Табиғи монополияны мемлекеттік реттеуді жетілдіру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

1 ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯЛАРДЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.1 Табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудің маңыздылығы мен қажеттілігі, әдістері, құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.2 Қазақстан Республикасындағы табиғи монополияларды реттеу ... ... ... ...14
1.3 Табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудің шет елдердегі тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯ САЛАСЫНДАҒЫ ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ТАЛДАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.1 Көлік және коммуникация өндірісінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
2.2 Қазақстан Республикасының телекоммуникация саласының талдау ... .25
2.3 Табиғи монополия субъектісі ретінде «Қазақтелеком» АҚ.ның қызметін реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34

3 ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯ САЛАСЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІ ЖЕТІЛДІРУ ӘДІСТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
3.1 Көлік және коммуникация саласының даму стратегиясы ... ... ... ... ... ...39
3.2 2010.2014 жылдарға арналған «Қазақтелеком» АҚ.ң даму стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63

ҚОСЫМША
Қазіргі заманғы Қазақстан экономикасының өзекті проблемаларының бірі - табиғи монополияның қызмет етуі болып табылады.
Бүгінгі таңда табиғи монополия құрылымындағы сапалы өзгерістерге жағдай жасауына ғалымдар мен саясаткерлер көп көңіл бөлуде.
Табиғи монополияны бірден бір экономикалық субъектінің нарықтық билігі ретінде қарастыруға болады. Бұл, шарт бойынша, технологиялық немесе экономикалық себептері бойынша ұқсас кәсіпорындардың арасындағы бәсекелестіктіктің болуы мүмкіндігімен емес, ал өндіріс көлемінің өсуі орташа шығындардың төмендеуімен сипатталады [1,12].
Халықты өмірлік маңызды қызметтермен қамтамасыз ететін және өндіріс көлемінің ұлғаюынан жағымды әсер сипаттағы салаларда табиғи монополия пайда болады.
Табиғи монополияның классикалық мысалдарына, теміржол тасымалдамалары, газды, мұнайды, электроқуатты өткізу мен тасымалдау бойынша кәсіпорындар, коммуналдық қызметтер, жылумен жабдықтау, сумен жабдықтау мен қоса байланыстың бөлек басқа да түрлері жатады. Бұл экономиканың саласындағы нарық қажеттіліктерін жалғыз ірі кәсіпорынның күшімен арзан қамтамасыз ете алады, сондықтан бірнеше кіші көлемдегі фирмалармен (өндіріс көлемімен) сол көлемдегі өндірілген тауарлар мен қызметтер өндірісіне қарағанда, өндіріс тиімді болып келеді [2,110].
Табиғи монополияның қызметін реттеуші, мемлекеттік органы - табиғи монополияларды реттеу мен бәсекелестікті қорғау бойынша Қазақстан Республикасының Агенттігі болып табылады. 3, 45
Табиғи монополияның қызметін мемлекеттік реттеуі, тек тарифтерді бекіту мен ерекше тәртіптегі шығындарды қалыптастыру ғана емес, сонымен қатар, кәсіпорынның барлық қаржы-шаруашылық қызметін бақылау, оған қоса, өндірістің негізгі құралдарына қатысы бар мүліктің басқа келісімдерді иеліктен айыру және жетілдіру; тауарларды (жұмыс, қызмет) өзін пайдалану үшін емес сатып алу, олармен табысталатын немесе тасымалданатын; акцияларды сатып алу, сонымен қатар басқа да түрдегі оның коммерциялық ұйымдарда қатысуы болып табылады.
Осылайша, табиғи монополияның жұмыс істеу проблемаларының өзектілігі – қазіргі жағдайдағы мемлекеттің араласу шекарасын анықтау және берілген сұрақтардың талдамалылығының жеткіліксіздігі осы зерттеменің мәселелерін, мақсатын және тақырыптарының таңдамасын анықтаумен байланысты болады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты табиғи монополияны мемлекеттік реттеудегі ғылыми-теориялық сұрақтарының негізделуі және тәжірибедегі проблемаларды анықтаудағы олардың жүзеге асырылуы болып табылады. Қойылған мақсаттың жетістігі өзара бірқатар мәселелердің жалғаспалы шешілуін топшылайды, яғни:
• нарықтық жүйедегі табиғи монополиялардың маңыздылығын анықтау;
• табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудегі қажеттіліктердің объективті алғышарттарын зерделеу;
• табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудің әдістері мен құралдарын зерделеу;
• қазіргі кездегі табиғи монополияларды реттеудің құқықтық базасын бағалау;
• табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудің шет елдердегі тәжірибелерін зерделеу;
• телекоммуникация саласындағы табиғи монополияны мемлекеттік реттеуді жетілдіру бойынша негізгі іс-шараларды анықтау.
1 Конституция Республики Казахстан – Алматы, Жетi жаргы, 1995г.
2 Назарбаев Н. «Казахстан – 2030: Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев». Послание
3 Послание Президента Республики Казахстан Н.Назарбаева народу Казахстана «Повышение благосостояния граждан Казахстана– главная цель государственной политики» от 6 февраля 2008 года. Казахстанская правда, 7 февраля 2008 г.
4 Послание Президента Республики Казахстан Н.Назарбаева народу Казахстана «Новый Казахстан в новом мире» от 27 февраля 2011 г. Казахстанская правда, 28 февраля 2011 г.
5 Гражданский кодекс Республики Казахстан -Алматы 1995 г.
6 Бюджетный кодекс Республики Казахстан от 24 апреля 2008 года N 548. Ведомости Парламента Республики Казахстан, 2008 г., N 8-9, ст. 53.
7 Е.Ф. Борисов «Экономическая теория», Москва, 2000.
8 Государственное регулирование рыночной экономики. /под общ. ред. В.И. Кушлина, Москва, «Экономика», 2000.
9 Государственное регулирование экономики. Учебное пособие. – Под ред. А.Н. Петрова, Санкт-Петербург, Любавич, 1999.
10 В.М. Гальперин и др. «Микроэкономика», Санкт-Петербург, 1999.
11 Государственное регулирование рыночной экономики. Учебное пособие. – М.: Дело, 2001.
12 Закон Республики Казахстан от 9 июля 1998 года «О естественных монополиях».
13 Закон Республики Казахстан от 19 января 2001 года №144-II «О конкуренции и ограничении монополистической деятельности».
14 Измайлов Х.М. Некоторые вопросы государственного регулирования тарифной политики естественных монополий. - Материалы межд. научно-практ. конф.: Сборник научных трудов – Алматы: Экономика, 2001.
15 Курс переходной экономики – под ред. Л.И. Абалкина, Москва, Финстатинформ, 1997.
16 Конкурентное право. Сборник законодательных и нормативно-правовых актов, Астана, 2001.
17 Каренов Р.С. Основы государственного регулирования экономики. Алматы: Бiлiм, 1999.
18 Р.М. Куреев «Курс микроэкономики», Изд.группа, Москва, 1998.
19 Куватов М., Балташева С. Стратегическое управление путевым хозяйством железнодорожного транспорта: задачи, информационная база и зарубежный опыт. / Транзитная экономика № 4, 2003.
20 Кузеков А. Разработка стратегии развития региональной телекоммуникационной компании. / Транзитная экономика № 4, 2003.
21 Макконел К., Брю С. «Экономикс: Принципы, проблемы, политика». Москва, Республика, 1992.
22 Мамыров Н.К., Ихданов Ж., Государственное регулирование экономики в условиях Казахстана (теория, опыт, проблемы). Учебное пособие – Алматы: Экономика, 1998.
23 Мамыров Н.К. и др. Государство и бизнес. Учебник.- Алматы: Экономика, 2002.
24 А. Нурсеит, А. Темирбекова, Р. Нурсеитова. Теория рыночной экономики: предпринимательский аспект, Алматы, ОФ «БИС», 2000.
25 В.П. Орешин. Государственное регулирование национальной экономики, Москва, Юрист, 1999.
26 Постановление Правительства Республики Казахстан от 18 марта 2008 года №337 «О внесении изменений и дополнений в Программу совершенствования тарифной политики субъектов естественной монополии на 2002-2008 годы».
27 Приказ Комитета Республики Казахстан по регулированию естественных монополий и защите конкуренции от 15 августа 1998 года №03-2ОД «Инструкция об особом порядке формирования затрат, учитываемых при расчете цен (тарифов) на производство и предоставление услуг (товаров, работ) субъектами естественной монополии»
28 Приказ Агентства Республики Казахстан по регулированию естественных монополий и защите конкуренции от 6 августа 1999 года №59-ОД «Инструкция о порядке утверждения и введения цен (тарифов) на товары, работы, услуги субъектов естественных монополий».
29 Постановление Правительства Республики Казахстан от 21 апреля 2003 года №376 «Правила проведения публичных слушаний при рассмотрении заявок на утверждение или изменение тарифов (цен, ставок сборов) субъектов естественной монополии».
30 Пол Э. Самуэльсон, Вильям Д.Нордхаус, «Экономика» - Москва, Санкт-Петербург, Киев, 2000.
31 Сегал Д. Структура железнодорожных тарифов. / Транзитная экономика № 4, 2003.
32 Тиесов С. Методика расчета инвестиционной составляющей в тарифе на передачу электроэнергии по сетям межрегионального уровня./ Альпари № 5-6, 2001.
33 Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика, Москва: Издательство «Дело», 1997.
34 Л.Г.Ходов. Основы государственной экономической политики: Учебник. М.: БЕК,1997.
35 Хэл Р. Вэрман «Микроэкономика: Промежуточный уровень, Современный подход», Москва, Юнити, 1997.
Экономика. Учебник. – Под ред. А.С. Булатова, Москва: Издательство БЕК, 1999.
        
        Табиғи монополияны мемлекеттік реттеуді жетілдіру
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
050510 - «Мемлекеттік және жергілікті басқару» мамандығы
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.........................................6
1 ... ... ... ... ... АСПЕКТІЛЕРІ
............................................................................
..8
1.1 Табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудің маңыздылығы мен
қажеттілігі, әдістері,
құралдары...................................................................
.........8
1.2 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... реттеудің шет
елдердегі
тәжірибесі..................................................................
............................18
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯ САЛАСЫНДАҒЫ ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫ
МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ
ТАЛДАМАСЫ...................................................................
.............21
2.1 ... және ... ... ... ... телекоммуникация саласының талдау.....25
2.3 Табиғи монополия субъектісі ретінде «Қазақтелеком» АҚ-ның
қызметін
реттеу......................................................................
...............................34
3 ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯ САЛАСЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІ ЖЕТІЛДІРУ
ӘДІСТЕРІ....................................................................
....................39
3.1 ... және ... ... ... ... жылдарға арналған «Қазақтелеком» АҚ-ң даму
стратегиясы.................................................................
...........................................54
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
............................61
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... бірі -
табиғи монополияның қызмет етуі болып табылады.
Бүгінгі таңда табиғи монополия құрылымындағы ... ... ... ... мен ... көп ... бөлуде.
Табиғи монополияны бірден бір экономикалық субъектінің нарықтық билігі
ретінде қарастыруға болады. Бұл, шарт ... ... ... ... ... ұқсас ... ... ... ... емес, ал өндіріс көлемінің өсуі
орташа шығындардың төмендеуімен сипатталады [1,12].
Халықты өмірлік маңызды қызметтермен ... ... және ... ... ... әсер ... салаларда табиғи монополия пайда
болады.
Табиғи монополияның классикалық мысалдарына, ... ... ... ... өткізу мен тасымалдау бойынша кәсіпорындар,
коммуналдық қызметтер, ... ... ... ... мен ... бөлек басқа да түрлері жатады. Бұл экономиканың саласындағы
нарық қажеттіліктерін жалғыз ірі кәсіпорынның күшімен арзан ... ... ... ... кіші ... фирмалармен (өндіріс көлемімен) сол
көлемдегі өндірілген тауарлар мен қызметтер өндірісіне қарағанда, өндіріс
тиімді ... ... ... монополияның қызметін реттеуші, мемлекеттік органы - табиғи
монополияларды реттеу мен ... ... ... ... ... ... табылады. 3, 45
Табиғи монополияның қызметін мемлекеттік реттеуі, тек тарифтерді бекіту
мен ... ... ... қалыптастыру ғана емес, сонымен қатар,
кәсіпорынның барлық қаржы-шаруашылық ... ... оған ... ... ... қатысы бар мүліктің басқа ... ... және ... ... ... ... өзін пайдалану
үшін емес сатып алу, олармен табысталатын немесе тасымалданатын; ... алу, ... ... ... да ... оның коммерциялық ұйымдарда
қатысуы болып табылады.
Осылайша, табиғи монополияның жұмыс істеу проблемаларының ... ... ... ... ... шекарасын анықтау және ... ... ... осы ... ... және ... таңдамасын анықтаумен байланысты болады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты табиғи ... ... ... ... ... және ... ... олардың жүзеге асырылуы болып ... ... ... ... ... ... жалғаспалы шешілуін топшылайды, яғни:
• нарықтық жүйедегі табиғи ... ... ... ... ... ... реттеудегі қажеттіліктердің
объективті алғышарттарын зерделеу;
... ... ... ... әдістері мен құралдарын
зерделеу;
• қазіргі кездегі табиғи монополияларды реттеудің құқықтық ... ... ... ... реттеудің шет елдердегі
тәжірибелерін зерделеу;
• телекоммуникация саласындағы табиғи монополияны мемлекеттік ... ... ... іс-шараларды анықтау.
Зерттеу пәні болып Қазақстан ... ... ... ... ... жағдайы табылады.
Зерттеу объектісі болып табиғи монополия мен табиғи монополияны реттеу
бойынша ... ... ... ... экономикалық
байланыс. Мысал ретінде «Қазақтелеком» АҚ – телекоммуникация саласын талдау
үшін таңдалған.
Зерттеменің теориялық және ... ... ... ... ... ... отандық және шетелдік ғалымдардың
еңбектері табылады. Бұл ... ... ... ... жағымды, оң
нәтижелерін береді.
Зерттеменің құқықтық ... ... ... ... және ... ... ... құқықтық және заңнамалық актілер және
нарықтық қайта ... ... ... ... ... ... монополияларды реттеу бойынша Қазақстан Республикасы
Агенттігінің жедел ақпараты, «Егеменді ... ... ... ... ... ... и статистика»
журналдарының материалдары және ... да ... ... құралдары
қолданылған.
Дипломдық жұмыстың құрылымы мен көлемі. Ол кіріспеден, үш бөлімнен
қорытынды, қолданылған ... ... мен ... ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1. Табиғи монополияларды мемлекеттік реттеудің маңыздылығы ... ... ... сөзінің өзі гректің monopolien – жалғыз сатушы ... ... Бұл ... ... ... немесе кәсіпорын тауарды жалғыз өндіретін
өндіруші болып табылатын, ауыстырушысы жоқ және нәтижесінде барлық ... ... ... ... ... немесе фирманы монополист
деп атайды.
Әр түрлі авторлар мен экономикалық мектептердің зерделуі ... өз ... ... ... және сыйымдылығымен
ерекшеленеді.
Монополияның нақты түсінігі қазіргі ... ... және де ... ... ... ... ... анықталады:
- кәсіпорын немесе кәсіпорындардың бірігуі. Бағаларды ... бір ... ... ... ... және белгілейтін
және жоғары монополды табыс алуды көздейтін билік;
- қандай да бір қызметті жүзеге асыруда мемлекетке, кәсіпорынға ұйымға
немесе жеке адамға ұсынылатын ... ... ... ... ... да бір ... ... немесе
өндірістің көп бөлігін өз қолында қадағалайды, бұл сәйкесінше нарық
сегменттерін бақылауына әкеледі [4,105].
Монополия өз алдында ... ... ... ... және ... ... монополист нақты тауардың жалғыз өндірушісі болып ... ... ... ... яғни субститут тауары жоқ;
• салаға басқа фирмалардың бірқатар ... ... ... болмауы, нәтижесінде монополист нарықта өзінің ... ... ... және ... шоғырлану көлемін толығымен
бақылайды;
• нарықтық бағаға монополистің әсер ету ... өте ... ... ... емес, яғни ол өзіне лайықты жоғары бағаны тағайындай ... ... ... алу ... ... ... сұраныс бағасына
қатысты емес, жарнама тауар сапасының жоғарылауы және оның сыртқы
түрі, ұсынылатын ... ... ... және ... [2, 370].
Монополиялық нарықтың маңызды қасиеттерінің бірі ... жаңа ... ... ... ... ... болуы:
• экономикалық тосқауылдар (салықтық, несиелік, инвестициялық, бағалық
шарттар; күрделі қаржылық ... ... ... ... ... ... тосқауылдар (кәсіпорындарды тіркеу кезіндегі атқарушы билік
органдарымен бекітілетін, қызметке құқық лицензиясын беру кезінде, жер
учаскелері мен үй-жайларды ұсыну, ... ... мен ... ... ... квота беру кезіндегі тосқауылдар
және т.б.);
• нарық сыйымдылығының ... ... ... ... нарық инфрақұрылымының дамымағандығымен байланысты тосқауылдар;
• табиғи ... ... мен ... ... қорғау
қажеттілігімен байланысты тосқауылдар;
• криминалдық ... ... [5, ... ... – бұл белгілі бір қызмет (жұмыс, тауар) түрлеріне
сұранысты қанағаттандыру үшін бәсекелестік жағдайдың ... ... ... немесе өндірістің технологиялық ... және ... ... ... ... ... мақсатқа сай еместігі,
қызметтер (тауар, жұмыс) нарығының жағдайы болып табылады [5,200].
Табиғи монополия әр түрлі дәрежеде ... ... ... ... өте ... кәсіпорындар санымен немесе тіпті
жалғыз түрінде рұқсат етіледі, мысалы, коммуналдық, электрлік және
газдық кәсіпопорындар, теміржол тасымалы және металлургия. Қара ... ... ... ... ... және басқа да
көптеген кәсіпорындардың қатысуы нарықтың пайда болуына әкелетіні
мүмкін емес. Сондақтан ... ... ... ... ... монополияны тудырады;
2. Ғылыми-техникалық монополия патенттер мен лицензиялар негізінде пайда
болады. Мұндай монополия ... ... ... ... коммерциялық ұғыну мен таралу мүмкіндігінен
жойылады;
3. Ақша ұсынысын реттеу мен ... ... ... қатар мемлекет нарықтағы икемсіз сұраныстағы тауарларға
монополияны белгілеуі, яғни мемлекет нарықты ауыстыра ... ... ... ... толығымен өз жауапкершлігіне алады.
Бұдан басқа жиі кезде мемлекет кейбір тауарлар мен ... ... ... ... келеді, мысалы әскери техникасы.
4. Корпорация өндірісінің ... ... ... ... ... қосылуы (орталықтандырылуы) кейбір
шаруашылық субъектілердің нарықтағы өнімнің басым бөлігін ... ... ... ... мүмкіндік береді. Мұндай
монополия үнемі ... ... ... Кен ... пайдалы қазбалармен билік ету нәтижесінде пайда болған
монополия, мысалы мыс, ... ... кен ... сирек
кездесетін металдардың кендері [7, 25].
Осы жоғарыда барлық аталған табиғи монополияға тән ... ... ... нарықтық экономикаға сай. Факторлық және ... ... ... ... ... табиғи
монополияларды ашық деп санауға болады, ал мемлекеттік жабық монополияны
бәсекелестерден қорғайтын жариялылық ... ... ... ... ... ... тоқталуы мүмкін.
Ғылыми-техникалық прогрестің тұрақты және үздіксіз ... мен ... ... ... ... ... өзін ... алмайды. Оған өз өнімнің сапалық жетістіктерімен тұрақты түрде
айналысу қажет.
Монополия экономикалық құбылыс ... ... ... ... ... ... болған, ілгері дамыған қоғамның көз қарасы бойынша,
нақты өнім ... аз ... ... етіп ... дейін
ақталады. Нарықтық стратегияның анықтаушы ... ... ... ... ... Осыдан, егер қоғам экономикалық қатынастардың
антимонопольдық механизмін ... ... өз ... ... ... ... ары ... жағымды дамуға бет алады.
Маңызы аз емес фактілердің бірі бұл монополия қалып қойған бәсекелестеріне
ынта ... ... ... өндірістің шығындарын ... ... ... ... ... ... монополизмді емес монополияны
тудырады. Монополияны жою ... ... ... керек, бұл мүмкін емес, ал
монополизмді жою үшін шаруашылық субъектілерге ... ... ... нарықтық бәсекелестіктің кең дамуы, антимонополдық ... ... ... ... ... игеруімен
байланысты болады.
Монополия өз бетінше ... ... алып ... ... Бірақ монополизмнің барлық кері салдарлары антимонопольдық
реттеуінің көмегімен тоқтатылуы мүмкін.
Тәжірибе жүзінде көптеген жағдайларда ... ... ... ... бұл антимонополдық заңнаманың сақталмауы,
оның кемел еместігін көрсетеді, ал бұл өндірістің қоғамдық ... ... ... ... ... органдарының араласуынсыз мүмкін
емес. Мұндай жағдайды антимонополдық экономикалық ... ... ғана ... болады.
Монополия феноменін қарастыра отырып нарыққа қандай да бір ... ... ... кәсіпорын-монополист болып табылады. Бұл уақытта
түбегейлі жағдайды ескеру қажет, яғни кәсіпорын-монополист ... ... ... ... ол ... ... ... кәсіпорынның
жағдайына ұқсас. Сондықтан келесідей қорытынды жасауға болады, бәсекелестік
ортадағы кәсіпорын табысқа ұмтылар кезде логикалық ... ... ... өнімнің әрбір келесі данасын өндіреді.
Оның жүзеге асырылуы жалпы шығындардың ұлғайюына қарағанда, жалпы ... ... ... ... [8, ... ... ... мемлекеттік реттеуі ... ... және ... ... зиян келтірмеуі үшін
қажет.
Табиғи монополияны мемлекеттік реттеудің қажеттілігі ... ... ... ... болу мүмкіндіктеріне жол бермеу;
2. Жанама әсерлерді ... ... ... ортаның ластануы,
тұтынушыларға зияндардың есесін қайтару);
3. Тұтынушыларға маңызды тауарлар жөнінде дұрыс емес ақпараттар ұсынылған
кезде пайда ... ... ... жою [1, ... ... ... реттеу мәні баға белгілеуде ... мен ... ... ... ... ... ... нарықтық ынталардың немесе мемлекеттік ... ... ... танылғандай табиғи монополиялардың пайда болуы мен қызмет
етуі барлық мемлекет пен ... үшін ... ... Міне ... ... ... монополиялардың меншік иесі болуына ұмтылады, оның тек ... ... ... қоғамдық және ұлттық ... ... өте ... ... ... ... ... қажеттілігі жанама
әсерлерді түзету (мысалы, қоршаған ортаның ... ... ... жәрдемдесу, монополизммен және бәсекелестікпен күресу болып
табылады.
Табиғи монополияларды реттеудің антимонополдық қызметі ... ... ... ... ... функциялары мен мәселелердің
тәжірибеде жүзеге асырылумен түсіндіріледі.
Антимонополдық басқару жүйесі, басқа да күтілген қызмет түрі ... ... ... ... ... ... келесі
ерекшеліктермен ерекшеленеді:
• бірыңғай мемлекеттік билікті жүзеге асырудағы тәжірибеліктің ерекше
түрі ретінде ... ... ... ... ... әдістер;
• монопольды объектілерге антимонопольдық ... ... ... ... ... ... олармен бекітілген компетенциясын
жүзеге асырудың құралдарын қолдану әдістері;
... ... ... ... ... ... ...
белгілі монопольдық құрылымға ие;
• антимонопольдық басқарудың нақты әдістерін таңдау басқару объектінің
ұйымдастырушылық-құқықтық мәртебесіне тікелей тәуелді.
Жалпы теориялық айқындама ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады.
Сендіру құралының көмегімен, алдымен ... ... ... мінез-құлқына қарай ынталандыру, моральдық әсер ету
негізінде тәрбиелік, түсіндірушілік, ұсынбалы, көтермелеу ... ... ... ... болады. Мәжбүрлеу көмекші әдіс ... ... ... ... ... Ол ... немесе
тәртіптік жауапкершілікті тұлғалау негізінде қолданылады.
Табиғи монополияны мемлекеттік реттеудің ... ... ... ... ... және әлеуметтік табылады.
Табиғи монополияны мемлекеттік реттеудің құқықтық әдістері өз алдында
нормативті құқықтық базалар ... ... ол ... ... қызметін реттейді (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... субъектісі тоқсан сайын
және жыл сайын статистикалық есеп беруді көрсетіп отыруы міндетті» ... ... ... ... ... ... өз ... билік органдарының субъектілері жағынан тікелей әсер ... мен ... ... берілген жағдайда басқару органына
сәйкес антимонопольдық орган ... ... ... ... ... объектілердің мінез-құлқына лайықты үстемдік етуінде
көрініс табады. Олардың ... ... ... субъектісі басқару
бағыты үшін міндетті басқарушылық шешім қабылдауды білдіреді.
Әкімшілік әдістің түрлері болып ... ... ... ету, ... ... ... басқару субъектісі басқарушылық объектілердің
мінез-құлқына сай дегеніне жетеді. Олардың материалдық қызығушылықтарына
әсер ету арқылы, яғни тікелей билік ету ... ... ... ... өзіне келесі көрсеткіштерді мемлекеттік бақылауға
қосады:
• сатушының табыс нормасымен ... ... ... ... ... баға белгілеу;
• бұйымдардың ассортименті, сатушымен ұсынылатын олардың олардың сапасы
немесе сату жағдайы;
• бөлек ... кіру ... одан шығу ... ... ... реттеудің қазіргі кездегі түрлерінің бірі
әлеуметтік болып табылады. Бұл ... ... ... субъектілерінің
тауарларын тұтынушылармен жұмысшылардың денсаулықтарының қауіпсіздігі мен
денсаулықты қорғауға бағытталған. Бұл ережелер экономикалық ... ... ... ... алдын алуға мақсатталған және бұған сәйкесінше
бірқатар жағдайлар да ... ... ... және жанама (экономикалық) құралдардың
бір ғана нәтижелі мақсатпен қолданады – бұл басқару ... ... ... ... ... әсер етуі ... асырылады.
Екіншіден, бұл құралдар атқарушы биліктің әр түрлі субъектілері емес,
жалғыз ғана адамдармен қолданылады.
Үшіншіден, олар жалғыз ғана басқару ... ... ... ... ... ... ететін объектілер жоқ.
Төртіншіден, тікелей және жанама құралдар бір ... ... ... ... атап ... ... ... билігі бір
жақты және көңіл білдірушілік болып табылады.
Бесіншіден, тікелей және ... ... ... ... ... ... ... жүйе қажет. Әкімшілік және экономикалық әдістерді айыру
кезінде, біріншісі құқықпен регламенттелген, ... ... ... ... ... ... негізделуімен ерекшеленеді.
Мұндай түрдегі дәлелдеме қате. Қорытындылау түрдегі басқару ... ... ... ... ... мүмкін. Құқықтық регламенттеу мен
формасыз тиімді, рационалды және сауатты басқаруды жүзеге асыру ... ... ең ...... ... ... басқарушылық әсер
ету. Бұл жүйені 3 блок ... ... ... ... ... – Мемлекеттік басқару құралдарының жүйесі
Алтыншыдан, басқарудың барлық ... ... ... және ... ... ... ұқсастықтарын
байқауға болады.
Табиғи монополияның пайда болуы, қоғамдық өндірістің ... ... ... ... яғни ... мен ... ... және мемлекеттік бақылаудың пайдасы дәлел бола алады.
Нақты қызмет немесе тауар түрлерінің өндірісін мемлекет толығымен ... ... ... ... нарық дәрменсіздігінің болуын білдірмейді.
Мемлекет – бұл дәрменсіздіктері немесе «нарықтық ... ... ... ... қолданбай-ақ түзете алады. Ал мемлекет арқасында
мемлекеттік өндірістің тиімді және ... ... ... емес. Өндірісті
тікелей бақылағанша, ол оны жанама әдістермен бақылауға тырысуы керек.
Фирмалардың қоғамдық қызығушылықтарын таныту үшін субсидия ... ... ... қолдана отырып, жанама реттеу ... ... ... ... ... ... ... қайсысы дұрыс және тиімді болуында
емес, қандай жағдайларда осы немесе басқа да ... ... ... [9, ... ... реттеудің жоғарыда көрсетілген әдістерді қолдана
отырып, кейінгі және ... ... ... ... ... отырып,
антимонопольдық органдар табиғи монополия субъектілеріне әсер етеді.
1.2 Қазақстан Республикасындағы табиғи монополияларды реттеу
Табиғи монополияларды реттеу бойынша Қазақстан Республикасының Агенттігі
(кейін ... ... ... ... болып табылады, Қазақстан
Республикасы Үкіметі құрамына кірмейтін, табиғи монополия субъектілері мен
нарық ... ... ... ... ... ... өкілеттік, белгілі тауарлы нарықта, баға белгілеуде, бәсекенің
дамуында, тұрғын-коммуналдық қатынастарда өспелі жағдайды ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Агенттіктің негізгі мәселелері:
1. Табиғи монополия субъектілерінің қызметін ... ... ... жол ... және ескерту бойынша шаралар
қабылдау, нарықта үстемдік ету ... ... ... ... және ... ... өндірісі саласындағы бәсекелестіктің дамуына мемлекеттік жәрдем
және қолдау көрсету;
4. Өз қызметін мемлекеттік монополияға қатысы бар саладағы ... ... ... ... және жергілікті атқарушы органдардың қызметін үйлестіру. Мұнда
бәсекелестікті дамытуға, тұрған-үй коммуналдық қатынастарды реттеуге,
тарифтік саясат ... ... ... қорғауға және
табиғи монополия субъектілеріне және белгілі тауар нарығында ... ... ... ... (тауар, жұмыс) баға
белгілеу;
6. Кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттеу және тарифтік саясат
саласындағы тұтынушылардың құқығын ... және ... ... және ... ... нарығындағы үстемдік жағдайдағы
нарық субъектілернің қызметтеріне (тауар, жұмыс) баға ... ... ... ... және жүзеге асырылуы;
Агенттік заңнамада бекітілген келесі функцияларды жүзеге асырады:
1. Қазақстан Республикасындағы табиғи ...... ... ... ... және ... ... нарығында үстемдік жағдайды алып отырған, ... ... ... мемлекеттік органдармен көрсетілетін ақылы қызметтің
мемлекеттік ... ... ... баға ... немесе олардың шекті
деңгейін белгілеу, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... Табиғи монополия субъектілерінің шығындарын құрасытру процедуралары
мен әдістерін ... және ... ... ... шығындарына бақылау
жүргізу.
4. Заңдардың жобаларының сараптамасы және өзге де ... ... ... ... ... ... тауар нарығының,
бәсекелестіктің дамуы, баға белгілеу, тұрғын-үй коммуналдық салаларындағы
сұрақтар және тұтынушылардың қызығушылықтарын ... ... ... Антимонопольдық заңнаманың жетілдірілуі және оның ... ... пен ... ... ... ... баяндаманы
Қазақстан Республикасының Үкіметіне, Қазақстан Республикасы Президентінің
Әкімшілігіне бағыттау және дайындау.
6. Антимонопольдық ... ... ... ... және жеке ... ... ... құзыретіне
байланысты сұрақтар бойынша тексеріс жүргізу.
8. Тауар нарығында ... ... және ... бәсекелестікті
жүзеге асырушы, үстемдік жағдайдағы нарық субъектілерін шығару ... ... ... ... ұйымдармен, шет елдер ұйымдарымен және
мемлекеттік ұйымдармен ынтымақтастықтығы мен ... ... ... ... ... ... сұрақтар бойынша бағдарламалар мен
халықаралық жобалардың жүзеге асырылуы мен ... ... ... ... бұзушылығы туралы өз құзыреті шегіндегі
істерді қарастыру және олар бойынша шешім қабылдау.
11. Қазақстан Республикасы Үкіметі шешім ... ... ... ... ... ... ... мен иелік ету құқықтарын
жүзеге асыру.
12. Заңнамамен ... ... да ... жүзеге асыру.
Өзінің құзыреті шегінде заңнамамен бекітілген тәртіпте Агенттік өзінің
міндеттері мен функцияларын жүзеге асыруға құқылы:
... ... ... ... ... және ... яғни мемлекеттік органдары болып келетін ... ... ... ... ... ... бекіту;
• табиғи монополистердің өнімінің (қызмет, жұмыс) ... ... ... түрде қараулар өткізу;
• материалдық және қаржылық ресурстардың сатып алынуына бақылау
жүргізу, тендер ... ... ... ... ... үшін ... ... ету;
• нарықтағы үстемдік (монопольды) жағдайды белгідеу;
• тексерулер жүргізу және өз ... ... ... туралы
істерді қарастыру және кінәлі болғандарды әкімшілік жауапкершілікке
тарту;
• өз ... мен ... ... ... үшін ... басқа да органдардан, лауазымдық тұлғалар ... ... ... мен ... ... ... ... олармен жасалған бұзушылық нәтижесінде
табиғи монополия субъектілерінен бюджетке кірістердің аударылуы туралы
шешім қабылдау, сонымен қатар, бағалар мен ... ... ... ... ... ... толтыру туралы шешім
қабылдау;
... ... және ... ... ... ... органдардың лауазымдық тұлғаларына, бәсекелестіктің
дамуына тосқауыл ... ... ... және ... ... ... басқа да
бұзушылықтарына айыппұл салу ... ... ... ... ... олардың лауазымдық тұлғаларына, ... ... ... ... ... отызбестен асатындарға
немесе тауарлы нарыққа сәйкес үстемдік етіп ... ... ... ... ... үшін ... беру;
• мемлекеттік органдардың ... ... ... нарығында
сәйкес бөлігі отызбестен аспайтындар немесе тауарлы нарықта сәйкес
үстемдік етіп отырғандардың ... ... ... ... тексерулер мен сараптамалар жүргізу үшін басқа ұйымдардан мамандарды
тарту;
• талаптармен ... ... ... бағалар тәртібінің бұзушылығын
жою мақсатымен, антимонопольдық заңнаманың, тұтынушылар құқығын қорғау
заңнамасының бұзушылығын жою мақсатымен олардың қарастырылуына қатысу;
• аумақтық ... ... мен өз ... ... ... ... құрылуына, егер бұл нарық субъектілерінің пайда
болуына әкелсе, тауар нарығына сәйкес бөлігі отызбестен жоғары болса,
сонымен қатар нарық субъектілерінің ... ... ... ... ... үстемдік етіп отырғандарына қорытынды беру;
• мемлекеттік органдарға антимонопольдық заңнамалық бұзушылықтар ... ... ... ... ... ... күші туралы
ұсыныстар енгізу;
• заңнамаға қарама-қарсы келетін нормативті-құқықтық ... ... ... ... тауар нарығына сәйкес үстемдік етіп отырғандарға, ... ... ... ... ... ... енгізу туралы шешім қабылдау;
• нарық субъектілерінің жарғылық капиталындағы және басқа да ... ... ... ... алу ... ... ... мемлекеттік бақылау жүргізу;
• заңнамамен қарастырылған басқа да көрсеткіштерді ... ... ... ... монополия субъектілерінің 996 қызметі
реттеліп отыр, оған ... ... ... мемлекеттік
тіркелімдерінің жергілікті және мемлекеттік бөлімдерін қосқанда (барлық
табиғи монополия қызметінің 1012 ... ... ... ... ... ... ... монополия
субъектілері тіркеледі, олар шекаралары бір облыстың шегінен шығатын
нарықта қызметін ... ... Бұл 18 ірі ... ...... АҚ, «Интергаз ОрталықАзия» АҚ, «Тахат» АҚ,
«Қазақстан ... жолы ... ... АҚ, ... ... ... ... РМК,
«Қазақтелеком» АҚ, «Нұрсат» АҚ, «Транстелеком» АҚ, «Казпочта» АҚ [11,196].
Тіркелімдердің ... ... ... ... ... және ... және ... қала, тұрғындар пункті, басқа
локальді аумақтармен шектесетін жергілікті нарықта қызметін жүзеге асыратын
табиғи монополия субъектілерін қосады.
Тіркелімдердің ... ... ... ... ... және ... бизнес кәсіпорындарына коммуналдық ... ... ... ... агенттікпен табиғи монополия субъектілерінен
өз қызмет көрсетулерін тарифтің өзгеруі ... ... ... ... көп ... ... өзгергені туралы шешім қабылдаудың
негізсіз түрінде өзгеріссіз қалып отырады.
Агенттік тұрақты түрде ... ... ... сақталуын меншік формаларына қарамастан қадағалап отырады.
Жыл сайын нарықта антимонопольдық ... өсу ... ... ... заңнаманың бұзушылық факторлары бойынша
антимонопольдық ... ... 3 ... ... рет ... соның
ішінде 1623 нұсқама, 336 алдын ала ескертулер, 247 ... ... ... 236 ... ... ... 267 ... тұлғалар тартылған, 115542259,7 тенге
суммасында айыппұл алынған, оның ... ... ... бюджетке кіріс
етілген [2,195].
Осылайша, Агенттіктің тағайындалуы бәсекелестіктің сақталуы мен дамуында
болып отыр; монополияның ... ... жол ... ... ... монополиямен қиянат жасауын болдырмау; шексіз өз мүмкіндіктері
бойынша кәсіпкерлердің нарыққа кіру мүмкіндіктерін қамтамасыз ету; ... жою; ... ... ... ... айқын жүгіну кепілдігімен қамтамасыз ету; қазақстандықтарды
бәсекелестік бағалар бойынша кең әр ... ... ... сатып алуын
қамтамасыз ету.
1.3 Табиғи монополияларды мемлекеттік ... шет ... ... ... ... бәсекелістік нарықтың еркін философиясымен
енген, ол кәсіпкерлік монополия үшін жемісті негізінде көрсетілген.
Бұл ... ... ... ... консервіленген ет өндірісінде,
темір жолдарында виски және темекі бұйымдарында, басқа да ... ... ... әр түрлі салаларда күдікті тактика қолданылды,
нәтижесінде нарықта бұл монополиямен айналысатындардың ... ... ... зиян ... отырды.
Мұндай жағдайдағы кейбір салалардың ... ... ... ... ... қолдау үшін жеткілікті түрдегі бақылаумен қамтамасыз ете
алмаған жағдайда, бақылаудың екі әдісі ... ... ... ... ... нарық.
Біріншіден, «табиғи монополия» тенденциясы бар жерлерде экономикалық
тәртіпті бақылау үшін қоғамдық реттеуші органдар пайда болды.
Екіншіден, ... ... ... немесе антитресттік
заңнаманың формасын қабылдады, ... ... ... ... ... ... ... бір-бірінен шығатыны:
1) Шерман заңы ... ... ... ... ... және ... ... шектейтін барлық келісімдерге тыйым
салды. Әділетті сот белгілі түрдегі ... ... салу ... зиян ... үшін ... ... ... туды.
2) Клейтон заңы (1914ж), заң бұзушылықтарын, бірақ қылмыстық ... ... 4 ... ... ... ... ... (әр түрлі
тұтынушылар үшін әр түрлі баға белгілеу); ұжымдық бірігулер.
3) «Федералдық сауда комиссиясы туралы» Заң (1914ж) ... ... ... ... ... ... ... Заңы (1939ж);
5) Уилер-Ли заңы (1938ж);
6) Силлер-Кифовер Заңы (1950ж) немесе бірігулер, ... ... ... туралы заңы [12,23].
Қабылданған заңдар тұтынушылардың қызығушылығындағы жеке капиталдың
жұмыс ... ... ... және АҚШ ... ... халықаралық дәрежеде көтерілу мақсатында
қолданды.
Патенттік заңдардың мәнін бағаламау мүмкін емес. ... ... ... және ... ... ... ... фмльмдер және
сансыз көптеген басқа да өнеркәсіптік гигантта, олар белгілі патеннтік
құқықтарға ... ... ... әр ... дәрежеге жетті.
Тарифтер мен оларға ұқсас сауда тосқауылдары өндірушілерді шет ... ... ... ... ... шет ел
тауарларына дискриминациялық салық салуды көрсетеді. Бұл салықтар шет ел
өндірушілермен олардың ішкі ... ... ... ... еместігімен қиындатады. Қандай нәтиже? Кішігірім бәсекелес отандық
нарық және ... ... ... ... ... көмектеседі.
АҚШ-та бағаларды мемлекеттік реттеу сақталады және энергетика ... ... ... бар ... ... салаларында да сақталды.
Бағаларды бақылау және реттеу антитресттік Федералдық сауда комиссиясымен
жүзеге асырылады.
Кейбір ... ... ... ... ... және ... тасымалдауларына тарифтер ... ... Бұл ... штаттардың арнайы комитеттерінде шығындар
калькуляциясын көрсететін ... ... ... ... ... ... және тұтынушылар қатысатын ... ... ... ... мен ... ... арқылы
бағаларға белгілі түрде әсер етеді. ... ... ... өндірістің
шығыстары мен бағаларына әсер ... ... ... ставкаларын
бақылайды.
АҚШ Конгресі және штаттардың заңнамалық жиналыстары антитресстік заңдар
қабылдайды. Олар салалар мен ... ... тыс ... және ... ... ... ... ерекше бақылауымен бағаларды белгілеу туралы компаниялардың
рұқсаты берілген. ... ... ... ... бағалар туралы ақпараттарды жария етуге ... ... ... ... қатынасушыларындағы мемлекеттің антимонополдық органдары
|Мемлекет ... ... |
|1 |2 ... ... ... қолдаудағы және |
| ... ... |
| ... ... |
|Армения Республикасы ... және ... ... |
|Беларусь Республикасы ... және ... |
| ... ... ... ... |
| ... және ... |
| ... ... ... ... ... реттеу агенттігі |
|Қырғыз Республикасы ... ... және ... |
| ... ... ... ... Республикасы ... және ... ... ... ... ... ... және |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... және сыртқы экономикалық |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... дамыту комитеті |
|Украина ... ... ... ... ... саласындағы біріккен кәсіпорындарына, сыртқы
сауда бірігулерге, электроқуатына және байланысқа, ауылшаруашылығына, сауда
мен қызмет ... ... ... ... ... ... жабдықтау және канализация сияқтыларға таралмайды.
Жапонияда табиғи монополияны ... ... ... айқын
ерекшелігі болып сыртқы сауда және өнеркәсіп министрлігі бәсекелестікті
қолдамай қоймайды, мұнда оның қолдауы «антимонопольдық ... ... ... ... ал ... ... құру ... оны
шектейді.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯ САЛАСЫНДАҒЫ ... ... ... ТАЛДАМАСЫ
2.1 Көлік және коммуникация өндірісінің дамуы
Антимонопольдық заңнама бәсекелестік пен монополизация үдерістерінде
негізгі жағдайларына әсер етуі ... ... Оны ... отырып, мемлекет
монополистік қызметті әкімшілік және құқықтық реттеуді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... салу жүйесінің ставкаларын реттеу;
2. несиені бөлу механизмі;
3. монополистердің кәсіпорындарындағы баға белгілеу ... адал ... ... ... санкцияларын жүйесі;
Экономиканың тұрақтануы кезінде 1997-1999 жылдары табиғи монополияның
бағалық реттеудің қолданылатын негізгі ... ... ... ... ... шығаруға мүмкіндік берді.
Бұл біруақытта антимонопльдық заңнаманың негізгі ұлттық ... ... ... Ол ... ... ... техникалық ерекшеліктердің және үдерістік нормалардың олардың
сақталуын қамтамасыз ететін механизмдермен бірігіп құрылған. Осы ... ... ... ... ... және ... мемлекеттердің
тәжірибесіне берілді.
1995 жылы 30 тамызда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының
4-ші пунктінің 26 статьясына сәйкес «Монополистік ... ... ... ... ... ... ... деп белгіленген [14,154].
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне ... ... жою ... ... ... ... алу,
тұтынушылардың құқықтық және ... ... ... ... ... ... ... рұқсат етілмейді» деп
бекітілген.
Көрсетілген нормативті құқықтық актілерді жүзеге асыру мақсатында табиғи
монополия сферасын реттейтін және ... ... ... ... қабылдаған болатын.
Байланыс сферасындағы операторлардың қызметін ... ... ... ... ... 1999 ж 18 мамырда № 382-1
«Байланыс туралы» Зыңы болып табылады. ... ... ... ... ... ... құқықтық негіздерін
бекітеді, байланыс саласындағы табиғи ... ... ... органдардың өкілеттігін анықтайды, байланыс ... ... ... ... және жеке тұлғалардың құқықтары ... ... ... ... ... ... - бұл ... жіберулер мен
ақпараттарды қабылдау, жинау, өңдеу, табыстау, жеткізу және тарату».
Байланыс операторлардың қызметінің реттелуі мемлекеттік ... ... ... ... ... болып келесілер табылады:
• байланыс ферасындағы мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ету, ... сферасын жалпы реттеу;
• телекоммуникацияның дамуы мен қызмет ... ... ... ... ... ... ... қызметін бақылау мен мемлекеттік
техникалы қадағалауын жүзеге асыру және ұйымдастыру;
• почталық төлемдердің ... ... ... ... блоктар, маркеленген конвереттер мен карточкалар);
• ғылыми-зерттемелі, ғылыми-техникалық және жобалық жұмыстарға, сонымен
қатар байланыс саласындағы ... ... ... ... ... ... құратырылуы.
1998 жылы 9 шілдеде № 272 өзгерістер мен қосымшалар енгізілген ... 26 ... №364 ... ... ... ... Заңы ... Республикасында табиғи монополия саласындағы
қызметті реттейді және ... ... ... мен тұтынушылардың
қызығушылықтарын қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған.
Заңға сәйкес, табиғи монополия ... бұл – ... ... ... қызмет көрсету немесе жұмыс, тауарларды
өндірумен айналысатын заңды және жеке ... ... ... ... ... түрлері жатады:
- магистральды құбыр бойынша мұнай және ... ... ... ... және ... ... бойынша газ және газ конденсатын
тасымалдау;
- электрлі және жылы энергияны бөлу және және жеткізу;
- магистральды теміржол ... ... ... порттардың, әуежай қызметтері;
- жергілікті жерлерді қолдану арқылы телекоммуникация қызметтері;
- су шаруашылық пен канализация ... ... ... ... ... ... монополия субъектілерінің қызметін мемлекеттік реттеуі тарифтерді
бекітумен (бағалар, жинақ ... ... ... ... уақытша
төмендетілген коэффициентті бекітумен, ... ... ... ... ... ... жылу энергияны өндіретін
кәсіпорынды бәсекелестік нарықта электрлік энергияға бағаларды құрастыру
мен ... және жылу ... ... ... ... ... ... кешенді келістің негізінде ... ... 2009 жылы 19 ... № 144 – ІІ ... және ... ... ... туралы» Заңының мақсаты
болып тауарлы нарықтың тиімді жұмыс ... үшін ... ... ... ... құқықтарын қорғау және жағдай жасаумен
қамтамасыз ету ... Заң ... ... бойынша мемлекеттік
реттеудің ұйымдастырушылық және құқықтық шараларын анықтайды, ... ... ... тоқтату және реттеу шараларын анықтайды.
Заң бәсекелестіктің келесідей формаларын анықайды:
- ... ... ... кәсіпкерлік қызметінің дискретизациясы;
- қажетті тауардың сыртқы әшекеленуінің көшірмесін жасау;
- топтық бойкот;
- бағалық келісім;
- ... ... ... ... ... ... ... табылатын бәсекелестердің бірігуі [17,256].
Қазақстан Республикасының 1998 жылы 9 ... № 232-1 ... Заңы ... ... ... ... ... салдарларын жою және тоқтату механизмін бекітеді, сонымен ... ... ... ... ... дамуы мен жәрдемдесуі, сонымен қатар, бәсекелестікті
тоқтату және шектеу, ескерту бойынша мемлекеттік ... ... ... монополия мен бәсекелестікті қорғау бойынша Агенттік құқылы:
• бәсекелестікті тоқтату және оның салдарын жою туралы, сонымен қатар
арамы ... ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдау үшін міндеттемелерді қабылдау;
• ақпараттарды, соның ішінде заңды және жеке ... ... ... және ... ... ... органдарынан,
олардың өкілетті тұлғаларынан ауызша және жазбаша түрдегі түсініктеме,
бәсекелестік факторларын қарастыру үшін қажетті ақпараттарды алу ... ... ... ала ... ... ... ... қарастыру және әкімшілік талап ету туралы шешімдерді қабылдау,
кінәлі тұлғаларға бәсекелестікті жою ... ... ... ... ... ... үшін ... жіберу;
• бәсекелестікті жою немесе шектеу, құқықтық емес актілерді ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік органмен
жергілікті өзін-өзі басқару онгандарымен міндеттемелер шығару;
... ... және оның ... жою ... ... ... ... болған мемлекеттік бюджет табысын алу туралы,
заңды тұлғаға немесе жеке ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларға келтірген
шығындар туралы сотқа қарсылық білдірді;
• бәсекелестік фактілері бойынша, қылмыстық белгілер бойынша қылмыстық
іс ... ... ... шешу үшін құқық ... ... ... ... ... ... бекітілген басқа да
өкілдіктерді жүзеге асыру.
1991 жылы 5 маусымда № ... ... ... қорғау туралы»
Заңының қабылдануы, 1992 жылы 26 маусымда № 1435-ХІІ ... ... ... кәсіпкерлер мен тұтынушы азаматтардың арасындағы ... ... ... қатар тұтынушылар құқығы анықталған, бұл
құқықтарды жүзеге асыру ... ... ... ... және бәсекелестікті қорғау бойынша агенттік
салынған бұл ... ... ... ... бәсекелестік
нарық сферасындағы тұтынушылардың құқықтарын қорғау - ... ... ... ... ... және жедел түрде өсуде.
Тұтынушылардың құқығын қорғау бойынша мемлекеттік органдардың ... ... ... құқығын қорғау туралы ... ... ... оған қоса ... ... ... ... бақылау;
2. жеткілікті түрдегі негіздемелердің ... ... ... өтініш
жазылған тауарына сәйкес бақылау;
3. азаматтардың денсаулығына және өміріне қауіп төнетін тауарлардың
қауіпсіздігі ... ... ... жылы 15 ... № 03-2 ОД ... ... және табиғи
монополияны реттеу бойынша Қазақстан ... ... ... ... субъектілерінің ұсынылатын қызметтер (тарифтерді) есепке
ала отырып, шығындардың ерекше (айрықша) тәртіппен құрастырылуы ... ... ... инструкция бәсекелестік ортасы жоқ, ... ... ... ... реттеу арқылы табиғи монополия
субъектілерінің қызметтеріне, жұмыстарына, тауарларына бағалардың өсуін
негізсіз ұстау мақсатымен ... ... ... ... ... ... бағаларды
бекіту бәсекелістікті қорғау және ... ... ... бойынша
Қазақстан Республикасының ... ... ... оның аумақтық
органдарымен заңнамалық белгілеумен сәйкес келеді ... ... ... ... ... ... ... енгізу және бекіту тәртібі туралы инструкция» Қазақстан
Республикасының ... ... ... және бәсекелестікті қорғау
бойынша Агенттіктің Бұйрығымен 1999 жылы 6 тамыздағы № 59-ОД ... ... ... монополияны реттеу мен бәсекелістікті
қорғау бойынша Агенттігімен бағаларды ... ... ... ... 1) ... ... ... өтінішін қарастырғаннан кейін;
2) табиғи монополияны реттеу және бәсекелестікті қорғау ... ... ... ... ... субъектінің қаржылық-
шаруашылық қызметін талдау нәтижелері ... ... ... және ... ... бойынша агенттіктің
Бұйрығымен 1999 жылы 25 тамыздағы № 61-ОД «Мемлекеттік кәсіпорындармен
жүзеге асырылатын монопольді қызметтерге бағаларды ... ... ... ... нарықта дамушы жағдайды алатын, Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қызметтерге (тауар, жұмыс) бағаларды ... ... ... ... мен ... әдістеменің есеп беруін орнату
мақсатымен қабылданған.
Осылайша, табиғи монополия субъектілерінің қызметін ... ... ... ... ... ... база ...
«Байланыс туралы», «Табиғи монополия туралы», «Арамы бәсекелестік туралы»
Заңдар және т.б. ... ... ... ... ... қорғау, тарифті белгілеу және баға ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуімен
байланысты, нормативті құқықтық актілерді өңдеуге ... ... ... Республикасының телекоммуникация саласының талдау
Инфраструктура элементі ретінде саланың маңыздылығы мен рөлі келесідей
қорытындыланады, яғни телекоммуникация:
- мемлекеттің ... ... ... етеді. Қазіргі кезде бірде бір
сала мемлекеттік, қоғамдық, шаруашылық және адамдық өмірі ... ... ... мемлекетті басқару құралымен және ұлттық қауіпсіздікті сақтаумен
қамтамасыз етеді. Жыл сайын ... ... ... барлық
бюджет шығыстарының 1,5-2 %-ын тұтынады;
- қазіргі кездегі ... пен ... ... ... үшін ... болып табылады;
Жыл ішінде сала шаруашылық кешеніне және халыққа бірнеше ондаған миллирд
қызметтер ұсынады:
- ірі және динамикалық дамудағы сала ... ... ірі ... ... ... ... ... секторында тікелей
40000-нан астам жұмысшылар, экономика саласында барлығының 1%-ын құрайды.
- ... және ... ... ... экономикалық миграцияны
қысқартады, алдағы уақытта жұмыс орындарды беру ... ... ... кері әсер ететін жағдайларды жояды.
- тұрғындарды ақпаратпен қамтамасыз ету кепілдігін береді. Бұл жаман
жағдайдағы ... ... ... аймақтарда және пассажирлік
тасымалдаудың жоғары тарифтері кезінде қажет;
- ұлттық экономиканы интеграциялайды және аймақтың шегін ... ... ... байланыстарды нығайтады [23,144].
Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің жүйесінде
өз қызметін 2 ірі ... ... ... ... «Қазақтелеком»
АҚ және «Казпочта» АҚ, олар көп бөлігін республикада байланыс бойынша жалпы
көлемдегі табыстардың 71,6%-ын құрайды.
2011 ... ... ... ... ... 303 байланыс
кәсіпорындары жұмыс істейді, оның ішінде 30 кәсіпорын ... ... 273 – ... қызметімен айналысады. Олардың ішінен 14 –
мемлекеттік кәсіпорындар, 276 – жеке ... ... 13 – ... ... ... істейді.
Кәсіпорындарды бөлім өлшемдері бойынша 16 – ірі, 24 – орта және 263 –
кіші деп ... ... ... ... мемлекеттік меншік
формасымен 2011 жылы жалпы ... ... 63%-ын ... жеке ... 36%-ын және ... да ... шет ... заңды тұлғалардың
1%-ын құрады.
Тұтастай алғанда байланыс саласы бойынша 2011 жылы 90,3 ... ... 2010 ... ... ... 32,3% ... жылдары байланыс қызметін көрсету құрылымдары кішкене өзгерген.
Жаңа құралдардың тез дамуымен байланысты қалааралық және ... ... ... ... байланыс кәсіпорындарының барлық көрсетілетін қызметтердің
ішінен (натуралды түрде) 2011 жылы байланыстың барлық қызмет ... ... ... ... ... ... ... телеграммаларды санамағанда.
Телеграфтық қызметтерге сұраныстың төмендеуін ... ... ... ... операторы мен телеграфтық ... ... ... ... ... ... ... енгізіліп
жатыр (2 кесте).
1. кесте
2011 жылдағы электрлік байланыс және ... ... |Мың дана |2010 ... |
| | ... ... | | |
| ... және ... |81917 0 |124,7 |
| ... ... және ... |15985,0 |92,9 ... |1515,9 |119,6 |
| ақша ... |719,3 |117,4 |
| ... |1593,3 |87,1 ... төлемдері: |17112,6 |211,8 ... ... ... (млн. |1188,0 |123,9 ... соның ішінде: | | |
| ... ... ... |125,0 |103,9 |
| ТМД ... |108,7 |107,1 |
| ... басқа елдерімен |16,3 |86,7 ... ... ... ... ... |1992,4 |106,4 ... ... | | |
| ... |1757,9 |106,3 ... жылы ... ... ... аппаратының саны 1992,4 мың
дананы, соның ішінде ... – 1757,9 мың ... ... ... жылмен
салыстырғанда олардың саны 6,4%-ға, халықта – 6,3%-ға ... 2011 жылы ... ... ... ... 100 ... 144,5 данадан келді.
Республика бойынша 100 отбасыға орташа ... 47,4 ... ... ... үш отбасының екеуі телефонмен, ауылдық
жерлерде – ... ... ... ... ... ... бастап Қазақстанда радиостанция өз қызметінің
пейджингтік, ұялы және зоналық ... ... ... ... саны ... абоненттік радиостанцияның пейджингтік
байланыстардың 1999 ж – 24460 бірлік, 1995 ж – 4025 ... ... ... ... ұялы ... саны жыл сайын
қарқынды түрде өсуде және 2009 ж 822,5 бірлікті ... бұл 2000 ... ... 9,3 есе көп. (3 ... ж 1 ... ... ... көлік және коммуникация
министрлігімен телекоммуникация қызметін ұсыну ... ... ...... ... ұялы ... қызметтеріне
дейін және интелектуалдық жүйесінің (аудиотекст) қызметтеріне дейін – 770
лицензия берілді. Олардың ... 237 ... ... ... және онымен байланысты қызметтерге, 146 – жылжымалы
радиобайланыс пен пейджинг қызметіне, 125 – ... мен ... ... спутникалық байланыс жүйесіне және ... ... ... Тез ... келе жатқандардың бірі Интернет пен берілгендерді
жіберу қызметі болып табылады, қазіргі ... бұл ... ... ... 131 ... ... кесте
2009-2010 ж.ж. байланыс құралдарын жалпы тұтынушылардың қызметтері және
қолда барлары
| |2009 ж |2010ж |
|1 |2 |3 ... | | |
| ... и ... млн. |65,7 |81,9 |
| ... млн. |17,2 |16,0 |
| ақша ... және ... ... |1269,7 |1515,9 ... | | ... ... ... сөйлесулердің |309,9 |362,5 ... млн. | | ... ... ақпараттардың саны немесе оған|2049 |2144 ... ... ... | | ... ... мың дана | | |
| ... ішінде – үй ішіндегі |1653 |1758 ... ... ... |655 |578 ... саны (жыл аяғына) | | ... ... ... ... | ... ... ... саны | | ... ... | | |
| ... |2809 |1720 |
| ... ... ( ... түрі |1470 |1485 ... | | |
| ... ... |88700 |822500 ... ... және телепатиялық қызмет,| | ... ... саны (жыл ... | | |
| ... ... |392400 |652742 ... ... ... ... ... ... ... оның көлемі
жылдан жылға өсіп келеді. Бұл байланыс түрінің сыбағалы салмағы ... ... 22-н ... (2009 ж – 16%). 2010 ж байланыстың табысы ... ... 26, ... ... ... ұялы ... ... табылады – қазіргі
кездегі радиотелефондық ... ең ... ... Оның
қызметінің принципі ... ... ... ... бөлек ұяшықтарға – ұяларға бөлінеді. Әрбір ұяның ортасында
базалық станция ... ол бұл ... ұялы ... мен
байланысты қамтамасыз етеді. Барлық базалық станциялар ұялы комутатормен
қосылады, ол байланысты қалалық ... ... ... және
халықаралық линиялармен қамтамасыз етеді.
Республикада ұялы байланыстың ірі операторлары болып келесі компаниялар
табылады: «Алтел» АҚ, ... ... ... АҚ, ... ... «GSM Қазақстан» ЖШС, «Қазақтелеком» АҚ-мы КСелл ... және ... ... 3 ұялы ... құрылған. Олардың екеуі сандық стандартта
(КСелл, К-Мобайл), ал ... ...... (аналоговый) стандартта
жұмыс істейді.
Қазақстан Республикасының 1994 ж қыркүйек ... ... ... ... ... жүйесін коммерциялық эксплуатацияға кіргізу. «Алтел» АҚ
компаниясы бірінші болып Қазақстан ... ұялы ... ... ұсынған
болатын.
АЛТЕЛ сауда маркасының аталуы ... ... сөз ... пайда болды. Жоғары сапалы ұялы ... ... ... ... ... ... және ... қызметтің
табыстылығын қамтамасыз ететін рычагтардың бірі болып табылады.
Алтел озат ... мен ... ... құрал-жабдықтарын
пайдаланады, Моторолла – телекоммууникация жүйесінің өндірісі мен жартылай
өткізгіш ... ... ... аталған.
1998 ж қыркүйекте қазақстан-түркиялық «GSM ... ... ... 1999 ж ... ... Қазақстан нарығына «Кар-тел» ЖШС
түркия компаниясы К-Мобайл сауда маркасмен келди. ... ... де ... байланыс стандартын қолданады.
Ұялы компаниялардың арасындағы бәсекелестік ... ... ... ... ... ұялы ... ... төмендеуіне әкеледі.
Alcatel алдыңғы қатарлы телекоммуникация компаниялардың бірі болып
табылады. Alcatel келесідей ... ... ... ... ... ... операторлар үшін жүйелердің құрылуы,
интернет-провайдерлермен жұмыс, оптико-волоконді ... ... мен ... ... жіберілуі, сонымен қатар әр түрлі
кәсіпорындар үшін құрал-жабдықтарды ұсыну.
«Nursat» компаниясы өзінің ... ... ... 27
аймағында өкілдік ұйымдастырды және біздің республика территориясында ірі
жеке коммуникация оператордың мәртебесіне ие ... ... ... мен ... ... телефондық байланыста және
берілгендерді жіберу саласындағы ... ... ... ... ... – бұл ... ... ұлттық операторы,
динамика түрде дамып келе жатқан және жеке және ... ... ... ... негізгі түрлерін ұсынады. Қазақстан территориясында
телекоммуникация саласындағы №1 генералдық лицензиясы бар ... ... оған ... ... ... ... қызмет
көрсету және құру, салу, монтаждау, эксплуатациялауға құқық ... 1,6 ... ... ... және телефондық
байланысты қолданатын 318 мың ... ... ... етеді.
Халықаралық оператр ретінде «Қазақтелеком» АҚ-мы алыс ... ... және ТМД және ... ... 17 операторымен, әлемдегі
230-дан астам мемлекетпен байланысты қамтамасыз ете отырып ... ... ... ... ... ... жіберу кең мағынада дамудың алды,
бұл әр түрлі коммерциялық құрылымдардың, бұл – жаңа ... ... ... ... ... ... болуына әкелді. Бұл
кәсіпорындар Қазақстан республикасының ... және ... ... ... ... жұмыс істейді. Жылдан жылға
олардың саны көбеюде. 2010 ж интернет жүйесін пайдаланғаны үшін 2009 жылмен
салыстырғанды ... ... ... Интернетті пайдаланушылар саны 2010 ж
2009 жылмен салыстырғанда 2 есеге өсті. 2, ... ... ... проблемалар болып табылады:
1.Саланың дамуымен байланысты телекоммуникация сферасындағы ... ... пен ... ... ... ... ... қалуы.
Ғылыми негізделген әдістемелік негіздің әлсіз болуынан ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық және
жобалық база дәстүрлі түрде Ресейде орналасқан. Үшкір проблема болып ... ... ... ... ... және маркетингтік
зерттемелерінің мамандаралатын ... мен ... ... ... құру мен ... ету.
Істеп жүрген заңнамада, қазіргі ... ... ... ... және оның перспективасының дамуын қамтамасыз ететін
қажетті көптеген нормалардың ... ... ... ... нарық реттеушінің, тұтынушылардың арасындағы қатынастарды
реттейтін жетілдірілген нормативті актілер мен зерттемелерді талап етеді.
Бұл проблеманы шешу үшін ... ... ... ... ... жетілдіру керек.
2. Экономиканың дамуы мен телефондық өсімнің арасындағы ... ... даму ... ... ... ... кішкене артта қалуда. Бұнымен қоса, Қазақстандағы бірте-бірте
урбанизация ... ... ... қайта бөлу жүреді, аймақтар
арасында және қалалар мен ауылдар арасында.
Біруақытта байланыс ... ... ... ... ... ... сала табысының жоғарлау стратегиясы тек
телефондық линиялардың ... ... ... ... ... ғана емес,
сонымен қатар телекоммуникаияның жергілікті желі модернизациясына, алдымен
экономикасы перспективалы жағынан аудандарда, трафиктің табиғи ... ... ... ... ... қызметке қоыслған құнмен енгізілуі.
Бұл факторды ескере отырып, телефондық тығыздылық деңгейі мен ... ... ... үшін ... бағыттау керек – бұл
тұтынушылардың төлемқабілеттілік ... ... ... ... ... ету.
3. Жалпы қолданылатын телекоммуникайия желісінің монополиясы.
2009 ж «Қазақтелеком» АҚ-да жергілікті телефондық ... ... ... ... ала ... ... ... шығындар,
телекоммуникация саласындағы зияндарды жабу үшін жыл ... ... ... жіберіліп отыру керек. Алайда тарифтерді ребаланстау ... ... ... ... есеп жүргізгеннен кейін жүзеге асыру
мүмкін.
Телекоммуникация нарығындағы жағдайды өзгерту үшін тарифтерді реттеуді
жетілдіру бойынша ... ... ... ... ... ... ребаланстау Жоспарын жүзеге асыру және жасау.
4. Шығындардың бөлек тіркелу механизмінің жоқтығы.
Телекоммуникация қызметтерінің өз бағасы тек ... ... ... ... ... ... әр ... аймақтары үшін де әр түрлі.
Шығындардың бөлек тіркелу ... ... желі ... ... ... қызметтер бойынша экономикалық негізделген тарифтердің есеп
беруіне мүмкіндік бермейді, бұл өз ... ... ... ... (
Проблеманы шешу үшін сәйкес Ережелер мен әдістемелерді жасау керек.
5. Техникалық базаның ескірілуі.
Телекоммуникация желісінің Ұлттық дамуы мен ... ... ... көзі ... көрсетілген қызметтерден алынатын ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті түрде жоғары емес. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар,
физикалық және моральдық тозған, қолданылады. Әсіресе, жергілікті
телекоммуникация ... кіру ... тозу ... ... ... ... ... жоғары еместігінің нәтижесі болып жоғары
эксплуатациялық шығындар және тағы да ... жаңа ... ... ... ... ... аяғына дейін жалпы қолданылатын телекоммуникация желісінің
цифрлік құрал-жабдықтардың деңгейін 50-60%-ға дейін жоғарлату, ... ... ... ... ... ... ... жалғастыруды жоспарлап отыр.
6. Радиожиіліктік спектордың жеткіліксіздігі.
Қазақстанның алыс емес болашағында таңдау бойынша және IMT-2000 ... ... ... байланыстың үшінші поколения ... ... ... ... ... олар бір ... 5 МГц ... қызметтерді ұйымдастыруға мүмкіндік береді, жіберу жылдамдығы 8
Кбит ... 20 ... ... ... ... ... бір және сол каналда
коммутация пакеттерінің қызметтерінен сигналдар берілуі мүмкін, бір ... ... ... мен ... ... талап ететін, нақ
мультимедиялық ақпараттардың жіберуін қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта
Халықаралық біріккен электробайланыстың барлық ... ... ... ... ... бұл ... біріктіру
бойынша сұрақтарды шешуде. Қазіргі кезде ауыспалылардың стандарттың үшінші
поколенияға ену ... ... ... ... ... жоқтығымен байланысты байланыстың фискированных
желілерде өткізгішсіз жүйелерді қолдану туралы сұрақ ... ... ... ... СТОП ... үшін тиімсіз, ... ол ... ... және ауылда қоныстанған пунктердегі соңғы мильдегі
ұйымдастырудағы ... ... желі ... ... ... дейін)
шығындардың арзандату процесін тоқтатады.
Күштіленген ведомстволалармен және байланыс операторларымен қолданатын
радиочастоттің келісімдері ақырын және әрең ... ... ... ... ... ... ... келісімдерді регламенттелінген тәртіппен жүргізу негізсіз түрдегі
кері жауап қайтаруына әкеліп соғады.
Бұдан басқа, радиочастоттік спекторды қолданғаны үшін алатын ... ... ... ... ... ... ... енгізілуінің тоқтатылуы радичастоттік спектордың көп бөлігін
негізгі пайдаланушылары болып ... ... ... ... ... ... болмауы.
Бұл проблемаларды шешу үшін бірқатар шараларды атқару қажет.
7. Бірқатар проблемалар бойынша ... ... ... ... кадрларды оқыту үрдісі желілердің дамуы
мен модернизация ... да ... ... ... ... өз
уақытысында жүргізілмейді, бұл саланың даму темпінен кадрларды дайындау
маңызды қалып келуіне ... ... мен ... ... жоғары квалификациялы мамандар (магистратура мен
аспирантура) мен инженерлерді дайындауды ... ... оқу ... байланыс өндірісін констатироватету қажет.
Саланың мамандықтарына даярлау және қайта даярлау ... ... оқу ... қарым-қатынас арқылы, сонымен қатар
электробайланыстың халықаралық бірігумен ынтымақтастық жасау ... ... ... ... телекоммуникация желісінің
ағымдағы жағдайын келесі қайнар сандармен баяндап ... ... орта ... ... 2010 ... басында мемлекеттің
100 тұрғындарына 14,4 телефонды құрады, соның ішінде қалаларда – ... ... – 5,2. ... ... ... ... ... 50,9, соның ішінде қалаларда – 69,2, ... ...... ... ... ... ... станциялары
ұсынылған, олардың ішінен 6-шы ... ... ... Тек
«Қазақтелеком» АҚ-да станциялардың жалпы монтаждалған сыйымдылығы ... ... ... – 2 млн. ... Цифровизация
деңгейі 34%-ды құрайды.
Халықаралық каналдардың аралығы 246599221 кан км-ді құрайды, олардың
ішінен цифрлік аударым ... ... ... аралығы – 202612351
кан км (телефондық каналдардың жалпы аралығының 82), соның ішінде оптикалық
кабельді қолданумен – ... кан км ... ... ... 75,7 –н) ... ... бөлігін қалааралық қызметтер, халықаралық байланыстар
орын алады, нарықтың 25-ын қалааралық байланыс қызметтері құрайды.
Ұялы ... ... ... ... бүкілінің төртінші
бөлігінен астам бөлігін алып отыр, бұл қалааралық байланыс ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
қозғалмалы байланыс қызметінің нарығында бақыланып отырған соңғы жылдары
әлемде барлық үш негізгі технологияның эволюциясы, атап ... GSM, ... CDMA, ... ... бағыттар бойынша жүзеге асырылады: қосымша
қызмет көрсету санының ... ... жабу ... мен желі ... ... өткізу сызықтарын кеңейту және ... ... GSM, D-AMPS және CDMA ұялы ... ... ... 4 операторын ұсынады, тұтынушылардың саны ... ... ... ... ... ... ... 14%-ын құрайды.
Бұл берілгендерді жіберу мен интернет қызметтерінің көлемінен екі есе ... ... ... ... ... ... дамуы бір жағынан
жергілікті байланыс тарифтерін мемлекеттік реттеудің төменгі ... ... ... ... АҚ ... оператордың жалпы
қолданудағы телекоммуникация желісіне және халықаралық ... ... ... қосылғандағы тарифтердің жоғары болуымен шектеледі.
Жоғары дәрежедегі бәсекелестікке қабілеттілі ... ... ... ... телекоммуникация қызметі нарықтарында
кооперативтік клиенттер үшін ... ... ... ... 2009 жылы 63,44 ... ... ... ұлттық операторлар – 45,8 млрд.тг.
Телекоммуникация саласындағы ... ... ... ... ... ж ... ... инвестиция көлемі 15,06 млрд.тг-ні
құрады, ... ... ... – 11,03 ... ... ... ... 14,187 млрд.тг-ге қаржыландырды. 25, 122
Осылайша, қазіргі жағдайдағы ... ... ... отырып,
мынадай нәтиже шығаруға болады, байланыс бұл Қазақстан Республикасының
әлеуметтік және ... ... ... ... ... Табиғи монополия субъектісі ретінде «Қазақтелеком» АҚ-ның қызметін
реттеу
Қазақстан Республикасының 1998 ж 9 ... ... мен ... 2002 ж 26 ... ... ... ... туралы»
Заңының 1 пункт 4 статьясына сәйкес табиғи монополия салаларына жергілікті
линия ... ... ... телекоммуникация қызметін жатқызуға
болады.
Телекоммуникацияның жергілікті желісі – бұл ... ... олар ... және ... тұрғылықты пунктердегі электрлі
байланысты жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... каналдар мен линиялар), жіберу жүйесі мен ... ... ... яғни ... ... ... ... тұрады.
Табиғи монополияны реттеу және бәсекені қорғау бойынша Қазақстан
Республикасының Комитетінің ... 1998 ж 4 ...... ... ... ... ... Мемлекеттік
регистрін Республикалық бөлімінде бекіту туралы» «Қазақтелеком» АҚ-ң ... ... ... ... ... регистрі республикалық
бөліміне қоыслған, бұл «Қазақтелеком» АҚ-мы өз қызметін бір ғана облыспен
шектелетін нарықтарында жүзеге ... яғни ... да ... ... регистрге қосылған табиғи монополия субъектілерінің қызметі
Қазақстан Республикасының табиғи монополияны реттеу ... ... және ... ... ... ... ... барлық субъектілері
міндетті:
- Антимонопольдық органға антимонопольдық органдардың талабы бойынша
жүргізілетін жыл сайынғы ... ... ... көрсету;
- Тоқсан сайынғы және жыл сайынғы статистикалық ... ... ... ... қызметтің нәтижесі туралы есеп
беру, ақша құралдарының айналымы туралы есеп беру, еңбек бойынша есеп ... ... ... ... ... есеп ... есеп берулер есеп беру кезеңі аяқталғаннан кейін бір айдың ішінде
көрсетіледі, ал жылдық – келесі ... есеп ... ... кеш емес
берілуі керек;
- Жыл сайын ... ... ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметтің жыл соңындағы нәтижелері ... ... ... ... 26
«Табиғи монополия туралы» Заңына сәйкес 1 пункт 5 статьясына сәйкес
«Қазақтелеком» АҚ-ң құқығы жоқ:
- Оның негізгі ... ... жоқ ... ... түрін жүзеге асыру және
қызмет көрсету;
- Байланыс қызметін көрсетумен және ... ... емес ... және шаруашылық меншікке иелік ету;
- Мемлекеттік емес зейнетақы жинақ фондтар мен ұйымдардан ... ... ... ... ... ... ... (бөліктеріне) иелік ету;
- Агенттікпен белгіленген мөлшерінен жоғары,ұсынылған ... ... алу, ... ... ... ... ... байланыс қызметінің тұтынушылары үшін төлемақы алу арқылы табыс
алу;
- Байланыс қызметінің тұтынушылардың ... ... ... ... навязывать немесе басқа іс-әрекеттер
жасау;
- Үшінші тұлғаға қызмет көрсетумен байланысты құқық талаптарын ... егер бұл ... ... тарифтердің жоғарлауына әкеліп тұрса;
- Арамы тұтынушылардың байланыс қызметінің ... ... ... ... ... ... қызметін
ұсынуына рұқсат бермеу;
- Байланыс қызметінің тарифтеріне, олардың ұсынылуымен байланысты емес
шығындарды қосу. 6, 255
«Қазақтелеком» АҚ-ң қызметін мемлекеттік реттеуі ... және ... ... ... ... ... ... және
шығындардың құрастырылуының ерекше тәртібімен жүзеге асырылады.
Байланыс ... ... ... ... ... ... АҚ-мы шығындалған тарифті белгілеу әдісін қолданады, оның
негізінде өндіріске және байланыс қызметтерін жүзеге ... ... ... ... әдіс ... ... оның тиімділігіне
тәуелді емес регламенттелінетін шығындардың компенсациясынкпілдік ете
алады, ... ... ... ... алғанда келесілер ескеріледі:
• подрядным әдісімен жүргізілетін ремонттық жұмыстардың шығындары;
• нормативті ... ... ... ... (техникалық
жоғалтулардың нормасы, бағаларда ескерілетін шығындар компоненттік
органдармен бекітіледі;
ремонттық-қайта ... ... ... ... ... ... қосылады бұл шараларды өткізу ... ... ... ... құжаттың анықталуы керек.
Тарифтерге материалдық емес активтердің амортизациясы және ... тозу ... ... мерзіміне тең түрде есептелген әдіс
бойынша, кіреді.
Тарифтерге тек негізгі құралдардың тез ескіретін бөлек ... ... ... ғана ... ... ... керек болса өндіріске
одан тез ... ... мен ... ғылыми-техникалық аударымдары
жіберіледі.
Тендер негізінде қарастырылатын ... ... ... ... ... ... ... ұялы байланыс), ауыспалы баспа,
қызмет автокөлігінің ... ... ... ... қызметтердің ұсынылатын шығындары ... ... ... ... ... ... ... өздері бекітілген
лимит шегінде ... ... ... ... ... басшылықтың күшейтілген күзетшілеріне (3-4 күзетші), көптеген
автомобильдерге шығындарды ... ... ... ... ... ... ... деп санайды.
Тарифтерді құрастыру мен өзгерту кезінде келесі шығындар ескерілмейді:
• Жоғары нормативтік техникалық және коммерциялық жоғалтулар, складтағы
тауарлы-материалдық ... мен ... ... және
бүлінуі, басқа да алдын ала қарастырылмаған ... мен ... ... ... бұзушыларға айыппұлдар;
• Ұрланудан болатын шығыстар;
• Брактан жоғалтулар;
• Басқа да шығындар. 27, 102
Өндірістің және ... ... ... ... ... ... «Қазақтелеком» АҚ-мы Агенттікке тарифтердің ... ... ... құқығы бар. Өтінішпен бірге тарифтерді бекітуге келесі
құжаттар өосылады:
- Прейскурант түріндегі тарифтердің жобасы;
- Бухгалтерлік баланс;
- Қаржылық-шаруашылық қызметінің ... ... есеп ... ... және ... ресурсатрдың және қызметтерді сатып алу
бойынша тендерлік комиссияның шешімі;
- Аммортизациялық ... ... ... ... ... ... ... соңғы қайта бағалауының
нәтижелерімен бірге есеп беру;
Агенттік 30 күн ішінде тарифтердің жобаларының қаржылық және ... ... ... ... ... ... бекіту
туралы соңғы шешім «Қазақтелекомға» оның іс-әрекетінің басталуынан бастап
15 ... кеш емес ... ... ... жабу ... үшін, «Қазақтелеком» АҚ-ң
заңды түрде емес ... ... және ... ... жұмыстардың
фактілік құнын қосу арқылы келтірген, Антимонопольдыік агенттік ... ... ... ... ... ... ... қызметінің тұтынушыларының заңдық ... ... ... ... ... тауар нарығының табиғи монополия
жағдайынан сәйкес экономикалық ақталған бәсекелестік ... ... ... Антимонопольдық агенттік келесілерге бақылауды жүзеге асырады:
- Кәсіпорынның негізгі құралдарына қатысы бар ... ... да ... ... ... өзі қолданылмайтын тауарлардың( қызмет, жұмыс), олармен
тасымалданатын немесе берілетін, сатып алу;
- Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және ... Республикасының почта туралы ... ... ... ... жүзеге асыруы;
- Кәсіпорынның акцияларға ие болу ( бөлік), сонымен қатар коммерциялық
ұйымдарда оның басқа да формалар түрінде қатысуы. 27, ... ... ... ... ... ... қызметтерді жузеге асыру кезінде тендер түрінде жүзеге асырылады.
Тендер келесі ережелерді ... ... ... ... ... процедураларды жүргізу кезінде ашықтық пен нақтылық;
• Тендерде қатысу үшін ... ... ... ... ... ... ... жабдықтаушылардың арасындағы таза бәсекелестіктің болуы.
6, 96
Осылайша, «Қазақтелеком» АҚ-ң қызметін реттеу тек тарифтерді бекіту мен
шығындардың ... ... ... ғана ... ... ... ... қаржылық-шаруашылық қызметін бақылау, оған ... ... ... ... басқа да мүліктерге келісімдер
жасау; өзі тұтыну үшін ... ... ... ... ... ... ... сатып алу; акцияларға (бөлік) иелік ету; сонымен
қатар коммерциялық ұйымдарда басқа да формамен оның ... ... ... ... РЕТТЕУДІ ЖЕТІЛДІРУ ӘДІСТЕРІ
3.1 Көлік және коммуникация саласының даму стратегиясы
Қазақстан Республикасы Көлік және ... ... ... әрі ... ... ... дамытудың озыңқы қарқынын ... мен ... ... және ... ... ... қажеттілігін
толық қанағаттандыру мақсатында Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... және
жүргізеді.
Қазақстан Республикасының ... ...... ... ... ... стандарттарға сәйкес келетін,
көлік үдерістеріне қатысушылар үшін қауіпсіз, әлемдік көлік жүйесіне табиғи
біріктірілген, экономиканың, ұлттық қауіпсіздіктің, ... ... ... мен ... ... үйлесімді қиыстыруға қабілетті.
Мемлекет Басшысы «Қазақстан – 2030. ... ... ... ... және ... ... атты Қазақстан халқына
Жолдауында мынадай міндет қойды:
Қазақстан әлемдік көлік-коммуникация жүйесінің бөлігі болуы тиіс, ... ... ... ... ... ... ... қажет етеді.
Қойылған міндетті шешуде Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация
министрлігі көлік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін уәкілетті орган болып табылады.
Қазақстан Республикасының көлік-коммуникация кешені ... ... су, ... ... ... ... көліктің әр
алуан басқа да түрлерін біріктіреді.
Темір ... ... ... ...... ... (бұдан
әрі – км), электрлендірілген темір ... ... – 4 143,5 ... %). Магистральдық жолдардың өрістетілген ұзақтығы 19,1 мың километр
(бұдан әрі – мың км), станциялық жолдардың өрістетілген ұзақтығы – 6 мың ... ... ... 10 547 км ... 8 816 км ... орталықтандырумен жабдықталған. Магистральдық темір жол
желісіне қызметкерлерінің саны 56 мың ... ... 130 ... қызмет
көрсетеді. 2011 жылы темір жол көлігінің үлесі елдің бүкіл жүк айналымының
57,4 % құрады.
2001 жылдан бастап 2010 ... ... ... саланы қайта құрылымдаудың
екі бағдарламасын қабылдады және іске асырды. Бағдарламалар шеңберінде
бейінді емес активтер ... ... ... ҰК» АҚ ... ... және ... ету ... кәсіпорындары бәсекелестік ортаға
шығарылды, жүк ... ... (жүк ... ... 40 % 190 ... компанияның иелігінде), сондай-ақ экспедиторлық қызмет нарығы
құрылды (70 ... жүк ... 75 % ... ... ... жол көлігі туралы» Заң қабылданды және саланың ... ... ... үшін ... база ... 2009 ... бастап
республикалық бюджеттен жолаушылар ... ... ... ... көмір, темір рудасы, ауылшаруашылық өнімдері ... ... ... деп ... және тасымалдау жүйесінде шамамен
50 % алады) секілді көлемді жүктердің көптеген түрлеріне ... ... ... ... ... тұратын жолаушы
тасымалдарының шығындары республикалық бюджеттен ... ... (40 % ... жолаушы вагондарын жаңарту проблемасы
шешілмеген.
Осыған байланысты 2011 жылы Үкіметтің тапсырмасына сәйкес, ... ... ... ... темір жол ... ... ... ... ... ... жоспарын әзірледі. Кешенді
іс-шаралар жоспарының негізгі міндеттері:
1) бәсекелестікті дамыту үшін қолайлы жағдай ... ... ... мен нормативтік базаны жетілдіру,
3) темір жол көлігінің қызметіне тең қол ... ... ... ... ... жеке инвестицияларды тарту (ҚОСЫМША ... ... жеке ... ... – 34 685 ... (35,7 %)
189 меншік иелерінде.
2011 жылы жолаушы тасымалдау нарығында жолаушыларды темір жол көлігімен
тасымалдауды 7 ... ... ... ... ... бойынша 2008
жылы тасымалдауды 12 компания жүзеге ... ... ... ... вагондарының тапшылығы 2008 жылы – 315 бірлікті, 2009 жылы – ... жылы – 608 ... 2011 жылы – 720 ... 2012 жылы – ... ... ... Б).
2011 жылы темір жол саласының инвестициясы 138 626 млн. Теңгені ... ... өз ... – 86 337 млн. ... (с.і. 9,5 ... ... Шар ... т/ж бағытын салуға);
- заем қаражаты – 42 859 млн. теңге;
республикалық бюджет қаражаты – 9 430 млн. теңге (жолаушылар тасымалына
субсидия).
2012 жылға ... ... ... 3 000 км жақсарту, 500 бірлік
локомотив және 23 000 жүк вагонын сатып алу жоспарлануда (ҚОСЫМША В).
Автожол саласы
Қазақстан ... ... ... ұзақтығы 128 мың км
құрайды, оның 93 мың км астамы ... ... ... ... ... ... ұзақтығының 23,5 мың км республикалық
маңызы бардағысы, 69,5 мың км жергілікті желілерге жатады.
2009 жылдан ... ... ... салу мен ... жаңарту оське 13
тоннаға дейін есептік жүктемемен жүргізіледі, барлық халықаралық дәліздер
ІІ техникалық санаттан төмен емес ... ... ... ... 72
стандарт үйлестірілді. 5 сатылы сапа бақылауы енгізілді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 ... 9 ...... ... ... дамытудың 2010 – 2012 ... ... ... соған сәйкес, жөндеудің барлық түрімен қаржыландыру
көлемі 1,3 трлн.теңге немесе 10 млрд.АҚШ ... ... ... автожолдардың 42 мың км қамту жоспарлануда, бұл ... ... ... ... ... жергілікті желілерге трансферттер
бөлінеді, 2013 жылға дейін ... 141 ... бөлу ... ... ... ... республикалық маңызы бар автожолдардың жай-
күйін 86% және ... ... ... ... 70 % ... 7 ... ... дамытуға жергілікті желіні қосқанда,
420 млрд.теңгеден астам қаржы ... оның ... 2001 ... ... ... 2011 жылы 134,3 ... Осы жылдар ішінде жалпы пайдаланудағы ... мың км ... ... және 22 мың км астам жол жөндеудің барлық түрімен
қамтылды, оның ішінде республикалық желідегі – 16,4 мың км.
2011 жылы 134 ... ... ... ... 119 ... бюджеттен және 15 млрд.теңге ... ... ... 2011 жылы ... ... ... жергілікті желілерді
қоса алғанда, жөндеу жұмыстарымен шамамен 4 мың км қамтылды. ... бар ... ...... ... Қиғаш өзені арқылы
өтетін шекаралық көпірлі өткел, Астана – Челябі автожолында ұзақтығы 41 ... Омбы – ... ... 15 км және ...... ... 64 км Қаратабан – Доссор учаскесі пайдалануға берілді.
2008 жылы ... ... ... дамыту үшін
154,6 млрд.теңге, соның ішінде республикалық ... 126,1 ... ... 105,7 ... республикалық маңызы бар автожолдарға ... ... ... ... ... және ... бюджеттен
28,5 млрд.теңге игерілді. Жөндеудің ... ... 4,5 мың ... ... ... ... ... желіде 2,3 мың км және
жергілікті желіде 2,2 мың км жөндеу жұмыстары ... ... ... ... 579 км ... жаңарту учаскелері пайдалануға
берілетін болады: «Шонжа – ... ... 114 км, ... 238,3 км, ...... учаскесінің 65 км, «Астана – Қостанай
... ... 81 км, ...... ... 64 км, ... Оңтүстік айналып өтудің 17 км салу.
Жылдың соңына қарай республикалық ... ... ... % және жергілікті желінің жағдайын 56 % жақсарту күтілуде.
Республикалық жолдарды ағымдағы жөндеу және ұстау үшін ... 2008 ... баға ... 19 ... ... ... ... соманың 39 % құрайтын 7,4 млрд.теңге ... ... ... ... ... және ұстау үшін нормативтік қажеттілік ... ... ... ... қажетті соманың
26 % құрайтын 7 млрд.теңге бөлінді.
2011 жылы ... ...... ... ... дамыту үшін кешенді техника-
экономикалық негіздеме (бұдан әрі – ТЭН) ... ... ... 2287 км қайта ... ... ... ... құны ... ... (шамамен 6,7 млрд.АҚШ доллары). 2011 жылдан ... 215 км ......... ... ... учаскесінде
жұмыстар жүргізілуде. 2008 жылға 2,5 млрд.теңге бөлінді.
2008 жылы 2,6 млрд.теңге бөлінген жобалық-зерттеу жұмыстары (бұдан әрі –
ЖЗЖ) ... ... ... ... 5 ... ... 1 984 км ... құжаттама) ЖСҚ дайындалатын ... ... ... ... ... ... Республикалық бюджеттен
қаржыландырылатын ... ... ... өзге ... ... ... ... (Ақтөбе қаласын солтүстік айналып
өту, Шымкент қаласы арқылы өту, Алматы облысындағы Үлкен Алматы ... ... ... әрі – ҮАААЖ) шығу сыртқы заемдарды тартумен және
республикалық бюджеттен қоса қаржыландырумен және де ... ... ... ... ... ... облысы шекарасы
және «Алматы-Қорғас»).
Жалпы алғанда 2008 – 2009 жылдары жаңартылған Ақтөбе – Қарабұтақ және
Алматы – ... ... ... ... іске асырылуы
2012 жылдың соңына қарай аяқталады.
Ақылы жолдарды енгізу
2008 жылғы 5 ... қол ... ... ... ... ... ... бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралы» қазақстан Республикасының Заңы ... ... ... ... қолдауды жетілдіруге мүмкіндік берді, бұл
ретте балама ақысыз жүріп ... алып ... ... ... ... автожол жобаларының құнын айтарлықтай төмендетеді.
Қазіргі кезде заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің ... ... ... ... ... ... 1,2 трлн.теңге болатын, 2
кезеңде іске асыру ... ... 10 ... ... ... ... 2008 ... желтоқсан – 2009 жылдың қаңтар айларында
конкурс жариялау және 2009 жылдан бастап Президенттің ... 6 ... ... ... ... ... 4 жобаны нақты іске
асыруды бастау жоспарлануда, бұл: ...... ... ... «Алматы – Қорғас» автожолдарын қайта жаңарту, Үлкен Алматы
айналма автомобиль жолын салу. Бұл ... ... ҚР ККМ ... ... ... ... іске ... үшін дұрыс қорытындылар алынды және
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен оларды концессияға беру ... ... ... ... ... Қазіргі кезде Қазақстан
Республикасы Экономика және ... ... ... жоғарыда
аталған концессиялық жобалардың ТЭН сараптамасы жүргізілуде.
Екінші кезеңмен, 2009 ... ... ... ... 3 жоба ... ... ... Ташкент – Шымкент – Жамбыл облысының
шекарасы, Бейнеу – Ақтау ... ... ... және ...... ... көлік жүйесін (бұдан әрі – ЗКЖ) орнату.
Қалған 3 жоба ...... ... – Қапшағай, Бейнеу – Шалқар
автомобиль жолдарын салу және қайта ... ... ... сәйкес жарияланады.
2011 жылдың мысалында республикада автомобиль жолдарындағы ... ... ... салу және қайта жаңарту –
69 %, ... – 12 %, ... 10 % және ... ... жұмыстары 9 % алады.
Жөндеу жұмыстары бірінші кезекте 6 ... ... ... ... ... ... Қайта жаңартуға бөлінген
қаражаттың жартысынан астамы Ақмола облысына (56%), одан әрі – ... ... ... (9 %), ... ... (5 %), ... (5 ... Қазақстан (5 %), Павлодар (4 %), Ақтөбе (5 %) облыстарына келеді.
Өңірлер бойынша қаражатты күрделі, орташа және ... ... ... желілерінің жай-күйі мен ұзақтығына байланысты жүргізіледі.
3 техникалық санаттағы 1 км жолды салу мен қайта жаңартудың орташа құны
– 120 ... ... ... - 80 млн. теңгені, орташа жөндеу
5,0 – 7,0 млн.теңгені құрайды, ... ... 1 км ... ... 300 мың ... ... Бұл ... ағымдағы жөндеуді қаржыландыру қазіргі
кезде нормалық қажеттіліктен тек қана 39 % ... 2-ші және ... ... ... үшін бұл ... 1,5 және 2 ... ... авиация
Республикада 66 әуе компаниясы қызметін жүзеге асырады, 41 әуе
компаниясы ... және жүк ... ... асырады, оның ішінде 7-уі
тұрақты тасымал жасайды. 25 әуе ... ... ... ... ... ... мұнай- және газ құбырларын аралап ұшып
шығу, ... ... ... және ... да ... ... ... қызмет атқарады, оның ішінде 15 әуежай халықаралық
мәртебесіне, 9 әуежай ИКАО ... ие. ... ... ... кемелерінің мемлекеттік тізілімінде 729 әуе кемесі есепте тұр, ... 620 ұшақ және 109 ... әуе ... («Эйр Астана» АҚ, «Скат» ... ... ... ... ... Қазақстанда тұрақты жолаушы
ұшуларын 19 шетел мемлекетінен 28 шетелдік әуе компаниялары жүзеге асырады.
Ішкі әуе байланысы ... 40 ... ... ... ... ... әуе тасымалын субсидиялау» бюджеттік ... ... (2008 жылы 667 ... 9 әуе ... бойынша Астананы Тараз,
Жезқазған, Петропавл, Семей, Қостанай, Талдықорған, ... ... екі ... ... және ... ... әуе ... орындалады. Келешекте 6-8 облысаралық
бағытқа дейін ашылатын болады. 2011 жылдың маусым айынан бастап бірінші ... ... ... облысішілік субсидия төленетін әуе рейсі ашылады.
2009 жылдан 2011 ... ... ... ... әуе ... 6,2 млн. жолаушы тасымалданды (2009 жылы – 1,6 млн., ... – 1,9 млн., 2011 жылы – 2,7 ... әуе ... ... болжамдалған көлемі 2,8 – 2,9 млн. ... ... - 2011 ... ... ... орташа 35 % құрайды.
2011 жылы республика әуежайлары 5,4 млн. ... ... ... – 34 % (2010 жылы – 4,0 млн., 2009 жылы – 3,3 ... ...... және ... (2,7 млн. (2010 ... 2,0 млн.) және ... (0,86) жолаушы, 2011 жылы жолаушы ағымының көлемі тиісінше 33 % ... % ... ... ... ... 2011 жылы «Эйр Астана» әуе
компаниясын операциялық лизингке 6 әуе ... ... алды ... ішінде 2
бірлік - Boeing 767/300, 2 - бірлік Airbus 320, 2 - бірлік Airbus ... ... әуе ... 18 ... ... Республика әуе компаниялары
өз меншіктеріне халыққа қызмет ... және ... ... ... үшін 8 жаңа ... тікұшақтарын сатып алды.
2008 жылы «Эйр Астана» операциялық лизингке 3 әуе ... ... алды ... - Airbus-319, 2 бірлік - Airbus -320), «SCAT» әуе компаниясы
операциялық ... ... ... 2 әуе ... ... ... ... соңына қарай әуе кемелерінің қазіргі заманғы паркі 23 бірлікті
құрады.
2009 жылы ... ... үшін ... ... ... – Як-40 әуе кемелерін сатып алу жоспарлануда.
Әуе қозғалысына қызмет көрсетуді ұйымдастырумен ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру бойынша жұмыс жалғасуда. Жабдықтарды
жетілдіруге 2011 жылға инвестицияның ... ... 6 ... теңгені құрады,
2010 – 2008 жылдар кезеңінде барлығы 15 млрд. теңге ... ... ... Каспий бассейніндегі негізгі жүк құраушы ... ... және ... ... ... ... мұнай, металл,
астық және тағы басқалары жатады.
Отандық теңіз сауда флотын ... ... АҚ ... ... ... АҚ ... ... құрамы 16
бірлік флотты құрайды: соның ... жүк ... 12 мың ... 3 ... ... жүк көтергіштігі 3 600 тонна баржа-алаңша, 5 тіркеп сүйрегіш.
Ақтау порты – Қазақстанның бірден-бір халықаралық ... ... ... жылы ... ... ... жүкті ауыстырып тиеу көлемі
11,0 млн.тоннаны құрады немесе 2010 ... ... оның ... – 9,3 ... және ... жүк – 1,7 ... қуатқа қол жеткізуге байланысты, Ақтау ... оның ... 20 млн. ... ... және 3 млн. ... ... жүкке дейін жеткізу
мақсатында кеңейту бойынша жұмыстар жүргізілуде. Жоба ... ... ... құрғақ жүк айлағын, сондай-ақ гидротехникалық қорғаныс құрылысын салу
болжануда. Жобаның жалпы құны 41,7 млрд.теңгені ... 347 млн. ... ... ... ... өндіруші компаниялар үшін теңіз операцияларын қолдау
базасы ретінде пайдаланылады және жүктерді ... ... ... май ... және тағы басқаларды)
ауыстырып ... ... ... ... ... ... Каспий
теңізінің шельфін игерумен айналысатын компаниялардың ... ... ... қазақстандық секторын қарқынды игеру Баутино ... ... ... ... ... одан ... ... портында Каспий теңізінің қазақстандық секторын игеру бойынша
мемлекеттік бағдарламаның шеңберінде ... ... ... 20 ... ... ... – Тбилиси – Джейхан» ... ... ... ... ... іске асыруға бағытталған мамандандырылған мұнай құю
терминалын салу жоспарлануда.
Теңіз жүзуінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Құрық портының
акваториясында ... ... ... ... құру жоспарлануда.
Ішкі кеме қатынасы үш су бассейнінде: Ертіс (1719,5 км), ... км) және ... (956 км), ... 3983,3 км су жолы
учаскелерінде ... ... 2011 жылы ішкі су ... шамамен
1,28 млн. тонна әртүрлі жүктер тасымалданды, бұл 2010 жылғы көрсеткіштерден
127,1 % артық.
Автомобиль көлігі
Автокөлік құралдарының ... ... ... 1 745 мың ... 312 мың жүк АКҚ және 75 мың ... ... (ҚР ІІМ-нің 2008
жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша деректері).
2011 жылы автомобиль ... ... ... көлемі
11,28 млрд. адамды, жолаушы айналымы 111,4 млрд. жолаушы-км құрады. 2010
жылдың ... ... ... ... ... ... 6,7 %, ал ... айналымы бойынша 9,9 % ... Жүк ... 1,65 ... тоннаны, жүк айналымы 61,3 млрд. т-км құрады. 2010 жылдың
осыған ұқсас кезеңімен салыстырғанда жүк ... ... ... 4,7 ... жүк ... бойынша 13,9 % құрады.
2011 жылы автокөлікпен жүктерді халықаралық қатынаста тасымалдар көлемі
алдын ала экспорттық бағытта 1,9 млн.тоннаны және ... ... ... ... ... Бұл ... ... тасымалдаушылардың халықаралық
автокөліктік қызмет көрсету нарығындағы үлесі шамамен 58% құрады. Жүктердің
негізгі ... ... ... ... Федерациясынан, Еуропа
елдерінен (Германия, Польша), Орталық Азия ... мен ... ... ... тасымалдарға қазіргі кезде шамамен 4 650 автомобиль
тартылған. Жүктерді тасымалдау үшін жыл ... ... мен ... ... ... 109 мың дана ... беру бланктерімен ... ... ... 110 ... ... ... облысаралық тұрақты жолаушы бағыттары бар.
Бәсекеге қабілетті отандық өнеркәсіпті одан әрі ... ішкі ... ... ... ... ... төмен сапалы мұнай
өнімдерінен қорғау мақсатында 2011 ... 29 ... ... ... қаулысымен 2009 жылдың ... ... ... ... ... Техникалық регламент бекітілді. Бұл
Қазақстанның ірі ... ... ... арттыру мақсатында
Қазақстан Республикасының аумағына экологиялық параметрлері бойынша төмен
техникалық сипаттағы ... ... және ... тыйым салуға
мүмкіндік береді.
Көліктегі қауіпсіздік
Қозғалыс қауіпсіздігі проблемасы – бірінші ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету бойынша ... бірі ... ... ... ... сыни ... ... қалды. Оның
айтарлықтай бөлігі нормативтік мерзімнен асып пайдаланылуда, басқалары осы
мерзімге жақындап қалды. Нәтижесінде, көлік жұмысының ... ... ... ... барады.
Магистральдық темір жол желілерінің үздіксіз пайдаланылуын қамтамасыз
ететін ... ... ... ... ... құрайды:
дрезиндік жүк – 213 бірлік немесе 59 %; ... ... – 93 ... 64 %; қар ... ... – 211 бірлік немесе 74 %; өрт сөндіру
және қалпына келтіру поездарының жылжымалы құрамы – 419 ... 74 ... ... ... ... ... 67,8 % ... платформа (76,69 %),
өзге де вагондар (71,25 %) және үсті жабық вагондар (68,63 %) ... ... ... де» ... ... басым үлесті астық таситын
вагондар (65 %), ... ... ... (14 %) және ... (14 %) ... ... ... тапшылығы 20 мыңнан астам
вагонды құрайды.
Жолаушылар вагоны паркінің құрылымында жолаушы вагондарының ... ... ... 28 жыл ... ... ... ... артық вагондардың үлесі 413 бірлік - 19,7 %, 20-дан 27 жылға
дейінгісі 703 бірлік – 33,6 %, ... 19 ... ... 834 ... – 40 ... ... 142 бірлік – 6,8 %. ... ... 2008 жылы ... ... ... вагондардың саны 150 бірлікті
немесе жалпы мүкәммал ... ... 7 % ... Бұл ... ... ... ... сыни шекті тозу – 70 %-дан асып кетті.
1992 жылдан бастап саланың негізгі өндірістік ... ... % - дан 70 % ... ... ИСМ БҚК келісілген ставкалар
теміржол саласы кәсіпорындарының ... ... ... ... ... ... ... қайта жаңартуды, аэровокзалдарды
жөндеу және салуды, арнайы техникалар мен ... ... ... ... бар автожолдар желілерінің 2008 ... ... ... ... ... ... жақсы – 21 %;
қанағаттанарлық – 44 %; қанағаттанарлықсыз – 35 %. ... ... ... ... қанағаттанарлықсыз жолдардың ұзақтығы 3 мың ... ... бар ... 2008 ... 1 ... ... ... жақсы – 8,5 %; қанағаттанарлық – 45 %; ... 46,5 ... ... ... жоғары дәрежесімен сипатталады:
12 жылдан астам пайдалануда болған АКҚ үлес салмағы жеңіл ... 59 %, жүк ... ... – 84 %, ... ... ... % ... бұл халыққа автокөлік қызметін көрсету сапасына және
экономиканың салаларына, қозғалыс қауіпсіздігіне және ... ... ... ... ... ... әсер ... күні Ертістегі өзен көлігін дамыту Өскемен және Бұқтырма кеме
қатынасы шлюздерінің техникалық жағдайымен тікелей ... ... 50-ші ... ... ... ... ... Аталмыш
шлюздердің ғимараттарының әрдайым агрессиялы ортада болу және оларға ... ... аса ... ... ... және гидродинамикалық авария
туындау мүмкіндігіне әкеліп соқтырды.
Әлемдік көлік жүйесіне кірігу
Қазақстан Еуропа мен ... ... ... ... ... және ... транзит ресурсын іске асыра алатын орасан
зор көлік әлеуетіне ие. Осы бірегей геосаяси жағдайды пайдалану ... ... ... ... ... асыру кезінде
Солтүстік – Оңтүстік және ...... ... ... көптеген
бағдарлар бойынша өңірді айналып өту мүмкін емес, бұл орталық – азия ... ... ... ... ... Еуразиялық континентте халықаралық экономикалық
байланыстардың ғаламдану ... ... және ... Азия ... ... жүк ағынының өсуіне байланысты ұлы «Жібек жолын» қайта
жандандыру – еуразиялық трансконтинентальдық кешенді көпір құру өзекті бола
түсуде.
Оңтүстік – Батыс, ... және ...... Азия ... ТМД ... ... сауда-экономикалық қатынасын жандандыру Қазақстанның
экспорттық-импорттық және транзиттік ... ... ... ... ... бірге, Орталық Азияда өңірді Қытаймен жалғастыратын
және Таяу ... пен ... ... экспортталатын қытайлық жүктердің
бөлігін орталық – азия магистралына қайта бағыттау мүмкіндігін беретін жаңа
көлік ... ... ... ... ... серіктесі Еуропа Одағы болып табылатын, ішкі ... ... тыс ... ... ... ... ... серпінді дамуы
(2010 жылдың қорытындылары бойынша шамамен 1,7 трлн. АҚШ доллары) маңызды
факторлардың бірі ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Азия елдерінен Еуропаға тауар ... ... ... ... ... ... бағдарғының үштен бір бөлігі біздің елдің
аумағына келеді, бұл бізге ... ... ... алуға мүмкіндік береді.
Қазіргі кезде Еуропа мен Азияның арасындағы тауар айналымының ... 700 ... АҚШ ... ... ... ... ... 2015 жылға
қарай бұл көрсеткіш 1 трлн. АҚШ долларына жетеді, Қазақстанның ... ... 2015 ... ... 1,1 ... АҚШ ... ... болады деп
болжануда (2011 жылы 500 млн. АҚШ доллары). ... ... ...... ... Азия – Еуропа бағыттарындағы транзит ағыны шамамен 330 – ... АҚШ ... ... отыр, бұл ретте осы ағындардың 20 % дейінгісі
Қазақстан аумағы ... өтуі ... ... ... мен Үнді мұхитының порттары жолындағы, ... мен ЕО ... ... маңызды дәліз болып табылады, және ... ... иран ... ... ... одан да ... мүмкіндік беретін жаңа көлік ... мен ... ... үшін ... күш ... ... тез қарқынына және өндірістік саладағы ... ... ... ... ... ... аса тұрақты
рынок және негізгі жүк қабылдаушы/жүк жөнелтуші ... ... ... жыл ... өсуі ... 9 – 10 % құрайды, АҚШ-қа үнді
тауарларының экспорты бүгінде қытайлықпен салыстырғанда пайыздық ... ... тез ... ... ... аз, ал үнді ... ... 2/3 астамы өндіріс саласына бағытталған.
2010 жылы Қазақстан елдің жалпы Азия континентінің аумақтық ... ... ... ұзақ ... ... ... ... Солтүстік – Оңтүстік және Батыс – ... ... және ... транзитті жүзеге асыруға
мүмкіндігін беретін қазіргі заманғы магистральдар құруды болжайды.
Темір жол саласындағы құрылыс және ... ... ... ... жаңа ... дәліздерді құруға, тиімді желілерді
дамытуға, жеткізіп берудің уақыты мен ... ... ... ... ... Шар - Өскемен, Ералы – ... ... ... ... – Жетіген, ......... ... жаңа темір жол ... ...... Достық – Ақтоғай, Алматы – ...... ... жол ... ... және ... тасымалдарды жүзеге асыру саласында Қазақстан
Республикасының транзиттік әлеуетін дамыту ... ... ... ... ... ... және олардың тармақтарын дамытумен байланысты:
1. ТРАСЕКА дәліздері: Достық – Ақтау, Ақтау – Достық (ұзақтығы – ... ... ... ... ... мерзімі – 19 тәулік;
2011 жылғы 12 айда 1282832 тонна ... 2008 жылы ... ... жоспарлануда).
2. Оазис: Ақсарай, Ақсарай – Оазис (ұзақтығы – 832 км; Қазақстан
Республикасы бойынша ... ... – 4 ... 2011 ... 12 ... тонна тасымалданды; 2008 жылы 906873 тонна тасымалдау жоспарлануда).
3. Ортаазиялық дәліз: Сарыағаш – Озинки, ...... ... ... км; Қазақстан Республикасы бойынша жеткізу мерзімі – 11 тәулік;
2011 ... 12 айда 808867 ... ... 2008 жылы 889754 ... жоспарлануда).
4. Озинки: Озинки – Сарыағаш, Сарыағаш – Озинки (ұзақтығы – 2147 км;
Қазақстан Республикасы бойынша жеткізу ... – 11 ... 2011 ... айда 325805 ... ... 2008 жылы 358385 ... ... Трансазиялық дәліз (солтүстік бағыт): Достық – Петропавл,
Петропавл – ... ... – 1910 км; ... ... ... ... – 10 тәулік; 2011 жылғы 12 айда 111294 тонна ... жылы 122294 ... ... ... ... дәліз (орталық бағыт): Достық – ...... ... – 1831 км; ... ... бойынша
жеткізу мерзімі – 9 тәулік; 2011 жылғы 12 айда 1143222 тонна тасымалданды;
2008 жылы 1257544 тонна тасымалдау ... ... ... – Достық, Достық – ... – 1831 км; ... ... бойынша
жеткізу мерзімі – 9 тәулік; 2011 жылғы 12 айда 217049 ... ... жылы 238753 ... тасымалдау жоспарлануда).
Халықаралық тасымалдардың әлемдік тәжірибесі көлік бағыттарының бәсекеге
қабілеттілігін қамтамасыз ету тек техникалық проблемаларды ... ... ... Транзиттік жүк ағын жолындағы халықаралық көлік
дәліздерін дамыту жөнінде барлық мүдделі ... ... ... ... өткелдері арқылы жүкті өткізу технологиясының
жетілмегендігі, ... ... ... қамтамасыз етудің
жеткіліксіздігі және тағы басқалар ... ... емес ... ... жиі шешуші мәнге ие болады.
2011 жылы Қазақстан аумағы бойынша соның ішінде мынадай бағыттар бойынша
1006 контейнерлік поездар ұйымдастырылды: Алматы – ... (311 ...... (337 ... ...... ... Находка – Локоть – Алматы (112 поезд), Находка – Локоть – ... ...... (33 ... 2010 ... ... кезеңімен
салыстырғанда ұйымдастырылған поездардың саны 45% артты ... ... ... ... ... барлық бағыттар бойынша
барлығы 42 090 вагон, 47 138 ... ... ... ... 8 283 ... фут. ... 38 855 – 40 фут. ... аумағы арқылы 70 халықаралық әуе дәліздері өтеді. Халықаралық
транзиттік әуе қатынасының желісі 1995 жылдан 2008 жыл ... 5 мың ... 65 мың ... ... ... ... Астана, Қарағанды және Атырау
әуежайларында «EL AL» (Израиль), «KLM» (Нидерланды), «FedEx» (АҚШ) ... ... әуе жүк ... ... ... ... ... жүзеге
асырады.
Қазақстан мен Ресей аумағы бойынша өтетін Батыс Еуропа елдеріне шығатын,
Батыс Еуропа – Батыс ... ... ... ... бойынша Қазақстандағы ең ірі жобаны іске асыру басталды.
Жобаның ... ... ... Азия елдерінен, оның ішінде Өзбекстан мен
Қырғызстаннан шығатын барлық шығуларды қайта жаңарту көзделуде. Бағыттың
жалпы ұзақтығы 8 445 км ... ... ... Ресей бойынша – 2 233 км,
Қазақстан бойынша – 2 787 км ... ... ...... км), Қытай бойынша – 3 425 км.
Еуропа – Ресей – ...... жолы ... ... ... ... ... шекаралары да аз ең ... жол. ... ... жобаны перспективті етеді, жолға кететін ... 10 ... ... ... ... – 14 ... Суэц ... теңіз жолы – 45 тәулік). Жоба дәліздің керемет техникалық қол
жеткізімділігімен ... ... ... ... жүйе мен ... ... ... қызмет көрсету құрамдастырымының жоғары
деңгейін қамтамасыз етеді.
Ақтау порты үш ... ... ... құрамдас бөлігі болып
табылады – ТРАСЕКА, Солтүстік-Оңтүстік, Иногейт.
Каспий бассейнінде су қатынасымен тасымалданатын жүктердің жалпы көлемі
шамамен 30 млн. ... ... ... ... ... ... ... шамамен
жиынтық көлемнің 38 % құрайды.
Әлемдік ... ... ... ... ... енгізуді,
халықаралық дәліздерді дамытуды, басқа ... ... ... ... жасауды, өзге де сауда-көліктік проблемаларды шешуді және
өзінің экспорттық, ... және ... ... ... ... ... ... проблемалар
Қазақстанның тәуелсіздігінің алғашқы жылдарында объективті себептер
бойынша тасымал ... ... ... бұл нақты алғанда көлік
кешенінің әрбір секторында көлік инфрақұрылымы бойынша да, жылжымалы ... да ... ... ... ... ... уақытқа дейін бұл резервтер ... ... ... деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік берді.
Қазіргі кезде негізгі құралдардың ... ... ... ... ... айтарлықтай өсуі саланың ресурстарын,
қызмет көрсетудің ... және ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін сынап
бағалау осымен-ақ түсіндіріледі.
Мәселен, бәсекелестіктің ... ... ... ... ... ... 109, ... жол жай-күйі бойынша 39, порттардың
инфрақұрылымы бойынша – 88, әуежайлар бойынша – 92 орынды ... ... ... көліктік инфрақұрылымы ... ... ... ... ... 73 – ... тұр.
(2011 – 2008 жылдарға арналған БҒИ ... ... ... ... көрсеткіші елдердің абсолютті физикалық және
экономикалық өлшемдері бойынша тікелей ... ... ол ... ... қолда бар үрдістердің, даму сипатының
дәрежесіне баға беретіндігін ескеру қажет.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... стратегиялық бағыт болып таңдап алынды.
Қазіргі кезде экономиканы ырықтандыру мен ... ... ... ... көліктік қызмет көрсету нарығының еркін дамуына және
нарықтық экономикаға кірігуге әкелді, нормативтік-құқықтық база, сондай-ақ
көлікті ... ... ... ... Ішкі және ... ... ... ... нарығын игерудегі шетелдік
тасымалдаушылармен бәсекелестік көліктік қызмет ... ... ... ... жағдайын қамтамасыз етеді.
Көлік кешенінің ұлттық экономикадағы рөлінің тұрақты ... ... 2002 ... ... 2011 жыл кезеңінде ... ... ... ... өсті: көліктің барлық түрлерімен жүктерді тасымалдау
1,5 есеге, жүк айналымы – 2 ... ... ... ... – 1,2
есеге, жолаушы айналымы – 1,4 есеге. Сарапшылардың ... ... ... ... ... базалық көрсеткіштің өсу үрдісі сақталатын болады.
Сонымен қатар ... озық ... ... қажетті шарттарының бірі
көлік кешенінің экономиканың өсуін басып озатын қарқынмен дамуы ... ... ... ... 1 % өсуі ... ... 1,5-1,7 ... ықпал ететіндігін әлемдік экономика көрсетіп отыр.
Дамудың қажетті қарқынын қамтамасыз ету ... ... ... даму бойынша бүтіндей шаралар кешенін ... ... ... ... кешенінің озыңқы даму қарқынына ... ... ... ... ... ... ... болды.
Осы мақсатқа көлік саласының даму деңгейін арттыру жөніндегі міндеттерді
шешу, сондай-ақ инвестициялық жағдайды жақсарту, ... жеке ... ... ... ... және ... ... арқылы қол
жеткізу жоспарлануда.
Елдің көлік инфрақұрылымының дамуы ... ... оның ... ... бойынша сыни деңгейге жетіп қалғанын атап өту қажет.
Көлік инфрақұрылымының айтарлықтай бөлігі нормативтік мерзім шегінен ... ... осы ... ... Нәтижесінде көлік
жұмысының қауіпсіздігі бойынша жағдай айтарлықтай нашарлауда.
Мәселен саланың негізгі өндірістік қорларының тозуы 1992 ... бері 32
% - дан 70 % ... ... ... ... ... үлесі 2008 жылдың басына республикалық маңызы бар ... ... 35 %, ... ... бар – 46,5 % ... Автомобильдер
паркі тозудың жоғары дәрежесімен сипатталады, оның ішінде 59 % ... ... % жүк ... 12 ... ... пайдалануда.
Көліктегі қауіпсіздік ұғымы процесстер мен өзара ... ... ... ... ... процесінің әрбір қатысушысының
міндеттері мен ... ... ... желісінің сапасы және
көлік құралдарына қойылатын ... ... ... даярлау,
медициналық көмек көрсету және көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық
жауапкершілігі.
Осыған ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету»
екінші стратегиялық бағыт болып таңдап алынды.
Осы ... ... ... және ... ... қызметі
жолаушылар мен жүктердің ... ... ... ... ... қамтамасыз ету стратегиялық мақсатына қол жеткізуге ықпалын
тигізетін болады.
Бұл ... ... ... ... бақылау жүйесін жетілдіру
жөніндегі, сондай-ақ барлық көлік саласындағы ... ... ... міндеттерді шешу арқылы қол жеткізілетін болады.
Елдің көлік саласындағы ішкі міндеттерін шешуден басқа, халықаралық
құрамдас ... ... ... ағынын қалыптастыруда және қозғалысын
бағыттауда маңызды рөл атқарады.
Қазақстанның еуразиялық континенттің ортасында орналасуы оның Еуропа ... ... ... ... мен ... арасындағы транзиттік көпір
ретіндегі геосаяси рөлін алдын-ала белгілейді. Қазақстан халықаралық көлік-
коммуникация ... ... ... ... және ... мынадай үш
негізгі транзиттік бағыттар өтетін аумақ болып табылады:
Еуропа – Қытай (Ресейдің қатысуымен);
Еуропа – ... (ЭЫҰ ... ...... ... ... ... – Батыс, Оңтүстік және Оңтүстік – Шығыс Азия
елдерінің ТМД және Еуропа елдерімен ... ... ... ... және транзиттік
мүмкіндіктерін дамытудың ... ... ... кезде Еуропа мен Азия арасындағы тауар айналымы көлемі шамамен
700 млрд. АҚШ долларын құрайды, кейбір болжамдарға қарағанда бұл ... ... ... 1 ... АҚШ ... Қазақстанның транзиттен түсетін
кірісі 2015 жылға қарай ... 1,1 ... АҚШ ... ... (2011 жылы ... млн. АҚШ ... ... алғанда Оңтүстік – Шығыс және ... Азия ... ... ... ... шамамен 330 - 400 ... ... ... бұл ретте сарапшылардың пікірі бойынша бұл ағындардың
20 % дейінгісі Қазақстан аумағы арқылы өтуі мүмкін.
Транзитті дамытудың ... мен ... ... отырып «Қазақстан
Республикасының транзит-көлік әлеуетін дамыту» үшінші стратегиялық бағыт
болып таңдалды.
Қазақстан Республикасының аумағы арқылы ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық мақсаты болып
табылады.
Бұл қажетті халықаралық нормативтік ... ... ... ... ... халықаралық дәліздерді дамытуды, басқа
елдердегі осыған ұқсас балама бағыттарға қарағанда ... ... ... ... салалары бойынша өзге де сауда-көлік мәселелерін шешуді және
өзіміздің экспорттық, импорттық және ... ... ... ... ... ... ... халықаралық көлік желілеріне кіріктірудің
деңгейін арттыру осы ... қол ... ... ... ... орай ... және ... министрлігі халықаралық және
субөңірлік ... ... ... ... ... жұмыс
жүргізуде.
3.2 2010-2014 жылдарға арналған «Қазақтелеком» АҚ-ң даму стратегиясы
Халықты ... ... ... ... ... етуі мемлекеттік
реттеудің келесі механизмдеріне базаланады:
Мемлекетпен реттелетін кіру тарифтерін қолдау;
1. Рентабельді емес қызметтерді ұсынудағы ... ... ... ... ... ... ... телекоммуникация желісінің
жалпы қолданудың қызмет түрлері бойынша және ... ... ... ... ... кірудің операторларын таңдау;
4. Мемлекеттік бюджет есебінен нмесе телекоммуникация нарығындағы барлық
қатысушылардың арасындағы қаржылық қиындықтарды бөлу;
5. ... ... ... ... үшін ... ... керек,
олар Қазақстан Республикасының әрбір аймақта жалпыкіруші қызмет
көрсетеді.
Универсальды кіруді жүзеге асыру құқығы ... ... ... ... ... ... нәтижесінде беріледі.
Универсальды кірудің қаржыландыру механизмін енгізу мемлекеттің барлық
аудандарындағы жергілікті телекоммуникация желілерінің ... ... ... ... ... ... ... тығыздылығы аз аудандарды қоса алғандаҚазақстан Республикасында
халықтың 200 ... кем емес ... ... 2790 пунктер
бар, оларды телефондық байланыспен қамтамасызету үшін 4684680 ... ... ... саласындағы тарифтерді реттеу механизмдердің
жетілдірілуі.
Телекоммуникацияның ... ... ... реттеу жузеге
асырылып отыруы қажет, ал ... ... ... ... тәртіпте бекітілген доминирующих операторлардың қызметін реттеу
жолымен жургізіледі.
Әділетті Тарифтік реттеуді қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... қолданудағы шығындардың бөлек есебін телекоммуникация
желісінің байланыстың барлық операторларымен енгізіледі, сонымен ... ... ... ... ... ... ... саласындағы қызметтердің өз бағасын анықтаумен
байланысты экономикалық ... ... ... түрлері мен аймақтар бойынша бөлек шығындар есебінің Ережін
бекіту және жасау;
... ... ... ... ... жасау және жүзеге асыру.
4. Саланы мемлекеттік реттеуін жетілдіру.
Телекоммуникация саласындағы ... ... ... ... үшін ... ... құру ... құрылған, ол байланыс операторларынан да,
басқа да билік органдарының әсер етуінен тәіуелсіз емес. ... ... ... осы ... ... ... дәрежеде реттеу
механизмдердің жасалуын қамтамасыз етеді және олардың басқа операторлардың
қызығушылықтарында ққолданылуынааа ... ... және ... ... ... Телекоммуникацияның Тәуелсіз Реттеуіштері 113 мемлекетінде
құрылған - Әлемдік сауда ұйымдарының мүшесі.
Реттеуіш автономды орган ретінде ... ... ... ... ... сайланады (мысалы, 5 жылға). Қазақстан ... және тек оған ғана ... ... ... ... ... мен ... бюджет
құралдары есебінен.
Реттеуіштің тәуелсіздігін дәлелдеу үшін ол ... ... ... түрде тәуеліз болуы керек. ... ... ... ... ... ... байланыс операторларын бақылануы маңызды
дәрежеде сақталса ... АҚ, ... АҚ және ... ... операторлардың бақылауымен немесе иелік етуімен байланысты қызметтің
мемлекеттік реттеуші функциясынан тиімді құрылымдық бөлінуі керек.
Реттеуіш сонымен ... ... ... ... ... үшін қажет
ақпаратты алу мүмкіндігі болатын өкілеттігі болуы керек.
2008 жылы ... ... ... дейін келесі жылға
республикалық бюджетте ... ... ... ... ... ... құру ... қаралалуы керек.
5. Қосылу қызметін көрсетудегі принциптердің жетілдірілуі.
Халықаралық тәжірибені ескере отырып, МСЭ ... ... ... ... бойынша байланыс операторлардың қызметін мемлекеттік
реттеу механизмдерінің негізіне ... ... ... ... ... ... ... міндеттілігі;
▪ Дискриминацияның болмауы;
▪ Қосылу қызметіне бағаларды есептеудегі мөлдірлігі.
6. Техникалық базамен қамтамасыз ету.
Осы бағыттағы қажеттілері келесілер:
1. Жаңа нумерациялық ... ... ... ... ... ... құрылымының ерекшеліктеріріне сай. Енгізлу жоспарына ... ... ... ... ... мен жүйесі»
және телекоммуникация жүйесінде нумерация ресурстарын қолдану мен бөлу
Ережесі басқарушы құжатында ... және ... ... ... ... ... мен ... өзіне
қосады Ұлттық ақпараттық супермагистральдың ... ... ... цифровизациясын 60 деңгейіне дейін (қалалық ... ... ... кіру желіснің модернизациясын, оның кешені телекоммуникациялық
спектр мен ақпараттық қызметті кеңейту мүмкіндігімен қамтамасыз етеді.
7. Телекоммуникация саласындағы лицензиялау ... ... ... саясатты жүзеге асырудың негізгі құралы болуы
керек телекоммуникация саласының толықтай және бөлек оның ... ... ... және нарық қатысушыларының снын
көбейтуде. Бұл ... жету ... ... алу ... таза ... қамтамасыз етілуі, инфраструктураны дамыту бойынша жағдайларды енгізу
кезінде ... ... ... ... ... ... ... және ары қарай дамыту. Бұл үшін ... ... ... ... саласындағы лицензиялауға қатысты Қазақстан
рестпубликасының «Байланыс туралы» Заңына және ... ... ... өзгерістер енгізу;
• Мемлекеттің телекоммуникациялық ... ... ... ... ... ... ... қызмет категориясы бойынша реттеу деңгейін
нормативтік бекіту. Осы байланыс ... ... ... ... ... ... ... провайдерлер( жабдықтаушылар) исключаются.
• Лицензиялық төлемдерге қатысы бар Қазақстан Республикасының қызмет
жасап ... ... ... бойынша ұсыныстарды қарастыру.
8. Телекоммуникация саласындағы сертификация және стандартизация
жүйесінің құрылуы.
Бұл жүйнің ... ... ... телекоммуникация саласындағы
стандартизация бойынша техникалық ... ... ... Бұл ... ... органы, заңды тұлғалардың қызығушылықтары базасында құрылған,
стандартизация бойынша нормативтік ... мен ... да ... ... ... ... ... функцияларын салу
мүмкіндігі бар, олардың өңделуі, бектілуі және ... ... ... ... қоса ... және ... ... және техноко-экономикалық
ақпараттар классификаторларының, техникалық регламенттердің, ережелердің
салалық электрондық базасын, стандартизация ... ... ... ... ... ... құру ... Телекоммуникация нарығының этаптар бойынша либерализациясы бәсеке
дамуының қажет шарты ретінде.
Байланыс нарығындағы либерализацияның ... ... ... ... ... ... және ... қызметтер, Қазақстан
Республикасының экономикасын жалпы құру векторының ажырамас бөлігі болып
табылатын ... ... ... ... өсуіне әкелетін
бәсекелестік ортаны құру ... ... ... этап ... ... Этап. Дайындалу.
Телекоммуникация нарығында либерализацияның басталуына дейін 2008-2011
жылдар аралығында толығымен республика бойынша және оның ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын бағалау
қажет. Экономикалық ... ... ... байланыс саласындағы және
телекоммуникация қызмет түрлері бойынша бөлек шығындар есебінің Ережесін
бекіту туралы ... ... ... ... органдарының біріккен
бұйрығымен оның нәтижесінің сертификациясы жүргізілуі керек.
Бірінші этаптың негізгі шаралары болып ... ... ... ... тарифтертердің
ребаланстылығын жүзеге асыру және Жоспарды өңдеу;
2. Жергілікті байланыстың қызметіне уақыт бойынша есепті енгізу;
3. Байланыс операторлардың қызмет ... ... ... шығындар есебін
енгізу;
4. Нарықтың барлық субъектілерінің солидарлық қатысуы ... ... ... және ... ... ... желісінің қосылу ережелерін өңдеу, оған қоса байланыс
қызметін бірігіп көрсеткен кезде желілік ресурстарын ... ... 2. ... нарығының бөлік либерализациясы.
2009 жылдың ... ... ... ... ... ... сәйкес лицензиялық талаптарға жауап беретін
халықаралық және қалааралық байланыстың барлық ... ... ... ұсыну арқылы жүзеге ... ... ... ... арқылы:
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қамтамасыз ету ... ... Кез ... ... ... ... желісіне
қосылу құқығын ұсыну;
3. «Қазақтелеком» АҚ-ң ұлттық байланыс операторларының халықаралық ... ... ... ... келісілген келісім-
шартқа сәйкес оның телекоммуникация желісіне қосылған, қызметті
ұсынудағы құқықты сақтау;
4. Ұялы ... ... ... ... ... АҚ-ның эксклюзивті құқығын сақталуы;
Этап 3. Телекоммуникация нарығының толық либерализациясы.
Саланың толық либерализациясын 2009-жылдың аяғына дейін (бірінші этаптың
шаралары атқарылу ... ... ... ... жүзеге асырылуы
керек:
• Байланыс қызметін ... ... ... кез ... ... ... құқығын (сонымен бірге техникалық) қамтамасыз ету;
• Байланыс нарығына кез келген байланыс оператрдың еркін кіру құқығын
қамтамасыз ету;
• Телекоммуникация ... ... ... ... ... және ... байланыс нарығында либерализация нәтижесінде
пайда болатын бәсекеге ... ... АҚ әлі ... ... болып қала береді, оның ... ... ... және ... ... күші ... оның ... құрылымы
өзгеріп отырады, және приоритетті бағытталған қызметінің бірі болыпп
байланыстың ... ... ... ... ... ... ... айтқанда:
1. Магистральды каналдарды жалға ... ... және ... ... байланыс операторларының қызметіне абоненттік кіру
үшін СТО-қа жергілікті желілердің қосылуы;
Мұндай жағдай жаңа альтернативті байланыс операторлардың ... ... ... ... өткен сайын «Қазақтелеком» АҚ-на бәсеке бола алатын
жағдайға дейін.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... АҚ-
на заңды түрде қауіпсіздікті және құқықтәртіпті қорғау, қорғаудың басқару
органдарын байланыс қызметімен қамтамасыз ету ... мен ... ... ... ... ... міндеттерді арту, оның артынан
Қазақстан Республикасының жалпы қолданудағы телекоммуникация ... ... ... ... ... ... реттеудің реформасы.
Байланыс қызмет нарығының ... ... ... ... ... үшін ... ... құру мақсатында келесілер
жүзеге асырылуы керек:
• Халықаралық келісімдер мен халықаралық электробайланыс
бірігуінің рекомендациясына сәйкес ... ... ... Радиочастоттік спектордың конверсиясы;
• Радиочастоттік спектрдің бақылануы мен бөліну жүйесінің
оптимизациясы, бөлек радиочастоттік ... ... Жаңа ... ... және ... ... ... беретін, частоттарды ... ... ... ... ... ... үшін оларды
экономикалық ақылдылықпен және бейімділік қамтамасыз ететін
ставкаларды құрастыру әдістемесін жасау.
11. Телекоммуникация саласындағы перспективалық ... ... ... және ... ... ... ... өспелі дамып келе жаткан сала болып табылады.
Қазіргі кезде телекоммуникация саласында негізінен ... ... ... ... ... 10жыл ішінде 2 жыл ... ... ... ... ... ауысып отырды, ал казіргі
кездегі аппаратура микропроцессорда ... ... ... ... ... асырылады. Мұның бәрі оқытудағы бағдарламалардың кардиналдық
өзгеруін талап етеді.
Осылайша, телекоммуникация саласын мемлекеттік реттуін жетілдіру бойынша
жоғарыда ... ... ... ... нәтижесінде күтілетін
жағдайлар:
- Телекоммуникация желісін оптималды басқару мен үздіксіз қызмет
етуін ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беруді
кеңейту;
- Телекоммуникацияның қызмет көрсету спекторын кеңейту;
- Орталықазиялық ... ... ... ... ... позициясын қамтамасыз ету;
- Телекоммуникациялық саланы мемлекеттік реттеу ... ... ... телекоммуникация саласындағы
біріңғай нормативті-құқықтық базаны құру;
- Телекоммуникация саласын инвестициялау үшін жағдайлар жасау,
қысқа және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... байланыс қызметтерін және жергілікті желіге кіруді
дамыту үшін мүмкіндіктердің өсуі;
- Мамандарды оқыту процесі мен ... құру және ... ... ... ... келесідей қорытынды жасауға болады:
1. Табиғи монополия – бұл белгілі бір қызмет (жұмыс,тауар) ... ... үшін ... ... ... ... ... немесе өндірістің технологиялық ерекшелігі және берілген
түрлерінің ... ... ... экономикалық мақсатқа сай еместігі,
қызметтер (тауар, жұмыс) нарығының жағдайы.
2. Табиғи ... ... ... ... ... ... ... өткізу мен тасымалдау
бойынша ... ... ... ... ... ... мен қоса байланыстың бөлек басқа да түрлері жатады.
3. Мемлекет – бұл дәрменсіздіктері ... ... ... деп
аталатын өтемдік шараларды қолданбай-ақ түзете алады. Ал ... ... ... ... және ... болуы мүмкін емес. Өндірісті
тікелей бақылағанша, ол оны жанама әдістермен бақылауға тырысу керек.
4. Табиғи монополиялардың ... ... ... ... және ... реттеу бойынша Агенттікпен жүзеге асырылады. Табиғи монополия
қызметтеріне әсер ете ... ... ... мемлекеттік
реттеудің құқықтық, әкімшілік, экономикалық және ... ... 2010 ж 1 ... ... ... көлік және коммуникация
министрлігімен телекоммуникация қызметін ... ... ... ...... ... ұялы байланыс қызметтеріне
дейін және интелектуалдық жүйесінің (аудиотекст) қызметтеріне ...... ... ... қызметтеріне 237 лицензиясы ... ... және ... байланысты қызметтерге, 146 – жылжымалы
радиобайланыс пен пейджинг қызметіне, 125 – радиотолқын мен теледидарға, ... ... ... ... және арендалық каналдардың қызметтеріне
берілген. Тез ... келе ... бірі ... пен берілгендерді
жіберу қызметі болып табылады, қазіргі ... бұл ... ... ... 131 ... берілген.
6. Телекоммуникация саласын реттеудің негізігі құқықтық базасы болып
табылатындар: ... ... Заң, ... ... ... Заң, ... ... Заң және басқалар. Бұдан басқа, ... ... мен ... әр ... ... ... ... «
Табиғи монополия субъектілерінің қызмет (тауар, жұмыс) көрсеткенде және
өндіргенде ... ... ... ... ... ерекше
құрастыру тәртібі туралы инструкция» және ... ... ... ... ... ... ... туралы Ереже»
және т.б.
7. Телекоммуникация ... ... ... ... ... ... ... табылатындар:
- Телекоммуникация саласын реттеуінің нормативті құқықтық ... ... ... ... ... ... ету;
- Телекоммуникация саласындағы ... ... ... Жаңа реттеуші органын(Реттеуіш) құру жолымен телекоммуникация саласын
мемлекеттік реттеуін жетілдіру;
- Қосылу қызметін көрсету ... ... ... ... ... ... сферасындағы табиғи монополия қызметінің лицензиялау
реформасын жүргізу;
- Телекоммуникация саласында стандартизация мен сертификация ... ... ... үшін ... шарт ... ... этап бойынша либерализациялау;
- Радиочастоттік реттеу реформасын жүргізу;
- Телекоммуникация саласындағы перспеутивалық бағыттар бойынша кадрларды
дайындау және ... ... ... ... ... ... ... Казахстан – Алматы, Жетi жаргы, 1995г.
2. Назарбаев Н. ... – 2030: ... ... и улучшение
благосостояния всех казахстанцев». Послание
3. Послание ... ... ... ... ... ... благосостояния граждан Казахстана– главная цель
государственной ... от 6 ... 2008 ... ... ... ... 2008 г.
4. Послание Президента Республики Казахстан Н.Назарбаева народу ... ... в ... ... от 27 ... 2011 г. ... 28 февраля 2011 г.
5. Гражданский кодекс Республики Казахстан -Алматы 1995 г.
6. Бюджетный кодекс Республики ... от 24 ... 2008 года N ... ... ... ... 2008 г., N 8-9, ст. 53.
7. Е.Ф. Борисов ... ... ... ... ... ... рыночной экономики. /под общ. ред. В.И.
Кушлина, Москва, «Экономика», ... ... ... ... Учебное пособие. – Под ... ... ... ... ... В.М. ... и др. «Микроэкономика», Санкт-Петербург, 1999.
11. Государственное регулирование рыночной экономики. ... ... ... Дело, 2001.
12. Закон Республики Казахстан от 9 июля 1998 года «О ... ... ... ... от 19 ... 2001 года ... «О
конкуренции и ограничении монополистической деятельности».
14. Измайлов Х.М. ... ... ... ... ... естественных монополий. - Материалы межд. научно-практ.
конф.: Сборник научных трудов – Алматы: Экономика, 2001.
15. Курс ... ... – под ред. Л.И. ... ... ... ... право. Сборник законодательных и нормативно-правовых
актов, ... ... ... Р.С. ... ... регулирования экономики. Алматы:
Бiлiм, 1999.
18. Р.М. Куреев «Курс микроэкономики», Изд.группа, Москва, ... ... М., ... С. ... ... ... хозяйством
железнодорожного транспорта: задачи, информационная база и зарубежный
опыт. / Транзитная ... № 4, ... ... А. ... ... развития региональной
телекоммуникационной компании. / Транзитная экономика № 4, 2003.
21. Макконел К., Брю С. ... ... ... ... ... 1992.
22. Мамыров Н.К., Ихданов Ж., Государственное регулирование экономики в
условиях Казахстана (теория, опыт, ... ... ...... ... ... Н.К. и др. ... и бизнес. Учебник.- Алматы: Экономика,
2002.
24. А. Нурсеит, А. Темирбекова, Р. Нурсеитова. ... ... ... ... Алматы, ОФ «БИС», 2000.
25. В.П. Орешин. Государственное регулирование национальной экономики,
Москва, ... ... ... ... ... Казахстан от 18 марта 2008 года
№337 «О внесении изменений и ... в ... ... политики субъектов естественной монополии на 2002-2008 годы».
27. Приказ Комитета ... ... по ... ... и ... ... от 15 августа 1998 года ... об ... ... ... ... ... ... цен (тарифов) на производство и предоставление услуг (товаров,
работ) субъектами естественной монополии»
28. Приказ Агентства Республики Казахстан по ... ... и ... ... от 6 ... 1999 года ... «Инструкция
о порядке утверждения и введения цен (тарифов) на ... ... ... естественных монополий».
29. Постановление Правительства Республики ... от 21 ... ... №376 ... проведения публичных слушаний при рассмотрении заявок
на утверждение или изменение ... (цен, ... ... субъектов
естественной монополии».
30. Пол Э. Самуэльсон, Вильям Д.Нордхаус, «Экономика» - Москва, Санкт-
Петербург, ... ... ... Д. ... ... ... / ... экономика №
4, 2003.
32. Тиесов С. Методика расчета инвестиционной составляющей в тарифе ... ... по ... ... ... Альпари № 5-6,
2001.
33. Фишер С., Дорнбуш Р., ... Р. ... ... Издательство
«Дело», 1997.
34. Л.Г.Ходов. Основы государственной экономической политики: Учебник. М.:
БЕК,1997.
35. Хэл Р. ... ... ... ... Современный
подход», Москва, Юнити, 1997.
Экономика. Учебник. – Под ред. А.С. Булатова, Москва: ... ... ... ҰК» АҚ ... ... ... |Өлшем |Кезеңі |
| ... | |
| | |2009 жыл |2010 жыл |2011 жыл ... ... |млн. ... |222,6 |246,8 (+10,8 %) |260,5 (+ 5,5 %) ... |млн. |16,4 |17,3 (+5,5 %) |18 (+3,8 %) ... ... | | | ... ... |286 162 |389 223 |428 173 ... ... |303 395 |366 777 |417 320 ... ... |млрд. тг. |-17,2 |+22,4 |+10,8 ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
| | |2009 жыл |2010 жыл |2011 жыл ... |млн. |129,7 |135,0 (+4,1 %) |140,3 (+3,9 ... ... | | | ... | |69,0 |83,8 (+21,4 %) |84,8 (+1,2 %) ... | |15 |17,7 (+18 %) |22,2 (+25,4 ... | |8,9 |10,3 (+15,7 %) |13,2 (28,1 %) ... ... ... |жұмыс паркі |жұмыс істемейтін |
| | | ... ... ... |2091 |1816 |275 ... ... |62 342 |46 038 |16 304 ... Б
Локомотивтер
|Атауы ... ... ... ... ... |
| ... ж. ... ж. ... ... |565 |437 ... |552 |342 ... тепловоздар |443 |425 ... ... ... өсуі ... ... 2008 ... 2012 ... дейінгі
инвестициялар
|атауы |2007г. |2008г. |2009г. |2010г. |2011г. ... |
| ... ... ... ... торап |69 |79 |75 |76 |81 |379 ... ... |22.3 |23.2 |26.7 |72.1 |109.7 |254.2 ... ... |25.3 |36.0 |45.4 |70.5 |77.1 |254.5 ... |116.7 |137.9 |146.9 |218.3 |267.9 |887.8 ... ... инфрақұрылымдық жобалар
|р/с |Жобалар ... ... ... ... асыру|
|№ | |км ... ... ... жол бағыттарын салу |
|1 |Шар – ... |149 |24,3 ... |2007 – |
| | | | | |2008 |
|2 ...... |14,4 |7,5 ... |2008 – |
| | | | | |2010 |
|3 ... – |135,1 |22,7 ... | |
| ... | | | | |
|4 ...... |298,4 |93 ... |2009 – |
| | | | | |2011 |
|5 ... – Жезқазған|988 |328 ... |2009 – |
| | | | | |2012 |
|6 ... – |137 |60,8 |РБ |2009 – |
| ... | | | |2011 |
| ... ... | | | ... жол ... ... |
|8 ... - ... |392 |35,7 ... |2009 – |
| | | | | |2011 |
|9 ...... |588 |148 ... қаражаты |2008 жылға|
| | | | | |ТЭН ... ...... |312 |76 ... ... |2008 ... | | | | |ТЭН ... ...... |524 |111 ... ... |2008 ... | | | | |ТЭН ... жол ... ... |Іс-шаралар ... |
|1 ... ... шығарылған кәсіпорындар |58 |
| ... ... ... 2 ... жүк вагондарын жөндеу бойынша 15 |
| |кәсіпорын, ... ... ... 31 ... 10 кір жуу |
| ... |
|2 ... ... шығаруға жататын жөндеу кәсіпорындары |12 |
| |Жолдарды жөндеу бойынша 1 кәсіпорын, ... ... ... 3 |
| ... ... ... бойынша 8 кәсіпорын |
|3 ... ... ... жататын жөндеу кәсіпорындарының |7 |
| ... ... ... ... | |
| ... АҚ, ... ... ЖШС, |
| ... АҚ (49 %), ... АҚ (49 %), ЖБС: ... – |
| |Батыс», «Ертіс – Сервис», «Қазығұрт – ... |
|4 ... ҰК» АҚ ... қалдырылатын кәсіпорындар |12 |
| ... АҚ, ... АҚ, ... сервис орталығы» АҚ, «Көлік сервис|
| |орталығы» АҚ, «Ақпараттық сервис ... АҚ, ... АҚ, |
| ... АҚ, ... АҚ, ... ЖШС, ... |
| |АҚ (51 %), ... АҚ (51 %), «Қазкортранссервис» АҚ (12,69 %). |
|5 ... ... ... вокзалдар |80 |
|6 ... ... ... ... ... |36 |
| ... облысы бойынша – 6, Қостанай облысы бойынша – 9, Шығыс Қазақстан |
| |облысы ... – 14, ... ... бойынша – 7 ... ... ... ... ... ... дайындау
Әкімшілік реттеу
жанама
тура
Құқықтық реттеу
- мәжбүрлеу;
- рұқсат беру;
- тыйым салу.
- салық салу;
- ... ... ... ... мемлекеттік тапсырыс;
- нормалар мен стандарттарды дайындау;
- импорт және экспортты лицензиялау және квоталау.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының көлік саласын ұйымдастыру99 бет
Қазақстан Республикасының көлік саласында табиғи монополия құрылымдарын мемлекеттік реттеу77 бет
Монополия24 бет
Монополия және монополиялық билік23 бет
Монополия мен табиғи монополия12 бет
Монополия табиғаты және монополияға қарсы саясаттың маңызы20 бет
Монополияның жалпы мәні мен түрлері19 бет
Монополияның мәнi, түсiнiгi және оның түрлерi15 бет
Монополияның экономикалық және әлеуметтік салдары22 бет
Нарықты монополиялаудың белгілері4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь