Күмәнді қалдықтарды көму және залалсыздандыру

Күмәнді қалдықтарды көму және залалсыздандыру 1
6.1 Статистикалық мәліметтер 1
Технологиялық аспектілер 2
Улағыштығы бойынша өндірістік қалдықтардың топтастырылуы 2
Сақтау және көму 3
ӨҚҚК үйінділеріндегі күмән мөлшері (1954.1996ж) 4
Күшәнді қалдықтарды көму және залалсыздандыру

Құрамында улағыш компонеттері бар таулыкенді, металлургиялық және химиялық өндірістерді үйінділері мен басқа да техногенді қалдықтары сыртқы факторлар әсерінен өзгеріске түсіп, сыртқы ортаға кері әсерін тигізуде. Осымен сыртқы ортаны қорғауға арналған халықаралық ұйымдар мен қозғалыстар ғана емес, сонымен қатар көптеген мемлекеттердің сәйкес мүшелері де мазасызданып отыр. Мысалы: соңғы жылдары АҚШ-та қоршаған ортаны қорғау агенттігі құрамында күшәні бар материалдардың өндірісіне, оларды сақтап, көму қауіпсіздігіне деген талаптарын күшейтіп, осы мәселелері зерттеуге кеңінен мән беріп отыр.


6.1 Статистикалық мәліметтер
Соңғы он жылдықта жыл сайын жер қойнауының кенінен 70 мың тонна күшән шығарылып отырған. Соның 2.0 - 2.5% ғана тұтынуға пайдаланылып, қалған бөлігі қоршаған ортаға түсіп отырған: 7% газ шығарылуымен, 90% қалдықтармен және тағы басқа. Соңғыларының саны 10 тоннаға дейін жетіп, жыл сайын 8-10%-ға өсіп отырған. 1993 жылы құрамында күшәні бар қалдықтар түсті металлургияның барлық улағыш қалдықтарының 90% жуығын құраған. 1985-1992 жылдар көрсеткіштері бойынша бұл салада құрамында 0,04% As бар 188 миллион тонна күшәнді қалдықтар жиналған. Соның 86,67% байытатын фабрикалардың 0,04-0,59% As концентратты ысырылған бөлігі болып табылады. Бұл бөліктерде күшән табиғи түрінде кездессе де ұзақ уақыт бойы сақталып, қоршаған ортамен байланыста болса химиялық жел мүжілуіне, қышқылдануына түсіп, үлкен қауіптіліктер туғызады. Түсті металлургия зауыттарының қалдықтарындағы күшәннің жалпы мөлшері шамамен 395 мың тоннаны құрайды.
Өскемен қорғасын қалайы комбинатының, Шымкент қорғасын зауытының ашық алаңдарындағы үйінділерде құрамында күшәні бар қалдықтар көптеп жиналып қалған. Оның негізгі 50% ға дейінгі бөлігін кальций арсенат-арсениті құрайды. Құрамында күшәні бар қалдықтар сақталатын болса қоршаған ортаның ластануына және үйінділер эрозиясына әкеліп соғатын әртүрлі сыртқы әсерлерге түседі. Мұндай жағдайларды болдырмау үшін, оларды арнайы орындарда, қабірлерде көму жолдарымен оқшаулау немесе күшәнді тұрақты бір пішінге алмастыру қажет.

Технологиялық аспектілер
Тұрақты күшәнді қалдықтарды технологиялық үрдістер мен басқа да көптеген тәсілдер барысында алуға болады. Бұл бағытта көпвалентті металдар қатарындағы арсенаттардың синтетикалық және термиялық беріктігіне зерттемелер жүргізілен. Күшән құрамына 5% әкт қосқан кезде, оның байытатын фабрикалардың ысырылған бөлігіне жер асты сулары және табиғи суларға ауысуын 200-500 есе төмендетеді. Кальций қышқылымен, карбонатымен, сульфидімен термиялық өңдеу нәтижесінде қалдықтардың ерігіштігін төмендетіп, беріктігін жоғарылату тәсілдері өңделіп, енгізілген.
Әртүлі процестер барысында құрамында күшәні бар берік фазаларды құру, оларды күйдіру, балқыту және сақтау кезіндегі қасиеттерді зерттеу, күшәнді ерітіндіні үйінділі өнімге, негізінен еріткіш пештердің қоқысына көмуге негіз болады.
Күшәнді ангидридті кальций қышқылын және карбонатын күйдірген кезде, олар ауада бір-бірімен әсерлеспейді, ал бұл уақытта Ca:As=1:2 мольдік қатынасындағы кальций гидроқышқылы арцениттерді құрайды. Күшәнді ангидридтің кальцийдің барлық қоспаларымен әсерлесуі:460-550С кезіндегі-қышқыл мен гидроқышқыл, 740-760С кезінде кальцит. Көрсетілген мольдік қатынас және 780С жоғары температурада күйдіру кезінде күшән толығымен кальцийдің берік арсенаттарымен байланысқа түседі. Алынған мәліметтер [1272] статьясының мәліметтерімен сәйкестендіріледі. Қорғасынды еріткіш қоқысының үйіндісіндегі кальций арсенаты силикатының құраушыда бірқалыпты тарап, шыны фазасындағы қатты ерітіндінің берік пішінінде болатындығы [1270, 1271] жұмыстарында белгіленген.
[1284] жұмысында Na О-SiО және CaO- SiО ерітінділерінің жүйесіне As O және As O -ті еңгізгенде қоқысты ерітінділердегі күшәннің қоқыс құрамына, температурасына, ауа төзімділігіне тәуелділігі зерттелген.
[1275-1277] зерттемелерінің негізінде күшәннің газды фазаға ауысуын болдырмаудың практикалық ұсыныстары өңделген. Суда екі апта ұсталғаннан кейінгі күшән концентрациясы 0,02 мг/л-дан жоғары болмаған.
Бос иондар ертінділерінде кальцийдің болуы бейтарап орталардағы күшән концентрациясының және ауыр металдар қатарының төмендеуіне әкелетіндігін [1306-1308] зерттемелері көрсетті.

Улағыштығы бойынша өндірістік қалдықтардың топтастырылуы

Улағыштық дәрежесі бойынша өндірістік қалдықтардың барлығы 4 класқа бөлінеді. Улағыштық индексін есептеу формулалары:
К = (ШМК) /(S+C ) (1)
К = lg(ЛД ) /(S+0,1F+C ) (2)
ШМК-қалдықта, топырақта болатын улағыш компонентінің шекті мүмкін концентрациясы, мг/кг;
ЛД -тәжірибе жүргізілетін жануарлардың 50% жойылуын тудыратын, летальды доза, мг/кг дене салмағы;
S-суда компонент ерігіштігінің шамасын бөлумен алынатын коэфицент.
        
        СОДЕРЖАНИЕ
Күмәнді қалдықтарды көму және залалсыздандыру ... ... ... ... ... ... ... өндірістік қалдықтардың топтастырылуы 2
Сақтау және көму ... ... ... ... ... 4
Күшәнді қалдықтарды көму және залалсыздандыру
Құрамында ... ... бар ... металлургиялық және
химиялық өндірістерді үйінділері мен басқа да ... ... ... ... өзгеріске түсіп, сыртқы ортаға кері әсерін тигізуде.
Осымен ... ... ... ... ... ... мен ... емес, сонымен қатар көптеген ... ... ... ... ... Мысалы: соңғы жылдары АҚШ-та қоршаған ... ... ... ... бар ... өндірісіне, оларды сақтап,
көму қауіпсіздігіне деген ... ... осы ... ... мән ... отыр.
6.1 Статистикалық мәліметтер
Соңғы он жылдықта жыл сайын жер қойнауының кенінен 70 мың ... ... ... ... 2.0 - 2.5% ғана ... ... қалған
бөлігі қоршаған ортаға түсіп отырған: 7% газ шығарылуымен, 90% қалдықтармен
және тағы ... ... саны ... ... ... жыл сайын 8-
10%-ға өсіп отырған. 1993 жылы құрамында күшәні бар ... ... ... улағыш қалдықтарының 90% жуығын құраған. 1985-1992
жылдар көрсеткіштері ... бұл ... ... 0,04% As бар 188 миллион
тонна күшәнді қалдықтар жиналған. Соның 86,67% байытатын фабрикалардың 0,04-
0,59% As ... ... ... ... табылады. Бұл бөліктерде
күшән табиғи түрінде кездессе де ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... жел мүжілуіне, қышқылдануына түсіп, үлкен
қауіптіліктер туғызады. ... ... ... қалдықтарындағы
күшәннің жалпы мөлшері шамамен 395 мың тоннаны құрайды.
Өскемен ... ... ... ... қорғасын зауытының ашық
алаңдарындағы үйінділерде құрамында күшәні бар қалдықтар көптеп жиналып
қалған. Оның негізгі 50% ға ... ... ... ... ... күшәні бар қалдықтар сақталатын болса қоршаған ... және ... ... ... ... әртүрлі сыртқы
әсерлерге түседі. Мұндай жағдайларды болдырмау ... ... ... ... көму ... оқшаулау немесе күшәнді тұрақты бір
пішінге алмастыру қажет.
Технологиялық аспектілер
Тұрақты күшәнді қалдықтарды технологиялық үрдістер мен ... да ... ... ... ... Бұл ... көпвалентті металдар
қатарындағы арсенаттардың синтетикалық және ... ... ... ... ... 5% әкт қосқан кезде, оның байытатын
фабрикалардың ысырылған бөлігіне жер асты ... және ... ... 200-500 есе төмендетеді. ... ... ... термиялық өңдеу нәтижесінде қалдықтардың ... ... ... ... ... ... ... барысында құрамында күшәні бар берік фазаларды құру,
оларды ... ... және ... ... ... зерттеу, күшәнді
ерітіндіні үйінділі өнімге, негізінен еріткіш пештердің қоқысына көмуге
негіз ... ... ... ... және ... ... олар ... бір-бірімен әсерлеспейді, ал бұл уақытта ... ... ... ... ... құрайды. Күшәнді
ангидридтің кальцийдің барлық қоспаларымен әсерлесуі:460-550(С кезіндегі-
қышқыл мен гидроқышқыл, ... ... ... ... мольдік
қатынас және 780(С жоғары температурада күйдіру кезінде күшән ... ... ... ... түседі. Алынған мәліметтер
[1272] статьясының мәліметтерімен сәйкестендіріледі. Қорғасынды еріткіш
қоқысының үйіндісіндегі кальций ... ... ... бірқалыпты
тарап, шыны фазасындағы қатты ерітіндінің ... ... ... 1271] ... ... ... ... және CaO- SiО ерітінділерінің
жүйесіне AsO және AsO-ті ... ... ... ... құрамына, температурасына, ауа төзімділігіне
тәуелділігі зерттелген.
[1275-1277] зерттемелерінің негізінде күшәннің газды ... ... ... ... ... Суда екі апта ... күшән концентрациясы 0,02 мг/л-дан жоғары болмаған.
Бос иондар ертінділерінде кальцийдің болуы бейтарап орталардағы күшән
концентрациясының және ауыр ... ... ... әкелетіндігін
[1306-1308] зерттемелері көрсетті.
Улағыштығы бойынша өндірістік қалдықтардың топтастырылуы
Улағыштық дәрежесі ... ... ... ... 4 ... ... ... есептеу формулалары:
К=
(ШМК)/(S+C) ... ... ... ... ... компонентінің шекті мүмкін
концентрациясы, мг/кг;
ЛД-тәжірибе жүргізілетін жануарлардың 50% ... ... ... ... дене ... ... ерігіштігінің шамасын бөлумен алынатын коэфицент.
С= қалдықтың жалпы салмағындағы улағыш элементтің ... ... ... ... ... Оның сандық мәні 0-1аралығында.
i – улағыш компоненттің белгіленуі.
Алынған К мәнінің негізінде топтастыру кестесі бойынша берілген
қалдық улағыштығының класын анықтайды.
1992 жылы ... ... ... ... (№632) ... ... ... таратқан үшін төлем енгізілген. Төлем мөлшері улағыштық
класы ... ... ... нормативтерге сәйкес түсті
металлургияның көп тонналы қалдықтары IV ... ... ... ... ... ... ... талаптарын практика
реалиясымен сәйкестендіру мүмкіндігі жүргізілген.
1 және 2 ... ... ... Кі мағынасының әртүрлі болмауы
үшін екінші формуласын
Кі=(ЛД) i/(S+0.1F+C)I
түрінде жазу ұсынылған. Сонымен қатар сіндіргіш ... ... IV ... Кі ... ... ... бекіту ұсынылған, бұл шектерден асатын Кі
мәндерінің қалдықтары үшін ұлағыш емес өндірістік қалдықтар ... ... ... ... ... ... ... шекті мәндері
енгізілген [1312] (6,1 ... және ... ... ... ) ... ... ... өндірісті қатыстырмай қоршаған ортадан жекелеуін ... ... ... оны сақтау және көму болып табылады. Күшәнді
қоспаларды траншияда, ... ... ... ... ... ... ... үшін, сақтау лрындарының жекеленуін қамтамасыз
ететін әртүрлі ... ... ... ... тығыздау, пленкалы
және тоқу материалдары(күл мен бетонның, битумды заттардың қоспалары, сұйық
әйнек және ... жел ... ... ... ... қалдықтарды сақтауға (әртүрлі) цементтелген жер
асты қабатын және басқа бетон далған жер асты ... ... ... және шет ... жүргізілген көптеген жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... және арсенатқа дейін
қышқылдануынан Бетонға сульфидті-арсенитті ... ... ... ... Бетонды ерітіндінің қатуы кезінде күшәнді
компонеттердің кальций ... ... ... физика-химиялық
зерттеулермен көрсетілген. Күшән бетон, ак, күл, ... ... ... силикаттарының қоспалары негізінде жасалынған қатты
монолиттерімен су арқылы шайылады. Ерігіштіктің ... ... ... ... ... белгіленген. Цементтің әртүрлі маркаларын
қолдану үйінді массивтерінің қатуы үшін ... ... ... ... Аs-ты 15 % қа ... ... ... клинкер 4-класының
бетонымен салыстырғандағы портландцемент ... ... ... ... 400 ... ... ... шайылғыштығы мен беріктігін сынаудың оң ... ... ... ... ... шөгінділердің келесі
түрлері қолданылған: гидролитилі, («Североникель» ... ... ... ... ... (НОР, 4,9%As), және ... арсенаттар бетонда қандай да бір біріктіріледі құрмай
бетон салмағындағы механикалық ... ... ... ... зерттханалары көрсетті. Сонымен, бетоннан күшәнді шаю дәрежесі ... мен ... ... мөлшеріне байланысты болады. Қазіргі уақытқа
дейін бетонды ... ... ... ... ... ... жоқ. ... цементті тас көмірқышқылы коррозиясының ... ... ... (РН ... ... көп ... ... тастың фазалы құрамы тұрақты болады. СО2 енуі әк ... ... ... ... ... ... РН 9,4 дейін төмендесе
СаСО азайып бетон толық ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ...... – | |
| | ... мет|Казнедра | |
| |1954 ж |1976 ж |1980 ж |1996 ж | ... |3364 |74000 |128042 |270000 ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... өсуі ... % бастапқы|19,3 |15,0 |7,6 |2,9 | ... | | | | | ... % ... |636 |11000 |9731 |7830 |As ... ... | | | | ... |
| | | | | ... ... |0 |4,3 |11,1 |16,4 |- ... ... | | | | |
|% | | | | | ... |- |3282 |14981 |44280 |- ... ... |0 |149 |576 |1030 |- ... т/г | | | | | ... қалдықтардың үйінділерін уақытша сақтау қоршаған ортаны
қорғаудың маңызды шарасы болып табылады. Сыртқы ... ... ... ... ... ... қорғасынды өндірісте ... ... цех ... ... ... түрінде шығарылып отырған.
Күшәнді қалдықтарды африкалық, ... ... және ... ... ... мемлекеттерге шығару және әлемдік тұхитқа төгу жөнінен
алдыңғы қатарлы мемлекеттер тәжірибесі де қоршаған ... ... ... ... 1930ж Балтық теңізіне 7000т As төгілген. Бұл тәжірибе ... ... ... ... ... жыл сайын солтүстік теңізге 950т
жуық күмәнді ... ... ... ... ... үшін ... ... болып
табылады. оларды кен орындарының қуыстарын, жер астында тығыз қорғағыш
жамылғыны құру үшін және ... ... жабу үшін ... ... ... ... арсенатты – кальцийлі тұздар диффузиясын ... ... ... ... Бетонды
сипаттамалардың құрылымды – механикалық мәнді өзгерістері байқалмады.
Диффузия кезінде тек қана ... ... және ... ... ... 12,4 – 11,9 ... ... Алынған мәліметтер негізінде
зерттеу тәжірибелері жүргізіліп, технологиялық ... ... ... ... жабу жобалары өңделген. ШҚЗ – да ... ескі ... ... 30 мың ... жуығы жабылған. Бұл
уақытқа дейін «Электроцинк» Зауытында құрамында 35 мың – ... бар ... ... да ... ... ... – 16/20 бағдарламасы бойынша «Минтүстімет»-те жүргізілген жұмыстар
күшәнді қалдықтарды сақтау, өңдеу және көму мәселелерін шешуді қамтамасыз
етті. ... пен ... ... ... ... ... шарттарға қарағанда басқа да нұқсалары бар ағымдағы қалдықтарды
өңдеу технологиясы жүзеге ... Ол ... ... ... және ІІІ – ІҮ ... ... сақтау ыңғайлығымен
қорытындыланады, ал нақтырақ келсек:
- темір – күшәнді шпейза;
- металлургия өндірісінің қалдық үйінділері;
- Таулы жұмыстарды және ... ... құру ... арналған бетондыр;
- ерігіштігі төмен күшән, темір арсенатының және басқа металдардың
сульфидтері.
Осы бағдарламаны дамыту үшін, экологиялық ... ... ... өңдеудің ғылыми негізделген технологиялық концепциясы жасалды.
Өскемен ... ... ... ... үшін ... ... дайындалған жобалық ұсыныстар басқа салалардағы өнеркәсіптерге және
басқа аймақтарға енгізілуі мүмкін.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиоактивті қалдықтарды көмуді әлемдік тәжірибеде талдау80 бет
Қатты қалдықтарды қайта өңдеу және залалсыздандыру8 бет
Асқын кернеу шектнгіштер.Комутациялық аппараттар28 бет
Есірткіге еліткен елдің ертеңі күмәнді12 бет
Коммерциялық банктердегі күмәнді несиені басқару58 бет
Комуналдық секторда энергияны тұтынуды төмендету10 бет
Пестицидтерді (улы химикаттарды) залалсыздандыруға қойылатын талаптар11 бет
Радиоактивті қалдықтардың жер қойнауындағы сақтау орындары мен қорымдарын құрудың қазіргі программалары мен жобалары9 бет
Сүтті залалсыздандыруға арналған инфузионды булы түйіспелі қондырғылар8 бет
Транспорттық комуникациялар және қондырғылар9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь