Аналитикалық және күрделі формалы етістікке жалпы сипаттама

Жоспар

І. Кірспе .

ІІ. Негізгі бөлім .
2.1. Аналитикалық формалы етістіктің зерттелуі.
2.2. Күрделі етістік туралы түсінік .
2.3. Аналитикалық формалы етістікке жалпы сипаттама.
2.4. Күрделі етістік пен аналитикалық формалы етістіктің бір бірінен айрмасы.

ІІІ. Қорытынды .
Қазақ тіл білімінде күрделі сөз проблемасы ертеден түрлі ғалымдардың зерттеу объектісі болып келеді. Күрделі сөздерді арнайы зерттеулер түркологияда да қазақ тілі білімінде де бар.
Күрделі сөз түркологияға өтсе ірі проблемаға жатады, оның әлі шешуді керек ететін мәселелері де көп. Солардың біріне күрделі етістіктер жатады. Түркологияда күрделі етістік деген термин өте леу мағынада қолданылып оған сырттай ұқсастығы бар тілдің түрлі фактілері жатқызып келеді. Мысалы, келіп кет, келе алмау сияқты түрлі типті сөздердің бәрін күрделі етістік деп тану түркологияа біраз уақыт орын алып келеді.
Тілдің әрбір құбылысын зер сала зерттеу түркологияда кең орын алуына байлансты күрделі етістік деген терминге сыйғызып жүрген тіл фактілерінің ерекшелігі ашылып, олардың тілдің түрлі құбылысы екенін зерттеулер дәлелденуде. Түркологиялар ең бірінші аналитикалық туынды, етістіктің ерекшелігі ашылып, оның күрделі етістіктен бөліп қарады. Бұл арада көптеген зерттеушілердің бір пікірлерде болғанын, тек оларды атауда терминде түрлілік болғанын ескерте кеткен жөн.
Бір топ зерттеулер оларды: құрамды етістіктер, екінші топ күрделі етістік, үшінші топ аналитикалық етістіктер деп атайды. Бұл зерттеудің бәрі де еселі көмекші етістіктің моделімен жасалған етістіктің компоненттері етістіктін жасалған күрделі етістіктің ерекше екенін дәлелдеген .Соңғы кезде күрделі етістік қүрамынан аналитикалық формаларды бөліп алудың қажет екені ғылыми түрғыдан дәлелдейді.
Ғылымдарымыздың соңғы кездегі ғылыми еңбектерінің бұл бағыттағы зертеулерін ескере отырып, қазақ тілінің фактілерін зерттеуде күрделі етістікке сыйғызылып жүрген тілдің түрлі құбылыстары, олардың әрқайсысының өзіндік белгілері бары анықталады. Атап айтқанда олар мынадай:
1. Күрделі етістік (келіп кет, бара кел).
2. Аналитикалық етістіктер (жәрдем ет , жарқ етті, адам бол).
3. Тұрақты тіркестер (жүрек жұтқан, жүрек жалғау, көзі ашылу).
4. Аналитикалық формалы етістіктер (айта бер,бере сал, келе жатыр, кетіп қал) т.б.
Мысалы, келіп кет, кіріп шық, алып бар деген сөздердің бәрі күрделі сөздің компонентері яғни толық мғыналы тең компонентерден жасалған. Яғни күрделі сөз тең мағыналы компонентерден құралады.
Күрделі етістіктің жасалуына оның жеке компонентері бірдей қатысады. Бұлардың да құрамындағы компоненентері толық мағыналы етістіктері. Күрделі етістіктер оның құрамындағы жеке компонентері мағынасының жиынтығынан жасалған бір күрделі қимылды білдіреді.
Күрделі етістіктің құрамындағы жеке компонентері күрделі қимылдың белгілі бөлімін білдіреді деуге болады. Әдетте күрделі етістіктің бірінші компоненті қимылдың алдыңғы этапын білдіреді . Мысалы, барып кел – күрделі бір қимылды білдірсе ол қимыл екі бөлімнен тұрады, яғни алдымен бар қимылы жасалады, іле - шала кету қимылы жасалады, бұл - бір кеңісткте екі бағытта жасалатын бір қимылдың кесінділері. Күрделі етістктің компоненті үнемсіз көсемше арқылы тіркескен кет, кел, бар, шық етістіктері болса, онда бірінші компонентті білдіретін қимыл кету, кел, бару, шығу қимылдарының жасалуында жол- жөнекей жасалады: бара кет, келе кет, ала бар, көре шық.
Күрделі етістіктің компонентін байланстыратын көсемше де күрделі етістіктің мағынасы қалыптасуына үлес қосады, оның үнемді, үнемсіз көсемше арқылы екі түрлі күрделі етістік жасаған етістіктерден көруге болады: бара кел, барып кел, кіріп шық, кеіре шық т.б.
Күрделі етістіктің компоненті бір мезгілде болатын қимылды да білдіреді: қуып жібер, лақтырып таста, сөйлей отыр, біле жүр.
Күрделі етістіктің компонентері көбіне тілдегі байырғы сөздік формаға жататын негізі түбір етістіктерде болады. Бұл жағдай күрделі етістіктердің жасалуы көне кезеңдерге жататынына айғақ сияқты. Басқаша айтқанда, күрделі етістіктердің көбінің негізгі түбір етістктерден жасалуна қарап, олар тілде туынды түбір етістіктердің аз, негізгі түбір етістіктердің
        
        Жоспар
І. Кірспе .
ІІ. Негізгі бөлім .
2.1. Аналитикалық формалы етістіктің зерттелуі.
2.2. ... ... ... ... .
2.3. Аналитикалық формалы етістікке жалпы сипаттама.
2.4. Күрделі етістік пен ... ... ... бір ... ... .
Қазақ тіл білімінде күрделі сөз проблемасы ертеден ... ... ... ... ... ... сөздерді арнайы
зерттеулер түркологияда да ... тілі ... де ... сөз ... өтсе ірі ... жатады, оның әлі
шешуді керек ететін мәселелері де көп. ... ... ... ... ... ... етістік деген термин өте леу
мағынада ... оған ... ... бар ... ... ... келеді. Мысалы, келіп кет, келе алмау сияқты түрлі типті ... ... ... деп тану ... біраз уақыт орын алып келеді.
Тілдің әрбір құбылысын зер сала зерттеу түркологияда кең ... ... ... ... ... терминге сыйғызып жүрген тіл
фактілерінің ерекшелігі ашылып, ... ... ... ... ... ... ... ең бірінші аналитикалық туынды,
етістіктің ерекшелігі ашылып, оның күрделі етістіктен бөліп ... ... ... ... бір ... болғанын, тек оларды атауда
терминде түрлілік болғанын ескерте ... ... топ ... ... құрамды етістіктер, екінші топ күрделі
етістік, үшінші топ аналитикалық етістіктер деп ... Бұл ... де ... ... ... ... жасалған етістіктің
компоненттері етістіктін жасалған ... ... ... екенін
дәлелдеген .Соңғы кезде күрделі етістік қүрамынан аналитикалық формаларды
бөліп алудың ... ... ... түрғыдан дәлелдейді.
Ғылымдарымыздың соңғы кездегі ғылыми еңбектерінің бұл ... ... ... қазақ тілінің фактілерін зерттеуде күрделі
етістікке сыйғызылып жүрген тілдің түрлі ... ... ... ... бары ... Атап ... олар ... Күрделі етістік (келіп кет, бара кел).
2. Аналитикалық етістіктер (жәрдем ет , жарқ етті, адам бол).
3. ... ... ... ... ... ... көзі ашылу).
4. Аналитикалық формалы етістіктер (айта бер,бере сал, келе жатыр, кетіп
қал) т.б.
Мысалы, келіп кет, кіріп шық, алып бар ... ... ... ... ... яғни ... ... тең компонентерден жасалған.
Яғни күрделі сөз тең мағыналы компонентерден құралады.
Күрделі етістіктің жасалуына оның жеке компонентері бірдей ... да ... ... ... ... етістіктері. Күрделі
етістіктер оның құрамындағы жеке компонентері мағынасының жиынтығынан
жасалған бір күрделі ... ... ... ... жеке ... ... қимылдың
белгілі бөлімін білдіреді деуге болады. Әдетте күрделі етістіктің бірінші
компоненті ... ... ... ... . ... барып кел – күрделі
бір қимылды білдірсе ол қимыл екі бөлімнен тұрады, яғни алдымен бар ... іле - шала кету ... ... бұл - бір кеңісткте екі
бағытта жасалатын бір қимылдың ... ... ... ... көсемше арқылы тіркескен кет, кел, бар, шық ... ... ... ... ... ... кету, кел, бару, шығу
қимылдарының жасалуында жол- ... ... бара кет, келе кет, ... көре шық.
Күрделі етістіктің компонентін байланстыратын ... де ... ... ... үлес қосады, оның үнемді, үнемсіз көсемше
арқылы екі түрлі күрделі етістік ... ... ... болады: бара
кел, барып кел, кіріп шық, кеіре шық т.б.
Күрделі етістіктің ... бір ... ... ... ... қуып жібер, лақтырып таста, сөйлей отыр, біле жүр.
Күрделі етістіктің компонентері көбіне ... ... ... ... ... түбір етістіктерде болады. Бұл жағдай күрделі етістіктердің
жасалуы көне кезеңдерге жататынына айғақ сияқты. Басқаша айтқанда, ... ... ... түбір етістктерден жасалуна қарап, олар тілде
туынды түбір етістіктердің аз, негізгі түбір етістіктердің көп ... ... ... ... ... ... Бұндай жорамал жасауға себеп
күрделі етістіктің құрамына тілде сол ... бар ... ғана ... Ол
кездегі етістктердің көбі негізгі етістіктер ... ... ... ... ... ... жоқ. Келесі бір дәлел
күрделі етістіктердің компоненті ... ... ... ... ... ... саны әлде қайда көп. Бұған ...... ... ... ... ... бірі түрлене тіркесе береді.
Мысалы: алып кел, оқып кел, ... кел, ... кел осы ... ... де кел етістігі екінші тірек компоненті ретінде қатысып, күрделі
етістік жасап тұр. Сол ... ол ... ... ... ... ... да ... күрделі етістік жасайды. Мысалы, келіп кет, келіп шық,
келіп көр, келіп қайт, келіп ал, келе ... келе кет т.б. Бір ... ... әрі ... ... ... күрделі етістік жасаушы негізгі тұлға
қызыметін атқаруы олардың күрделі ... ... ... арттырады.
Мұндағы тағы көңіл бөлетін жайт әрі ... әрі ... ... ... етістіктер - негізгі түбір етістіктер. Бұл жағдайда жасалған түрде
болсада жоғарыдағы жорамалды растайды деуге болады, өйткені ... ... ... ... ... ... тіркесіп, түрлі ұғым ... етуі ... ... бәрі ... етістіктердің қалыптаса
бастауы. Көне кезеңге қатысты екенін ... ... ... ... ... ... ... етістіктердің бәрінің
қатысуы кездейсоқ емес екені аңғарылады.
Күрделі ... - сөз ... ... тәсілінің нәтижесі.
Сондықтан күрделі етістік тілде ... ... ... береді.
Күрделі етістіктің құрамындағы компонентердің мағынасы кірігіп, біртұтас
мағынаға ие ... Ол – ... ... сөз ... қатысты ортақ
заңдылық, өйткені күрделі сөз жасалғанда, ол бір ... ... ... ғана ... сөз бола ... ортақ лексикалық мағынасының
күрделі сөз ... ... ... тек сөз ... ғана ... ... ... өздерінің жеке мағыналарынан
айырлып, бір – тұтас лексикалық м ағынаға көшеді. ... ... ... ... ... ... ... Сардармен
татулықты ойлап келеді. (Р.Тоқтаров). ... есі кіре ... Бұл ... ... ... кіре бастады деген күрделі
етістіктердің ... ... ... ... Ол ... ... етістіктердің құрамындағы көне қимылдарды қамтиды. ... ... жеке ... өзінің дәрбестігіне ... ... ... ... ... мағынасы тұтас мағынаға көшіп,
күрделі қимылдың атына айналған. ... ... бір ... ұғым, бір
қимыл аты ретінде қабылданудәрежесіне көшкен.Осындағы ойлап келеді, ... ... ... ... ... қимыл. Бұлардың яғни күрделі
етістіктерің білдіретін мағынасы адам ... ... ... ... ... ол неше компоненттен құралса да, бір лексикалық
мағына білдіреді деп ... бір ... ... қабылданып танылады.
Күрделі қимыл ұғымы түріктілдерінде оның ішінде ... ... ... ... ... ... ... білдіретін етістіктер тілде
ертеден қолданып келеді. Тіліміз ... ... өте бай, ... ... ... ұғымы да өте мол. Күрделі қимыл ұғымы екі
кейде одан да көп, жеке ... ... ... ... ... ұғымы ретінде қарау керек. Олардың мағынасын бөлшектеу
мүшеклік емес, ол-тұтас бір лексикалық ... ... олар ... ... ... екі ... ... сырттай қарағанда күрделі
сөздің мағынасын іштей бөлуге келетін сияқты ... ... ... ... оған ... ... жоқ. ... сөздердің оның ішінде
күрделі етістіктердің мағынасы оның ... ... ... ... ... ... мағынасы құрамындағы компонентердің
мағынасының өте кіріккен, әбден ... бір ... ... ... ... мағыналарын ара жігі әбден
жойылған бір-тұтас лексикалық мағына.
Етістіктердің ... ... ... мұны ... ... ... ... жеке тілдердің фактілері дәлелдеп отыр.
Теориялық ... ... ... ... сөздің аналитикалық фомасы
жоқ деп танылып жүргеннің ... ... ... ... ... категориялардың аналитикалық тәсіл арқылы ... ... де ... ... Флдашев түркі ... ... ... ... бұл тілдерде аналитикалық форманың барын ... ... ... ... формалардың өзіндік белгілерін олардың
категорияларға қатыстын көрсетіп, 50 –ден аса ... ... бұл ... ... сөздің аналитикалық формасын
дәлелдеумен бірге, ... ... ... ... құрылымынан кең орын алатын аналитизмді зерттеу ... ... ... ... ... де қатысты. Қазақ тілі қосымшаға
қандай бай болса, көмекші сөзге де сондай бай. ... ол ... ... мағынасын беріп отырса да, сол ... ... ... ... ... ... келеді.
Өйткені ол түркологияда күрделі етістік деп манылып, сөз жасау системасына
жатқызылған болатын. Түркологияда ... ... ... термин өте кең
мағынада қолданылып, оған сырттай ... бар ... ... ... ... ... ... анықталып отыр.
Қазақ тіл білімінде сөздің аналитикалық ... ... ... жоқ. Бұл ... аналитикалық формаларға ... ... ... ... ... ... ... бір тобы
күрделі етістік деп танылып, сол тұрғыдан ... ... ... ... ... ... танылып, бірде
аналитикалық форма деп аталып, бірде аталмай ... ... ... етістік сыңарларының арасына басқа толық
мағыналы ... сөз ... ... ... оның ... ... келіп еді
дегенді, біліп алғысыкеліп оның еді, біліп оның алғысы келіп еді ... сөз бен ... ... ... ... ... ... болмайды. Бір сөзде бірнеше қосымша келгенде, оның арасын ... сөз ене ... ... ... фомант та бір сөзге
тіркескен көрсеткіштер болғандықтан, олардың ... ... ... ... ... емес. Тек бірлі жарым демеулік шылаулар ғана олардың
арасына түсе ... ... жеп те ... жаза ... да ... оқып ... оқи да салмаудың т.б.
Ғалымдар аналитикалық формалы сөздің алдымен құрамына ... ... сөз ... жағынан тең емес сыңарлардан
құралады. Мысалы, ... ... ... өте қызыл деген
аналитикалықформалы сөзге жататын мысалдарды алсақ, ... ... оқу ... ... ... ... ... Ол аналитикалық формалы
сөздерде лексикалық мағынаны кел, оқы, ... ... ... ... ...... ... Келе жатыр тіркесімен келу ... ... ... ... мен ол ... ... ... бір мезгілде, нақ
осы шақта екені көрінеді, мұнда ... ... ... ... қосылады, оқыса екен дегенде оқу ... ... ... ... екен ... етістігі бұл мысалда лексикалық ... ... ... ... өте қызыл дегенде қызыл сапасының
жоғарғы дәрежесі берілген, бұл ... ... ... ... ... ... ... тұр. Мұнда өте көмекші дербес сөздің
алдынан тіркескен. Жоғарыда келтірілген ... сөз - ... ... ... сөз ... ... беруші екені байқалады. Осы
мысалдағы лексикалық мағына тұтас ... ... ... ... ... дәлелдеу үшін, дербес сөзді өзгерту керек: бара ... ... өте ... бұл аналитикалық формалы ... ... ... ... ... да өзгереді, мұнда бару, жазу қимыл
мен ... ... сапа сыны ... ... да, ... оларға қосылған
грамматикалық мағына ... жоқ, ... да шақ, ... ... берілген, мұның себебі соңғы мысалдарда ... сөз бен ... ... ... тіркесетін қосымшасы ( - а , - са) ... ... ... сөздерге қандай көмекші сөзі қалай ... ... оны сол ... сақтадың. Сондықтан онда лексикалық мағына өзгерді
де громатикалық ... сол ... ... Бұл ... ... –а – ... -са екен өте көмекшілеріне ... ... Осы ... дәлелдей түсу үшін дербес сөздерді сақтап, олардың
құрамындағы соңғы сыңарларын өзгертіп ... кел, бар ... ... ... алып ... келе сал, бара сал. Бұл ... ... де жоғарыдағы мысалдағыдай келу, бару ... ... ... ... ... ... ... лексикалық
мағынаны өзгерткен жоқ, өйткені келе жатыр, ... ... ... сал, ... ... соңғы сыңары келе жатыр, барса екен ... ... ... да ... келе сал, бара сал ... бару қимылының немқұрайды түрде ... ... оның ... ... ... дербес сөздерге тіркестіру ... ... ... айта сал, жаза сал, көре сал, біле сал, оқи сал ... ... ... ... ... ... ... білдіріп,
олардың бәріне ортақ сыңар (-а сал) қимылдың немқұрайды жасауын білдіріп
тұр.
Аналитикалық ... ... ... системасы бойынша
түрленген сөз формаларының бірі. Мысалы: дамиды, дамуда, ... ... үш сөз ... бір ... үш ... ... олардың әрқайсысы сөз
тіркесінің бір ғана сыңары болады. Мысалы, еліміздің өнеркәсібі ... ... (с.қ) ... ... үш ... бар. 1) ... ... өнеркәсібі дамып жатыр, 3) үздіксіз дамып жатыр.
Аналитикалық формалы сөздің сөз ... бір ... ... себебі – ол сөз тіркесіндей екі тең сыңардан емес, дербес ... ... ... тең емес ... ... да, ... бір
ғана мүшесі болады, яғни аналитикалық формалы сөз жеке ... ... ... Аналитикалық формалы ... ... бір ... ... ... бір сөздің граматикалық формасы қызметінде
қолданыуы оның сыңарларының лексикалық салмағына ... ... ... ... ... бір ғана ... сөз болады,
сөйлемді құрастырушысөз ретінде дербес сөз оның ... ... ... ... оған ... ... грамматикалық мағына
беру ... ... ... ... сөздің құрамындағы көмекші
сөз өзінің ішкі ... ... ... тек ... ... ... тілде громматикалық қызметке аусқан. Көмекші сөздердің ... ... тіл ... ... сөз деп ... ... ... туды.
Аналитикалық формалы сөздің сыңарлары тұрақты ... ... ... ғана өзгермейді. Аналитикалық формалы сөз сөйлем ішінде сөзге
грамматикалық мағына беруші ... ... ... ... ... сөз ... түріне қарай өзгеріп отырады. Мысалы, айта
бер аналитикалық формалы етістігі ... сөз ... ... ... ... ... үшін бір құрамда қолданылуға міндетті емес. ... ... бер, көре бер, ... бер, жаза бер т.б. Осы ...... ... басқа дербес сөздер ... ... Яғни ... ... ... ... сөздер сөйлемнің қарай өзгереді. Сол
сияқты айт етістігінің үнемі -а бер форматымен ғана ... да ... ... ... ол ... ... отыр, айтып қойды т.б. Осы ... ... ... ... ... Мұнда дербес сөз
өзгермей, оған қосылған сөз ... ... ғана ... ... ... ... ... жасаған. Бұл аналитикалық формалы -а бер
форманты арқылы жасалған, ол ... ... ... ... ... білдіреді. Сөйлемде қандай да болмасын қимылдың
созылыңқы түрде жасалуы, ... ... ... бұл формант тілдегі
етістіктерге жалғана береді. Тілде септік жалғауы жалғанған ... ... ... сұраққа жауап беру қандай қиын болса, бұл формант арқылы
тілде ... ... ... ... ... дәл айту ... қиын. Ол үшін тілдегі етістіктің саны белгілі болу ... Ал ... тіл ... ... ... тіл ... ... статистикалық
дәл мәлімет жоқ.
Аналитикалық формалы етістік тіл білімінде ұзақ уақыт бойы ... деп ... ... ... бұл ... ... ... өздеріне аударып, ішкі ерекшелігінің назарына мысал қалуына ... ... ... ... ... тек ... тілдерге ғана
қатысты деген пікірдің үстемдік ... ... ... Қазір түркологияда
күрделі етістік пен аналитикалық ... ... даму ... ... екі түрлі сатыда тұрғаны қолданылу мақсаты да, тілде атқаратын
қызметі де ... ... ... ... ... ... айтылды.
Аналитикалық, формалы етістіктер мен күрделі етістіктердің ... бар: 1) ... де ең кемі екі ... ... ... ... ... кет/ті .
2) екеуінің де құрамындағы сыңарлардының дыбыстық құрамы дербес ... ... шық , оқып ... ... де ... бірімен-бірі көсемше арқылы байлансады: келе кет,
жығыла кет, алып ... өсіп ... ... де сыңарлары бөлек жазылады:
барып қайт, жылап жібереді,
5) екеуі де сөйлемінің бір мүшесі болады,
6) екеуінің де ... ... ... сөз ... ... ... ... бұл екі объектінің екеуі де екі ... ... – осы екі ... ... ... ... ... мағыналы сөздер болса, аналитикалық формалы сөздің
құрамындағы сыңарлары толық мағыналы сөз бен көмекші сөзден тұрады. ... ... оның ... ... ... жасалады.
Мысалы, он алты, жүз елу, бүгін, қолғап, әкел, барып кел, ... ... Бұл ... ... ... екі ... да- толық мағыналы
сөздер. Осы толық мағыналы сыңарлар ... ... ... ... ... қатысады.
Күрделі сөздің тең сыңарлардан жасалуы - оның ... ... бұл ... барлық сөз табындағы ... ... ... ... бұл ... ... етістікке де тікелей қатысты.
Күрделі етістіктің ... оның жеке ... ... ... да ... сыңарлар - толық мағыналы етістіктер. Күрделі
етістіктер оның ... жеке ... ... ... бір ... қимылды білдіреді.
Күрделі етістіктің құрамындағы жеке ... ... ... ... ... ... ... Әдетте күрделі етістіктің
бірінші сыңары күрделі қимылдың ... ... ... ... оның соңғы
бөлімін білдіреді. Күрделі етістіктің сыңарлары бірінен соң ... екі ... ... ондай сыңарларды құрмалас сөйлемнің дара
баяндаушы ретінде алып, сол ойды сақтауға болады.
Ал аналитикалық ... ... ... ... ... оның
әрқайсысын құрмалас сөйлем жай сөйлемнің баяндауышы етіп, сол мағынаны
сақтау мүшенің ... ... оның ... ... ... мағынасы
жоқ, сондықтан ол жеке тұрып сөйлем ... бола ... ... ... бір ... ... қимылды да
білдіреді: қуып жібер, лақтырып таста, ... ... біле жүр, ... ... ... ... етістік болса, тең емес сыңарлардың формалы
етістік болса, тең емес сыңарлардан құралады да, оның ... ... ... айырылған сөз болғандықтан, онда күрделі
етістіктегідей ... ... бірі ... қатар, бір мезгілде болатын екі
қимыл туралы сөз болмайды, онда дербес етістік білдіретін бір ... ... бір ғана ... ... болады. Мысалы, айта сал
дегенде тек айту ... ғана бар, яғни онда айту ... ... ... бар. Бұрын зерттеушілер мұндай аналитикалық формалы
етістіктерді ... ... ... ... етістікті екіге
бөлуге мәжбүр болған: 1) тең ... 2) тең емес ... ... етістіктер.
Зерттеушілер бұл тіл фыктілерінің айырмасы барын көрген, бірақ
олардың сол ... ... ... өз ... ... ... ... құбылыс деген дәрежеде танымаған.
Күрделі етістіктің ортақ сыңарларының абстракциялануына ... ... ... бұл оның ... ... теңдігін
жойып, оны күрделі ... ... ... ... ... күрделі етістіктің тең я тең емес сыңарлардан жасалуы негізгі
айырмашылығы, ... ... ... аналитикалық формасы мен күрделі етістіктің сыңарлары
түрлі қызмет атқарады.
Аналитикалық формалы етістіктің ... ... ... ... ... ... оған грамматикалық мағына қосады. Күрделі сөздің
құрамындағы сыңарлары сол сөздің лексикалық мағынасын жасайды.
Күрделі ... ... дара ... күрделі етістіктердің
құрамында да бір мағына білдіреді. Мысалы: алып кел ... ... ... ... ал кей ... ... деп айту
келмейді. Ал, дара қимылды білдірсе, алып кел ... олар ... ... іле шала ... бір ... ... ... де, өз мағыналарын
алып кел-барып кел, көріп кел, беріп кел, ... кел, ... ... ... ал ... ... тілде сөз жасау тәсіліне жатады, аналитикалық
формант сөз ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Етістіктің
барлық аналитикалық ... ... ... ... орын алады да, сол ... ... ... сөз ... Мысалы, алап кел, алап бар, алып шық
сияқты күрделі ... ... ... еденицалар, олар ешбір
громматикалық категорияның формасы емес.
Күрделі етістік, барлық басқа түбірлер сияқты громматикалық ... ... ... соңғы сыңарынан соң қабылдайды: алып кел-
гіз, алып кел - се, алып келгісі ... алып ... ... ... жағдайы басқаша. ... ... ... ... ... ... жасайтын
аналитикалық формат сөз түрлендіруші басқа қосымша сөзден ... ... ол да ... орын ... ... ... етістіктер тілдегі лексикалық единицалар
болса, аналитикалық форманы етістіктер етістік категорияларының формасында
қолданылған ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Етістік форманттарының қазақ тіліндегі құрылымдық жүйесі66 бет
Turbo Pascal тіліндегі мәліметтердің күрделі типтері50 бет
«Ассемблер-күрделі машиналық тіл»27 бет
Ізгілік.ұтымдылық менеджмент субъектісі қызметінің аналитикалық ұстанымдары5 бет
Автокөліктің күрделі жөндеу әдісін таңдау және негіздеу43 бет
Автомобиль жолдарын табиғаты күрделі ауданда жобалау25 бет
Адам – әлемнен де күрделі6 бет
Алгоритмнің күрделілігін есептеуге қолдалынатын тәсілдер21 бет
Алгоритмнің тиімділігі мен күрделілігі. Тьюринг, Пост абстрактілі машиналарымен жұмыс29 бет
Аналитикалық модельдеу. Имитациялық модельдеу9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь