Тауарларды өткізу нарығын қалыптастыру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

1 ӨНІМДІ ӨТКІЗУ ЖӘНЕ БӨЛУ МӘСЕЛ ЕЛЕРІНІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
8
1.1 Өнімді өткізу және бөлу қозғалыстарының қызметтері мен каналдары... 8
1.2 Сатып алу құқығына әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 17
1.3 Сатып алуға шешім қабылдау процесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 22

2 ТАУАРЛАРДЫ ӨТКІЗУ НАРЫҒЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫ ТАЛДАУ («ТЕХНОПОРТ» ЖШС МЫСАЛЫНДА) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
27
2.1 «Технопорт» ЖШС.нің сипаттамасы және өндірістік.шаруашылық қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
27
2.2 «Технопорт» ЖШС.де тауарды өткізу ассортиментін және өндіріс ырғақтылығын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
31
2.3 Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін, өзіндік құн, табыс және рентабельділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
38

3 НАРЫҚТЫҚ ЖАҒДАЙДАҒЫ ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
49
3.1 Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық параметрлерін жақсарту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
49
3.2 «Технопорт» ЖШС.де бәсекелестікті жоғарылату мақсатында өнім ассортиментін кеңейту және өндірістік қуаттылықты пайдалануды жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

57

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 62

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 64
Дипломдық жұмыстың өзектілігі ғаламдану жағдайында барлық елдердің негізгі міндеті ұлттық шаруашылық пен жекелеген экономикалык субъектілердің бәсекелес қабілетін қалыптастыру және қолдау болып табылады. Нарықтық талаптардың ерекшеліктерін ескере отырып, мемлекеттің ішкі экономикалық мүмкіндіктері мен өндірістік ахуалын одан ары жақсарту максатында жаңа бағыттар белгіленуде. Өндірісті жаңаша құрудың, шығарылатын өнімдердің сұранысын арттырудың маңыздылығы да артуда.
Мемлекеттің экономикалық тұрақтылығын қалыптастырудың негізгі бағыты ішкі өндірісті өркендету екені белгілі. Индустриалды-инновациялық даму бағдарламасының негізгі міндеттері: ғылыми көлемді және жоғары технологиялық экспортты өндірістердің құрылуына жағдай жасау; жоғары құнды кызмет көрсету мен тауарлар пайдасына сай елдің экспортты деңгейін диверсификациялау инновациялык үрдістермен бірігіп, әлемдік шаруашылық жүйесіне интеграциялау.
Қазіргі заманғы кәсіпорындар өздерінің бәсеке бағытын нығайту және тауарларды өткізу нарығын қалыптастыру үшін әлемдік нарықтың жоғарылап келе жатқан талаптары, тұтынушылық сұраныстың дифференциялануы, инновациялық айналымдардың азаю қажеттілігі және өндіріске ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізу мәселелерімен бетпе-бет кездесуде.
Әйтсе де, ғаламдық даму үдерімінің қазіргі кезеңінде колда бар жетістіктерге канағаттану жеткіліксіз. Тынымсыз ізденіс пен нәтижелі іс-әрекетті арқау еткен әлемдік нарык өндірушілері барынша жаңа нарықтарды игеруге, ондағы тұтынушыларды жаулауға белсене кірісуде. Нарықтың бұл қатал шарты отандық өнім өндірушілердің бәсекелік кауқарын нығайтуды, кәсіпорындардың бәсекелік қыспақтарға төтеп берерлік қабілетін арттыруды, ішкі және сыртқы нарықтарда сұранысы жоғары өнім өндіруге тиімді әсері бар тетіктерді айқындауды кажет етеді. Бұл жағдай Республика Президентінің Қазақстан халқына Жолдауында айтылғандай: «Экономика біздің дамуымыздың басты басымдығы, ал экономикалық өсімнің барынша жоғары қарқынына қол жеткізу - негізгі міндетіміз болып қала береді. Біз бұған өз экономикамыздың бәсекелік қабілетін арттыру арқылы, қол жеткіземіз».
Дипломдық жұмыстың мақсаты нарықтағы әрбір тауардың қоғамның қажеттіліктерін қанағаттандыру көрсеткішіне сай әрбір сатып алушы оның жеке қажеттілігін толығымен қанағаттандыратын бәсекелес тауарлардың көптен шығуын қамтамасыз ету.
Дипломдық жұмыстың міндеттері келесі бағыттарды жүзеге асрыу мақсатында көрсетілген:
1. Тауар делдалдар арқылы немесе тікелей өткізілуі керек пе, оны шешу керек.
2. Тарату арнасының деңгейін және ұзындығын анықтау қажеттілігі.
3. Таратудың қарқындылығын анықтау.
4. Анықталған критерилер негізінде нақты делдалдарды іріктеп таңдап алу
Диплом жұмысының теориялық және әдістемелік негізін кәсіпорынның тауарды өткізу және өнімділік қабілеттілігін арттыру мәселелері бойынша отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері, монографиялары, оқулыктары мен оқу құралдары, мерзімді баспасөздегі мәліметтер мен ақпатраттар, сондай-ақ арнайы заңдар, заңнамалық кұжаттар, нормативтік-құқықтық актілер мен Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің бұйрықтары, қаулылары мен жарлықтары, ҚР-сы статистикалық агенттігінің мәліметтері жылдық есептемелік кұжаттары құрайды.
1 Қазақстан Респу6ликасының еңбек туралы заңы. Алматы «Іргетас», 2000 ж.
2 Н.Ә. Назар6аев «Қазақстанның егемендi мемелекет ретінде қалыптасуы жане дамуының стратегиясы». Алматы. Дауір 1992Ж.
3 Н.Ә. Назарбаев «Казахстан-2030» Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы. 1 казан 1997 ж.
4 Акбердин Р. З., Стерлигова А.Н., Федотова М.А. Экокомика организации: учебное пособие. Часть 1. М:ГУУ 2001 г
5 Безруких П.С., Кашаев А.Н. Учет затрат и калькулирование в промышленности (вопросы теории, методологии и организа¬ции). - М: Финансы и статистика. 1989 г
6 Богатин Ю.В., Швандар В.А. Оценка эффективности бизне¬са и инвестиции. - М: Финансы, 1997 г
7 Бусигин А.В. Предпринимательство. Учебник для вузов. - М: Дело, 2000 г
8 Виноградов Е. Экономика в задачах. М.: Начало-пресс, 1995 т:
9 Гончарук В.А. Развитие предприятия. М.: Дело, 2000 г
10 Грузинов В.П. и др. Экономика в задачах. М.: Банки и 6ир¬жи, ЮНИТИ, 1998 г
11 Дауренбекова А Н. Қазақстан өнеркәсібінің индустриялық деңгейін көтерудiң экономикалық механизмі: монография. Алматы: Экономика, 2005 ж.
12 Долан Э.Дж., Кэмпбелл, Брю Стенли Л. Экономикс: Принципы, проблемы и политика. В 2т / пер. с англ. - М: Республика, 1994 г,
13 Зайцев Н.Л. Экономика промышленного предприятия: Учебник - 3-е изд., перераб. и доп., - М: ИНФРА, 2000 г
14 Ералы А.Қ., Кабылбеков М.Г. Кәсіпорын экономикасы, КазҰТУ, 2004 ж.
15 Есайдар У.С. Анализ деятельности хозяйствующих субъектов: Учебное пособие - Алматы: Дәуір, 2001 г.
16 Инновационная экономика. 2 изд. Исправленное и дополненное - М: Наука, 2004 т,
17 Казанцев А.К., Подлесных В.Н., Серова Л.С. Практический менеджмент. - М: ИНФРА, 2000 г
18 Курс предпринимательства: Учет/ под. ред. В.Я. Горфинкеля, В.А. Шавандра - М.: ЮНИТИ, 1997 г
19 Коволев В.В., Волкова О.М. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. - М: «Проспект», 2000 г
20 Любушкин Н.П. Анализ финансово-экономической деятельности предприятия. Учебное пособие для вузов. - М: ЮНИТИ, 2000 г
21 Мамыров Н.К. Менеджмент и рынок: Казахстанская мо¬дель. Алматы: Қазақ экнциклопедиясы, 1998.
22 Мамыров Н.К. Тілеужанова М.А. Микроэкономика: Оқулық - Алматы: «Экономика» , 2003.
23 Мацкевич А. Экономика в задачах и тестах - М: Вита-пресс, 1995.
24 «Технопорт» ЖШС жалпы ережелері
25 «Технопорт» ЖШС қаржылық есебі
26 «Технопорт» ЖШС бухгалтерлік балансы
27 Мейірбеков А.К., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы - Алматы: Экономика, 2003.
28 Муравьева Т.В. и др. Экономика и фирмы: уч. пособие /под ред. Т.В.Муравьевой - М: Мастерство, 2002.
29 Ниязбеков Р.Қ., Рахметов Б.А., Байнеева П.Т. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы /Алматы: Экономика, 2008.
30 Сейтказиева А.М. и др. Инновационная деятельность пред¬приятия. - Алматы: Экономика, 1998.
31 Слепнева Т.А. и др. Цены и ценообразования. Уч. пособие: М: ИНФРА - М, 2001.
32 Оразалин К.Ж., Жантасов М.М. Русско-казахский толковый словарь по современной экономике (2100 популярных слов) - Алматы: «LЕМ» , 2001.
33 Оразалин КЖ., Есайдар УС., Төлегенов Б.Т. Кәсіпорын экономикасы (теория, тест сұрақтары, есептер). Оқу құралы : Алматы: АТУ баспасы, 2008.
34 Организация и планирование и управление предприятием машиностроения. И.М. Разумов, Л.А. Глаголева, М.И. Ипатов. - М: Машиностроения, 1992.
35 Организация и планирование на предприятиях машиностроения (под ред. М.И. Ипатова) - М: Машиностроения, 1992.
36 Пелих А.С. Бизнес-план или как организовать свой бизнес. Анализ, методика, практикум - М: Ось - 1989, 1996.
37 Прикладная экономика: Сб. задании /перевод с англ. -М: Просвещение, 1993.
38 Рефераты на казахском www.temakosan.net www.refik.ucoz.kz
39 Сергеев И.В. Экономика предприятия: уч. пособие. 2-е изд перераб. и доп. М. Финансы и статистика, 2002.
40 Төлегенов Б.Т., Карбетова З.Р., Адильханова С.А. Особенности разработки внутрифирменного планирования на предприятиях легкой и пищевой промышленности. -Алматы: АТУ баспасы, 2003.
41 Төлегенов Б.Т. Ішкі фирмалык жоспарлау: АТУ баспасы 2003.
42 Экономика предприятия: Учебник для вузов (под ред. проф В.Я. Горфинкеля, В.А.Шавандра - 3-е изд. перераб. и доп.) – М: ЮНИТИ, 2002.
43 Экономика предприятия: Учебник (под ред. О.И. Волкова 2-е изд. перераб. и доп.) - М:,ИНФРА-М, 2001.
44 Экономика предприятия (фирма). Учебник (под ред. О.И Волкова. О.В. Девяткина 3-е изд. перераб. и: доп.) - М: ИНФРА. М, 2003.
45 Экономика предприятия (фирма). Учебник (под. ред. О.И Волкова, В.Я. Поздняковой) - М: ИНФРА-М, 2003.
        
        Тауарларды өткізу нарығын қалыптастыру (... кәсіпорын мысалында)
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
050507 - ... ... | 6|
| | |
|1 ... ... ЖӘНЕ БӨЛУ ... ... НЕГІЗГІ | ... |8 ... ... ... және бөлу ... ... мен ... | 8 |
|1.2 Сатып алу құқығына әсер ететін факторлар……………………………….. |17 ... ... ... ... ... ... |22 |
| | |
|2 ... ӨТКІЗУ НАРЫҒЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫ ТАЛДАУ («ТЕХНОПОРТ» ЖШС | |
|МЫСАЛЫНДА)……………………………………… |27 ... ... ... ... және ... қызметін | |
|талдау………………………………………………………………….. |27 ... ... ... тауарды өткізу ассортиментін және өндіріс | ... ... |31 ... Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін, өзіндік құн, | ... және ... ... |38 |
| | |
|3 ... ... ... ... ... ҚОЛ ... | ... |49 ... ... ... ... ... ... | ... |49 ... ... ... ... ... ... өнім | |
|ассортиментін кеңейту және өндірістік қуаттылықты пайдалануды | ... |57 |
| | ... |62 |
| | ... ... ТІЗІМІ………………………………….. |64 ... ... ... ... ... ... ... міндеті ұлттық шаруашылық пен жекелеген экономикалык субъектілердің
бәсекелес қабілетін ... және ... ... ... ... ... ... отырып, мемлекеттің ішкі экономикалық
мүмкіндіктері мен өндірістік ахуалын одан ары ... ... ... ... Өндірісті жаңаша құрудың, шығарылатын өнімдердің
сұранысын арттырудың маңыздылығы да артуда.
Мемлекеттің экономикалық ... ... ... бағыты ішкі
өндірісті өркендету екені белгілі. Индустриалды-инновациялық ... ... ... ... ... және жоғары
технологиялық экспортты өндірістердің құрылуына жағдай жасау; ... ... ... мен ... ... сай ... ... деңгейін
диверсификациялау инновациялык үрдістермен бірігіп, әлемдік шаруашылық
жүйесіне интеграциялау.
Қазіргі ... ... ... ... ... нығайту және
тауарларды өткізу нарығын қалыптастыру үшін әлемдік ... ... ... ... тұтынушылық сұраныстың дифференциялануы,
инновациялық айналымдардың азаю ... және ... ... ... енгізу мәселелерімен бетпе-бет кездесуде.
Әйтсе де, ғаламдық даму үдерімінің қазіргі кезеңінде ... ... ... ... Тынымсыз ізденіс пен нәтижелі ... ... ... ... нарык өндірушілері барынша жаңа нарықтарды
игеруге, ондағы тұтынушыларды жаулауға белсене кірісуде. Нарықтың бұл қатал
шарты ... өнім ... ... ... ... бәсекелік қыспақтарға төтеп берерлік қабілетін арттыруды,
ішкі және сыртқы нарықтарда сұранысы жоғары өнім өндіруге ... ... ... ... ... ... Бұл ... Республика Президентінің
Қазақстан халқына Жолдауында ... ... ... ... ... ал экономикалық өсімнің барынша жоғары қарқынына қол
жеткізу - ... ... ... қала береді. Біз ... ... ... қабілетін арттыру арқылы, қол жеткіземіз».
Дипломдық ... ... ... ... тауардың қоғамның
қажеттіліктерін қанағаттандыру ... сай ... ... алушы оның
жеке қажеттілігін толығымен қанағаттандыратын бәсекелес тауарлардың
көптен ... ... ... ... ... келесі бағыттарды жүзеге асрыу мақсатында
көрсетілген:
1. Тауар делдалдар арқылы немесе ... ... ... пе, оны ... ... арнасының деңгейін және ұзындығын анықтау қажеттілігі.
3. Таратудың қарқындылығын анықтау.
4. Анықталған критерилер негізінде нақты ... ... ... ... ... теориялық және әдістемелік негізін кәсіпорынның тауарды
өткізу және өнімділік қабілеттілігін арттыру мәселелері бойынша ... ... ... ... ... ... мен ... мерзімді баспасөздегі мәліметтер мен ақпатраттар, сондай-ақ
арнайы заңдар, заңнамалық кұжаттар, ... ... ... ... ... мен ... ... қаулылары
мен жарлықтары, ҚР-сы статистикалық ... ... ... ... ... жұмысының құрылымы кіріспеден, үш бөлімен, қорытынды ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі, мақсаты, зерттеу
объектісі, теориялык және әдістемелік негізі қарастырылган.
Бірінші бөлімінде ... ... ... ... қазіргі нарыктық экономикадағы орны қарастырылған.
Ал, екінші бөлімінде «Технопорт» ЖШС-нің қызметіне өндірістік-шаруашылық
және сол кәсіпорынның ... ... ... ... ... Яғни,
сол кәсіпорын қаншалықты бәсекеге кабілетті екендігі талданады.
Үшінші бөлімінде нарықтық жағдайындағы өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне
қол жеткізу жолдары қарастырылған.
1 ӨНІМДІ ӨТКІЗУ ЖӘНЕ БӨЛУ ... ... ... ... ... және бөлу ... ... мен каналдары
Ұлттық экономикадағы нақты саланың дамуын қамтамасыз етуде, отандық
өндірушілердің ... ... ... ... ... ... іс-шаралардың тобына шығарылатын өнімдердің
бәсекелік ... ... ету ... ... ... жатқызуға
болады. Қазіргі кезде өзекті болып отырған мемлекеттің экономикалық, азық-
түлік қауіпсіздігін қалыптастыру ... де ... ... ... төтеп бере алатын отандық өнімдердің өндірілуіне тәуелді.
Еліміздің табиғи, экономикалық, ұлттық ... сай ... ... ... әрі ... ... тек ішкі нарықта ғана
емес, әлемдік нарықта да ... ... ие ... халық тұтынатын
тауарлар шығару, сол нарықтың қомақты бөлігін қосылған құны жоғары ... ... ... осы ... ... ... ... бүгінгі
таңда қарқынды жүргізіліп жатқан ... ... ... ... ... ... өскелең талаптар да отандық тауар
әндірушілерге шығаратын өнімдерінің бәсекелік қабілетін ... ... ... ... ... ... өзі ... ортаның дамуына,
өндірілетін өнімнің сапасын жоғарылатуға, бағаны төмендетуге ... ... кең ... ... ... ... ... өнім шығару кәсіпорынның, саланың дамуына ықпал ететін
негізгі фактор екенін уақыттың өзі дәлелдеуде [1, 36-37].
Бәсекеге ... ...... экономикалык объектілерге
тән қасиет. Физикалық табиғатына және атқаратын қабілетіне ... ... ... ... ... пайдалану жүйелері бәсеке ... ... ... ... ... ... абстрактілі емес,
нақты экономикалық қызметтің практикалық мәні.
М. Эрлих жэне Дж. Хайн пікірлері бойынша ... ...... ... ... өткізу қабілеті.
Өнімді ұткізу және өнімнің бәсекеге қабілеттілігі — ... ... ... ... ... және ... арқасында нарықты
өз орнын табуы. Басқа сөзбен айтқанда, бұл тұтынушының ... ... және оның ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігінің сипаттамалары кандай? Оның негізгі
кұрауыштарын атап өтейік:
А. Негізгі құрауышы өнімнің өзімен тікелей байланысты және оның ... ... ... ... зерттеулер нәтижесінде өнімді сатып алу
туралы ... ... (30-35%) оның ... сипаттамаларымен байланысты
екенін көрсетеді.
В. Екінші құрауышы өнімді сату мен сервисімен байланысты. Тұтынушы
көбіне ... ... ... ... ... және қымбат емес сервиспен
(мысалы, авто-мототехника) сатылатын тауарды таңдайды.
С. Үшінші құрауыш бұл ... ... ... ... ... ... әсерін тигізетінің бәрі. ... ... ... ... ... ... ... арасында
нарықты бөлудің нарықтық механизмін модельдеуге келіп тіреледі. Мұның
негізінде ... ... ... ... механизмін
көрсетуге болады (сурет 1).
Сурет 1 Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің ... ... ... ... ... ... белгілі бір
фактордардың ықпалымен калыптасады. Олардың арасындағы негізгілері:
- Баға;
- Сапалық;
- Жаңалық;
- ... ... ... ... ... ... ... алдымен ол тұтынушының қажеттілігі білу мен қанағаттандыру; нарықтың
дамуы мен жағдайды түсін бәсекелестердің мүмкіндіктері мен кимылдарын алдын-
ала ... ... [2, ... ...... ... пен уақыт ішінде жылжытып ауыстыру
жөніндегі іс – ... ... ... ... – ақ ... ... тұтынушыға беру. Қысқаша айтқанда: өнім мен ... ... ... арнасына қатысушылардың міндетті қызмет аясы:
1. Ақпараттық – ... ... ... ... ... және
оларды тарату.
2. Комуникациялық – жарнамалық ақпаратты жасау және тарату.
3. Тауарды бейімдеу – тауарларды сатып алушының талабына сай ыңғайлау
4. ... ...... ... сатып алушылармен байланысты
орнату және қолдап отыру.
5. Келіссөздер жүргізу – тауар меншігін иемденуге беру ... ... үшін ... және ... да ... туралы келіссөздер жүргізу.
6. Тауар қозғалысын ұйымдастыру – тауарды тасымалдау және қоймаға қою.
7. Қаржыландыру – арананың қызмет ... ... ... ... ... және ... ... бару – өткізу арнасының жауапкершілігін өз міндетіне алу.
9. Төлем жасау – тауарды өндірушіден ... және ... ... ... ... құқығын табыстау – тауарларды иемдену құқығын бір жеке ... ... ... бір ... табыстау.
Арнаның өткізу қызметтерін тек өндірушілер де, делдалдар да жүзеге
асыруы мүмкін. Өткізу ... ... ... ... оның ... ... және өткізу нысандары деген құрамдастарын бөліп айтады.
Тарату арналары- ... ұзақ ... ... және ... ... ... ... тұтынушыға қозғалатын жолы [3, 34-
38].
Тарату арналарының негізгі қызметтері:
1) Зерттеу жұмысы- айырбасты жоспарлау мен қамтамасыздандыру үшін қажетті
ақпарат ... ... ...... ... ... жарнамалық ақпаратты
таратуын әзірлеу.
3) Байланысты белгілеу, яғни сатып алушыларға ұсынылған және олармен
байланысты қайта құру.
4) Тауарды сәйкестікке ...... ... ... ресімдеу, мұнда өндіріс, монтаж, орам, тауарды сұрыптау
жатады.
5) Келіссөздер өткізу – бағалар мен басқа да шарттар жайлы ... ... ... меншік құқығы немесе тауарда иемдену құқығы басқа адамдарға
немесе ұйымдарға берілуі мүмкін.
6) Тауар қозғалысының мүшесі – көліктеу (транспортировка) және ... ... ...... ... ... үшін
жауапкершілікті қабылдау.
8) Қаржыландырады – арналардың қызметтендіруін қамтамасыздандыру бойынша
шығындарды жабу үшін қаражатты іздеу және қолдану ... ... ... ... өзі ... онда оның шығындары мен
тауарлардың бағалары өседі. Сондықтан кейбір ... ... ... ... мен ... төмен болады. Бірақ делдалдар
өздерінің шығындарын жабу үшін ... ... ... ... өткізу
арнасының 2 типін қолданады:
1. Тура арналар, олар тауар мен ... ... ... делдалсыз жетуімен байланысты. Мысалы, көлік жабдықтарының шикізатын
өткізу кезінде сатады, яғни тура ... ... Мыс: нан ... ... ... тауардың өндірушіден тәуелсіз делдалға соден кейін
тұтынушыға жеткізілуімен байланысты. Авто ... ... ... арқылы
өткізеді.
Кез келген делдал өткізу арнасының деңгейін анықтайды:
a) Нөлдік деңгейлі арна ... ... ... ... және
тұтынушыдан (дәстүрлі) құрылады. Өндіруші тауарды өзінің дүкендерінде
жеткізу саудасымен телефон арқылы ... ... ... ... Бірдеңгейлі арна өзіне 1 делдалды жатқызады, тұтынушылық нарығында –
бұл бөлшектік саудагер, өндірушінің қаражат ... - ... ...... 2 ... арна ... 2 ... жатқызады, тұтынушылық нарықтарында
бұл – көтерме-бөлшектік саудагер, ... ... ... нарығында.
d) 3 деңгейлі арна өзіне 3 делдалды жатқызады: көтерме саудагер, ұсақ
көтерме саудагер, ... ... ... арна ет өнімдер
нарығында қалыптастырып қолданылады.
ІІ Дәстүрлі тарату арналары 1 немесе бірнеше тәуелсіз ... олар ... ... ... фирмалар. Олардың әрқайсысы бөлік
кәсіпорын болып табылады, және табыс табуға ұмтылады. Дәстүрлі ... тік ... жүйе бар, ол ... ... және
юөлшектік сауда фирмаларынан тұрады, ... бір жүйе ... ... жағдайын өндіруші де, көтермелік және бөлшектік фирмалар
да иемдене алады. Мұнда біреуі қалғандардың ... ... ... ... ... [5, ... 1 ... барлық каналды бақылау және қақтығыстарды басқарумен
қамтамасыздандыру мақсатымен құрылды. Мұндай жүйелерді қолдану экономикалық
қаражаттарды, ... ... ... ... ... ... береді.
Көлденең маркетингтік жүйелер (КМЖ).
Мәні: екі немесе одан да көп бірдеңгейлі компаниялар жаңа маркетингтік
мүмкіндіктерді ... үшін өз ... ... ... ... істегенде
компаниялар өздерінің өндірістік қуатты капиталдарын қоса алады. Олар бірге
жұмыс істеп немесе бөлек кәсіпорын құра алады.
Өткізудің негізгі түрлері:
1) ... ... ... бір ... дилердің шектеулі
санына өндірістің өнімін таратуына ... ... ... ... ... ... ... тарату үшін
қолданылады. Мыс: Роллсройс, Арманиден киім, Диор, яғни ... ... ... ... және ... техникалық қызмет
көрсете алады. Тауарлар жоғары бағамен сатылады.
Франчайзинг – бұл көтермелік өндіруші, сервистік ұйым және ... ... ... келісім-шарты, олар франчайзинг
жүйесіндегі бір ... ... ... ... және ... ... сатып
алады. Келісім-шартта өткізуге әсерді, ... ... ... ... алғаннан кейін заңды дербес болып қалады және өзінің іс-
әрекеттер үшін жауапты болады, саудагер дара ... ... ... ... ... ... ... фирмалық сауда белгісімен
қолдануын ұсынады, стандартты капиталмен ... ... ... ... өте ... бақылайды.
Франчайзинг - келісім-шартты ұсынатын фирма.
Франчайзей – келісім-шартты ... ... ... ... ... ... көтерме және бөлшектік дүкендердің орта
санын пайдаланады, сату мен ... ... ... ... ... фирманың ассортиментті желілерін арнаулы дүкендерде
сатуды мәжбүр етеді. Мыс: Белгілі өндірушілердің аяқ-киімі, джинсы. Мұнымен
өндірушілер ... ... ... ... ... ... өткізу – бұл сауда орындарының максималды санын
орналастыру мүмкіндігі. Мұндау тауарлар өздеріне ... ... ... Көтерме және бөлшектік саудагерлердің үлкен саны қолданылады. Мыс:
тамақ өнімдері.
ІІІ Тауар қозғалысы – бұл ... ... ... ... өндірілген
орнынан пайдалану орнына дейінгі физикалық ауыстыруды бақылау, тұтынушының
қажеттілітерін қанағаттандыру және өзіне барынша пайда ... ... ... ... міндеттері:
1. Көлік құралдарының түрін таңдау.
2. Қойма құрылысымен қамтамасыздандыру
3. Сервис деңгейі, яғни тапсырыстың монтаждан кейінгі, сату ... тез ... [6, ... ... және ... ... ... асырылады.
Көтерме сауда тауарды өндірушіден үлкен партиялармен сатып алу және
қайта өңдейтін делдалдарға және ірі ... ... ... ... сату ... іске асырылады. Көтерме ... ... аз ... ... ... олар ... тұтынушылармен
жұмыс істейді. Көтерме саудагерлердің өндірушіге қарағанда ... ... ... ... ... ... керекті түрлерін
таңдай алады және олардың ассортиментін қалыптастырады. Олар ақша ... ... ... ... түрде сатып алғанда оларды ұсақ
партияларға бөледі, өздерінің жеткізушілер мен клиенттеріне жаңа тауар ... ... ... ... ... ... саудагерлер бөлшектік
саудагерлерге персоналды оқытуда, бухгалтерлік есеп ұйымдарда ... ...... ... ... тауарларды сатып алатын дербес делдал
ұйым. Өндірістің қаражатын іске асыратын тәуелсіз көтерме делдалдар
тобы – ... деп ... ... ... ... ... тауар қорларын сақтау, тауарларды жеткізуімен
қамтамасыздандыру. Олар тауарларды өндіруші кәсіпорындарға сатады.
2. Тәуекелді ... ...... ... үшін ... ... құқығына, тауарларға үміттенбейді. Оларға: өткізуші агенттер,
брокерлер, сатып алушы конторлар, акционерлер. Бұл қызмет атқарудың
шектеулі кезеңі бар ... Мыс: тас ... ... ... ауыр ... Олар ... ... сақтамайды және тауар
сатпайды, бірақ олар тауарға қажетті өндірушілерді іздейді. Өздерің
қызметі үшін тауар ... ... 6%-ға ... ... сыйақы
алады [7, 45-48].
Тауарды өндіруші атқарылатын жұымысты өзі орындайтын ... ... ... қамтитындықтан бұлардың барлығы өткізу каналдарына жатады.
Бірнеше маркетингтік каналдарды ұсынатын болсақ олар суретте көрсетілген.
Сурет 2 ... ... ... ... – ол өндірушіден тұтынушыға дейін тауарды жылжыту
процесіне ... ... мен жеке ... ... ... ... арналары, тауар қозғалысының арналары,
өткізу арналары немесе маркетингтік ... ... ... ... ... ... кезінде мынадай факторлар ескеріледі:
- Өндіруші фирманың мінез – құлқы оың ... ... ... ... ... ... ресурстары, өндіріс көлемі және мерзімділігі,
жүк жөнелту жиілігі, тәжірибесі, әдістері, өткізу жүйесі.
- Тұтынушылар, олардың саны, территориялық орналасуы, сатып ... ... ... ... ... ... – құлқы, нарық сегменттерң,
төлем тәсілдері (қолма – қол төлеу, несие алу, ... алу), ... ... ... ... ... ... тапсырыс және т.б.).
- Тауар немесе қызмет көрсетудің ... ... және ... ... кезінде сапалық қасиеттері, оны жасау ... құны және ... да ... ескеріледі. Қызмет көрсетуді
сатып – өткізу кезінде – оның материалдық ... ... ... ... ... ... мен тұтынудың бөлінбейтіндігі
қарастырылады.
Маркетинг жөнініндегі мнеджердің стратегиялық шешімі тікелей ... және ... ... ... ... ... таңдауына байланысты.
Жанама өткізуді таңдаған кезде оның міндеттерінің бір бөлігін маркетингтік
концепциялары сенімді, іскер серіктес ... ... ... ... өткізу арналарын таңдағанда, қанша және қандай сауда орындарын
жұмылдыру қажет екенін шешу керек [8, 12-16].
Тәжірибеде ... ... ... және ... ... 2 негізгі типі
қолданылады. Олардың әрқайсысы бірнеше топтарға бөлінеді.
Тікелей өткізу арнасы – тауарлар мен қызмет көрсетулердің өндірушілерден
тұтынушыларға ... ... ... ауысып, жылжуы. Өндіріс
құралдарын өндірушілер ... ... жиі ... ... олардың
мақсатты нарықтары шектеулі, олар тұтынушылармен тығыз ... ... ... Алматы ауыр машина зауыты ... ... ... ... ... насостарды, тербелмелерді,
редукторларды, ал Соколов – Сарыбай тау-кен байыту ... ... – сым ... ... ... ...... мен қызметтердің өндірушіден тәуелсіз
делдалға, одан кейін – тұтынушыға жылжуына байланысты арналар. ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мысалы, тамақ
өнеркәсібінде ... ... ... ... ... ... ал олар ... сауда дүкендерімен жұмыс істейді.
Өткізу арнасын қалыптастырудың кезінде басты мәселе оған ... ... ... ... – бұл ... өндірушіден тұтынушыға
жылжыту бойынша тізбектегі қайсыбір жұмысты ... кез ... ... ... ... ... ... деңгейлерінің санымен анықталады,
осыған байланысты өткізу арналары қысқа және ұзын болып қалыптасады.
Нөлдік деңгейдегі арна. Бұл арна тұтынушы мен ... ғана ... ... ... ... ... ... сондықтан тікелей маркетинг
деп аталады.Тікелей маркетингке ... ... үйде ... ... ... және тағы ... жатады.
Бір деңгейлі арна. Құрамына бір делдал кіреді. Тұтыну нарығында ... ... ... ... ал ... ... ... нарығында –
өткізуи жөніндегі агент, дистрибютор және дилер ... ... ... негізгі түрлерін, жиһазды, теледидарды өндірушілер өз өнімдерін
ірі бөлшек сатушыларға сатады, ал олар оны түпкі ... ... ... ... Құрамына екі делдал кіреді. Тқтыну нарығында көтерме
және бөлшек ... ... ... нарығында – дистрибьютор және
дилерлер. Мұндай арналарды әдетте азық-түлік, дәрі-дәрмек өндірушілер және
тағы ... ... ... ... ... үш ... көтерме, ұсақ көтерме және бөлшек
сауданер болуы мүмкін. Мысалы, ет өңдеу өндірісінде ... ... ... ... ... ... ұсақ көтермелеуші орналасады.
Бұлардан да ұзын өткізу арналары болады, бірақ олар сирек кездеседі.
Мысалы: Жапонияда азық-түлік өнімдерін өткізу ... ... саны ... ... ... ... саны көбейген сайын, өндірушіге өнім өткізуді
бақылап отыру күрделене түседі.
Өндіріске арналған тауарларды ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері бар. Осындай нарықтарда сатушылары мен
тұтынушылары аз болғандықтан және тұтынатын ... ... ... өндірушілермен тікелей қарым-қатынасата болуды
қалайды. Бұл жағдайда олар ... ... ... ... ... сенім артады. Сондықтан өндіріске арналған
тауарлар нарығында тікелей маркетинг елеулі ... ие ... ...... кампаниясы өз өнімдерін ірі ... ... ... ... тауарларды өткізген кезде делдалдардың,
(дистрибьютерлердің, агенттердің) өызметі ұсақ ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Фотопленкаларды өңдеуге арналған күрделі ... ... ... өз ... ... арқылы өткізеді. Кәсіби деңгейі жоғары
болғандықтан, компания агенттерді өз бөлімшелері ... ... ... ... ... ... ... өткізу тауарды өткізуден ерекшеленеді. Қызметтің ... ... ... ... ... осы ... ... өткізу қолданылады. Мысалы, денсаулық сақтау қызметтері, қонақүй,
жеке қызмет көрсету және тағы ... ... ... ... ... ... ... авиабилеттер туристік агенттіктер арқылы сатылады, ал
жылжымайтын мүлік жөніндегі брокерлерге өтініш жасайды.
Белгілі бір өткізу ... ... ... (собственные) және сыртқы
(сторонние) арналарды таңдауды талап етеді.
Өзіндіктер - бұлар тікелей кәсіпорынға ... ... ... ... ... олар ... немесе дербес емес болуы мүмкін.
Кәсіпорындардың өзіндік өткізу органдарына мыналар жатады:
- еншілес өткізу компаниялары.
- саудалық өкілдіктер және бөлімшелер.
- фирмалық дүкендер.
- коммивояжерлер, ... ... ... ... құрылу ерекшеліктерін қазақстандық кондитерлік
кәсіпорындар ... ... ... және ... қалаларында сауда үйлері, ал облыстарда – сауда
өкілдіктері бар. Мысалы, Қарағанды кондитер фабрикасының Ресейде «КонКор»,
Орталық және Солтүстік Қазақстан ... ... ... «Дәмді»
атты сауда өкілдіктері бар. Мұндай өкілдік Германияда да бар.
«Баян сұлу» ... ... өз ... 70%-ға ... ... ... сатады, ал қалған бөлігін ірі көтерме саудагерлерге ... ... өз ... сататын өзіндік бөлшек сауда сауда
дүкендері бар. Мұндай стратегияны ... ... және ... ... ... орындай алса, қолдануға болады.
Фирмалық сауданы дамыту үшін ... ... ... ... желісі болуы қажет. Фирмалық сауданың ... ... ... ... ... және олардың қажеттіліктеріндегі
өзгерістерге ... ... ... ... және К» ... ... ... дамыған. Онда шұжық өнімдерінің 90%-ы қаланың әр ... ... ... ... 35 ... ... ... ал қалған 10%-ы көтерме және бөлшек сауда арқылы сатылады.
Өнімді ... ... ... сату – ... ... әсіресе жаңа
тауар үшін, ең тиімді тәсілі. Бөлшек сауда сатушылары кейде тауарды ... ... ... ... ... сатып алуды көздейді.
«Бахус» ААҚ шығарған өнімнің 70%-ға жуығын дилерлер жүйесі арқылы сатып,
өткізеді.
Сыртқы өткізу ұйымдары категориясына мыналар жатады:
- ... ... ... бар ... көтерме және бөлшек кәсіпорындар.
- сататын тауарлардың меншікті иесі емес және ... ... Олар ... ... орнату, делдалдық қызметті көрсету
немесе мәмлелерді ... ... ... ... ... ... ... көмекшілерге бір немесе бірнеше фирма ... ... ... ... ... ... ... атынан және басқа
біреудің атынан мәмле ... ... жеке ... ... ... (өз ... бірақ итапсырыс берушінің шотына сатады, делдалдық
тауарды өткізуге құқығы бар); ... ... ... ... ... ... көмектесушілер, мәмлеге қатысушы екі жақтың да ... ... [10, ... Сатып алу құқығына әсер ететін факторлар
Тауарды сатып алудың маркетингтік жүйелерінің түрлері өткізу арналарының
құрылымына ... ... ...... ... ... бір ... бірнеше көтерме немесе
бөлшек сатушы кіреді. Жүйенің әрбір мүшесі өз қызметін атқарып, ... ... ... Жүйе ... бір-бірінің қызметін толық бақылай
алмайды. Таратудың ... ... ... ... ... ... ... көптеген тамат өнімдерін өндіретін отандық
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... сипаты бойынша дәстүрлі
жүйеге жатқызуға болады. Бұл жүйенің әрбір арнасы ... ... ... қана ... пайдасын көбейтуге болады.
ІІ. Тік маркетингтік жүйелер (ТМЖ). Тік маркетингтік жүйелер алдыңғы
қатарлы ... ... ... ... ... ... ... тік
маркетингтік жүйелер (ВМС) бір бүтін жүйе ... ... ... бір ... ... ... және бөлшек саудагерлерден
тұрады. Осы кезде арнаның бір мүшесі қалған фирмалардың меншік иесі ... ... ... ... отырады, сондай – ақ оның қуаттылығы
арнада белсенді орын алып, басқа ... ... зор ... ... ... басшы ретінде өндіруші ... ... ... да ... ... Тік ... жүйелер өткізу арнасының жұмыс
істеуін қамтамасыз ету және оған ... ... ... шешу үшін ... ... тұтыну нарығының 70-80%-ында тік
маркетингтік жүйелері алған. Мысалы, ұлттық ЖАҚ «Қазмұнайгаз» компаниясы
мұнай және ... ... ... өңдеу, тасымалдау және өткізумен
айналысады. Осы жағдайда бұл ... ... тік ... ... ... ... [11, 18-19].
Тік маркетингтік жүйелерінің ... ... ... ... үш типі ... тік ... ... негізінде өндіріс пен өткізудің
кезеңдері және өткізу арналарының қатысушылары бір билікте болады. ... ... ... ... ... осы жүйедегі бөлшек ... ... ... ... сату ... ... алға бағытталған
интеграция деп аталады, өйткені копания тарату тізбегінің тұтынушыға жақын
бір ұяшығын ... ... ... ... ... меншігіндегі жанармай құю
стансалары арқылы жанармай сатады. АҚШ-та Сиарс әмбебап дүкендер дүйесінде
сатылатын тауарлардың 50%-ын оның ... ... ... меншігіндегі
компаниялар өндіреді. Көтерме және бөлшек фирмалар ... ... ... болса, мұндай жеке меншік нысаны, ... ... деп ... тік маркетингтік жүйелер – үлкен коммерциялық жетістікке жету
мақсатында, арна қатысушылары арасындағы келісімді қатынастарды ... ... ... ... көрсету өрісін толығымен ... тік ... ... кең ... және оның 3 түрі ... ... сатушы ұйымдастырған, бөлшек саудагерлердің өз еркімен бірігуі.
менеджментіТауарлардың ірі партияларын сатып алғанда қаражаттарды үнемдеу
мақсатында көтерме фирма ... ... ... ... ... ... Бұл – көтерме сатып алу ұяшығын
құрайтын, тәуелсіз дүкендер тобы. Дүкендер ... ... осы ... ... ... Ал, ... өз тарапынан баға белгілеу
стратегиясын, қорды сақтау, дүкендерге жарнама көмегін көрсету қызметін
орындайды.
3. ...... тік ... ... -ға ... Ол ... тауарларын сату құқығын (лицензиясын) шектеулі сауда кәсіпорындарына
тік кооперация арқылы ... ... ...... ... ... қатынастары. Жасалған келісім-шарт бойынша
франшизер (франшиза ... ... ... ... ... ... ... шектеулі территорияда белгілі бір бизнесті
жүргізуге ... ... ... ... ... қойылған
шарттардың орындалуын қадағалайды. Франшиздер франшизиатты бастапқы
капиталмен, технологияны, бухгалтерияны және ... ... ... ... ... Өз ... ... тұрақты лицензиялық,
құрал-жабдықтарды жалға алу төлемдерін және табыстың белгілі бір ... ... ... ... ... бастапқы және сатудан
түсетін төлемін төлеп, оның орнына франшизердің тауарлық белгісін және
тәжірибесін ... ... ... ие болады.
Франшизаны алушы заңды түрде және өзінің іс-әрекеті үшін жауапты болады.
Франшизердің сауда белгісінің әйгілігі және мол ... ... ... ... ... ... дамуы мынадай шарттарды талап етеді.
1. Тұтынушы қайталай алатын дәлелді бизнестің сәттілігі;
2. Жоғары сапалы тауарлар мен ... ... Ноу – ... ... ... және оны ... ... әдісіне үйрету.
4. Франчайзер мен франшизиант арасында ұзақ қатынастардың болуы, бизнес
жүргізу ... ... жаңа ... мен ... ... ... ... алмасу.
Әлемдік тәжірибеде франчайзингтіңмынадай типтері қалыптасты:
- Өндіруші мен ... ... ... ... Мысалы, «Форд»
және оның делдалдары арасындағы келісімдік ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырады.
- Өндіруші мен көтерме саудагер арасындағы франчайзинг. Мысалы: ... және ... ... өз ... ... ... ... және бөлшек сауда орындарында сататын ... ... ... Көтерме және бөлшек саудагерлер арасында. Мысалы, ойыншықтар сататын
«Христиансенс» дүкендері [12, 65-66].
- Дистрибьютор және ... ... ... ... франчайзинг.
Әлемнің көптеген елдерінде қызмет ететін «McDonald’s» компаниясы және ... ... ... ... серіктестікті жүргізудің
нақты мысалы бола алады.
Бизнестің бұл түрін Достастық елдері ішінен ... боып ... ... ... – Пицца» фирмасы қолданды. Франшизер ретінде бұл
фирма өз серіктестеріне ... ... ... жасаудың
технологиалары мен рецептураларын, жарнамалық материалдарды ұсынады, сондай-
ақ персоналды оқыту сиақты қызметтер ... ... ... ... ... «Pepsi-Cola International» мен Қазақстандық
«PRG Bottlers» компаниясы жемісті жұмысты істеуде. «PRG ... ... ... ... International» компаниясынан сатып
алып, өнімді өткізудің ... ... ... ... ... ... сусындарын өндіру мен өткізуге құқығы
бар. «Resmi group» компаниясы он жыл бұрын Қазақстанда 18 филиалы бар ... мың ... ... ... «Uni Commerce» дистрибьюторлық жүйесін
құрды. Өзіндік дистрибьюторлық желіні құру қиын және ... ... ... өз өнімін тарату және ... ... ... үшін ... ... ... Мұндай дистрибьюторлық желі жоғары сапалы
тауарлар болуын және ... ... ... ... ... ... көздейді [13, 54-56].
Басқарылатын ТІК МАРКЕТИНГТІК ЖҮЙЕЛЕР-де осы жүйенің бір мүшесінің
шамасы мен ... ... ... ... ... ... ... Тарату жүйесінің беделді мүшесі арна лидері рөлін атқарады. Мысалы:
«Kodak», «Proter & Gamble» баға ... ... ... және ... ... жағынан өз сатушыларымен бірлесе қызмет жасайды. Лидер
ретінде ... ... ... өндіруші, көтерме сатушы немесе бөлшек
дүкендері бола алады. Мұндай билікті ... ... ... болуы мүмкін:
- ерекше жеңілдіктердің бар болуы (өткізудің ... ... ... ... болуы және т.б.);
- басқа мүшелерге экономикалық билігі (сатушы маркасының бәсекеге
қабілеттілігі);
- ... ... ... ... және ... заңды күші (еншілес
компания негзгі ... ... ... ... ... ... емес лидерлігін ерікті ... ... ... ... ... мысалы, өнімнің сапалық және
функционалдық сипаттамасын ... ... бойы ... өндіруші өткізу арнасының капитаны рөлін атқарп
келеді. 80-ші жылдардан бастап жеке сауда маркаларымен ... ... ... өсуіне байланысты, бөлшек саудагерлер де лидер рөлін
атқара бастады. Мысалы, ... ... ... ... ... стратегиясына тән өзгерістер болып көлденең
маркетингтік жүйенің дамуы табылады. Оның ... мәні ... ... зор ... ... ... үшін бір ... бірнеше фирма
өз күштерін біріктіріп, маркетингтік стратегияларды құрады. Жеке ... ... ... және ... мүмкіндіктерінің шектеулі,
өзінің жеке өткізу арнасын құру тәуекеліне бармайды. Ал, басқа фирмамен күш-
жігерін біріктіргенде, белгілі бір пайданы ... ... бір ... әр ... нарықты қамту, сату көлемін ұлғайту
мақсатында көп арналы ... ... ... және ... ... ... компаниялар бірнеше жүйеден тұратын аралас өткізу
жүйесін қолданады. ІВМ компаниясы жетпіс жыл бойы өзінің өнімін бес ... ... ... ... ... ... Шағын тұтынушылардың
көбеюіне, дербес компьютерлер нарығының ұлғаюына байланысты компания өз
тауарларын дүкендер арқылы сата ... ... ... ... ... ... арқылы тапсырыс алуды да қолданады. Бірнеше жүйеден ... ... ... ... ... ... ... шайы» компаниялары
қолданады.
Қазақстанның «Рахат» кәсіпорны өзінің нарық үлесін молайту мақсатында
көп арналы және ... ... ... отырып, қарқынды өткізу саясатын
жүргізеді.
Мұндай жүйелердің қалыптасуы тікелей байланыстарды ... ірі ... ... ... қамтамасыз ету қажеттілігінен туындады, ... ... ... ... ірі ... ... және ... сатылады. Алшағын дүкендер үшін делдалдар мен ұсақ ... ... ... ... ААҚ ... ... ... облыста
сатып, өткізетін, ЖШК түрінде ұйымдасырылған еншілес кәсіпорындар, көтерме
саудагерлер және кең ... ... ... ... ... ... фирмалық
дүкендер, өзінің жеке сату орындары, жалға алынған дүкендер, базардағы және
дүңгңршңктердегі сауда сияқты ұсақ делдалдардан ... [14, ... ААҚ өз ... ... тең жартысын ең пайдалы серіктестері
боып келетін көтерме фирмалар арқылы сатып, өткізеді. ... ... ... ... ... ең ... ... қойылады.
Кез келген кәсіпорынға өз өнімін ірі клиенттерге үлкен партиалармен ... ... ... өйткені ол қндірісті, шикізатты сатып алуды,
энергияны жұмсауды ... және ... ... ... ... ... саудагерлермен көп уақыт тұрақты байланыста болса,
белгілі бір жеңілдіктер жасайды, олардың тілегі ... ... орау ... ... буып ... Алайда көтерме саудагерлермен ... абай болу ... ... ... ... түсу ... болады, көбіне олар өз шарттарын құра бастайды.
Өткізу арнасының менеджменттаратуды жоспарлау, өткізу арнасының тиімді
құрылымын қалыптастыру, оның мүшелерінің қызметіне талдау, ... ... ... [15, ... ... ... ... өзінің қызметін орындау кезінде оның,
басқа ... ... ... ... ... компаниясының мақсаты –
туындаушылар сұранысына сәйкес келетін жоғары сапалы электронды өнімдерін
шығару. Осы өнімді ... ... ... ...... ... ... тұтынушыларға сату және қызмет көрсету. Бүкіл арнаның
табысты жұмысы оған ... ... ... ... ... Сол үшін ... ... барлық буындары өз қызметтерін, іс-
әрекеттерін өзара келісіп жасау керек. Бірақ, өткізу ... ... өз ... мен ... ... қызметін дербес атқарады. Бұл
өткізу арналарындағы ... мен ... ... ... Бұл қақтығыстар көлденең және тік болуы мүмкін. Арнаның бір
деңгейінде орналасқан фирмалар арасындағы ... ... деп ... ... кейбір делдалдар, баға және жарнаманың ... ... ... ... ... тартып алатын делдалдардың іс-
әрекетіне наразылығын білдіреді. Тік қақтығыстар бір өткізу ... ... ... ... ... ... АҚШ-та фирмацевтикалық өнеркәсіп
дистрибьюторларының шоғырлануы арнаның басқа мүшелеріне ... ... ... ... ... мен ... толығу деңгейіне
байланысты эксклюзивті, іріктеп, таңдап (изберательный) және қарқынды
(интенсивті) өткізу деп ... ... ... ... ... ең
көлемді болып келетін қарқындыға дейін болуы мүмкін. Осы ... ... ... ... ... орын ... ... өндіруші жеке делдалға осы географиялық ауданды
өткізу құқығын береді және сол аймақта көтерме, бөлшек ... ... ... тарату қызмет көрсетуді талап ететін (автомобиль
Rolls-Royce, Lexus) ірі тұрмыстық құралдар, ... ... ... ... ... ... киімдері, мысалы, Армани, Кристиан Диор)
тұтыну тауарлары ... ең көп ... ... ... ... ... отырып, пайданың сату көлемі көп болмаса да пайда үлесін алады. Бұл
өткізу стратегиясын өндіруші өз тауарын ... ... ... ретінде
саралағысы келгенде қолдану тиімді болады. Мысалы қазақстандық ... ... ... ... және тағы басқа өндірушілер өз
өнімдерін ... ... ... ... ... ... [16, ... – эксклюзивті өткізудің ерекше түрі. Іріктеп таңдап
(селективті, ... ... ... фирма делдалдарының саны
шектеулі болады. Сату мен көрсетілетін сервистің (бәсекелестердің де тауары
сата ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында өткізу арнасын
бақылау жөніндегі міндетті ... ... ... бірігіп
атқарады. Селективті немесе іріктеп, таңдап (изберательный) өткізу фирманың
тауар жинағын (ассортименті) арнайы таңдап алынған ... ... ... ... өндірушілердің аяқ киімі, жиһаз, джинсилері) ... ... ... ... өткізудің мысалы ретінде «Пьер
Карден» фирмасын алуға болады. ... өз ... ... ... ... ғана ... ... арзан және жиі сатып алынатын өнімдерді (сүт қнімдері,
конфеттер, нан т.б.) сатып, өткізуде қолданылады. ... ... ... және ... ... ... пайдаланады. Оның мақсаттары-
өткізу нарығын кеңейту және оны қарқынды толтыру, жаппай ... ... ... Бұл ... ... ... бағытталған. Делдалдарды
таңдаудағы ең басты критерий-олардың нарықты аз шығынымен толық қамтуға
қабілеттілігі. Қосымша ... ... ... ... ... ... сервис деңгейі, өсу екпіні, өнімді танымалдығы
және атағы жатады. Қазақстандағы қызмет түрлерінің интеграциясы, ... ... ... топтардың пайда болуына
себеп болды. Бұл өзгерістер дәстүрлі ... ... ... ... 31-33].
1.3 Сатып алуға шешім қабылдау процесі
Кәсіпорынның өткізу қызметі – ... ... ... ... ... ... құрылымы территориялық, туарлық
белгісіне қарай ... ... ... ... қарай
ұйымдастыру кезінде агенттер мен ... ... бір ... ... Ал егер ... ... көп, ... құрылымы
күрделі және сан алуан болса, онда ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда сауда агенттері тауардың арнайы түрін
немесе ... ... ... ... Көптеген фирмаларды өнімді
өткізумен кең өрісті ... ... ... агенттері айналысады.
Олардың түрлері-универмагтан тапсырыс алушы, қызметтер мен тауарлар сатушы,
фармацевтік компаниялардың ... ... ... техникалық
ақпаратпен қамтамасыз ететін агенттер, т.с.с. ... ... ... ... мүмкін (кталог бойынша өткізу тағы ... ал ... ... ... ... болып табылады. Сауда агенттерінің
қызметтері: компанияны тұтынушыларға таныстыру, тұтынушының қажеттілігін
зерттеу, оларға қызмет ... ... ... ... мәміле жасау.
Компанияда ішкі және сыртқы немесе «далалық» өткізу қызметтері болады.
Сыртқы өткізу ... ... ... өздері барып, жұмыс
істейтін агенттер. Ішкі өткізу қызметі – ол жұмысшылардың кеңседен шықпай-
ақ ... ... ... ... ... ... ең қолайлы әдісі -
мерчендайзинг. Ол ... ... ... тиімді орналасуы,
кезкелген уақытта тұтынушының тауарды алу мүмкіндігі, бір ... ... ... ... стратегиясы [18, 19-24].
Көтерме сауда қызметі – тауарларды үлкен ... ... ... ... ... ... өндірушілерге (өнеркәсіп), бөлшектік
саудагерлерге, корпаративтік клиенттерге қайта сату. Көтерме сауда ... ... ... кеңдігіне, тауарларды сақтау және жеткізу
тәсілдеріне орай ... ... жүйе ... ... тәуелді және тәуелсіз делдалдық ұйымдар деп екі топқа бөледі.
Тәуелсіз ұйымдар – тауарларды өз иелігіне сатып алып ... ... ... ... жеке дара ... ... ... сатып өткізетін тәуелсіз ... ... ... деп ... қызмет саласына байланысты, оларды көтерме
фирмалар немесе сауда ... деп те ... [19, ... ... «Әсем-ау», «Қант орталығы» компаниялары өз
өнімдерінің барлығын дистрибьюторлар арқылы өткізеді.
Көтерме саудагерлерді мына ... ... ... егер ... ... болса, әр бір географиялық аймақтағы өткізу
көлемі ... ... ... ... ... болса;
- әдетте көтерме саудагерлердің (делдалдардың) ... ... ... ... ... көп ... ... өнеркәсіптің көптеген салаларындағы ... ... ... ... ... көп бөлігін қамту тәуелсіз көтерме
делдалдарды пайдаланған кезде болады;
- тұтынушылар өнімді ұсақ ... ... ... ... – бұл ... ... құқығы жоқ, бірақ орындаған қызметтері үшін
си ақы алатын делдалдар. Оларға-өткізу агенттері, брокерлер, комиссионерлер
сатып алатын кеңселер, тағы ... ... ... көрсетуді қамту
деңгейіне байланысты тәуелді делдалдар былайша ерекшеленеді:
- Тұтынушыға толық ... ... ... ... саудагерлер.Өз
серіктестеріне тауар қорларын сақтау, несиелеу, тауарды ... ... ... ... қызметтерді көрсетеді. Олар тауарды өз есебінен
сатып алып, ... ... ... ... ... ... пайда болатын бүкіл тәуекелді өз мойнына жүктейді.
- Тұтынушыларға шектеулі циклмен қызмет көрсететін көтерме саудагерлер.
Бірінші топқа қарағанда, өз ... мен ... ... ... Оларға жататындыр:
1. Cash &Carry компаниялары (ағылшыннан аудармасы – төле де, алып кете
бер). Негізгі қажетті ... ... ... ойыншықтар, киім,
электр құралдары, құрылыс заттары) шектеулі ассортиментімен айналысып,
оларды ұсақ бөлшек саудагерлерге ... – қол ... ... ... ... айналыспайды.
2. Көтерме саудагерлер – коммивояжерлер. Ұзақ сақталмайтын, тез ... сүт, ... ... ... ... сату және оларды жылдам
жеткізуімен айналысады. Олар супермаркеттерді, мейрамханаларды, шағын азық
– түлік дүкендерін, ... ... ... аралай жүріп,
тауарларын қолма-қол ақшаға сатады.
3. Көтерме-брокерлер. Олардың ... ... ... мен ... алушыны
кездестіру. Брокерді жалдаған адам оған жалақысын береді. Олардың тауарға
құқығы жоқ, ... ... ... еш бір ... ... Көмір, машина жасау, ағаш өңдеу сиақты ірі көлемді өнеркәсіп
салаларында жұмыс істейді. Тауарды сатумен, оны ... және ... ... ала ... ... ... тауарды сатып
алушыға жеткізетін өндірушіні таңдайды.
4. Агенттер – ол ... ... ... ... ... ... брокерлерге қарағанда тұрақты болады. Агенттердің бірнеше типтері
бар.
Өндірушілердің агенттері - бірін-бірі толықтыратын тауарлары бар бір
немесе бірнеше ... ... ... ... ... тәртібі,
делдалдық си ақы мөлшері туралы келісім – шарт жасалады. Киім, ... ... ... ... ... кезде жиі қолданылады.
Сату агенттері. Жасалған келісім-шарт ... ... ... ... ... сату құқығын агентке береді.
Комиссионер агенттер. Тауарларды сату ... ... ... ... ауыл ... ... жұмыс істейді.
Агенттер және брокерлер – тауарды сату-сатып алуға ықпал етіп, оның сату
бағасының 2-6%-ы мөлшерінде делдалдық си ақы ... ... ... ... – консигнанттар. Олар бакалейлік-гастрономдық
дүкендерді, бөлшектеп сатушыларды азық-түлік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Консигнантар негізінде
атақты фирмалардың тауарларымен айналысады, оларды өзінің жеке меншігінде
қалдыруға ... бар. ... ... ... сатушыларға
консегнация шартымен өткізеді, олар тек нақты сатылғантауар үшін ғана ... Бұл ... ... ... ... ... ... тауарды жеткізу, оның қорын толтыру, ... ... ... ... ... ретінде дәріханаларда косметикалық
тауарларды сатады, өйткені провизорлардың білімі мен уақыты дұрыс тапсырыс
беруге және тауарды ашық жария етіп ... ... ... кооперативтік. Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіретін ... ... ... ... ... болып жүрген фермерлердің
ұжымдық иелігінде болады.
7. Сауда маклерлері. Өндіріс құралдарының көтерме нарығында және жергілікті
жылжымайтын ... ... жүйе ... ... Сауда маклерінің
дистрибьютерлерден айырмашылығы-олардың қызмет көрсету салалары тар ... ... ... мен ... көп ... ... ... ететін
ірі көлемді жүктермен айналысады.
8. Сөрелі джобберлер. Бөлшектік сауда ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... Олар өз жұмысы үшін
делдалдақ си ақы алады. Сөрелі джобберлер тауарды ... ... ... бақылау жауапкершілігін мойнына алады. Көтерме саудагерлер
әдетте, шығындарды жабу және пайда табу үшін тауарға 20% ... ... ... ... ... ... ... шығарған барлық заттарды
табуға болатын жалпы дүкендерден басталған. Кейінірек арнайы дүкендер мен
супермаркеттер және күнделікті ... ... ... ... Соңғы жылдары
бөлшек сауданың жаңа түрлері, өнімді даналап сататын ... ... ... ... сату ... бола ... Бөлшек сауданың сан ... ... ... ... деп ... сауданың қызметтері оның мақсаттарымен анықталады:
1. Тауарды сатып алу мен оның ассортиментін қалыптастыру;
2. Тұтынушылардың сұранысын, талғамын, қалауын зерттеу;
3. Өндірушіні оның ... ... ... барысы туралы ақпаратпен
қамтамасыз ету;
4. Тұтынушыларға тауардың ... мен ... ... ... ... ... ... Кәсіптік түрде сатып алу туралы шешім қабылдануына әсер
етеді. Техникалық заттарды сатудағы және оны сатып алғаннан ... ... ... жоғарлайды [21, 24-27].
Бөлшек сауда түрлері меншік нысандары бойынша – мемлекеттік және жеке
меншік; ұйымдық құрылымы ...... ... оның ... ... ... ... байланысу әдісі бойынша –
толық қызмет көрсететін дүкен, шектелген ... ... ... өзіне –
өзі қызмет ететін дүкен; сауда орнының ... ... – ірі, ... ... ... ... ... бойынша – арнаулы және әмбебап
дүкен, баға саясаты ... ... ... бағалы, қымбат бағалы,) және
орналастыру ыңғайына байланысты ... ... ... ... ... түрлеріне байланысты бөлшектік дүкендер азық-түлік
сататын және азық-түлік сатпайтын болып бөлінеді.
ІІ. Тауарлық ассортимені ... ... ... типтері бар(14;36);
1. Супермаркеттер – үстеме бағасы жоғары емес, алуан ... ... бар, ... ... ... ... үлкен дүкендер.
Олар орта есеппен саны 12 мыңға жететін түрлі өнімдерді сатады. Оның ішінде
азық-түлікпен қатар, күнделікті өмірге қажет заттар да бар. ... ... м. ... одан да үлкен болуы мүмкін.
2. Суперсторлар. Сауда ауданы орта есеппен 3-тен 5мың ... ... ... Тұтынушыларға ұсынатын тауарларының саны супермаркеттерге қарағанда
2 есе көп. Көлемі жағынан орташа супермаркеттен 2 есе ... ... ... ... ... ... ... және азық-
түлік емес тауарлары бар.
3. ... ... ... 10 ... 50 ... ... шаршы етірге
жетеді. Супермаркеттің көпшілік тауар дүкендерінің, көтерме ... ... ... Ол ... ... ... азық-
түлік емес тауарлардың кейбір түрлерін (шаруашылық тауарларын, киім ... ... ... ... ... ойын ... балаларға
арналған бөлмелер бар. Тауарларды арзан бағамен сатады. Мысалы: АҚШ-тағы
«Wal-Mart» Алматыдағы «Рамстор – ... ... ... ... ... ... – 400 шаршы м. жоғары. Жұмыс күшін үнемдеу
арқылы тауарларын ұсынады.
5. Арнаулы дүкендер – тауарлардың жеке топтпрын ... ... ... дүкендер (киім - кешек, аяқ-киім, және т.б.).
6. Универмагтар. Басқаларға қарағанда сан ... ... ... ... ... ... ... дүкендері. Бағасы универмагтар мен арнайы
дүкендердегіден төмен, сан түрлі ассортименті тауарларды ұсынады. Мысалы,
АҚШ-тағы Kmart ... ... ... Үй ... ... күні-түні мен жұмыс істейтін,
тауар ассортименті өте аз, шығындары жоғары болғандықтан, ... ... ... ... бойынша дүкендердің келесі түрлерін көрсетуге болады.
1. Дисконтты дүкендер («Tagret»). Тұтынушы өзіне-өзі қызмет ... ... сан ... ... тауарлардыұсынады.
2. Қойма клубтары. Қоймаға ұқсас ғимарата орналасқан, қызметтер ықшамдалған
дисконтты дүкендер. Тұтынушылар клуб мүшелері ... ... ... ... ... ... ... алады.
3. Қойма-дүкен. Қойма – клубтарына ұқсас. ... ... ... ... ... ... аз қарапайым сауда орны.
ІV. Қызмет көрсету түрі ... ... ... мынадай түрлері бар:
1. Пошта арқылы сату («Директ-мейл»);
2. Автоматтар;
3. Тапсырыстар ... ... сату ... осы ... түрлерінің мәні туралы тікелей маркетинг бөлімінде
айтылады [22, 23-25].
V. Жеке меншікке байланысты бөлшектік сауда ... ... ... ... жүйе – екі не ... көп ... ... иесі бір
компания болғандықтан, сатып алулар орталықтандырылған ... ... ... ... әмбебап және арнаулы дүкендерді (азық-түлік,
киім-кешек дүкендері, дәріханалр) қамтиды. Тауар ... ... олар ... ірі ... және ... ... бағаға сатып
алады.
2. Ерікті жүйелер – әйгілі сауда ... ... ... ... ... ... алу ... және сату көлемін ұлғайту мақсатында
құрылады.
3. Тұтынушылар кооперативтері. Тұтынушылар иелігіндегі дүкен кооператив
мүшелерінің қаражаттарына ... ... ... таңдайды, саясатын
белгілейді. Мұндай дүкендерде ... баға ... ... ... сату ... байланысты өз пайыздарын алады [23, 36-39].
2 ТАУАРЛАРДЫ ӨТКІЗУ НАРЫҒЫН ... ... ... ... ... ... ... және өндірістік–шаруашылық қызметін
талдау
«Технопорт» Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестігі Астана қаласында
орналасқан. Кәсіпорын ... ... ... 2003 жылы ... ... ... ... әрі қатысушылары): Estate
Investment Group ... ... ... ... ... ИИК ... Банк Центр Кредит ААҚ АҚФ. ... ... ҚР ІІМ ... жылы ... ... Қатысушылардың
жарғылық капиталы төмендегідей:
Дүйсенова Венера Бейсеновна – 29188383 теңге (55% ).
Estate Investment Group ЖШС – 15920936 ... ... ... - 7960468 ... ... ... ... капиталы 53069787 теңгені құрап отыр.
Кәсіпорын қызметінің негізгі бағыттары:
- нан өнімдерін өңдеу және өткізу;
- ақылы негізде тұтынушыларға қызмет көрсету;
- ауыл шаруашылық ... мен ... ... ... - ... өткізу және сервистік қызмет көрсету;
- нан өнімдерін өндіру;
- заңды және жеке тұлғаларға көлік және ... да ... ... ...... ... ҚР заң актілеріне қарсы келмейтін басқа да қызмет түрлері.
Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы 25000 мың теңге.
Серіктестіктің басқару ... ... ... ... ...... жалпы жиналысы;
- Атқару органы- Дирекция;
- Бақылаушы орган – Тексеруші.
Серіктестіктің қызметіне бақылау ... үшін ... ... ... Бақылау кеңесінің жұмыс тәртібі ... ... ... және ... ... анықталады.
Кәсіпорынды шикізат пен материалдармен қамтамасыз ету процесі келесі
сатыларды қамтиды:
- ... ... ... ... ... ... ... түрінің маңыздылығы;
- шикізатты қолдануына байланысты шикізатқа ай сайын тапсырыс беру;
- осы шикізат пен материалдар тапсырысын ай ... ... ... ... пен материалдарға кеткен шығындардың сметасын қолдау;
- баждық келісім жасау үшін ... ... ... пен материалдарды сақтаудың уақытша қоймалары жақсы жабдықталған
вентиляциялық ... ... және ол ... ... және ... ... қалу үшін өте тиімді [24].
«Технопорт» ЖШС өндірісінде өнімдердің ... ... – нан ... табылады. Жоғары сапалы нан өнімдерін өңдеу үшін сапалы шикізат болуы
керек. Бастапқы өндірудің мақсаты – ... және ... ... ... ... сақтау.
Негізгі ұн – шикізатын жеткізушілер: диірмендер мекендерінің шаруа
қожалықтары. Орау материалдарын ... ... ... олардың өнімдері
әлемдік нарықта қауіпсіз және экономикалық таза.
Мамандардың жоғары кәсібилігі, сапалы ... ... ... ... мен ... жаңа технологияларды ... ... ... ... ие өнімді шығаруға септігін тигізді.
Қорапша өнімнің шешуші жарнамасы. Ал дизайын тұтынушы үшін сыртқы келбет
ұсыныстың бір бөлігі болғандықтан ... ... ие. ЖШС ... қорапшаны
жасау барысында дизайын мен маркетингтің бір-біріне әсері болады, өйткені
сатып алушының талабы мен ұсынысын ескермей ... сату ... ... ... дизайын негізінде жүргізіледі. Барлық қорапшалардың дизайны ... ... ... ... ... және ... ... ақпараттандырылуы, дайын өнімді маркирлеу ағымдағы нормативті құжатқа
сәйкес іске ... ... ... назарын аудару;
- сатып алу және сату жұмысын реттеу.
Бұл ерекшеліктер өнімнің коммерциялық өмірін ... және оны ... ... алушылық сұранысты жаңарған өнімге аударады.
Фирмалық қорапша бұл нанның жаңа және сапаның сақталу проблемаларын
шешудің дұрыс ... ... ... ... ... қорапша
әлдеқайда маңызды. Фирмалық қорапшаны ... ... ... ... ... нанның сапасын жоғалтпайды, ал ең бастысы ... ... ... ... гигиеналық қорапшадағы кесілген нан бұл уақытты үнемдеу мен
жайлылық ғана емес, сондай ақ нанды ... ... ... ЖШС ... өнімі жағымды қорапшасының арқасында тұтынушылар
арасында үлкен ... ие. Ол тек ... ғана ... ... ... түрі үшін ерекше. Жеке тауар қорапшасының дизайны жалпы біздің
компанияның фирмалық ... ... ... ... ... өнімі
барлық сатып алушылар арасында танымал өнім.
Шикізат пен қажет материялдарды шығару көлемі біздің республикамызда жыл
сайын ... Бұл өз ... ... ... нан ... және ... ... өнімге шикізат пен қажет материялдар ... ... ... дес ... ... керек.
Компанияны басқару желі-функцоиналдық белгі бойынша құралады, яғни әрбір
бөлімшеде бөлімше жұмысының барлық түріне байланысты жұмысты атқаратын бір
басшы болады.
Бас директорға ... ... үшін ... ... ... ... қызметі функционалдық белгіге байланысты, яғни мекеменің ... бір ... ... ... тапсырмаларды орындау болып
табылады.
Құрылтайшылық, бас директордың құқығы мен ... ... ... ал ... ... ... мен ... – бас
директор енгізген ережемен белгіленеді. Бұл құжаттарды бөлімше ... ... ... ... ... әрбір қызметкердің
құқығы мен қызметтік міндеттері бөлімше ішінде ... ... ... ... ... төмендегідей функциялары белгіленеді:
- жалпы басқаруды, сыртқы экономикалық байланыстарда ... бас ... өзі ... ... ішкі – ... ... басшылықты – қаржы директоры жүзеге
асырады.
Бас директор компанияның барлық қызметіне жауапты ... ... ... компанияның атынан жұмыс атқарады және оны жеке ... ... ... Бас ... кәсіпорын мүлкін
пайдаланады, әрқилы мекемелермен келісім жүргізеді, өз ... ... ... хат ... банкте есеп-шотты ашады және ақшаны
пайдалана алады.
2008 жылы аттестациялауға ... ... баға ... ... ... ЖШС ... қызмет түрі нан, нан-тоқаш және кондитерлік
өнімдерді шығару болып табылады.
«Технопорт» ЖШС НТК күн ... 4 ... жуық өнім ... ... саны 30 ... жоғары.
Кәсіпорының өнім ассортименті 16-17 нан, ... ... ... ... және ... өнім түрлерін құрайды.
Топтық ассортименттік номенклатурасы 6 топты құрайды:
- ... ... ... ... ... ... үш жылда «Технопорт» ЖШС дайын өнімнің көлемі жалпы шығарылатын
өнімнің 2%-ын ... ... мен ... ... және ... (аймақтық немесе жергілікті тұтынушылар үшін) өнімнің ... жеке ... ... ... ... ... қазіргі заманғы
технологиялармен өңделеді, түрлі - түсті қорапшалардың көлемі ... ... ... ағымдағы нормативті құжат негізінде жүргізіледі.
1 кесте
«Технопорт» ЖШС-нің технико - ... ... ... |Өлш |2010 ж |2011 ж ... |
| | ... | | | |
| | | | | | |
| | | | | |+/- |% |
|1 ... өндіру |тонна |590 |616 |+26 |104,4 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... |Мың ... |31030,0 |+1260 |104,23 |
| ... | | | | | |
|3 ... саны ... |34 |34 |- |- |
|4 ... ақы қоры |мың |11730 |11971,5 |+ 241,5 |102,1 |
| | ... | | | | |
|5 |Бір ... ... |Мың ... |912,6 |+37,0 |104,2 |
| ... | | | | | |
|6 ... айлық жалақы |теңге |28750 |29342 |+592 |103,1 |
|7 ... ... |Мың ... |27910,0 |+1230 |104,6 |
| ... құны | | | | | |
|8 |1 ... |тиын |89,6 |89,9 |+0,3 |100,3 |
| ... ӨӨҚ | | | | | |
|9 ... ... |Мың ... |9092,0 |+11 |101 ... |Қор қайтарымдылығы|теңге |3,27 |3,4 |0,13 |103 ... ... |Мың ... |3120,0 |+30 |100,8 ... ... |% |11,58 |11,18 |-0,4 |96,54 |
| ... | | | | | ... ЖШС ... есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... технико-экономикалық көрсеткіштері
көрсетілген. Өнімді өндіру көлемі 2010 жылмен салыстырғанда 2011 жылы 26
тоннаға көбейді. ... ... ... ... ... ... көлеміде артып 2011 жылы 31030,0 мың теңгеге жетті. Адам саны
өзгермеді Бірақ ... ... ... 2011 жылы 592 теңгеге көбейуіне
байланысты ... ақы қоры 2011 жылы 241,5 мың ... ... 11971,5 ... құрады. Осыдан еңбек ақы қорының өсуінен еңбек өнімділігі 2008 жылы
875,6 мың теңге болған болса, 2011 жылы 912,6 мың ... ... ... ... құны 1230 мың ... көбейді. Пайда 2011 жылы 2010 ... 30 мың ... ... ... рентабельділігі керісінше
2011 жылы 2010 жылмен салыстырғанда 0,4 пайызға төмендеді [26].
Өнеркәсіптік ... ... ... ... мен ... ету ... нарықтың жоспарланған үлеске ие болуға мүмкіндік
беретін тауарлардың өндіріс ... ... ... ... тиіс.
Сонымен бірге, кәсіпорынды ресурстық қамтамасыз ету ─ ... ... ... ... фабрикаттар сатып алу
мүмкіндігі, қажетті қаржылық ресурстар мен ... ... ... ... да өте ... мәселе болып табылады. Көптеген
бәсекелестерге қатысты нарықта ... ... ... негізгі сәті -
өндірілетін өнімдердің уақытылы ... ... жаңа ... ... мен ... ... жағдайдағы нарықта кәсіпорынның
гүлденуі үшін жаңа ... ... мен ... ... ие. ... ... ... негізін
қалайтын жаңа өнімді игергеннен ... оның ... өсу ... ... 2 есе артық. Жаңа өнімді шығарғанда ... ... ... ... нарықтың болжанбайтын
өзгерістер есебінен банкротқа әкеле алатын бір ... ... ... ... ... жаңа тауарлардың бірталайы
коммерциялық сәтсіздікке ұшырайтыны белгілі: шамалас 10 ... 8 ... ... ... ... ақтамайды. Негізгі себептері:
берілген тауарларға сұраныскөлемінің жеткіліксіздігі, тауардың техникалық
және ... ... ... ... ... баға,
бәсекелестердің болжанбайтын жауапты қимылдары, нарыққа шығу ... ... емес ... ... ... ... жалпы
алғанда бәсекелес саясаттың дұрыс емес болжануы.
2.2 «Технопорт» ЖШС-де ... ... ... және өндіріс
ырғақтылығын талдау
Шаруашылық қызметінің нәтижесіне өндіріс құрылымы мен ассортименті және
өнімді өткізу ... ... әсер ... ... ... ... мен ассортиментін құру барысында кәсіпорын осы өнім түріне
сұранысты және еңбек, ... және ... да ... ... пайдалануды
есепке алып отыруы қажет.
Ассортимент – бұл кәсіпорын, ... ... ... ... ... ... ... тобындағы жеке өнім түрінің құрамы мен қатынасы.
«Технопорт» ЖШС - нің ассортимент номенклатурасы 5 топты құрайды, енді
сол ... ... ... ... 1 ... «Нан» өнімдері ... ... ... «Жай нан» атты арпа ... ... нан ... «Жай нан»наны
СТРК 984-95 «Арпа ұнынан жасалған. ... ... ... ... «Жай ... үшін ... фабрикаттар қамыр дайындайтын И 8-
ХТА-12 агрегатында дайындалады.
Нанның 100 гр. құрамы: ақуыз – 7,87; май-0,98; ... ... – 238,22 ... ... нан – жаңа ... ... ... дәмі керемет. Оны
әрқилы тағамдармен, салаттармен, сорпамен пайдалануға болады. Нан жоғары
сапалы ... ... ... ... ... тұз және ... арқылы өндіріледі.
100г құрамы: ақуыз - 7,9г; май - 2,1г; ... - ... ... - ... ... мен ... ... СТРК 984-95 «бидай»ұнынан жасалған
нан. Жалпы техникалық шарттар нормативті сәйкестендірілген.
Бидай және жүгері ұндарының қоспаларынан дайындалған нан.
Бұл ... ... наны ... 28807-90 нан сапасы мен қауіпсіздігінің ... ... нан ... техникалық шарттар, нормативті құжатына
сәйкестендіріледі.
Бұл топтағы нанның ерекшеліктері:
- Адам ... зат ... ... ... бар ... және ... ... әсері бар көмір көмірсутектері;
- Коллорияның төмендегі өз салмағын бей-жай қарамайтын барлық ... ... ... ... ... фосфор, темір, магний бұлшықет және сүйек
ұлпаларының қалыптасуына тікелей әсер етеді.
Тостерлік ... нан – жаңа ... ... Өнімнің дәмі керемет. Оны
әрқилы тағамдармен, салаттармен, сорпамен пайдалануға болады. Нан ... ... ... ... ... ... тұз және күшейткіштерді
пайдалану арқылы өндіріледі.
Нанның жарамдылығы 36 сағат, ал қорапшамен 72 сағат.
«Крестиянский» наны 1-ші ... ... ... ... ... ... ашытқы қосылады. Негізгі ерекшелік Ленинграттық поктобакторина
жоспары бойынша дайындалған сұйық жүгері қоспасының ... ... ... 0,75кг ... ... 100г ... ақуыз-2,05г; май-1,12г; ... ...... ... ... жоғары және 1-ші сортты бидай ұнынан жасалған ойық
тоқаштар және тәтті тоқаш кіреді.
Ойық тоқаштар-бұл дөңгеленген ... ... ... ... ... сақталу мерзімі:
- Өлшенетін тоқаштар - 60күн;
- Қорапталған ойық тоқаштар - 90күн;
- Өлшенетін тоқаштар - 25күн;
- Қорапталған тоқаштар - ... ойық ... ... әлдеқайда ірі көрінеді.
Өндірілуі:
- Ойық тоқаштар 1кг-да 180 дана ... ... мак ... ... ойық ... ... ... «Ақсайлық»
жатады тоқаштары жатады.
- Бараники 1кг-да 40 дана болады.«Ванильді», «Лимонды» түрлері болады.
Баранный цехта үш технологияның механикалық желі бар:
- 2 желі ойық ... ... ... 1 желі ... ... ... ... 34% 0,4кг және 0,2кг,0,7кг салмақпен қолайлы қорапшаға
салынады. Аса төмен ылғалдылықтың арқасында бұл өнім ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қант, ашытқы, жоғары сапалы пальма майы,
иістендіретін ... қосу ... ... өнімдерге тек Астана қаласының ғана емес ... ... ... ... ... ... ауылдарының
тұрғындары оң баға беріп отыр.
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер тобына:
- торт және ... ... ... ... негізгі талаптар күрделі. Олар, жеке жартылай
фабрикаттардың ... ... ... ... ... кесілген
түрі; физика-химиялық көрсеткіштері яғни – ылғалдылығы; қант пен ... ... ... ... ... мен бәліштер – жоғары калориясы түрлі пішіндес әртүрлі дәмді,
ароматтандырылған ... ... мен ... негізгі дайын жартылай
фабрикат – пісірілген қамыр бойынша ... ... ... ... ... ... өндірілуі үшін жоғары сапалы шикізаттар: май, жұмыртқа, сүтті
тағамдар т.б. қолданылады. Жоғары дәрежелі ... май ... ... өте ... ... мерзімі:
- сүтті кремдер – 36 сағат;
- қышқылы бар сүтті кремдер – 5 ... 200t ... ... ... жоқ ... ... кремді
торт – 36 сағат;
- жеміс қосылған, суфле қосылған, ақуызды креммен – 72 сағат;
- жемісті джеммен – 7 күн;
- ... ... – 120 ... ... СТ ҚР – 985-95 ... мен ... ... және ТУ 75 00 ҚР 600 719219174 ЖК – 06 - 2005 ... ... ... фабрикаттар мен шикізат пайдалану арқылы техникалық
талаптар» құжаттарына сәйкес.
2 кесте
«Технопорт» ЖШС-нің 2011 ... өнім ... ... ... ... ... ... ... ... |Ауытқу |
| ... | |
| ... ... |+; - |% |
|1. Нан ... |298,0 |324 |+26 |108,7 ... ... | | | | ... наны |142 |160 |+18 |112,6 ... наны |156 |164 |+8 |105,1 ... ... өнімдері |145 |138 |-7 |95,2 ... ... ... |110 |100 |-10 |90,9 ... ... |47 |54 |+7 |114,9 ... |600 |616 |+16 |102,7 ... ЖШС ... есебі негізінде құрастырылған ... ... ... нан ... ... 26 ... өндіріліп 324 тонна болды. Ал соның ішіндегі «Жай - нан» 18 ... ... ... ... 8 ... көп ... Тоқаш
өнімдері 7 тоннаға аз өндіріліп жоспарланған 145 ... ... 138 ... Ал ... өнімдері 10 тоннаға азайған. Батон өнімі 7 тоннаға
артық өндірілген.
2 кесте
2011 жылы өнім ... ... ... ... ... ... үлес салмағы, %|Сондай-ақ, |
| ... | ... ... |
| ... ... ... ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |41,4 |45,6 |6,9 |7,4 |+4,2 |
|2 |39 |46,8 |6,5 |7,6 |+7,8 |
|3 |42,6 |52,3 |7,1 |8,5 |+9,7 |
|4 |51,6 |51,1 |8,6 |8,3 |-0,5 |
|5 |52,2 |53,4 |8,7 |8,7 |+1,2 |
|6 |51,6 |51,1 |8,6 |8,3 |-0,5 |
|7 |55,2 |52,9 |9,2 |8,6 |-2,3 |
|8 |54,6 |53,4 |9,1 |8,7 |-1,2 |
|9 |51,6 |46,8 |8,6 |7,6 |-4,8 ... |55,2 |54,2 |9,2 |8,8 |-1,0 ... |49,2 |53,4 |8,2 |8,7 |+4,2 ... |55,8 |54,2 |9,3 |8,8 |-1,6 ... |600 |616 |100 |100 |+16 ... ЖШС ... ... ... ... |
3 ... ... бойынша жыл басында өндіріс ырғақтылығы жоспарға
қарағанда жоғары болса, ... ... ... және ... ... қараша және қаңтар айында қайтадан жоғарылағаны көрініп ... ... ... ... кәсіпорын және өндірістің құрылымдық
бөлімдерінің негізгі қормен қамтамасыз етілуін, олардың ... ... ... ... деңгейін және олардың өзгеру себептерін
анықтау болып табылады. Негізгі қорларды қолданудың ... ... және ... да ... ... ... немесе жабдықтардың
өндірістік қуатының қолданылу ... ... ... ... ... резервтерін анықтау болып табылады.
Берілген талдауды жүргізу барысында негізгі ... ... ... ... ... жағдайын, өндіріс деңгейін зерттеу қажет.
Оны ... ... ... ... ... ... құрамын талдау
|№ |Түрлері ... |2010 жыл |2011 жыл ... |
| | ... | | | |
| | | | | |+,- |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... |мың ... |2542 |2554 |12 |100,4 |
|2 ... |мың ... |- |- |- |- |
|3 ... |мың ... |- |- |- |- |
| ... | | | | | |
|4 ... және ... |мың теңге |2723 |2749 |26 |100,9 |
|5 ... |мың ... |272 |272 |- |- |
|6 ... ... |мың теңге |1363 |1390 |27 |101 |
|7 ... ... |мың ... |1181 |1127 |-54 |95 |
|8 ... |мың ... |1000 |1000 |- |- |
| ... | | | | | |
|9 ... |мың ... |9081,0 |9092,0 |+11 |101 ... ЖШС ... ... ... құрастырылған ... ... ... құралдардың құрамын талдау көрсетілген.
Ғимараттар 12 мың ... ... ... өзгермеді. Қөлік және
құралдар 26 мың теңгеге өзгерді. Құрал саймандар 54 мың теңгеге төмендеді.
5 кесте
Өндірістік және өндірістік емес ... ... ... |2010 жыл |2011 жыл |
| |мың ... |% |мың ... |% ... емес ... |3,2 |272 |3 ... | | | | ... ... |8791 |96,8 |8820 |97 ... | | | | ... |9081,0 |100 |9092,0 |100 ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... ... ... және ... емес ... ... көрсетілген. Өндірістік емес негізгі қорлары төмендеген. Өндірістік
негізгі қорлар жоғарылаған.
6 ... ... ... ... ... |2010 жыл |2011 жыл ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... % |12,6 |15,1 |+2,5 |
|2 ... ... жыл |7,4 |6,1 |-1,3 |
|3 ... ... |0,05 |0,07 |+0,02 |
|4 |Өсу ... |0,086 |0,093 |+0,007 |
|5 ... ... |0,38 |0,365 |-0,015 |
|6 ... ... |0,62 |0,635 |+0,015 |
| ... | | | |
|7 ... ... ... |4,2 |4,0 |-0,2 |
| |жыл | | | ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Жаңару
деңгейі 2,5 пайызға ... ... ... 1,3 ... ... ... 0,02 жоғарылаған. Өсу коэффициенті 0,007 ... ... ... 0,015 ... ... ... жасы екі айға
төмендеген.
7 кесте
Жастық құрамына байланысты өндірістік құралдарды талдау
|Жасы ... мың ... |% |
|5 жыл |5448,6 |60 ... жыл |3632,4 |40 ... |9081 |100 ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... ... өндірістік құралдарды
талдау көрсетілген. 5 жыл 60 пайызды құрады. Барлығы 9081 мың ... ... ... ... екі ... ... - ... деген сұраным ұсыныстан жоғары. Бұл жағдайда басқарушылар
өз күш-жігерін ... ... ... ... ... ... – тауардың
өзіндік құны өте жоғары және оны ... үшін ... ... ... ... ... ... қызмет атқару мекемелері де
пайдаланады. Көптеген медицина және стоматология мекемелері, еңбек биржасы,
айдаушылар құжаттарын беретін МАИ ... ... ... ... ... бойынша жұмыстарын ұйымдастырады. Олардың әр сағатта
көптеген келушілерге қызмет ... ... олар ... ... ... ... деп ... айтуда.
Инновациялық процестерді жетілдірудің жолы ретінде аймақтық ғылыми-
өндірістік ... ... ... ... Бұл жүйе ... бір ... ... облысының) нан өндіретін кәсіпорындары мен ... ... бар ... ... ... ... Бұл ... өзара
тығыз жұмысы әлемдік нан өндірісінің техникалық мүмкіндіктерін, өнімдерінің
дайындалу ерекшеліктерін ... жаңа ... ... ... сол ... нәтижелерін өндіріске енгізуге ықпал
етеді. Аталған жағдай саланың өндірістік, ... және ... ... ... ... ... қабілетті өнім
шығаруға итермелейді. Нан өндіруші кәсіпорындардың қолдауымен ... өз ... ... ... ... ... ... іске асыруға мүмкіндік алады.
Сонымен, нан өнімдерінің сапасын арттыру осы сала ... ... мен ... ... шығу мүмкіндігінің кепілі болатынын ескере
отырып, бұл бағытта келесі нақты қадамдар шешімін табуы тиіс деп ... ... ... ... өнімнің сапасын халықаралық стандарттарға
сәйкестендіру;
- Сыртқы нарыққа отандық тауарларды шығару және ... ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда, Жапония және Еуропа ... ... ... ... ... алу;
- Тамақ өнімдерінің адам өміріне қауіпсіздігін, оның сапалық ... ... ... Нан ... ... ... және ... мекемелерінің
ортақ жүйесін құру;
- Құрамында витаминдері, майлы қышқылдары, минералдық заттары ... ... ... ... ... қалыптасқан дәстүр бойынша халықтың тұтыну ерекшеліктеріне
сай таза ... ... ... ... ... биологиялық құрамын табиғи түрінде сақтау үшін ... ... мен ... ... ... ... қасиеттерін жақсарту мақсатында қажетті
табиғи қоспаларды пайдалану;
- өнімнің ... ... және адам ... ... ... мен ... ... жетілдіру бойынша
ұсыныстар жасау;
- өнімді дайындау мен өңдеуде отандық және шетелдік ... озат ... ... пайдалану;
- тұтынушылардың әртүрлі деңгейлеріне сай өнімнің жаңа түрлерін шығару
арқылы ассортиментті ... ... озық ... ... мен ... енгізуге
қажетті қаржыларды тарту жолдарын іздестіру және белсенділік таныту.
2.3 Кәсіпорынның еңбек ... ... ... ... ... және ... талдау
Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін талдау үшін ... ... ... ... қарап шығу керек.
Кез-келген кәсіпорын (фирма) өнім өндірісін ... ... ол ... ... ... ... Кәсіпорынның өндірістік шешімдері,
жұмыстары ... ... мен ... ... ... анықталады. Жалпы
түрде өндіріс шығындары және өткізу (өнімнің, ... ... ... өнім өндірісі процесінде қолданылатын (жұмыс, қызмет) ... ... ... ... ... ... қор, еңбек
ресурстары және басқа да өнім ... және ... ... ... ... ... құндылықтар өндірісі, тауар саудасы, сонымен қатар қызмет
көрсету адамдық, мтериалдық, ақшалай ... ... ... ... ... ресурстар соңында әртүрлі нысанда және көлемде өзіндік құнға
негізделеді. 
 Аталған шығындар, өнім және қызмет көрсетуге ... ... ... ... ... ... өткеріледі. Осылайша, өзіндік құн-
кәсіпорында өткізу мақсатында өндірілген өнім мен ... ... ... ақшалай түрдегі сомасын көрсетеді.
 Өзіндік құн-өнім өндіруге жұмсалған барлық шығын. Өндірілген өнімнің
өзіндік құнына ... ... ... ... материал, электр
энергиясы, амортизациялық жарна, еңбекақы т.б. ... ... құн ... ... ... ... ол әрбір өнімге жұмсалған жалпы
шығын сомасын өнім көлеміне бөлу арқылы анықталады.
8 кесте
Кәсіпорынның еңбек ... ... ... мәні ... |
| | |(+,-) |
| |t0 |t1 | |
|1 |2 |3 |4 ... орташа жылдық саны (ЧР) |34 |34 |- ... ... саны (Д) |259,4 |228,8 |-30,6 ... ... саны (Ч) |2046,7 |1754,9 |-291,8 ... ... орташа ұзақтылығы (П), ч |7,89 |7,67 |-0,22 ... ... ... қоры ... ... |69587,8 |59666,6 |-9921,2 ... ЖШС ... есебі негізінде құрастырылған ... ... саны 2011 жыл 2010 ... ... ... ... соған қарамастан жұмыс күндерінің саны 30,6 ... ... саны 291,8 ... және ... күнінің орташа ұзақтылығы 0,22
сағатқа қысқарды.
9 ... ... ... талдау
|Көрсеткіштер |2010 ж |2011 ж ... |
| | | |(+,-) |% ... өнім ... ... |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... ӨӨЖ орташа саны |34 |34 |- |100 ... ... ... |29 |29 |- |100 ... ... ... |0,8529 |0,8529 |- |100 ... үлес салмағы (УД) | | | | ... ... ... күндер саны, |7522,6 |6635,2 |-887,4 |88,2 |
|адам-күн | | | | ... ... ... ... күн |69587,8 |59666,6 |-9921,2 |85,7 ... адам-сағат | | | | ... ... ... ... |875,59 |912,65 |+37,0 |104,2 ... |1026,55 |1070,0 |+643,45 |104,2 ... жұмыскерге | | | | ... ... | | | | ... Бір ... ... ... | | | | ... өнімділігі (1жол:4жол), |3,95 |4,67 |+0,72 |118,2 ... | | | | ... Бір ... ... ... | | | | ... ... ... |0,42 |0,52 |+0,10 |123,8 ... | | | | ... ... ... ... ... |259,4 |228,8 |-30,6 |88,2 ... Жұмыс күнінің ұзақтылығы, |7,89 |7,67 |-0,22 |97,2 ... | | | | ... ЖШС ... ... ... ... ... кестеде көрініп тұрғанындай, өндірілген өнім көлемінің
артқанымен ... саны ... ... Еңбек өнімділігі бір
жұмыскерге 37,06 мың ... ... ал бір ... ... ... мың ... бір жұмысшының орташа күндік еңбек өнімділігі 0,72 мың
теңгеге, орташа сағаттық ... ... 0,10 мың ... ... жалпы істелінген жұмыс күндерінің 98990,6 ... ... ... ... ... 30,6 ... және ... күнінің
ұзақтығы 0,22 сағатқа қысқарған.
Өнімнің өзіндік құны өнеркәсіптік кәсіпорындардың жұмысын сипаттайтын
маңызды көрсеткіш болып табылады. Оның ... ... ... етуінің
қаржылық нәтижелері, кеңейтілген ұдайы өндіріс қарқындары, шаруашылық
жүргізетін субъекттердің ... ... ... болады.
Өнімнің, жұмыстардың және қызметтердің өзіндік құнын талдау аса ... ... ... Оның ... ... ... оның
деңгейі бойынша жоспар орындалуының өзгеру тенденцияларын айқындауға, оның
өсіміне факторлардың ықпалын анықтауға болады және ... ... ... ... ... жұмысына баға беруге және
өнімнің өзіндік құнын төмендетудің резервтерін орнатуға болады.
10 кесте
Экономикалық элементтер бойынша шығындарды ... ... |2010 жыл |2011 жыл |
| | |Мың ... |% |Мың ... |% |
|1 ... |14407,2 |54 ... |53,5 |
| ... | | | | |
|2 ... ақы |5083,3 |19 |5069,2 |18 |
| ... | | | | |
|3 ... |1734,2 |6,5 |1730,4 |6,2 |
| ... | | | | |
|4 ... |2134,4 |8 |2316,5 |8,3 |
|5 ... ... |3335,0 |12,5 |3907,4 |14 |
|6 ... |26680,0 |100 |27910,0 |100 ... ЖШС ... ... негізінде құрастырылған ... ... ... өзіндік құнын талдаудың объекттері болып
табылады:
– тауарлық ... ... ... және шығындар элементтері
бойынша толық өзіндік құны;
– тауарлық өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы шығындар;
– салыстырылатын тауарлық өнімнің өзіндік ... жеке ... ... ... ... жеке ... және баптары.
Берілген кестеде материалдық шығындар 2010 жылы 14407,2 мың ... ал 2011 жыл 14931,85 мың ... ... ... 524,65 мың ... ақы шығындары 2010 жыл 5083,3 мың теңгегі ... ал 2011 ... мың ... болды, сонда 14,1 мың теңгеге көбейді. Әлеуметтік
аударымдар 2010 жыл 1734,2 мың ... ... ал 2011 жыл 1730,4 мың ... ... 3,8 мың ... ... ... 2010 жыл 2134,4 ... ... ал 2011 жыл 2316,5 мың ... ... ... 182,1 ... ... Басқада шығындар 2010 жыл 3335,0 мың теңгені құраса, ал
2011 жыл 3907,4 мың ... ... ... 572,4 мың ... ... 2010 жыл 26680,0 мың ... құраса, ал 2011 жыл 27910,0 мың
теңге болды, сонда 1230,0 мың теңгеге жоғарылады.
11 кесте
Калькуляция статьялары бойынша ... |2010 жыл |2011 жыл ... ... | | | |
| ... ... |Сумма, |Үлес |+,- |% |
| |Мың тг. ... |Мың тг. ... | | |
| | | | |% | | ... ... және |15437,0 |57,86 |15961,7 |57,19 |+524,7 |103,4 ... | | | | | | ... ... |733,7 |2,75 |792,6 |2,84 |+58,9 |108,0 ... | | | | | | ... Отын және |304,2 |1,14 |393,5 |1,41 |+89,3 |129,3 ... | | | | | | ... |1069,9 |4,01 |1267,1 |4,54 |+197,2 |118,4 ... ... | | | | | | ... ... |165,4 |0,62 |203,7 |0,73 |+38,3 |123,2 ... | | | | | | ... ... |1723,5 |6,46 |1763,9 |6,32 |+40,4 |102,3 ... | | | | | | ... |19433,7 |72,84 |20382,7 |73,03 |+949,0 |104,8 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |7246,3 |27,16 |7527,3 |26,97 |+281,0 |103,9 ... ... | | | | | | ... Жалпы және |3980,6 |14,92 |4038,6 |14,47 |+58,0 |101,4 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |3265,63 |12,24 |3488,7 |12,50 |+223,07 |106,8 ... | | | | | | ... ... |100,0 |27910,0 |100,0 |+1230,0 |104,6 |
|(Толық өзіндік | | | | | | ... | | | | | | ... ЖШС ... ... негізінде құрастырылған ... ... ... ... ... қызметiнен келетiн
негiзгi де соңғы көрсеткіш ол - табыс. Ал ендi осы ... ... ... көрсеткiштерiн талдап көрейiк.
Абсолюттi табыс көрсеткiшiнiң бiрiншiсi болып ... ... ... ... Одан ... ... төлемдерi, өтпей қайтарылған
өнiмдер мен жеңiлдiк ... ... ... алып тастағаннан қалған
сомманы айтамыз.
12 ... ... ... ... ... табыс жоспарының
негiзделуi
|№ |көрсеткiштер ... ... |
| | ... мың тг. |
|1 ... ... ... ... жыл басындағы |- |
| ... ... | |
|2 ... өнiм шығару |31030,0 |
|3 ... ... жыл ... ... |- |
|4 ... ... алынуы мүмкiн табыс |3120,0 |
|5 ... ... ... ... ... ... |2981,5 |
|6 ... |138,5 ... ЖШС ... ... ... ... |
Кестеден ... ... ... ... ... ... 138,5 ... көбейгенi көрiнедi. Жоспар жасаған кезде жыл соңындағы өтпеген
өнiмнiң шамадан тыс қалдықтарын ... ... ... ... ... ... 2981,5 мың ... емес, 138,5 мың теңгеге көп, яғни 3120,0
мың теңгенi құрауы керек едi. ... ... ... ... ... ... табыс көрсеткiштiң екiншiсi - жалпы өнiм табысы. Ол негiзгi
қызмет арқылы ... ... мен ... өнiмiнiң өзiндiк құнымен
санағандағы қаржылық қорытынды. Жалпы табысқа мына факторлар әсер етедi:
- таратылған өнiмдердiң ... ... ... ... ... ... ... 1 теңгеге шаққандағы шығыны.
Жоғарыда көрсетiлген факторлардың есептi жыл табысының ауытқуына
қаншалықты әсер ететiндiгiн ... үшiн ... ... ... ... ... ... жылғы табысынан ауытғуына әсер еткен
факторлар бойынша мәлiмет
|Көрсеткiш ... ... |
| |2010 |2011 |+,- |% ... ... түскен түсiм |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... ... құн |26680,0 |27910,0 |+1230 |104,6 ... ... |3090,0 |3120,0 |+30 |100,8 ... индексi |1,00 |1,05 |- |- ... өнiм ... |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... бағасы | | | | ... ЖШС ... ... ... ... ... жылы өткiзiлген өнiмнен түскен түсiм 259770,0 мың ... ... 31030,0 мың ... ... яғни 104,23 пайызды құрайды. Толық өзiндiк
құн есептi жылы, өткен ... ... +1230,0 мың ... өстi, ... мың ... ... пайда 3120,0 мың теңгеге, яғни 100,8 ... Баға ... ... жылы 1,00, ал өткен жылы 1,05-ке тең.
14 кесте
«Технопорт» ЖШС- нiң ... ... ... ... ... ... |
| |2010 |2011 |+,- |% ... өнiм |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... ... |26680,0 |27910,0 |+1230 |104,6 ... ... |3090,0 |3120,0 |+30 |100,8 ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... өнім ... әр бір ... ... ... кәсіпорын
қанша пайда алатынын көрсетеді. Бұл көрсеткіш жалпы өндіріс бойынша және
өнім түрлері бойынша есептелуі ... ... ... ... ... оның ... жөнінде
көптеген параматрлерді сырттан бекітетін ... ... ... Ол, ең ... ... ... ... өзгеріп
отыратын нарықтық коньюнктура жағдайында өзінің хал-жағдайын нығайтуға
ұмтылатын кәсіпорынның шаруашылық ... ... ... ... ... ... етеді. Қаржылық қызметте нормативтерді пайдалану
кәсіпорынның өз ... ... ... ... ... құпияға айналады. Жоспарланған нормативтерден ауытқуды талдау,
кәсіпорынның ішкі талдауының құрамдас бөлігі болып табылады. ... ... ... ... жағдайды талдау, сыртқы талдау сипатына ие
болады, яғни бұл ... ... ... ... ... ... есеп ... негізінде осы кәсіпорынның мүдделі
контрагенттерінің – ... иесі ... ... органдардың берілген
кәсіпорынның шегінде жүргізетін ... ... ... ішкі ... ... ... үшін тек ... әріптестерін бағалау
мақсатында ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі бағалау үшін де
қажет.
Талданып жатқан кәсіпорында есеп беру жылында өнім ... ... ... 11,18 ... ... ... ... негізгі
өндірістік қорлардың және өнімді өткізуден түскен түсімнің жоғарылау себеп
болды.
Өндірістік қысқа мерзімдік тиімділікке алып ... ... ... ... ол ... ... ... Өндірісті
басқару - бұл келесі күнге қарағанда бүгінгіні ... ... ал ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін үзіліссіз
жүретін үрдіс. Тек бәсекелестік қана, осы ... ... ... Қазіргі замандағы өнімділік ... ... ... тек еңбек шығыны емес, сондай-ақ сапа ... ... ... ... ... |2010 ж |2011 ж ... |
|1 |Өткізуден түскен түсім |29770,0 |31030,0 |1260 |
|2 ... ... және ... |9081,0 |9092,0 |11,0 | |
| ... ... жылдық құны | | | | |
|3 ... ... ... құны |26680,0 |27910,0 |1230,0 |
|4 ... өткізуден түскен пайда |3090,0 |3120,0 |30,0 |
|5 ... ... |11,58 |11,18 |-0,4 ... ЖШС ... есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... ... ... өсуі мен
дамуы оның бағыттайтын стратегиясының дұрыс ... ... бұл ... адам ... мен ... да ... ... асыруға мүмкіндік
береді. Өндірістің тиімділігі бұл кәсіпорынның тұрақты экономикалық өсімін,
өндірген өнімнің бәсеке қабілеттілігін жоғарлатуға мүмкіндік береді.
Анкеталау әдісінің нәтижесінен 24 ... өнім ... ... 23-і ... ... ... ... отырып шешім
қабылдайды. Респонденттердің 20 таңдауына басты маңызды рольге ... және 20 -на өнім ... әсер ... ... Респонденттердің
5-не біршама маңызды орама безендірілуі және 8-не өлшеп орау ... ... ... ... ... келу шарт ... ... жоғары болған сайын
соғұрлым оның қанағаттану деңгейі де жоғары болады. Берілген ... ... ... ... 5 ... ... бағаланды,
мұнда “1”- өте нашар, “2”- нашар, “3”-қанағаттанарлық, “4”- жақсы, “5”- өте
жақсы және 3 балды ... ... ... “1”- онша ... ... “3”- өте ... Тұтынушылардың сүт өнімдерінің негізгі
сипаттамаларымен қанағаттану деңгейі барлық ... ... ... бойынша мәліметтерімен және әрбір шарт бойынша 5 баллдық
шкала бойынша жауаптардың есептелуінен ... және ... ... ... ... ... ЖШС-нің ... ... ... ... ... бағалаған респонденттердің саны
|№ |Респонденттердің ... ... ... ... |
| ... саны | | |
| ... нан ... үшін ... ... сапасымен, жаңалығымен, орап
өлшеу көлемімен және сүт өнімінің бағасымен қанағаттану деңңгейімен орташа
мәндері ... ... Және ... шарт ... орта ... ... ... Нольдік мәндер респонденттердің берлген
шартты сәйкес баллға бағаламайтындығын көрсетеді.
17 кесте
Қаскелен ... ... 2009 ж нан ... ... ... бағасы
|Өнімнің атауы |Тәтті |Тағам дән ... нан ... ... нан |50 |50 |50 |45 ... наны |45 |45 |50 |45 ... ... |75 |75 |70 |75 ... ... |55 |60 |60 |60 ... |50 |45 |50 |45 ... ЖШС ... ... ... ... ... өлшеу көлемінің ... ... ... 61
(47(маңызды)+14/(өте маңызды))-ге тең. Тауарлардың ... ... ... үшін, пайыздарда бейнеленген қанағаттану / маңыздылық
қатынасын(Қ/М) пайдаланылады. Тұтынушылардың нанды орап өлшеу ... ... ... ... ең ... және қиын ... элементтерінің
бірі – баға саясаты. ... ... ... іс-қимылына
негізделіп, шығарылатын өнімге баға өзгеріп отырады.
8-ші кестеден «Технопорт» ЖШС-гі ең арзан, ал басқа ... ... ... ... ... көрініп тұр. Ең бағалық бәсекелестер
«Тәтті» және ... нан» ... ... ... ... оқып үйрену тауарлардың ассортименті
мен талдауды ... ... ... нарығында көрсетілген нан
өнімдерін өндіретін кәсіпорындардың негізгі ... ... ... нан ... ... Жай нан, ... наны,
тоқаш өнімдері, кондитер өнімдері, батон.
Қазірге нан өнеркәсібінде ... ... ... ... ... ... табылады.
Бірінші уақытта «Технопорт» ЖШС-гінің өндіріс көлемі өте төмен болды.
Өзінің өмір сүру уақытында компания ... ... жыл ... ... ... ... – 2009 жылы 80% -ті ... нан» нанының бәсеке қабілеттілігінің салыстырмалы есебінің нәтижесі
18- кестеде келтірілген.
18 кесте
«Жай нан» нанына қатысты ... ... ... ... ... коэффициенттері
|Qі |Тәтті |Тағам дән ... нан ... ... |114,29 |1,75 |34,95 |3,08 ... |111,72 |2,71 |3,49 |3,5 ... |1,023 |0,65 |1,002 |0,88 ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... ... ... ... К бірлік тиімділік алады дегенді
білдіреді. Есептеу нәтижесі бойынша кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... “Тағам дән”-
088, “Технопорт” – 0,65. Бәсеке қабілеттілік деңгейі бірден жоғары болса,
К1 ол сапа деңгейі ... ... ... К1 ... ... ... ... мысалымызда “Тәтті” ЖШС-гінің наны
бағалық көрсеткіштер жиынтығы ... ... ... ... ... бәсеке қабілеттілігінде К бірге тең ... нан ... ... ... салыстырмалы бәсеке қабілеттілік көрсеткіштері
келтірілген.
Анкета талдауы компаниямен зерттелген нан ... ... ... ... және ... ... жағдайы
есебімен қамтылу факторларын айқындауға мүмкіндік береді.
Нан өнімдерін бәсеке қабілеттілік параметрлерінің мәнін анықтау және
тұтынушылар қанағаттану ... ... ... табиғилығы, иісі,
түсі, консистенциясы мен дәмдік қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың нан өнімдерінің бәсеке қабілеттілік коэффициенті
|Өнім атауы ... ... ... ... дән |
| | | |нан | ... нан |0,96 |0,99 |1,05 |0,9 ... наны |1,01 |0,98 |0,99 |0,88 ... өнімдері |1,03 |0,93 |1,01 |0,92 ... ... |1,4 |0,91 |0,98 |0,88 ... |1,24 |0,9 |1,2 |0,85 ... ЖШС ... ... ... құрастырылған ... ... ... ... ... ... ... тартады, бірақ
бәсеке қабілеттілігін арттыруда өнімнің ... ... ... ... ... көрсеткіштермен қанағаттандырылмаған, бұл
ЖШС-дің 41респонденті ЖШС-тің “Тәтті” ЖШС-гінің және “Феникс нан” ... ... ... ... нан ... ... ... құнарлық және табиғилық критерийі бойынша бәсекеге қабілетсіз деп
тұтынушылар санайды. Бұл ... ең ... ... өнімі «Жай нан»
болып табылады.
Сұралғандардың ... ... 80 ... “Технопорт” ЖШС-нің
сыртқа өнімінмен таныс емес және тек 2 ... ... ... ... Бұл ... ең бәсеке қабілетсіз өнімі батон болып табылады, ол
тұтынушылардың сұранысы бойынша жаңа ... ... ... ... сай ... ... жоғарылату “Технопорт” ЖШС-ң даму стратегиясы
болуы керек, тек сонда ғана ол сол ... ... ... ... өз жұмысын
кеңейтіп, нарықтағы үлесін жоғарылатады. Тауар бәсекестігі бағалық немесе
сапа ... ... ... ... ... ... ... мен
анықталынады:
нормативті-техникалық параметрлер-бұл тауардың норма мен стандарттарға
сәйкес ... және ... ... ... ... қорабы.
Тауардың адамның физикалық қажеттіліктеріне сәйкес келуі;
эстетикалық параметрлер – дизайн және мода;
бәсекелестерді білу және ... яғни ... ... банкасын құру;
бәсекелестер қызметінің көрсеткіштерін талдау;
бәсекелестердің күшті және әлсіз жақтарын білу.
Мұнда ... ... ... бақылау керек, себебі,
кәсіпорындардың бәсекелестік позициялары ауысады және бүгінгі күнгі ... ... ... ... ... Бәсекелестік-кәсіпорындар да
бәсеке қабілеттілігін жоғарылатуда басқа тәсілдерді және жеке көрсеткіштер
бойынша бәсеке артықшылыққа жету ... ... ... ... ... ... жағдайдағы әлемде
әмбебаб сипатқа ие болды. Әрбір мемлекеттің тұтынушының ... ... ... оның ... табысты шешілуіне карай байланысты.
Бәсекеге қабілеттілік - мемлекеттің, өндірушінің өнім шығару мен ... ... ... те ... ... факторының өзі
мәжбүрлік сипатқа ие, нарықтан ығыстыру қорқынышы өндірушілерді ... ... ... мен сапа ... ... ... ... ал нарық олардың қызметінің нәтижелерін объективті және қатал
бағалайды. Дамыған бәсекелестік нарықта өнімнің бәсекеге қабілеттілігі оның
коммерциялық табыстың ... ... ... ... ... ... нарық жағдайына, тұтынушының қажеттілігіне тек сапа, техникалық,
экономикалык, эстетикалық сипаттамалары бойынша ғана емес, сонымен ... және ... ... ... ... жеткізу мерзімі,
өткізу жолдары, сервис жарнама) байланысты болатын көп аспектілі түсінік.
Сонымен катар, өнімнің бәсекеге қабіліттіліктің негізгі ... ... ... уақытына тұтынушының шығын деңгейі табылады. Басқаша айтқанда
бәсекеге қабілеттілік -нарыктағы ... ... ... ... ... ... сипаттамалардың кешені, яғни бәсекелес аналог
тауарлардың алдында берілген тауардың артықшылығы. Тауарлардың ... ... ... ... ... ... кәсіподақтар, фирмалар, мемлекеттің негізінде айтуға болады.
Нарықтағы әрбір тауар ... ... ... көрсеткішіне
тексеру өтеді: әрбір сатып алушы оның жеке ... ... ... ... ... ал барлық сатыпалушылар бәсекелес
тауарларға қарағанда қоғамдық ... ... ... тауарды
сатып алады. Сондықтан өнімнің бәсекеге қабілеттілігін (яғни, ... ... ... ... ... ... бір-бірімен салыстыру негізінде ғана анықтауға болады [26].
3 НАРЫҚТЫҚ ... ... ... ... ҚОЛ ЖЕТКІЗУ
ЖОЛДАРЫ
3.1 Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық параметрлерін
жақсарту
Бәсекелік саясатта ... ... ең ... оның функционалдық
тағайындалуын, сенімділік, қолдануындағы ... ... ... және ... ... яғни берілген тауардың үлгі
тауарларға ... ... ... ... ... ... Берілген тауардың жиынтық қасиеттерін
қосатын тауардың мұндай тұтынушылық құндылықтарын қалыптастыру ... ... ... маңызды шарты болып табылады. ... ... ... ... ... ... қолданылады:
- Бәсекелестер тауарынан айырмашылығы бар кәсіпорын тауарына тұтынушының
назарын ... ... ... тауарлардан барлық тұтынушылар үшін тартымды бір
тауарды таңдап, соның негізінде нарықты жаулап алу;
- Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасынан экономикалық тиімсіз тауарды
уақытылы алып ... Ескі және жаңа ... жаңа ... ... ... ... ... алушының жаңа қажеттіліктері мен талғамдарына сәйкес
өндірілетін тауардың модификациясын ... ... ... ... қызмет жүйесі және жалпы өткізуді
ынталандыру ... ... ... [27, ... ... ... мен ғылыми-техникалық прогрестің әсерінен
бәсекеге ... кең ... ... жаңа ... ... мен оны ... жаңа нарықтарын көбірек
іздеуге мәжбүр етеді. Халықаралық ... бір ғана өнім ... ... ... кең ... ... ... екенін көрсетеді. Параметрлік қатар мен ассортименттік
набор кең болған ... ... өзі үшін ... алудың
оптималды нұсқасын табатынына ықтималдылығы жоғары болады. Мысалы, бір-
бірінен жүккөтерімділігі, ... ... ... және ... бар бір типті автотиеуіштерді шығару. ... ... оның ... жағдайы есебінен сатып алынатын ... ... ... ... ... ... Егер
сатушы ол қажеттіліктерді қанағаттандырса, тұтынушы оны сатып ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін бағалау үшін, ең алдымен, бәсекелестері
өнімді сатып жатқан немесе өткізуге мақсат қойған ... ... ... алуы ... ... ... ... назар
аударылады. Әсіресе берілген тауар қанағаттандырмайтын қажеттіліктер және
тұтынушылар атап ... ... ... ... ... керек. Ең
соңында техникалық деңгейі және сапасы бойынша ... ... ... ... сәйкес келетіні туралы мәселе шешіліп, нарықты
комплексті зерттеуі нәтижесінде оның бәсекегқабілеттіліг бағаланады.
Тауардың қазіргі және ... ... ... ... одан әрі ... саясаты туралы шешім қабылданады:
- Берілген тауардың өндірісі мен өткізуін жалғастыру керек ... ... ... ... ... пе;
- Оны өндірістен алып тастап, жаңа тауарды шығаруға кірісу керек пе;
- Тауарды нарықтық жаңалық тауарға айналдыруындағы модернизацияны ... ... ... ... ... өткізу торы, сатылған тауардың сервисін
қамтамасыз ету мүмкіндігінің жеткіліктік есебінен жаңа ... ... ... ... пе [28, ... ... шығару тұжырымдамасының негізінде тек ... және ... ... жетудегі дәстүрлі
ұмтылысты сақтау ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейлі «нарықтық ... ... ... ... ... [29, ... ... қабілеттілігін жоғарлату жолдарын таңдаған кезде
жаңа өнім шығару ... ... ... ... ... ... емес,
тауардың модификациясы туралы уақытылы шешім ... жиі ... ... ... модификациясы туралы шешім үлкен пайда алу
үшін тұтынушының ... ... ... ... Сонымен қатар, машина, құрал-жабдық және басқа өнеркәсіптік
өнімді ... мен ... ... ... қызметті көрсету,
олардың жоғары тиімділікті эксплуатацияға әрқашан дайын болуы, ... ... ... ... ... ... өнімнің бәсекеге
қабілеттілігін жоғарлатуға дұрыс ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... бөлшектерге баға өндірісте
қолданылатын жинақтаушы бөлшектерге қарағанда 1,5-2,0 есе ... ... ... жоғарылату міндетін шешуінде таңдау
мәселесі мен жаңа өткізу нарықтарын ... ... ... жылға артып
келеді. Осыған байланысты әрбір ... бұл ... ... өте ... Жаңа ... ... ... бәсекеге
қабілеттілігі мен өткізу қызметінің рентабельділігін күрт өзгерте алады.
Жаңа нарыққа тауарды ... оның ... ... ... ... ... ... түкпірінде сұраныстағы маусымдық ... ... ... ... бола ... Ал жаңа ... сату
көлемінің өсуі бірлік өнім өндірісіне кеткен шығынды азайта алады, бұл ең
алдымен арзан жұмыс күші, ... ... ... және ... ... ... жаңа нарықтардағы басқа факторлар есебінен болуы мүмкін. Осыған
байланысты, егер ішкі ... ... ... ... ... тауардың бәсекеге қабілеттілігі әрі қарай дамуы үшін ... ... ... жаңа өнім ... ескі ... ... ... онымен өткізу жаңа ... ... ... жасау
керек [30, 47-49].
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... мүмкін:
- Қолданылатын материалдардың, комплект ... ... ... ... мен ... өзгеруі;
- өнімді жобалау тәртібінің өзгеруі;
- өнімді дайындау технологиясының; дайындау сапасы, сақтау, ... мен ... ... ... ... өнім ... қызмет көрсету мен жөндеу бағасының, қосалқы
бөлшектерге бағаның өзгеруі;
- нарықта ... ... ... ... ... ... ... жетілдіруге арналған инвестиция көлемі мен
құрылымының өзгеруі;
- жабдықтаушыларды ынталандыру жүйесінің өзгеруі;
- импорт ... мен ... өнім ... өзгеруі.
Қорытындылай келіп, өнімнің бәсеке қабілеттілігін жоғарылатудың 3
негізгі жолдарын көрсетуге болады:
1. тауардың ... ... ... бағасын арзандату;
3. тауардың өткізуін өрістету.
Соңғысына біз ашып ... ... ... евро ... ... мен доллардың
төмен түсуі ... өз ... ... ... ... жол ... тура келеді. Одан басқа, жарнама тиімділігі өсіп
жатқан шығындар ... ... ... соңғы кездері көптеген
кәсіпорындар жарнама ЖШС-гіна тиімді сүйеу болатын өткізуді ... ... көп ... ... ие. ... алдағы ықпал
объектісіне байланысты таңдалады. Мақсаттық аудиториялардың бірнеше типтері
бар:
1. ... оның ... өте ... және ... ... ... тұтынушыға бағытталады. Сатуды ынталандырудың кең ... бір ғана ... ...... ең
тиімді әдіспен тарту және оның ... ... ... ... ... келесідей:
- сатып алушылардың санын көбейту;
- бір сатып алушымен сатып алынған тауарлар көлемін ... ... ... ... сату қабілеттілігі мен шеберлігі өндіруші
назарынан тыс қалмауы керек. Фирманың мақсаты сол ... ... ... ... ... ... ... қызығушылығы жоқ тұтынушыны қызықтыру.
3. Сауда делдалы: өндіруші мен тұтынушының арасында ... ... ... қызметін атқаратын өзіндік объектісі болып
табылады. Ынталандыру мақсаттары келесідей болуы мүмкін:
- тез ... ... ... ... бір имиджін қалыптастыру;
- сауда желісіне келіп түсетін тауар көлемін ұлғайту;
- бір немесе басқа ... ... ... ... ... т.б.
Ынталандыру шаралары қойылған мақсатқа байланысты таңдалып алынады.
Оларды 3 ірі топқа біріктіруге ... баға ... ... ... ... жеңілдік купондары мен талондары);
- натуралды формадағы ұсыныс (премиялар, ... ... ... ұсыныс (сатып алушылар конкурсы, ойындар мен лотереялар).
Нан өндірісі ... ... ... қабілеттілігін арттыру
біртұтас механизм ретінде нарықтық сұраныс пен ұсыныстың жалпы ... ... ... ... мен ... ... ... және экология талаптарына, ... ... ... сай ... тиіс [31, ... ... ... механизмі – ... ... жету ... ... ... арқылы сипатталады. Дұрыс
таңдап алынған механизм осы ... ... ... ұзақ ... ... жағдай жасауына негіз болады.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру механизмі іс-әрекеттердің
жиынтық ... ... ... ... ... ... ... Бұл тетіктер диплом жұмысымда ... ... ... ... ... ... топ - ... сапасын арттыру шаралары немесе кәсіпорынның сапа
жүйесін жетілдіру;
екінші топ - өнімнің бағасын қалыптастыру немесе ... ... ... топ - ... ... ... ... кәсіпорынның
маркетингтік жүйесін жетілдіру;
төртінші топ - ... ... ... қамтамасыз ету немесе
өндірісті мемлекеттік қолдау (5-сурет).
Әлемдік нарықтың қатаң талаптары мен ... ... ... ... ... ... сол ... мен шарттарды ... ... ... ... ... осы өнім ... бойынша
негізгі өндірушілер саналатын АҚШ, ... ... ... ... ... ... ... бәсекелік ықпалымен еліміздің ішкі
нарығын және енуге мүмкін болатын ... ... ... алуы қиын емес.
Сондықтан да ішкі ... нан ... ... ... ... ... сапасына байланысты.
Нан өнімдерінің сапалық деңгейі ... ... ... ... ... ... жолы болып – халықаралық сапа стандарттарының
талаптарын орындау және оны ... ... ... ... ... өндіріске ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізу ... ... ... ... жөн деп ... [32, ... қабілеттілікті қалыптастыру тетіктері
|Өнімнің тартымдылығын ... |
|- ... ... және |
|бағалық тиімділіктерін |
|жарнамалау; |
|- ... ... ... ... және ... ... |
|- ... сыртқы келбеті |
|мен жағымдылық қасиет-терін|
|арттыру; ... ... ... ... |
|дайындау ... ... ... ... сапа ... енгізу; |
|- өнімнің ... ... ... |
|- ... ... инновациялық |
|жетістіктерді енгізу; |
|- өндірісті ... |
|- ... ... |
|- ... ... ықпалы |
|Баға саясатын реттеу |
|- нарықта баға ... ... |
|- ... ... құнын |
|төмендету мүмкіндіктерін |
|іздестіру; |
|- ... ... ... ... |
|- ... ... ... байланысты |
|өнімнің бағасын белгілеу.|
|Өндірісті мемлекеттік |
|қолдау |
|- БСҰ кіру ... ... ... ... қорғау; |
|- инвестициялық саясат |
|ұстану; |
|- ... ... ... ... |
|- ... ... ... кешенді |
|дамыту; ... ... ... ... ... ... бойынша нақты ұсыныстар беру және |
|оларды шешу ... ... ... 3 ... ... қабілеттілігін арттыру жолдары
Мұндай ұсыныстардың қатарына төмендегілерді жатқызуға болады:
- қосылған құн тізбегі ... өнім ... ... ... ... ... шикізат түрінен дайын өнімге айналуына дейінгі ... ... ... ету;
- нан өнімдері тамақ өнімдерінің басқа да түрлері сияқты ... ... ... ... ... ... пайдалану
уақытына сай жарамдылық, сақталу мерзімі, дәмдік ... ... ... ... ... қолданылып жүрген, өнімнің осы қасиеттерін
жетілдіруге немесе ... ... ... ... ... ... ... қарастыру [33, 48-49].
Президенттің стратегиясына сәйкес біздің ... ... ... әлемнің
бәсекеге қабілетті 50 ел ... енуі ... ... біздің
ел дамыған мемлекеттердің қатарына ... ... өмір ... ... ... ... Ұлыбритания, АҚШ деңгейлеріне жетеді
деп ойлайды. Алайда, бұл жол ауыр ... ... ... ... ... ел ... ... кейін көптеген отандық компаниялар
бәсекелестерге шыдамай, көп ұзамай банкротқа ұрынады деп ... ... ... мен Қазақстанның мінсіз бизнес кәсіпорындар
Ассоциациясының ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың өнім мен қазметтің сапасы және ... ... ... ие ... Ең ... ... ... қазақстандықтардың өздері де маңызды роль ойнаулары керек.
Қазақстанның мінсіз ... ... ... 30 ... мен ... кіреді. Бірақ көптеген қазақстандық өндірушілер
мен қызмет берушілер бұл қатарға кіруге қорқады ─ ... ... ... өз ... ... тура келеді. Одан басқа, мінсіз бизнесті
қалыптастыру үшін елеулі ақша-қаражат қажет, ал олар тез ... ... ... ... не қажеті бар, қазақстандық өндірушілердің
көптеген өнімнің сапасы ... ... ... ... елде ... ... ... тауар мен қызметтің сапасын
көтеретін механизмдер әлі де ... ... ... ... ... не, оның ... қанағаттандыруы үшін тауар
мен қызметтің ... және ... ... ... болу ... ... ... өндірушілер сатып алушымен кері
байланысты орнатуды құнттамайды. Біздің мемлекетте ... ... ... шығуға мүмкіндік беретін нақты бәсекеге қабілетті
стандарттар жүйесі де жоқ [38, ... ... ... тек қана ... кінәлауға болмайды. Мұнда
мемлекеттің де, ... ... ... да бар. Кей ... тұтынушылар өз құқықтарын сотта қорғайды. Қалғандары бір тауарда
алданып, екінші тауарды сатып алады және өз ... сол ... ... ... шындық: әрбір медальдың екі жағы бар. ... ... ... отандық кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... жоғарылату мәселесі ҚР Президентінің «Қазақстанның әлемдік
бәсекеге қабілетті 50 ел қатарына ену ... кең ... ... ... мен ... мінсіз бизнес кәсіпорындар
Ассоциациясының ... ... ... ... сапа
стандарттарын тұтынушымен жөнделеген кері байланыс арқылы жоғарылатуға
болады .
Бәсекеге қабілеттіліктін экономикалық ... бірі ... ... құны ... ... ... ... 2010 жылы өнімнің өзіндік құнының
өсу қарқыны 104,6%, натуралдық өнім көлемінің өсу ... 104,23% ... Бұл ... ... ... ... ... [39, 64-65].
Нанның 1 тоннасының 44,2 мың теңгеден 45,3 мың ... ... ... ... ... ... ... болады. Сондықтан, бағаны
жақсарту үщін өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... кейінгі негізгі көрсеткіштердің өзгеруі
|Көрсеткіштер |Өлшем |Шараны ... ... |
| ... |енгізгеннен |+,- |
| | ... ... | ... көріністегі |Тонна |246,4 |246,4 |- ... ... | | | | ... ... |Мың |31030,0 ... ... ... көлемі ... | | | ... ... құн |Мың |27910,0 |25322,8 |-2587,2 |
| ... | | | ... ... ... |Мың |3120,0 |3760,6 |+640,6 ... ... | | | ... ... |Мың |50 |42,1 |-7,9 |
| ... | | | |
|1 ... өнімге кеткен |теңге |89,9 |87,1 |-2,8 ... | | | | ... ... |% |11,1 |14,8 |+3,63 ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... ... талдаудан көрініп
тұрғанындай шикізат және материалдардың 103,6%-ға, амортизация ... %-ға, ... да ... 117,2 %-ға өсуі өнім ... ... %-ға ... ... «Жай нан» нанының бағасын 20 %-ға төмендетсек, өзіндік ... ... нан» ... өзіндік құны 45,3 мың теңге
мың теңге
Жобаланған баға төмендегідей болады:
мың теңге
Тиімді рентабельділік нәтижесінде нан ... ... ... алады:
мың теңге
Баға 34,8+7,3 =42,1 мың теңге
Пайда 42,1-34,8= 7,3 мың теңге
Егер, барлық өндірілген өнімнің 40% «Жай нан» ... ... ... онда
өндіріс көлемі былай өзгереді:
616*40 =246,4 тонна
1 тонна нанның орташа бағасы 50 теңге
Толық өзіндік құн жоба бойынша төмендегідей болады:
Өз.құн ... =8574,72 мың ... ... ... =10373,44 мың теңге
Өткізуден түскен түсім:
10373,44-8574,72= 1798,72 мың теңге
Өнімнің рентабельділігі:
Баға арасындағы айырмашылық:
Б= Б1-Б2
Мұндағы: Б1-прейскурант бойынша баға
Б2-жобаланған баға
Б =50-42,1= 7,9 мың ... ... ... ... ... ... ... нақты өзіндік құн (45,3)
Өз.қ2-жобаланған өзіндік құн (34,8)
Өз.құн=45,3-34,8 =10,5 мың теңге
Осыдан, жобаны енгізу нәтижесіндегі көрсеткіштердің өзгеруі:
Өк =7,9*246,4 =1946,56 мың ... ... =2587,2 мың ... ... ... мың теңге
Өз.қ2= 27910,0-2587,2= 25322,8 мың теңге
П2= 29083,4-25322,8= 3760,6 мың теңге
Өндірістік қысқа мерзімдік ... алып ... ... ... көбінесе ол тұрақтылықты талап ... ... - бұл ... ... ... ... жақсы жасауға, ал ертең
болса бүгінгіге қарағанда жақсырақ жасауға мүмкіндік беретін ... ... Тек ... ... осы ... ... ... Қазіргі замандағы өнімділік ... ... ... тек ... ... ... сондай-ақ сапа мен
ресурстардың барлығы.
3.2 «Технопорт» ... ... ... мақсатында өнім
ассортиментін кеңейту және өндірістік қуаттылықты пайдалануды жетілдіру
«Технопорт» ЖШС-гінде өндірілетін өнім ассортименті бойынша сұранысты
талдауға жүргізілген ... ... ... ... мүмкіндік береді,
яғни кәсіпорынның кондитерлік, нан және батон өнімдеріне сұраныстың
жеткілікті ... ... ... көреміз, себебі бұл өнімдердің ... ... ... және осы өнімдер бойынша
кәсіпорын икемді маркетингтік саясатты жүзеге асырады.
Осыған сәйкес «Технопорт» ... осы ... ... ... ... бар және ... қатар қолда бар жабдықтарды толық
іске қосып қуаттылықты пайдалану ... ... ... ... ... ... жақсартуға мүмкіндік туады
[40, 52-53].
Жоғарыдағы мәліметтерге сүйене отырып «Технопорт» ЖШС-ғында өндірістік
қуаттылықты жақсарту ... ... іс ... яғни мүлдем жаңа өнім
түрін ұсынуға болады.
Ол үшін Мак ... ... ... нан ұсынылады.
Өріліп пісірілетін нанды 0,4 кг салмақта, ені 13 -14 см және 26 -28 см
ұзындықта шығару жоспарланады.
Өріліп пісірілетін нан ... ... ... ұны – 100 ... нан ... – 1,0 ... тұзы – 1,5 кг
Қант – шекер – 4 кг
Ас маргарині – 2,5 кг
Мак – 1,0
Барлығы – 110 ... өнім ... ... де БН - 50 ... ... тәуліктік өнімділігі келесі формуламен анықталады:
Өт = 6*7*0,4*23*60/35*1000= 0,6624 тонн/ тәу
Пештердің ... ... = ... = ... = 171,5 ... ... ... бағдарлама 72,7 тоннаға тең болады.
Өбағ = 171,5*0,424 = 72,7 ... ... ... 135 ... = А*100/М
М = А*100/Вх = 72,7*100/135 = 53,4 ... құны = 53,4 *30 = 1602 мың ... ... = М* Др/100 = 53,4 *1,0/100 = 0,534 ... ... құны = 0,534*70 = 37,38 мың ... = 53,4 *1,5/100 = 0,801 тонна
Тұз құны = 0,801*32 = 25,6 мың теңге
Қант = 53,4 *4/100 = 2,136 ... құны = ... = 213,6 мың ... ... = 53,4 *2,5/100 = 1,335 ... ... құны = 1,335*300 = 400,5 мың теңге
Мак = 53,4 *1/100 = 0,534 тонна
Мак құны = 0,534*200 = 267 мың ... = 2546,08 мың ... ... 20 % - 509,2 мың ... ... ... шығын:
ЕА = С ж* ЕАай*Сай
Мұндағы:
Сж – жұмысшылар саны
ЕА ай – минимальды айлық еңбекақы
С ай – жылдағы ай ... = ... = ... ... = ... = 210,96 мың ... ақыға кететін жалпы шығындар = ЕА+ЕАқос = 703,2+210,96 =
914,16,0 мың теңге
Әлеуметтік сақтандыруға кететін шығындар:
Шс = ЕА*Кс/100 = 914,16*26/100 = 237,6 мың ... ... ... ... пісірілген нан калькуляциясы
|Калькуляция статьялары ... мың ... ... ... |1602 ... ... |944,08 ... және қосымша еңбекақы |914,16 ... ... ... |237,6 ... ... |509,2 ... шығындар |373,18 ... емес ... |74,6 ... ... құн |3806,4 |
|1 ... ... құны |52 ... пайда |7,8 ... ... ... баға |59,8 ... 12 % |7,1 ... ... баға |66,9 ... ЖШС ... ... ... ... ... қосылмағандағы өнімді сатудан түскен табыс:
73,2*59,8 = 4377,36 мың теңге
ҚҚС ... ... ... = 4577,36 мың ... ... пайданы анықтаймыз.
Пайда = жалпы табыс – өнімнің ... ... ... = ... = 570,96 мың ... = ... = 15%
22 кесте
Жаңа өнімнің бағасы
|өнім түрі |Жылдық |ҚҚС |ҚҚС ... |ҚҚС ... |ҚҚС ... |
| ... ... ... |гендегі ... ... ... ... ... |өнімді |көтерме баға|өткізу көлемі |
| | ... ... | | |
| | | ... мың | | |
| | | ... | | ... |73,2 |59,8 |4377,36 |66,9 |4577,36 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ЖШС қаржылық есебі негізінде құрастырылған ... ... ... қуаттылықты пайдалануды жақсартуға
ұсынылған іс шаралар нәтижесі бойынша келесідей қорытынды жасауға болады:
Біріншіден, жаңа өнім ... ... ... біз ... көп ... тоқтап
тұрған БН – 50 пешін толық іске ... ... ... ... ... 73,2 ... ... және сәйкесінше жабдықтарды интенсивті
пайдалану коэффициенті де ұлғайды.
Іс ... ... ... ... ... ... 0,63 ке тең болды.
Ки = 22432 / 35392,5 = 0,63
Бұл іс ... ... ... ... ... 0,07 көп.
Екіншіден, нақты уақыт қоры ұлғайды, яғни жөндеу жұмысына арналған нақты
уақыт қысқарды және кәсіпорынның ... ... ... ... экстенсивті пайдалану коэффициенті ұлғайады. Ол 0,88 ке тең
болады.
Кэ = 230 / 259 = ... және ... ... ... ... ... ... = Ки*Кэ = 0,63*0,88= 0,71
Осылай, осы іс-шараларды енгізгеннен кейін ... ... ... ... ... 24), ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық параметрлерін
жақсарту
2) «Технопорт» ... ... ... ... ... ... және өндірістік қуаттылықты пайдалануды [41,
66-67].
Осылай, өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық параметрлерін
жақсарту және өнім ... ... және ... ... ... шараларды іске асырғаннан кейін кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... толық жүктеу
есебінен өнімді шығару және өткізу көлемдері артты.
23 кесте
Іс-шараларды енгізгеннен кейінгі кәсіпорынның ... ... ... ... |Көрсеткіштер |Өлш ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | | |ге ... |кейінгі | |
| | | | | |+/- |% |
|1 ... ... ... |616 |689,2 |+73,2 |111,8 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... |Мың ... |33660,8 |+2630,8 |108,4 |
| |көлемі | | | | | |
|3 ... саны ... |34 |36 |+2 |105,8 |
|4 ... ақы қоры |мың |11971,5 |12674,7 |+703,2 |105,8 |
| | ... | | | | |
|5 |Бір ... еңбек |Мың теңге|912,6 |935,0 |+23,6 |102,5 |
| ... | | | | | |
|6 ... ... ... |29342 |29342 |- |100 |
|7 ... толық |Мың теңге|27910,0 |34303,6 |+6393,6 |122,9 |
| ... құны | | | | | |
|8 |1 ... ... |89,9 |86,3 |-3,6 |95,9 |
| ... ӨӨҚ | | | | | |
|9 ... ... |Мың ... |9092,0 |- |100 ... |Қор ... |3,4 |3,7 |+0,3 |108,8 |
| ... | | | | | ... ... |Мың ... |4331,6 ... |138,8 |
|12 |Өнім |% |11,18 |18,63 |+7,55 |167,8 |
| ... | | | | | ... ЖШС ... есебі негізінде құрастырылған ... ... ... ... іске ... ... өнімді өткізу
көлемін 2630,8 мың теңгеге өсіруге ... ... ... ... ... көрсеткіштері жақсарады. Ал кәсіпорынның жұмысын
мінездейтін негізгі жалпы көрсеткіш – ... ... 1211,56 мың ... 38,8 ... ... ... ... жұмысшылардың саны 2 адамға артты, олардың орташа
айлық жалақыларында өзгеріс болған жоқ, ал ... қоры ... ... ... 703,2 мың ... ... ... жылдық құндарында өзгерістер болған жоқ. Бірақ өндірілген
өнім көлемінің өсуіне байланысты қор қайтарымдылығы көрсеткіші 0,3 ... 3,7 ... ... іс-шаралардың нәтижесінде табиғи түрдегі өндірілген өнімнің
көлемінің артуы өткізілген өнім көлемін 2630,8 мың теңгеге, ... ... ... 6393,6 мың теңгеге және де жалпы табыстың 1211,6 мың ... алып ... Осы ... ... ... ... НӨҚ-
лардың интенсивтілігі жоғарылап, кәсіпорын ырғақты жұмыс істей бастаған.
Осыдан барып, кәсіпорын өнімінің рентабельділігі 7,53 %-ға ... %-ды ... [42, ... ... кәсіпорындар өздерінің бәсеке ... ... ... нарықтың жоғарылап келе жатқан талаптары, тұтынушылық сұраныстың
дифференциялануы, инновациялық ... азаю ... ... ... жетістіктерді енгізу мәселелерімен бетпе-бет
кездесуде.
Әйтсе де, ғаламдық даму ... ... ... колда бар
жетістіктерге канағаттану жеткіліксіз. ... ... пен ... ... ... ... ... нарык өндірушілері барынша жаңа нарықтарды
игеруге, ... ... ... ... ... Нарықтың бұл қатал
шарты отандық өнім өндірушілердің ... ... ... ... қыспақтарға төтеп берерлік қабілетін арттыруды,
ішкі және сыртқы нарықтарда сұранысы жоғары өнім өндіруге тиімді әсері ... ... ... ... Бұл ... Республика Президентінің
Қазақстан халқына Жолдауында айтылғандай: «Экономика біздің дамуымыздың
басты басымдығы, ал ... ... ... ... қарқынына қол
жеткізу - негізгі міндетіміз болып қала береді. Нан өндірісі ... ... ... ... ... механизм ретінде
нарықтық сұраныс пен ұсыныстың жалпы жағдайына, қоғамның дамуына, адамзат
мәдениеті мен ой-санасына, ... пен ... және ... ... ... ... мүмкіндігіне сай болуы тиіс.
Бәсекеге қабілетті ... ... және ... ... ... жетістікке жету жолында атқаратын іс-әрекеттері арқылы
сипатталады. ... ... ... ... осы ... ... салыстырғанда ұзақ уақытқа ұтымды жағдай жасауына негіз
болады.
Тауарды өткізудің қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... бірнеше тетіктерге тәуелді.
Бұл тетіктер диплом жұмысымда ... ... ... төрт ... ... топ - ... ... арттыру шаралары немесе кәсіпорынның сапа
жүйесін жетілдіру;
екінші топ - ... ... ... немесе кәсіпорынның баға
саясатын реттеу;
үшінші топ - өнімнің тартымдылығын арттыру ... ... ... жетілдіру;
төртінші топ - өнімнің бәсекелік қабілетін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... талаптары мен бәсекелік шарты отандық ... ... ... сол талаптар мен шарттарды ... ... ... әлемдік нарықта осы өнім түрлері бойынша
негізгі өндірушілер саналатын АҚШ, ... ... ... ... ... ... ... бәсекелік ықпалымен еліміздің ішкі
нарығын және ... ... ... ... мемлекеттердің нарықтарын
игеріп алуы қиын емес.
Сондықтан да ішкі нарықтағы нан өнімдерінің бәсекеге ... ... ... ... ... келсек, «Технопорт» ЖШС өнімінің бәсекеге қабілеттілігін
арттырудың келесі жолдарын ұсынғым келіп тұр:
- Дамыған елдер, ... ... ... ... ... ЖШС-де өндірісті мамандандыру және концентрация ... ... ... ... өткізу керек, ол тамақ
өндірісінің озық өсу, нан өндірісі процестерінің ... ... ... ... ... ... ... дамыту өте маңызды болып
келеді, ол үшін келесі негізгі ... ... табу ... ... базасының әлсіз деңгейі, меншік қаражаттар жеткіліксіздігі, т.б.
- Нан өнімдердің өндіріс процестерін автоматтау, алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... ораманың жаңа материалдарын
қолдану;
- ... ... ... ... шығару және ... ... ... ... ... сапа
жүйесін жетілдіру. Бұл жағдайда, Жапония және Еуропа ... ... ... ... негізге алу;
- Өнімді дайындау мен өңдеуде отандық және шетелдік жаңа, озат техника
мен ... ... ... ... деңгейлеріне сай өнімнің жаңа түрлерін шығару
арқылы ассортиментті ... ... ... ... ... ... және жалпы өткізуді
ынталандыру жүйесін жетілдіріп дамыту; т.б.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... еңбек туралы заңы. Алматы ... ... Н.Ә. ... ... егемендi мемелекет ретінде қалыптасуы
жане дамуының стратегиясы». Алматы. Дауір 1992Ж.
3. Н.Ә. Назарбаев «Казахстан-2030» Елбасының ... ... ... ... 1997 ... ... Р. З., Стерлигова А.Н., Федотова М.А. Экокомика организации:
учебное пособие. Часть 1. М:ГУУ 2001 г
5. Безруких П.С., ... А.Н. Учет ... и ... ... ... ... методологии и организации). - М:
Финансы и статистика. 1989 г
6. Богатин Ю.В., ... В.А. ... ... ... и ... М: ... 1997 г
7. Бусигин А.В. Предпринимательство. Учебник для вузов. - М: Дело, 2000 г
8. ... Е. ... в ... М.: ... 1995 ... Гончарук В.А. Развитие предприятия. М.: Дело, 2000 г
10. Грузинов В.П. и др. Экономика в задачах. М.: Банки и ... ... ... Дауренбекова А Н. Қазақстан өнеркәсібінің индустриялық деңгейін
көтерудiң ... ... ... Алматы: Экономика, 2005
ж.
12. Долан Э.Дж., Кэмпбелл, Брю Стенли Л. Экономикс: ... ... ... В 2т / пер. с ... - М: Республика, 1994 г,
13. Зайцев Н.Л. Экономика промышленного предприятия: Учебник - 3-е ... и доп., - М: ... 2000 ... ... А.Қ., ... М.Г. Кәсіпорын экономикасы, КазҰТУ, 2004 ж.
15. Есайдар У.С. Анализ деятельности хозяйствующих субъектов: Учебное
пособие - ... ... 2001 ... ... ... 2 изд. Исправленное и дополненное - М: ... ... ... А.К., Подлесных В.Н., Серова Л.С. Практический менеджмент. -
М: ИНФРА, 2000 г
18. Курс предпринимательства: Учет/ под. ред. В.Я. ... ... - М.: ... 1997 г
19. Коволев В.В., Волкова О.М. Анализ хозяйственной ... - М: ... 2000 ... Любушкин Н.П. Анализ финансово-экономической деятельности предприятия.
Учебное пособие для вузов. - М: ЮНИТИ, 2000 г
21. Мамыров Н.К. ... и ... ... ... ... Қазақ
экнциклопедиясы, 1998.
22. Мамыров Н.К. Тілеужанова М.А. ... ... - ... , ... ... А. ... в задачах и тестах - М: Вита-пресс, 1995.
24. «Технопорт» ЖШС жалпы ережелері
25. «Технопорт» ЖШС қаржылық есебі
26. «Технопорт» ЖШС бухгалтерлік балансы
27. ... А.К., ... Қ.Ә. ... ... Оқу ... ... ... 2003.
28. Муравьева Т.В. и др. Экономика и фирмы: уч. пособие /под ... - М: ... ... ... Р.Қ., ... Б.А., Байнеева П.Т. Кәсіпорын экономикасы:
Оқу құралы /Алматы: Экономика, 2008.
30. Сейтказиева А.М. и др. ... ... ... ... ... ... Слепнева Т.А. и др. Цены и ценообразования. Уч. ... М: ... - ... ... К.Ж., ... М.М. Русско-казахский толковый словарь по
современной экономике (2100 популярных слов) - Алматы: ... , ... ... КЖ., Есайдар УС., Төлегенов Б.Т. Кәсіпорын ... тест ... ... Оқу ... : ... АТУ ... ... и планирование и управление предприятием машиностроения.
И.М. Разумов, Л.А. глаголева, М.И. Ипатов. - М: ... ... ... и ... на ... ... (под ... Ипатова) - М: Машиностроения, 1992.
36. Пелих А.С. Бизнес-план или как организовать свой бизнес. Анализ,
методика, ... - М: Ось - 1989, ... ... ... Сб. ... ... с англ. -М: Просвещение,
1993.
38. Рефераты на казахском www.temakosan.net www.refik.ucoz.kz
39. Сергеев И.В. ... ... уч. ... 2-е изд ... ... М. Финансы и статистика, 2002.
40. Төлегенов Б.Т., Карбетова З.Р., Адильханова С.А. ... ... ... на ... легкой и
пищевой промышленности. -Алматы: АТУ баспасы, 2003.
41. Төлегенов Б.Т. Ішкі фирмалык жоспарлау: АТУ баспасы 2003.
42. Экономика ... ... для ... (под ред. проф ... ... - 3-е изд. ... и доп.) – М: ЮНИТИ, 2002.
43. Экономика ... ... (под ред. О.И. ... 2-е изд.
перераб. и доп.) - М:,ИНФРА-М, 2001.
44. Экономика предприятия (фирма). Учебник (под ред. О.И ... ... 3-е изд. ... и: доп.) - М: ... М, ... ... ... (фирма). Учебник (под. ред. О.И Волкова, В.Я.
Поздняковой) - М: ... ... ... ... тұтынушылық құны
Төлем қабілетті сұраныс
Өндіріс шығындары
Өнімнің бағасы
Аналогтар
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігі
Нөлдік деңгейдегі канал
Бір деңгейлік канал
Екі деңгейлік канал
Үш деңгейлік канал
Өндіруші
Өндіруші
Өндіруші
Өндіруші
Көтерме саудагер
Көтерме ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өндірістік тәжірибе бойынша есеп11 бет
Тауар және тауар өткізу31 бет
Тауар тарату арналары. өткізудің маркетингтік жүйелері35 бет
Тауар өткізу арналарының мәні, қызмет аясы28 бет
Тауар өткізу арналарының мәні, қызмет аясы, түрі және деңгейлері20 бет
Тауар өткізуді жоспарлау31 бет
Тауарды өткізу арналарының мәні және қызметі15 бет
Тауарды өткізуді ынталандыру23 бет
Тауардың өмірлік цикл кезеңдері. Өндіріс. Өнімді сатып өткізу23 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь