Бөлу теориясы: өткен мен бүгінгі

КІРІСПЕ 3

1. БӨЛУ ТЕОРИЯСЫ: ӨТКЕН МЕН БҮГІНГІ. 4
БӨЛУ ПРИНЦИПТЕРІНЕ ТЕОРИЯЛЫҚ ҚӨЗҚАРАСТАРДЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ 4
2. ЖАЛАҚЫНЫҢ МӘНІ, ТҮРЛЕРІ МЕН ЖҮЙЕСІ 7
3. ТҰРҒЫНДАРДЫҢ ТАБЫСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ 12
4. ТҰРҒЫНДАРДЫ ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУДЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ 14
5. КӨЛЕҢКЕЛІ ЭКОНОМИКАНЫҢ ТАБЫСТАРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ЕРЕКШЕЛІГІ 20

ҚОРЫТЫНДЫ 23

ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 24
Бөлу коғаіущық ұдайы өндірістіц маңызды фазасы болып табылады. Белу қоғамцық ұдайы өндірістің фазасы ретінде өндіріс пен тутынудың арасывда болып, құбылыс түріңде өнімдерді бвлу міндетін атқарады.
Алайда, бөлуді жүзеге асыру үшін өнімді бөлуде мынау қажет: біріншіден, қоғам мүшелеріне өндіріс тұріне қарай белу, өнімді бөлу осы бөлудің нәтижесі болады.
Өнімді бөлу мәселесі ең өзекті мәселе болған жене бола береді. Себебі ол миллиондаған адамдар мүдделеріне әсер етеді. Оны зерттеуге кептеген экономикалық ойдың әртұрлі мектебі мен бағыттарының өкілдері қатьісқан. Олардын әрқайсысы дәуірдің сол кездегі және ертедегі ерекшелігіне қарай, өмірлік игіліктерді бөлудің әртұрлі принципін ұсынған. Мьісалы, еркін нарык теориясы («либерализм» мектебі) өкілдері - А. Смит мен Д. Рикардоньщ есептеуінше, жалақы негізін қалыптастырудың принципіне «өмір сүру қажетгілік деңгейі» алуды ұсынған. Себебі бұл «деңгейлік» жүмысшы мен оның отбасының өмір сүруіне қажетгі болды.
Д. Рикардоның ойынша, «өмір сүру қажеттілікдеңгейі», «еңбек бағасының табиғи нарығы» болып табылады. Еркін нарықты жақтаушылардың бірі - Жан Батист Сэй (1767-1823 жж.) «Саяси экономия трактаты» (1803 ж.) еңбегінде «өндірістің үш факторы» теориясын ұсынады. Бұған еңбек, капитал, жерді жатқызады. Осы факторлардың қызметін пайдаланғаны үшін жалақы, пайда, рента төлем ретінде жүзеге асады.
Нарықтық экономиканы реттеу теориясының негізін салушы «кейнстік» мектебі, Дж. Кейнс «Еңбекпен қамту, пайыз және ақшаның жалпы теориясы» деген еңбегінде (1936 ж.) жалақыны реттеудін принципін өндіріс көлемі және түрғындардың еңбекпен қамтуыиа тәуелді екендігін ұсынды.
Нарык жағдайында жалданып жұмыс істейтін адам еңбегі К. Маркстың пайымдауынша, жұмыс кұші «құнының» нринциінмен төленеді. Неміс социалисі Фердинанд Лассаль (18І5-1864 жж.), бөлудін тепе-тендік принципін үсынды: тен еңбек өніміне әркімніц тен қукыктығы, яғни бұрыидары кездескен барлық бөлу принципі оньщ ойынша, бар мүліктің тепе-теңсіздігіне алып барады. Бұл принцип сынға алынды. Өмір игіліктерін тепе-тең бөлу принципі К. Маркстың ойынша, коғамды деградацияға алып келуі мүмкін. Сондыктан да бұл жағдайда адал жүмыскер де және ез жұмысына немкұрайды (жалқау, самарқау) қарайтын адам да өз енбегіне сый-сияпатты тең алуы әбден мүмкін. Оның ойынша, өмірлік игіліктерді бөлудің бірден-бір мүмкін принципі «еңбегі бойынша» бөлу болмақ.
1. «Экономика теория негіздері», Алматы «Санат» 1998 жыл
2. «Экономическая теория», В.Д.Камаев, Москва 1998 год.
        
        ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1. БӨЛУ ТЕОРИЯСЫ: ӨТКЕН МЕН ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ ҚӨЗҚАРАСТАРДЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ 4
2. ЖАЛАҚЫНЫҢ МӘНІ, ТҮРЛЕРІ МЕН ЖҮЙЕСІ 7
3. ТҰРҒЫНДАРДЫҢ ТАБЫСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... ... ... 14
5. КӨЛЕҢКЕЛІ ЭКОНОМИКАНЫҢ ТАБЫСТАРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ЕРЕКШЕЛІГІ 20
ҚОРЫТЫНДЫ 23
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 24
1. БӨЛУ ... ... МЕН ... ... ... ҚӨЗҚАРАСТАРДЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ
Бөлу коғаіущық ұдайы өндірістіц маңызды фазасы болып табылады. Белу
қоғамцық ұдайы өндірістің фазасы ретінде өндіріс пен ... ... ... түріңде өнімдерді бвлу міндетін атқарады.
Алайда, бөлуді жүзеге асыру үшін өнімді бөлуде ... ... ... ... ... тұріне қарай белу, өнімді бөлу осы
бөлудің нәтижесі болады.
Өнімді бөлу мәселесі ең ... ... ... жене бола ... ... ... ... мүдделеріне әсер етеді. Оны зерттеуге кептеген
экономикалық ойдың әртұрлі мектебі мен ... ... ... әрқайсысы дәуірдің сол кездегі және ертедегі ерекшелігіне қарай,
өмірлік игіліктерді бөлудің ... ... ... ... ... нарык
теориясы («либерализм» мектебі) өкілдері - А. Смит мен Д. Рикардоньщ
есептеуінше, ... ... ... принципіне «өмір сүру
қажетгілік деңгейі» алуды ұсынған. Себебі бұл «деңгейлік» жүмысшы мен ... өмір ... ... ... ... ... ... сүру қажеттілікдеңгейі», «еңбек бағасының
табиғи нарығы» болып табылады. Еркін нарықты жақтаушылардың бірі - ... Сэй ... жж.) ... ... ... (1803 ж.) еңбегінде
«өндірістің үш факторы» теориясын ... ... ... ... ... Осы ... қызметін пайдаланғаны үшін жалақы, пайда, рента
төлем ретінде жүзеге асады.
Нарықтық экономиканы реттеу теориясының негізін салушы ... Дж. ... ... ... пайыз және ақшаның жалпы теориясы»
деген еңбегінде (1936 ж.) жалақыны ... ... ... ... және
түрғындардың еңбекпен қамтуыиа тәуелді екендігін ұсынды.
Нарык жағдайында жалданып жұмыс істейтін адам еңбегі К. ... ... кұші ... ... ... ... социалисі
Фердинанд Лассаль (18І5-1864 жж.), бөлудін тепе-тендік принципін үсынды:
тен еңбек өніміне әркімніц тен қукыктығы, яғни ... ... ... ... оньщ ... бар ... ... алып барады. Бұл
принцип сынға алынды. Өмір игіліктерін тепе-тең бөлу принципі К. ... ... ... алып ... ... ... да бұл ... жүмыскер де және ез жұмысына немкұрайды (жалқау, самарқау) ... да өз ... ... тең алуы ... ... Оның ... игіліктерді бөлудің бірден-бір мүмкін принципі «еңбегі бойынша»
бөлу ... ... ... ... кемшілігі бар және әлеуметтік
әділеттілік критериіне толық жауап бермейді. ... ... ... ... денгейінін тенсіздігіне алып келеді. Бұл теңсіздік былай
түсіндіріледі: адамдар өзінін күш-қайратымен және ойлау қабілеттілігімен,
отбасы ... және ... ... ... ... ... мен ... және оның сапалык (күрделііі және басқада енбек
жағдайлары) әртүрлшігі, тенсіздігі болады. Бүл ... ... ... ... ... ... ... камтамасыз етеді. Өзінің
біліктілігін көтеруге мүдделілік ол жеке адамның ғана емес, кәсіпорын,
тіпті қоғамньщ ... ... ... ... ... нарықтык экономикаға көшу кезінде «еңбек
бойынша» бөлу принципі «құндық эквивалент > принципіне орын бере бастады.
Басқаша айтсақ, бөлудің «капитал бойынша», ... ... ... ... ... ... ... асып, табысты кәдімгідей
дифференциялауға, сүраным төлем қабілетгілігін ... адъщ ... ... ... ... Соған қарамастан еңВекке қарай бөлу принципіне
негізделген жалақы, ... ... ... үшін табыстың басты көзі
болып отыр. Шын мәнінде екі кайшылык бетпе-бет келді: «еңбекке қарай ... жеке ... ... ... ... «капитал бойынша»,
«меншік бойынша» принципі мен бөлу. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ие ... ... және төменгі табыс деңгейінің
өзара алшақтығы прогрессивті табыс салығымен реттелетін болады. Оның есімі
40% -дан аспауы ... ... ... ... ... керек.
Қазакстан Республикасының аралас әлеуметтік бағытталған ... ... ... ... ... бағамдап, оның еңбек ақысьш
реформалауды қатар жүргізіп отырады. Еңбек ақының жаңа жүйесінде ... ... ақы ... ... ... мен күрделілігіне байланысты
мемлекеттің кепілдігі. Бұл біркелкі тарифтік сетканы (БТС) және ... ... ... классификаторын ендіргенде жүзеге асады;
— нақты еңбек ақы деңгейі біркелкі тарифтік сетка ... ... ... ... ... ... кез ... шектеуді (салықтан басқа) алып тастау;
— жұмыс беруші мен жүмыскерлердің арасында еңбек ақыға келісім-шарт
принципін ... ... ... ... ... ... қорғауда
кәсіподаққа жүгіне алады. Тарифтік жүйенің белгілі ... ... ... ... үш ... ... ... еңбек нарығының көмегімен;
— мемлекеттің аралысуымен;
— ұжымдық келісімдер.
Тариф бойынша «минимумды» мемлекет белгілейді, мемлекетгің ролі ... ал ... ... ... ... ... күшіне үсыным мен
сүраным) реттеледі. Жалақының көлемі ... ... ... жеке келісім деңгейінде;
— мамандар үшін контракталық деңгейде;
— жүмыс берушімен ... ... ... ... ... ... ... МЕН ЖҮЙЕСІ
Жалақы — еңбек қүнының (бағасының) ... ... ... ... ... ... нарыкгық экономикаға көпгу
кезіңде минимальды деңгейдегі еңбек ақыны мемлекет кепілдендіреді ... ... ... акыға шек қойылмайды. Бүл еңбекті материалды
ынталандырудың және ... ... ... басты құралы болып,
қоғамдык. өндірісті тиімді дамытуға ... ... ... және оның принциптері. Еңбек ақы деңгейі халык
шаруашылығы саласына карай өзіндік ерекшілігімен айқындалып, ол ... ... ...... күрделігі. Күрделі, біліктілікті
(квалификацияланған) еңбек жай еңбекке карағаңда моддау қүнды құрайды және
оған еңбек акы ... ... ... ... еңбек жағдайына карай жіктеу. Еңбек жағдайы женіл ... ... және ... ... ... ... кадыпты жағдайда еңбек
еткендерге қарағанда, ауыр әрі ... ... ... ... көп ... ... ... дамуын байкататын экономиканың ең ... ... ... өсім мен ақы ... жоғары болады.
Төртінші принцип, экономикалық аудан мен аймақтын ... ... ... ... ... ... ... экономикалык
аймактарда аудандык коэффициент ... ... ... ... Қазақстан Республикасында бұл коэффициент 1,15-ті құрайды. Демек,
елімізде ... ... ... ... жалақысына 15% косымша қосьщ
алады.
Қазақстан Республикасы 1996 ... 9-шы ... ... ... саласыңдағы жұмысшыларға еңбек ақы төлеу туралы»
каулысына сай, ... ... ... ... ... ... ... сақгалады. Таулы, қүмды және сусыз жерлердегі жұмыс
үшін, экономикалық келенсіз аймақта туратындарға ... ... ... ... өзі ... ... ... және жалпы үжымның
ецбек нотижесімен байланысты.
Жалақыны ұйымдастырудьщ негізгі принциптері тарифтік ... ... ... ... ... ... ала отырып,
тарифтік жүйе жалакыны ұйымдастырады және реттейді. ... ... ... тарифтік сетка және тарифтік өсім енеді.
Тариф гік-квалификациялык анықтамаға ... ... ... түрлерінің сипаттамасы мен тізімі ... ... ... ... ... ... бөлінеді және жұмыс аткарушыныц білімі мен
орындау іскерлігіне талаптар көрсетіледі.
Тарифтік сетка кез ... ... ... еңбегінің біліктілігі мен
оіліксіздігінін арасын айқындауға қызмет етеді. Сетка ... ... ... және оған сай ... ... ... керек.
Тарифтік ставка жүмыскердің разрядка байланысты уакыт өлшемінде
(сағат, күн) енбек ақы размерін айқындауға қызмет
жасайды.
Тарифтік ... ... ... ... қанша ретке өскендігін
1-ші разряд ставкасымен салыстыра көрсетеді.
Кесте-1.
|Минимальды ... ... ... | |
| |1 |
| |1.00 |
| |11 |
| |2.05 ... ... ... | ... жай ... ... (ИТР) жұмыс істеген уақыты үшін, жұмысшыларға|
| ... ... ... ... ... ... ... ... баска, ал жүмысшыларға тарифтік |
|мерзімді-сыйлықты |ставкадан басқа сыйлықтар ... |
2. ... ... және ... түрі:
|а) тікелей кесімді |Әрбір енім мөлшері бірдей бағамен төленеді. ... ... ... ... үшін және ... өнімді артык |
| ... үшін ... ... ... ... ... шығарған затка нормаыы артық орындағаны үшін |
|прогрессивті |ақы ... өсім ... ... ... үжымдық-кесімді |Металлургия, ендірісінде, легтік автомобиль жасауда |
| ... ... ... Әрбір бөлімше, желі |
| ... ... ... үжым ... енім көлеміне|
| ... ... ... жүйе |Бұл жүйе ... ақы ... ... бір немесе |
|жалақысы — кесімді |топтарына әуелден жалақының жалпы сомасы объект, ... ... ... ... ... ... ... болып | ... | ... ... ... индексациялау негізінде оларды әлеуметгік
қорғау кджетгілігі туады. «Түрғындардьщ ... ... ... ... ... ... ... өсуіне байланысты индексациялау» Қазакстан
Республикасының Заңына сәйкес, 1991 жылы 1-ші шілдеден ... ... ... ... ... олардын. акшалай табысы индексациялануы
қажет.
Кәсіпорында техникалық, жабдықтау өскенде және дамыған технологияны
колданғанда жалакының ... ... ... ... азая ... ... ... немесе мерзімді ставка бойынша төленеді.
Жалакының бұл ... жеке ... ... әр ... ... ... да әр жүмыскердің енбегін бағалау негізінце, онын өзіндік ұлесіне,
атқарған жұмысына ұлкен жауапкершілікпен карауы ... ... ... ақы ... ... ... бағалау» кең етек алған. Онын
мәнісі мынада: жұмысты ... ... ... ... жұмыс пен
талаптардың күрделілігін сипатгайтын, ... ... ... сандық, балл бойынша бағаланады. «Аналитикалык бағалау» негізінде
жалақының көптеген жеке ставкасы белгіленеді. ... ... ... ... 5 мың ... бар, онда ... ... астам жеке ставкасы ендірілген.
Жапонияда ірі кәсіпорындар жалақыньщ жасқа әрі стажға ... ... ... 70-ші жыддардың аяғыңда жүмыс стажына қосымша
мөлшерді жыл сайын азайта бастады. Тіпті, жұмыскер 35 ... ... ... ... ... ... Жоғарыдағы аталған түрлердің орынына
еңбек ақы төлеудщ комбинацияланған түрі ... ... ... ... ... нәтижесі үшін, жұмыс стажы мен жасы үшін еңбек акы төлеу.
Көптеген өнлірісі дамыған елдерде әртүрлі «пайдаға қатысу», «кәсіпорын
жетістігі» ... ... ... ... ... акы ... бөлінеді. Бірінші бөлімі
ұжымдык келісіммен белгіленеді, ...... ... кәсіпорьш
жүмыскерлері мен әкімшілік арасында арнайы келісім арқылы анықталып жылдын
аяғында кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
Жыл сайын материалдын өндірісте жиынтык қоғамдық өнім мен үлтгык табыс
болып отырады. Солардьщ ... ... өмір ... ... Алдымен
макроэкономика деңгейінде өндіріс факторлары арасында бөлініп, ... ... ... ... ... ... ... факгорларға еңбек, капитал, жерді
жатқызамыз. Микроэкономика деңгейінде, яғни кәсіпорын (фирма) мен ... ... ... ... ... күрылады: жалақы, пайда,
пайыз және рента.
Факторлык шығындар ... ... ... ... ... ... ... бөлу нәтижесінде алғашкы табыс қүралады, ... ... ... ... Бөлу ... ендіріс аясьша катысатындармен бірге
мемлекет және үйым қызметкерлері белсенді ат салысады. Алайда, олар алғашкы
табысты ... ... ... ... ... ... ... мөлшеріне кдрай үлестіру де бар.
Соңғысы ... ... ... от басы ... ... жеке ... ... Бүл жағдайда бір адам бола ма әлде екі ... ... ... ... ... ... некелік мәселемен байланысқан бір
үйде түратын қарастырлады. Ондай топтар табыстарының ... ... ... | | ... ... ... ақша көлемі мен жедел банк салым-дары арасын-дағы
ара-қа-тынас салыс-тырылады) | |«Палермо» ... (ен ... ... ... елге ... | |Социология-лык зертгеулер, көлеңкелі
жан-дарға баға беру | ... ... ... ... ... ... ... және т.б.) | |
Сурет -4. «Келеңкелі» экономиканың кестесі.
Демек, ... ... ... ... ... ескермеу,
мемлекеттің кептеген акшалай каржысын шығынға ұшыратады, ... ... ... ... ... ... (несие)
қылмыскерді өсіреді, алаяқтык, тауарды фальсификациялауға, ұрлауға,
қызмет құзырын артық ... және ... ... - ... МЕН ... ... ... сапасы, еңбекгі мөлшерлеу, еңбек шегі; түлыну шегі;
жалақы, номиналды және нақты ... ... ... ... ... ... тарифтік сетка. ... ... ... коэффициенті; әлеуметгік әділеттілік, әлеуметгіктөлем,
отбасы табысы, нақты табыс, еңбексіз ... ... ... бюджеті,
рационалды тұтыну бюджеті, тұрғындар табысын индексациялау, ... ... күн көру ... ... ... тепе-
теңсіздігі, кедейлік шегі, кедейлік сызығы, «көлеңкелі экономика», ресми
емес экономика, жалған экономика. формалды емес ... ҮЛГІ ... ... ... теориялық негізінің қалыптасуы және бөлінуі.
2. Әлеуметтік қорғаудың және кепіддіктің мән-жайы.
3. Әл-ауқаттылық пен табысты дифференциациялау.
МӘНЖАЗБА МЕН ... ... ... және ... әлеуметтік қорғау.
2. Нарыққа өту кезінде тұрғындардың табысын ... ... ... ... ақы ... ... тепе-теңсіздікті калай елшеуге болады?
Қолданылған әдебиеттер:
1. «Экономика теория негіздері», Алматы «Санат» 1998 жыл
2. «Экономическая теория», В.Д.Камаев, Москва 1998 год.
-----------------------
[1] ' ... Л.С. ... ... ... гарантии. М.:
Профиздат, 1991. 11-12 стр.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Экологиялық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік17 бет
Қазіргі кездегі мемлекеттік функцияның түсінігі және жіктелуі27 бет
Ұлттық тәрбиенің отбасындағы маңызы6 бет
«ақ алатау жарық компаниясында» өткен өндірістік тәжірибе есебі66 бет
«Оңтүстік Қазақстан телеарнасының өткені мен бүгіні»39 бет
АІІБ-ның тергеу бөлімінде өткен өндірістік тәжірибе есебі4 бет
ААҚ Алматы ауыр машина жасау зауытында өткен өндірістік практика туралы есеп беру14 бет
Алматы келешек пен өткеннің аралығында5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь