Қазаөстан Республикасының ұлттық валюта жүйесінің дамуының пайда болуы мен проблемалары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Қазақстан Республикасындағы ұлттық валюта қатынастардың даму жүйесі
Қазақстан Республикасындағы валюталық жүйенің түсінігі мен белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
Қазақстан Республикасындағы валюталық бақылаудың негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2. Қазақстан Республикасындағы валюталық операциялар жүйесінің мақсаттары мен міндеттері Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүргізу ережелері және реттеу органдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
Валюталық операцияларды жүргізетін маманданған ұйымдар және олардың міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

3. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Өткен ғасырдың 90-шы жылдары Еуразия кеңістігінің бірқатар еддері үшін диалектикалық қозғалыс, құбылыстарға толы саяси-экономикалық жаңғыру жылдары болды. Бұл жылдар дүниежүзілік шаруашылықгың нығая түсіп интернационалдануына, жаһандану процестерінің күшеюіне, сондай-ақ ұлттық экономикалардың мейлінше ашықтығы жағдайында дамудың жаңа, ұтымды арналарының пайда болуын жеделдетті.
Қазақстан Республикасы бұрынғы кеңес өкіметі тұсында халықаралық валюта-кредиттік жене қаржылық қатынастардың субъектісі бола алған жоқ. Ол кезең қажетті алғышартгар жасалып, жаңа үрдістер қанат жая қоймаған уақыттар еді.
Қазіргі Қазақстан тәуелсіз, егемен ел ретінде дүниежүзілік шаруашылықка интеграцияланып, үйлесім табуға бет алды. Бұл бағытта толымды, жетістіктер де жоқ емес. Еліміздің халыкаралық валюта-кредиттік және қаржылық институттарымен мейлінше тығыз байланыстар қалып-тастырып, халықаралық экономикалық қатынастардың тең құқықты мүшесі болуға ұмтылысы бұл бағыттағы маңызды үрдіс болып табылады.
Қазақстан Республикасының Халықаралық Валюта Қорына (ХВҚ), Халықаралық Қайта Құру және Даму банкіне (ХҚДБ), Еуропалық қаржылық-кредиттік ұйымдарға мүше болып кіруі ел экономикасы ынтымақтастығын халықаралық деңгейде орнықтыруға көмектесті.
Шетелдік инвестицияларды пайдалану кез келген мемлекет үшін объективті қажеттілік болып табылады. Мұның өзі әрбір ел экономикасын халықаралық еңбек бөлінісі жүйесіне кеңінен қатыстырып, мұқтаж салаларға капитал келтірудің тиімді жолы екендігі де даусыз.
Дүниежүзілік шаруашылықтың объективті заңдылықтары, капиталдар қозғалысының халыкаралық тәжірибесі көрсетіп отырғандай Қазақстан бұл процестен шеттеп қала алмайды. Аталған үрдіс қазіргі дүниежүзілік экономика мен халықаралық қатынастардың ерекше белгісі ретінде қарастырылады.
Қазақстанға шетелдік капитал ағынының тасқынды келуі үшін оған қолайлы инвестициялық ахуал жасау қажет. Бұл мақсатқа жету барысында бірқатар заңдарды, нормативтік-құқықгық келісімдерді (актілерді) айқындап, шетелдік инвесторлармен жұмыс істеу жүйесін толық қалыптастыру керек.
1. Байгісиев. М.Ә. Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы. 1998.
2. Жүнісов. Б ,, Нарықтың экономикалық негіздері,, Алматы 1994.
3. Нұрпейісов. Ж ,, Экономикалық теория негіздері,, Алматы 1996.
4. Соколова О.В. Финансы, деньги, кредит. – М:, «Юрист».2001.
5. Долан Эдвин Дж. и др. Деньги, банковское дело и денежно-кредитная политика.-М.,1999.
6. Кэмпбелл Д.К., Розмари Дж.Кемпбелл. Эдвин Дж.Долан. Деньги, банковское дело и денежно-кредитная политика. - Москва-Ленинград, 1995.
7. Деньги, кредит, банки / Под ред. Лаврушина О.И. - М.: Финансы и статистика, 1999.
8. Финансы. Денежное обращение. Кредит / Под ред. Дробозиной Л.А. М.: Финансы, ЮНИТИ, 1997.
9. Саниев М.С. Ақша, несие, банктер. Алматы, 2001ж.
10. Ақша, несие, банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың редакциялығымен. — Алматы: Экономика, 2001.
11. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие, Алматы, 2004ж.
12. Сейiтќасымов ¤.С. Аќша, несие, банктер.– А., Экономика, 2001.– 466 б.
13. Кµшенова Б.А. Аќша, несие, банктер, валюта ќатынастары.– А., Экономика, 2000. – 328 бет.
14. Майдан Әли Байгісиев «Халықаралық валюта қатынастары және валюталық құқық» Алматы, 2004.
15. Әкімбеков С., Баймұхаметова А.С., Жанайдаров У.А. «Экономикалық теория» Астана, 2002.
16. Н.Қ.Мамыров, Д.Н.Мадиярова, А.Е.Қалдыбаева «Халықаралық экономикалық қатынастар», 1998.
17. Вернер Ф. Эбке. Международное валютное право. Москва, 1997.
18. Лавров С.Н., Фролов Б.А. Валютно-финансовые отношения. М., АО «Менатеп – Информ», 1994.
19. Балабанов И.Т. Валютные операции. – М., «Финансы и статистика»,1998.
20. Линдерт П.Х. Экономика мирохозяйственных связей. М., 1992.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АЛАТАУ ҚАЗАҚСТАН УНИВЕРСИТЕТІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ҚР ұлттық валюта жүйесінің дамуының пайда болуы мен проблемалары
Орындаған: Буенбаев К.
Тексерген: Сағындыкова ... ... ... ... ... валюта қатынастардың даму
жүйесі
Қазақстан Республикасындағы валюталық жүйенің түсінігі мен ... ... ... бақылаудың негізгі ... ... ... валюталық операциялар жүйесінің
мақсаттары мен ... ... ... операцияларды жүргізу ережелері ... ... ... жүргізетін маманданған ұйымдар және олардың
міндеттері
............................................................................
...25
3. ... ... ... ... ... 90-шы ... ... ... ... ... үшін
диалектикалық қозғалыс, құбылыстарға толы ... ... ... Бұл ... ... ... нығая түсіп
интернационалдануына, жаһандану процестерінің ... ... ... ... ... ... дамудың жаңа, ұтымды
арналарының пайда болуын жеделдетті.
Қазақстан Республикасы бұрынғы кеңес ... ... ... жене ... қатынастардың субъектісі бола алған жоқ. Ол
кезең қажетті алғышартгар жасалып, жаңа ... ... жая ... ... ... ... ... ел ретінде дүниежүзілік
шаруашылықка интеграцияланып, үйлесім ... бет ... Бұл ... ... де жоқ ... ... халыкаралық валюта-кредиттік және
қаржылық институттарымен мейлінше тығыз ... ... ... ... тең ... ... ... ұмтылысы
бұл бағыттағы маңызды үрдіс болып табылады.
Қазақстан Республикасының Халықаралық Валюта Қорына (ХВҚ), Халықаралық
Қайта Құру және Даму банкіне ... ... ... ... ... кіруі ел экономикасы ынтымақтастығын халықаралық ... ... ... ... кез ... ... үшін объективті
қажеттілік болып табылады. Мұның өзі әрбір ел экономикасын халықаралық
еңбек ... ... ... ... ... ... ... тиімді жолы екендігі де даусыз.
Дүниежүзілік шаруашылықтың объективті ... ... ... ... көрсетіп отырғандай Қазақстан ... ... қала ... ... ... қазіргі дүниежүзілік экономика
мен халықаралық қатынастардың ерекше белгісі ретінде қарастырылады.
Қазақстанға шетелдік капитал ағынының тасқынды келуі үшін оған қолайлы
инвестициялық ахуал ... ... Бұл ... жету ... ... ... келісімдерді (актілерді) айқындап, шетелдік
инвесторлармен жұмыс істеу жүйесін толық қалыптастыру керек. Инвестициялық
жобалар жолындағы кедергілерді алып ... ... ... тіл
табысуға алғышарттар ... ... мен ... ... ... ... орнықтыру кезек
күттірмейтін шаралар жиынтығы болып табылады.
Қазақстан валюта қатынастары рыноктық шаруашылық ... ... ... ... болып табылады. Сондықтан, оның ... ... ... ... құбылыстарын, қолданатын әдіс-амалдарын
оқып, үйрену бүгінгі күннің басты талаптарының бірі.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ ВАЛЮТА ҚАТЫНАСТАРДЫҢ ДАМУ ЖҮЙЕСІ
1.1. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жүйесі қазіргі кезде өзінің қалыптасу және
даму дәуірін бастан ... ... ... оның ... тенденциялары мен
пішіні жеткілікті түрде анықталды деп айтуға толық болады. ... ... ... ... ... ... 1992 жылдың 15
шілдесінде Халықаралық валюта қорына (МВФ) мүше болып кірді.
Ұлттық валюта ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қазіргі
валюталық жүйесі мен оның негізгі ... ... ... ... ... жеткілікті деп есептейміз.
Ұлттық валюта жүйесі дегеніміз - ... ... ... ... ... ... қатынастарды
ұйымдастыру мен реттеу нысаны (формасы). Ұлттық, дүниежүзілік, ... деп ... ... ... ... мен аткаратын рөліне
сәйкес ажыратуға болады.
Тарихи тұрғыдан алып карағанда, ең ... ... ... ... ... ... сәйкестендірілген ұлтгық валюта
жүйесі пайда болды. Ұлттық валюта жүйесі ... ақша ... ... ... ... ... оның салыстырмалы түрде дербестігі және
ұлт ... шығу ... бар ... де ... ... ... ... жағдайы мен сыртқы экономикалық
байланыстары ашып, анықтайды.
Ұлттық валюта жүйесінің дүниежүзілік валюта жүйесімен байланысы ... ... ... ... ұлттық банктер арқылы жүзеге
асады.
Ұлттық және дүниежүзілік валюталық жүйелердің өзара байланысы ... ... ... ерекшеліктерінің айғағын паш етеді. Олардың
мақсаты, қызмет ету жағдайлары мен ... ... ... ... ... шаруашылыкқа әсері әртүрлі деңгейлі екендігін күнделікті
практика көрсетіп отыр.
Ұлттық және ... ... ... ... ... ... элементтерін карастырған шақта белгілі болады.
Қазақстан Республикасы ұлттық валюта жүйесінің негізгі элементтеріне
мыналар жатады:
1. Ұлттық валюта бірлігі;
2. ... ... ... ... айырбасталу мүмкіндігі
(конвертируемость);
3. Ұлттық валютаның паритеті.Паритет - ... ... ... ... ... ... бағамының (курсының) режимі;
4. Валюталық шектеулердің деңгейі және валюталық бақылау;
5. Валюта өтімділігін (ликвидность) ұлттық (мемлекеттік) тұрғыдан реттеу;
6. Халықаралық кредит кзражаттары айналымын ... ... ... ... реттеу;
8. Ұлттық валюта рыногы мен бағалы металдар рыногының тәртібін қадағалау;
9. ... ... ... басқарушы және реттеуші органдары
(мекемелері).
Ұлттық валюта жүйесінің негізін осы мемлекеттің заңымен ... ... ... Қазақстанның ұлттық валютасы Елбасының 1993 жылғы 12
қарашасындағы ... ... ... ... ... ... негізінде
1993 жылдың 15 қарашасынан бастап айналымға енгізілді. Сөйтіп, ... ... мен ... жүйесі бұрынғы КСРО республикаларының ... ... ... дараланды.
Қазақстан Республикасы ақша бірлігі (ұлтгық ... ... ... Ол 100 ... ... Казақстанның айналымдағы ақша белгілері
банкноттар мен монеталардан құралады.
Казақстан Республикасы Ұлттық банкінің айналымға шығарған банкноттары
мен монеталары ... ... ... ... ... үшін,
есепшотқа салу үшін, сақтау үшін, аудару үшін, аккредитивтерге айналдыру
үшін ешбір шектеусіз ... ... ... ... ... ... және
айналымына шек қою тек қана Ұлттық ... ... ... ... мен ... қажетті санын анықтаушы, оларды өндіруді
қамтамасыз етуші және сактаушы да Ұлттық банк ... ... баға ... ҚР-да орнықтырылмаған және дүниежүзілік
тәжірибеге сәйкес теңгенің ... ... ... 1976 ... ... ... Кингстондағы (Ямайка) кезекті кеңесінде валюта
жүйесінің жаңа негіздері қаланғаны белгілі. Аталған кеңестің шешімдеріне
сәйкес алтынның күн ... ... және ... ... анықтаушы
қызметі жойылды, сөйтіп бұдан былай алтын бағасы еркін анықталатын ... ... ... ... ... ету ... ретінде банкноттар мен
монеталар Ұлттық банктің сөзсіз міндеттемелеріне жатады және оның барлық
активтерімен камтамасыз етіледі.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... алтын-валюта резервтерімен қамтамасыз етілуі туралы оқтын-оқтын
жариялап тұрады. Бұл хабарламалардың сыртқы экономикалық ... ... ал ішкі ... ақша ... ... құнына сәйкес
қабылдау барлық тұлғалар үшін міндетті болып табылады.
Казақстан Республикасындағы бірден-бір төлем құралы ... ... ... жеке және ... ... ішкі ... теңгеден басқа төлем құралдарын пайдалануға кұқықтары жоқ. Ондай кұқық
Ұлттық банктың арнаулы ... бар ... ғана ... ақша ... тауарлар айналымы процесін, қызмет көрсетулерді
және әртүрлі төлемдер үшін пайдаланылатын қолма-қол және ... ... ... түрады.
Жалған банкноттар, монеталар жасаған адамдар заңмен қудаланады.
Қазақстанның дүниежүзілік шаруашылыққа интеграциялануға ұмтылысы оның
халықаралық ... және ... ... ... түрде қатысуын
талап етеді. Бұл қатынастардың ... ... болу үшін ... ... ... тура келді.
Негізгі валюталық саясаттың бірі - ... ... ... және оны ... ... валюталарға айырбастауды мейлінше
ырықтандыру. Мұның өзі бір жағынан, теңдестірілген ... ... ... ... мен ... үшін ашық ... рыноктың болуын
талап етеді. Теңгені еркін ауысатын валюталармен салыстырғандағы бағамының
(курсының) орнықтылығы Қазақстан экономикасы үшін ... ... ... ... казірдің өзінде теңгенің ел ішінде ... ... ... іс ... қол ... ... Ішкі ... дегеніміз - теңгенің ішкі валюта рыногында ... ... курс ... ... ... ... Ал, теңгенің толық
ауысу мүмкіндігіне (полная ... ... үшін ... саяси
экономикалық және қаржы-каражат тұрақталығы, алтын-валюта резервтерінің
қорлануы, ... ... ... ... ... ... 24 желтоқсанда қабылданған Қазақстан Республикасы
"Валюталық реттеу туралы" ... ... ... делінген:
1) халықаралық міндеттемелерді орындау ... және ... ... ... ҚР-сы Президенті кез келген валюталық
операцияларды шектеу немесе тоқтата тұру жөнінде шешім қабылдауға ... ... ... ... ... экспортгық операцияларды
валютамен төлеуіне шектеулер қоюға және ... ... ... ... міндеттеуге кұқылы.
Болашақга Қазақстан МВФ-тың мүшесі ретінде МВФ жарғысының VIII бабына
сәйкес төлем балансының ағымдағы операциялары үшін ... ... ... мақсатын көздеуде.
Теңгенің бағамы қандай бір болмасын батыс елдерінің валютасына немесе
валюталық қоржынына ... ... ... жоқ. ... ... бағамының
калықтау (плавающий) тәртібі енгізілген. Мұның өзі елдегі валюта биржалар
анықтайтын сұраныс пен ... ... ... ... ... ... каржылық инструменттердің (тетіктердің) Алматы биржасы (АҒІNЕХ) мен
банкаралық валюта операцияларын ... ... ... пен ұсынысқа
байланысты калықтайды. Бұл мекемелерде шетелдік Республикасы ... ... ... ... ... ақша-несие саясатын жүргізетін,
Қазақстан теңгесінің ауысу қабілетін тұрақтандыратын және ... ... ... ... ... ішкі және ... ... қүнын
қамтамасыз ететін ең басты күралдарының бірі екендігі көрсетілген.
Қазақстан Республикасы ... ... ...... ... құралады:
а) монета түріндегі алтын, күміс, платина және платина тобына ... ... ... ... шетелдік валюталар;
в) еркін ауысатын валюта түріндел дебиторлардьш Ұлттық банк алдындағы
міндеттемелері.
Ұлттық банктің алтын-валюта резервтері мынадай жолдармен жинақталады:
а) монета ... ... ... ... ... ... ... алу;
б) Қазақстан Республикасы резидентгері мен ... ... ... теңгеге сатып алу;
в) Ұлттық банк берген несиелерден, ... ... ... ... ... банк ... ... сатулар, депонирлеу және басқа да монета
түріндегі алтын, күміс операциялары және т.б.
д) халыкаралық кдржы ұйымдарынан, ... ... ... ... ... ... ... т.с.с.
қызметтері үшін алынған төлемдер.
Ұлттық банк алтын, валюта резервтерді мынадай мақсаттарға жұмсайды:
- жалпы ақша-кредит саясаты ... ... ... ... ... ішкі ... рыноктага шетел валютасына сұраныс пен ұсыныс
арақатысы мен теңдігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... интервенция деп те атайды.
- Қазақстан Республикасы үкіметінің және ... ... ... ... атқару мақсатында шетелдік валютаны ... ... бір ... ... ... алуды басқа бір мемлекеттің
валютасын сату арқылы ... ... ... ... ... ... төлемдердің негізгі
сомаларының қайтарылуын қамтамасыз ету.
Қазақстан Республикасы банк жүйесін бұдан былайғы ... ... ... ... ... ... банкіаралық рыногын
тереңдету, форвардтық валюта келісімдерін кеңейту мен валюта ... ... ... бағытында өрістемек. Мұның өзі шетелдік
инвесторлардың мүддесін қорғау және олар үшін ... ... ... ... қадам болары даусыз.
Қолма-қол шетел валютасы саудаланатын ішкі рыноктың дамуы банктен тыс
айырбастау пунктерінің әрекетіне бақылауды күшейту бағытында жүргізіледі.
Ұлттық ... ... ... ... қысқа мерзімді
шайкдлуларын тоқгатумен шектеліп, ақша базасының яегізгі параметрлерін
сақтау ... ... ... ... ... қатар, айырбас
бағамына қатысты саясат бесекелікті арттыру бағытында, экспортты ... және ... ... ... ... ынталандыру мақсатында
өрбиді.
Қымбат бағалы металдар рыногы Қазақстан Республикасы Президентінің
1995 жылғы 20 шілдедегі заң күші бар ... ... ... мен ... ... қатынастарды мемлекеттік реттеу туралы" Жарлығына
сәйкес әрекет ... Бұл ... ... ... ... ... монополиядан мемлекеттік реттеуге өтуді заңдастырды.
Аталған жарлық қымбат бағалы металдар мен асыл тастарға ... ... ... ... ... бағалы металдар мен асыл тастардың барлануын, өңделуін,
құрамында қымбат бағалы металдар бар қалдықтарды ... ... ... ... бағалы металдарды аффинаждауға байланысты сақтау мен меншік
құқығының ... ... ... және ... ... 3) ... жасауды.
Бұл әрекеттердің барлығы лицензиялауға жатады. Қазақстан аумағында
қазып алынған шикізатты ... ... ... ... ... ... өткізіледі, ал шетелдік инвесторлардың үлесі ... ... ... бойынша сыртқа шығарылады.
Аффинаждалған қымбат бағалы металдарды сыртқы рынокта сату ... ... ... ... ... ... үкіметі аффинаждалған қымбат бағалы метал-дардың ішкі ... ... ... ... ... казначейлігі мен Ұлттық
банк арқылы жүргізеді.
Сонымен, бұл Жарлықгы кабылдаудағы мақсат - ... ... ... ... ... ... қол жеткізілді.
Ұлттық банк өзінің негізгі сатып алушы ролін сақтап калды, тек ... ... ... ... 20 проценттік қосылған құнға салық Ұлттық
банктің шығындарына жатқызылды. ... өзі, ... ... ... ... ... ... кедергі жасайтыны да рас еді.
Қымбат бағалы металдар рыногы әрекетінің ... ... ... ... алтын өндіретін саланіяң іс жүзінде басқарусыз қалуында болып отыр.
Күні бүгінге дейін сенімді басқару мен жер ... ... ... қалыптаса қойған жоқ. Алтын кдзба баилықтарын барлауға, кдзуға
және өндіруге берліген ... ... ... ... ... мен тексеру өз шешімін күтіп отырған меселелер.
Қазіргі ... ... ... ... металдармен жұмыс істейтін
екінші деңгейдегі банктер шеңбері кеңейе ... ... ... ... ... ... ... лицензиялық
талаптарына сәйкес өз қызметтерін жүргізуде.
Ұлттық банктің лицензиялары ... ... ... ... Центркредит банкіне берілген. Лицензия алуға дәмесі ... ... ... ... ... үстінде.
Белгілі экономистер мен кұқықганушылардың пікірінше, Ұлттық банктің
алтын, валюта қорын толықгыру жолында қымбат ... ... ... ... ... ... жандандыра түсу кажет. Мұндай ... ... ... ... қолға алынып, қазір әбден қалыптасқан,
солардың ішінде АҚШ, Германия сияқты елдерде кымбат ... ... ... жүйесі өте тиімді әрекет етіп отыр. Қазақстанда дербес
қызмет атқаратьш ... ... ... ... ... қызметі
қалыптастырылып, соған сәйкес басқа да инфракұры-лымдарды дамыту ісі өз
кезегін күтіп тұрған жайы бар.
1.2. ... ... ... ... ... бақылау дегеніміз шетелдік валютаның қолда бар көлемін ... ... ... айырбастау бағамын реттеу.
Егер валюталық құқық пәніне сейкестендіре анықтайтын болсақ, онда
валюталық бақылау - бұл ... ... ... реттеу
жөніндегі зандарын мүқият орындау мақсатындағы ұйымдық-құқықтық шаралар
жүйесі.
1996 жылдың 24 ... ... ... ... ... Республикасының заңының 6-шы бабында "Казақстан Республикасындағы
валюталық бакылауды валюталық бақылау органдары мен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға
құқылы мемлекеттік оргаңдар Қазақстан Республикасындағы валюталық ... ... ... ... ... өздері операциялар жүргізген
кезде валюта заңдарына бақылау міндеті жүктелген өкілеттік берілген ... ... ... ... банкгік емес қаржы мекемелері валюталық
бакялау агенттері болып ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін валюталық бақылау агенттерін тартуға және
оларды ... ... ... үшін жекелеген тапсырмалар беруге құқылы"
делінген.
2001 жылғы 20 ... ... ... ... ... бақылауын ұйымдастыру туралы" нұсқауының ... ... ... ... және ... ... толық және
уақытылы түсуін, сондай-ақ шетел валютасымен және ... ... ... ... мақсатына пайдаланудың заңдылығы мен ... ... ... ... ... тәртібін белгілейді.
Экспорт-импорт валюта бақылауының мақсаты мен ... ... ... ... экспорттық түсімнің толық және
уақытылы түсуін, сондай-ақ шетел валютасымен және ... ... ... ... ... және ... ... ету
болып табылады.
2. Валюта бақылауының негізгі бағыттары:
а) жүргізілетін экспорт-импорт валюта ... ... ... ... ... ... ... ҚР-сы Ұлттық ... ... ... ... ... ... анықгау;
б) төлемдердің негізділігін тексеру;
в) экспорт-импорт валюта операциялары жөніндегі есептің толық жене
дұрыс болуын тексеру.
3. Егер ҚР-сы Ұлттық ... ... өзге ... ... ... экспорт түсімін тауар экспортталған ... ... ... күннен аспайтын мерзімде ҚР-ның уәкілетті банктеріндегі ... ... ... ал ... түсімін алу мүмкін болмаған жағдайда
бұрын зкспортталған тауарды қайтаруға міндетті.
ҚР-сы ... ... ... лицензиясы болса, экспорт түсімін
экспортердің шетел банктері жене басқа да ... ... ... заңдары бойынша тиісті құқығы бар ... ... ... ... ... қуны ... төленген ақша сомасына тең келетін
тауарды әкелуге барлық шараларды қоддануға ... ал ол ... ... ... ... ... ... лицензияда өзгеше
көзделмеген болса, бұрын аударылған ақшаны келісім-шартга ... ... ... ... ... 120 күнтізбелік ... ... ... өзінің есепшотына қайтаруы керек.
Тауар белгіленген ... ... ... импортер ҚР-сының
зандарына сәйкес КР-сы Ұлттық банкінің лицензиясын алу үшін шара қолдануға
міндетті.
5. Резидент импорт бойынша тауарға ... ... ... ... 120 күнтізбелік күннен асатын мерзім-де аударған жағдайда импортер
ҚР-ның заңдарына ... ... ... ... ... ... алуға
міндетті.
Резидент пен резидент емес арасында шетел валютасымен және ... ... ... жасалған төлемдер мен ақша аударымы ... ... ... ... жүзеге асырылады.
6.Сыртқы экономикалық келісім шарттың әрқайсысы бойынша резиденттің
есепшотын жүргізіп отыратын бір банк қол ... бір ... ... оған ... ... ... ... отыруға, не импорт бойынша
төлем жасалып отыруға тиіс.
7. Резидент-субъектілердің экспорт-импорт операциялары бойынша сыртқы
экономикалық ... ... ... сәйкес салық және кеден органдары,
ҚР-сының Ұлттық банкі тексеріп отырады.
Валюталық бақылау органдары мен ... ... ... ... бабы ... ... операцияларға бақылауды жүзеге асыруға
міңдетті.
Қазақстан Республикасының резиденттері мен резидент еместері жүргізіп
жатқан валюталық операцияларының қолданыстағы заңдарға, лицензия ... ... ... ... тексеру валюталық бақылау агенттерінің
басты міндеттерінің бірі болып табылады.
Валюталық бақылау органдары өз қызмет бабының шектерінде ... ... ... ... бұзу ... жоюды талап етеді,
сондай-ақ ҚР-сының резиденттері мен резидент еместеріне міндетті заңдардың
орындалуын қадағалайды.
Валюталық бақылау ... өз ... ... валюталық бақылау
агенттерін жекелеген тапсырмаларды ... ... ... құқылы.
Соңғылары болса өз кезегінде мұндай тапсырмаларды орындауға міндетті.
Валюталық бақылау агенттері құқық қорғау органдары мен Қазақстанның
Ұлттық банкіне ... ... ... ... ... бұзу фактілерін
хабарлап отыруға міндетті.
Валюталық бақылау органдары мен агенттері өз қызмет-терін аткдру
барысында ... ... ... мен ... ... коммерциялық
критияларын сақгауға міндетті. Бақылауды жүзеге асырушы адамдар тапсырылған
міндеттемелерді кажетті деңгейде атқара алмағаны үшін ... ... ... ... ... валюталық операциялар жүргізуші резиденттер
мен резидент еместердің:
-валюталық бақылау ... мен ... ... ... ... ... ... сәйкес валюталық бақьшау органдары
мен агенттерінің іс-қимылдарына шағымдануға;
-ҚР-сының заңдары мен ... ... ... да ... ... асыруға күқықтары бар.
Резиденттер мен резидент еместердің міндеттері:
- валюталық бақылау органдары мен агентгеріне өздері жүзеге асырған
валюталық операциялар жөніндегі ... ... ... мен ... ... және ... ... тиіс;
- тексеру жүріп жатканда, сондай-ақ олардың нетижесі бойынша органдар
мен агенттерге түсініктеме беруге міндетті;
- тексеру актісінде ... ... ... жағдайда
оның себебін жазбаша түрде көрсетіп, тапсыруға міндетті;
- валюталық бақылау ... ... ... бұзу ... заң ... ... ... Республикасындағы валюталық реттеу мен бақылауды жүзеге
асыратын бірден-бір орган ... ... ... Ол өз функцияларын ҚР-сы
Президентінің заң күші бар ... Банк ... ... оның ... ... ... банк республика аумағында орналасқан банктердің
және олардың филиалдарының ... ... ... ... ... ... ... каржылық орнықтылығын қамтамасыз ету мақсатында, олардың
депозитшілерінің (салымшыларының) мүдделерін ... ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығын қолдау шеңберінде Ұлттық банк
төмендегідей реттеу ... ... ... ... ... және ... үшін ... басқа да лимиттер
нормаларын бекітеді;
- банктер үшін орындалуы міндетті ... және ... ... ... ... ... ... қызметін тексереді;
- банктерді қаржылық жағынан сауықтыру мақсатында нұсқаулар береді;
- банктерге шектеулі шаралар қолданады;
- банктерге санкциялар жариялап, оны қолданады.
Валюталық ... ... ... біріне ҚР-сы ... ... ... ... ... Бұл ... Қазақстан
Үкіметінің 1997 жылғы 4 шілдесіндегі Қаулысымен кұрылып, бекітілген.
ҚР-сы Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау комитеті - ... ... ... және ол ... ... мемлекеттің
кепілдігімен келтірілген сыртқы каржылық займдардың, мемлекеттің ... қор ... ... және ... сай пайдалануын бақылауды
жүзеге асырады.
Өз қызметін атқаруда Комитет ... ... ... ... ... ... ... да нормативті актілерді басшылыққа алады.
Комитеттің негізгі аткэратын ... ... ... ... ... ... қадағалау; бюджеттік кзражаттар
есебінен қаржыландырыла-тын министрліктердің, ... ... ... ... да ... және жергілікті атқарушы
органдардың, ... ... мен ... ... ... емес ... займдарды мақсатты және тиімді пайдалануын бақылау
және т.б. жатады.
Алдына қойылған міндеттерді орындау мақсатында ... және ... ... ... функциялар жүктелген:
- меншіктің барлық түріндегі ... ... ... ... ... ... ... жарғылық қорында 50 проценттен кем емес мемлекетгік меншіктің үлесі
бар занды ... ... ... ... ... және ... экспорт пен импортқа валюталық бақылауды ұйым-дастыру ісі
ҚР-сы Ұлттық банкінің басқармасы 2001 ... 20 ... ... ... ... ... бақылауын ұйымдастыру
туралы" Нұскаулыққа сәйкес жүзеге ... ... ... мен ... ... ... ... құзыреті шегінде КР-сының заңдарына сәйкес жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Ұттық Банкі:
1) ҚР-сының Мемлекетгік кіріс ... ... ... құрамында) және уәкілетті банктерден алынған ... ... ... ... нәтижелері туралы
ақпараттарды жинақтайды және талдайды.
2) уәкілетті банктерге есеп беру ... ... ... ... ... ... кеден шекарасы арқылы нақты орын
ауыстыруы ... ... ... ... ... ... ... ҚР-ның аумағына
уақытылы түсуін қамтамасыз етпеген экспортерлер-импортерлер жөнінде ҚР-ның
кіріс ... ... ... ... береді.
4) барлық банктер мен олардың филиалдарының толық ... ... ... көрсетілген мәліметтерге кез ... ... ... ҚР-ның кіріс министрлігіне ... мен ... ... ... тәртіппен ай сайын жіберіп отырады.
5) банктердің валюталық бақылау бойынша бағдарламалық қамтамасыз
етілуіне техникалық ... ... ... ... ... ... ... неме-се импортер келісім-
шарт жасалғаннан кейін, күні бұрын тараптардың кез келгені (Резидент ... ... ... ... өз ... орындауға кіріскенге
дейін кеден органында және ... ... ... ... мщдетгі.
Экспортер-импортер кеден органына мәміле паспортының үш данасын береді.
Сонымен бірге, экспортер-импортер экспорт жөніндегі меміле ... ... ... экспорт жөніндегі мәміле паспортын ... ... ... ... және оның ... куәландырған көшірмесін және
МП электронды көшірмесін беруге міндетті. Экспорт-импорт бойынша ... үшін ... ... ... ... ... ... не оның нотариалды куәландырылған ... ... ... ... ... және жеке ... ... расталған
көшірмесін пайдаланады.
Резидент еместермен факс бойынша ... ... ... ... ... ... ... бастап бір айдың
ішінде келісім-шарттың түпнұсқасын не нотариат куөландырған ... ... ... оның ... көшірмесін кеден органына беруге
құқылы. Экспортер-импортер келісім-шарттың түпнұсқасын не оның ... ... ... ... ... ... ... адамы
экспорт-импорт бойынша мәміле паспорты жөніндегі істі жасау кезінде бүрын
қабылданған факсимильді көшірмесімен ... ... және ... ... ... ... "көшірмесін растаймын" деген
жазуымен және тиісті ... ... ... түпнұсқасы мен оның
факсимильді көшірмесінің мөтіндері сәйкес ... ... ... ... ... органдарына осы факт бойынша ақпарат жібереді.
Кеден органының жауапты адамы құжатты өткізген күнді есептемегенде ... күні ... ... ... ... ... паспорты деректерінің
келісім-шарт талаптарына сәйкес келуін тексереді және мәміле ... бас ... ... ... ... ... мәміле
паспортының даналарына қол қояды.
Уәкілетті банк экспортердің банктік есепшотына экспорт түсімін
есептеуді және ... ... ... ... ... ... ... ғана жүзеге асырады.
Уәкілетті банктің нақгы түскен ақшаны мөміле паспор-тына енгізуі үшін
банкаралық құжатта кажетті ... ... ... ... ... ... банктік есепшотына аударады және сонымен
қатар бірегейлендіруге болмайтын ... ... ... оған хабарлайды.
Экспортер-импортер уөкілетті банктің жазбаша хабарламасын алғаннан кейін,
уәкілетті банкке келісім-шарт деректемелері мен ... ... ... ... ... ... ... туралы жазбаша хабарлауға, ал егер
осы келісім-шарт бойынша ақша ... ... ... ... ... де ... ... банктік есепшотына түскен ақшаны толық ... ... ... ... ... тапсырмамен қоса баска банк
үшін аударымды жүзеге асыруға негіздеме ... ... ... ... ... ... банк ... данасын береді.
Егер келісім-шарт бойынша валюта коды валюта төлемінің кодымен сәйкес
келмесе, уәкілетті банк экспортер-импортердің ... оның ... ... ... ... ... бағам" бойьшша
келісім-шарт талаптарында көзделген валютаға айырбастайды. Экспортер-
импортер көрсетілген айырбастаудан бас ... ... ... ... ... ... қосымша парақ рәсімдеуге және
төлем валютасына тиісті түсініктемелермен бірге ... ... ... ... ... ... ... міндетгі. Кеден органы көрсетілген
есепті ... ... және ... ... ... сәйкес келу тұрғысынан қарағанда және есеп негізделіп саналған
жағдайда ... ... ... жаңа ... іүсуін, қайтарылуын
есепке алады. Есептеу шетел валютасының ҚР-ның Ұлттық ... ... ... ... не ... ... күні шетел валютасының теңгеге
кросс бағамы арқылы жүзеге асырылады.
ҚР-сының ... ... ... ... белгілемейтін валютамен келісім-
шарт жасаған жағдайда, қайта есептеу уәкілетті банктің ... ... осы ... АКДІ ... ағымдағы рыноктық
багамы бойынша жұзеге асырылады. Мұнан кейін ... ... ... ... ... ... белгілеген теңгенің АКДІ долларына ресми бағамы бойынша
жүзеге асырылады.
ҚР - да экспорт-импорт ... ... ... ... мен импортерлерінің кұқықтары:
1) валюталық бақылау органдары жүргізген тексеру материалдарымен
танысуға;
2) кеден ... мен ... ... тарапынан негізсіз бас
тарту болған жағдайда немесе мәміле паспорты ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкіне шағым беруге;
3) ҚР-сының ... ... ... ... ... мен ... ... шағым
4) ҚР-сының басқа нормативтік-құқықтық актілерімен қөзделген басқа
да іс-әрекет жасауға құқылы.
Міндеттері: 1) ... ... ... ... ... ... уәкілетті банктегі өз есепшотына немесе шетелдік банкте ашылған
есепшотқа келісім-шарт бойынша экспорттық түсімнің толық көлемде және ... ... ... мерзімде есептелуін, ал экспортгық түсімді алу
мүмкін болмаған жағдайда шетелдік тарапқа ... ... ... ... етуге;
2) импортталатын тауардың толық көлемде және ... ... ... ал ... ... ... болмаған
жағдайда уекілетгі банктегі импортердің есепшотына бұрын шетелдік ... ... ... ... қайтаруды қамтамасыз етуге;
3) олардың бар болуы туралы талап Қазақстан Республикасының заңдарында
белгіленген ... ... ... ... лицензиясын және тіркеу куәлігін
алу үшін барлық қажеггі ... ... ... ... ... мен ... экспорт-импорт
операцияларын жүзеге асырылғандығы туралы барлық сұралған ... ... ... ... ... органдарының қызметкерлерін экспорт-импорт
операцияларын жузеге асыруға байланысты кез келген ... ... ... ... органдарына олардың тексеру жүргізуі барысында,
сондай-ақ тексеру нәтижелері бойынша түсініктемелер беруге;
7) өздері ... ... ... бойынша олардың
келісім-шарттың қолданылу мерзімі ... ... ... бес жыл ... ете ... ... алуға және есеп беріп отыруға;
8) валюталық бақылау органдарының анықталған тәртіп бұзушылықтарды жою
жөніндегі талаптарын, нұсқауларын, ұйғарымдарын орындауға;
9) ... ... ... ... да міндеттерді орындауға
міндетті.
Валюталық реттеу туралы ... ... жеке және ... ... ... және ... ... болады.
Қазақстан Республикасының "Валюталық реттеу туралы" Заңының 14-ші
бабына сәйкес - заңды ... заң ... ... ... ... ... асырғаны
үшін – мәміле жасалған соманың 10 ... ... ... 1 ... ... ... ... турінде;
бухгалтерлік есепте олардың тиісті нәтижелері көрсетілмеген валюталық
операциялар жүргізгені үшін - сол есепке алынбаған ... ... ... түрінде;
есеп жүргізу және есеп берудің тәртібі мен белгіленген нысандарын бұзу
арқылы валюталық операциялардың бухгалтерлік есебін ... үшін ... ... ... ... ... 5 ... мөлшерінде айыппұл төлеу
түрінде жауапты болады;
айыппұл ... ... ... валюталық бақылау органдары, соның
ішінде ... ... ... ұсынысы бойынша сот тәртібімен
жүргізеді.
Валюталық заңдарды бұзғаны үшін кінөлі лауазымды адамдар, ... ... ... ... ... ... жауапты болады.
Республикамыздағы банк жүйесі қалыптасу кезеңінен әлдеқашан ... ... ... көрсету қарқыны әлемдік аренаға көтерілу шегіндегі іс-
шаралар жиынтығы екені белгілі.
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ВАЛЮТАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР ЖҮЙЕСІНІҢ МАҚСАТТАРЫ
МЕН МІНДЕТТЕРІ
2.1. ... ... ... ... ... және ... органдары
Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүргізу тәртібін
2001 жылғы 21 сәуірдегі ҚР Ұлтгық Банкі бекіткен ... ... ... ... ... ... Республикасы аумағындағы резиденттер мен резидент еместер
жүргізетін валюта операциялары Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге
асыратын уөкілетті ұйымдар арқылы жүзеге ... ... ... еместер уәкілетті банктердегі банктік есепшоттарды Ұлттық Банктің
нормативті-құкықтық актілерінде көзделген тәртіппен ашады, жүргізеді және
жабады. ... және ... емес ... операцияларын жүзеге асырған
кезде, уәкілетті банкке Казақстан Республикасының валюталық заңнамасына
сейкес ұсынылатын талап ... ... ... міндетті. Осы ережеде
және Ұлттық Банктің басқа да нормативтік-құқықтық ... ... ... ... және резидент емес мұндай құжаттарды
бермесе, уәкілетті банк олардың төлемдерін ... ақша ... ... ... емес.
Резидент Ұлттық Банктің лицензиясын және тіркеу куәлігінің болуы талап
етілетін валюта операциялар бойынша төлем жасаған ... ақша ... ... ... ... ... ... және тіркеу куөлігінің
түпнұсқалары мен нотариат куәландырған көшірмелерін ұсынуға міндетті.
Берілген ... ... ... ... көшірмелері уөкілетті
банкте калады, ал түпнұсқалары резидентке кайтарылады.
Осы аталған валюта операцияларын ... ... ... ақша
резиденттің пайдасына түскен жағдайда Ұлттық Банктің лицензиясын немесе
тіркеу ... ... да, ... банк ... ... ... есепшотына аударуға құқылы, сондай-ақ резидентке мұндай құжаттарды
ұсыну кажеттігі туралы алдын ала ... ... ... ... заң ... сәйкес міндетті түрде жүзеге ... ... ... ... талап етілген құжаттарды бергенге
дейін резиденттің төлемдерді ... ақша ... ... асыру үшін, мұндай
ақшаны жұмсауға құқығы жоқ. Резидент Ұлттық ... ... ... куөлігін бермеген жағдайда оның банктік есепшотына ақша аударылған
күннен бастап, 30 кун-тізбелік күн өткеннен кейін ... банк ... ... ... ... хабарлауға міндетті. Ұлттық Банк лицензиясы
болуы талап ... ... ... ... ... бойынша,
төлемдер мен ақша аударым-дары тиісті түрде валюталық ... ... ... бір ... банк арқылы өткізілуге тиіс. Уәкілетті банк
өзгерген жағдайда, резидент мөмілені орындауға және ... ... ... ... бұл ... ... ... Мәмілені
орындауға және валюталық ... ... ... ... ... ... жене валюталық бақылауды баскд уөкілетгі банкке бергені
туралы лицензияның, түпнұсқасына тиісті жазбалар жасауға, сонымен ... ... ... ... ... ... ... бақылауды басқа
банкке берген уәкілетті банк ... бір ... осы ... бұрынғы
жасалған барлық төлемдер мен ақша аударымдары және ... ... ... ... ... ... жіберуге міндетті.
Резиденттер арасындағы операциялар бойынша барлық ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банктің басқа
да нормативтік-құқықтық актілерінде, салық және ... ... ... ... ... ... ... ғана жүргізілуі тиіс. Уәкілетті банктер резиденттерінің және
резидент еместердің валюталық операцияларды ... ... ... ... тараптардың келісуі арқылы ұлттық валютамен немесе шетел
валютасымен алады. ... ... ... ... ... ... ... қызмет керсету көзделген шарттар бойынша тұрақсыздық
ойынпұлдары (өсімпүлдары) Ұлттық валютамен төленеді.
Уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... валютасымен және ұлттық валютамен кредитгер беру
үшін кепілдік ретінде қабылдай алады. ... банк ... ... ұсынысы бойынша шетелдік инвестор және мемлекет уәкілеттігі
берген заңды тұлға немесе мемлекеттік орган құрған ... - ... ... Республикасы Үкіметінің инвестициялық ... ... үшін ... 100 ... АҚШ ... кем ... рұқсат беруге, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... күқылы.
Төлем карточкаларын пайдалана отырып, валюта операцияларын жүргізу
тәртібі осындай қатынастарды реттейтін ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асыратын негізгі орган - Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі. Оның өзіндік, дара күқықгық дөрежесі бар және
валюталық ... ... ... ... актілерді талдап
жасайын орган болуымен қатар, өзінің валюталық операцияларын жү-зеге
асыратын ... ... ... екендігімен де аныкта-лады.
Қазақстан Республикасы Каржы министрлігі біртұтас мемлекетгік қаржы
саясатын үйлестіретін және бақылайтын басты аткдрушы орган.
Министрлік өзінің щлзметін ... ... ... мен ... ... басшылыққа алады.
Министрлік мемлекеттік кдржыны баскаруды жүзеге асы-рады, мемлекетгің
бюджет, салық саясаты экономикалық тұжырымдамасын жасауға қатысады, бюджет
шығындары мен ... ... ... ... бағыттарын анықгайды,
мемлекеттің ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... кдражаттарын мақсатты және тиімді түрде пайдалануды
бақылайды, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... шеңберде салааралық қатынастарды
үйлестіреді.
Біртұтас мемлекеттік қаржы саясатының валюталық реттеу жөніндегі
шараларын жүзеге асырудағы ... ... ... жатады:
- мемлекеттік каржыны басқару;
- мемлекеттің каржылық және бюджеттік саясатын қалыптастыру;
- шетелдік капиталды басым бағыттар арналарымен пайдалану мөселесінде
мемлекеттік саясатты жүргізу;
- ... ... ... ... мен гранттарын тиімді пайдалануды
бақылау және т.б.
Жүктелген міндеттерге сәйкес Каржы ... ... ... ... ... ... ... бірлескен іс-қимылдар нәтижесінде
ақша айналымын нығайтьш, ұлттық валютаны тұрақтандыру ... ... ... ... мемлекеттің қаржы ресурстарын баскдруға катысады;
3) экономиканы каржылық сауықгыру, мемлекеттің ішкі және ... ... ... жасап, қолдану бағытында Үкіметке ұсыныстар
енгізеді;
4) қаржы мәселелері хақында халыкаралық ... ... ... ... ... және ... пен ... дамыту
істеріне қатысады;
5) қаржы рыноктарының инфракұрылымын калыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... қолдану тәжірибесін қорытындылайды және ... ... ... ... ... ... орналастыру және оларды өтеуді
жүзеге асырады, сондай-ақ жергілікті займдарды шығару ережелерін бекітеді;
8) мемлекеттің ішкі ... ... және ... ... ... қымбат бағалы металдармен операциялар жүргізеді, сондай-ақ
қымбат бағалы ... мен ... ... ... ның ... ... ... шетелдік инвестициялар мен кредиттерді келтіру және
пайдалану өрісінде мемлекеттік ... ... ... халыкаралық
ұйымдар мен донор мемлекеттерді республикаға кажет экономикалық, техникалық
және каржылық көмектердің көлемдері ... ... ... Қаржы,
экономика және бюджетті жоспарлау министрліктері Ұлттық банкпен ... ... ... ... ... ... ... шетелдік
валютамен алынған кредиттерді кдйтару есептері тәртібін анықгайды.
Қазақстан Республикасының банктік жүйесі екі ... ... ... Ұлттық Банкі мемлекетгік банкі жүйесінің жоғары
деңгейі болып табылады. ... Банк ... ... банктердегі,
басқа елдер банктеріндегі, сондай-ақ халықаралық қаржы-кредит ұйымдарындағы
мүдделерін қорғайды.
Халықаралық валюта ... (МВФ) ... ... банкі өзінің
есепшоттарын (квоталарын) ашқан болатын. МВФ-пен жүргізілетін операцияларды
сенімді кдмтамасыз ету мақсатында қосымша үш ... ... ... ... ... үшін пайдаланылатын ... ... үшін ... ... және ба-ғалы кдғаздар есепшоты
жатады. Аталған үш есепшоттың ... да ... ... ... деп ... ... капиталына жазылуды (квоталарды төлеуді) МВФ-ке ҚР-
сы Қаржы министрлігінің қолдан қолға өтпейтін процентсіз ... ... ... ... ... күру және даму (МБРР) ... ... ... екі бөліктен - негізгі және ... ... ... ... ... ... 0,875% ... шетелдік валютамен
төленеді. Жалпы соманың 7,875% ұлттық валютамен немесе Қаржы ... ... ... ... ... Жалпы соманың 91,25% МБРР-дің
талабына сәйкес төтенше жағдайларда төленеді. ... ... 10% ... 90% Ұлттық валютамен немесе Кдржы министрлігі шығарған жай,
карапайым векселмен төленеді.
Халықаралық даму ассоциациясының капиталына ... ... ... ... бөлігі жазылу бағасының 10%-ін ... жене ол ... ... ... ... бөлігі жазылу бағасының ... да ... ... ... немесе оның орнына Қаржы
министрлігінің жай ... ... ... операцияларды жүргізетін маманданған ұйымдар және
олардың міндеттері
Казақстан Республиігасы заңдарына ... ... ... ... ... ... банктер жатады. Резидент-заңды
тұлғалардың уәкілетті банктік есеп ... ... ... заңнамасында белгіленген төртіппен ... және ... ... ... салынбаған операцияларды жүргізу
нәтижесінде алынған шетел ... ... ... ... ... ... экспорты үшін ақы төлеу ретінде резидент-заңды
тұлғалар ... ... егер ... ... ... ... ... тұлға алған ұлттық Банктің тиісті лицензиясында
басқаша көзделмесе, тауар (жұмыс, қызмет) ... ... ... ... ... ... ... олардың банктік есепшотына міндетті тұрде
аударуға тиіс.
Жарғылық қызметі сынға тарту, кайырымдылық жарналары және өзге ... ... ... ... ... ... бағытталған
резидент-заңды тұлғалардың пайдасына түскен шетел валютасы қолма-қол, сол
сияқгы қолма-қол жасалмайтын төлем төртібен де, ... ... ... міндетті түрде есептеледі. Баскд да ... ... ... ... ... ... жарналары
және өзге де түсімдер ретіндегі қолма-қол жасалмайтын төлем ... ... ... да, сол ... ... ... банктегі
есепшоттарына міндетті түрде есептелуі тиіс. ... ... ... олардың есепшоттарындағы шетел валютасын Казақстан
Республикасының валюталық заңнамасына кдйшы келмейтін мақсаттарға ... ... банк ақша ... мен ... ... ... ... ресімделген қрсаттарды (шарттарды, ... ... және ... ... ... ғана ... ... Қазақстан Республикасының валюталық заңнаманың
сақгалуын тексеру мақсатында жүргізілетін ... ... ... ... мен құжаттарды қосымша сұратуға құқылы.
Резидент-занды тұлғаладың ... ... ... ... резидент емес қызметкерлерге жалақы төлеу үшін ... шет ... ... ... ... байланысты
шығыстарға арнап алынуы мүмкін. Резидент-заңды тұлғалар қолма-қол шетел
валютасын алу үшін уекілетті банкке ... ... ... ... ... ... қолма-қол шетел валютасымен айырбас операцияларын
үйымдастыруға берген лицензиясы бар ... ... ... өздерінің банктік есепшоттарынан айырбас операцияларын жүргізу
үшін қолма-қол шетел валютасын алуына болады.
Резидент-занды тұлғалар ішкі ... ... тек мына ... ... ... ... пайдасына төлем ... және ... ... банктерден шетел валютасымен алынған кредиттер ... ... ... ... тыс ... ... және өкілдік
шығыстарына;
- Ұлттық Банктік осы қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың шетел валютасымен салымдары (депозиттері) бойынша
өтемдерді төлеуге;
- қолма-қол шетел ... ... ... Казақстан Республикасының занды актілерінде кезделген өзге де
жағдайларға арнап шетел ... ... ... ... ... ... ... алуға тапсырыс рәсімдеу
кезінде сатып алу мақсатын қөрсетуі тиіс, І-ақ шетел ... ... ... ... ... растайтын кұжнттарды қоса ... ... осы ... оны сатып алған күннен бастап, отыз күнтізбелік
күн ішівде белгіленген ... ... ... ... ішкі валюта
рыногында ағымдағы ранок-тық бағам бойынша сатуға уөкілетті етуі ... ... ... ... ... валютасын отыз күнтізбелік
кұн өткенде толық немесе ішінара пайда-ланбаған жағдайда шетел ... ... ... ... турде сатылуы тиіс.
Резидент-заңцы тұлға ішкі валюта рыногында ... ... ... ... резидент еместің ... ... өз ... не ... ... тапсырмасында кдте деректемелер көрсетуіне
байланысты кайтарған жағдайда, ол резидент-заңды ... ... ... ... ... он күнтізбелік күн ... ... ... ... түрде сатылуы тиіс.
Резидент емес-заңды түлғалар валюта операцияларын хүргізу ... ... ... есепшоттар ашуға құқылы. Дипломатиялық
өкілдіктер, ... ... ... ... ... және
Казақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігінде белгіленген тәртіппен
Казақстан Республикасында аккредитацияланған, ... ... ... ... ... ... шарттар мен
келісімдерге сәйкес белгіленеді.
Резидент емес-заңды ... ... ... банкгік
есепшоттарына Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасында белгіленген
төртіппен түсетін және ... ... ... ... ... ... нетижесінде алынған ұлттық және ... ... ... ... емес-заңды тұлға уәкілетгі банктердегі банктік есеп-
шоттарындағы ұлттық және ... ... ... ... валюта
заңнамасына кайшы келмейтін мақсаттарға пайдалана алады. Резидент емес-
заңды тұлғалардың банктік ... ... ... ... өзі-нің
қызметкерлеріне жалақы төлеуге және олардың іссапар шығыстарын төлеуге ғана
алынады. Уәкілетгі банктер резидент емес-занды тұлғалардың есепшоттарынан
қолма-қол ... ... ... түрде ресімделген қүжаттарды ұсынған кезде
ғана береді.
Резидент емес-занды тұлғалардың ... ... ... ... ... олардың уәкілетгі банк-тердегі банктік есепшоттарға
міндетті түрде есептелуі тиіс. Бұрын алынған қолма-қол ... ... ... ... ... ... ... осы валютаны
алған резидент емес-занды тұлғаға жүктеледі. Резидент емес-занды тұлғалар
шетел валютасын Қазақстан Республикасының ішкі ... ... ... ... ... ... ... емес-заңды тұлғаларға шетел және Ұлттық
валютамен кредиттер беруге күқылы. Мерзімі 120 күннен астым кредит ... ... ... тиісті лицензиясы болуы кджет. Шетел валютасымен және
ұлттық валютамен кредитгер қолма-қол жасалмайтын төлем төртібімен беріледі.
Резидент ... ... ішкі ... ... шетел валютасын сатып
алу үшін ұлттық валютамен берілген кредиттерді пайдалануға тыйым салынады.
Қазақстан ... ... мен ... ... ... жүргізген кезде Қазақстан Республикасының заңнамасын сақгауды
кдмтамасьи ету валюталық бақылаудың мақсаты болып ... ... ... ... ... ... тапсырмасы бойынша, сол сияқты өздері жүргізетін валюта
операцияларының Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келуін ... ... ... ... ... болуын анықгау;
- валюта операциялары бойынша төлемдердің зандылығын және негізділігін
тексеру;
- валюта операциялары бойынша есепке алу мен есеп ... ... және ... тексеру;
Валюталық бақылау органдары өз құзыреті шегінде нормативтік-құқықтық
актілер шығарады, анықталған жөнсіздіктерді және жөнінде талаптар ұсынады
және Казақстан ... ... ... мен резидент еместер
орындауға міндетті болып ... ... ... заңнамасында
көзделген басқа да шаралар қолданылады. Аталмыш органдар өз ... ... мен ... ... ... Республикасында
жүргізетін валюта ... осы ... ... ... Ұлттық Банкгің лицензиялары мен тіркеу
куәліктерінің талаптарына сәйкес келу ... ... ... ... құқылы.
Валюталық бақылау органдары мен агенттері валюталық ... ... ... ... ... ... ... асыратын
резидештер мен резидент еместер валюталық бақылау органдары ... ... ... ... және ... негізінде жасалған жөнсіздіктер туралы хаттамалармен танысуға,
белгіленген тәртіппен шағым жасауға, ... ... ... ... да кұқықтарды жүзеге асыруға құқылы.
Халықаралық қаржылық корпорацияның (МФК) капиталына жазылу АҚШ
долларымен МФК-ның ... ... ... ... Еуропалық қайта құру
және даму банкінің ... ... ... жыл ... бес ... жазылады. Капиталдың өрбір бөлігі мынадай тертіппен төленеді:
50%-і АКДІ долларымен;
50%-і АҚШ долларымен есептеліп, көрсетіледі де Қаржы ... ... ... ... Азиялық даму банкінің (АБР)
капиталына жазылуы да екі бөліктен тұрады:
бірінші - ... ... - ... ... 12%-ін ... - шақырып алынатын бөлігі (отзывные) - жазылу күнының 88%-ін
құрайды. Бірінші бөлікті республика Кдржы министрлігі көлемін ... ... ... ... Олардың әркайсысының 43,46%-і АҚШ долларымен, 56,54%-ін
Қаржы министрлігі ... ... ... ... ... де жай ... тақырыбымызды қорыта келгенде, Қазақстанның Ұлттық валюта
жүйесінің негізін осы мемлекеттің заңымен бекітілген ақша ... ... ... ... Елбасының 1993 жылғы 12 қарашасындағы
"Қазақстан ұлттық валютасын енгізу туралы" ... ... 1993 ... ... ... ... ... Сөйтіп, Қазақстанның ұлттық ақшасы
мен валюталық жүйесі бұрынғы КСРО ... ... мен ... ... Республикасындағы валюталық бақылау дегеніміз шетелдік
валютаның қолда бар көлемін және оның ... ... ... ... 1996 жылдың 24 желтоқсанында қабылданған "Валюталық реттеу туралы"
Казақстан ... ... 6-шы ... ... ... ... валюталық бақылау органдары мен агентгері жүзеге
асырады.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... 21 ... ҚР Ұлтгық Банкі бекіткен "Казақстан Республикасында
валюта операцияларын жүргізу ережесі" ... ... ... резиденттер мен резидент еместер
жүргізетін валюта операциялары ... ... ... ... ... көзделген жағдайларды қоспағанда,
уәкілетті банктер және банк ... ... ... ... ... ұйымдар арқылы жүзеге асырылады.
Казақстан Республиігасы заңдарына сәйкес ... ... ... ... уөкілетті банктер жатады.
Уәкілетті банктер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жүргізілетін валюта операцияларына катысты
кажетті ақпараттар мен құжаттарды қосымша ... ... ... ... мен ... ... ... жүргізген кезде Қазақстан Республикасының заңнамасын сақгауды
кдмтамасьи ету валюталық бақылаудың мақсаты болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Байгісиев. М.Ә. Халықаралық ... ... ... ... ... Б ,, ... ... негіздері,, Алматы 1994.
3. Нұрпейісов. Ж ,, Экономикалық теория негіздері,, Алматы 1996.
4. Соколова О.В. Финансы, деньги, кредит. – М:, ... ... ... Дж. и др. ... банковское дело и денежно-кредитная
политика.-М.,1999.
6. Кэмпбелл Д.К., ... ... ... ... ... банковское
дело и денежно-кредитная политика. - Москва-Ленинград, 1995.
7. Деньги, кредит, банки / Под ред. Лаврушина О.И. - М.: ... ... ... ... ... ... ... / Под ред. Дробозиной Л.А. М.:
Финансы, ЮНИТИ, 1997.
9. Саниев М.С. Ақша, несие, банктер. Алматы, 2001ж.
10. ... ... ... Ғ.С. ... редакциялығымен. — Алматы:
Экономика, 2001.
11. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және ... ... ... ... ¤.С. ... несие, банктер.– А., Экономика, 2001.– 466 б.
13. Кµшенова Б.А. Аќша, ... ... ... ... ... 2000. – 328 ... ... Әли Байгісиев «Халықаралық валюта қатынастары және валюталық
құқық» Алматы, 2004.
15. Әкімбеков С., ... А.С., ... У.А. ... Астана, 2002.
16. Н.Қ.Мамыров, Д.Н.Мадиярова, А.Е.Қалдыбаева «Халықаралық экономикалық
қатынастар», 1998.
17. Вернер Ф. Эбке. Международное валютное ... ... ... ... С.Н., Фролов Б.А. Валютно-финансовые отношения. М., АО «Менатеп
– Информ», 1994.
19. Балабанов И.Т. Валютные операции. – М., «Финансы и статистика»,1998.
20. ... П.Х. ... ... ... М., 1992.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық банктің банктік қызметті реттеудегі рөлі мен маңызы4 бет
Қаржы жүйесін ұйымдастыру5 бет
Ұлттық валюта тұрақтылығы және нақты сектор4 бет
Ұлттық валюта – теңге7 бет
Ұлттық экономикадағы инфляцияға қарсы саясат және инфляциялық таргеттеу10 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Адамның этномәдени даму мәселелері29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь