Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қалыптасуы мен дамуы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Салықтың экономикалық мазмұны, атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Салық жүйесінің мәні, құрылу қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫ
2.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қалыптасу кезеңдері және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
2.2 Қазақстан Респуюликасының қазіргі салық жүйесінің дамуы ... ... ... ...18

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Бүгінде Қазақстан Республикасы егемендік алып, дербес мемлекет болған және белсенді түрде нарықтық экономикаға өту кезінде экономиканы реттеуде бюджет-салықтық реттеу, яғни фискалдық саясаттың маңыздылығы жоғары болып табылады. Өзінің тәуелсіздігін және дербестігін алған кез келген мемлекетке тұрақты, әрі күшті қаржылық база керек. Дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғандай нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің қаржылық негізі шаруашылық субъектілерден және халықтардан жиналған салық болып табылады. Фискалдық саяссаттың маңыздылығы ол мемлекеттің экономиканы реттеудің тікелей әдісі болып табылады, бұл саясатты қолданудың нәтижесі тез арада өз қызметін атқарып, нәтиже бере бастайды. Яғни экономикалық реттеуді дереу іске асырудың қажеттігі туындаған жағдайда фискалдық саясаттың реттеу құралдары мен әдістерінің маңыздылығы зор болып табылады.
Салық жүйесі - Қазақстанның экономикалық дамуының негізгі шарттарының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Қазіргі уақытта салық алдында тұрған негізгі міндеттерді орындауға бағытталған жүйелі жиынтық реформалардың бір тармағы болуға тиісті.
Салық жүйесінің қалыптасуы мен дамуын зерделеу кезінде танып білудің негізгі әдісі - материалистік диалектикалық-тарихи әдіс қолданылады, ол нақты тарихи жағдайларды ескере отырып, салық жүйесінің дамуы мен құрылымын зерттеуді болжайды.
Қазақстан Республикасының егемендігі, оның әлеуметтік бағдарлы нарықтық қатынастарға бағытталған даму жолына көшуі, мемлекет және қоғам мүддесіне кажетті қаржы-қаражаттардың мемлекет құзырында орталықтандырылуы, сондай-ақ өтпелі кезеңдегі экономиканы реттеу барысында пайдаланылатын салықтың экономика аяларынан өзіне тиесілі орнын алуының басты себебіне айналып отыр.
Курстық жұмыстың тақырыбы: Қазақстан Республикасының салық жүйесі: қалыптасу кезеңдері, қазіргі жай - күйі жетілдіру жолдары .
Тақырып өзектілігі – бүгінгі күні салық жүйесінің төңірігінде елеулі проблемалар туып отыр. Мемлекеттің салық жүйесі мемлекеттегі қолданылып жүрген салықтардың жиынтығы, салықтық қызмет органдарының жүйесі және салықтық заңнаманы білдіреді. Салықтардың және бүтіндей салықтық жүйенің тиімділігіне қол жеткізу мемлекеттің экономикалық дамуы мен өркендеуінің сенімді арқауы болды. Біздің салық жүйемізді халықаралық стандартқа жақындататын шаралар – салық жүйесін төмендету және салық түрлерін қысқарту болып табылады
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі - Қазақстан Республикасының салық жүйесі және оның қалыптасуы, даму тарихы, нарықтық экономикадағы рөлі, проблемалары мен жетілдіру жолдары қарастырылады.
Курстық жұмыстың мақсаты - салық, салық жүйесі, қалыптасуы мен дамуына талдау жасау, Қазақстан Республикасындағы салық жүйесінің ішкі қасиеттері мен белгілерін білдіретін қызметтерін анықтау,Қазақстан Республикасының қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері мен оны жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.
1. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгi Салық комитетiнiң кейбiр мәселелерi Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 29 қазандағы № 1127 қаулысы
2. Ермекбаева Б.Ж. «Салықтар және салық салу» Алматы 2005ж.
3. Ермекбаева Б. Ж. «Салық салу негіздері» Алматы 2006 ж.
4. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы” Салық Кодексі (2011.06.01. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен
5. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005.
6. Иманбаев Н. Салықтық құқық:-Алматы 2005 ж.
7. «Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы» журналы 2008, 2009, 2010 жылдар.
8. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2010, №6
9. Статистический ежегодник. Алматы. – 2010г.
10. Қазақстанның қысқаша статистикалық жылнамалығы.-Алматы: Қазақстан Республикасы статистика агенттігі, 2010ж.
11. Юткина Т. Р. «Налоги и налогооблажение» Москва 2008 г.
12. Русаков Н. Н. «Налоги и налогооблажение» Москва 2007 г.
13. «Салық комитеті туралы ереже» Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің 2008 жыл 24 сәуір № 201 бұйрығымен бекітілген.
14. Қазақстан Республикасы салық қызметінің даму стартегиясы. 2007 жылғы 12 қазандағы № 734 бұйрығына қосымша.
15. Уровень жизни населения в Казахстане.- Алматы: ҚР Статистика агенттігі, 2009ж.
16. Қазақстанның қысқаша статистикалық жылнамалығы.-Алматы: Қазақстан Республикасы статистика агенттігі, 2010ж.
17. Иманбаев Н. Салықтық құқық:-Алматы 2005 ж.
18. Salyk.kz.
19. Kazinform.kz.
20. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009-2011 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы, 2009 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................................................................................................3
1 САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ Салықтың экономикалық мазмұны, атқаратын қызметтері..........................5
1.2 Салық жүйесінің мәні, ... ... ... ... САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫ
2.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің ... ... және ... ... ... қазіргі салық жүйесінің дамуы...............18
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ...................................................................................27
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР...................................................................32
КIРIСПЕ
Бүгінде Қазақстан Республикасы егемендік алып, дербес мемлекет ... және ... ... ... ... өту кезінде экономиканы реттеуде бюджет-салықтық реттеу, яғни фискалдық саясаттың маңыздылығы жоғары болып табылады. Өзінің тәуелсіздігін және дербестігін алған кез ... ... ... әрі ... ... база ... Дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғандай нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің қаржылық негізі шаруашылық субъектілерден және ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығы ол мемлекеттің экономиканы реттеудің тікелей әдісі болып табылады, бұл саясатты қолданудың нәтижесі тез ... өз ... ... ... бере ... Яғни ... ... дереу іске асырудың қажеттігі туындаған жағдайда фискалдық саясаттың реттеу құралдары мен әдістерінің ... зор ... ... жүйесі - Қазақстанның экономикалық дамуының негізгі шарттарының маңызды құрамдас бөлігі ... ... ... ... ... ... тұрған негізгі міндеттерді орындауға бағытталған жүйелі жиынтық реформалардың бір тармағы болуға тиісті.
Салық жүйесінің қалыптасуы мен дамуын зерделеу кезінде танып ... ... ... - ... ... әдіс ... ол ... тарихи жағдайларды ескере отырып, салық жүйесінің дамуы мен құрылымын зерттеуді болжайды.
Қазақстан Республикасының егемендігі, оның әлеуметтік бағдарлы нарықтық ... ... даму ... ... мемлекет және қоғам мүддесіне кажетті қаржы-қаражаттардың мемлекет құзырында ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын салықтың экономика аяларынан өзіне тиесілі орнын алуының басты себебіне айналып отыр.
Курстық жұмыстың тақырыбы: ... ... ... жүйесі: қалыптасу кезеңдері, қазіргі жай - күйі жетілдіру жолдары .
Тақырып өзектілігі - ... күні ... ... ... ... ... туып отыр. Мемлекеттің салық жүйесі мемлекеттегі қолданылып жүрген салықтардың жиынтығы, ... ... ... ... және ... ... ... Салықтардың және бүтіндей салықтық жүйенің тиімділігіне қол ... ... ... ... мен ... ... арқауы болды. Біздің салық жүйемізді халықаралық стандартқа жақындататын шаралар - салық жүйесін төмендету және ... ... ... ... табылады
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі - Қазақстан Республикасының салық жүйесі және оның қалыптасуы, даму тарихы, нарықтық экономикадағы рөлі, проблемалары мен ... ... ... ... ... - ... ... жүйесі, қалыптасуы мен дамуына талдау жасау, Қазақстан Республикасындағы салық жүйесінің ішкі қасиеттері мен белгілерін білдіретін қызметтерін анықтау,Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мен оны жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.
Бұл мақсатқа жету үшін ... ... ... ... тиіс:
* Салық және салық жүйесінің түсінігі мен оның ... ... ... ... ... ... сипаттама беру;
* салық салу функцияларын ашып көрсету;
* Салықтың жалпы экономикалық мәнiн ашу;
* Қазақстан Республикасының салық ... ... мен ... және оны ... ... атап ... ... жүйесінің өзекті проблемаларын қарастыру.
Курстық жұмыстың құрылымына келетін болсақ, ол кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттір тізімінен тұрады. Негізгі ... үш ... ... ... ... - Салық жүйесінің теориялық негіздері. Екінші тарау Қазақстан Республикасының салық жүйесінің ... және ... ... Ал, үшінші тарау Қазақстан Республикасының салық жүйесін жетілдіру жолдарына арналған.
1 САЛЫҚ ... ... ... ... ... мазмұны, атқаратын қызметтері.
"Салық" ұғымы әр түрлi экономикалық ... әр ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде "салық" ұғымы бюджет қорына белгiлi бiр көлемде және белгiлi бiр уақытта түсетiн мiндеттi төлем ретiнде қарастырылады.
Салықтар - ... ... ... ... және жеке ... ... бiр мөлшерде және мерзiмде түсетiн мiндеттi төлемдер болып табылады. Салықтар - шаруашылық жүргiзушi ... жеке ... ... екi арадағы мемлекеттiк орталықтандырылған қаржы көздерiн құруға байланысты туындайтын қаржылық қатынастарды сипатайтын экономикалық категория. Салықтардың экономикалық мәнi ... ... ... ... ... ... мен ... табысының қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бiр бөлiгiн көрсетедi.
* Екiншiден, шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен ... ... ... бiр мөлшерiн мемлекет үлесiне жинақтап, жиынтықтардың қаржылық қатынастарын көрсетедi. ... ... шығу тегi ... ... ... ... өмiр ... мен дамуының негiзгi қаржылық көзi болып табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруi, оның құрылуымен, жаңаруымен бiрге қалыптасады. Әрбiр мемлекетке ... iшкi және ... ... жүргiзу үшiн белгiлi бiр деңгейде қаржының көздерi керек екенi белгiлi. Ал салықтар ... осы ... ... ... ... көзi. Мемлекет салықтарды экономиканы дамытуға, ынталандаруға және экономиканың маңызды, дамуды қажет ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Салықтар бұрыннан белгілі мемлекеттің қызметінің барлық бағыттарын қаржыландыру көзі және ... ... іске ... экономикалық құралы болып табылады. Салықтар заңдық тұрғыдан мемлекеттің тәуелсіз ... бірі ... ... ... ... ... жағдайлардың туындауында үлкен рольді атқаруға орындауға қабілетті. Олардың түрлері ставкаларын реттей отырып, экономиканың тұрақты дамуына ... ... ... салықтарды экономиканы дамыту,тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланылады.
Мемлекеттің ... ... ... яғни мемлекеттік реттеу, қоғам дамуының әрбір кезеңіндегі шешілетін нақты ... мен ... ... Бұл ... қай түрін болмасын, экономикалық қатынастарды салық саясатының көмегімен бөлу және қайта бөлу құрайды. Осы арқылы мемлекет экономика дамуының цикілдік ... ... ... дамытады және әлеуметтік қақтығыстарды жеңілдетеді. Мемлекет салық саясатын жүргізу барысында рентабельдік, қоғамдық көзқарас пен ... ... ... ... ... мәнiн толық түсiну үшiн олардың экономикалық маңызын түсiну қажет. Ал салықтардың ... ... ... атқаратын қызметiне тiкелей қатысты.
Сонымен, салықтардың жалпы экономика дамуында атқаратын келесiдей қызметтерi бар:
* ... ... ... ... бөлу.
Салықтардың бiрiншi қызметi - фискалдық немесе бюджеттiк қызмет деп аталады. Бұл салық қызметi арқылы ... ... кiрiс ... ... ... қоғамдық мiндетi құрылады. Себебi, салықтар мемлекеттiк бюджеттiң кiрiсiн топтастыра отырып, әлеуметтiк, әскери, ... ... ... ... және тағы ... да ... iске асуын қамтамасыз етедi. Фискалдық функция барлық ... тән ... ... Оның көмегімен бюджеттік қор қалыптасады. Мұның өзі ... ... ... арттыра түседі. Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің кірістерін толтыра отырып, экономиканы, әлеуметтік - ... ... ... ... ... ... ... белгілі 2009 жылы салық жүйесінде әділеттілікті, оның тұрақтылығы және анықтылығын, салық төлеушілердің барлық категориясына қатысты салық жүктемесінің ... және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған негізгі құжат - Салық және ... ... ... да ... ... ... Салық Кодексі пайда болды.
Аталған заңнаманың негізінде салықтар мен басқа да міндетті төлемдер санының қысқартылуы және салық салу ... ... ... салу ... ... ... көшірілуі, салық жүйесінің экономика талаптарына сәйкестендірілуі елдегі салық ауыртпалығының төмендеуіне, шаруашылық субъектілерінің ... ... және ... ... ... ... жоғарлауына мүмкіндік жасады.[4]
Салықтардың екiншi маңызды қызметi ол реттеушiлiк қызмет. Реттеушiлiк қызметi салық механизмi арқылы iске ... Оның ... ... ... ... ... мен ... жеңiлдiктерi. Салықтық реттеудiң тетiктерi тек қана өндiрiстiң ... ... қана ... сонымен қатар ақша және баға саясаты, шетелдiк инвесторларды ынталандыру, шағын және орта кәсiпкерлiктi дамыту және ... ... ... ... бар ... мен өнеркәсiп салаларын қолдау мақсатында қажет болып табылады. Әрине салықтық ... ... ... ... ... үшiн олардың басқа да экономикалық құралдармен және саясаттармен тығыз байланыста болуы қажет. ... ... ... ... салық ставкаларын шектен тыс жоғары деңгейде белгiлеу өндiрiстiң тоқтауына, өндiрушi ... өз iсiне ... ... жоғалтуына және көлеңкелi экономиканың дамуына әкеледi. Мысалы, әлемдiк тәжiрибе бойынша табыс ... ... ... ... ... 35-40 пайыздан аспауы қажет.
Салық механизмiмiн, оның iшiнде салық ставкаларының деңгейiн зерттеген ғалымдардың тұжырымдамасы мынаны ... Егер ... ... ... ... ... ... 50%-нан асып кетсе, онда ол өндiрiстiң тоқтап қалуына әкелiп соқтырады. Себебi, нарықтағы кәсiпорындар өздерiнiң өндiрiс ... жаба ... ...
* Егер салық мөлешi салық төлеушi табысының 45-50%-ы аралығында болса, онда жай ұдайы өндiрiске әкеледi.
* Егер ... ... ... ... табысының 35-40%-ы мөлшерi аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндiрiске әкеледi.
Шаруашылық субъектiлер мен халықтар табысының бiр бөлiгiн мемлекеттiң орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... қызметiн көрсетедi. Бұл қызметтiң iс-әрекетiнiң көлемiн жалпы iшкi өнiмдегi салықтардың алатын үлес ... ... ... болады.
Салықтардың экономикадағы келесi негiзгi қызметi - ол ... ... яғни ... ... ... ... ... арқылы салық механизмiнiң қызмет етуiнiң тиiмдiлiгi бағаланады, қаржы ресурстарының ... ... iсi ... ... ... мен ... ... жетiлдiру жолдары қарастырылады. Бюджетке салықтардың түспеуі (уақытында келіп түспеген ақшалай төлемдер мен олардың жиналмаған сомасының есеп айырысу көлеміне ... ... ... мен басқаруға, тауар айналымының қалыптасуына, ақша-несие жүйесіне, әсіресе әлеуметтік саясатты жүргізуге күрделі кедергісін тигізеді. Өндірістің шағын көлемі мен ... ... ... қиыншылығы, кәсіпорындар арасында ақшалай есеп айырысудың бұзылуы, ... ... мен ... ... Төмен дәрежелі жалақы мен әлеуметтік жәрдемақылар - міне осындай экономикалық факторлар, ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі белгілі - мемлекеттің салықты жинауының тұрақтылығы мен артуы, ең алдымен іскерлік ... ... ... ... ... және ... әл-ауқатын көтерумен тікелей байланысты. Қазынаның салық көздерін, салық төлеушілердің мүлкіне, табысына ... ... ... ... ... ... жолы арқылы емес, керісінше, бұларды дамыту үшін жағдайлар туғызу негізінде нығайтуы қажет.
Салық салудың бақылау функциясының арқасында ... ... ... ... қаржы ресурстарының қозғалысын бақылау қамтамасыз етіледі, салық жүйесі мен бюджеттік саясатқа өзгерістер енгізуі қажеттілігі анықталады. ... яғни ... ... ... ... тек бөлу функциясының әрекет жағдайында ғана көрінеді. Осылайша, бұл екі функция ... ... ... ... мен ... ... ... анықтайды.
Қайта болу функциясы арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлігі мемлекет қарамағына өтеді. Бұл ... ... ... ішкі ... өнімде салықтардың алатын үлесі арқылы анықталады.
Сондай-ақ салықтың ынталандырушы функциясына тоқталып өтсек, ынталандырушы ... ... жеке ... ... ... ерекше тәртібін (жеңілдетілген және қарапайымдатылған) қолдануымен байланысты. ... ... ... ... ... ... ... салынатын базаны ығысытруды, салық төлемдерінің мерзімін ұзатруды (қысқартуды)енгізуді, бюджетті-салықтық несиені ұсынуды. Салықтың бірнеше түрін біріңғай міндетті жарнаға ... және ... да ... ... ... арқылы, мемлекеттің салық салуды басқару органдарының, нақты кәсіпорындар мен азаматтардың иелігіне қосымша ақшалай қорын ұсынады. Бұл ... ... ... мен жеке ... ... ... ... мүмкіншілігін және игіліктерді тұтынуын арттырады. Салық салудың жеңілдіктері мен қарапайымдылығы, меслекеттің экономикалық және әлеуметтік артықшылқтарды қолдау әдісі болып табылады. [9]
Қазіргі ... ... ... ... ... қиыншылықтан қорғауды қамтамасыз ететін әлеуметтік қолдау жүйесі бар. ... ... ... - ... табысы аз мүшелеріне, қаржылай көмек ретінде көрсетілетін үкімет бағдарламасы. ... ... ... ... ақы, қарттар мен мүгедектерге берілетін зейнетақы және әл-ауқаты нашар отбасыларына берілетін әлеуметтік көмектер мен әлеуметтік сақтандырудың ... да ... ... ... ... ... ... медициналық қызмет көрсетуі, тегін пәтер беруі, сондай- ақ табысы аз отбасыларына әлеуметтік қызметтер көрсетуі және т.б. ... ... ... ... ... қоғамдағы табысты қайта бөлумен іске асады. Осылардың негізінде біреулердан салық өндіріліп ... ... ... ... ақы ... беріледі. Қазіргі қоғамның әлеуметтік тұрақтылығын қамтамаыз ететін ... ... ... болып: жұмысты ұсынушылар мен жалданып жұмыс істеушілердің әлеуметтік салығы және жеке ... ... ... бойынша салық жеңілдігінің жүйесі жатады. [5]
Фискалды және бөлу функциясы бір бірімен тығыз байланысты және салық төлеушілердің табыстарын салық төлеушілерден мемлекетке ... ... ... бір ... ... ... Фискалды функцияның ойдағыдай орындалмауы әлеуметтік-экономикалық үдерістердің әлсіз түрде реттелуіне алып келеді. ... ... ... ... бөлу ... ... жоспарына ықпал ете отырып, меншіктің, халық шаруашылығының қайбір түрінің дамуын қолдау арқылы бөлек ... ... ... ... ...
Бөлу функциясының әлеуметтік жағдайларға қаншалықты әсер ететіндігі олардың, яғни салықтардың бөлу қатынастарының ерекше орталықтандырылған бөлігі болып ... және олар ... ... ... ... ... ... мемлекеттің, жалпы қоғамның мүддесін қорғайтындығында. Ал, екінші жағынан, әртүрлі әлеуметтік деңгейлерде белгілі бір мақсаттарға жету кезінде ... ... ... ... көп варианттығы мен көп түрлілігі де жоқ емес.
Салықтардың бөлу функциясы оның ұдайы өндірістік үрдістегі атқаратын рөлінің көпқырлылығын сипаттайды. ... ... ... ... ... ... қажет екені белгілі болғаннан кейін, елде салық механизмі арқылы жүзеге асырылатын реттеушілік қасиет етек алды. Барлық өндірістік емес салалар мен ... ... ... ... қаржы ресурстары өндірісте пайда болады, сондықтан, өндіріс - ... ... ... де ... ... ... ...
Қазақстан Республикасында Салық кодексіне сәйкес, қазіргі кезде мынадай ... ... ... табыс салығы;
2.жеке табыс салығы;
3.қосылған құн салығы; ... ... ... ... ... ... арнаулы төлемдері мен салықтары;
7.әлеуметтік салық;
8.көлік құралы салығы;
9.жер ... ... ...
11.ойын бизнесі салығы;
12.тіркелген салық;
13.бірыңғай жер салығы;
Салық саясаты - мемлекеттің қаржылық қажеттіліктерін мемлекет пен салық төлеушілердің экономикалық ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында жаңа салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді белгілеу және қолданыстағыларының күшін жою, салық және бюджетке ... ... да ... ... бойынша ставкаларды, салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілерді, салық базасын ... ... ... ... ... ... салу жалпыға бірдей және міндетті болып табылады.
1.2 Салық жүйесінің мәні, құрылу қағидалары
ұғымымен ұғымы ... ... ... алынатын салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлем түрлерінің, оны құру мен ... ... мен ... принциптерінің, салық заңдары мен салыққа қатысты нормативті актілердің, салық қызметі органдарының жиынтығы ... ... ... ... ... жағынан салық жүйесі мемлекеттің, аймақтардың және муниципалды құрылымдардың қызметін қаржылай қамтамасыз етуге байланысты әр түрлі мемлекеттер, мемлекет пен салық төлеуші ... әр ... ... ... арасындағы, сондай-ақ оған тікелей қатысушы заңды және жеке тұлғалар арасындағы күрделі өзара байланысты әлеуметтік-экономикалық қатынастардың жиынтығын құрайды.
Салық ... ... ... ... мыналар:
* салық құрамы дәл анықталуы қажет. Ол үшін салық заңдылығында мемлекетте ... ... ... тізімі мазмұндалуы керек;
* салық жүйесі салық төлеушілер үшін салықтан жалтару тиімсіз ... етіп ... ... ... ... ... Бұл әсіресе, салықтың дұрыс төленуі үшін бақылауды жүзеге асыруда маңызды;
* салық жүйесі салық төлеушінің өз қаражатын өндіріске салуына ықпал етуі ... ... ... ... ... ... ... ең негізгі құралы болуымен қатар, ел экономикасын қайта құруға, өндірістің ... ... және ... ... толығымен жүзеге асуына мүмкіндік туғызады[6]
Салық жүйесі - өзінің құрамы жағынан бірнеше компоненттерден тұратын күрделі модель.
Салық жүйесі компоненттерінің құрамы ... : ... ... және осы ... ... ... ... механизмі, яғни салық салу әдістері мен жолдары; нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар; салық салуды басқару және ... ... ... ... салудың әдістері мен жолдары, нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар, салық салуды ұйымдастыру, салық салудың негізгі принциптері және т.б-лар салық ... ... ... ... жақсыда, тиімді қызмет істеуіне салық салу механизмінің ... ... өте ... осы ... ... ... мен салық салу механизміне кеңірек тоқталайық.
Қандай да бір ... ... ... ... және элементтер болады. Салық салу механизмі де сол сияқты белгілі бір салық элементтерінен құралады.
Салық салу элементтері мыналар:
Субъект, объект, салық көзі, ... ... ... өлшем бірлігі салық оклады, салық жеңілдіктері, салық төлеу мерзімі мен тәртібі, салық төлеушінің және салық қызметі органдарының құқы мен ... - ... ... ... ... жазалау шаралары.
Енді осы әрбір элементке қысқаша түсінік берейік.
Салық субъекті (салық төлеуші) дегеніміз - заң бойынша ... ... ... ... жеке және ... ... объектісі - табыс, мүлік, еңбек ету түрі, қызмет көрсету, ақшамен ... ... ... ... беру, табиғи қорларды пайдалану, қосылған құн, айналым және т.б.
*Салық көзі - ... ... ... ... немесе бәсі өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.
*Ставкалар ... ... ... ... ставкалар салық объектісінен түсетін табыстың мөлшеріне байланыссыз, өлшем бірлігіне тұрақты соммамен тағайындалады.
*Проценттік ставкалар үш ... ... ... ... ... регрессивті және пропорционалды.
Үдемелі немесе прогрессивтік ставкалар салық салынатын табыстың ... ... ... ... өсіп ... ... ... салық салынатын табыстың төмендеуіне сәйкес, азайып отырады.
Пропорционалдық ставкалар салық салу объектісінің мөлшеріне байланыссыз, тұрақты бір процентпен тағайындалады.
Салық оклады - ... ... ... бір ... ... төлейтін салық сомасы.
Салық жеңілдіктері дегеніміз, заңға сәйкес салық ... ... ... ... ... түгел босату. Салық жеңілдіктеріне салықтан босатылатын, салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық ставкасын төмендету, салық ... ... ... жатады.
Салық төлеу мерзімі - салық төленетін уақыт.
Салық төлеу тәртібі - белгіленген ... ... ... ... ... бюджетке қандай салықтар төлеу керек екенін, яғни төлеу кезінде ... бір ... ... қызметінің негізгі міндеттері мыналар:
* салық заңдарының орындалуын қамтамасыз ету, оның ... ... ... ... салу ... жөнінде басқа мемлекеттермен жасалатын шарттардың жобаларын әзірлеуге қатысу;
* ... ... ... құқықтары мен міндеттерін түсіндіру, салық заңдары мен салық салу ... ... ... ... туралы салық төлеушілерге уақтылы хабарлап отыру.
Салық төлеушілер өз тарапынан мынадай міндеттерді атқарулары тиіс:
* уақытылы салық ... ... ... ... алуға;
* мемлекеттік салық комитетінің актілеріне сәйкес есеп құжаттамаларды ... осы есеп ... бес жыл бойы ... белгіленген мерзімде салық декларациясын тапсыру;
* атқарылған жұмыс немесе көрсетілген қызмет үшін төлемді жүзеге асыратын салық, төлеуші ... ... ... ... атқарушыға төленген соммалар туралы ақпарат беруге;
* салық заңдарын, ... ... ... ... ... ... қатаң сақтауға;
Салық жүйесінің көмегімен мемлекет субъектілерге шаруашылық жүргізудің және қоғамдағы әлеуметтік мәселелерді шешудің жағымды ... ... ... оны ... ...
Салық жүйесі экономикалық және әлеуметтік үдерістерге түрлі бағыттағы орындалатын өзінің функциялары, оның ішінде, ең алдымен түрлі деңгейдегі бюджет пен бюджеттік емес ... құру және ... ... ... ... ... субъектілеріне ыңғайлы жағдай туғызу арқылы әсер ете ... ... ... ... ... ... және ... салықтардың қосындысынан тұрады. Тікелей салықтар - салық төлеушілердің табысына немесе меншігіне тікелей қойылады. Біздің елімізде оларға: жер салығы, ... ... ... ... және т.б. ... Ал жанама салықтар тауар бағасына немесе көрсетілетін қызметтер тарифіне үстеме ретінде қойылып, тұтынушылармен төленеді. Тікелей салық салу кезінде ... ... ... пен салықты төлеушілер арасында пайда болса, ал жанама салықтарда - ... ... ... мемлекет пен төлеуші (тауарды немесе қызметтерді тұтынушы) арасында делдалдық қызмет атқаратын тауарды (қызметті) ... ... ... ... ... заңдылығы мен Конституциясының талаптарына сәйкес Парламентпен және кейбір жағдайларда Елбасымен белгіленеді.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ... ... ... МЕН ... ... ... ... жүйесінің қалыптасу кезеңдері және дамуы
Қазіргі кезде көптеген ... ... ... жаңа қосымша мақсатқа ие болып отыр. Олар әлеуметтік-экономикалық даму мен ... ... ... ... ... ... ... Бұл ерекшелік Қазақстанның салық жүйесіне де тән нәрсе, өйткені ол шаруашылық жүргізудің жаңа жүйесінде әрекет ... ... ... ... қағидалары елдегі болып жатқан реформаларға, оның ішінде, ... ... кем ... ... әлеуметтік саясатымен үйлесімді болуы шарт.
Біздіңше, еліміздің салық жүйесінің ... ... ... барысында жалпы мемлекеттің әлеуметтік- экономикалық дамуындағы басым бағыттарды саралап, сол ... ... ... ... жағдайларын қарастырамыз.
Қазіргі кездегі Қазақстандағы қызмет етіп отырған салық жүйесінің қалыптасуына басқа мемлекеттердегі сияқты ондаған ғасырлар талап ... XIX ... аяғы XX ... бас ... ... ... жүйесінің басқа нарықтық дамыған мемлекеттердегі заңдармен дамып, қалыптасып келді. Он жетінші ғасырға дейін басқа елдердегі сияқты салық жүйесі бізде де ... ... жоқ. ... ... алудың ең маңызды да күрделі кезеңдердің бірі ... ... ... ... ... ... жағдай жасаған тұрғындардан алынатын (выход) болды. салық салу ... ... ер ... мен ірі қара мал, ... сол уақыттағы экономиканың негізгі қозғаушы күштері болды. Аталған жағдайдан байқайтынымыз, тарихи кезеңінің ... ... салу ... аяқ асты пайда болған жоқ. Ресей мен Қазақстанның басқа елдермен салық жүйесінің ұқсастығы ... ... ... ... кейбір салық түрлерінің енгізілуімен негізделеді. Салықтық қатынастардың дамуындағы көрнекті кезеңдердің бірі болып, бірінші Петрдің өмір сүру ... ... Оның ... ... ... қосымша шығындарды талап етті, осымен байланысты тарихи жағынан жаңа табыстың түрлері қалыптаса бастады: елтаңбалық алым, әрбір ... мен ... ... салық. Сонымен бірге, кейбір салықтардың ауыртпалығы аз қамтылғандарға азайтылып отырды. Осылайша салық салудың әділеттілік қағидаты да ... ... ... салық жүйесінің дамуының кезеңдері қалыптасты. Салық жүйесінің дамуының алғашқы бес жылдығы, 1991-1995 жылдарын Қазақстанның өзіндік салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... ерекшелінеді. 1994 жылғы салық жүйесіндегі өзгерістер нәтижелі ... ... ... ... Қатаң салық саясаты өте үлкен салық мөлшерлемесіне қарамастан, "салық қақпанына" әкелді. ... ... ... ... ... ... ... келесі мәселелерді қамтыды:
1) Нарықтық қатынастарды ынталандыру, әсіресе:
+ кәсіпкерлікті қолдау;
+ мемлекеттік ... ... тек ... ... ... жеке ... ... кәсіпкерлікке ынталандырылуы;
+ салық салу бойынша кең заң ... ... ... екі-үш еселік салық салудан пайданы қорғау механизмін құру.
* Салық салуда көзделген әділеттілікке жету:
+ халықтың аз қамтылған бөлігін әлеуметтік ... ... ету, ... алу көзіне қарамастан, салық салудың бірдей шкаласын құру;
+ мемлекеттің ... және ... ... ... ... ... салу жүйесін құрудың әлемдік деңгейде пайдалануға ынталандыру.
Осы ... ... ... ... ... ... және ... стандарттарға сәйкестендіруге тырысушылық болды. Салық реформаларының мақсаты сол кездегі ... мен ... ... ... салық ауыртпалықтарын төмендету, сонымен қатар барлық жердегі ... ... ... қолдануын қамтамасыз ету болып табылады. [9]
Ең соңында аталған міндеттер мен ... ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарға өткенге дейін қатаң түрдегі орталықтандырылған жоспарлы экономика жағдайында салықтарды жинауда ешқандай қиындықтар болған жоқ және соған сәйкес ... ... ... бақылау аппараты қажет болған емес. Қазақстанның одан әрі әлеуметтік-экономикалық дамуы әлемдік ... ... ... құрылған әділеттілік, қарапайымдылық және экономикалық тиімділік қағидасына бағынатын салық заңнамасын қабылдауды талап етті.
Салықтар мен басқа да міндетті төлемдер санының ... және ... ... ... сәл де ... ... ... салу қағидаттарының халықаралық стандарттарға көшірілуі, салық жүйесінің нарықтық экономика талаптарына сәйкестендірілуі елдегі салық ауыртпалығының күрт төмендеуіне, ... ... ... ... және ... мемлекеттік бюджетке түсімдердің жоғарылауына мүмкіндік жасады.
Қазақстан ТМД елдерінің ішінде ең алғашқылардың бірі болып прогрессивті салық мөлшерлемесін құрастырып, ... ... ... жаңалықтардың бірі болып, 1997 жылдың шілде айынан бастап ... ... ... ... ... ... салықтық және салықтық емес төлемдер бойынша бюджетпен есеп айырысудың есепке жатқызу және одан қайтіп бас ... ... ... ... есептеу әдісіне ауысуы болып табылады. Мысалға, салықтық және салықтық емес түсімдер бойынша бюджетпен есеп айырысудың күмәнді ... 1997 жылы 8,43% ... ... 2000 жылы 0,16% ... ... ... 2001 жыдан бастап республикада бюджетпен есеп айырысу жүзеге асырылады. ... ... ... пен ... ... арасындағы қаржы қатынастары анықтайтын салықтар, салық механизмi яғни, салық салу әдiстерi мен тәсiлдерi, жолдары, ... ... мен ... қатысты кесiмдердiң, салық қызметi органдарының жиынтығын құрайды. Салық жүйесi мемлекет қаржы көздерiн жасаудың ең негiзгi құралы ... ... ел ... ... ... ... ... дамуына және саяси әлеуметтiк шаралардың толығымен iске асуына мүмкiндiк туғызады. Елiмiздiң салық ... ... бес ... ... ... ... ... (1992-1995 жж.) - салық жүйесiнiң базисiнiң салық ... ... және iске ... ... жж.) - нарықтық экономика талаптарына сай келетiн салық жүйесiн құруды ... ... жж.) - ... ... ескерiлуi арқылы салық жүйесiне өзгерiстер мен толықтыруларды енгiзу, салық жүйесiн одан әрi жетiлдiру;
4-кезең, (2003-2009жж. ) - ... ... ... iске ... 2009 ... 1 ... ... Жаңа Салық Кодексі ұлттық экономиканы қаржылық дағдарыстан сақтау және экономиканы фискалдық-салық саясаты арқылы барынша қолдау шараларының жүргізілу бағыттары іске ... Бұл ... ... салық түрлерінің мөлшерін азайту арқылы экономиканы ынталандыру (корпоративтік табыс ... 30 %-дан ... ал ҚҚС ... 12%-ға ... ... ... және орта бизнеске жеңілдіктерді беру уақытын ұзарту, ... ... ... 2010-2011 жылдарға арналған үш жылдық жоспарлау бағдарламасын енгізу шаралары болып табылады.
1991 жылы ... ... өз ... алуы ... ... ... ... пайда болуы мен қалыптасуына алып келді.
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің дамуында бес негізгі кезеңді байқауға болады. Қазақсатан Республикасының 1991 ... 25 ... ... Қазақстан Республикасындағы Салық жүйесі туралы заң тәуелсіз салық жүйесін құрудың ең алғашқы бастамасы болып табылды. Бұл еліміздің экономикасын ... ... ... бірі ... ... Осы ... елде ... өзгерістер болды және экономиканың дамуына көптеген құбылыстар, атап айтқанда, меншіктің көптеген ... ... ... жүргізуші субъектілер мен мемлекет арасындағы қатынастардың құқықтық негізде жүргізілуі және т.б құбылыстар іске аса бастады.
Осы заң ... ... рет ... ... 42 ... түрі ... етті және олар 3 ... бөлінді:
* жалпы мемлекеттік салықтар - 10;
* міндетті түрде төленетін жергілікті ... мен ... - ... ... ... мен ... 18 ... салықтардың негізін табыс салығы, пайдаға салынатын салық, қосылған кұнға салынатын салық, акциз салығы, жер ... және т.б ... ... ... ... көптеген кемшіліктері де болды. Атап айтқанда, басқа ... ... ... салық жүйеміздің жинақталған ғылыми және практикалық тәжірибелерінің жеткіліксіздігі, салық түрлерінің көптігі, халықаралық салық салу қағидаларының ... тыс ... ... ... ... дәлелсіз берілген жеңілдіктердің көптігі, т.б. Осыдан келіп ... ... ... ... ... туындады. Қазақсатан Үкіметі 1992 жылдың басында салық жүйесін кезеңді ... ... ... ... ... іске асырудығы негізгі кезең болып Қазақстан Республикасы Президентінің 24.04.95 ж. қабылдаған Заң күші бар ... ... Ол 1995 ж. 1-ші ... ... іске ... нәтижесінде бұрын қызмет еткен 42 салық түрінің орнына 11 салықтар мен алымдар қызмет ... ... Бұл ... Заңдылығы бойынша еліміздің салық жүйесі нарықтық қатынастар талабына біршама бейімделіп, халықаралық тәжірибеге мейлінше жақындатылды.
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің дамуының ... ... 1995 ... ... ... ... Республикасы Президентінің №2235 заң күші бар Жарлығының (келесіде Салық кодексі деп аталады) шығуымен байланысты. Онда ... ... ... мен ... ... ... ... стандар салық салу принциптеріне сәйкестендіру көзделген еді. Халықаралық эксперттердің пікірлері бойынша қаржы жүйесін қалыптастыруда бұл жарлық өте жоғары роль ... ... ... ... ... мен ... ... басқа да міндетті төлемдердін белгілеу, енгізу, есептеу және ... ... ... ... ... ... мемлекет пен салық төлеуші арасындағы салықтық міндеттемелерді ... ... ... яғни ... салу саласында туындайтын біртектес, бірақ өздеріне тән экономикалық және құқықтық мән-жайларына қарай ерекшеленетін қоғамдық ... ... ... әрі жүйелі түрде реттеуді қамтамасыз ететін, бірыңғай, жинақталған және кыйсындылық тұрғысынан ... ... ... ... құқықтық акт болып табылады.
Келесі кезең, яғни 1999 жылы салық жүйесі 5 рет күрделі өзгерістерге ... ... орай 2000 жылы 1 ... ... ... ... 17 түрлі салықтар мен алымдар қызмет етті. Сонымен, жарлықтың негізі - салық жүйесін барынша жеңілдету; салық санын азайту; негізгі ... ... ... және ... ... ... ... кеден заңдылығын жеңілдету болды. Бірақ экономикалық құрылымы мен динамикасы өзгергендіктен даму перспективаларын, экономиканы ұйымдастырудың жаңа формаларын, инвестициялық нарықты, қор нарығын ... ала ... жаңа ... ... шығару қажеттілігі туды.
Төртінші кезеңде, яғни 2001жылдың 12 маусымында Жаңа Салық Кодексі қабылданып, 2002 ж. 1-ші ... ... іске ... ... ... ... Республикасында қолданылатын салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті ... атап ... 9 ... 13 ... 9 ... ... баж, 4 кедендік алым белгіленген.Жалпы бұл кезеңді 2002 жылдан бастау алады деуге болады. ... осы жылы жаңа ... ... ... Ол ... ... болды:
- әлеуметтік экономикалық проблемаларды шешу үшін анық және қарама-қайшылықтарсыз экономикалық анықтама мен құқықтық өңдеу жасау;
- ... ... ... ... және ... ... ... қарама-қайшылықтарды жою;
- Салық Кодексін салықтық қатынастарды реттейтін жалғыз заңды ... ... ... ... ... ... салу базасы кеңейді, салық қызметінің барлық бөлімдерінде стратегиясын анықтады және жұмысы тиімділенді, құқық қорғау ұйымдарымен және ... да ... ... ... ... ... жылы ... 13 түрі болды. 2003 жылдан бастап алынып тасталды. 2005 жылы алымдарға өзгерістер енгізіледі, яғни: және және ... ... ... жылы ... өзгеріс енгізілді. Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақыға қосымша ... ... ... ... 2009 ... 1 қаңтарында қабылданған Жаңа Салық Кодексі кодексі ... іске ... Бұл ... ... ... Республикасында қолданылатын салықтар мен бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер, атап айтқанда 13 ... 5 ... 10 ... 1 мемлекеттiк баж және консулдық алым белгiленген.
2.2 Қазақстан Респуюликасының қазіргі салық жүйесінің дамуы
Қазақстан ... ... ... ... жүйесін ұйымдастырудың экономикалық және заңи принциптерінің кешені экономикалық - әлеуметтік ... ... және ... ... ... құруды көздейді, сондай-ақ салық әкімшілігінің ұтымды жүргізілуін және ... ... ... фискальдық тиімділігінің заңдылық шегінде дамуын негіздейді
Қазақстан Республикасы салық жүйесiн басқару ... ... ... ... ... ... Үкiметке, Қаржы министрлiгiне жүктеледi. Салық қызметi органы ... ... ... ... ... Комитетiнен және облыс, Астана, Алматы қалалары, аудандар мен қалалар бойынша салық комитеттерiнен тұрады. ... ... ... ... толық және уақытымен есеп алу үшін қаржылық, қызметтік және басқа да есептілікті кәсіптік деңгейге ... ... ... ... ... Ол - ҚР ИАСЖ ... - Қазақстан Республикасының интегралды ақпараттық салық жүйесі іс қағаздарын жүргізуді автоматтандыратын, сол арқылы Қазақстан Республикасының салық жүйесін модернизациялауға тағы бір ... ... ... ... ... ... ҚР ИАСЖ - бұл елді ... басқаруға көмектесетін қолданбалы бағдарламалар пакеті. [11]
Салық әкімшілігі институтын дамытудағы негізгі мақсаттар келесідей:
- ... ... ... ... ... стратегиялық бағыттары мен міндеттерін жүзеге асыруды қамтамасыз ету;
- ақпараттық технологияларды енгізу ... ... ... ... ... қанағаттандыру;
Осы мақсаттар өз алдына келесі міндеттерді қояды:
- ақпараттық технологиялар көмегімен салық ... ... ... ... және ... әдістерін жетілдіру;
- салық есептілігі формаларының электронды өңдеу және ... ... ... ... ... ... ... бағыттары:
1. ИНИС - салық төлеушілерді тіркеу және төлемдерду бюджеткеаудару;
2. ЭФНО - ... ... ... ... - ... ... мен салық салу объектілерінің мемлекеттік реестрі;
* ИС НДС - ... құн ... ... ... есептілігі және ҚР
ИСАЖ бағдарламалық өнімінің тағы басқа түрлері.
Қазақстан Республикасындағы салық жүйесін жетілдіру жолындағы жаңалықтардың бірі - жаңа ... ... ... енуі ... табылады. Салық төлеушілердің электронды есеп беруге көшуі 2003 жылдан бастап енгізілді, Жаңа салықтық форма - яғни ... есеп беру ... ... ... ... ... мен ... есепті электронды өңдеуде ерекше қатынасты талап етеді. Бұл жерде Салық Кодексіндегі номативті базаның ең маңызды бөлігі - декларация ... ... айта кету ... ... құрастыру ережелері халықаралық тәжірибе негізінде жасалған және олар болашақта айтарлықтай ... ... ... Бүгінгі күні барлық декларациялар бірыңғай жетілдірілген таптырмас кодталған жүйені ... ... ... Салық кодексі мемлекеттің даму ерекшеліктері мен нарықтық экономика талаптарына, халықаралық салықтық құқық стандарттарына сай ... ... ... құруға және оны дамытуға зор ықпалын тигізеді, сондай-ақ ол осы жүйенін тиісінше жұмыс істеуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қалау барысында аса күрделі проблемаларды шешуге тура ... Олар ... бір ... мынадай көптеген жағдайлар мен факторларды ескеруге мәжбүр етті: салық саясаты кепілді түрде мемлекеттік және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... экономиканың дамуын ынталандыру үшін аударымдар жарналары ең төмеңгі; салық төлеу психологиялық жағынан ауыр тимеу үшін ... салу ... ... жеңіл ету қажет болды.
Қазақстанның өзіндік салық жүйесінің экономикадағы нарықтық қатынастармен үйлестіріле ... ... ... ... ... саясаты өте үлкен салық мөлшерлемесіне қарамастан, "салық қақпанына" әкелді. Осыдан барып, ҚР-ғы ... ... ... мақсаттары келесі мәселелерді қамтыды:
1) Нарықтық қатынастарды ынталандыру, ...
+ ... ... ... ... ... тек ... қажеттіліктерін қанағаттандыру;
+ жеке салық төлеушінің кәсіпкерлікке ынталандырылуы;
+ салық салу бойынша кең заң шығарушылық базалар тәртібі;
+ екі-үш еселік салық ... ... ... механизмін құру.
2) Салық салуда көзделген әділеттілікке жету:
+ халықтың аз қамтылған бөлігін әлеуметтік қорғаумен қамтамасыз ету, ... алу ... ... ... ... ... ... құру;
+ мемлекеттің ұлттық және жергілікті мүдделерін есепке алу;
+ салық салу жүйесін құрудың әлемдік деңгейде пайдалануға ынталандыру.
Осы мақсаттарға ... ... ... жүйесін өзгертуге және халықаралық стандарттарға сәйкестендіруге тырысушылық болды. Салық реформаларының мақсаты сол кездегі салықтар мен төлемдерді ... ... ... ... төмендету, сонымен қатар барлық жердегі салық ережелерін бірдей қолдануын қамтамасыз ету болып табылады.
Ең соңында аталған міндеттер мен ... ... ... ... мәселесі қойылды, өйткені, нарықтық қатынастарға өткенге дейін қатаң түрдегі орталықтандырылған жоспарлы экономика жағдайында салықтарды жинауда ешқандай қиындықтар ... жоқ және ... ... арнайы, кәсіби мамандандырылған бақылау аппараты қажет болған емес. Қазақстанның одан әрі ... ... ... тәжірибеде жалпыға бірдей құрылған әділеттілік, қарапайымдылық және экономикалық тиімділік қағидасына бағынатын салық заңнамасын ... ... ... ТМД ... ішінде ең алғашқылардың бірі болып прогрессивті салық мөлшерлемесін құрастырып, практикаға енгізді. Маңызды жаңалықтардың бірі ... 1997 ... ... ... ... ... ... қаржылық тәртіпті қатайта түсетін, салықтық және салықтық емес төлемдер бойынша ... есеп ... ... ... және одан ... бас ... қысқартатын кассалық әдісінен есептеу әдісіне ауысуы болып ... ... ... және ... емес ... бойынша бюджетпен есеп айырысудың күмәнді үлесі 1997 жылы 8,43% құрайтын болса, 2002 жылы 0,16% дейін төмендеді, сөйтіп 2003 ... ... ... ... есеп ... ... асырылады. [16]
Кесте 1.
2008-2010 жылдардағы мемлекеттік бюджет кірісіндегі салықтық түсімдердің өсу қарқыны
(млрд.тг.)
Бюджет кірісі
2008ж
2009ж
2010ж
Өсу қарқыны (алдыңғы мерзіммен салыстырғанда, %)
2008
2009ж
2010ж
1
2
3
4
5
6
7
Салықтық түсімдер ... ... ... ... салығы
98,5
122,9
165,0
105,6
124,8
134,2
ҚҚС
242,9
343,9
489,5
105,0
141,6
142,3
Әлеуметтік салық
167,9
197,3
236,5
106,5
117,4
119,8
Кесте 1 жалғасы
Акциздер
29,9
33,4
47,4
110,8
111,7
141,9
Мүлікке салынатын салық
31,5
37,2
48,3
116,1
118,2
129,8
Жер салығы
5,9
6,9
7,9
108
116,1
114,4
Көлік құралдарына салынатын салық
5,9
7,0
8,4
117,5
118
120
Бонустар, роялти, өнімді бөлу ... ҚР ... ... ... ... әдебиет: ҚР ҚМ статистикалық бюллетені. 2008-2010 жж.
Соңғы 2010 жылдың қорытындысы бойынша салықтық түсімдердің өсу қарқыны алдыңғы ... ... 110,5 ... ... Ал 2009 ... салыстырғанда өсу қарқынының төмен болуының бірден бір себебі, 2010 ... ... ... ... жер қойнауын пайдаланушылардан түсетін барлық салықтық түсімдердің Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... әдісі бойынша ерекшеленетін, екі салық салу объектісін бөліп ... ... ... ... және ... ... салық агенттерімен жүзеге асырылатын төлем көзінен салық салынатын табыс және ... ... ... мен ... жеке тұлғалардың өзімен декларация тапсыру негізінде жүзеге асырылатын, төлем көзінен ... ... ... ... 2010 ... соңына дейін алынған жылдық табыстың мөлшеріне қарай, 5% тен 20%-ға дейінгі ... ... ... ... (2008 ... ... ... 5% тен 30%-ға дейін болды). Бірақ, аталған шкаланың 15% ... ... ... ... ... ... ... табысқа және 10% мөлшерлеме бойынша салық салынатын адвокаттар мен нотариустардың табыстарына қатысы жоқ болды. 2009 жылдың қаңтарынан бастап ... ... 10% ... ... ... салына бастады. Сонымен бірге, Қазақстанда жеке тұлғалардың табысын жалпыға ортақ декларациялау мәселесі осы күнге ... ... ... ... 2010 ... бастап жеке тұлғалардың бәріне бірдей табыстарын декларациялауға дайындық жүргізіледі. Қазақстанның салық жүйесінде аталған салық түсімі жағынан төртінші орында тұр ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджет кірісінің құрылымы ... ... ... ... ... табыс салығы
7,7
5,8
7,0
Әлеуметтік салық
13,0
9,4
10,1
ҚҚС
19,0
16,3
20,9
Акциздер
2,3
1,5
2,0
Мүлік салығы
2,4
1,8
2,0
Жер салығы
0,5
0,3
0,4
Көлік құралдары салығы
0,4
0,3
0,4
Табиғи ресурстарды пайдаланғаны үшін түсетін түсімдер
12,2
16,0
12,9
Халықаралық ... және ... ... салынатын салық
3,9
3,0
4,7
Басқа да салықтар мен алымдар
0,4
0,2
0,2
Кесте - 2 жалғасы
Салыққа жатпайтын түсімдер
6,3
3,1
2,3
Қолданылған әдебиет: ҚР ҚМ ... ... ... жж.
Жоғарыда қарастырып өткеніміздей, қоғам мүшелерінің өмірлік қажеттілігі қанағаттандырылатын әлеуметтік сала адамдардың тұрмыс- тіршілігінің көп қырларын ... Оның ... ... ... болып адамдардың өмір сүру деңгейінің көтерілуі болып табылады. Әлеуметтік даму және халықтың тұрмысын көтеру перспективаларын негіздеген кезде ... ... ... әлеуметтік үдерістердің басымдықтарын анықтап алу қажет. Белгілі бір тұрмыс деңгейін ... ... ... ... ұдайы өндірістік функциялар орындайтын саясатқа бет бұру өндірістің әлеуметтік бағыттылығын күшейте түседі. Аталған тәсіл, ... ... ... ... ... жүзеге асыру мен дамыту үшін жағдай жасау ... ... ... ... және ... ... көлемінің динамикасы мен деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Осыған байланысты әлеуметтік дамудың түйінді мәселесі болып экономиканы басқару жүйесінің барлық құрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... бет ... ... ... тәжірибесі көрсетіп отырғанындай, экономиканың тиімділігіне табыстардың бөліну теңсіздігін төмендетуге және қоғамдағы ... ... ... адам ... және ... ... ... жүйесіне мемлекет тарапынан аумақты инвестиция салу арқылы ғана жүзеге ... ... ... ... жағдайдағы негізгі міндеті экономикалық тиімділік пен салық механизмі арқылы ... ... ... трансферттер және әсер етудің басқа да тетіктерінің арасындағы баланстың сақталуын қамтамсыз ету. Тұрмыстың жақсаруы елдегі экономикалық өсуге тығыз байланысты. Ал, ... ... ... бірі ... ... ... болуы. Кедейлікті төмендету бойынша шаралар өндірістің өсуіне мүмкіндік жасай отырып, тұтыну сұранысын жоғарылатады, ол өз кезегінде салықтардың жиналуын ұлғайтады және сол ... ... ... жоғарылауына мүмкіндік ашылады.
Салық жүйесінің әлеуметтік бағыттылығына баға беру үшін, ең алдымен салық салудың жанама әлеуметтік салдарларын қарастырамыз. Оны ... үшін ... ... ... ... ... ... шығыстардың мөлшерін, халықтан түсетін салықтық түсімдердің өсу қарқынын және жан ... ... ... ... мен ЖІӨ - дегі ... ... сияқты көрсеткіштерді қарастырамыз.
Тұрақты әлеуметтік қатынастарды қолдай отырып, мемлекеттің әлеуметтік функциясы жиынтық сұраныстың құрылымы мен ... ... ... және олар ... түрде көрінеді:
* әлеуметтік субсидия халықтың төлем қабілеттілігін қамтамасыз етеді;
* мемлекеттің әлеуметтік- мәдени салалардағы мекемелерді ұстап түру үшін ... мен ... ... алуы рыноктың көптеген сегменттеріндегі ұсыныс пен сұранысты теңестіруге мүмкіндік береді;
* білім, денсаулық сақтау, мәдениет, әлеуметтік қамтамасыз ету және ... үй ... ... ... беру тек қана ... ... деген сұранысты жоғарылатып қоймай, сонымен бірге құрылыс индустриясының өнеркәсібі үшін аумақты ... ... және ұзақ ... ... ... ... сұранысты арттырады.
Әлеуметтік- мәдени шараларға мемлекеттік шығындар жұмсау - білікті және денсаулығы мықты жұмыс күшіне салынған инвестиция салу ... ... ... ... ... ... үшін қолданылатын шаралар және кәсіпкерлік ортаны қорғау болып табылады. [13]
Соңғы жылдары түсім жағынан экономикалық өсу ... ... ... ... ... бастағанын байқауға болады, бұл, әрі экономикамыздың өркендеуінің белгісі. 2010 жылдың бірінші қаңтарындағы жағдай бойынша әлеуметтік салаға ... ... ... шығындағы үлесі 48,0% құраған (2-сурет). Ал, былтырғы жылғы ... ... 8% -ға ... 2009 жылы бұл ... 50,0% ... Оның ... арнайы әлеуметтік көмек, мемлекеттік жәрдемақылардың мөлшері, зейнетақы төлемдері, білім және денсаулық сақтау салалары, мәдениет және ... және т.б. ... ... ... 2. 2010 ... ... ... шығысының құрылымы, %
ҚР Статистика агенттігінің мәліметтері, 2010ж.
Дегенмен, жалпы бюджет шығынындағы әлеуметтік бағыттағы шығындардың ... ... ... ... ... ... пен ... коммуналды шаруашылық шығындары алдыңғы жылмен салыстырғанда әлде-қайда жоғарылаған. Сонымен бірге, статистикалық мәліметтерден байқап отырғандай, жалпы ... ... ... беру мен ... ... ету ... ... едәуір төмендеген, денсаулық сақтауға жұмсалатын шығындардың үлесі соңғы жылы керісінше жоғарылаған.
Әлеуметтік қамтамасыз етуге жұмсалатын шығындардың үлесі жалпы 2009 ... бері ... ... беру саласына жұмсалған шығындардың үлесі 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы 1,1% ... ... ... ... ... ... ... сәйкесінше 2010 жылы 1,4%-ға жоғарылаған. [10]
Кесте 3.
2008-2010 жылдар аралығындағы жеке тұлғалардың табыс салығының ауыртпалығы коэффициентінің өсу серпіні
(%) ... ... ... ... ... ... Алматы 2008-2010 жж.
2008-2010 жылдар аралығында жалпы салық ауыртпалығы коэффициентінің төмендеп келгенін байқауға болады. ... ... 2008 ... ... ... ... ... Cалық мөлшерлемесіне өзеріс енгізіліп, күшіне енген болатын, яғни салық мөлшерлемесінің ең жоғарғы мөлшерлемесі 30 - дан 20 ... ... ...
3 ... ... ... ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ҚР Президентінің 2009 жылғы халыққа Жолдауында басты міндеттердің бірі болып Жаңа Салық Кодексін әзірлеу тапсырылды. ... ... ... ... ... экономикалық өсуінде оң өзгерістерге әсер етіп, экономиканың қарқынды рөль атқарғанымен, ондағы көрсетілген жеңілдіктердің 170 ... ... ... ... таңда ел экономикасы үшін тіпті кері әсерін беруі мүмкін. Яғни, осы уақытка дейін көптеген кәсіпорындар өз шаруашылық ... осы ... ... ... ... ... ... көлеңкелі дамуына жол ашып келді. Салық Кодексі ең біріншіден артық салық жеңілдіктерін қысқартып, экономиканы модернизациялау мен диверсификациялауға, сондай-ақ ... ... ... шығуына бағытталуын бұйырды. Жолдауда Салық Кодексінің басты мақсаты еліміздің әлемнің дамыған елу елінің қатарынан орын алуы үшін ең басты ... бір ... ... ... ... бағытанан арылып, дамудың индустриялы-инновациялы жолына көшу екендігін атап өтті. Осы мәселені шешуді Салық Кодексі шикізаттық емес салалардың салық ауыртпалықтарын төмендетуге, ... ... және орта ... ... ... ... ... тапсырды. Ал мемлекеттік бюджетке түсетін салықтардың үлесін шикізат өндіруші салалар негізінде орнын толтыру керектігін көрсетті.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев ... ... ... өз ... атап ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы. Екі деңгейлі банк жүйесін құру38 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі туралы77 бет
Несие жүйесі жайлы24 бет
Президенттік басқару жүйесі159 бет
Салық жүйесінің экономикалық мәні23 бет
Қазақстан Республикасындағы салық жүйесінің даму ерекшеліктері33 бет
Қазақстан Республикасының 2004-2006 жылдардағы бюджеттік жүйесін талдау21 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қалыптасуы және дамуы32 бет
Қазақстанның Республикалық бюджетіндегі жанама салықтар қызметтерінің негізгі талаптарына сәйкес Республикалық бюджетіндегі жанама салықтардың қалыптасуы мен басқаруының өзекті мәселелер75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь