Әлемдегі мүгедектермен әлеуметтік жұмыс жағдайын талдау

Мүгедектігі бар азаматтар қоғам өмірінің барлық аспектілеріне қатысуға бірдей құқығы бар. Бірдей құқықтар табиғи, психологиялық, сенсорлық, мәдениеттік, заңдылық және басқа да тосқауылдарға байланысты шектелген мүмкіндіктерді түзететін әлеуметтік қызметтің жүйесімен қамтамасыз етілуі керек. Осы тосқауылдар қоғамның басқа да мүшелері сияқты негіздермен мүгедектің қоғамға интеграциялануына мүмкіндік бермейді. Мүгедектік – бұл тек қана медициналық проблема емес, бәрінен бұрын ол – бірдей емес мүмкіндіктер қорытылған әлеуметтік проблема.
Қоғам олардың тәуелсіз өмір сүру үшін, қоғам өмірінің ажырамас бөлігі болуға адамның табиғи құқына ие болуға және тұрғын және қоғамдық ғимараттарға, көлікке, коммуникация құралдарына, еңбекке және білім беруге қол жеткізу еркіндігі мен таңдау еркіндігі бар стандарттарды өте мұқтажды мүгедектігі бар адамдарға икемдеуге міндетті.
Қазақстанда мүгедектік проблемаларын халықаралық нормаларға сәйкес айқындау және шешу тәсілдерінде түбегейлі өзгерістер жүрып жатыр. Қазіргі кезде еңбек ету қабілеті төмендеген немесе жоғалған адамдар ғана емес, сонымен қатар тіршілік әрекетінің басқа да шектелулері (өзіне өзі қызмет ету, жүріп-тұру, адамдармен қарым-қатынас жасау, бағдарлану, өзінің мінез-құлқын бақылау, оқыту) бар адамдар да мүгедек деп танылады
Халықаралық қоғамдастық мүгедектердің құқықтарын қорғау мәселелеріне жақында ғана назар аударды. 70-жылдардың аяғына дейін арнаулы қорғау шараларынсыз мүгедектердің барлық негізгі құқықтарын мойындау тұжырымдамасы басты орын алды. Адам құқықтары туралы халықаралық биллде жария етілген адамгершілік қадір-қасиетті кемсітпеу және құрметтеу қағидаттары мүгедектер үшін жеткілікті деп саналды. Алайда мүгедектік проблемасын зерделеу және мүгедектердің құқықтарын қорғау жөніндегі практикалық іс-әрекет олардың құқықтарын қорғаудың жекелеген халықаралық жүйесін құру қажеттігін анықтады.
Мүгедектердің құқықтарына арналған халықаралық құжаттардың тарихы Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Ақыл-есі кем адамдардың құқықтары туралы декларацияны қабылдаған (БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 1971 жылғы 20 желтоқсандағы 2856 (XXVI) Қарарымен бекітілген) 1971 жылдан басталады. Мүгедектердің қанағаттарлық өмірге құқықтарын, сондай-ақ барлық азаматтық және саяси құқықтарын таныған жалпы сипаттағы халықаралық-құқықтық құжат БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 1975 жылғы 9 желтоқсандағы 3447 (XXХ) Қарарымен бекітілген Мүгедектердің құқықтары туралы декларация болды.
1976 жылы 16 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 1981 жылды Халықаралық мүгедектер жылы, ал 1983 жыл мен 1992 жылдың аралығындағы кезеңді – БҰҰ мүгедектерінің онжылдығы деп жария етті. Халықаралық мүгедектер жылын өткізудің аса маңызды нәтижесі 1982 жылы 3 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы қабылдаған Мүгедектерге қатысты дүниежүзілік іс-қимыл бағдарламасы болды.
        
        КІРІСПЕ
Халық тұрғындарын әлеуметтік қорғау, соның ішінде мүгедектермен әлеуметтік ... ... ... ... ішкі ... басымдық саласына айналды.
Адамзаттың әлеуметтік-адами барысында, мүгедектерге қатысты ... ... мен ... ... ... ... болады.
Бүгінде қоғам мүгедектер проблемасын тек бір ғана топтық маңызды емес, ... ... ... ... бар ... деп ... ... мұндай өзгеріске әсер еткен себептер:
* қоғамның әлеуметтік ... ... ... материалдық-техникалық және экономикалық мүмкіндіктерінің өсуі;
* адамзат өркениетінің интенсивті дамуының көтерілуі және адам ... ... ... әлеуметтік және социомәдени зерттеулер оның көп жағдайда қоғамнан туындайтындығы туралы қорытынды шығарды. ... ... ... және ... ... арасындағы әлеуметтік жұмыстың салыстырламалы талдауын өткізу және Қазақстан Республикасы мүгедектерінің әлеуметтік жұмысын жетілдіру үшін ... ...
- ... ... әлеуметтік жұмыс бойынша әдебиеттер көзінің теоеретикалық талдауын жасау;
- Қазақстан Республикасының мүгедектермен әлеуметтік жұмысы бойынша теоертикалық және тәжірибелік салыстырмалы ... ... ... ... мүгедектермен әлеуметтік жұмысты жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау.
термині латын түбірі valid ... ... ... іске ... ал ... ... , ... білдіреді.
Мүгедектіктің түрлері. Мүгедектерге қатысты әлеуметтік саясаттың негізгі принциптері:
Мүгедектіктің түрлерін бірқатар негіздеулер арқылы талдауға болады.
Жасына қарай:
* мүгедек-балалар және мүгедек-еркектер;
Мүгедектіктің ... ... ... ... еңбек, жалпы ауру бойынша т.б. мүгедектер.
Қозғалуға қабілеті болуы жағынан:
* мобильді, азмобильді және қозғалмайтындар.
Еңбекке жарамдылық деңгейі бойынша:
* еңбекке жарамды, ... ... ... және ... ... ... еңбекке жарамайтындар.
1859835427114400000Осындай бөлшектеуге сәйкес адамдардың осы топтарының мүддесін қорғауға бағытталған әлеуметтік саясат ... ... іске ... ... ... ... әріптестік принципі.
* Әлеуметтік бірлік принципі.
* Қатысу принципі.
* Әлеуметтік компенсация принципі.
* Мемлекеттік және ... ... ... әлеуметтік жұмыстың негізгі мақсаттары:
* адамның дәрменсіздік күйінен шығару;
* өмір сүрудің жаңа жағдайларына үйренуге, бейімделуіне көмектесу;
* ... ... ... ... мен ... ... келтіру.
Көрсетілген мақсаттар әлеуметтік технологияларды белгілейді.
Біріншіден, бұл әлеуметтік реабилитациялар технологиясы, адамды мүмкіндігінше толық, қалыпты және белсенді ... ... ... ... ... ... ... қамтиды: медициналық-әлеуметтік, психологиялық және педагогикалық, әлеуметтік-экономикалық, кәсіби және тұрмыстық.
Екіншіден, ол әлеуметтік қамтамасыз ету технологииясы.
Әлеуметтік қамтамасыз ету технологиясы мынадай элементтерден тұрады:
* ... ... ... қалыптастыру;
* мүгедектерді әлеуметтік қамтамасыз етуді міндеттейтін ұйымдар мен мекемелерді белгілеу;
* төленетін ақылардың және ... ... ... іске ... ... ... ... қалыпты өмір сүруіне қажетті жабдықтармен (коляскалар, протездер, автокөліктер т.б.) қамтамасыз ету;
* жүйелі түрде қажетті медициналық көмекті ұйымдастыру және іске ... ол ... ... ... технологиясы, яғни мүгедектің әртүрлі әлеуметтік қызметтері жағынан қажеттіліктерін қанағаттандыруға ... ... ... ... Республикасында және шет елдегі мүгедектермен әлеуметтік жұмыстың теоретикалық және тәжірибелік бағыттары.
Зерттеу пәні: мүгедектермен әлеуметтік жұмыс.
Болжам: ... ... және ... ... ... ... ... талдауы, сонымен қатар Қазақстан Республикасының Конвенцияны ратификациялау бойынша дайындық шаралары жоспарын ... ... ... Қазақстан Республикасында және шетелдегі мүгедектермен әлеуметтік жұмысты ... ... ... ... ... мүгедектермен әлеуметтік жұмысты дамыту үшін жасалған ұсыныстар ... ... ... көрсетуінше, болашақ адамзаттық перспективалар әлеуметтік күтімді қажет ... ... ... ... әлеуметтік қорғау, соның ішінде мүгедекермен әлеуметтік жұмыс, әлем елдерінің ішкі ... ... ... табылады.
Мүгедектермен әлеуметтік жұмыс жүйесін үнемі жетілдіріп отыру- әлеуметтік дамудың маңызды міндеттерінің ... ... ... және ... ... ... ... ушығуы, медициналық қызмет жүйесінің жетілуі - қоғамда мүгедектіктің санының ... ... ...
Қоғамдық дамудың қазіргі заманғы кезеңінде мүгедектік әлеуметтік жалғыздықтың негізі бола аламайтындығын білеміз.
Қазіргі күні ... ... ... ... бойынша тиімді жұмыс қажеттігін көрсетуде.
Қоғам мүгедектердің мәселесін әлеуметтік мәнді мәселе ... ... ... ... БҰҰ ... ... ұйымдарының эксперттерінің бағалауы бойынша мүгедектер барлық әлем тұрғындарының 10 -13% құрайды.
Мүгедектікті тарихи, медициналық- әлеуметтік және әлеуметтік мәдени зерттеулер бойынша мүгедектік көп ... ... ... ... ... ... мүгедектіктің маңызды себептері мен факторлары болып:
- кедейлік;
- денсаулық сақтауды дамытудың төменгі деңгейі;
- еңбектің зиянды және ... ... ... ... ... қарама-қайшы нормалар мен құндылықтар және басқалар.
Мүгедектікті тудырушы ... ... ... ... мүгедектердің қоғам өміріне толық және белсенді қатыса алмауы.
Осы айтылғандарды ескере ... ... ... жұмыстың негізгі мақсатын келесідегідей айтуға болады: мүгедектіктің әлеуметтік бөгеттерін жою, маргиналдылықты және аутобіртектілікті жеңу және ... ... ... ... . ... ... ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ.
+ Мүгедектер құқығы мен еркіндігі аймағындағы шетел заңнамасына шолу.
Мүгедектігі бар ... ... ... барлық аспектілеріне қатысуға бірдей құқығы бар. Бірдей құқықтар табиғи, психологиялық, сенсорлық, мәдениеттік, заңдылық және ... да ... ... ... ... ... әлеуметтік қызметтің жүйесімен қамтамасыз етілуі керек. Осы тосқауылдар қоғамның ... да ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Мүгедектік - бұл тек қана ... ... ... ... бұрын ол - бірдей емес мүмкіндіктер қорытылған әлеуметтік проблема.
Қоғам олардың тәуелсіз өмір сүру үшін, қоғам ... ... ... ... адамның табиғи құқына ие болуға және тұрғын және қоғамдық ғимараттарға, көлікке, коммуникация құралдарына, еңбекке және ... ... қол ... еркіндігі мен таңдау еркіндігі бар стандарттарды өте мұқтажды мүгедектігі бар адамдарға икемдеуге міндетті.
Қазақстанда ... ... ... ... ... айқындау және шешу тәсілдерінде түбегейлі өзгерістер жүрып жатыр. ... ... ... ету қабілеті төмендеген немесе жоғалған адамдар ғана емес, сонымен қатар ... ... ... да ... (өзіне өзі қызмет ету, жүріп-тұру, адамдармен қарым-қатынас жасау, бағдарлану, өзінің мінез-құлқын бақылау, оқыту) бар ... да ... деп ... ... мүгедектердің құқықтарын қорғау мәселелеріне жақында ғана назар аударды. 70-жылдардың аяғына дейін арнаулы қорғау шараларынсыз мүгедектердің ... ... ... ... ... басты орын алды. Адам құқықтары туралы халықаралық биллде жария етілген адамгершілік ... ... және ... қағидаттары мүгедектер үшін жеткілікті деп саналды. Алайда мүгедектік проблемасын зерделеу және мүгедектердің құқықтарын қорғау жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... жүйесін құру қажеттігін анықтады.
Мүгедектердің құқықтарына арналған халықаралық ... ... ... ... ... (БҰҰ) ... кем ... құқықтары туралы декларацияны қабылдаған (БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 1971 жылғы 20 ... 2856 (XXVI) ... ... 1971 ... ... ... қанағаттарлық өмірге құқықтарын, сондай-ақ барлық азаматтық және саяси құқықтарын таныған жалпы сипаттағы халықаралық-құқықтық құжат БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 1975 жылғы 9 ... 3447 (XXХ) ... ... ... ... ... декларация болды.[1]
1976 жылы 16 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 1981 жылды Халықаралық мүгедектер жылы, ал 1983 жыл мен 1992 ... ... ... - БҰҰ ... ... деп ... ... Халықаралық мүгедектер жылын өткізудің аса маңызды нәтижесі 1982 жылы 3 желтоқсанда ... Бас ... ... ... ... ... іс-қимыл бағдарламасы болды.
Осыдан 1993 жылға дейін қабылданған мүгедектердің құқықтары жөніндегі халықаралық-құқықтық құжаттар мүгедектердің жекелеген проблемаларын шешті, бірақ мүгедектердің құқықтарын ... ... жоқ: ... ... ... және ... қамту туралы ДЕҰ-ның Конвенциясы (№ 159, 1983 жыл), Мүгедектерді кәсіби оңалту және жұмыспен қамту туралы ДЕҰ-ның ... (№ 168, ... ... ... адам ... дамыту саласындағы қызметте басшылыққа алынатын Таллин қағидаттары (1991 жыл), Психикалық ауру ... ... және ... көмекті жақсарту қағидаттары (1991 жыл). Тек 1993 жылы мүгедектердің құқықтарына арналған негізгі жан-жақты құжат - ... ... тең ... ... ... ... ережелері қабылданды.
Ерекше мұқтаж адамдарға білім беру жөніндегі Дүниежүзілік конференцияда: білім ... және оның ... қол ... ... ... ... ... 1994 жылғы 7-10 маусым) және ерекше мұқтаж адамдардың қарапайым мектептерге ... ... ... ... ... ... беру ... іс-қимылдар негіздемесі қабылданды.
1993 жылы 14-25 маусымда Венада өткен Адам ... ... ... ... ... ... бағдарламасының деген тарауында адам құқықтарының әмбебаптығы және мүгедектерге әдейі немесе абайсыз ... ... ... ... салу ... ... атап өтілді.
Мүгедектердің жағдайын жақсартуға бағдарланған дамыту мәселелері БҰҰ ұйымдастырған жоғары деңгейдегі конференциялар мен кездесулердің күн тәртібіне жиі енгізіле ... ... 1995 жылы 15 ... ... ... ... ... Дүниежүзілік конференцияда қабылданған Пекин декларациясы мен Іс-қимылдар платформасында мүгедек әйелдерге қатысты ... ... мен ... ... ... берілген.
Сонымен бірге халықаралық қауымдастықтың күш-жігері жеткілікті шамада тиімді ... жоқ: БҰҰ екі рет ... ... (1987, 1992) барлық өзгерістерге қарамастан, мүгедектердің тең мүмкіндіктер алмағанын, ал көптеген елдерде қоғамнан оқшауланған күйінде қалғанын көрсетті. Осыған байланысты 1994 жылы ... Бас ... ... ... ... іс-қимыл бағдарламасын одан әорі жүзеге асырудың ұзақ ... ... ... Оның ... мақсаты ретінде түрді адамдық ресурстарды қамтитын және әрбір адамға оның әлеуетін барынша дамытуға мүмкіндік беретін құру жария ... ... ... ... ... ... бірыңғай ресми халықаралық шарттың жоқтығы, МОТ-тың түрлі ұсынымдарындағы, басқа да нормативтік ... ... ... туралы нормалардың шашыраңқылығы - халықтың осы тобының құқықтарын толыққанды қорғауға кепілдік бермейтінін анық көрсетті. ... ... ... Фокстың БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 56-шы сессиясында ұсынған бастамасы бойынша Мүнедектердің құқықтары мен қадір-қасиетін қорғау және көтермелеу туралы жан-жақты бірыңғай халықаралық ... ... ... ... ... қабылдау қажеттігі негізгі конвенцияларда мүгедектердің құқықтарымен тікелей байланысты нормалардың жоқтығынан туындады. Мүгедектердің құқықтары мүгедектердің құқықтары жөніндегі осы ... тек ... ғана ... Тек ... құқықтары туралы конвенцияның бір бабында ғана мүгедек балалар туралы сөз ... ... ... ... ... ... бар халықаралық-құқықтық құралдар заңдық тұрғыдан міндетті болып табылмады.
Мүгедектердің құқықтары жөніндегі ... ... ... бар.
Мүгедектерге қатысты дүниежүзілік іс-қимыл бағдарламасы мүгедектердің проблемаларын шешуде тәсілдерді өзгерткен бірінші құжат болды. Оны ... ... ... ... ... ... тек медициналық сипаттағы шараларды, оңалтуды және мүгедектіктің жекелеген себептерін болдырмау жөніндегі алдын алуды ғана қамтыды. Бағдарламада жария етілген мүгедектердің қоғамдық ... ... мен ... ... қамтамасыз ету мақсаты халықаралық қауымдастықтың мүгедектіктің жай-күйін өзгертуді түсінгендігін, мүгедектік проблемасын шешуге тұтас амалдар қолдану қажеттігін ... ... ... өзін ... ... мүгедектерді халықтың әлсіз тобына жатқызуды тоқтатты. Сарапшылар түсінік бергендей, мүгедектік ... ... қыры ... ... сол ... өзге де ... кез келген адам қалыпты өмір ағысының кез келген ... ... ... ... ... қағидатына негізделген тәсіл әлеуметтік және экономикалық құрылымдарда мүгедектердің бейімделуіне жағдай жасау іс-шараларын қамтитын мүгедектердің әлеуметтік жеткіліктілігін дамыту ... орын ... үшін тең ... ... ... ... өмірдің барлық салаларында қол жетімділікті қамтамасыз ету процесі ретінде қаралады. Құжатта жазылғандай, қол жетімділікті қамтамасыз етудің негізгі құрамы шешім ... ... ... ... әрі ... қатысуына жәрдемдесу шаралары болып табылады.
Мүгедектерге арналған тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етудің стандарттық ережелері Дүниежүзілік бағдарламаның идеяларын дамыту шеңберінде қабылданды және ... ... ... құқықтарына арналған шарттық құжат болды.
Стандарттық ережелер ұсынымдық сипатқа ие, алайда ... ... ... саласында халықаралық құжат болмаған жағдайда олар мүгедекетердің құқықтарын танитын және кепілдік беретін бірден-бір әмбебап құжат ... ... ... ... ... мүгедектер үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету шараларын қабылдауда ... және ... ... ... ... бойынша, олар - мемлекеттердің мүгедектік проблемаларын шешу шеңберіндегі саяси-құқықтық, экономикалық және техникалық ынтымақтастығының жалғыз негізі.
Стандарттық ережелердің құқықтық және ... ... ... ... ... ... құқықтары туралы халықаралық билль, Баланың құқықтары туралы конвенция, Әйелдерге қатысты кемсітудің барлық нысандарын жою туралы конвенция, ... ... ... ... іс-қимыл бағдарламасы болды.
Стандарттық ережелер төрт салада тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету жөніндегі практикалық ұсынымдарды келтіреді: тең қатысу үшін ... тең ... ... ... ... ... ... асыру шаралары және бақылау тетігі.
Мүгедектердің құқықтарын қорғау саласында МОТ-тың арнаулы құжаттарының ішінде аса ... ... ... оңалту және жұмыспен қамту туралы ДЕ| конвенциясы (немесе № 159 Конвенция. Конвенция 1985 жылы 20 маусымда күшіне енді) болып ... № 159 ... ... ... мүгедектердің мүддесі үшін кәсіптік оңалту саласында тиісті шаралардың қабылдануын ... ... және ... ... ... ... нарығында мүгедектердің мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.
1976 жылы барлық мүгедек балаларға арналған Білім туралы Заңды ... ... АҚШ ... елде ... ... астам мүгедек балалардың бар екенін анықтады. Олардың жартысынан көбі тиісті білім ... жоқ. ... ... бала ... ... қамтылмаған. Барлық мүгедек балаларға арналған білім туралы заңның маңызы жоғары, өйткені мүгедек балалар үшін мектеп есігін ашып берді және ... ... ... ... ... ... қорғау шараларын енгізді.
1988 жылы АҚШ Конгресі мүгедек адамдарға дене кемістігін деп ... ... ... ... ... ешқандай да қысым жасамайтын ретінде танымал техникалық құралдар арқылы көмек беру туралы Заң қабылдады.[2]
Осы нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... ... орасан қозғалыстары басталды. Осы орайда мүгедектер тарапын қабылдаған және жаңа заңдардың нормаларын орындамаған жағдайларда қатаң санкциялар қолданған ... ... роль ... ... ... ... бойынша арнайы құрылған құрылысшы-мердігерлер бригадасы сырғыма жолдар мен пандустар жасай бастады, күннен- күнге ... үшін ... ... қол ... ... ... ... реабилитациялау тәжірибесі.
Шетел мүгедектерін реабилитациялау тәжірибесінде әлеуметтік сақтандыру: скандинавтік модель, континентальдық модель, америка-британдық ... ... ... жүз ... астам тарихы бар және ол көптеген дамыған мемлекеттердің қоғамды әлеуметтік қорғау жүйесін құрды.
Скандинавтік модель: Бұл модельдің әлеуметтік ... ... ... ... шығындарды мемлекет өзіне алып, негізгі канал бюджет ... ... ... ... ... ... ... үшін және әлеуметтік қызмет көрсетуде жауапкершілікті мойнына артады.
Континенталдық модель. Бұл модельде ... заң ... ... ... ... ұйымдастырмай, тек алушыларға әлеуметтік төлемдерді алуға ғана жауап береді. Мұнда бюджеттік аударымдар және сақтандыру кірістер жұмыс істеушімен жұмыс берушілерде бірдей. Бұл ... ... ... ... және Бельгия сүйенеді.
Американ-британдық модель. Бұл модель әлеуметтік сферадв мемлекеттің минималды қатысуымен сипатталған әлеуметтік бағдарламалардың қаржылық негізін мемлекеттік бюджеттің ... ... ал ... ... және жеке ... ... Мемлекет өз мойнына тек барлық азаматтардың минималды кірісін сақтайды.
Америка Құрама Штаттарының әлеуметтік қамтамасыздандыруы туралы айтатын болсақ, мүгедектерге әлеуметтік ... ... ... ... ... мен ... тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы, оқу орындарына жеткізу сияқты қызмет көрсетіледі. Сонымен қатар үйге келіп қызмет көрсету сияқты ... ... бар. ... ... оған қоса ... ... 3 топ ... белгілі бір төлем үшін үйлердің жеке иелері, ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Әлеуметтік қызметтер үйге келіп, күндізгі орталықтарда, интернаттарда немесе ... ... ... ... Жоғарыда көрсетілген мекемелерде интеллектуалдық жағынан кемшілігі бар балалармен жұмыс істеген кезде оларды басқа адмдармен сөйлей білуге, далада, қоғамдық орындарда өзін-өзі ... ... үшін ... ... серуендер ұйымдастырылады. Ойлау қабілетінің кемшілігі бар жас өспірімдер үшін кәсіби дайындық орталықтары қызмет етеді.
Шетел мүгедектерін реабилитациялау тәжірибесінде әлеуметтік қызмет ... ... ... бар.
АҚШ-та мүгедектер бірінші кезекте зайпет ақымен және қойғылы, апаттықта сақтандырумен қамтамасыз етіледі. Олар үшін медициналық қызмет ету ұйымдастырылады. Еңбекке ... үшін ... ... ... түрлері қарастырылған. Қызмет көрсетудің негізгілерінің ішінде болып табылатындар: тұрғын-тұрмыстық ... ... ... ... ... арнайы жәрдемақылар төйлеу.
Транспорттық қызмет көрсетуде әлеуметтік қызмет көрсету орындары мүгедектігі ауыр формасындағы адамды жұмысқа, оқу орнына, мәдени шараларға, су ... т.б. ... ... аса болды, АҚШ үкіметінің ресми саясаты - көп ... және ... ... ... қондырғыларды шығару. Мүгедектігі бар адамдардың функционалдық қабілетін жақсартуға арналған қосымша көмек көрсететін техниканың басты қажеттіліктердің бірі болып ... ... ... АҚШ ... 1988 жылы заңы ... ... беру Заңы бойынша мүгедектігі бар оқу жылындағы балаға білім алуы үшін қажетті қосымша көмек көрсететін құралдармен қамтамасыз ету қарастырылған.
Көптеген американдық ... ... ... ... ... рыногына ең жаңа компьютерлер мен бағдарламалардан бастап мүгедектігі бар адамдарға арналған киім фасондарына дейін шығарады. Бордюрлер мен, тіпті ... жүре ... ... ... ... ... немесе түрлі инструменттермен басқара алушылық мүмкіндігінен басқа, өзінің жеке басының бет-бейнесіне ... ... ... ... көтерілуі және әлеуметтік контактіде болуын жеңілдетеді. Бірқатар ... ... ... киюге болатын (ресми қабылдаулардан бастап, азық-түлік дүкеніне дейін) колляскада киетін киімдердің үлгісін ұсынады.
Ұлыбританияда мүгедектерді және дене ... бар ... ... ... ... тәжірибесіне үлкен қызығушылық, көңіл бөледі. Мүгедек адамдарға көмек көрсететін ұйымдар 3 топқа бөлінеді: жеке меншіктегі үйлер иеленушілер, күту арқылы қаражат ... ... ... ... қор ... сүйенетіндер), мүгедектерге әлеуметтік қызмет түрлерінің басым көпшілігін қамтамасыз ететін жергілікті биліктегілер.
Әлеуметтік оқыту орталықтарында іштесуге қабілетіне ие болу мен әлеуметтенуге көңіл ... ... ... қызметтері күндізгі уақыттағы қызметтің баламалы түрлерін ұсынады, ... ... ... ... ... ... т.б.
Кейінгі кездегі тәжірибеде 3 немесе 4 мүгедектерден тұратын шағын жанұялық топтар құрылып, олар ... ... ... ... ... көлікпен және көңіл көтеретін жерлермен қатар өмір сүреді. Мұндай ... штат ... ... ... ... және онда ... адамдардың қателіктеріне байланысты болады.
Мүгедектерге өте жиі медициналық емдеу қажет, сондықтан ... ... және ұзақ ... ... немесе клиникалық қызмет көрсетеді. Ауруханада медициналық және медбикелік әлеуметтік жұмыскер қақолықтан басқа психотерапиялық ... ... ... да ем ... Мүгедектерді кейде туысқандарына жеңілдік жасау үшін қысқа мерзімге ауруханаларға жатқызады.
Мүгедектер проблемасын әлеуметтік жұмыстағылар еңбектерапевтерімен ... ... ... ... - бұл жас және тез даму үстіндегі мамандықтардың бірі. Еңбектерапиясының басты мақсаты - ... ... бар ... ... мүгедектердің дене және психологиялық жай-күйін түзету болып табылады.
Еңбектерапевтер әртүрлі жастағы мүгедектер топтарымен және кәрілермен орталықта, госпитальдарда, мектептерде, әлеуметтік қызмет ... ... және ... үйінде жұмыс істейді.
Еңбектерапевтер қызметіне мүгедектің жай-күйін бағалау, терапевтік белсенділік (кеңес беру, қолдау, көңіл көтеру, еңбек терапия емінің) ... ... ... ... ... ең ... оның мұқтаждығы қарастырылады. Содан кейін көмектің немесе қызмет көрсетудің қай түрін қолдану ... ... ... ... ... ... үшін үй ішіндегі көмекші тағайындалып ол күнде ме немесе аптасына бірнеше сағатқа жұмылдырылуы мүмкін. үй ішіндегі көмекші дүкенге беру, толық ... кір жуу, ... ... сияқты жұмыстарды атқарады.
Халықаралық ұйымдардың қызметі.
Мүгедектерге жәрдемдесу және қолдау ... ... ... ... ... мүгедектерді тамақтандыру, гигиенасы, білім беру, оларды кәсіби-техникалық даярлау, еңбекке орналастыру бағдарламаларымен айналысатын БҰҰ-ның мамандандырылған мекемелері мен басқа да ... ... ... Осы ... жүргізетін ұйымдардың ішінде: Халықаралық еңбек ұйымы, БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шарушылығы ұйымы ... ... ... және мәдениет жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымы (ЮНЕСКО), Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО), ... ... ... (ДПО).
Мүгедектердің проблемаларын шешу мәселелері мемлекеттердің өңірліу ынтақтастығы шеңберінде де ... ... және ... ... ... ... ... он жылдығы, 2000-2009 жылдар - Африкалық мүгедектердің он жылдығы, 2003-2012 жылдар - араб ... ... он ... 2003 жыл - ... мүгедектер жылы деп жарияланды.[4]
Әлеуметтік қызмет етудің еуропалық үлгісін де айта кетуге болады.
Әлеуметтік қызмет көрсетудегі Ұлыбританияның тәжірибесі ... ... ... ... ... ұйымдар мүгедек адамдарға көмекші қамтамасыз етеді, оларды 3 топқа бөлуге болады: жеке меншіктегі ... ... ... ... ... ... ... тұрады) бұлар штат ұстауда, олардың еңбек ақысын беру т.б. қызмет түрлері мемлекеттік қордан төленеді.
Әлеуметтік қызмет ... ... ... адамның үйде тұруына көмекке жұмылдырады. Күндізгі уақытта қосымша қолдауды ... ... ... алыс емес ... орналасқан күндізгі орталыққа қатысуына болады.
Күндізгі орталықтардың бірнеш типтері бар - жергілікті ... ... ... ... ... қоғамдық агенттіктерге дейін. Оларда кәсіби командалар жұмыс істейді, онда әлеуметтік қызметкерлерден басқа, психологтар, ... ... ... мен мұғалімдер жұмыс істейді.
Әлеуметтік оқу орталықтарында іштесі және әлеуметтену мәселелеріне көңіл бөлінеді. Әлеуметтік оқыту ... ... ... ... баламалы түрлерін ұсынады, мысалы мекен-жайы бойынша топтық жұмыс т.б.
Ұлыбританияның әлеуметтік қызметтерінде мүгедектерді жұмысқа тартуда әрекет қызмет органдары бар. ... ... ... іздеуде көмек көрсету, арнайы көмекті төйлеу ақысына жәрдемақы ... және ... ... ... ... ... Мүгедектерді жұмысқа алған мекемелерге үкімет тарапынан арнайы топшаға алу үшін 6000 фунт ... ... ... береді. Ауыр аурумен ауыратын мүгедектер үйде жұмыс істейді, ол үшін оларға арнайы жеке компьютер беріледі.
Мүгедектер жұмысқа алынарда сынақ ... ... (6 ... бұл ... аптасын 45 фунтмөлшерінде субсидия төленіп отырады. Еңбекпен қамтамасыз ету орталығындағы әрбір мүгедек, кандидатурасы талқыланса жұмысберушілермен ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс көрсетуге өте үлкен көңіл бөлінеді. Мүгедектерді әлеуметтік қорғаумен мемлекеттікпен қатар, қоғамдық және жеке ... ... ... ... ... ... сәйкес, мемлекет тарапынан мүгедектерді реабилитациялауға және ауруды ерте табуға, оларды тезірек қоғамның толық мүшесі болуын, аурудың ... ... ... ... ... ... бөледі.
Алғашқы кезеңде медициналық сипаттағы қызмет көрсетіледі: ауруханаларда емдеу, ... - ... ... және 19 ... реабилитациялық орталықтарда емделеді. Орталықтарда протездер жасалып, ортопедиялық және тағы ... ... ... ... ... Мұндайда негізінен мүмкіндігінше амбулаториялық емдеу тәсілі қолданылады. реабилитациялық іс-шаралардың екінші кезеңіндегі еңбек ... әрі ... ... етуіне, кәсіби дайындығына, қайта дайындалуына қажетті қызмет көрсету қарастырылған. осы мақсаттарды жүзеге асыруға бағытталған 28 ... ... ... беру ... ... етеді үлкендерге (15 мың орын), оқу жоспарлары саудада, басқаруда, өнеркәсіпте, техникада, денсаулықсақтау саласы мен әлеуметтік қызмет етуде ... ... ... ... - ... ... жағдайда интернатта тұруға мүмкіндік жасалған.
Дәрігерлердің, психологтардың және педагогтардың бақылауында тұрған және ден-саулықтарына ... ... ... ... ... ... ... негіздерін меңгеруге арналған барлығы 123 орны бар 46 арнайы оқу орны бар. ... ... ... поездарында мүгедек колляскасы кіруге арналған, ыңғайлы жағдайлар жасалған. 2000 жылдың аяғынан бастап бұл тәртіп жаңа қала автобустарымен алысқа баратын ... ... ... ... елдерiндегi әлеуметтiк қорғау және жарымжандардың Ақтауының бағдарламаларының iске асыруларында қатысады, мемлекеттiк ... ... ұйым және ... ... ... дамыған елдердiң көпшiлiгi дәл қазiр, және, ең алдымен, АҚШ, Ұлыбритания, жұмыс дене төрбиемен және спортпен, Германия тағы ... ... ақта ... ... және ... ... бағыттардың бiр болғанын кiретiн жарымжандардың әлеуметтiк қамсыздандыру жүйесi. Көпшiлiгiнде шетел елдерi дене төрбиемен және ... ... ... ... жарымжандардың тартуын жүйе жан-жақты зерттеген, реабилитациялық орталық жарымжандар үшiн спорт секция және клубтер. Өзi бiрақ бас - ... ол үшiн ... ... ... ... реабилитациялануына арналған қызықты тәжірибеде Польшада да кең етек алған.
Бүгінгі күнде экономикалық жағынан дамыған мемлекеттерде , ең бірінші кезекте АҚШ, Ұлыбритания, ... т.б. әр ... ... ... ... ... әлеуметтік қамтамасыз ету жүйелері қалыптасқан.
Шет елдерде мүгедектер арасында демалыс үшін, көңіл көтері үшін, ештесу үшін, жақсы дене ... ... болу ... ... дене ... шаралары іске асырылады. Мысалға, тек АҚШ-та халық тұрғындарының 5% құрайтын 10 млн. ... ... ... ... ... ... 7% көлемінде көмек көрсетіледі.
Мүгедектер мен дене шынықтыру және спорт саласындағы белсенді ... ... сөз жоқ, ... ... маңызы бар, қоғамның гуманизациялануына үлкен әлеуметтік маңызы бар.[5]
Жаңа ... ... ету ... ... ... ... әдейi игерiлген клавиатуралары ерекше когнитивтi мәселелерi бар адамдар үшiн функцияларды ұйымдастырады, сонымен бiрге басқа қажеттiктер, эффект сол ... ... ... ... ... ... ... техникалық құралдары мүгедекдардың медицина-әлеуметтiк Реабилитацииядың жүйесiнiң ең маңызды компоненттерi болып ... ... мәнi ... ету ... ... ... күйiнделер қоршаған ортаның күрделi шарттарына құрал-сайман кезеңде өседi.
Мүгедектердің еңбек және тұрмыс-салт жеңiлдететiн Реабилитациия техникалық құралдарына құрылым, аспаптар, ... ... ... ... ... организмның функциясының табанды бұзылуы бар денсаулықты бұзылыс шақырылған мүгедектердің тұрмыстық, қоғамдық және кәсiби қызметiне қабiлеттiлiктерiнiң ... ... ... ... жеңiлдететiн техникалық жүйе жатады.
Реабилитацииялық техникалық құралдар әр түрлi функцияларды орындайды: қозғалыстардың мобилдiлiк және орнықтылықтың жақсартуы, органның ауруы немесе буынды жүк ... ... ... жақсарту, таразының жүктемелерiнiң нормалауы, жеңiлдiгi және өзiне қызмет көрсету, ыңғайлы ... ... тағы ... техникалық құралдарын арнайы қасиеттер мүгедекдардың ерекше қажеттiктерiнiң ... алу ... ... ... ... олардың конструкциясындағы бар болуларымен анықталады. Тиiстi техникалық құралдар және оларға қатысты реабилитациялайтын технологияларының қолдануы мүгедектері ... ... ... ... iске асыруының мүмкiндiк туғызады.
Реабилитациия техникалық құралдары
Орын ауыстырудың техникалық құралдары
Жеке бөлмеде орын ауыстыру үшiн ... ... ... ... ... үшiн ... ... iшiнде соқыр арқан;
- (триподы ) үш тiрек, (квадриподы ) төрт бағанды;
- (шынтақты, бiлекте ... ... ... ... келiлер;
- (ходунктер ) жүрiс үшiн рамалар;
- серуен, бөлме креслолары - күйме, кресло - электр қозғағышы бар ... ... үшiн ... - ... тағы ... ... ... қалпына келтiруi және өзiне қызмет көрсету үшiн ... ... ... балдақтар, тiрек, тұтқалар арқан.
Таяқ тiрек - қаламы бар ... және ... ... ... ... үшiн ... ағаш, пластмассадан сырықтың түрiндегi құрал-сайман.
Сырғанауға қарсы құрылым таяқ, биiктiк бойынша реттелуге иемдене алады, қалыптаса алады, сондай нұсқалардың бiрi таяқ ... ... ... әр ... түрлерi бар болады: 1-шi, 3 - Мяолар, 4 - Мяолар және жүрiстiң жанында тiректiң үлкен сенiмдiлiктерiн қамтамасыз ететiн 5-шi . ... ... ... ... ... тiрек орын ауыстыруға қабiлеттiлiктiң қалпына келтiруi болып табылады.
Анотомиялық мiннiң сипаты, органикалық өзгерiстер, функционалдық бұзылулардың Реабилитациия техникалық ... ... ... табанды тiршiлiк ету әрекетiн шектеулерiн өтемдi немесе жою қамтамасыз етуi керек.[6]
Аппаратурамен немесе аспаптармен басқару ... ... ... өз ... ... меншiктi тысты қамқорлығына алу жоғарылатады және әлеуметтiк байланысулар жеңiлдетедi. Мысалы, күйме қолданылатын ер-әйелдер тұрып жүретiн адамдар үшiн отыруға арналған ... ... және ... ... киiм жиi ... Және ... ... ұзындығы немесе белдемшенiң өзгерiсi, сандардағы шалбарлар кеңiрек жабатын немесе ендiкте, тiлулер ұзындау бiр бүйiрден және созылған арқа бұл киiмге ... ... ... және ... ... және ... көрiнетiн және өздерiн сезуге көмектеседi анағұрлым ыңғайлырақ болатын түрлендiрулер. Серiктестiктердiң бiр қатары кез ... ... ... үшiн ... үлгiсiн ұсынады - азық-түлiк дүкенiне сапарларына дейiн iскерлiк кездесулер және аудиенцияларынан.
+ Мүгедектерді әлеуметтік қолдауды қаржыландырудың халықаралық ... ... ... қолдауды қаржыландырудың халқаралық тәжірибелерінің бірі - Ұлыбританияда сонымен қатар ... ... ... ... өздеріне керек құрал-жабдықты бере алатын реабилитациондық (орталықтары қызмет ... ... ... ... ... 5% 60 млн. мүгедектер саналып отыр.
ҚХР Үкіметімен және бизнеспен айналысатын мүгедектерді салықтан босату үшін циркуляр, әлеуметтік ... ... ... бірліктері салықтан босататын циркуляр қабылданды. 1983 жылы үкімет мүгедектер реабилитациясы қорын ашуға 26 млн. юань берді. 1988 жылы наурызда мүгедектердің ... ... мен ... ... ... ... федерациясының негізі қаланды.
Оның аймақтық бөлімдер барлық провинцияда, автономды аумақтарда және ... ... ... қаланып, жұмыс істейді. Мысалға, Пекин қалалық мүгедектер федерациясы үкіметке мүгедектерді қорғау қаулысын, ойлау қабілеті кем, ... ... ... үшін 100 шақты оқу курстарын, ақыл-ой қабілеті кем адамдар үшін реабилитациондық орталықтар ашуға көмек ... ... ... 80% ... ... ... ... мүгедектер еңбек қызметінің Пекинде, Далянда, Шанхайда, Шицзячжуанда беріледі. Көптеген мүгедектер қызмет көрсету сферасына байланысты қызмет атқарады., бұл ... 1 млн. ... ... істейді.
Мүгедектердің құқықтарын қорғаудың оң тәжірибесі бар елдердің әлеуметтік саясатының инновациялық моделі.[7]
Өздерін құқықтары бойынша әлеуметтік деп атайтын бірқатар мемлекеттерде ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл елдерде мүгедектердің проблемаларын бірінші болып, әдетте, өз азаматтары туралы әлеуметтік ... ... ... үлес қосқан мемлекет басшылары өзектендірді. Бұл АҚШ-тың бірқатар ... ... аса ... әрі ... ... жылдардың басындағы мүгедек балалардың тегін және тиісінше білім алу ... ... ... екі ... сот ісі, ... ... кейін мүгедектер санының көбеюі - ... ... ... ... мүгедектердің құқықтарын қорғау бойынша заңнамалық шаралардың қабылдауына әкелді. 1973 жылы федералдық үкіметтермен келісім-шартқа отырар кезде АҚШ-тың мемлекеттік бағдарламаларында кемсітуге жол ... ... Заң ... жылы ... мүгедек балаларға арналған Білім туралы Заңды қабылдай отырып, АҚШ Конгресі елде сегіз миллионнан ... ... ... бар ... ... ... жартысынан көбі тиісті білім алған жоқ. Осындай миллиондаған бала мектеп жүйесінде қамтылмаған. Барлық ... ... ... білім туралы заңның маңызы жоғары, өйткені мүгедек балалар үшін мектеп есігін ашып берді және оларға берілетін арнаулы білімді реттейтін бірқатар ... ... ... жылы АҚШ ... ... ... дене кемістігін деп танитын, американдық қоғамның өмірінде ... ... да ... ... ... ... техникалық құралдар арқылы көмек беру туралы Заң қабылдады.
Осы нормативтік құқықтық актілер қабылданғаннан кейін мүгедектердің ... ... ... ... қозғалыстары басталды. Осы орайда мүгедектер тарапын қабылдаған және жаңа ... ... ... ... ... ... қолданған соттар үлкен роль атқарды. Американың барлық штаты бойынша арнайы құрылған құрылысшы-мердігерлер бригадасы сырғыма жолдар мен пандустар жасай ... ... ... ... үшін ... қалаларында қол жеткізуді жақсартты. АҚШ-та 1990 жылы Заңның қабылдануына байланысты ... ... ... ... немесе азаматтық құқықтарды іске асыру моделі деп аталатын - мүгедектерге қатысты өткізілетін кемсітуге қарсы әлеуметтік ... ... дами ... өмiр ... құрастыруы - соның iшiнде және жинағы дүниелiк бiрлестiктiң ең ... ... ... ... және ... ... Бұл ... барлық ХХ ғасыр үшiн денсаулық еуропалық бағдарламаны жетiлдiредi. (қоса мұнда және мұндай шығын аласа деңгей салыстырмалы маңызды мiнездеменi) тиiмдiлiк ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық бағдарламаларының арасында соңғы он жылдыққа денсаулықты нығайтудың мектептерiнiң ... ... үшін ... қолжетімділігі жөнінде мәселелерді шешуде шетел елдерінің тәжірибесі.
Еуропа ІІ дүниежүзілік соғыстан кейін қалалық сферасының мүгедектер үшін ... ... ... ... көп ... жүріп тұру үшін жағдайлар жасауға қажет болды. Бүгінде ол ... ... ... ... өтетін жолдар және мүгедектерге қоғамда арнайы қатынас орнатылған.
Мүгедектер үшін авиа, темір жол және қоғамдық ... ... ... ... лифттер орнатылған. Аялдамаларда мүгедектерге арналған әжетханалар орнатылған.
АҚШ-та әзірленген ... ... іске ... ... ... ... халықаралық эталоны ретінде қаралады. Ол азаматтық құқықтарды толық қорғаумен қатар, мүгедектердің әлеуметтік мәртебесін арттыруға және қоғамға ... ... ... және ... ... ... түсу үшін ... құрайды. Сонымен бірге деинституционалдау тәжірибесін, яғни мамандандырылған интернаттар мен ... ... ... ... ... және тұрғылықты жері бойынша мүгедектерге қызмет көрсетуді дамыту нәтижесінде қаражатты азайту есебінен мемлекетке экономикалық ... ... ... ... ... ... шетелдік тәжірибе.
АҚШ Президенті Клинтонның қолдауымен мүгедектердің тұрмыс жағдайын елеулі жақсартатын, мүгедектіктің қандай да болмасын нысанындағы адамдарға тең құқықтар мен тең ... ... ... заңдар қабылданды. Мәселен, 1997 жылы 4 маусымда Клинтон американдық білім ... ... ... ... ... қол қойды.
Президент оның негізгі мақсатын қысқаша ғана тұжырымдады - ... ... ... үшін әлемдік таптағы білім беруді қамтамасыз ету. Бұл жерде, ең алдымен, барлық балалар үшін тегін орта білім алу құқығын ... ... ... қарапайым мектептерде оқитын мүгедек балаларға арналған арнайы оқыту ... қол ... ... және олардың жұмысындағы нәтижелер үшін мектептердің жауапкершілігін арттыру туралы сөз болып отыр. Бұл проблеманың қоғамдық ... баса ... ... ... жалпы білім беру процесінде барынша қарапайым орта ... ... ... ал олар өз ... қалып қоймас үшін және қарапайым оқу жоспарымен үлгеру үшін олардың әрқайсысы үшін қосымша сабақтармен бірге ... жеке ... ... ... Бұл ... оларды оқыту бойынша қосымша шығыстарды мемлекет өзі көтерді.
Мүгедектер үшін әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... ... ... туралы қамқорлық АҚШ президенттері үшін бүгін де өзекті болуда. Президент Джордж Буш 2001 жылы дене кемістіктері бар ... ... мен ... ... ... ... ... бұйрыққа қол қойды. 2004 жылы АҚШ армиясының ардагерлерін, соның ішінде түрлі қарулы қақтығыс салдарынан жарақат алған мүгедектерді Ақ Үйді күзетуге ... ... ... Қазірдің өзінде Ақ Үйдің қауіпсіздік қызметінде 40 адам жұмыс істейді және ... ... бұл сан 100-ге ... ... жылы 16 ... АҚШ ... ... күштердегі ардагерлер мен мүгедектердің, сондай-ақ осындайлар жұмыс істейтін фирмалардың федералдық үкіметпен еңбек келісім-шартына отырған ... ... ... заң ... ... ... комитет, Франклин және Элеонора Рузвельт Институты қоғам өміріне мүгедектердің ... ... ... шешуде едәуір прогреске қол жеткізген мемлекетке мүгедектер туралы қамқорлығы үшін тапсыратын Франклин Делано Рузвельт атындағы жыл сайынғы халықаралық ... ... 1990 жылы ... қабылдануына байланысты әлеуметтік саясаттың инновациялық моделі немесе азаматтық құқықтарды іске асыру моделі деп аталатын - мүгедектерге қатысты ... ... ... ... ... тұжырымдамасы дами түсті.
АҚШ-та әзірленген азаматтық құқықтарды іске асыру моделі ... ... ... ... ... қаралады. Ол азаматтық құқықтарды толық қорғаумен қатар, мүгедектердің әлеуметтік мәртебесін арттыруға және ... ... ... ... және ... ... ізгілендіру түсу үшін алғышарттар құрайды. Сонымен бірге деинституционалдау тәжірибесін, яғни мамандандырылған ... мен ... ... мекемелер желісін қысқарту және тұрғылықты жері бойынша мүгедектерге қызмет көрсетуді дамыту нәтижесінде қаражатты азайту есебінен мемлекетке экономикалық жағынан тиімді.[10]
Кейбір ... ... ... ... АҚШ, ... ... ... Жаңа Зеландия, Жапония және т.б. сияқты мемлекеттерде мүгедектік саласында ұлттық саясатты жуықтағанын куәландырады.
Азаматтық құқықтарды іске асыру моделі тарихта бірінші рет ... ... ... ... ... мен оның ... қатысушысы ретінде қарағандықтан және олардың оқшауланбай, қарапайым ... ... үшін ... ... ... ... табылады.
Бүгінде еңбек қатынастарында, мемлекеттік билік органдарында, қоғамдық пайдалану орындарында, сауда да, көлікте мүгедектерді кемсітуге тыйым салатын Заң ... ... ... ... негізгі нормативтік құқықтық акт болып табылады. Заң барлық ... ... ... ... үшін ... етуін ұйғарады. Бұл мемлекеттік білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін пайдалануды, соттарда, сайлау ... және ... ... ... ... Заң ... міндеттейді.
Бұдан басқа, тиісті мемлекеттік қызметтер мен құрылыс компаниялары жаңа ғимараттар мен құрылыстарды салған және ... ... ... ... оларға мүгедектерге арналған арбаларды пайдаланатын адамдардың кіруін жеңілдету үшін мүгедектердің ерекшеліктерін ескеруі тиіс. Қоғамдық көлік әкімшілігі мүгедектерге өз ... ... ... ... жол ... ... Олар ... қоғамдық көлік түрлерімен дербес пайдалана алмайтын мүгедектерге отырғызу - түсіру және жол жүру кезінде қолайлы ... ... ... ... ... құралын беріп қамтамасыз етуі керек.
жеке заң мүгедектердің еңбекке орналасу мәселелерін реттейді және ... ... ... бойынша жоғарылаған, кәсіби оқу, ақы төлеу кезінде ... ... ... ... американдық қамқорлық үлгісінің табысты болуы әлеуметтік қызмет көрсету саласындағы ... ... ... ... ғана ... сол ... сол ... өзге де дене кемшіліктері бар адамдардың қоғамның толық және ... ... ... ... ... ... бастамашылық етуінде. Мәселен, тележелілердің білім беру қоры (Бостон) мүгедектердің теледидарды пайдалану мүмкіндігін кеңейту жүйесін әзірледі.
АҚШ-та не нашар еститін ... ... не ... ... ... білмейтіндіктен теледидар мен радиоға қол жеткізе алмайтын 85 миллиондай адам бар. ... ... ... қол ... ... ... (НКАМ) Ұлттық соқырлар федерациясымен ынтымақтастықта нашар көретіндер үшін арнайы телефон желісі бойынша синтезделген дауыспен АҚШ-тың ірі жалпы ... ... ... жүйе ... ... ... теледидарға қосылуы үшін мүмкіндік берген американдықтардың айтарлықтай жетістігі - арнайы айналысатын титрлерді () енгізу. 1972 жылдың өзінде-ақ ... ... ... мен ... ... ... ... музыкалық бейнекассеталарды титрлермен қамтамасыз еткен. Титрлер жүйесі тек арнаулы декодерлермен жабдықталған телевизорлардың қабылдауымен ғана жұмыс істейді. 1990 жылы ... Заң ... ... ... 1993 ... 1 ... бастап АҚШ-та сатуға шығарылған экранының диагоналы 13 дюймен артық барлық телевизорларда декодер ... ... күні ... төрт маңызды коммерциялық телеарналары , , және прайм-таймда өтіп жатқан өздерінің барлық бағдарламаларын, сондай-ақ балаларға арналған ... ... және ... 60 сағатқа дейін жаңалықтар шығарылымын титрлермен жабдықтайды. Ірі кабельді арналар да көптеген хабарларды титрлермен ... Үйде ... ... 10 ... астам бейнекассеталардың атауы да титрлермен жабдықталған, жаңа бейнелердің барлығы дерлік нашар еститіндерге арналған нұсқамен шығарылады. Жыл ... ... ... ... бейне және 7 мың 250 жарнамалық роликтер титрлермен жазылған.
Ал 1990 жылдан бастап тележелілердің білім беру қорының жанында нашар көретіндер үшін ... ... ... ... және ... ... басқа да көру құралдарын жасайтын (ДВС) жұмыс істей бастады.
Батыста дамыған ... ... ... ... және ... ... идеясы банкоматтарды арнауды аудио немесе бейнежүйелермен жабдықтауға әкелді. Көзінің ақауы бар адамдар үшін банкоматтың қызмет ... ... ... ... ... 1997 жылы Royal Bank канадалық банк орнатты. Америкада мұндай технологияны бірінші рет екі жылдан кейін San Francisco Credit Union ... ... ... Оның ... ... жүйелерді нашар көретін адамдарға өз қамқорлығын көрсетуге тырысқан ірі қаржы институттарының көпшілігі орната ... идея ... ... болғаны сонша, жақын болашақта қаржы институттарының аудиожүйелермен жабдықталған ... ... ... ... мүгедектердің құқықтары туралы Заңның жаңа редакциясына енгізілетін болады. Банкоматтарда дыбыстық қызмет көрсету технологиясын ... ... ... Royal Bank ... ... үшін тең ... көздейтін адам құқықтары туралы канадалық Актіні орындау аясында әрекет етті.[12]
Көруі нашар адамдар үшін ... ... ... аз ... ... ... үшін банкоматтарды және көпшілік фильмдер мен хабарларды дыбыстандыру - әлеуметтік қоғамның, тіпті азаматтары тең мүмкіндіктерге ие құқықтық мемлекеттің даму ... ... ... ... ... жұмыс тәжірибесін зерделеу де пайдалы. атты арнайы ... ... ... арнайы немесе жоғары білім алу, еңбекке орналасу, жас мүгедектерді еңбекке ... ... ... ... ... адамдарға қажетті жабдықтар құнына жәрдемақы алу жөнінде бірқатар шаралар көзделеді. Студенттік займдар бағдарламасы ... ... ... жеңілдіктер ұсынады.
Дамыған елдерде мүгедектердің құқықтарын бекіту тетіктері әртүрлі: Канадада тең құқылық және мүгедектерді кемсітуге ... салу ... - ... ... ... - Негізгі заңда, Әлеуметтік заңдар кодексінің арнайы ... , , , ... ... - , , , , ... заңдарда, Венгрияда - заңда жазылған.[13]
II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МҮГЕДЕКТЕРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ҚАЗІРГІ ... ... ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасына шолу.
ҚР-ның мүмкіндігі шектелгендердің құқысын, бостандығын және мүдделерін қорғауға заңдық базасы Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық-құқықтық құжаттарына негізделіп ... 11 ... ... ... ... ... ... және оларға факультативтік хаттамаға қол қойылды.
Көрсетілген құжаттарға қол қойылғаннан кейін Қазақстан мүгедектердің ... ... ... ... ... денсаулықты қорғау мәселелеріне байланысты мәселелерге міндеттеріне алады.
ҚР-ның мүгедектердің құқысын сақтау туралы заңнамасы ҚР Конститутициясы қағидаларына және 2005 жылы 13 ... ... ... заңға негізделген.
ҚР-ның Конституициясының адам оның өмірінің құқысы және бостандықтары ең жоғары құндылықтар деп танылған.
ҚРның ... адам оның ... ... және ... ең ... ... деп танылған.
Аталған заңның 5 бабында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы мемлекеттік саясат мынадай негізгі ... ... ... ... адам құқысын сақтау, әлеуметтік қорғаудың кепілдігі, медициналық , әлеуметтік және кәсіби реабилитация, мүгедектердің басқалармен ... ... ... ... ... ... және қай іс қызметпен араласам десе де басқа азаматтармен тең ... ... ... ... ... ... ... көмек, медициналық, әлеуметтік және кәсіби реабилитация, білім беру және т.б. ... ... ... іске ... ... ... әлеуметтік көмек ҚР заңдарында ескерілген мемлекеттік жәрдем ақы, ... ... тағы ... төлемдер беру арқылы іске асады.
Жергілікті атқарушы органдар және жұмыс беруші әлеуметтік көмектер ... ... ... ... бар.
Әлеуметтік қамтамасыз ету туралы ҚРның заңнамасы.
Мүмкіндіктері шектеулі адамдарға әлеуметтік қызмет ... ел ... 2008 жылы 29 ... қол ... және ... болды.[14]
Арнайы әлеуметтік қызметтердің бағасы мен қателіктерінің белгілеуде қолданылатын критерийлер болып
* Тіршілік ... ... ... ... ... әлеуметтік депревация;
* сәтсіз әлеуметтік орта;
Көрсетілген заңның 6 бабының ... ... адам ... ауыр өмір ... деп тану ... ... бойынша іріктеледі:
* жетімдік;
* ата ананың қамқорлығының болмауы;
* жасы толмағандардың қараусыз қалуы немесе девианттық тәртіп;
* үш ... ... ... ерте психофизикалық дамуында мүмкіндіктердің шектеулігі;
* әлеуметтік маңызды аурулардың және ... ... ... ... ... ... ... қаракетінің шектеулігі;
* әлеуметтік маңызды аурулардың және қоршаған орта қауіп төндіретін аурулардың әсерінен тіршілік қарекетінің ... ... ... ... ауру ... ... ... өз өзіне қызмет ете алмауға қабілетті жоқтық;
* үйсіз күйсіздік;
* бас бостандығынана айырылған жерлерден боып келу.
ҚРның тұрғын үй қатынастары өрісіндегі заңнамасы да ... Заңы ... ... ... ... үй әлеуметтік қорғалған азаматтарға приватизация жасау құқығысыз беріледі.
Тұрғын үй заңнамасына сәйкес оларға жататындар соғыс ардагері, І және ІІ ... ... бала ... ... және ... тұрғындарының басқа топтары жатады.
Жергілікті органдар тұрғын үйге мұқтаж мүгедектерді ескепке алып және оларға пайдалануға тұрғын үй береді.
Халықаралық ... ... ... ... ... қатынасындағы қатар қазақстандық заңдағы өз шағылысуларын әлi таппағанын қорытынды жасау мүмкiн жарымжандардың бiлiмiнiң саласында өткiзiлген талдауға қорытынды шығара халықаралық ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық заңдағы өз шағылысуларын әлi таппағанын қорытынды жасау мүмкiн сайып келгенде.
Заңдардың әбден жетiлдiруiне ... ... ... ... қолданыстағы заңның қанағаттанарлықсыз орындауы туралы сұрақ бүгiн ... ... және бұл ... ... ... ... ... бала-жарымжандар дұрыс айтады. Тысқары бұл, белгiлелгендей жоғары, заңдардағы олардың iске асыруының тетiктерiн жиi болмайды.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан мүгедектерге берілетін ... үй ... ... ... белгілійді, ол әрбір отбасы мүшесіне шыққанда алты шаршы ... кем ... ... ... ... ... ... ересек халықтың арасындағы алдыңғы қатарлы ауруларға:
қан айналымы жүйесінің ауруы- 22,2 %;
жарақаттар салдарының барлығын локализациялау-17,3%;
қатерлі ... 15,5%; ... ет ... аурулары-8,4% жатады.
Мүгедек-балалардың арасында алғашқы мүгедектердің алдыңғы қатарлы себептеріне: туа ... даму ... ... ... ... ... ... жүйесінің аурулары жатады.
Ағза функцияларының бұзылуы және мүгедектердің ... ... ... ... сипаттайтын топтардың ауырлығы бойынша алғашқы мүгедектік құрылымы, мүгедектердің арасында екінші ... ... ... - 65,0 % (2003 ... 2002 ... ... топ мүгедектері - 9,6 % (2003 ж.-10,0%; 2002 ... ... ... - 25,4 % (2003 ... 2002 ж.-27,7%) басымдылығын дәлелдейді.
2004 жылы барлығы 17102 адам қайта куәландырылды. Қайта куәландыру ... ... ... 4,2 % (2003 ... 2002ж.-3,7%); ішінара оңалту - 9,2 % (2003 ж.-8,3%; 2002ж.-8,5%) құрады; мүгедектік тобының ауырлауы көрсеткіші - 4,1% (2003 ... ... ... тобының тұрақтылығы 2004ж.- 86,4 % (2003 ж.-86,9%; 2002ж.-86,2%) құрады.
Барлық мүгедектіктің жас ... ... ... ... ... ... ... - 87,0 %.[16]
Мүгедектік көрсеткіштері мынадай бірқатар факторларға:
елдің әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі мен әлеуметтік ... ... ... жай-күйіне;
денсаулық сақтау жүйесінің дамуына, медициналық қызметтердің қол жетерлік болуына және олардың сапасына;
оңалту ... қол ... ... және ... ... ... және ... қауіпсіздігінің жай-күйіне;
экологиялық ортаның жай-күйіне және өзге де себептерге байланысты болады.
Соңғы жылдары экономикалық қолайлы ахуал мен ... ... ... бағыттылылығы, халықты, бірінші кезекте оның әлеуметтік осал буындарын әлеуметтік қорғау деңгейін арттыру, мүгедектікті ... және ... ... ... ... ... өміріне қатысуына теңдей мүмкіндіктер жасауға бағытталған жаңа ... тану оң әсер етіп ... ... деңгейде созылмалы, туа біткен және генетикалық аурулардың жоғары деңгейінің байқалуы;
медициналық-ұйымдастыру деңгейінде - аурулардың кеш ... ... мен ... ... ... ... мән берілмеуі, тегін медициналық көмекке қол жеткізушіліктің, медициналық қызметтер сапасының төмендеуі, бірыңғай оңалту жүйесінде мемлекеттік органдардың ... ... ... деңгейінде - денсаулыққа қауіпті және зиянды еңбек ... орын ... ... ... ... ... әлеуметтік жәрдемақылардың біршама төмен деңгейі, бірқатар өңірлердің экологиялық қолайсыздығы.
Мүгедектерге, өте қартайғандарға, жүрегі ауыратындарға тағы басқа да ауыр ... ... ... үй ... ... үй ... беріледі, олардың төменгі қабаттарда тұра ма немесе лифттері бар тұрғын үйлерде тұра ма осы мәселелер де ескеріледі.
ҚРда мүгедектерді әлеуметтік ... ... ... 26 ... ... жергілікті атқарушы органдар мынаны қарастырады:
* тұрғын үйге ... ... ... алып және ... ... үй ... мүгедектерге немесе отбасыларына берілетін тұрғын жайлары құрал саймандармен жабдықталуымен қамтамасыз етеді.
Қол жетерлікті қамтамасыз ететін нормативтік техникалық құжаттылық бар.
+ ... ... ... ... ... ... ... қоғамның өзгеретiн әлеуметтiк-экономикалық шарттарындағы дербес өмiрге бала-мүгедекдарының әзiрлеуi барлық ер-әйелдердi теңдiктiң қамтамасыз етуi, ... ... ... ... ... ... туғызатын бiлiмнiң деңгейiнiң жоғарылатуы талап етедi. Сонымен бiрге, оған бала-мүгедекның жанұясы немесе әлеуметтiк қызметкер жанұяның негiзгi есептерiнiң бiрi өз ... ... ... ... ... ... алады.
Еңбек ету қабілетін жоғалту дәрежесі мен мүгедектілік дәрежесін анықтау.
2011жылы 1 наурызға қарай мүгедектердің саны (ҚРның халықты ... және ... ... ... ... бойынша) 506.4 мың адамды құрайды, оның ішінде 45.8 мың мүгедек балалар.
Мүгедектер халық санының орташа жалпы саны 2,9% құрайды. Әлеуметтік медициналық ... ... ... ... ... еңбек ету дәрежесін жоғалту себебін, мерзімін, уақытын және қосымша көмек көрсетуді анықтау;
* мүгедектерді реабилитациялауға индивидуалды (жекеше) программаларды дайындау.[17]
Ұйымдарға ... ... іске ... ... және ... ... ... әлеуметтік медициналық экспертизасы ұйымның тұрғылықты жер бағыты бойынша жасалады:
* әлеуметтік медициналық экспертизасына бағыты (088 у ... ... ... 1 ай ... ... жеке куәлік немесе жеке тұлғаны білдіретін құжат;
* тұрғылықты жері ... ... ... ... ... ету істері жөнінде мағлұмат.
Ағзаның функционалдық бұзылуының дәрежесіне қарай мүгедек болып саналған адамға бірінші, екінші немесе үшінші топ мүгедектілік дәрежесі ... 16 ... ... категория , бірінші, екінші не үшінші тобы беріледі.
Мүгедектілік пен профессионалды еңбек ету қабілетін жоғалту келесі мерзімдерге 6 ай ,1-2 жыл ... ... ... ... ... толмаған мүгедек тұлғаларға категориясына келесі мерзімдер:
6ай, 1 жыл, 2 жыл, 5 жыл және 16 жасқа ... ... ...
16-18 жас аралығында мүгедек тұлғаларға бірінші, екінші немесе үшінші категория ... ... ... ... ... алты ай, бір немесе екі жылға. [18]
Мүгедектілікке байланысты әлеуметтік төлемдер және арнайы мемлекеттік әлеуметтік төлемдер.
Қазақстандық мүгедектерге көмектесу әлеуметтік төлемдерді беру ... ... ... ... байланысты әлеуметік төлемдер және арнайы мемлекеттік әлеуметтік төлемдер), медициналық, әлеуметтік және кәсіби ... ... ... бойынша айлық әлеуметтік төлемдер келесі мөлшерде тағайындалады:
* І топ мүгедектеріне 1,36 өмір сүру минимумы, ол ... ... ... ... ... ... ІІ топ мүгедектеріне 1,06 өмір сүру минимумы;
* ІІІ топқа 0,74
* ... ... ... балаларға -1,00
* балалық шақ кезінен І топ мүгедектеріне 1,36
* балалық шақ кезінен ІІ топ мүгедектеріне 1,11.
* балалық шақ ... ІІІ топ ... ... 16-18 жас ... І топ ... ... 16-18 жас аралығындағы ІІ топ мүгедектеріне 1,11
* 16-18 жас аралығындағы ІІІ топ мүгедектеріне 0,87 [19]
Мүгедектікке байланысты берілетін әлеуметтік төлемдер ... үшін ... ... жеке куәліктің көшірмесі;
* өтініш;
* әлеуметтік медициналық экспертиза тағайындған мүгедектік тобы жөнінде актісінен үзінді;
* тұрғылықты мекен жайы жөнінде ... ... ... ... ... тұрғын үй деректерінен анықтама.
* Әскери билеттің көшірмесі (әскерилер үшін), ішкі істер органдарында ... ... ... ішкі ... ... ... ... Балалардың туу туралы куәлік көшірмелері (16 жасқа дейінгі балаларға)
Арнайы мемлекеттік әлеуметтік төлемдерді тағайындау үшін зейнетақы беру мемлекеттік ... ... ... беру керек:
* форма бойынша өтініш
* жеке тұлғаны білдіретін құжат
* әлеуметтік ... алу үшін ... ... ... әлеуметтік жеке кодтың (СИК) берілуі жайлы куәлік
* Азаматттарды тіркеу кітабы
Қазақстан Республикасында медициналық және әлеуметтік реаблитация келесілерден тұрады:
* қалыпқа ... ... ... физикалық, шипа жайлық және басқа да емдеу ... ... ... ... ... ... ... функциялардың компенсациясын алу үшін.
* Реконструктивті хирургия (емдеудің ... ... ... ... көмек (арнайы мүгедектерді протез ортопедиялық құралдармен қамтамасыз етіп, оларды онымен қолдануды үйрету үшін медициналық техникалық көмегі)
Мүгедектердің ... ... ... келесілерді қосады:
* мүгедектерді негізгі әлеуметтік жеке гигиена, өз өзіне қызмет көрсету, басқалармен тіл табысу сияқты қабілеттерге ... ... ... ... және ... жүру ... ... ету;
* мүгедектерге үйде әлеуметтік көмек көрсету, сонымен қатар басқа адамдардың көмегі ... ... ... ... ... жеке ... сәйкес, әлеуметтік қызметті көрсету; жүру қиыншылыққа түсетін І топ мүгедектері үшін жеке ... есту ... ... ... ... тіл ... 1жылда 30 сағат беріледі.
* Медициналық әлеуметтік мекемелерге әлеуметтік қызмет көрсету;
* ҚРның заңнамасына сәйкес құқықтық көмек көрсету;
Қазақстан Республикасында мүгедектермен әлеуметтік ... ... ... ... тұрақты функционалдық бұзылуы бар мүгедектерде қосымша тұтынушылық қажеттіліктер пайда ... оны өтеу үшін ... ... қажет.[20]
Мүгедектердің басым көпшілігінде, мүгедектікке байланысты зейнетақы төлемдері шағын болып келеді, сондықтан барлық ... ... ... ... ... ... ... шарттарында мемлекеттік патернализм аса қажет.
Орындардағы бiлiмнiң басқару органдары деңгейде жазып қоюы және ... ... ... ... ... ... ... инструкциялы ретiмен алып жүруi керек. Жарымжандардың арасындағы ұқсас дауларды дегенмен айғақтар, қызметкер бiлiмнiң жүйесi, өңге оқушылар және олардың ... - ... ... ... оған ... ... ... керек.
Барлық дамыған мемлекеттерде бұл аксиома сияқты және оларға қамқорлық жасау ... ... ... ... ... құру ... реабилитациялау жоспарын жүзеге асыру бойынша медициналық әлеуметтік экспертиза қызметінің реформациясы, әлеуметтік ... ... ... ... жүйесі ұлғайып, үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімдері ашылып, ... ... ... ... құралдардың сапасы жоғарылайды 2005 жылы мүгедектерге арналған мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... 50% ... 8 жыл ... ... саны 39,650 ... өсті, бұл кезең орташа әлеуметтік төлемақы 2990 тг ден 13,880 тг дейін , яғни 4,6 есе көбейгенін көрсетеді.
Тұрғын үйлерге, ... ... және ... ... ... мүгедектер үшін 7,6 мың пандустар орнатылды.
Республикада 127 үйде әлеуметтік көмек көрсету орталықтары жұмыс ... 17 мың ... ... ... ... жасы ... мүгедектерге үйде көмек көрсету 321 бөлімдері жұмыс істеп, 23.000 ... ... ... ... ... бұл түрлерiнiң iске асыруы адамды емдеп жазсын және жеңсiн, толық немесе жартылай физикалық қуат еместi және әлсiздiкғана емес, белсендi ... ... ... ... оның ұсынысы құрастырсын, жаңа еңбектік жүйесi және кәсiби дағдылар, болуды бiрдей тұрмыстық және пәндiк ... және ... ... зардаптары жеңу, жарақаттану немесе ауру мүмкiндiк бередi.
Мүгедектердің әлеуметтік реабилитация тәжірибесі Қазақстан Республикасында медико-әлеуметтік, психологиялық және педогогикалық, әлеуметтік-экономикалық жан-жақтылықты қамтиды. Бұл ... ... ... 1. ... ... ... Мүгедектерді әлеуметтік қолдауды қаржыландырудың казахстандық тәжірибесіне шолу
Қарағанды қаласында 2005 жылдың қыркүйек айында "Үміт" облыстық ... ... ... ... ... 3 тен 7 жас ... одан әрі 7 ден 18 ... балалардың дамуында проблемасы бар мүмкіндігі шектеулі 60 балаға әлеуметтік-психологиялық және консултативтік көмек , емдік түзету, түзетіп-дамыта оқытуды ... ... ... ... ... ... ... алу республикалық бюджет есебінен жүргізілген. 2005 жылы осы мақсатқа облыстық ... 63,9 млн. ... ... ... және ... ... қосымша техникалық (компенсаторлық) құралдарының тізімі
Оңалту және қызмет көрсетудің қосымша техникалық (компенсаторлық) құралдарының тізімі
2003 жыл
2004 жыл
2005 жыл
Кресло-күймелер
170
155
198
Балдақтар мен ходуноктар
10
Сурдоқұралдар:
Ұялы ... ... ... ... ... оқу ... принтері
-
-
1
Компьютерлік тифлокешен
-
-
2
Тифломагнитола
500
Көзі нашар көретін азамат-тар үшін қол сағаттары
-
-
802
Жоғары және ... ... сүт ... ... ... ... ... Петропавл протездік-ортопедиялық орталығының филиалы жұмыс істейді. Облыстық орталықта және Жезқазған қаласында естуді түзету орталығының филиалдары жұмыс істейді.
Мүгедектерді ... ... ... ... қамтамасыз етудің айқын жақсарып келе жатқанына қарамастан, мүгедектердің протездік-ортопедиялық және ... ... ... толық қанағаттандырылудан әлі де алыс. Бұл мүгедектер қажеттіліктерінің нақты есебінің болмауымен қатар, техникалық көмекші ... ... ... ... ... ... техникалық базасымен де байланысты.[23]
Жүріп-тұруы шектеулі, көру немесе есту кемістігі бар адамдарға ... ... ... ... ... жай, ... ) техникалық қосалқы құралдардың мүгедекдардың қамтамасыз етуiн жақсарту мүгедекдардың ... ... ... ... сәйкес мүгедекдардың өмiр сүрiп жатқан мекендерiне мүгедекдардың дәл есепке алудан астам қажеттiктерiнiң негiзi, ақтайтын индустрияның отандық нарығының ... және ... ... жуықтауында iске асты.
2008 жылдың желтоқсанында арнайы әлеуметтiк қызмет түрлерi туралы басқа нормативтiк құқықтық акттерде түзетудi ол бiрге болатын заңдармен ... Осы ... ... және халықаралық тәжiрибенiң есепке алуымен әлеуметтiк қызмет түрлерiнiң көрсетудi жүйесiнiң нақтылы жаңғыртуын iске асыруға ұсынады.
Мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға ... ... ... сәйкес:
мүгедектерді кресло-арбалармен қамтамасыз етуге 313,8 млн. теңге;
санаторлық-курорттық ем ұсынуға - 1098, 3 млн. ... ... пен ... - 1480, 6 млн. ... құралдармен қамтамасыз етуге - 268, 4 млн. ... ... ... ... - 677, 8 млн. теңге ... жыл ... ... өсу ... орташа есеппен 9-10% құрады, бұл мүгедектерді мемлекеттік қорғаудың көлемін ұлғайтуға және өсіруге мүмкіндік берді.
Қазақстанда мүгедектерді мемлекеттік қорғаудың құрлымы мынандай ... ... 003 ... ... ... ... орта ... бағдарламасы. Бұл қолдаудың серпінін 2-суреттен көруге болады.
Сурет 2. 2004-2010жылдары Қазақстан Республикасында мүгедектерді мемлекеттік қорғаудың құрамдастары (млрд.теңгеде)
Осыған сүйене отырып, Қазақстанның мүгедектерді ... ... ... ... экономикалық өсудің қарқынына байланысты деп ұйғаруға болады. Ол 2020 жылға дейін деп есептелген үшнегізгі сценарийге негізделеді.
Бірінші сценарий: Қазақстанда 2020жылға дейін ... ... ... ... экономикалық өсудің жоғары қарқыны (8%жоғары) сақталатын болады. Онда, біздің ... ... және ... да тең жағдайлар кезінде мемлекеттің қаржылық міндеттемесінің ... мына ... ... ... жылы - шамамен 90-95млрд.теңге;
2011 жылы - 95-100млрд.теңге;
2012 жылы - 110-120млрд.теңге;
2013 жылы - ... жылы - ... жылы - ... жылы - ... 160млрд.теңге;
2017 жылы - 170-175млрд.теңге;
2018 жылы - ... жылы - ... жылы - ... ... ... ... түрде көрінеді.
36779681704340У=11,79х+32,39
020000У=11,79х+32,39
Сурет 3. Экономикалық өсудің жоғары қарқыны сақталған кезде 2005-2009жж. (іс жүзінде) және 2010-2020жж. (болжалды) ... ... ... ... тренді мен болжамы (млрд.теңге)
Екінші сценарий: Қазақстанда 2020жылға дейін әлемдік дағдарыстың аяқталуына байланысты экономикалық өсудің орташа қарқыны (4-6%) ... ... ... ... ... ... және ... да тең жағдайлар кезінде мемлекеттің қаржылық міндеттемесінің көлемін мына тұрғыда тұжырымдауға болады:
2010 жылы - шамамен 90млрд.теңге;
2011 жылы - ... жылы - ... жылы - ... жылы - 110-115млрд.теңге;
2015 жылы - 120-125млрд.теңге;
2016 жылы - шамамен 130млрд.теңге;
2017 жылы - ... жылы - ... жылы - ... жылы - ... ... 4-ші суреттен көруге болады.
Сурет 4. Экономикалық өсудің ... ... ... ... ... жүзінде) және 2010-2020ж.(болжалды) ҚР-да мүгедектерді жиынтық қаржыландырудың тренді мен болжамы(млрд.теңге)
Үшінші сценарий: Қазақстанда 2020 жылға дейін әлемдік дағдарыстың аяқталуына ... ... ... ... және ... ... (2-4%) ... болады. Онда, біздің болжамымыз бойынша және басқа да тең жағдайлар кезінде мемлекеттің қаржылық міндеттемесінің көлемін мына тұрғыда тұжырымдауға болады:
2010 жылы - ... ... жылы - ... жылы - ... - 2014 жылы - шамамен 105млрд.теңге;
2015 - 2020 жылы - ... 5 - ... ... ... 5. ... өсудің жоғары қарқыны болмаған кезде 2005-2009жж. (іс жүзінде) және 2010-2020жж. (болжалды) ҚР-да ... ... ... ... мен ... ... даму деңгейі бойынша 2007-2008 жылдар аралығында әлемнің 209 елінің ішінде әлемдік орташа көрсеткішке қол жеткізді. ... ... ... ... ... ... ел болды. Әлемнің ең жоғары дамыған елдерінен 4-6 есе ... ... ... ... ... бай ... көрсеткіштерімен салыстыратындай мүгедектерді толық деңгейде қамтамасыз ете алмайды.[24]
2005-2006 жылдары мүгедектер үшін Павлодар облысында 470 есту ... 150 ... 130 көп ... ... ... 320 мәтіндік хабарламасы және хабарды қабылдау қызметі бар ұялы ... ... ... 3 ... ... ... үшін 425 магнитола, 105 Брайл қарпімен жазу құралы, көруі нашарлғана адамдарға арналған 400 сағат, 405 көзі көрмейтін мүгедектерге арналған ... ... ... ... 2005 жылы 3,9 млн ... ... 549 адам және 2006 жылы 3,1 млн. ... сомаға 466 адам тіс протездерін дайындуға және амбулаторлық емделу кезінде дәрі-дәрмек сатып алу үшін ... ... ... Қызылорда облысында 2006-2008 жылдарға арналған мүгедектерді оңалту бағдарламасына сәйкес ... ... ... ... ... құралдармен қамтамасыз етіледі. Жыл басынан 132 мүгедек кресло-арбамен, 113-і - ... 66-ы - ... ... 380 адам - көзі ... ... ... аралған таяқтармен қамтамасыз етіледі. Мүгедектерге қолайлы болуы үшін қалалық әкімшілік Қызылорда кітапханасына компьютерлік тифлокешендер, оқу ... ... ... 10 телефакстер, 24 дабылдық жүйелер таратты, 126 мүгедек есту аппараттарымен, 68 мүгедек мәтіндік хабарламасы және хабарды ... ... бар ұялы ... ... етілді.
Мүгедектерді оңалту бағдарламасына сәйкес мүгедектерді әлеуметтік қамтамасыздандыру жүйесін дамыту ... ... ... үш деңгейлі жүйесімен байланысты болды. Әлеуметтік стандарттар жүйесіне өзгертулер енгізілді және ең төменгі күнкөріс деңгейі үшін ... ... ... рөлі ... Ең төменгі күнкөріс деңгейі мүгедектігі бойынша төленетін ... ... ... объективті негізі болды. Мүгедектерге көрсетілетін қызметтердің көлемі мен түрлері ... 6. ... ... ... алатындар санының өсу серпіні
Суретте мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыны алатындардың саны мен ... ... ... өсу ... ... ... алатындардың саны сегіз жыл ішінде 39 327 адамға көбейсе дағы, осы кезеңде жәрдемақының орташа мөлшері цифрлық көрсеткіште 2990 теңгеден 12000 ... ... яғни 4 ... өскен.
+ Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңнамаларға шолу
Қазақстан Республикасының мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы ... ... ... ... ... ... жағдайлар жасау және еңбек қызметі саласына тарту, бірінші кезекте тұрғын үйге, ... ... және ... ... инфрақұрылымдарына қолжетімділікті қамтамаыз ету үлкен маңызға ие болып келеді. Бұл ретте маңызды ... ... ... тиімділігін бағалау болып табылады.
Осы заң Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді және мүгедектерді ... ... ... етудің, олардың тіршілік тынысы мен қоғаммен етене араласуы үшін тең мүмкіндіктер жасаудың құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық шарттарын айқындайды.[25]
Заңда мынадай ... ... ... ... ... ... - ... белсенді және баяу жүріп-тұруына араналған техникалық көмек түрі. Әлеуметтік қызмет көрсетудің мемлекеттік стандарттары - мүгедектер мен мүгедек балаларға, сондай-ақ қарттарға ... ... үйде ... ... ... ... және ... қызмет көрсетудің аумақтық орталықтарында берілетін әлеуметтік қызметтердің көлемін және оларды ұсынудың тәртібін белгілейтін ережелер. Кәсіптік бағдарлау - мүгедектің ... ... ... ... көмек көрсетуге бағытталған шаралар жүйесі, қайта жасау ... ... ... ... ... ... ... орнын толтыруға бағытталған хирургиялық емдеу әдісі. Медициналық-әлеуметтік сараптама - организм функциясының тұрақты ... ... ... тіршілік-тынысын бағлау негізінде куәландыратын адамның әлеуметтік қорғау шараларын деген қажеттіліктерін белгіленген тәртіппен ... ... ... - ... мен ... организмінің бұзылған немесе жоғалтқан функцияларын және денсаулығын қалпына келтіруге бағытталған емдік ықпал ету шараларының кешені. Мүгедек - тіршілік ... ... және оны ... ... ... әкеп ... аурулардан, жарақаттардан, олардың салдарын, кемістіктерін организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулығы бұзылған адам. ... бала - ... ... ... және оны ... қорғау қажеттігіне әкеп соқтыратын аурулардан, жарақаттардан, олардың салдарынан кемістіктерден организм функциялары тұрақты бұзылып, он сегіз жасқа толмаған адам, ... ... ... ... ... ... ... жеңіп шығуы үшін жағдай туғызуға, олардың әлеуметтік мәртебесін қалпына келтіруге, әлеуметтік - ... және ... ... ... ... кешені. Мүгедкетерді әлеуметтік қорғау- мүгедектерге әлеуметтік көмек көрсету, оңалту, сондай-ақ олардың қоғамға ... ... ... шаралар кешені. Мүгедкетерді жұмысқа орналастыруға арналған арнаулы жұмыс орындары- мүгедектің жеке мүмкіндіктері ескеріле ... ... ... ... ... ... - мүгедектердің бұзылған не жоғалтқан кәсіптік дағдыларын, білімі мен машықтарын алуын немесе қалпына келтіруге және оларды бейімдеу мен ... ... ... ... ... ... ... кешенді бағдарламасы - мүгедектерді медициналық, әлеуметтік, кәсіптік оңалту жөніндегі іс-шаралардың кепілдік берілген тізбегі, ... ... және ... ... ... ... қарап күту, өз бетімен өмір сүру мүмкіндігіне қол жеткізу немесе олардың ... және ... ... ... ... ... ... процесі, мүгедектік-организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулықтың бұзылуы салдарынан адамның тіршілік - тынысының шектелу дәрежесі, мүгедекті ... ... ... ... ... мен ... белгілейтін құжат, міндетті гигениалық құралдар - табиғи физиологиялық мұқтаждықтарды және ... ... ... ... ... ... мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен ... ... өзге де ... ... ... Егер ... Республикасы бекіткен халықаралық шартта осы Заңдағы өзгеше ережелері белгіленсе, онда халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелері белгіленсе, онда ол ... ... ... қолданылады, бұған халықаралық шарттарын оның қолданылуы үшін Қазақстан Республикасының заңнын ... ... ... ... қосылмайды. Осы заңнын күші Қазақстан Республикасының азаматтарына, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдерге және азаматтығы жоқ адамдарға қолданылады. Жеке және ... ... ... ... ... мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы қатынастардың субъектілері болып табылады.[26]
Қазақстан Республикасының мүгедтерді әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік саясаты.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... саясатына мыналар жатады:
* Мүгедектіктің алдын алу;
* Мүгедектерді әлеуметтік қорғауға, соның ішінде оңалту;
* Мүгедектердің ... ... ... бағытталған.
Қазақстан Республикасының мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік саясаты заңдылық, ізгілік, адам ... ... мен ... ... ... берілу, медициналық, әлеуметтік және кәсіптік оңалтуға қол жетімділікті қамтамасыз етуге, мүгедектердің денсаулық сақтауға, білім алуға және қызмет түрін, соның ... ... ... ... еркін таңдауға басқа азаматтармен қатар қол жеткізуі мен тең құқылы болуы және мемлекеттік органдардың мүгедектердің құқықтары мен ... ... ... ... ... жүзеге асыратын қоғамдық бірлестіктермен және өзге де ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауы мен мүгедектік белгісі бойынша ... ... салу ... ... ... ... Республикасының Үкіметі:
* Мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын әзірлейді;
* Мүгедектерді оңалтудың кешенді ... ... ... ... ... ... нормативтік- құқықтық актілерді шығарады;
* Мемлекеттік тапсырыс немесе грант бойынша оқып жүрген мүгедектерге Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес степендиялар ... мен ... ... ... Мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласында үйлестіру кеңесін құрады. ... ... ... ... ... ... ... мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы, сондай-ақ медициналық-әлеуметтік сараптама саласындағы нормативтік-құқықтық актілерін ... және ... да ... ... ... ... қорғау мәселелері жағынан әдістемелік және ұйымдастырушылық үйлестіруді жүзеге асырады. Медициналық-әлеуметтік сараптаманы және мүгедекетрді оңалтуды ұйымдастыру мен жүзеге асырудың ... ... ... де және ... ... ... ... органмен келісе отырып мүгедекті куәландыру, оның себептерін, тобын және еңбек қабілетінен айрылу дәрежесін белгілеу, мүгедектерді оңалтудың жеке ... ... ... ... ... ... алу жүйесінің орталықтандырылған деректер банкін қалыптастырады, мүгедектік себептерінің, құрылымының және жай-күйінің мониторингін ... де және ... ... ... ... ... ... ішінде, ымдау тілі мамандарының біліктілігін арттыруды ұйымдастырады.
Адамның өмiрiндегi қоректенуiнiң рөлi өте ... - бұл ... ... ... бар ... организмның өзара әрекеттесуiнің күрделi процессі. Торшалар және физикалық қабық тұратын ... тән өз ... ... демек, әрбiр азықтың өз құрамы болуы керек. Денсаулықтың мәселесi: егде, ауру және iс жүзiнде сау жаңадан ... ... адам үшiн ... маңызды. Демек, бiз бұл болған, бiздiң денсаулық негiзiнен бiз ғана емес, бiздiң рухани әлемiмiздi өнерге қабiлеттiлiк және тiптi бiздiң көңiл, ... ... те ... ... ... болатын ауысымына жаңа торшаларды келетiн торшалар ыдыратты. Адамның торшалары құрылыс материалын азықтың компоненттерiнен алады: азық-түлiк өнiмдерiнiң құрам кiретiн химия ... Олар ... ... ... ... ... үшiн қажеттi биологиялық белсендi заттардың алуы қажеттi негiзгi қайнар көзi болады.[27]
Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшілерінің құзыретіне мыналар ... ... ... жүргізу
* Мүгедектік тобын, оның себептерін, мерзімін, мүгедектің басталған уақытын, еңбек қабілетінен айрылу дәрежесін, ... ... ... және ... тұрмысының шектелуі дәрежесіне қарай санатын айқындау
* Мүгедектерді оңалтудың жеке ... ... ... ... ... ... жәрдемақыларды және төлемдер мен өтемақылардың басқа да түрлерін ... ... ... жеке ... іске асыруын бақылау
* Халықтың мүгедектігі мен себептерін зерделеу
* Өз құзіреті шегінде Қазақстан Республикасының мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы заңнамасының сақталуын ... ... ... бар ... ... жергілікті өкілді органдары мен мүгедектердің қоғамдық бірлестіктерінің мамандандырылған ұйымдарын қолдауды қоса алғанда, мүгедектерді оңалтудың өңірлік ... ... және ... ... өңірлі бағдарламасының орындалуын бақылауды жүзеге асырады.
Мүгедектіктің ... алу - ерте ... ... ... ... ... сенсорлық және басқа да кемістіктің тұрақты функционалдық ... ... ... ... ... бағытталған шаралар кешені, сондай-ақ денсаулықты қорғау, адамның тұратын экологиялық ортасын жақсатру, салауатты өмір салтын қалыптастыру, ... ... ... ... ету, ... ... ... кәсіптік ауруларды азайту жөніндегі іс-шаралары мен мүгедектіктің алдын-алуды тиісті мемлекеттік ... ... ... басқару органдары, ұйымдар мен жұмыс беруші Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.[28]
Мүгедектердің құқықтары және оларды әлеуметтік қорғау
Адамның мүгедектігі мен ... ... ... ... белгілеу халықты әлеуметік қорғау саласындағы уәкілетті органның аймақтық бөлімшелерінің медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізуі жолымен жүзеге асырылады. Медициналық-әлеуметтік сараптама Қазақстан ... ... ... ... куәландырылатын адамның клиникалық-функционалдық, әлеуметтік, кәсіби және психологиялық деректерін талдау негізінде организмнің жай-күйін кешенді бағалауға сүйеніп жүзеге асырылады. Адамды мүгедек деп ... және ... ... ... ... белгіленген кезде олардың себептері, мерзімі, басталған уақыты, қосымша көмек түрлеріне және техникалық көмекші (орнын ... ... ... жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз етудегі қажеттіліктері анықталады, сондай-ақ мүгедекті оңалтудың жеке бағдарламасы әзірленеді.
Мүгедектер ... ... ... ... ішінде оңалтуға, қоғамға етене араласуға;
* Әлеуметтік инфрақұрылым объектілеріне кіріп-шығуын қамтамасыз етуге;
* Ақпаратқа қол жеткізуін қамтамасыз етуге;
* ... ... ... ... ... ішінде еңбек қызметі түрін еркін таңдауға;
* Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген ... ... ... ... ... ... ... алуға,
* Ксәіптік даярлыққа және қайта даярлыққа, еңбек қабілетін қалпына келтіруге және жұмысқа орналасуға;
* Қазақстан ... ... үй ... ... тұрғын үй;
* Мемлекеттік және өзге ұйымдарда, соның ішінде денсаулық сақтау, мәдениет, байланыс, көлік, қызмет көрсету саласындағы ... ... ... қызмет көрсетуілуге;
* Мүгедектердің шығармашылық қабілеттерін қолдауға арналған құқықтарын қоса алғанда, Қазақстан Республикасының Конституциясымен Қазақстан Республикасының басқа да заңнамалық актілерімен бекітілген ... және жеке ... ... мен ... ... ие ... ... қорғау әлеуметтік көмек көрсету, медициналық, әлеуметтік, әлеуметтік және ... ... ... беру және ... ... ... ... азаматтармен бірдей қатысуына мүмкіндіктер жасауға бағытталған өзге де шаралар арқылы қамтамасыз етіледі. Мүгедектерге көрсетілетін әлеуметтік көмек мемлекеттік жәрдемақылар, ... ... ... және қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де төлемдерді қамтиды. Жергілікті атқарушы органдар мен жұмыс беруші әлеуметтік көмектің қосымша түрлерін ... ... ... ... организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулықтың бұзылуынан тіршілік-тынысының шектелуін жоюға немесе оның орнын мүмкіндігінше толықтай толтыруға бағытталған медициналық, әлеуметтік және кәсіптік ... ... ... Мүгедектерді оңалту кешенді бағдарламасына және медициналық-әлеуметтік сараптама ... ... ... оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес жүзеге асырады. Оңалтудың кешенді бағдарламасы мүгедектерді оңалтуға, оңалту ұйымдары мен ... ... ... ... ... ... ... мүгедектерді техникалық көмекші (орнын толтырушы) құралдармен, арнаулы ... ... ... ... ... етуге, әлеуметтік қызметтер көрсетуге және әлеуметтік инфрақұрылым объектілеріне кедергісіз ... ... ... ... ... қызметкерді даярлауға және олардың біліктілігін арттыруға бағытталған іс-шаралардың кепілдік берілген тізбезін көздейді. Оңалтудың жеке бағдарламасы организмнің бұзылған және ... ... ... ... және олардың орнын толтыруға бағытталған медициналық, әлеуметтік, кәсіптік оңалту шараларын қамтитын оңалту іс-шаралары кешенін айқындайды. Оңалтудың жеке ... ... ... ... сәйкес мүгедекке тегін көрсетілетін оңғалту іс-шараларын, сол сияқты ақысын ... ... өзі ... оның ... ... ... ... ауруға шалдығуына кінәлі жұмыс беруші қатысатын оңалту іс-шараларында қамтиды.
Мүгедектерге медициналық көмек:
* Қалпына келтіру терапиясын (дәрі-дәрмекпен, ... ... ... және ... ... немесе жоғалтқан функциялары мен денсаулықты қалпына келтіруге бағытталған басқа да емдеуц әдістерін);
* Қайта жасау хирургиясын;
* Протездік-ортопедиялық көмекті қамтиды.
Медициналық оңалту ... ... ... ... ... мен ... ... қарамастан басқа да мамандандырылған ұйымдар жүргізеді. Санаторий-курорттық емдеу мүгедектер мен ... ... жеке ... бағдарламасына сәйкес Қазақстан Республиксының Үкіметі белгілеейітін тәртіппен беріледі. Жұмыс берушінің кінасыннан жұмыста мертігуге ұшыраған немесе кәсіптік ауруға шалдыққан мүгедекке санаторий-курорттық ... ... ... ... ... сәйкес жұмыс берушінің есебінен беріледі. Жұмыс беруші- жеке кәсіпкердің қызметі тоқтатылған немесе заңды тұлға таратылған ... ... ... кінәсінен жұмыста мертігуге ұшырған немес кәсіптік ауруға шалдыққан мүгедекке санаторий-кураттық емдеу жұмыс берушінің есебінен алынады. Мүгедектерді жеке басы ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік дағдыларын үйретуді және мүгедектерді техникалық көмекші (орын толтырушы) және арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ... ... ... ... мен ... ... ... соның ішінде мүгедек балаларға үйде әлеуметтік көмек көрсетеді және жеке оңалту бағдарламасына сәйкес мынадый әлеуметтік қызметтер көрсетеді:
А) ... қиын ... ... мүгедектерге жеке көмекші беру;
Б) естімейтіндігі бойынша мүгедектерге жылына 3 сағатқа ымдау тілі ... ... ... заңнамасына сәйкес құқықтық көмек көрсетеді және мүгедектерді оңалтудың жеке ... ... ... ... өзге де түрлерін қамтиды. Мүгедектерді әлеуметтік оңалтуды: медициналық-әлеуметтік мекемелер (қарттар мен мүгедектерге және мүгедек балаларға арналған интернат- үйлер), қарттар мен ... ... ... ... аумақтық орталықтар, әлеуметтік қызметті үйде көрсетілетін бөлімшілер, арнаулы білім беру ұйымдары (психологиялық- медициналық-педагогикалық кеңес беруцлер, оңалту орталықтары, ... ... ... және ... ... ... ... да мамандандырылған ұғымдар жүзеге асырылады.
Оңалтудың жеке ... ... ... ... ... ... ... (орын толтырушы) құралдармен, арнаулы, жүріп-тұру құралдарымен Қазақстан ... ... ... ... ... және ... ... етіледі.
Медициналық-әлеуметтік мекемелерде әлеуметтік қызмет көрсету.
Денсаулық жағдайын байланысты басқа адамның тұрақты ... және ... ... ... ... ... ... мүгедек балаларға әлеууметтік қызмет көрсету мүгедекетрдің жасына, денсаулық жағдайына сәйкес бейімделген қарттар мен мүгедектерге арналған интернат-үйлерде жүзеге асырылады және ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді, оңалтуды, әлеуметтік еңбектік бейімделуді, демалыс пен бос уақытын ұйымдастыруды қамтиды. Мемлекеттік медициналық-әлеуметтік мекемелерде және мемлекеттік емес медициналық-әлеуметтік ұйымдарда ... ... ... ... ... әлеуметтік қызмет көрсету бюджет қаражаты және қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де маетриалдық және ... ... ... ... ... Үйде және ... мен ... әлеуметтік қызмет көрсету бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Жұмыспен қамту мәселелері ... ... ... 2003 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында 26,3 мың (2002 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында 23,2 мың адам) жұмыссыз азаматты кәсіптік ... ... ... ... ... ... жұмыссыздардың басым көпшілігі Қарағанды (4,8 мың), Алматы (4,0мың), Шығыс Қазақстан облыстарында және Алматы қаласында (2,5 мың) адам ... ең ... ... ... Солтүстік Қазақстан және Қостанай облсытарында болды. 23,5 мың адам оқуды және қайта оқуды тәмамдайды. Оқудан және қайта ... ... ... ... жұмысқа орналысқандардың қатары өсіп келеді, бірақ бұл көрсеткіш әлі де төмен деңгейде қалып отыр. ... ... ... ... ... органдар оралмандардың бейімделуіне және жұмысқа орналасуына қажетті жәрдем көрсетеді. Министрліктің бастамасымен оралмандарды әлеуметтік қолдау және жұмысқа орналастыру жөніндегі 2003-2005 ... ... ... ... бекіткен бұйрық шығарылды, ол басшылыққа алу және ... үшін ... ... ... 2004 ... 1 ... ... қамту органдарында есепте тұрған оралмандардың саны 5,0 мың адам болды, оларды жұмысқа орналастыру деңгейі өткен ... ... ... 28,4 ... орнына 45,3 пайыз жетті.
Мүгедектерді тұрғын үйлермен қамтамасыз ету.
Жергілікті атқарушы органдар Қазақстан Республикасының заңнамасында ... ... және ... оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес:
* Тұрғын үйге мұқтаж мүгедектерді есепке қояды және олардың пайдалануына тұрғын үй беріледі;
* ... ... ... ... бар отбасыларға берілетін тұрғын үй-жайларды арнаулы құралдармен және ... ... ... ... жеке ... сәйкес мүгедектерге ғимраттың қабатын, тұрпатын, жайлылық деңгейін және тұруға қажетті басқа да жағдайларын ескере ... ... ... ... ... ... Егде ... азаматтар мен мүгедектерге әлеуметтік қызмет көрсету.
Халықты әлеуметтік қорғау қызметіндегі бағыттардың бірі егде жастағы азаматтар мен ... үшін ... ... ... актілерінде бекітілген экономикалық, әлеуметтік және құқықтық кепілдіктер болып табылады.
Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мүгедектерді оңалтуға;
мүгедектерді қоғамға жақындастыруға бағытталған.
Егде жастағы азаматтар мен мүгедектерге әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... және ... ... ... ... қызмет көрсету саласында мемлекеттік кепілдіктерді ұсыну; әлеуметтік қызмет көрсетуді алуға тең мүмкіндіктерді және мүгедек қарттар үшін ... қол ... ... ету; ... қарттардың жеке қажеттіліктері үшін әлеуметтік қызмет көрсетуге бағыт сілтеу; мүгедек қарттардың әлеуметтік бейімделу шараларының басымдығы; билік органдарының, жергілікті ... ... ... мен ... , ... ... ... әлеуметтік қызмет көрсету саласында мүгедек қарттардың құқықтар-ын қамтамасыз ... ... ... ... Мүгедек қарттарға әлеуметтік қызмет көрсету халықты әлеуметтік қорғау органдарына ведомстволық бағынысты мекемелердің шешімі бойынша немесе өзге меншік нысанындағы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... жасасқан шарт бойынша жүзеге асырылады.[32]
Әлеуметтік қызмет көрсетулерді алған кезде мүгедек қарттардың әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және ізгі көзқарасқа; әлеуметтік қызмет көрсетудегі өзінің құқықтары, міндеттері мен шарттары туралы ақпаратқа; ... ... ... үшін ... ... ... көрсетуден бас тартуға; әлеуметтік қызмет көрсету кезінде әлеуметтік ... ... ... ... ... болған жеке сипаттағы ақпараттың құпиялылығына; өз құқықтары мен заңды мүдделерінің сот тәртібімен де қорғалуына; әлеуметтік ... ... ... мен нысандары, оны алудың көрсеткіштері мен олардың ... ... ... ... ... басқа да шарттары туралы ақпарат алуға құқығы бар.
2006 жылдан бастап Еңбек және халықты ... ... ... ... бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі құрылып, жүргізілетін болады.Бөгде адамдардың күтіміне және ... ... ... ... ... ... ... республикада интернат-үйлері мен үйде әлеуметтік көмек бөлімшелері желісін қамтиды. Қазіргі кезде 79 интернат үйі ... ... Оның 35-і ... мен ... ... ... ... интернат-үйі, 26-ы жүйке-неврологиялық сырқаттарға, ал 17-сі ақыл-есі кем мүгедектерге арналған. Үйде әлеуметтік қызмет көрсетуді 399 бөлімше мен 7 аумақтық орталық ... ... Ола 34 ... ... ... мен ... ілікті қарттарға қамқорлық жасайды. Әлеуметтік қызмет көрсету осыған құқығы бар адамдарға меншік нысанына қарамастан, үйде немесе ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетулердің жиынтығын (күтім, тамақтандыру, медициналық, құқықтық, әлеуметтік-психологиялық және заттай түрде көмек алу, кәсіби дайын-дауға, жұмысқа орналастыруға, ... ... ... ... көмек және басқалары) қамтиды.Мүгедек қарттарға әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... ... де ... ... ... қызмет көрсету мекемесінің күндізгі бөлімшесінде жартылай стационарлық әлеуметтік қызмет көрсету; әлеуметтік қызмет көрсетудің стационарлық мекемелерінде (интернат-үйлерде, пансионаттарда және ... ... ... ... да ... ... көрсету мекемелерінде) стационарлық әлеуметтік қызмет көрсету; мерзімді медициналық қызмет көрсету; (әлеуметтік-медициналық қызмет көрсетуді ... ... ... ... көрсету. Мүгедектерге көрсетілетін үйдегі әлеуметтік қызмет көрсетулердің қатарына: үйге тағамдарды жеткізуді қосқанда, тамақтандыруды ұйымдастыру; дәрі-дәрмектерді, бірінші кезектегі қажетті ... және ... ... ... алу; медициналық көмек алуға жәрдемдесу, соның ішінде медициналық мекемелерге ілесіп апару; гигиеналық талаптарға сай тұратын жеріне жағдай жасау; заңгерлік көмекті және өзге де ... ... ... ... ... ... көрсетулерді ұйымдастыруға жәрдемдесу; басқа да үйдегі әлеуметтік қызмет көрсетулер жатады.Стационарлық әлеуметтік қызмет көрсету өз-өзіне қызмет көрсету қабілетінен ішінара немесе ... ... және ... жағдайымен ұдайы күтім мен қадағалауға зәру мүгедек қарттарға жан-жақты әлеуметтік-тұрмыстық көмек көрсетуге бағытталған. әлеуметтік қызмет көрсетудің осы нысаны мүгедек қарттар үшін ... және ... ... ... ... жағдай жасау шараларын, медициналық, әлеуметтік және емдік-еңбек сипатындағы оңалту іс-шараларын, күтім мен ... ... ... ... олардың демалыстары мен бос уақыттарын ұйымдастыруды қамтиды. Жартылай стационарлық әлеуметтік қызмет көрсетуге стациоонарлықтан айырмашылығы ... ... ... ... ... жата бермейді. Оған өзіне-өзі қызмет көрсету және белсенді қимылдау қабілетін сақтаған, әлеуметтік қызмет көрсету үшін есепке ... ... ... ... көрсеткіші жоқ мүгедек қарттар қабыладанады. Жартылай стационарлық әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және мәдени қызмет көрсетуді, олардың тамақтандырылуын ұйымдастыруды, демалуды, олардың еңбек қызметіне қатысуын ақамтамасз етуді және белсенді тұрмыс ... ... ...
2005 жылы Заң қабылданды. Оның іске ... ... ... көмектен басқа, бірінші кезекте мүгедек қарттардың санаторилық-курорттық емделуіне, медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізілуіне, жеке оңалту ... ... ... ... ... ... ... гигиеналық құралдармен қамтамасыз етуге жіне жеке көмекшілер беруге көңіл бөлінеді.
Тұрғын үйлер мен қоғамдық өндірістік ғимараттар салу кезінде мемлекеттік органдардың ақпара-ты ... ... ... ... ... ... кіруіне жеңілдету үшін барлығы жасалуда. Кіре-беріс жолдары, пандустар, мүгедектерге арналған арбалардың құрылғы-лары қайта жасалып, синхронды дыбыс дабылдары бар ... ... жол ... мен ... орнатылуда. Сонымен бірге, өмірдің шындығы бөлек. Әрбір әлеуметтік объектіге немесе тұрғын үйге мүгедектер жете ... ... ... ... бар арнайы бағдаршамдар, жол белгілері мен нұсқағыштар негізінен орталық көшелерге орнатылған. Бүгінде қабылданып жатқан шаралар мәнісі ... ... Қала ... бөгде адамның көмегінсіз жүре алмайтын мүгедектерді кездестіре алмайсыз. Өйткені олар қоғамдық көлік қызметтерін пайдалана алмайды, биік тротуардан өзі түсіп немесе ... ... ... ... ... ... өте ... Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 6 қаңтардағы № 17 қаулысымен бекітілген Мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға арналған ... ... (оны іске ... мемлекеттік бюджеттен 23,2 миллион теңге көзделген) және әкімнің ... ... ... ... 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламалары жұмыс қолданылады.[33]
Мүгедектерді оңалту - ағза ... ... ... ... ... тіршілегіндегі шектеулерді жоюға немесе барынша толық қалпына келтіруге бағытталған медициналық, психологиялық, ... ... - ... іс - шара. Мүгедектердің әлеуметтік мәртебесін қалпына келтіру, олардың материалдық тәуелсіздікке және ... ... қол ... ... ... ... ... Мүгедектері оңалту медициналық оңалтуды, кәсіби оңалтуды, әлеуметтік оңалтуды қамтиды. Медициналық ңалтуды қалпына келтіру терапиясынан, реконструктивті хирургиядан, протездеу мен ортезир ... ... ... ... ... бағдардан, кәсіби білімнен, кәсіби-өндірістік бейімделу мен жұмысқа орналастырудан тұрады. әлеуметтік ортадағы бағдар мен әлеуметтік-тұрмыстық бейімделу мүгедекті әлеуметтік оңалтуды ... ... ... Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2004 жылғы 7 желтоқсандағы № 286-б бұйрығымен Мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасын әзірлеу ережесі бекітілді.Мүгедектерді ... жеке ... (ЖОБ) - ... ... ... ... ... ағзаның бұзылған немесе жойылған функцияларын қалпына келтіруге, орнын толтыруға, мүгедектің белгілі бір қызмет түрін орындау қабілетінің ... ... ... ... ... және ... да ... шараларын іске асырудың же-келеген түрлерін, нысандарын, көлемдерін, мерзімдері мен тәртібін қамтитын мүгедектерге арналған оңтайлы оңалту іс-шаралар ... ... ... ... ... ... мен ... да мамандандырылған ұйымдар жүргізеді.Мүгедектерді оңалтудың әлеуметтік бөлігін медициналық-әлеуметтік мекемелер (қарттарға, мүгедектерге арналған ... ... мен ... әлеуметтік қызмет көрсетудің аумақтық орталықтары, үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшелері, арнайы білім беру ... ... ... ... ... ... ... түзеу кабинеттері) мен басқа да мамандандырылған ұйымдар жүргізеді.Оңалтудың медициналық бөлігі ойдағыдай өтіп жатса да, ... ... өте ... деңгейде.
Егде адамдар арасында мүгедектердің санын азайту мақсатында дене, ақыл-ес, психикалық және сенсорлық ақаулардың пайда болуын болдырмауға және ақаудың тұрақты функционалдық ... ... ... ... ... ... ... алдын алу шараларын жүргізу қажет. Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу мен оңалтуды жүргізу әдістері жетілдіруді қажет етеді.Қазақстан Республикасында мүгедектерді ... ... ... ... ... ... ролін аумақтық әлеуметтік қамтамасыз ету орталықтарының күндізгі бөлімшелері мен көпбейінді медициналық мекемелер (ауруханалар, амбулаториялар, емханалар) орындайды.
Жәрдемақы, ... ... ... қамтамасыз ету Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайларда түрлі негіздер бойынша (зейнетақы, жәрдемақы, денсаулығына келтірілген ... ... ... ... ақша ... ... ... бастап Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мүгедектігі бойынша жәрдемақының мөлшері айлық есептік көрсеткіштің (бұдан әрі - АЕК)еселенуіне сәйкес айқындалады, ал ... ... оны ... ... жүргізіледі.Жалпы аурулар бойынша мүгедектігі ойынша жәрдемақы мөлшері 2004 жы-лы І топтағы мүгедектер үшін - 7720 ... ІІ ... үшін - 5882 ... ІІІ ... үшін - 3309 ... ... ... Президентінің тапсырмасына сәйкес 2005 жылы жәрдемақылар көбейтілдіҮ І ... ... - 3 АЕК (2895 ... ... топтағы мүгедектерге - 2,5 АЕК (2412, 5 теңгеге), ІІІ топтағы мүгедектерге - 2 АЕК (1930 ... ... ... 2005 жылы ... ... ... орташа мөлшері 6700 теңгеге немесе 50 % өсті. Бір мезгілде Ұлы Отан соғысының мүгедектері мен ... ... ... жәрдемақының мөлшері 15 АЕК-ке дейін өсіп, 30 мың теңге мөлшерінде бір жолғы ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың шешімімен белгіленетін жеңілдіктерді пайдалана алады.[35]
Жергілікті атқарушы органдар мүгедектерге мәдени-көрініс іс-шараларына кіру үшін, ... дене ... және ... ... үшін ... ... ... арнайы спорт құрал - жабдықтарын беруге жағдай жасауға тиіс. Бірінші және екінші топтағы мүгедектер бюджет қаражатының есебінен санаулы қызмет көрсетулерді ... ал ... ... ... ... ... құнының 50 пайызын төлеумен шектеледі. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 ... 28 ... № 1296 ... ... ишемиялық аурумен, артериалды гипертониямен, язвалық аурумен және ... ... ... ... ... ... ... 50 % жеңілдікпен дәрілік препараттпен қамтамасыз етіледі.
Мүгедек қарттарға әкімнің шешімімен моншадағы, шаштараздағы қызмет көрсетулер, ... ... ... ... ... ... ... көрсету орталықтарының жанынан жан басына шаққандағы табысын әр мүшеге бөлгенде күнкөрістің ең төмен деңгейінен ... ... егде ... азаматтар мен мүгедектер үшін жеңілдетілген бағамен бірінші кезекте қажет азық - түлік және ... ... сату ... ... ... ... ... сапалы әрі тиімді дәрі - дәрмек пен арнайы құралдарға шығыстар барлық мүгедек қарттардың бюджетіндегі шығыстардың ең жоғарғысы болып қалуда. ... ... мен ... ... ... ... ... барлық қажеттіліктерін өтей бермейді және құқықтары мен бостандықта-рын іске асыруда ... ... ... ... ... ... үшін жергілікті атқарушы органдардың шешімімен кәсіпорындардағы жалпы жұмыс орындары-ның санынан үш пайыз мөлшерінде жұмыс орындарына ... ... ... ... ... ... 2006 ... 19 маусымдағы, .[36]
2006 жылғы 29 мамырдағы, Ақтөбе қаласының 2006 ... 28 ... ... ... 2006 ... 24 ... ... Қазақстан облысының 2005 жылғы 22 қазандағы қаулылары).
... ... ... ... нысанына қарамастан, кәсіпорындарда мүгедектерді 3 % орналастыруды белг-ілеу бөлігіндегі норма іске асырылмай отыр. Мәселен, ... ... ... қиын ... ... бір ызметкер немесе жұмыс үшін талап етілетін арнайы ... ... мен ... ... ... тыс ... кеткен мүгедек қарттардың денсаулығына келтірілген залал үшін өздеріне тиесілі ақшалай өтемақыны алу ... ... жылы 9 ... ... ... қол ... Еңбектегі міндетін атқару кезіндегі қызметкердің жарақаттануына, кәсіптік ауруға ұшырауына немесе денсаулығының өзге де бұзылуына байланысты келтірілген залалды ... ... ... ... тану ... келісімнің 2-бабында залал келтіргені үшін жауапты жұмыс беруші ... ... ... сәйкес оны өтейді. Азаматтардың өтініштеріне қоса берілген көптеген құжаттарда мүгедек қарттар жұмыс істеген кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... капиталдандыруды жүргізбейтіні жазылған. Осыған байланысты көптеген қарт мүгедектер - ... ... ... азаматтары кәсіпорын таратылғаннан кейін ақшалай өтемақыны алуды тоқтатады.[37]
Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... азаматтардың дербес үй сатып алуға мүмкіндігі жоқ. Сондықтан олар үшін тығырықтан шығар жол - ... ... үй ... ... үй алу ... табылады. Заңның 14-бабына сәйкес мүгедектердің тұрғын үйге құқығы бар. 24-бапқа сәйкес әкімдіктер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тұрғын үйге мұқтаж ... ... ... тұрғын үйді пайдалануға ұсынады. Әкімдіктер бюджеттік тұрғын үй салмайтындығына немесе аз ғана үй салатындығына, ал қала халқы (Астана, Алматы) өсетіндігіне ... ... ... ... үй қорынан үй алу үшін есепте тұрған адамдардың кезегі де өсе түседі. Ал кезектер өте жай жылжиды.Сондықтан облыстық әкімдіктің меншігіндегі ... ... ... үшін ... ... тұрғын үй салу өзекті болуда. [38]
Санаторийлік-курорттық емдеу.
Мүгедектерге санаторийлік - ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 20 ... № 754 ... ... ... егде ... ... ... тәсілдерінің бірі болып табылады. Санаторийлік - курорттық емдеу көрсетілген аурулар мен денсаулықтың бұзылуы тізбесі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің ... ... 3 ... № 886 ... бекітілген.
Мүгедек қарттар, не олардың жазбаша келісімен басқа адам санаторийлік-курорттық ем алу үшін ауданның (қаланың) уәкілетті органына ... ... ... ... ... ... санаттағы азаматтарға санаторийлік-курорттық емдеуге әлеуметтік көмек ұсыну ережесін бекітеді. Ереже жергілікті маңызы бар профилакторияларда тегін санаторийлік-курорттық емдеуден өту үшін жекелеген ... ... ... төлемдерді ұсыну тәртібі мен шарттарын регламенттейді.
Егде адамдардың санатрийлік - курорттық емдерінің ... ... ... тобындағы ұқсас көрсеткіштерден ерекшеленбейді - 90 % ... ... ... ... шығады.Мәселен, Солтүстік Қазақстан облысында 2003 және 2004 жылдары 160 зейнеткерге санаторийлік-курорттық емдеуге 4 ,6 млн. теңге, 2005 жылы - 187 ... - 6,7 млн. ... ... протездеу үшін 302 зейнеткерге 3 ,4 млн.теңге бөлінген. ... ... ... ... ... үшін Соғыс және еңбек ардагерлеріне арналған облыстық санато-рий>> ММ ... 2005 ... ... 3047 ... ... және ... ардагері санатрийлік-курорттық емдеуден өткен, соның ішінде Республикалық пансионаты>> РМҚК-да - 83 егде ... ... - 170, ... ... - 265, ... ... - 179, ММ-де - 2350 қарт емделген. [39]
Павлодар қалалық ... ... ... егде адамдарды емдеу мен сауықтыруда емнің 20-ға жуық әдісін қолданады. Соның ... ... ... ... ... ... сылау, оттекті ванна бар. Ақтөбе облысында Ұлты отан соғынысының ардагерлері мен ... және егде ... үшін ... ... ... 2006 жылдың бірінші жартыжылдығында осы ауруханада 157 егде адам ем алды, күндізгі стационарда 70 адам ... ... 61 ... ... ішінде 11 Ұлы Отан соғысының ардагері мен қатысушысы санаторийлік-курорттық емдеуге жіберілді. Жамбыл облысында 2003 жылы - 462, 2004 жылы - 1688, 2005 жылы - 1560 Ұлы Отан ... ... мен ... ... ... жіберілді. Алматы ақаласы әкімдігінің 2002 жылғы 28 қаңтардағы қаулысына сәйкес Ұлы Отан ... ... ... ... ... ... ал зейнеткерлерге жолдама құнының мөлшерінен 50 % төленеді. 2003 жылы 920 қарт адам және ... 2004 жылы - 1433, 2005 жылы - 1958 егде адам , , ... ... 2006 жылы егде ... 3042 ... бөлу көзделді. Оңтүстік Қазақстан облысында 2006 жылғы ... ... ... ... ... жыл ... қарт ... сауықтырудан өтеді. ардагерлері үйі мен Ардагерлер үйінде 2003 жылдан бастап 2006 жыл аралығында облыстық бюджет есебінен 627 ... ... , , ... - 1070 адам ем қабыл-дады.Дегенмен қарт мүгедектердің санатрийлік+курорттық ем алу мүмкіндігі өте өзекті болып табылады. Қарт мүгедектердің тек шамалы ... ғана ... ем ... ... 50 % ... алуға мүмкіндігі бар. Осыған байланысты әрбіа мүгедек қартқа жетпейтін соманы жабуы және курорттық емді дербес пайдалануы үшін жолдама құнының 50-80 % ... ... ем ... ... ... ... орынды болар еді. Бөлінетін ақша-ның мақсатты пайдаланылуын жеке шартта көрсету қажет.[40]
Протездік-ортопедиялық көмек, сурдотехникалық ... ... ету, ... ... ... жетілдірумен қатар еліміздің протездік-ортопедиялық индустриясы дамып келе ... ... ... көмекші (орнын толтырушы) құралдармен қамтамасыз етіледі.
2005 жылы республикалық бюджеттен облыстардың, Астана, Алматы қалаларының бюджеттеріне мүгедектерді ... және ... ... ... ... ... ... 734 миллион теңге мөлшерінде ресми трансферттер беріл-ді.Соңғы үш жылда протездік-ортопедиялық бұйымдар өндірісін қаржыландыру көлемі 4 есеге (106, 6 млн. ... 436,2 млн. ... ... Бұл 2004 жылы 16 840 ... ... ... ... мүкіндік берді, яғни бесінші бөлігі модульдық протездерді пай-далана отырып, жаңа қазіргі заманғы технологиямен протезделді. Бұған қарамастан, 94 000 адам ... мен ... 18841 адам - ... және 28 872 адам - ... ... ... бойынша мүгедектерге берілетін сурдоқұралдардың тізбесі кеңейтілді. 2004 жылы мүгедектер үшін есту бойынша 6,9 мың есту аппараттары (соның ішінде 1, 5 мыңы - ... ... ... 320 ... 1000 көп ... ... жүйе, 2,2 мың мәтіндік хабарламасы және хабарды қабылдау қызметі бар ұялы телефондар сатып алынды.Мү-гедектер көру бойынша тифлоқұралдармен қамтамасыз етіледі. 2002-2004 ... ... көру үшін 11 мың ... 28 оқу ... 15 ... рельефті-ноқатты қаріппен дисплейлері бар компьютер, 8 мың арнайы қол сағаттар сатып алынды..[41]
2005 жылғы 28 ... № 1296 ... ... ... ... жеке ... бағдарла-масымен протездік-ортопедиялық көмекпен қамтамасыз етіледі. Протездік-ортопедиялық көмек мүгедектерді протездеу, белгіленген тәртіппен протездік-орто-педиялық құралдармен қамтама-сыз ету бойынша медициналық қызмет ... ... ... оларды пайдалануға оқ-ытып-үйретуден тұрады. Аталған көмек мемлекеттік тапсырыс қаражатының есебінен ... ... ... ... аз ... аяқ-киіммен, протезге арналған аяқ-киіммен және ортопедиялық аппараттармен де қамтамасыз етіледі.Мүгедектерді сурдотехникалық, тифлотехникалық және міндетті гигиеналық ... ... ету ... ... қаражатының есебінен жүзеге асырылады.Мүгедектер өтініштердің, облыстағы орталық атқарушы халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасының негізінде сурдотехникалық құралдармен қамтамасыз етіледі. Сурдотехникалық құралдармен:
Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектері;
жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша Ұлы Отан ... ... ... адамдар;
бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектер қамтамасыз етіледі.
Техникалық көмек мемлекеттік бюджет ... ... ... ... мүгедектерді кресло-арбалармен қамтамасыз етуден тұрады.
Қалалық, аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімшелері өтініш иелері ... ... ... ... ... кресло-арбаларды береді. Өтініште мүгедектің тегі, аты, әкесінің аты, зейнеткерлік куәліктің нөмірі, туған күні, тұратын ... ... ... атауы, алған күні, алғаны туралы белгі көрсетіледі. [42]
Мүгедектерге бөлмелік кресло-арбалар 7 жылға, серуендік кресло-арбалар төрт ... ... ... беріледі.
Соңғы үш жылда жұмысқа орналасқан мүгедектердің жалпы саны 9128 адамды құрады, ал ... ... ... ... саны 2005 ... 1 қаңтардағы жағдай бойынша 413, 6 мың адамды немесе халықтың ... 3 % ... Бұл ... ... ... ... арасында жұмысқа орналасу 0, 7 %-дан 3,7 %, үшінші топтағылар - 8,9 %-дан 16, 1 % ... ... ... ... ... жұмысқа орналас-тырылған мүгедектер саны еңбекке қабілетті жастағы ... ... ... ... бөлігін құрайды.Қазақстанда мүгедектерді жұмыспен қамту көптеген басқа ... ... ... ... отырады. Олардың ішінен бастысы - еңбек нарығындағы мүегедектердің бәсекеге қабілеттілігінің төмендігі. Жұмыс берушілердің мүгедектерге ... ... ... жағдайы мен төлемақыларды ұсынуы экономикалық жағынан тиімсіз. [43]
Республикада 33 Қазақ соқырлар қоғамының оқу-өндірістік кәсіпорнында және 18 ... ... ... төрт ... жуық ... ... қамтылған. Осы кәсіпорындардағы қызметтің негізгі түрі тігін бұйымдарын ... ... ... ... ... ... өндіру, жиһаз жасау, полиграфиялық қызмет көрсетулерді ұсыну және жөндеу-құрылыс жұмыстары мен т.б. ... ... ... мен ... ... істеуіндегі проб-лемалардың бірі қазіргі кезде инвестициялық қаражаттың жетіспеушілігі болып ... Ол ... ... ... ... ... ... қоюға әкеледі. Егде жастағы мүгедектердің жағдайын зерделеу нәтижелері бойынша ... ... іске ... ... келтіретін мынадай проблемаларды бөліп көрсетуге болады:
Әлеуметтік кешендер мен тұрғын үйлердің мүгедектердің мұқтаждығына бейімделмеуі және жабдықталмауы.
Әлеуметтік бейімделудің ... ... ... ... ... ... медициналық орталықтардың жоқтығы.
Дәрі-дәрмек құралдары мен медициналық препараттардың ... ... ... ... ... ... ... мен жұмыспен қамту туралы заңнама нормалары.
Мұқтаж мүгедек қарттар үшін арнайы әлеуметтік тұрғын үйдің жоқтығы.
Мүгедек қарттардың санаторийлік-курорттық ем алу ... ... ... қол жетімділіктің жеткіліксіздігі.
жобасы бойынша есеп.
Мүгедектердің жағдайының жақсаруы Қазақстанда да ... ... ... ... бірі болып табылады.
Қазіргі уақытта біздің елімізде мүгедектердің оңалтуға мұқтаждықтары мен олардың азаматтық ... ... ... ... мүгедектік пен еңбекке қабілетсіздіктің, денсаулықтың жай-күйі, білім деңгейі және экономикалық гүлдену көрсеткіштеріне жасайтын ықпалы барған сайын көбірек ... ... ... ... ауқымдылығы мен тереңдігі өзінің айқын маңыздылығына қарамастан ... және ... ... ... ... жоба ... ... сапасын арттыру және оны зерттеу және әкімшілік есепке алу шеңберінде деректерді жинау процессіне кіріктіру жолындағы ... ... ... ... Зерттеу Қарағанды облысында жүргізілді.
Зерттеу барысында 309 мүгедектердің 10 сұрақтан тұратын Сауалнамаға жауап беруі арқылы жүргізілді.
Кесте 2.
Мүгедектік санаты бойынша мүгедектер
І+ІІ
топтар
ІІІтоп
Ерлер
Әйел-дер
Қала
Село
Барлығы
Мүгедектердің ... ... ... аурудан мүгедек болғандар
148
69
132
85
55
162
217
еңбек зақымы мен кәсіптік аурудан мүгедек болғандар
4
5
7
2
4
5
9
Бала кезінен мүгедектер
56
25
42
39
25
56
81
Сурет 7. Мүгедектік ... ... ... ... ... мүгедектердің басым бөлігі жалпы аурудан мүгедек болғандар. І, ІІ және ІІІ топтардағы мүгедектер арасында І және ІІ топтардағы мүгедектер, ал ... мен ... ... ... саны көп ... ... Ал қала мен ... салыстыра қарасақ, ауылдағы мүгедектер саны қалаға қарағанда жуық шамамен 3 еседей көп. Сауалнамаға қатысқан 309мүгедектің 85-і ... ал 224-і ... ... ... ... қызметке ақы төлеуде мүгедектердің құқықтық сауаттылығы
І+ІІ
топтар
ІІІтоп
Ерлер
Әйел-дер
Қала
Село
Барлығы
Мүгедектердің саны, ... ... ... ... ... ... айқындайтын "Денсаулық сақтау жүйесі туралы"ҚРЗмен таныс
39.9
37.6
30.6
42.4
39.2
медециналық көмектің кепілдендірілген тегін көлемі туралы естіген, бірақ жақсы хабардар ... ... ... тегін көлемін айқындайтын "Денсаулық сақтау жүйесі туралы"ҚРЗмен таныс емес
20.7
22.8
18.8
22.3
21.4
Сурет 8. Медециналық қызметке ақы ... ... ... ... ... қызметке ақы төлеуде мүгедектердің құқықтық сауаттылық деңгейі бейнеленген. ... ... ... бірі - егер ... ... ... ... көмек сұрау екендігін, ал 30% - қауіпсіздігіне қатер ... ... кім ... ... ... 4.
16 жасқа дейінгі мүгедек балалардың өз денсаулығының жай-күйін бағалауы
Ұлдар
Қыздар
Қала
Село
Барлығы
16 жасқа дейінгі мүгедек балалардың саны, барлығы
100
100
100
100
100
Өз денсаулығының жай-күйін бағалайды:
Жақсы
39.9
37.6
30.6
42.4
39.2
Қанағаттандырарлық
39.4
39.6
50.6
35.3
39.5
Нашар ... 9. 16 ... ... ... балалардың өз денсаулығының жай-күйін бағалауы
16жасқа дейінгі мүгедек балалардың 5,6% ғана өз ... ... деп ... ... ... ... көбі өз денсаулықтарын нашар және өте нашар деп бағалайды.
Әрбір мүгедек толтыратын Сауалдар жинағына ... ... ... Өзі ... (жынысы, жасы, мүгедектік санаты мен тобы, отбасы жағдайы, ... Сіз ... ... ... тегін көлемі жайлы естуіңіз бар ма?
* Сіз өз денсаулығыңыздың жай - күйін ... ... ... бағалайсыз?
* Мүгедектік себептері(жалпы ауру салдарынан, еңбек зақымы мен кәсіптік ... бала ... ... Сіздің үйіңізде лифті бар ма, істей ме?
* Бос уақытыңызда немен айналысқанды ұнатасыз?
* Сіздің негізгі жұмысыңыз, мамандығыңыз(кәсібіңіз, лауазымыңыз)?
* Орталықтандырылған ... және суық ... ... ... Сіздің жұмысқа немесе мектепке(немесе басқа да орындарға) жету тәсіліңіз?
* Сіздің ... азық - ... киім - ... ... ... жете ... ... қазіргі заманғы кезеңінде мүгедектік әлеуметтік жалғыздықтың негізі бола ... ... ... ... қорғайтын арнайы конвенцияның жоқтығына қарамастан, әлемдік қауымдастық мемлекеттің мүгедектерге ... ... ... қатысты әрі жан-жақты құжаттармен және арнаулы сипаттағы құжаттармен қатар берілген негізгі нормативтік базаны ... ... ... ... қырларын реттейтін халықаралық құқықтық құжаттардағы күмәнсіз жетістік - барлығының ... ... ... ... ... ... бағытталғандығында. Мүгедектерге қатысты дүниежүзілік іс-қимыл бағдарламасы және Мүгедектерге арналған тең мүмкіндіктерді ... ... ... ... ... жан-жақты құжаттар біздің мемлекетімізде заңдық міндемелерді жүктемеуіне қарамастан, қабылданатын заңдардың моральдық тұрғыда әсер ету негізі болып ... ... ... ... ... ... ... мекеме оқытушыларының арасында кеңінен таралуға тиіс.
Мүгедектердің құқықтарын қорғаудың халықаралық ... адам ... ... барлық жүйесінде ортақ адам құқықтарының әмбебаптығы және кемсітуге тыйым салу қағидатына негізделген. Бұл қағидаттың ... ... үшін дене ... ... ... ... ... әлеуетін шектемей дамытуға мүмкіндік беретін құру идеясынан ... ... ... ... ... ... медициналық сипаттағы іс-шараларға ғана негізделмей, тұтас көзқарастармен ғана мүмкіндіктерді іске асыруға ... Жаңа ... ... ... - ... қағидатының әлеуметтік және экономикалық құрылымдарда мүгедектердің бейімделуіне жағдай жасау шараларын көздейтін ... ... ... сенімділігін дамыту тұжырымына өзгеруі еді. Оның үстіне халықаралық стандарттар халықтың әлсіз тобы деп түсінуді өзгертті, өйтені мүгедектерге ... ... ... ... ... ... ... келтіреді.
Халықаралық-құқықтық құжаттарға сәйкес қоғам өміріне пәрменді және толық кірігу процесі бірінші кезекте қоғамдық өмірдің барлық салаларына қол ... ... ... шешім қабылдау процесінде мүгедектердің толыққанды және тиімді қатысуына жәрдемдесуге негізделген. Осы іс-шараларды қаржылық іске асыру көптеген елдерде деинституционалауды өткізу, яғни ... ... мен ... ... мекемелер желілерін қысқарту және тұрғылықты жері бойынша ... ... ... ... ... ... азайту есебінен өткізіледі.
Халықаралық стандарттардың артықшылығын және мүгедектердің қоғам өміріне кірігуі жөніндегі бастамаларды қолдау қажеттігін сезіну, ... ... ... ... ... ... тәжірибесін пайдалану Қазақстанда да өтуі тиіс. Мемлекеттік саясаттағы мүгедектердің құқықтарына қазіргі заманғы көзқарас мемлекеттің қоғамды мүгедектердің құқықтары мен ... ... мен ... ... ... бөлу ... қарай жаңғыруына әкеледі.
Қзақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Ә.Б.Нүсіпова айтқандай: .

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жас мүгедектермен әлеуметтік жұмыс28 бет
Мүгедектік жеке мәселе ретінде33 бет
Мүгедектің ұғымы және оның топтары19 бет
Мүгедектерді әлеуметтік қорғаудың әлеуметтік шаралары19 бет
Мүгедектерді әлеуметтіндірудегі45 бет
Қарттармен және мүгедектермен жүргізілетін әлеуметтік жұмыс13 бет
Әлеуметтік қамтамасыз ету, атаулы әлеуметтік көмек көрсету5 бет
Адамзат даму тарихындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік мәдени статусы30 бет
Акциз салығын төлеудің ерекшеліктері18 бет
Алымдар және оны төлеушілер8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь