алматы, № 2, 2011 г., с. 77 - 78
25 Официальный сайт Министерства экономического развития и
торговли Республики Казахстан «Справка о ходе реализации «Дорожная карта
бизнеса 2020» - www.mrt.gov.kz
26 Копеев М. «Последовательные шаги к процветанию», газета
«Казахстанская правда», РК, г. Алматы, 27.01.2012 г., с. 3
27 Нурбеков С. «Помощь предпринимателям», газета «Экспресс К»,
РК, г. Алматы, № 10, 2011 г., с. 7
28 Тусупбекова Л. «Предпринимательство - движущая сила
экономики», газета «Казахстанская правда», РК, г. Алматы, 30.03.2012 г., с. 7
29 Касымов С. «Структурные контуры национальных инновационных
систем», научно-практический журнал «Транзитная экономика», РК, г. Алматы,
№ 10, 2011г., с. 85
30 Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлікті дамытудың және қолдаудың 2004-2006 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы /29. 12. 2003 ж. №1268 Жарлығымен бекітілген 25б/
31 Оразалы Сәбден «Бәсекелестік экономика» Алматы: 2007 жыл 580-639 беттер.
32 «Шағын және орта бизнесті тексеруге мараторий». Жаңалықтар «Хабар» 17.02.2009 жыл.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Қазақ экономика, қаржы және халықаралық
сауда университеті
Мынбаев Д.Ж
Менеджмент жүйесіндегі кәсіпкерлік
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
050507 - «Менеджмент» мамандығы
Астана 2012
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... және халықаралық
сауда университеті
«Қорғауға жіберілді»
Кафедра меңгерушісі _____________
______________Д.М. Турекулова
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: ... ... ... - «Менеджмент» мамандығы
|Орындады: | ... Д.Ж |
| | ... ... | ... ... ... ... ... ... ... | |
|1 ... қызметтің теориясы және кәсіпорынның ұйымдық нысандары | |
| |8 ... ... ... ... ұйымдық түрлерінің артықшылығы мен | |
|кемшілігі.............................................................|8 |
|......................................... | ... ... ... ... нысаны мен түріне қарай | |
|классификациялау......................................................|14 ... | ... ... кәсіпорындардың қазіргі жағдайына |19 ... | |
|2 ... ... ... ... ... |30 ... «Арафат» ЖШС-не жалпы |30 ... | ... ... ... ... ету тиімділігін |39 ... | ... ... ... ... ... ... жою |45 ... | |
|3 ... ... ... ... ... |58 ... Мемлекеттік кәсіпкерлік және макроэкономикалық реттеудің | ... ... | ... ... мемлекеттік қолдаудың |66 ... | ... ... | ... ... |78 ... | ... жұмыстың өзектілігі. Кәсіпкерлік ел экономикасының жандануы
мен одан әрі ... ... ... ... қамтамасыз етілуін іске қосушы
тұтқасы ретінде бизнестің әр алуан түрлері мен ұйымдық формаларынан тұратын
нарықтық шаруашылықты қалыптастырумен оны іске ... ... ... ... өзінің жылдамдығына, икемділіген және өзгермелі нарықтық жағдайларға тез
бейімделуіне байланысты теңдесі жоқ артықшылықтарының ... ... ... және ... ... оның ... бәсекелестік,
нарықтық механизмінің маңызды интеграциялық элементіне жатады. ... ... ... бар ... ... әсіресе, шағын
және орта бизнес сияқты түрлеріне деген қызығушылық азаюдың орынына, арта
түсуде. Жеке ... ... ... бұл ... ... үлкен секторын алып жатыр. Оның үлесіне жалпы ішкі өнім мен
экономикалық ... ... ... ... ... Шағын және
орта кәсіпкерлік ... ...... өркениетті дүниежүзілік
экономикалық даму жүйесіндегі болашағы күмән келтірмейтін салалардың ... ... ... сектор және сауда ... мен ... ... ... ... ... ... жалпы ішкі өнім,
жалпы ұлттық өнім, жұмыспен қамтылу дәрежесі және тағы да ... ... ... әсер ... Кейінгі жылдары елімізде шағын
және орта кәсіпкерлікті дамытуға көбірек ... ... ... ... ... ... бір көзі банктік несие болып ... ... ... және де ... фирмаларын коммерциялық
банктердің несиелеуі – ұлттық экономиканың өсуіне олардың ... ... ... ... ... ... ... қызметтері қаржылық
сектордың, яғни экономиканың ажырамас бөлігі. Олардың дамуы мемлекеттің,
экономика агенттерінің ... ... үшін ... әрі ... ... ... және орта ... субъектілерін несиелеудің
ғылыми негізіне тереңнен қалам тартқан батыс ... осы ... ... маман-ғалымдардың еңбектері кеңінен қолданылды. Атап
айтқанда, Д. Кейнс, Р. ... К. ... А.В. ... Й. Шумпетер,
П.С. Роуз, М.А. Гольцберг, Дж. Р. Брик, Э.Дж. Долан. Сонымен қатар, жұмыста
Ресей мен Қазақстанның ... ... ... оның ... Жуков, Л.Н. Красавина, О.И. Лаврушин, О.Б. ... ... Қ.Қ. ... Н.Қ. ... Ғ.С. ... М.С. ... ... сияқты ғалымдардың және ... ... да ... ... ... ... ... адамдардың басым бөлігі өндірістің дамуына, сондай-ақ
бүкіл қоғамның дамуына игі ... ... ... сала ... бастады. Дамыған елдер нақ осы кәсіпкерлердің ... ... ... өз ... ... ... отыр. Сондықтан біз гүлденген қоғам- адамдардың жақсы өмір ... ... ... ... осы ... ... ... мақтан тұтуына
ықпал ететін, ұлттық мақтаныш сезімін қанағаттандыра алатын ... ... бар ... құру ... жолында бірігуіміз керек.
Біздің қоғамымызда кәсіпкерліктің қалыптасуы – жаңа әлеуметтік құбылыс
ретінде, ал ... жаңа ... топ ... ... мәселе болып
табылады.
Өзінің институтционалды тұрақтылығына қол жеткізіп, заңдық ... ... ие ... кәсіпкерлік күннен - күнге мамандандырылып, өркениетті
сипатқа ие болуда. Бұрындары қарапайым сауда ісінің өзі де ... ... ... ... мен ... әрекет шараларын енді нарық
мүмкіндіктерін ұтымды ... оны ... ... рухы ... ... ... күннен – күнге жаңа әлеуметтік кеңістіктерге
таралып келеді.
Дегенмен, аталған еңбектерде несиелеудің әдістері мен тәсілдері ... ... сай ... ... деп айту мүмкін емес. ... ... ... ... көтеріліп жатқанымен, нақты шағын
және орта ... ... ... әлі де ... ... тұрғыда
терең негіздеуді талап етеді.
Зерттеудің мақсаты – Қазақстандағы орта және ... ... ... ... несиелеу үдерісіндегі теориялық ... ... ... қарым-қатынастарды қарастыру, сараптау
және зерттеу болып табылады.
Аталған мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... ... және орта ... ... дамуындағы алатын рөлін
көрсету және оның мазмұнын ашу;
– кәсіпкерлікті дамытудағы ... ... ... ... және инвестициялық қолдау саясатына жан-жақты тоқталу;
– кәсіпкерлік ... ... ... ... ... және оған баға ... шет елдік және отандық несиелеу ... ... ... ... ... және орта ... субъектілерін
несиелеуге зерттеулер жүргізу;
– кәсіпкерлік субъектілерін несиелеуді жетілдіруге байланысты ұсыныстар
мен тұжырымдар жасау.
Дипломдық ... ... мен ... ... ... ... ... мен қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Жұмыстың
бірінші бөлімінде кәсіпкерліктің теориялық және ... ... ... ... мен ... ... ... бөлімде
«Арафат» ЖШС қызмет ету ... ... ... ... талданған.
Үшінші бөлімде кәсіпекерлік саласының ел экономикасында алатын әсері жоғары
болғандықтан мемлекеттік ... ... мен ... қарастырылған.
1 Кәсіпкерлік қызметтің теориясы және кәсіпорынның ұйымдық нысандары
1.1 Кәсіпкерлік қызметтің негізгі ұйымдық түрлерінің артықшылығы мен
кемшілігі
Кәсіпкерлік – адам ... ... ... және ол ... басқа
түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс ... ... ...... ... Шумпетер (1883-1950ж) мән берді.
Оның айтқан мынадай сөзі бар еді: ... болу – ... ... ... ... кәсіпкерлер – алдымен кәсіпкерлік жұмысты
ұйымдастырушылар. Ол туралы француз ... Жан ... Сэй ... ... ...... ... шеңбер ауқымында
ұйымдастыратын адам». Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен ... ... ... ... жиі ... пен ... жақын ұғымдар болғанымен, оларды бір ... ... ... болмайды. Бизнес – табыс әкелетін кез келген
қызметтің түрі. Ал ...... іс. ... ... ол ... Сондықтан да бизнеспен айналысатын адамдар ешуақытта кәсіпкер
бола алмайды.
Экономикалық ғылымда «кәсіпкерлік ... ... ұғым ... ... ...... ... жаңалықты аша білу
қабілеттілігі, бірақ бизнеске қатысатындардың барлығының қолынан келе
бермейді. Басқа жұрт ... ... ... ... ... күш
қуатын барынша жұмысқа жұмсап, жаңашылдықпен, ... яғни ... тез ... байланыс жасау
қабіліттілігі, ... ... ... ... құра ... бәсекелестеріне
қарағанда айналасына басқаша көз қараспен қарауда ... ... ... мұндай қабілеттілікпен оқшауланатындар жиі кездесе
қоймайды. Демек, бизнес – бұл табыс әкелетін адамның экономикалық қызметі.
Кәсіпкерлік – бұл да ... ... ... ... бұл ... ... ... және осы жаңалықты жүзеге асыру үшін тәуекелге бас
ұрады [1, ... ... ... жүзеге асады, сондықтан да экономикалық
әдебиеттерде олар үнемі ... ұғым ... ... Ал ... ... ... ... болсақ, онда кәсіпкерлік қызмет
термині қолданылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Шаруашылық серіктестігі жайлы»
және ... ... ... Жарлығына сай кәсіпкерлік қызмет
шаруашылық серіктестігінің түріне қарай жеке және ұйымдық болуы мүмкін:
- жай, ол ... ... ... ... ... ... мүлікке ынтымақтастық жауапкершілік жүктеледі;
- жауапкершілігі шектелген, ... ... құны ... ... коммандитті, аралас жауапкершілік (біреудің толық мүлкімен және
біреудің салынған ... ... ... ... ... және оған ... қосымша жауапкершілік мойнына алынады;
- өндіріс және тұтыну кооперативтері;
- консорциумдар;
- акционерлік қоғамдар.
Мемлекеттік және қазыналық кәсіпорындар. Біріншісі, шаруашылықты жүргізу
құқығына ... ...... басқару құқығына негізделген.
Шын мәнінде, мұнда шаруашылық есептің екі түрі ... ...... ... ... қазыналық – толық емес шаруашылық
есеп. Кәсіпорын ... ... ... өндірістік звеносының негізі
болып табылады. Осы жерден бастап және ары қарай «кәсіпорын» мен ... ... ... Рас, ... ... ... ... «фирма» термині жиынтық ұғым, оған бір немесе бірнеше кәсіпорын мен
өндіріс енуі мүмкін. Әдетте, кәсіпорынға бір ... бір ... ... ... ... жаңа жағдайда нарықтық қатынастар жағдайында
кәсіпорын өзінің ... ... ... өз ... ... ... ... халық шаруашылығы кешенінен техникалық, ұйымдық, экономикалық
және құқықтық тұрғыдан дараланған [2, 61-63].
1 кесте
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... | | ... ... |Ұйымдастырудағы ... ... ... |
|жекелеген |қарапайымдылығы; қызмет ... ... ... |жасаудың толық еркіндігі; |зардаптарға жауапкершіліктің |
| ... ... ... ... ұйымдық |
| |мінез-құлқының икемділігі; ... ... |
| ... ... ... |іс-әрекеттің біріктірулігі |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... | ... бойынша міндеттерді |Әріптестердің өзара ... ... ... ... ... ... ... ... ... және ... ... |
| ... іс-әрекеттің |әлеуметтік-психологиялық |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| | ... бұл ... |
| | ... |
| | | |
| | | |
|1 ... ... ... ... ... тезірек және |Басқарудың тым күрделілігі|
|қоғамдар ... ... ... |және оның |
| ... ... ... сала ... |
| ... капитал |төменділігі; |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... мен бақылау |
| ... ... ... |
| | ... кәсіби құпияның |
| | ... ... ... ... ... ... ұйымдық түрлері алдыменен меншік түрімен айқындалмақ. Олар
мынандай түрде болуы мүмкін:
- азаматтар меншігіне негізделген жеке ... ұжым ... ... ... ... кәсіпорындар кооперативтік немесе акционерлік түрде болуы
мүмкін. Кооперативтік кәсіпорын ақшаға емес, жеке тұлғаның пайлық ... ... және ... біріккен еңбек қызметтеріне негізделеді:
- акционерлік қоғам түрінің негізіндегі кәсіпорын, акционр ... ... ... ... және қазыналық кәсіпорындар жалпы мемлекеттік міндеттерді
шешу үшін құрылады;
- құрылтайшылар мүлігінің қосылуы ... ... ... яғни оған шет ел ... тұлғасы мен азаматтарына енеді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексімен, «Шаруашылық қызметінің
еркіндігі және кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... ... меншік түрлерінде және оның өзі ... ... ... ... орта жағдайында және кәсіпорынның толық экономикалық, құқықтық
өзінше еркіндік алуы, оған көптеген қосымша міндеттер ... ... ... ... ... кәдімгідей ұлғаяды. Мемлекеттік
экономика жағдайында негізгі буынның іс-әрекеті тек қана ... ... ... ... ... және ... жалпы мемлекеттік шаруашылық механизмі арқылы жүзеге асырады.
Аралас әрі әлеуметтік-бағытталған нарықтық ... ... ... ... ... бере ... оның өз ... өндірген өнімін және
тапқан табыстарын пайдалану мен жаратуды, ... ... ... ... бір ... жүктейді [3, 41-48].
Сондықтан да барлық кәсіпорындар меншік түріне ... ... ғана ... ... ... де атқаруға міндетті.
Ендеше экономикалық қызметтің ... ... ... ... бұл ... ... қанағаттандыру үшін қажетті
тауар мен қызмет ... ... ... ... ... бөлу мен ... ... қызметі, мұнда өндіріс іс-
әрекетінен алынған табыс өндірісті ұлғайтуға және ұжымды ... ... ... ... ... ... қызмет құқығы тек
мемлекетке ғана жатады. Нарықтық экономика кәсіпкерлік қызметпен айналысуды
тек мемлекетке ғана ... ... ... мен ... ... Бұл нарықтық экономиканы тап-тинақтай етіп, ҒТП талаптарына сай
болуға және ... ... ... ... ... Өтпелі
кезеңдегі мемлекеттің алдындағы басты міндеттердің бірі – кәсіпкерлік
құрылымды құру. Оларды масштабы ... ... ... ... орта және ... ... ... субъектісі бойынша да бөлінеді:
кәсіпкерлік субъектісіне - ... ... ... ... жеке
индивидтер, жеке тұлғалар және жалпы экономикалық мүдделер мен келісім-шарт
міндеттерімен біріктірілген адамдар тобы ... Ал ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік
кәсіпкрліктерді айта аламыз.
Неміс ғалымы әрі экономисі Йозеф Алоиз ... ... ... жаңа ... ... немесе басқа бір сапалы жаңа игілікті
жасауға бағытталған. Сондай-ақ ... жаңа ... ... затты
өткізетін жаңа нарықты игеруге; жаңа шикізат пен ... ... ... ... ... сай, басқаша құруға күш салады.
Кәсіпкерлік өз бетінше тіршілік пен тәуелсіздікке негізделген шаруашылық
тәсілі, экономикалық ойлаудың ерекше типі.
Кәсіпкерлікті ... ... ...... ... ... мен жекешелендіру болып табылады. Олар нарықтық экономикада
бәсекелестік ... ... қана ... ... ... кәсіпкерлікке жол
ашады. Белгілі ағылшын ғалымы әрі экономисі Альфред ... ... ... басты қасиеті – «өндіріс пен кәсіпкерліктің
еркіндігі». А.Маршалл ... ...... ... экономикаға өту еркін кәсіпкерлікке жол ашты, ... ... шеше ... Оны шешу үшін ... үйлестіру ролі қажет.
Нарық жағдайында кәсіпкерлік қызмет көп ... ... ... ... бөлуге болады:
- масштабы бойынша шағын, орта және кәсіпкерлік;
- кәсіпкерліктің субъектілері бойынша [4, 25-26].
Кәсіпкерліктің субъектілері экономикалық қызметтің әр ... ... жеке ... ... ... және де ортақ экономикалық
мүдделерімен, біріккен адамдар тобы, ... ... ... ... акционерлік қоғамдар мен осы ... ... бола ... ... ... қызметтің даму кешенді және көп ... алуы ... ... ... ... ... ... саясатының стратегиялық мақсаттарына жету үшін
экономикалық базис болып табылады.
Еркін кәсіпкерлік – барлық деңгейдегі жаңалық, бұл ... ... ... ... ... ... ... бастама. Осы тәрізді
кәсіпкерлік кәдімгі күнделікті бизнестен түбірінде ұқсамайды ... ... ... ...... ... қалыптастыруға катализаторшы болып табылады.
Кәсіпкерлік дамытудың басты сәті нарық экономикасында бәсекелестік
ортаны құру үшін ғана ... ... ... ... кәсіпкерлік үшін жол ашатын
мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... ... ... ХХІ ... ... Қазақстан Республикасының
әлеуметтік-экономикалық саясатында шағын кәсіпкерліктің ... ... ... Оның рөлі әлеуметтік ахуалды жақсартуда жетекші ... ... ... осы ... ... ... ... ету тезірек
өседі және қоғамның тұрақтылығы үшін жағдай жасалады. ... ... ... ... ... ... ... әдебиетінде шағын бизнесті «өсу үстіндегі
бала» деп қарау орын алған. Жеке жағдайда, ... ... – бұл ... бала ... ... ол ... ... сәби бесігінде қала
алмайды. Ол үлкен мекен-жайға мұқтаж, бұл үшін ол кәсіпкерлік қызметпен бел
шешіп ... ... ... ... ... ... ең ... капитал
тезірек айналатын салдарда, атап айтқанда саудада, қоғамдық тамақтандыру
және қызметтер салаларында ... ... ... ... ... жүргізілген жеделдетілген экономикалық саясат бағаларды ырқына
жіберуден және ... ... ... ... ... бұл ... күрт өсуінен және халықтың жинағының құнсыздануынан шағын бизнестің
қаржы базасының жоюына әкелді, бұл өз ... ... ... және оның ... ... ... қалуына соқтырды.
Шағын кәсіпкерлік көп қатарлы жинаулар мен ... ... ... ... ... ... ... жағдайда кәсіпкерлік қызметке ынта
үзілді, онсыз нарық экономикасының қалыптасуы мүмкін емес.
Қазіргі кездегі әлемдік экономиканың одан әрі даму ... ... ... ... ғылыми техникалық революцияның болуымен,
шағын және орта фирмалардың сақталуымен және ... қоса ... ... ... ... ... атап ... шағын және орта
компаниялардың кәсіпорындарында басталады, ... олар ... ... ... ... ... ... сезімтал болуға, өндіріспен әлі
қанағаттандырылмаған жаңа қажеттіліктерді ... ... ... ... бір жұмыс істеушіге есептегендегі, ғылыми-зерттеу мен
конструкторлық жұмыстарға ... жиі асып ... ... емес [5, 62-
65].
Қазіргі уақытта шағын бизнестің рөлі нарыққа ендірілген жаңа өнімдердің
ортақ санында айтарлықтай мол.
АҚШ-тың сатып алу ... ... ... ... 50-ші
жылдардың ортасынан 70-ші жылдардың ортасына дейін шағын фирмалар
(жұмысшылар саны 1000 ... аз) ... ... ... жартысынан
көбін енгізген. Жаңалық енгізулердің төрттен бірі жұмыс істеушілер саны 100
адамдық фирмаларға келеді. Атап ... ... ... ... ... ... ... қатарында енгізді, кейін олар негізгі
өндірушілердің біріне айналды.
Шағын ... ... ... ... ... ... кеңейтуде
айтарлықтай рөлі бар. АҚШ-та соңғы он жылда жаңа ... ... ... адамнан аз жұмыскерлері бар компанияларға келеді. 80-ші жылдардың
басында жұмыссыздықтың зор өсуі ... ... ... экономистер
мен мемлекет қайраткерлері шағын бизнестен ірі компаниялардағы ... ... ... толтыруға қабілетті жаңа жұмыс орындарын құратын
құрал деп санады. Сондықтан капиталистік ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Шағын және орта бищнестің болуы және де ірі ... ... сай ... ... ... ... жасау үшін
мыңдаған әртүрлі детальдар қажет етіледі. Олардың өндірісіне концерндер мен
келіісім шарт жүйелерімен байланысқан көптеген ... және орта ... ... ... және ... салалрдың кейбір ірі
монополияларында 20-30 мыңға дейін шағын компаниялар жұмыс істейді. Атап
көрсету ... ... және ... ... басым көпшілігі ірі
компаниялармен ... ... ... ... ... Францияда,
мысалы, шағын және орташа кәсіпорындардың 40%-ы ... ... ... ... ... жүйесімен 400 мың шамасында
немесе 25% шағын ... ... ... ... адам ... ... да ... жағдай кездеседі. 80-ші жылдардың басында
шағын кәсіпорындар иелерінің тек өз ... ... ... ... барлық жұмыспен қамтылғандардың 32%, Италияда - 29%,
Францияда - 21% құрады. Монополистік емес ... жаңа ... ... ... ... өздерінің жағдайларын әжептәуір
нығайтты. ҒТП негізінде іскер қызметтер (электронды есептеуіш ... ... ... ... қамтамасыз ету, инженеринг, кеңес
беру бизнесі және т.б.) спектрі қалыптасқан. ... ... ... ... ... ... және де ... компания шеңберінде де
табысты жүзеге асуы мүмкін. Жеке ... ... ... ету ... (70% ... ... саны 10 адамнан аз
компаниялардан ... ... және орта ... рөлі мына ... алты ... ... өндіріс нарық конъюнктурасының өзгерісін икемді
сезінеді, бұл нарық экономикасында ірі ... ... ... ... ... әлі іске жаратылмаған әжептәуір қаржы
қаражаттарын тиімді жұмылдырады. Осындай бизнестің ... осы ... ... ... ... бизнес бәсеке күресін қалыптастыруда айтарлықтай үлес
қосады. Бұл кез келген ... ... ... ... ... ... ... маңызды.
Төртіншіден, шағын бизнес халықты жұмыспен қамту мәселесін шешуде үлкен
роль атқарады. Өнеркәсібі дамыған елдерде оның үлесіне ... ... ... 50-60% және жаңа ... ... ... атап көрсеткендей шағын өндірістің ... тең ... ... ... ... ... ... жұмсартудағы орнын
таптырмас бөлігі бар. Ауыр дағдарыс кездерінде ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра алады. Кәсіпкерліктің халықаралық
тәжірибесі көрсеткендей, өтпелі экономикада мемлекет, ережеге сәйкес, ... ... ... ... ... бұл ... ... тиімсіз қалдырды [6, 54-56].
2. Кәсіпкерлік қызметті белгісіне, нысаны мен түріне қарай классификациялау
Кәсіпкерлік әрдайым алдына қойылған мақсаттарды және ... ... ... ... ... ... ... қажетті материалдарды ала білулері және сатып алушыларды таба
білулері керек, сонымен қатаролар ... ету мен ... ... ... ... Олар өнімді сатудан бұрын оның бағасы мен құнын дұрыс
есептей білулері ... ... ... жер, ... және ... ... факторларын жұмыс істеуге мәжбүрлейтін қозғаушы күш болып табылады.
Кәсіпкерлікті тек қана бизнестің ... жиі ... ... ... ... ... кең. ... фирмаларда
өндіріс көлемін ұлғайтуға, фирма қызметінің географиясын кеңейтуге,
фирманың дамуына жаңа күш ... ... жай ... өмір сүру
қабілеттілігін қолдауға деген қажеттіліктер жиі туындайды.
Кәсіпкерлік ... бұл ... ... ... ... деп ... ұйымдарға да байланысты айтуға болады (1 сурет).
Кәсіпкелік үрдісін қозғалысқа келтіретін ... ... ... ... ... және ... салушы болып табылатын ... ... ... ... қолайлы мүмкіндік пен қажетті қор жатады (2 ... да ... ... ... ол ... ... және тұрақсыздықпен сипатталатын нақты әлемде өмір
сүруі. Сондықтан кәсіпкерлік үрдіс – бұл ... ... ... ... ... ... үрдісі, сәтсіздіктер және
қателіктер арқылы дұрыс ... ... ... ... болып табылады.
Экономикада шағын және ірі кәсіпкерліктің дамуы көп деңгейде мемлекет
меншігін ... ... ... ... ... ... және ірі ... мемлекет меншігінде болды және тек жекешелендіру
оларды дербес және тәуелсәз етеді. Өтпелі экономикада орта және ... ... ... ең қиын және ең ... мәселе болып қалады,
себебі оның өркен жаюы қоғамдық сананың ... ... ... [7, ... 1 ... ... жіктелуі
Экономикада шағын және ірі кәсіпкерліктің дамуы көп деңгейде мемлекет
меншігін жекешелендірумен ... ... ... ... ... және ірі ... ... меншігінде болды және тек жекешелендіру
оларды дербес және тәуелсәз етеді. Өтпелі ... орта және ... ... істеуі ең қиын және ең өткір мәселе ... ... оның ... жаюы қоғамдық сананың стериотиптерін ... ... [7, ... ... ... 1985ж толық шаруашылық есепте болжы,
яғни өзін-өзі басқару мен өзін-өзі қаржыландыруда, ... тек ... үшін ... ... өткізу мен өзінің сатып алушысын ... ... ... қамқорлығына кірмеді.
Сурет 2 Кәсіпкерлік үрдісінің қозғаушы күштері
Қазіргі кезде ... ... ... елдерде бірнеше миллиондаған
әр түрлі фирмалар қызмет атқаруда. Осы қаптаған ... ... ... ... ... ... ... фирмалар саны мейлінше көп. Тек қана АҚШ-тың өзінде
олардың саны 7 млн. ... ... ... ... ... ... ... Сөйтіп санның салдарынан әртүрлі серіктестіктер
құрылады.
1. кесте
Кәсіпкерліктің сипаты бойынша жіктелінуі
|Ұйымдық-құқықтық |Шаруашылық сипатына|Салалық ... ... ... ... ... |қарай ... ... ... ... |Мемлекеттік, ... ... ... ... |
|(консорциумдар), |Делдалдық, ... ... ... ... ... ... |
|Концерндер, |Сақтандырушылық |Көлік ... ... ... ... ... ... |Несиелік, ... ... ... ... (біріккен),|
|р, ... ... ... ... ... |Білім, ... ... ... ... ... ... ... |
|(корпорациялар), |Аудиторлық, ... ... ... ... ... ... үй |бірге, ... | ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... Автормен құрастырылған ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан бір
сағатта өзгере алған жоқ және нарықтық сипаттағы түсінік пен құндылықтар
қалыптаса ... ... ... тек бір ... ... ... ... ТМД және шығыс Европаның көптеген орта және ірі кәсіпорындары
жылжу үшін үлкен кедергі тез өсудегі ... ... ... пен зор ... болды.
Жоспарлы жүйенің тездетіле алынуы мен мемлекеттік және ... жаңа ... ... ... олардың компетенциялары,
құқықтары, міндеттері мен статусы қандай екеніне ... ... ... ... басқару дағдарысы бұрынғы ... ... ... және ... ... ... ... деп бөлді.
Экономика үшін нарықтың инфрақұрылымының дамымағандығы тән, бұл ... ... ... ... ... дейін тоқтамаған өндірістің
құлдырауы, ... ... ... ... ... ... табыстарының өсуін анық басып ... бұл ... оның ... шағын бизнес негізінде кәсіпкерлік қызметтің дамуын
айтарлықтай тежеді.
Соңында шағын кәсіпкерліктің дамуының тежеуші ... ... ... ... маңыздылығын әлі бағаламағандығын жатқызуға
болады.
70-80 ж.ж дамыған ... ... ... ... ... ... шағын бизнеске қатысты бұрынғы көзқарастарынан – ... өмір ... ... ... олар не ... ... не ең
ірі компаниялардың маңынан құрылуы тиіс [8, 42-43].
Нақты көрсеткіштер көрсеткендей соңғы онжылдықта (1990-2000ж) олардың
саны екі ... ... ... ... ... және ... саласында
дамуымен қатар, шағын кәсіпорындардың экономикалық ... ...... биотехнология, ақпараттық қызметтер ... рөлі ... ... жаңа өркен жайған шағын кәсіпкерлікті дамыту ... үшін ... ... ... ... ... құру ... ретінде шағын кәсіпкерлікті дамытудың
кешенді мемлекеттік ғылыми негізделген бағдарламаларын жасау;
- оның дамуы мен ... ... үшін ... ... ... несиелер, жеңілдетілген салықтар, ақысыз сипатты жәрдем
ақшалар);
- бағдарламада ғылыми-техникалық ... ... ... ... орны ... анықталуы керек;
- шағын бизнесті ұйымдастыруда, елдің ... ... ... ... ... басты ролде болуы керек.;
- ірі және шағын бизнес ынтымақтастығының ... ... ... мен ... ... ... бизнесті дамыту мақсатында ірі
кәсіпорындардың ресурстарын тарту.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуын жандандыру мен
мемлекеттік қолдауды күшейту бойынша ... ... 1997 ... 6
наурызындағы қаулысының үлкен рөлі бар.
Құжат ... ... ... ... экономика жағдайында шағын
кәсіпкерлікті дамытудың мемлекеттік бағдарламасы болып табылады.
2001 жылдың басында Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерліктің ... ... ... бұл ... ... ... ... санын
 500 мыңға дейін, оларда жұмыс істеушілер 40%-на жеткізу міндеті қойылды.
Әлемдік тәжірибе шағын және орта ... ... ... ... ... ... көрсетіп отыр. Ал мемлекет өмірінің
барлық салаларына әсерін тигізеді: жұмысшылар саны ... ... ... ... ... ... мен көрсететін қызметтері
бойынша жекелеген елдерде шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері маңызды
рөль ойнайды. ... үшін ... ... ... ... ... ... сұрақтар болып табылады. Тіпті, шағын және
орта кәсіпкерліктіңдаму деңгейіне байланысты, мамандар ... ... ... ... ... ... Қазақстан үшін
шағын кәсіпкерліктің қалыптасуы жоғары дамыған қоғамға, жоғары дамыған
экономикаға ... ... ... ... Қиыншылықтар мен сәтсіздіктерге
қарамастан шағын және орта ... даму ... ... ... мәселелерді щеще отырып қарқын алуда.
Шағын және орта ... ... ... ... ... ... және халықтың қажеттіліктерін жақсы ... ... ... ... нарықтық қатынастардың
қалыптасуы;
- ассортименттің кеңеюі мен тауарлар мен қызметтердің сапасының артуы.
Тұтынушылардың қажеттілігін ... ... ... ... ... көрсету мен өнім сапасының ... ... ... мен ... ... бір тұтынушыларға жақындауы;
- экономиканың құрылымдық ... әсер ету. ... ... ... ... ... ... дамытуға халықтың өз ақшаларын тартуы. Шағын кәсіпорын
иегерлері өз істеріне өз ақшаларын үлкен қызығушылықпен ... ... ... ... ашылуы, жұмыссыздық деңгейінің қысқаруы;
- адамдардың ... ... ... ... ... әр ... ... дамуына ықпал етеді;
- еңбек қызметіне ірі кәсіпорындар белгілі – бір шектеу қоятын халықтың
жекелеген топтарын (үй ... ... ... оқып ... адамдар) тарту;
- меншік иелері, кәсіпкерлер, басқарушылардың әлеуметтік қатарларының
қалыптасуы;
- ғылыми-техникалық дамуды жандандыру;
- ірі ... ... ... ... және ... ... және ... көрсету өндірісін құру арқылы әсер ету;
- арендаға алу немесе сатып алу ... ... ... ... кәсіпорындардан мемлекетті босату.
Осы барлық аталған және ... да ... және орта ... ... ... оның ... ең маңыздылар қатарына
жатқызып, экономиканың ажырамас бөлігі ретінде қалыптастырады. Бірақ шағын
және орта кәсіпкерліктің рөлін таңдай отырып, оның ... ... ... ... болмайды.
Біріншіден, Қазақстан Республикасындағы күрделі экономикалық жағдай
(инфляция, ... ... ... ... үзілуі,
төлемеушілік, несиені пайдаланудағы жоғары ... ... ... [9,106-105].
1.3 Қазақстандағы кәсіпорындардың қазіргі жағдайына талдау
Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде қызметтiң жекеленген түрлерiн
жүзеге асыратын ... үшiн ... ... ... ... ... ... мүмкiн. Қоғамның фирмалық ... ... ... қоғам деген ұйымдық-құқықтық нысанын көрсету және оның ... тиiс. ... ... ... ... ... ... оберваториясын
пайдалана отырып қысқартуға жол берiледi. өз капиталының мөлшерi тиiстi
қаржы жылына арналған республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... 1 млн. ... мөлшерiндей болатын және
акционерлердiң санын 500 және одан да ... ... ... ... танылады.
Қазақстан Республикасының территориясында қызмет ететін кәсіпорындардың
дамуы мен ... ... ... ... ... ... ең көбi Ақмола ... (325 есеп ... ... Солтүстiк Қазақстан облысында-53,4% (232 есеп берген
кәсiпорынның-124-i), Шығыс Қазақстан облысында - 49,9% (360 ... ... ... деректерiнде республика бойынша
2011 жылы кәсiпкерлiкпен айналысатын 128,7 мыңға ... ... ... ... ... 71,8% жақыны жұмыс iстейтiн
(экономикалық қызметтi жүзеге асырған ... ... ... ... Ал, 2010 жылдың мәлiметтерiнде республика бойынша 133,7 мыңға
жақын шағын кәсiпорындар ... және 2011 ... 1 ... ... 145,1 мыңға жуық шағын кәсiпорындарға жеткен. ... ... ... немесе асыра алатын кәсiпорындар саны 2010 ... ... ал ... жылы бұл ... 71,2 % ... 2009 ... ... басым көпшiлiгi (42,1%) саудаға, автомобильдi және
үй мүлiктерiн жөндейтiн салаларға, өнеркәсiп ... (12,6%) ... ... ... ... жалдау және кәсiпорындарға қызмет
көрсететiн салаларға (12,8%) тиесiлi.
3 кесте
2012 жылдың қаңтар айындағы ШОК даму көрсеткіштері
| ... ... ... ... |
| ... ... % |
| ... ... ... 2011 жылы Батыс Қазақстан (33,3%), Алматы
(31,5%), Атырау (23,9%) және ... ... (17,3%) ... және
Алматы (17,2%) қаласында белсендi жұмыс iстейтiн кәсiпорындар саны қарқынды
өскенi байқалады ... ... ... ... құрылымын өзгерту үрдісі
төменде берілген 1 диаграммада көрсетілген. Белсенді ... ... көп үлес ... саны 6 ... аз кәсіпорындардың иелігінде (67,1%).
2010 жылмен салыстырғанда ең көп өсім (15,5%) ... дәл ... ... Саны 41-50 ... ... ... басқа қалған топтар
бойынша белсенді ... ... ... 5,7% - ке ... ... ... 1 Шағын кәсіпкерліктің белсенді кәсіпорындарын кәсіпорындардың
мөлшері бойынша бөлу
Шетел мамандарының бағасы ... ... ... үшін ... ... аудандар болып Алматы Астана қаласы,
сонымен ... ... ... ... ... ... ... облыстары саналады.
Қазақстан Республикасында 2012 жылы белсенді субъектілер саны 114,5%
болса, оның 116,4-і Алматы ... ... ... ... қызмет
ететін біріккен және шетел кәсіпорындарының шоғырланған орталығы Алматы,
Астана қалалары, Қарағанды және Атырау ... Бұл ... ... біріккен және шетел кәсіпорындарының өсуі оңды ... Ол ... ... ... ... ... 2009
жылы қызмет еткен біріккен кәсіпорындар төмендесе, 2010 жылы қайта көтерілу
байқалады. Ол сол ... ... ... жақсарғанын
көрсетеді.
Қазақстан Республикасы территориясында қызмет ету ... ... ... ... ... көруге болады.
Кестеде көрсетілген деректер ... ... ... ... ... және ... жөндеу, сауда
саласында, өндіру өнеркәсібінде, ... ... ... ... ... өсуде. Кестедегі деректерге сүйенсе, Қазақстан
территориясында тіркелген кәсіпорындардың саны жылдан-жылға ұлғаюда.
4 ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... шығарылымы, млн.|
| |бірлік ... мың адам ... |
| ... ... ... ... кәсіпорындардың көбісі өндіру,
сауда салаларына бағытталған. Сонымен қатар ... ... ... қатар, ресми жұмысқа тіркелгендер де ... ... ... ... ... ... кіші және орта ... үшін жағымды жағдайлардың жасалғанын байқатады. Сонымен қатар
еліміздегі ... және орта ... ... ішкі ... ... мол.
Соңғы алты жыл көлеміндегі ЖІӨ алатын болсақ, ... ... ... ... бизнестің еншісі 5 кестеде көрсетілген.
5 кесте
ЖІӨ-гі ШОБ еншісі
|  |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 |2011 ... ішкі ... ... және орта |17,8 |17,5 |20,4 |18,6 |20,4 |20,2 ... ... ... % | | | | | | ... ҚР ... ... жасалған ... ... ... ... ... ... ... жалпы ішкі өнімге шағын және орта кәсіпкерліктің үлесін бағалау
көрсеткішінің 2006 ... ... 2001 жылы ... бақылауға болады (2
диаграмма).
Сурет 2 Жалпы ішкі өнімге шағын және орта кәсіпкерліктің үлесі
Қазақстан Республикасының Президентi Н. ... атап ... ... орта ... жұмыспен қамту мен кедейшiлiк проблемаларын шешуде
үлкен рөл атқарады». Сондықтан ... ... ... ... ... ... модернизациялау, оған үлкен икемдiлiк беру үшiн ғана ... ... ... орындарын ашу арқылы жұмыспен қамтудың ... ... үшiн де ... оның iшiнде шағын кәсiпкерлiктi қолдау еңбекке деген
сұранысты кеңейтудiң айтарлықтай әлеуетiне ие. Сала ... ... ... және орта ... ...... құрылымдық
қайта құрылу барысында босаған жґмыс күшiнiң ... ... ... ... ... ... реформалаушы экономикада жеке сектордың
бұрынғыларды жоюға қарағанда, жаңа жұмыс орындарын көбiрек ашатынын әлемдiк
тәжiрибе дәлеледеп отыр.
Ауылшаруашылық саласында ... ... ... ... ... ... ... Республика бойынша 2010 жылы 147,8 %
мыңнан астам шаруа қожалығы тіркелген, олардың 82,6 % - ті ... ... Ал, бұл ... 2011 жылы 174,3 ... ... шаруа
қожалығын құрап, олардың 83,7 %-ті ... ... ... болып табылады.
Малдары бар немесе егін алқаптарын пайдаланатын қожалықтар жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлік
ретінде де дамып жатыр.
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Салық комитетінің деректері
бойынша елде кәсіпкерлік қызметті жалдамалы ... ... ... ... 26258 жеке ... ... ... олардың 7600
зерттелуі тиіс, статистика органдарына 6248 жеке кәсіпкерлер.
6 кесте
Шаруа (фермер) қожалықтары және ... ... ... ... ... тіркелген |Олардан жұмыс істеп |Жұмыс істеп тұрған |
| ... ... ... ... |
| | | ... |
| ... ... ... |Қорытынды, |
| | ... | ... | ... |
| ... осы ... көрсету жеке кәсіпкерлер қызметін дамытудың негізін
қалайды. Республикада 2011 жылы ... үй және ... ... ... ... одан әйелдер- 53,7%, еркектер-46,3%. Олардың қомақты
бөлігі Қарағанды, ... ... және ... ... шоғырланған
[18]. (3 диаграмма). Жеке кәсіпкерлер үшін ... ... ... да ... ... ... онда қызметті күрделі қаржысыз-ақ жүзеге
асыруға болады.
Сурет 3 Жеке кәсіпкерлер сала ... Ауыл ... ... ... |7 ... және ... (5,6%) ... (2,8%) | |
|2 ... ... ... ... (0,1%) |8 ... ... ... |
| ... беру және ... ... |
| ... (3,5%) |
|3 ... (5,0%) |9 ... беру (0,1%) |
|4 ... (1,8%) |10 ... ... және ... |
| ... ... (1,2%) ... автомобильдерді, тұрмыстық |11 Коммуналдық әлеуметтік және дербес |
|бұйымдарды және жеке адам ... ... (8,9%) ... ... ... | ... | |
|6 ... ... және ... | ... | ... ҚР статистикалық мәліметтері негізінде құралған ... ... ... және ... қызмет ұсынумен –55,3, көлік
және байланыспен –35,3 кәсіпкер айналысады.
Өңірлер ... жеке ... ... көбі ... ... ... Қазақстанда –661 және Алматы –639 облыстарында
шоғырланған (4 ... 4 Жеке ... саны ... ... ... 4,4 % |7. ... ... 2,4 |12. Павлодар 5,8 % |
| |% | ... ... 5,9 % |8. ... 9,2 % |13. Солтүстік Қазақстан |
| | |5,8 % ... ... 10,2 % |9. ... 3,6 % |14. ... Қазақстан |
| | |22,8 % ... ... 3,0 % |10. ... 3,2 % |15. Астана 7,5 % ... ... ... 10,6 |11. Маңғыстау 0,8 % |16. ... 3,7 % |
|% | | ... ... 2,7 % | | ... ҚР ... ... негізінде құралған |
Зерттелген ... ... ... саны 58025 адамды
құрады немесе бір кәсіпкерге шаққанда орта есеппен 2 ... ... ... бөлігі сауда, автомобильдерді, тұрмыстық бұйымдарды
және жеке пайдаланатын заттарды жөндеуде, қонақ үйлер мен ... ... және ... ... ... ... және
байланыста, ал өңірлік деңгейде – Оңтүстік Қазақстан, ... ... және ... Қазақстан облыстарында шоғырланған. Бір жалдамалы
қызметкердің орташа айлық атаулы жалақысы –6236 теңге.
Экономикалық қызмет түрлері арасында еңбекақы төлеу ... ... тән. ... ... ... түрлері бойынша орташа айлық
жалақының ең жоғарғы мөлшері көлік пен ... 8738 ... ... ... ең азы – ... саласында – 3478 ... ... ... ақы ... ... және ... бөлінісінде байқалады. Ең жоғарғы
орташа айлық жалақыны ... ... ... ... және Шығыс
Қазақстан облыстарындағы қызметкерлер, ең аз орташа айлық жалақыны-Ақмола,
Жамбыл облыстарындағы қызметкерлер алады екен.
Өнім шығару – кәсіпкерлер ... ... ... ... ... шығару жөніндегі жоспарды орындауға байланысты.
Жеке кәсіпкерлер шығаратын өнеркәсіп өнімінің номенклатурасына 80 жуық
атау кіреді. Негізінен, бұл тұтыну ... ... бас ... аяқ ... ... ұн, нан және нан - тоқаш өнімдері, өсімдік майы, шұжық,
макарон, ... ... және ... жылы жеке кәсіпкерлер 27929,4 млн теңгеге немесе бір ... орта ... 1,1 млн ... өнім (тауар, жұмыс, қызмет) өндірген.
Өнімнің ... ... ... ... бөлігі саудаға,
автомобильдерді, тұрмыстық бұйымдарды және жеке пайдаланатын ... (57,4%), ... ... мен ... (10,8%), ... және
байланысқа (10,0%), ал облыстар бойынша Қарағанды және ... ... ... Астана қалаларына тиесілі.
Жеке кәсіпкерлер табысы 8489,7 млн ... ... бір ... орта ... 323,3 мың ... құрады.
Республика бойынша өткізуден алынған түсімнің (ҚҚС пен акциздерсіз)
барлығы 51907,2 млн ... ... ... ... ... автомобильдерді,
тұрмыстық бұйымдарды және жеке пайдаланатын заттарды жөндеуге (74,0%),
қонақ үйлер мен ... (6,7%), ... пен ... (5,5%)
тиесілі.
Кәсіпкерлік қызметпен байланысты шығыстар 43417,7 млн ... ... ... ... ... 63,9%, ... ақы ... –16,9%, ал қалған
бөлігі негізгі және материалдық емес активтердің тозуына және ... ... ... ... және ... төлемдер кіретін өзге ... ... ... ... ... ... ... диаграммадан көріп
отырғанымыздай, жеке ... ... ... ... ... ... ... және жеке пайдаланатын заттарды
өндеуге қонақ үйлер мен мейрамханаларға ... және ... ... ... шығыстардың жалпы көлеміндегі елеулі үлес, сондай-
ақ Қарағанды облысына (36,7%), Шығыс ... (13%), ... ... ... (7,5%) ... және ... қаласына (6,7%) тиесілі.
Сурет 5 Жеке кәсіпкерлердің (тауарын, жұмысын, қызметін) өндіруге
және өткізуге байланысты шығыстар (экономикалық қызмет түрлері ... және ... ... ... жеке кәсіпкерлерге қаржы-
несиелік мәселелерін шеше ... ... ... ... және ... ... елеулі әсерін тигізетін ... ... таба ... ... ... көрсетулері қажет. Республикамызда
2010 жылдың қорытындысында ... ... ... –1,5 ... ... 2011 жылы –1,6 млн ... дейін, ЖІӨ құрылымындағы шағын
кәсіпкерліктің үлесін 2010 жылы -25% -ға ... 2011 жылы -27% -ға ... деп ... ... ... ... ... көмектесудің «инкубаторлық»
жобасын қолданған жөн. ... ... ... кәсіпкерлікпен
айналысушыларға көмек көрсету мақсатында университет, ұйымдар, кампаниялар,
федералдық үкімет ... ... ... ... ... ... ... – шағын, әсіресе иннновациялық кәсіпкерлікті
алғашқы қолдау. Инкубаторлар жанынан ... ... ... одан ары даму үшін ... алады, нарықтағы өз орындарын бекітеді.
Дамудың белгілі бір деңгейіне жеткеннен соң, ... үш ... соң, ... – инкубаторлардан шығып өз бетінше қызмет етеді. Ал босаған
орындарға кәсіпкерлікті нөлден ... ... жаңа ... ... ... бірнеше жаңа бастаушы орналасқан арнайы
ғимараттарда орналасқан. Олар ғимарттар мен құрал- ... ... ғана ... ... ... ... көрсететін
барлық қызметтерге, кәсіпкерлік кеңестерге қол жеткізе алады. Кейбір ... ... ... ... көрсетілетін қызметтердің басқа түрлерінің
бағасы төменірек.
Ұлыбритания тәжірибесі көрсетіп отырғандай, шағын кәсіпкерлік, ... ... ... мен қызметтер ассортиментін ... ... ... ... рол ... ... кәсіпкерлік адамдарға өзінің
творчествалық мүкіндіктерін көрсетуге мүмкіндік береді. Ұлыбританияда шағын
кәіспкерліктің ... ... ... ...... ... беру ... мен кәсіпкерлік техникасын оқытатын курстардың болуы
ықпал етті.
Ұлыбританияда шағын кәсіпкерліктің ... үш ... бар: ... ... ...... ... отырып консервациялау; ресми
белсенділікті ақырын кеңейту; шағын кәсіпорындарды орташаға, сосын ... ... ... ... көрсетіп отырғандай, шағын
кәсіпорындар иелерін біраз бөлігі одан әрі ... ... ... ... ...... қамтамасыз ету.
Үкімет шағын кәсіпкерлік саласына жалпы кәсіпкерлік қызметтің әлеуметтік-
экономикалық шарттарын қамтамасыз ету арқылы ықпал етеді ... ... ... ... саласындағы шаралар), сонымен бірге әр түрлі
экономикалық, ұйымдық, құқықтық нормалар мен әдістерді қолданды. 1991 ... ұсақ ... ... ... ... бойынша көмек
беруге мамандандырылған фирмалардың қызметінен зерттеу ... ... ... ... ... танысып, кеңес берумен ғана
шектеліп қоймайды, сонымен бірге өз ұсыныстарының фирманың жүзеге асуына ... Бұл ... ... және орта және ... ... ... ... бұл саланың Ұлыбританияда гүлденуіне әкеледі.
Дамыған елдердiң тәжiрибиесi шағын кәсiпкерлiк әртүрлi повация ... ... ... ... ... жаңа ... инновациялық жеделдету оның тұрақты даму негiзi ... ... ... ... ... және ... шығындарды есептеп жаңа
өнiмдi ... ... ... ... фирмалармен өнiмдi жаңартудың
талдауы ... оның жаңа ... 70% ... 20% -
кiшiгiрiм инновациялар, 10 ешкiм өндiрмеген жаңа өнiм.
Инновациялық процесс анықталған кезеңде нақты теңестiрулердi ... ... түрi ... ... Оның маңыздылығы қажеттi: күткен
нәтиже және жаңа ... ... ... ненi, ... ... мәселелердi, бағыттарды есептей отыра инновациялық қызметiн
принциптерi, оны ұґйымдастыру әдiстерi ... Бұны ... ... берiлгенiн базасын құру, инновация қызметiн белгiлеу
жолымен табуға болады. Бұл жай ... ... ... шартында
инновациялық процестi талдауға және бағдарлауға ... ... ... ... ... бар екенi белгiлi:
ғылыми ой жаңа технология;
өндiрiстiң қолдануына дейiн жеткiзу;
жаңа өнiмдi алу;
оның коммерцизациясы.
Инновациялық процестiң ... ... елде ... деңгейi мен масштабын анықтайды.
Нарық негiзiнен көп миллион айналымы бар үлкен кәсiпорындарға қол
жетерлiк және ... ... ... ... емес деген пiкiр бар.
Негiзгi ... ... ... ... ... ... ... бәсекелесе алмайды деп айтылады. Өмiрде ... ... ... ... ... ... ... алады. Сонымен, мысалы,
өз әрекетiнiң стратегиясының өзгерту үшiн одан да көп он жыл және ... ... ... үшiн бұл ... ... аз 0,5 ... 1 ... дейiн.
Технологиялық инновациалар iрi бизнес саласы деп саналса, статистика
бойынша екiншi ... ... ... радикалды технологиялық
инновациялардың 95% шағын ... ... ... ... ... бойынша шағын фирмаларда iрi фирмалар мен салыстырғанда инновациялар
мен ашылулар 24 есе көп екенi расталады.
Мұны түсiнген жоғары дамыған елдер, ... ... ... ... iрi бизнестiң негiзi болатыны белгiлi. Себебi кез келген iрi
кәсiпорын бiр екi ... ... ... ... өз iсiн ... ... Ой пайда алу мүмкiндiгiне айналады. Пайданың өсуi өндiрiс
дамуына ынта бередi, ол пайданың өсуiне ... яғни ... әрi ... ... ... ... көп ... айналымы бар кәсiпорынға
айналатын кез келген iрi кәсiпорынның тарихы осындай.
Қорыта келе, шағын кәсiпкерлiк ... кiшi ... ... ... ... ... фирмалар, шағын кәсiпорындардан әрекетiне
сүйенетiн бизнес. Осындай бизнестi ұйымдастыратын тұлға-кәсiпкер. Кәсiпкер
бизнестi ... ... ... ... пен ... өз
мойынына алды. Қазiргi кезде шағын кәсiпкерлер әрекетi барлық ... тез ... ... ... ... ... орны ... кәсiпкерлiктiң рөлiн өсiру үшiн, көптеген шараларды iске асыру
қажет.Кәсiпркелiк арқылы қосымша ... ... ... ... ... жұмыссыздықты төмендетуге болады. Ал осындай шаралардың
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... байланысты мәселелердi шешу қандай жолға қойылғаны жайлы
ақпаратты ол ... ... ... байқауға болады. Себебi
қолданылған тәжiрбие кез келген жағдайда, қандай да белгiлi болып ... ... ... оң ... өз ... ... ... болмас
[15,42].
2 КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТІ «АРАФАТ» ЖАУАПКЕРШІЛІГІ ШЕКТЕУЛІ СЕРІКТЕСТІГІ
МЫСАЛЫНДА ТАЛДАУ
2.1 «Арафат» ... ... ... сипаттамасы
Халық тұтынатын тауарларды сатудың мағынасы екі ... ... ... ... біріншіден, тауарлық айырбастау
формасында, екіншіден, халық шаруашылық саласы ... ... ... ... кез ... ... категория, үрдістер, құбылыстар
қоғамдық өндірісте өздерінің орны мен рөлі көзқарасынан да және де ... ... ... ... ... қызмет көзқарасына да
қарастырылуы керек.
Сауда тауар айырбасы ... ... ... ... формасының
функциясын орындайды. Нәтижесінде тауар құны өткізіледі, қажетті қоғамдық
шығындар ... ... өнім ... ... ... сауда тауарды өндірушіден тұтынушыға дейін
жеткізетін функцияны орындайды. Нәтижесі болып, тауардың тұтынушылық құны
өткізіледі, тауардың ... ... ... ... ауысуы
жүзеге асырылады. Тұтыну заттары халықтың қаржылық табыстарына сәйкес
таратылуы ... ... ... өндірістік емес сипатта болады. Оның орындалуы тікелей
тауардың сату – ... алу ... ... және ... есеп жүргізу және тағы басқаларымен байланысты болады.
Екінші ... ... ... ... өндірістік үрдістің
жалғасуын өндірістік сипатта болады. Бұл тауарларды тасымалдау, сақтау,
қайта өңдеу, буып-тию, ... ... Бұл ... ... сауда басқа
халық шаруашылық салаларына тікелей шаруашылық байланыстарын ... ... ... өткізу үрдісіне қатысты тауарды алмастыру
және нақты шаруашылық қатынастарға байланысты сауда экономикалық ... ... ... ... ... ретінде сауда халық тұтынатын тауарларды сату –
сатып алу жолымен өткізетін тұтас ... ... ... ... жекеленеді. Жекеленген сауда халық шаруашылығы саласы ретінде
затқа айналған ... ... ... өнімнің тез арада алмасуына,
жеке тұтынушылардың қажеттілігін толығымен қанағаттандыруға жағдай жасайды.
Сауданың жеке ... мен ...... ең ... халықтың
қажеттілігін қанағаттандыру деңгейі арқылы көрінеді. Сауда халықтың әртүрлі
жеке әлеуметтік – ... ... ... жеке ... ... ... халықтың бос уақытына әсер етеді. Бұл өзара
байланыс ... ... ... ... мен ... ... жарнамалық шаралардың бағытталуы деңгейіне, саналы ... ... ... ... ... ... ... және
тағы басқаларына байланысты болып келеді. Айта келгенде, сауда көпшілік
кездерде барлық ... ... ... ... Ол ... тікелей байланыстырады, тәжірибе жүзінде айырбасты, ал ол
арқылы – тұтынушылық пен өндіріс арасында кері байланысты жүзеге ... ... ... ... кәсіпкерлердің көпшілігі сауда-
саттық саласында бейімделген. Статисткалық деректер бойынша бұрынғыша,
шағын ... ... 40%-ы ... 20%-ы ... ... ал ... – тек қана 13%-ы, ауыл ... 8%-ы,
құрылыста 9%-ы істейді. ... ... ... ... әркелкі орналасқанын атап кету керек. Мәселен, Қазақстанның
оңтүстік – шығысы мен оңтүстігінде ... ... ... ... 40%-ы, ал ... - тек қана 10,15%-ы ... ... ... ... да күрделі болып қалуда.
Қазақстан қалаларында жылдан жылға, әсіресе еліміздің бас ... ... ... ... Ол орталықтардағы дүңгіршектердің (бутик)
саны тұтынушылар мен кәсіпкерлерге жеткілікті. Осы дүңгіршектерді жалға алу
арқылы жеке ... ... ... отыра, өздерінің кәсіпкерлік
қызметіндегі бастамашылары мен күн көретіндердің де саны аз емес. ... бірі ... ... ... орталығы. Дипломдық
жұмысымда да жеке кәсіпкерлердің осы сауда саттық саласын ... ... ... ... ... шектеулі
серіктестігіне келесідей сипаттама берілген:
- Атауы – «Арафат»
- Меншік нысаны – жеке меншік
- Ұйымдық-құқықтық нысаны - ... ... ... ... түрі – сауда
- Мекен – жайы - Астана қаласы «Шапағат» коммуналдық базары.
Қарастырылатын ... ... бір ғана ... ... ... Яғни жеке бір ... өз ... мүлік негізінде жауап беруі
арқылы жүзеге асырылып отыр.
Серіктестік иесі Жұмағалиева Айжан Сайлауқызы. Кәсіпкер 2007 жылы ... ... ... ... ... ... ... тіркелген
болатын. Жеке кәсіпкер статусын алған сон, өз қызметін 2007 ... ... ... ... ... ... бизнес субъектілеріне
арналған жеңілдетілген деклорация ... ... ... ... ... асырады. Жұмыс істеу мерзімі шекшіз. Жеке кәсіпкерлдік
қызметін жүзеге асыру үшін бастапқы капитал өзінің ... ... ... ... ... қызметі болып, әйел адамға және балаларға арналаған
киімдерді тұтынушыларға ... 2007 ... ... ... ... ... жоғарыда айтылғандай тек
айел адамадар мен балаларға арналған киім үлгілерін ұсынуда. ... ... ... орналасқан сауда орталығының бағаларына қарағанда
едәуір арзан (7- кестеде көрсетілген).
7 кесте
Бағалардың өзгеру динамикасы
|Дана |2010 жыл |2011 жыл ... ... ... ... ... ... ... (юбка) |2000-3500 ... ... ... ... ... арналған |800-2000 ... ... | | ... да тауарлар |- |- ... ... ЖШС ... ... ... ... ... саудагер өз қызметін бастарда, тұтынушыларын көп бөлігін
жаулап алу үшін алдымен көзге түсетіндей етіп ... ... ... ... ... ... баға ... өсе түсетіні байқалады. Сол
сияқты «Арафат» серіктестігінің иесі бастапқы да бағаны төмен ... жыл мен 2011 ... ... баға ... ... ішінде әйел
адамадарға арналған киімдер бағасы 500 теңге көлемінде жоғарылады.
Кәспкерлік ... ... ... баға ... болады. Оған келелсідей
себептер әсерін тигізді, алғашқыда «Шапағат» сауда орталығы ... ... ... ... тек азық түлік тауарларын ғана
тұтынуға келетін Себебі сауда орталығы коммуналдық ... ... ... ... азық ... ... ... сауда орталығына едәуір көлемде
арзан және ол тұтынушыларға тиімді жерде ... ... ... ... ... ... ... авто тұрағы орналасқан жерінде ауылды
жерлерінен келіп кәсіпкерлер жәрмеңке ұйымдастырады. ... ... ... ... азық-түлік тауарлары орналасса, екінші
қабатында киім-кешек сатылады.
8 кесте
Серіктестіктегі 2011 жылы өнім ... ... ... ... ... |Өнімнің үлес салмағы, %|Сондай-ақ, |
| ... | ... ... |
| ... |нақты |жоспарлы |нақты | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |41,4 |45,6 |6,9 |7,4 |+4,2 |
|2 |39 |46,8 |6,5 |7,6 |+7,8 |
|3 |42,6 |52,3 |7,1 |8,5 |+9,7 |
|8 ... ... |
|4 |51,6 |51,1 |8,6 |8,3 |-0,5 |
|5 |52,2 |53,4 |8,7 |8,7 |+1,2 |
|6 |51,6 |51,1 |8,6 |8,3 |-0,5 |
|7 |55,2 |52,9 |9,2 |8,6 |-2,3 |
|8 |54,6 |53,4 |9,1 |8,7 |-1,2 |
|9 |51,6 |46,8 |8,6 |7,6 |-4,8 ... |55,2 |54,2 |9,2 |8,8 |-1,0 ... |49,2 |53,4 |8,2 |8,7 |+4,2 ... |55,8 |54,2 |9,3 |8,8 |-1,6 ... |600 |616 |100 |100 |+16 ... ЖШС ... ... ... ... |
8 ... ... ... жыл ... өндіріс ырғақтылығы жоспарға
қарағанда жоғары болса, шілде, ... ... және ... айларында
төмендеп, қараша және қаңтар айында қайтадан жоғарылағаны көрініп тұр.
Сурет 6 Өнімнің үлес ... ... ... ... кәсіпорын және өндірістің құрылымдық
бөлімдерінің негізгі қормен қамтамасыз етілуін, олардың ... ... ... ... ... және ... өзгеру себептерін
анықтау болып табылады. Негізгі қорларды қолданудың ... ... және ... да көрсеткіштерге әсерін кәсіпорын немесе жабдықтардың
өндірістік қуатының ... ... ... ... ... жоғарлату резервтерін анықтау болып табылады.
Баға деңгейі 2011 жылы жоғарылады. Оған себеп бұл сауда орталығы ... ... 3-5 жыл) ... ... Азық-түлік тауарлары бүгінгі күнге
дейін арзан. Осыған қарамастан тұтынушылар тек ... ... ... енді ... де тұтына бастады. 2010 жылға қарағанда 2011 жылы
тұтынушылар саны екі есе ... ... ... ... ... ... аса көп ... Тауардың көп
болмауы жалға алынатын ... ... ... 18-20 м ... Осыған
қарамастан кәсіпкерлердің тұрақты тұтынушылары да аз емес, сол себепті ... ... ... Және де бір жыл ... баға ... аса ... байқалмайды. Өзгеріс тек 200-500 теңге аралығында ғана болып
тұр [16].
Кәсіпкерлік қызметтің бұл саласы бүгінгі күні кез ... ... ... ... ... ... Алайда, өзінің жеке
менгшігінде, яғни қолында жеткілікті қаражат болған жағдайда.
Тауарлардың құндылығы жоғары болғандықтан ... ... ... ... ... мән ... ... да болар, әр түрлі сұрыпты
киімдерге ... беру ... ... ... ... Осы мақсатта тұтынушылардың тапсырысы бойынша мамандар тауардың
құндылықтарын ... ... ... (9 кесте).
9 кесте
«Арафат» ЖШС құндылықтарының құрамы мен құрылуына тікелей талдау
|Актив |2009 |2010 |2011 |
| ... |% ... |% ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... ... ... | | | | | | ... ... |7340 |0,33 |42844 |2,15 |49076 |3,95 ... ... |140007 |6,37 |199832 |10,02 |141069 |11,35 ... ... ... | | | | | | ... |197198 |8,97 |210885 |10,57 |89590 |7,21 ... ... |513184 |23,35 |431462 |21,63 |278320 |22,39 ... ... активтер |5131 |0,23 |2558 |0,13 |2387 |0,19 ... да ... ... | | | | | | ... |389986 |17,75 |335807 |16,84 |154324 |12,41 ... мерзімді активтер |1252846 |57,01 |1223388 |61,34 |714766 |57,51 ... | | | | | | |
|2 Ұзақ ... ... | | | | | | ... ... |433029 |19,7 |449456 |22,53 |378701 |30,47 ... ... |461988 |21,02 |276374 |13,85 |120404 |9,69 ... ... қаржылық | | | | | | ... |26439 |1,2 |25946 |1,3 |26548 |2,14 ... емес ... |18 311 |0,83 |16 238 |0,81 |131 |0,01 ... да ұзақ мерзімді |5037 |0,23 |3250 |0,16 |2286 |0,18 ... | | | | | | |
|9 ... ... ... ... ... ... |944804 |42,99 |771264 |38,66 |528070 |42,49 ... |2197650 |100 |1994652 |100 ... |
|Пассив | | | | | | |
|3 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... мерзімді қаржылық | | | | | | ... |436412 |19,86 |523980 |26,27 |284720 |22,91 ... ... ... |38953 |1,77 |18544 |0,93 |21504 |1,73 ... міндеттер және | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... |6203 |0,28 |7287 |0,37 |9238 |0,74 ... ... ... | | | | | | ... |455123 |20,71 |348752 |17,48 |105571 |8,49 ... да ... ... | | | | | | ... |276579 |12,59 |265180 |13,29 |187924 |15,12 ... ... | | | | | | ... ... |1213270 |55,21 |1163743 |58,34 |608957 |48,99 |
|4 Ұзақ ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... |47184 |2,15 |54536 |2,74 |55718 |4,48 ... ... ... | | | | | | ... |48841 |2,22 |48918 |2,45 |92997 |7,49 ... ... міндеттемелер| | | | | | ... |96025 |4,37 |103454 |5,19 |148715 |11,97 |
|5 ... | | | | | | ... ... |130831 |5,95 |130138 |6,52 |116373 |9,36 ... ... | | | | | | ... ... |757523 |34,47 |597317 |29,95 |368791 |29,67 |
| ... жиыны |888354 |40,42 |727455 |36,47 |485164 |39,03 ... |2197650 |100 |1994652 |100 ... ... ЖШС ... есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... есептей келе активтер
қозғалысын диаграмма түрінде ... ... ... ... 7 ... ... қозғалысы.
Алдымен, артықшылықтары жайында айтатын болсақ:
- шағын бизнестің сол түріне айналысуына ... ... ... аса ... ... етілмейді;
- кәсіпкер жұмыс күндері мен демалыс күндерін өз ... ... ... ... ... ... міндетті емес;
- өзі табатын пайданы өз қалауынша жұмсай алуы;
- бухгалтерлік есеп-қисаптарда ... ... ... ... орналасқан жері тұтынушыларға тиімді болуы.
Екінші ретте, кемшіліктер болып:
- бұл ... ... ... кәсіпкерлердің көп болуынан ... ... ... тек екі жыл ... ... істегендігінген аса беделділікті
болмауы;
- дүнгіршектердің жақын орналасуы мен олардың бағалар ... ... өсу ... ... тек ... ... ... ғана шектеулі
болуы;
- дағдарыс жағдайында арендалық төлемнің ... ... ... ... ... мен ... кәсіпкерге алдындағы
қызмет барысында осыларды ескере ... ... ... ... ... ... ... қызметтің иесі жеке кәсіпкер ғана
болғандықтан, яғни бизнестің ірі түрімен айналыспағандығынан бизнес- ... ... ... ... ... ... ... ол өз қызметін
алдын ала жоспарлай отыра ... ... еді. ...... қызметке қаншалықты қаражат керек екендігі, бәсікелестіктерді
талдау бөлімі, қызметін кемшілік – артықшылықтарын көрсететін swot ... ... еді. ... ... ... жүзеге асырарда, онда
пайда болған ... ... ... амал - ... ... сонымен қатар тауардың өтімі ... ол үшін ... де ... яғни ... де ... ... үшін ... он жыл iшiнде қалыптасқан кәсiпкерлiк ортада болған өзгерiстер
оның нормативтiк құқықтық базасын және ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Осы мақсатта кәсiпкерлiк мәселелерiн реттейтiн қолданыстағы нормативтiк
құқықтық актiлерде орын ... ... жою және ... ... ... ... талаптарына сәйкес келтiру мәнiне ... ... жыл ... ... бұл ... негізгі құралдарды
сатып алумен байланысты.бірақ биологиялық активтер азайы кеткен.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... 2008 ... % ... 2010 жылы бұл көрсеткіш 8,49 % азайған. Бұл кәсіпорын үшін
жағымды жағдай. Ал ұзақ ... ... ... 2009 жылы 2,45 ... 2010 жылы 7,49% 3 есе ... байқалады.
Бәсекелi рынокқа берiлуге жататын мемлекттiк қызметтердiң тiзбесiн
айқындау ... ... ... ... ... ... ... қызметiн қысқарту мен жүйелендiру, ... ... ... ... оңтайландыру мен оңайлату бөлiгiнде
нормативтiк-құқықтық актiлердi жетiлдiру жөнiнде шаралар қабылдау қажет.
Қызметтiң түрлерiн ... және ... ... беру ... ... ... беру ... мен тәртiбi жетiлдiрiледi.
Кәсiпкерлiк қызметтiң еркiндiгi құқығына кепiлдiктердi iске ... ғана емес ... және ... ... ... да
байланысты.
Кәсiпкерлердiң қоғамдық бiрлестiктерiнiң мемлекеттiк органдардың
экономикалық және әлеуметтiк саясат саласында ... ... ... үшiн ... ... ... арналған бағдарламасына сәйкес
шағын кәсiпкерлiктi қолдау мен ... ... ... ... ... ... болды. Осындай кеңестер жұмысының негiзiнде
нормативтiк құқықтық актiлердi әзiрлеу мен ... ... ... ... ... тиiмдi жүргiзуiне мүмкiндiк бередi [17].
Қазақстан жағдайында нарықтық қатынастарға көшумен байланысты басқа
елдердiң тәжiрбиелерiн қолдану ... ... ... ... шетел тәжiрбиелерi негiзiнде Қазақстанда, Ресейде
қолданылатын кәсiпкерлiктiң кейбiр экономика-құқықтық ... ... ... ... шартының бiр түрi. Тауарды өткiзумен байланысты
кәсiпкерлiк сферада кең пайдаланылады. Келiсушi ... ... ... ... иесiнiң (консигнанттың) тапсырмасы ... ... ... бiр ... ... өткiзу жөнiнде
консигнациялық шарт жасау. ... ... ... тауар, оның
мемлекеттiк бағасы және сату ... ... ... ... ... өз ... ... консигнанттың пайдасын
сақтандыруға мiндеттi. Сатылмаған тауар ... ... ... ... ... АҚШ- та, Жапонияда, ... ... кең ... Бґл ... ... ... ... қатынастары бұл iрi, әжептәуiр тұрақты франчайзер деп ... ... ... ... жоқ шағын кәсiпорынға (франчайзенге),
белгiлi бiр уақыт аралығында, тұрақты жерде кәсiпкерлiк iспен айналысуға,
франчайзер қолданған жетiлген технологияны, ... ... ... ... франчайзидiң (шағын кәсiпорын) қызметiн оқыту, кеңес беру
қызметiн ... ... ... ... жабдықтар,
шикiзат, материалдармен қамсыздандыруға мiндеттемелер алуы оларға несие
беруге кепiлдiк етуi ... ... ... болмасын, Франчайзинг жағдайында
серiктестiктер құқықтарын мүмкiндiктерiн беру туралы шарт ... ... ... ... серiктес-франчайзиге бередi.
Франчайзердiң көмегi және қолдауы шартта бөлiнген ...... ... ... бар ... ... әсiресе өтпелi экономика
жағдайындағы Қазақстан үшiн тиiмдi iс.
Тауар жетiспеу жағдайында, қаржыландыру ... ... ... ... ... бар. ... компания машина
жабдықтары, компютерлер, ... ... ... ... ... ... үшiн сатып алады және арендалық уақыт бiткенше
меншiктiк ... ... ... ... ... ... саяси шаралардың екiден
бiр құрамды бөлiгi- мемлекеттiк тапсырмаларды бөлуге ... ... ... ... ... ... және орта ... саласында инновацияны мемлекеттiк қолдау
олардың ғылыми мекемелермен бiрлесiп жұмыс iстеуiне көмектесу, ... және ... ... ... технологияны алуды
жеңiлдету, ғылыми қызметкерлердi даярлауға жәрдемдесу жұмыстары арқылы iске
асырылады. ... ... ... ... бiр ... арнайы мамандардың қызметi арқылы көмек көрсетедi. Екiншi
жағынан, жеке ... ... ... ... ол үшiн ... ... ... өтеудi өз мойнына алады.
Республикада экономиканы тұтастай алып қарасақ, оның ... ... ... ... ... ... ... Соның iшiнде маңызды
бағыттардың бiрi шағын және орта кәсiпкерлiктiң дамуы ... ... ... ... ... ... ... Онсыз толық қанды
нарықтық экономика болуы мүмкiн ... ... ... ... ... ... ... Жоғарыда көрсетiлген фактiлермен шет елдегi
кәсiпкерлiк әрекеттер мен ... ... ... ... ... әрекетiн дамыту өзектi мәселенiң бiрi ... ... ... ... ... ... ... өтуiне шағын және орта кәсiпкерлiк өте көп үлесiн қосады [6,71].
«Арафат» серіктестігінің қызметінің жұмыс істеу мерзімі көп емес, алайда
оның артықшылықтарын, ... ... ... оның аз ... ішіндегі
қызмет барысында көріп отырмыз. Қазақстанда жеке ... саны ... ... жеке ... өз ... ... ... басты
қиыншылық тудыратын жағдай жалға алынатын ғимараттардың арендалық ақысы ... ... ... асып ... ... ... «Арафат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қызмет ету
тиімділігін талдау
Қарастырылып отырған шағын бизнес субъектісі ... ... ... ... Яғни кәсіпкер салық органына тек табыс көлемі туралы
мәліметтерді ғана ұсынады. Осы кезед айтып ... ... ... ... ... ... жалға алынатын дүнгеншекке ай сапйынға төленетін
арендалық төлемде және тоқсан бойынша салық сомаларын шығын ретінде ... ... ... ... Осы кезде кәсіпкердің тоқсан
бойынша табатын таза табыс ... ... ... Өз ... ... 2010 жылы 3 және 4 ... 60000 теңгені, ал 2011
жылы 1 тоқсанында 70000 теңгені құрайды. ... ... ... таза ... ... ж. 3 ... |2010 ж.4тоқсан |2011 ж. 1 ... ... ... | | ... ЖШС ... ... жасалған ... ... таза ... ... ... ... рентабельділігі –
таза табыстың пайдаға қатынасы арқылы табамыз.
R = T1 /П ... T1 – таза ...... 2010 ж.3тоқсан = 473500/550000=0,86 немесе 86%
2010 ж. 4 тоқсан= 13400 / 200000=0,67 немесе ... ... ... 0,60 немесе 60%
Жоғарыдан көріп тұрғанымыздай, ... ... 2010 ж. ... яғни ... ... есеп беру ... өнім ... көрсеткіші қалған екі тоқсанға қарағанда жоғары деңгейде
болып тұрғанын байқадық. 2010 ж. 4 ... ... ... 2010 ж. ... ... ауытқу көлемі – 19%. Келесі
ретте 2011 ж. 1 ... ... ... ... 2010 ж, ... қарағанда ауытқу көлемі 7%. Көрсеткіштер арасындағы ауытқуларға
келесі факторлардың әсері болды:
- бастапқы кезде ... ... ... түре ... ... ... бағалардың бастапқыда арзан болуы;
- екінші тоқсанда бәсекелестердің санының көбеюі;
- тауардың өтімсіздігі ұсынылатын ... ... ... да
кәсіпкерлермен ұсынылуы;
- 2011 ж. 1 тоқсанында арендалық төлем жоғарлаған сон, тауарларға деген
баға ... ... ... 2010 жылдың 3-ші тоқсаннан 2011 жылдың
1-ші тоқсанына дейінгі аралықтағы табыс көлемнің төмендеу тенденциясы
байқалып тұр.
Жалпы айтқанда, тауар сатылуының ... ... ... ... анық. Осыған байланысты «Арафат» жауапкершілігі шектеулі
серіктестігінің ... ету ... ... ... ... ... (8 ... кесте
«Арафат» жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ж. |2010 ж. |2011 ж. |2011 ж. 1 ... |
|, ... ... |4тоқсан |1тоқсан |- /+ ауытқу |
| | | | |2010 ж. |2010 ж. |
| | | | |3 ... ... ... |550000 |200000 |193000 |-357000 |-7000 ... | | | | | ... түсім| | | | | ... | | | | | ... |76500 |66000 |75790 |-710 |+9790 ... | | | | | ... ... |473500 |134000 |117210 |-356290 |-16790 ... ... ЖШС мәлеметтері негізінде жасалған ... ... ... ... өндірістік
рентабельділігін бағалауда келесілер аңғарылды:
- тауарды сатуға қатысты түскен түсім ... 2011 ... 1 ... ... 2 ... ... ауытқулары, соның ішінде
2010 жылдың 3тоқсанына қатысты – 357000 теңге көлемінде ал 2010 жылдың
4 тоқсанына қатысты -7000 ... ... ... тұр. Бұл ауытқуларға
бір себеп ретінде, 1 ... ... 2010 және 2011 ... ... яғни ... сол ... аралығында
тұтынушыларға қол жетімді болуы;
Сурет 8 «Арафат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің өндірістік
рентабельділігінің қозғалысы
- шығындарға тоқталатын ... бұл ... ... ... ... қарастырамыз. 2010 жыл 3-ші және 4-ші арендалық бір қалыпты,
яғни 60000 теңгені құрап отыр. Ал 2011 жылы 1тоқсанда арендалық ... ... ... ... төлемнің 2011 жылы жоғарлауына
«Шапағат» сауда ... ... ... аз болуына себеп,
дәлірек айтатын болсақ, нақ осы киім үлгілерін ұсынатын кәсіпкерлік
дүңгершектердің аз ... таза ... 2011 жылы ... ... ауытқулары да алдыңғы
тоқталып кеткен себептерімен сипатталады.
Сонымен қатар, жеке кәсіпкердің табысты, яғни ... ... ... ... ... ... ... Мәліметтерді шағын бизнес
субъектілеріне арналған жеңілдетілген декларацияны құру ... ... ... ... ... есеп беру
мерзімінде әр тоқсан сайын жүргізіледі. Жеке кәсіпкер өз қызметін ... ... ... ... ... ... ұсынылатын ең алғашқы
есеп беру мерзімі 20107 жылдың 3 тоқсаннан бастап жүзеге ... ... ... ... комитетіне барлық әр тоқсандағы мәліметтеріне
қатап, оның табыыты жұмыс істеуін талдау үшін 2010 жыл 3 тоқсанынан ... ... 1 ... ... мәліметтерге сүйенейік ... ... ... ... 3тоқсандағы Салық сомасын есептеу туралы мәлімет
|Жол коды |Атауы |мың. ... ... ... ... |550 000 ... |Жалдамалы жұмыскерлердің саны | |
| |А 1 ай | |
| |В 2 ай | |
| |С 3 ай | ... ... ... ... ... орта ... саны – барлығы, адам | |
| ... ... | ... ... ... ... орта мерзімдік саны, адам | ... ... ... сомасы |16 500 ... ... ... ... ... табыстың салық | |
| ... | ... |Бір ... жұмыскердің орташа айлық еңбек ақысы | ... ... орта ... санына байланысты | |
| ... ... ... | |
| ... |
| |015) | ... |Түзетулерден кейінгі салық сомасы | |
| ... | ... ... төленетін жеке табыс сомасы |8250 ... ... ... ... салық сомасы |7371 ... ... ... үшін ... ... сомасы |29 256 |
|910.00.013 |Жеке кәсіпкердің ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... үшін ... төлемдердің сомасы |29256 |
|910.00.015 ... ... үшін ... зейнетақы жарналарына |2926 |
| ... ... | ... ... ... жарналарының сомасы | ... ж. 3 ... ... ... ... ... 550 000
теңгені құрайды. 3 ай іші мерзімінде жалдамалы ... ... ... ... ... сомасы 16 500 теңге. Бұған
бюджетке төленетін жеке табыс салық сомасын, бюджетке ... ... ... жеке ... үшін ... ... ... жатқызамыз
(16 500=8250+7371+879). Жеке кәсіпкердің әлеуметтік төлемдерінен, яғни
29 256 ... 10% жеке ... үшін ... зейнетақы жарналарының
сомасын (2926 теңге) құрап отыр.
11 кесте
2010 ж. 4 ... ... ... ... ... ... коды |Атауы |мың. ... ... ... табысы |200 000 ... ... ... саны | |
| |А 1 ай | |
| |В 2 ай | |
| |С 3 ай | ... ... орта мерзімдік саны – барлығы, | |
| ... | |
| ... ... | ... ... санынан асатын орта мерзімдік саны, адам | ... ... ... ... |6000 ... ... ... сомасынан асатын табыстың салық | |
| ... | ... |Бір ... ... ... ... ... | |
| ... | ... ... жалғасы ... ... орта ... ... ... | |
| ... ... төмендеуі | |
| ... |
| |0,015) | ... ... кейінгі салық сомасы | |
| ... | ... ... ... жеке ... ... |3000 ... |Бюджетке төленетін әлеуметтік салық сомасы |2121 ... ... ... үшін ... төлемдер | |
| ... | ... ... ... әлеуметтік төлемдерді есептеу |2926 |
| ... ... | ... ... кәсіпкер үшін әлеуметтік төлемдердің сомасы |879 |
|910.00.015 |Жеке кәсіпкер үшін ... ... ... |
| ... ... | ... |Міндетті зейнетақы жарналарының сомасы |2926 ... ... ЖШС ... негізінде жасалған ... ж. 4 ... ... салық мерзіміндегі табыс 200 000
теңгені құрайды. 3 ай іші ... ... ... ... ... ... ... 6 000 теңге. Бұған
бюджетке төленетін әлеуметтік салық ... жеке ... үшін ... сомасын жатқызамыз (6 000 = 3000+2121+879). Жеке кәсіпкер ... ... ... ... 2926 теңгені құрап отыр.
2011 ж. 1 тоқсанындағы мәліметтерінде салық мерзіміндегі табыс 193 000
теңгені құрайды. 3 ай іші ... ... ... жұмысқа
қабылданбаған. Салықтардың есептелген ... ... 5 790 ... ... төленетін жеке табыс салық сомасын, бюджетке төленетін әлеуметтік
салық сомасын, жеке кәсіпкер үшін әлеуметтік ... ... ... = 2895+1947+948). Жеке кәсіпкер үшін міндетті зейнетақы жарналарының
сомасы 2926 ... ... ... кесте
2011 ж. 1 тоқсанындағы Салық сомасын есептеу туралы мәлімет
|Жол коды |Атауы |мың. ... ... ... ... |193 000 ... ... ... саны | |
| |А 1 ай | |
| |В 2 ай | |
| |С 3 ай | ... ... орта ... саны – ... адам | |
| ... ... | ... ... ... ... орта ... саны, адам | |
|910.00.005 |Салықтардың ... ... |5790 ... |Табыстың шекті сомасынан асатын табыстың салық | |
| ... | ... ... ... ... |Бір ... ... орташа айлық еңбек ақысы | ... ... орта ... ... ... | |
| ... ... төмендеуі | |
| ... |
| |015) | ... ... кейінгі салық сомасы | |
| ... | ... ... төленетін жеке табыс сомасы |2895 |
| ... | ... ... ... ... салық сомасы |1947 |
| ... | ... ... ... үшін ... ... ... | |
|910.00.013 ... ... ... ... ... үшін|2926 |
| ... | ... ... ... үшін ... төлемдердің сомасы |948 |
|910.00.015 |Жеке кәсіпкер үшін міндетті ... ... |2926 |
| ... ... | ... |Міндетті зейнетақы жарналарының сомасы |2926 ... ... ЖШС ... ... жасалған ... ... ... ... ... ... 3 тоқсандағы қызмет ету тиімділігі, айтарлықтай жақсы ... ... ... ... ... ... ... сайын
төмендеуде. Бұған айтарлықтай себептер тізімі ... Атап ... ... ... ... ... ... сауда орталықтарының саны
шамамен 10-15 құрайды. Олардың территориялық аумақтары едәуір көлемде, ол
орталықтардағы ... саны да кем ... 300-350 ... Сонымен
қатар, дүнгершектердің көбі ұсынатын киім үлгілері де ұқсас болып келеді.
Ал баға деңгейлері әр ... ... әр ... ... келеді. «Шапағат»
сауда орталығы коммуналдық базар ретінде салынған болатын, яғни бұндағы
тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ... тиімді жұмыс істеуіне байланысты атап өтетін мәселе
«Шапағат» ... ... ... ... ... ... яғни
тұрғындардың қала ішінде қозғалысы үшін ... көбі осы ... ... ... ... ... ... атап көрсетілген
қасиеттер басқа тауарларға қарағанда тұтынушылар үшін ... ... оның ... ... ... ... ... бәсекелестігі тұтынушы
үшін бәсекелес бұйымдармен салыстырғанда ... және ... ... негізінен үш ерекшеліктермен іріктеледі: қандай да
болмасын бір қажеттілікті қанағаттандыру қасиеті, ... ... және ... ... ... ... тұтыну қасиетімен, сапасымен және
бағалылығымен қамтамасыз етіледі. Мұның бәрі бұйымның тұтыну құнын немесе
бұйым пайдалылылығымен анықтайды. Бұл ... ... үшін ... ... табылады. Осы үш ерекшелік бір-бірімен қарама-қайшылықта
болады. Бағасы неғұрлым жоғары сапалы бұйым ... ... ... да ... ... төмен бұйымнан жоғары ... ... ... ... ... былайша айтқанда бәсекелестігі ... ... ... және ... тұтыну құнының деңгейі
оның бағасы және бұйымды сатуды ұйымдастыру деңгейімен анықталады.
Серіктестіктің бұйымының ... ... ... (ТҚД) ... ... тәсілі қолданылады. Мұнда 0-ден 10 дейінгі санмен
бағалау жүргізіледі. Егер ... ... онда ... ... тұтыну құнының
деңгейі тұтынушы талабының деңгейіне толығымен сәйкес келгені. Демек тауар
пайдалылығы қойылатын талапқа сай ... ... Егер ТҚД=0 ... ... үшін бұл ... ... болғаны. Тұтыну құнының деңгейі (0

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 85 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік [ дәрістер ]40 бет
5в050700 «Менеджмент» мамандығы 1-курс студенттері үшін іс-тәжірибеден өту туралы есебі12 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
AutoCad бағдарламасы38 бет
Camel жүйесі11 бет
CDMA желіcін құрудағы техникaлық еcептеу 96 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
Delphi жобалары14 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
HTML негіздері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь