Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар

Адам қоғамы мындаған жылдар өмір сүріп келеді. Жеке адамдар тиісті мемлекеттің азаматы болып, сол мемлекеттің билігіне, құқықттық тәртібіне бағынып, өзінің іс-әрекетін, мінезін, төртібін қоғамдық мүдде-мақсатты орындауға жұмсайды. Көне заманнан адамдар мемлекет пен құқық қашан пайда болды, қалай дамып келеді - деген мәселелермен шұғылданып, ғылыми зерттеу жасап келді. Енді мемлекеттің пайда болуы туралы теориялардың мазмұнына қысқаша тоқталып өтейік.
Теологиялық теория - мемлекет пен құқық Алланың әмірімен қалыптасып, дамып келеді деп түсіндіреді. Бұл теория дұрыс — бұрыс деуге болмайды. Мәселені дінмен бірге зерттеу керек. Себебі бұл теория адамдардың сенімі, иманы ретінде қалыптасқан ұғым, көне заманнан дамып, нығайып келеді. Бұл теорияны ғылыми түрде уағыздаған Фома Аквинский, Жак Маритен т.б.
Патриархалдық теория — мемлекет адамдардың отбасы тәжірибесінен қалыптасқан азаматтардың саналы түрде өздерінің мүдде-мақсаттарын іске асыру үшін біріккен одақ деп түсіндіреді. Күрделі ірі патриархалдық отбасы басшысы бірте-бірте мемлекеттің басшысына айналған. Отбасы басшысы - әке, мемлекеттің басшысы — монарх. Бұл теорияның өкілі және дамытқан зерттеушісі Аристотель, оны жақтаушылар орта, жаңа ғасырларда болды (Фильмер, Михайловский т.б.).
Органикалық теория - бұл пікірді Платон көне дәуірде уағыздаған (б.з. I V - III ғ.). Бірақ теория толық түрде XIX ғасырда қалыптасты. Өкілдері: Блюнчли, Г. Спенсер, Вормс, Прейс т.б.
XIX ғасырдағы ғылымның жетістіктеріне сүйене отырып, бұл теория — адам қоғамында табиғаттың объективтік даму заңдарына сәйкес эволюциялы жолмен мемлекетті құрады. Мемлекеттің Үкіметі — адамның басымы сияқты қоғамды басқарады. Қанаушы тап қоғамның экономикасын дамытады. Ол қоғамды қорғайды деп түсіндіреді.
Табиғи құқықтық теория - XVII — ХVII ғғ. қалыптасқан теория. Өкілдері: Г. Гроцкий, Т. Гоббс, Д. Локк, Ж.Ж Руссо, Б. Спиноза, А.И.Радищев т.б. Теорияның мазмұны: адамдардың өздерінің табиғи құқықтары болады (бостандық, тендік, еңбек жасау т.б.)- Оны ешкім жоя алмайды, оған зиян келтіре алмайды. Қоғамның тарихи даму процесінде адамдардың ара қатынасында кайшылықтар басталды. Сондықтан қоғамда бостандықты, еділеттілікті, тендікті сақтау үшін адамдар өзара шарт жасап мемлекетті құрды. Бұл шарттың мазмұны көп елдің Конституциясына кірді деп түсіндіреді.
Психологиялық теория — XIX ғ. бұл теорияны уағыздаған: Ч.Тард, Л.И. Петражицкий. Коғам мен мемлекетті бұл теория адамдардың психологиялық біріккен көзқарасы, іс-әрекеті, мінезі, тәртібі — бәрі келісіп ұжымдық түрде басқаруы. Коғам мен мемлекет адамдардың табиғи психологиялық даму заңдылық процесінің нәтижесінде пайда болды деп түсіндіреді.
        
        Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар
Адам қоғамы мындаған жылдар өмір сүріп келеді. Жеке адамдар тиісті
мемлекеттің ... ... сол ... билігіне, құқықттық тәртібіне
бағынып, өзінің іс-әрекетін, мінезін, төртібін қоғамдық мүдде-мақсатты
орындауға ... Көне ... ... ... пен ... қашан пайда
болды, қалай дамып келеді - деген ... ... ... ... ... Енді ... ... болуы туралы теориялардың мазмұнына
қысқаша тоқталып өтейік.
Теологиялық теория - мемлекет пен ... ... ... ... келеді деп түсіндіреді. Бұл теория ...... ... ... ... ... зерттеу керек. Себебі бұл теория адамдардың сенімі,
иманы ретінде қалыптасқан ұғым, көне заманнан ... ... ... Бұл
теорияны ғылыми түрде уағыздаған Фома Аквинский, Жак Маритен ... ...... адамдардың отбасы тәжірибесінен қалыптасқан
азаматтардың саналы түрде өздерінің мүдде-мақсаттарын іске ... ... одақ деп ... ... ірі патриархалдық отбасы басшысы
бірте-бірте ... ... ... ... ... - әке,
мемлекеттің басшысы — ... Бұл ... ... және ... ... оны ... орта, жаңа ғасырларда болды (Фильмер,
Михайловский т.б.).
Органикалық теория - бұл ... ... көне ... ... (б.з. I V -
III ғ.). ... ... ... ... XIX ... ... ... Г. Спенсер, Вормс, Прейс т.б.
XIX ғасырдағы ғылымның жетістіктеріне сүйене отырып, бұл теория — адам
қоғамында табиғаттың объективтік даму заңдарына ... ... ... ... ... Үкіметі — адамның басымы ... ... ... тап ... ... ... Ол қоғамды қорғайды
деп түсіндіреді.
Табиғи құқықтық теория - XVII — ХVII ғғ. ... ... ... Гроцкий, Т. Гоббс, Д. Локк, Ж.Ж Руссо, Б. Спиноза, А.И.Радищев ... ... ... ... ... ... болады (бостандық,
тендік, еңбек жасау т.б.)- Оны ешкім жоя ... оған зиян ... ... тарихи даму процесінде адамдардың ара ... ... ... ... ... ... ... үшін адамдар өзара шарт жасап мемлекетті құрды. Бұл ... көп ... ... ... деп түсіндіреді.
Психологиялық теория — XIX ғ. бұл теорияны уағыздаған: Ч.Тард, Л.И.
Петражицкий. ... мен ... бұл ... ... психологиялық
біріккен көзқарасы, іс-әрекеті, мінезі, тәртібі — бәрі келісіп ... ... ... мен ... адамдардың табиғи психологиялық даму
заңдылық ... ... ... ... деп ... ... — XIX ғ. ... пікір. Өкілдері: Л. Гум-плович,
К. Каутский, Е.. ... т.б. ... ... ... тайпалар өздерімен
шектес әлсіз руларды, ... ... ... ... жасап өзіне
бағындырып, бақылауды жақсарту үшін мемлекет құрады — деп ... ...... пен ... ... ... экономикалық
тұрғыдан түсіндіреді, себептері: қоғамдық еңбектің бөлінуі, ... жеке ... ... ... ... ... екі тапқа
бөлінуі, қайшылық күресінің басталуы. Мемлекет пен қққықтың ... ... ... ... ... ... ... көп салалы, көп жүйелі құбылыстарына сәйкес дамып,
өмірге келген бірлестік. Оның ... ... ... ... ... құрастырады: биологиялық, психологиялық, экономикалық,
әлеуметтік, діни, ұлттық т.б. ... ... бір ... ... пен ... пайда болуын ғылыми тұрғыдан толық түсінуге болмайды.
Жоғарыда көрсетілген теориялардың ... де ... мен ... Оны ... ... ... және ... пайда болуын, ғылыми
тұрғыдан дұрысырақ түсіндіретін — тарихи материалистік теория. Бұл теория
мемлекет және құқық тарихи ... ... ... ... болып табылады деп түсіндіреді. Ол дұрыс.
Кемшілігі — мемлекет пен құқықгы тек экономикалық базис пен шектеуі, ... ... ... бір ... түсінуі (қоғамдық маңызын шектеуі)
және олардың келешегін болжаудағы жіберген қателіктер
Мемлекет функциясының түсінігі, оның белгілері
Өткен ... ... ... ... оның ... ... ... құрылысын, саяси, әкімшілік
басқаруын жан-жақты қарастырып өттік. Бұның бәрі мемлекеттің статистикалық
көрінісі. Енді ... ... ... ... ... оның ... ... экономикалық, әлеуметтік міндетгерін қалай
орындауына, ... ... ... ... ... ... ... түсінуіміз керек. Міне осы мәселелердің бәрі бірігіп мемлекеттің
функциясын құрады.
Функция — заң ғылымында ... пен ... ... ... ... міндеттерді орындау кызметінің негізгі бағыттарын және оның
әдіс-тәсілдерін анықтап, іске ... ... Осы ... үкіметтің, мемлекет аппаратының функциясы деген занды ұғым
қалыптасады.
Мемлекеттің функциясы Кеңестік дәуірде өте кең түрде ... ... ... мазмұнына сәйкес өзгеріп, ескіріп, жаңарып отырады.
Қазіргі кезеңде Кеңес ... ... ... ... бет бүрып, либерал-демократиялық даму процесіне көшкенде
мемлекеттің функциясын тек қоғамның таптық мазмұнына сәйкес қарастыру ... ... ... ... ... ... халықтың рухани сана-
сезімі, мәдениеті, глобалдық мәселелері зор өсер етеді. Бұл дүниежүзілік
саяси көзқарас.
Кеңестік ... де, ... ... де ... ... көп ... ... Өйткені функцияның мазмұның терең түсініп,
білу тек мемлекеттің бүгінгі ... ... ... ғана ... ... ... ... тарихи даму процесін зерттеп, дұрыс ... үлес ... ... мемлекетпен, қоғаммен бірге дамып, бірге өмір сүріп
келеді. Бұл объективтік процесс. Қазіргі заманда Қазақстан Республикасының
функциясы күрт ... ... ... ... ... ... ... мемлекетгі орнату.
Мемлекеттің функциясы туралы әр түрлі ой-пікірлер бар. ... бірі ... көп ... ұшырамайтын деп, бірнеше үрлерін келтіреді: жалпы
қоғамдық, әлеуметтік, таптық, ұлттық, ... ... ... ... жүйелеудің келесі түрі: тұрақты және
уақытша функциялар; негізгі және ... ... ... ... қорғау функциялары. Мемлекеттердің көпшілігі функ-цияны ішкі ... ... деп ... ... Осы ... ... заманда мемлекеттер
дұрыс деп қолдануда.
Мемлекеттің функциясының орындалуын қамтамасыз ... ... ... пен ... Әуелі функцияны орындау үшін тиісті
мемлекеттік орган құрылады. Бірнеше ... ... ... ... аппаратты қалыптастырады. Функцияның орындалу кезең-сатылары:
функция — ... ...... ... ... ... қоғамның алдында тұрған
мүдде — мақсаттардың мазмұнын, оның орындалу бағыттарын, толық білуге
болады. Мемлекет ... ... ... ... ... ... оның атқаратын жұмыстарының мазмұны және қатынастардың
түрлері арқылы анықталады;
- функция сарапталып, жіктеліп, кешенді түрде жүргізіледі;
- ... ... ... қызметіне ұқсамайды. Мемлекет
функциясы қоғамдық көлемде жүргізіледі;
- ... ... ... ... жұмыстарының әдіс-тәсілінен
айыра білуге болады;
Мемлекет қызметінің орындалу әдістері: жеке ... ... ... түрде
орындайды; мемлекеттік органдар, бірлестіктер, ұйымдар өздерінің
кұзыретінің ... ... ... Егер ... ... ... орындау қамтамасыз етіледі. Мемлекет функциясы орындалуының құқықтық
және ұйымдастырушылық тәсілдері болады. Құқықтық ... өзі ... ... ... ... ... орындау; құқықты қорғау.
Үйымдастырушылық тәсілдің түрлері: ... ... ... ... ... ... ... конференция, кеңес, мәжіліс өткізу,
халыққа идеологиялық үндеу жасау, үгіт-насихат жүргізу.
Мемлекеттік билік ... ... ... сан алуан ... ... іске ... ... жатады. Осы мемлекеттің сан алуан
қызметтерін мемлекеттік биліктің орындалуының қүқықтық нысаны дейді.
Бұл мемлекеттік биліктің нақты ... ... ... екі ... ... ... ... орындалу нысаны;
2). Жалпылама нормативтік актілер арқылы орындалу нысаны.
Нақты нысанның өзі үшке ... ... ... ... ... Құқықты қорғаушылық.
Мемлекеттік билікті орындаудың ерекше нақты түрі - әкімшілік шарт арқылы
іске асу. Шарттың ... ... ... Оның бір ... немесе екі жағының
субъектісі мемлекеттік орган болады.
Мемлекет билігі жалпылама нормативтік ... ... ... ... ... экономикалық, саяси, идеологиялық,
ұйымдастырушылық, халықаралық, мемлекетаралық т.б.
Мемлекеттік билікті орындау ... ... ... Бүл ... ... ... көп үлес ... Мемлекеттің ұйымдастыру
қызметі заңға тәуелді іс-әрекет, әр мемлекеттік аппарат, әр мемлекеттік
орган ... ... ... актілерге сәйкес қызмет атқарады. Бұл
қызметке нақты нормативтік актілердің қажеті жоқ.
Мемлекеттің ұйымдастыру қызметінің ... жаңа ... ... ... ... ... беру;
- мемлекеттік органдарға көмек көрсету, бақылау, тексеру
жүргізу;
- материалдық-техникалық операциялар жүргізу, ... ... ... нормативтік актілерді басып шығару т.б. қасаттардың
өмірге келуін ... ... ... ... мәжілістер, конференциялар өткізу;
- мемлекетгік органның тәжірибелерін жинақтап, қорытынды
жасау;
- мемлекеттің қызметі туралы қоғамдық ұйымдардың, ... ... ... ұсыныстарын жинақтап, қорытынды жасау;
- мемлекеттік органның жұмысына халықты, қоғамдық ұйымдарды, ... ... ... шет ... ... ұйымдастырып, басқару т.б. қызмет істері.
Мемлекеттік қызмет — азаматтардың мемлекеттік мекемелерде қызмет атқаруы,
жұмыс істеуі. Бұл қызмет ... ... ... ... Бұл туралы заң,
инструкция болады. Мемлекеттік аппарат тиісті ... ... ... ... ... ... қызмет бірнеше категорияға
бөлінеді:
а). Мемлекеттік билік органдарының қызметкерлері: (заң ... ... ... ... ... ... сипатына қарай қызметкерлер үшке бөлінеді: басшылар, мамандар,
техникалық персонал.
в). Мамандығының сипатына қарай қызметкерлер екіге ... ... ... өкілеттігі бар қызметкерлер және өкілеттігі жоқ қызметкерлер.
Мемлекеттік өкілеттігі бар лауазымды тұлғалар 3 ... ... ... ... ... Палаталардың басшылары, Министрлер, т.б.
Жоғарғы мемлекеттік аппараттың ... ... «б» ... ... ... ... ... орынбасарлары; категория
«в» екінші топтағы лауазымды тұлғалардың орынбасарлары, көмекшілері.
Мемлекеттік қызметтегі лауазымды ... ... ... Егер ... ... ... келтірсе, оны төлейді, қылмыс
жасаса, қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Мемлекет қызметінің негізгі
мүдде-мақсаты - ... ... ... ... рухани, мәдени,
экологиялық тілектерінің толық орындалуын қамтамасыз ету. Жеке тұлғалардың
мүдделерін орындау ... ... ... ... дамытып нығайтады, қарым-
қатынастарды дұрыс реттеп, басқарады.
Сонымен, ... ... - ... ... ... ... жұмыстарының негізгі бағыттары мен әдістері.
Шет мемлекеттердің кебінде функция деген занды түрде ұғым жоқ. ... ... ... мен ... ... ... Ал, ... деген жеке түсінік бар мемлекеттерде бұл мәселені оқып,
білуде өзгешілік кездеседі.
Біздің пікіріміз - функциянын өзін жеке ... ... ... Оны
мемлекеттің мүдде-мақсаттары мен міндеттеріне қосып, біріктіріп қарау
дұрысқа ... ... бүл ... үш ... ... ... ... да, орындалу жолдары да, тәсіддері де түгелімен басқа. Дамыған
елдердің біразы мемлекеттің ... ... деп ... ... ... ... соғады. Олар жалпылама түрде қарастырады.
Біздіңше, белген дұрыс, функцияның басым көшшлігінің шекарасы белгілі.
2. Мемлекет функңиясының түрлері
Мемлекеттің ... ... ... ... екі ... таптық кайшылықтарды реттеу функциясы және жалпы қоғамды ... ... ... заманда мемлекеттердің көпшілігінде таптық күрес
бәсеңкеп, демократия дамып, монополияның озбырлығы шектелгенде таптық
қатынасты ... ... өте ... ... ... елдерде бұл
функция жиі, күрделі түрде пайдаланылады. Мемлекеттердің көпшілігінде
функцияны ішкі және ... деп екі ... ... ... ... ... ... функция - мемлекеттің экономикалық дамуының негізгі
стратегиялық ... ... ... орындалу жолдары, тәсілдерін
көрсету. ... ... ... төрт ... ...... ... арқыны мемлекет бюджетінің дамуын реттеп, басқару;
екінші — экономиканың тиісті, кажетті саласына жеңілдік беріп, дамыту:
үшінші - ғылым мен ... ... ... ... (бұл екі ... — мемлекеттік өндірісті дамыту.
2. Әлеуметтік функция — мемлекеттің негізгі ... бірі ... ... ... ... ... жақсы дәрежеде дамыту.
Мемлекеттің әлеуметтік саясаты екі ... ... ... ... ... ... ... карамай мүгедектерге, зейнеткерлерге, науқас
адамдарға, көп балалы жанұяға, студенттерге ... ... ... жасап, олардың әлеуметтік жағдайын ... ... ... ... денсаулығын қорғауға, жақсартуға, мәдениетгі дамы-туға, халықтың
жақсы тұрып, жақсы демалуына қамқорлық жасап, мемлекеттік бюджеттен тиісті
мөлшерде ... ... ... ... ... ... - ... барлық азаматтардың,
бірлестіктердің, ұйымдардың, мемлекеттік бюджеттің шығысы мен
кірісін ... ... ... Бюджеттің (кірісі мен шығысын) дұрыс
пайдалануын қаржы министрлігі мен ... ... ... ... ... ... ... өз Сюджетінің дұрыс пайдалануын өзі
бақылап, тексереді. Шекаралар заттың шығуын, кіруін, одан ... ... ... ... ... ... отырады.
4. Мәдениет бағытындағы функция — адамдардың денсаулығы, рухани ... ... ... ... ... ... өнер, музыка,
ғылым, тәрбие т.б. мемлекеттің тұрақты бақылауында болып, оны ... ... ... Бұл ... ... жеке ... ... де тиісті деңгейде үлес қосып отырады.
5. Экологаялық функция - бұл ... ... ... ... жеке ... де, жеке ... да, жеке ... да өздерінің
үлесін қосуға міндетті. Себебі, табиғатты, ... ... ... ... ... ... мүдде-мақсат, кезек күттірмейтін міндет.
Табиғатты ластау адам ... ... жою. ... бұл ... ... ... ... шеңберінде біраз нормативтік ... ... ... бекітілді. Жеке мемлекеттер ... ... ... ... тәртіпті қорғау ... - ... ... жеке ... ... ... ... парасатты, құқықтық тәртіп болу керек. Оны ... ... ... оның ... ... ... бұл ... мен жеке адамдар да зор үлес ... ... ... ... Қоғамдық тәртіпті жақсартудың, нығайтудың екі ... бар. ... - ... ... актілердің сапасын,
әділеттілігін көтеру. Екіншісі - құқықтық нормалардың орындалуын қамтамасыз
ету. Егер норма дұрыс орындалмаса ... ... ... ... ... ... Коғамдағы тәртіпті қорғау функциясы — бұл ... ... ең ... ... түрі. Осы функция арқылы ... ... ... ... ... өмір ... ... Ғылыми — техникалық прогресті дамыту функциясы. ... ... ... даму ... ... мен ... ... түрде дамуына
толық мүмкіншілік жасау, барлық қаржыны мемлекеттік бюджетке тапсыру.
Өйткені бұл істі бір ... ... ... ... функциялары.
1. Екі жақты пайдалы қарым-қатынас қалыптастыру. ... ... ... ... ... ... қамтуға, байланыстыруға
болады: біріккен өндірістер, фирмалар, ұжымдар құру, бірігіп ғылыми
зерттеулер ... т.б. ... ... ... ... ... ұтыстары молаяды.
2. Мемлекетаралық саяси ынтымақтастықты дамытып, жақсарту. Барлық ... ... ... Бұл ... үш ... деңгейде жүргізіледі:
парламентаралық, үкіметаралық және жергілікгі басқару аппараттарының
байланысы. Мысалы, ... ... және ... мемлекеттердің
достастығын келтіруге болады.
3. Мәдени және ғылыми-техникалық ынтымақтастықты калыптастыру. Ғылыми-
техникалық мәдени ... ... ... т.б. ... Бұл ... ... емес ... да кеңінен қатыса жүр.
Мысалы, дүниежүзілік демократиялық әйелдер, жастар, ... ... ... ... ... ... ғылым одақтарынның
кеңесі; БҰҰ-ның ЮНЕСКО Комитеті т.б.
4. Дүниежүзілік ғаламдық мәселелерді реттеп, іске ... Бұл ... ... ... ... мемлекеттер қатысулары керек, онсыз ешқандай
нәтиже болмайды. Қазіргі замандағы глобальдық ... ... ... жақсарту, адамдардың сауатсыздығын жою, ... ... ... ... ... ... ... сақтау, дамыту.
5. Мемлекеттің қорғанысын, қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Бұл мәселені
жаңаша, қазіргі ... ... ... ... қару-жарақты көбейту
ешқандай жағымды нетиже бермейді. БҰҰ арқылы, соның ... ... ... және ер мемлекеттің өзінің бейбітшілік ... ... ... ... диалектикалық даму процесі арқылы оның мазмұны да,
орындалу тәсілі де өзгеріп, жаңарып ... Жер ... ... сан ... әр ... ... ... мемлекеттердің бәрінде мына
функциялар міндетгі түрде болады: ... ... ... 3—1093 ... ... ... қағидалары әр түрлі болады,
олар халықаралық құқыққа, мемлекетаралық шарттарға сәйкес дамып отырады.
Қазақстан Республикасының функциялары ... ... деп екі ... ... ... Тұрақты және уақытша ... ... ... отан ... зандылықты қорғау — деген функциялар болады.
Бұлардың ... ... ... ... ... ... болып,
солар арқылы орындалып жатады.
Мемлекеттік функция мен мемлекеттік органдардың функциясы деген заңды екі
ұғым бар. ... ... ... білу ... ... ... мазмұны және
көлемі жағынан күрделі, барлық қоғам бойынша атқарылатын ... ... ... өздерінің көлемінде атқарылатын қызмет.
Мемлекеттің функцияларын іске асыру нысандары мен тәсілдері. Бұл қызметтің
екі түрі ... ... ... ... ... ... және құқықсыз жалпылама іс-әрекеттер арқылы функцияның дұрыс
орыңдалуына үлес ... ... ... ... ... үш түрі
болады: құқық шығармашылық, құқықты іске асыру, құқықты ... ... - жаңа ... ... ... ... уақытында
қабылдау. Онсыз мемлекеттің қызметіне нұқсан келуі мүмкін. Мысалы,
науқастың ... ... ... ... болады, егерде нақты заң
қабылданбаса.
Құқықты іске асыру — бүл істі орындау мемлекет ... ... ... ... акті ... ... Онда ... субъектілер не істеу
керек, оның уақыты, материалдық негіздері ... ... ... Бұл ... бақылауға алу керек.
Құқықты қорғау — бұл қызметті атқаратын органдар: сот, ... ... т.б. ... ... ... ... тәртіпті, адамдардың
және заңды тұлғалардың бостандығы мен құқықтарын қорғау ... ... ... ... субъектілерді жауапқа тарту.
Нарықты экономика жүйеде шарттық байланыстың маңызы күшеюде. Сондықтан
мемлекеттің шарттық ... ... ... функциясы тиісті дәрежеде
аткқарылуы қажет.
Мемлекеттің функциясын құқықсыз реттеу қызметтері:
мемлекеттік ... ... іске ... ... ... ... Сол іс-әрекеттерді біріктіріп - кұқықсыз реттеу қызметі деп ... ... ... маңызы өте зор.
Мемлекеттің функцияларын орындау тәсілдері: ... ... ... (бұл жеке ... ... тәсілдер: болжау, жоспарлау,
кредит беру, салықта жеңілдік ... ... ... қорғау.
ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ
1. Қазақстан Республыкасының Конституциясы
1991 ... ... он бес ... ... құрылған Кеңестік
Социалистік Республикалар Одағы ыдырады. Бұрынғы одақтас республикалардың
барлығы өздерін дербес тәуелсіз ... деп ... ... ... ... да өзін ... мемлекет деп жариялады.
1991 жылы 16-желтоқсанда Қазакстан Республикасының Жоғарғы ... ... ... ... туралы» конституциялық
заң қабылдап, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін ... ... Онда ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет ретінде күллі
аумақта бүкіл үкімет билігіне ие болады, өзінің ішкі және ... ... ... өзі ... ... ... ... ретінде Қазақстан
Республикасы халықаралық көлемге шығады, өзінің басқа мемлекеттермен
қатынасын ... ... ... ... ... Бұрынғы Қазақ
республикасының аумағы тәуелсіз жаңа мемлекеттің аумағы деп ... ... ... және оған ... қол сұға ... деп жариялаңды. Барлық
ұлттардың азаматтары енді біртұтас Қазақ-стан халқы болып ... ... ... ... еркіне негізделеді. Заң, барлық
азаматтардың ұлтына, шыққан тегіне, қызмет түріне, ... ... тең ... мен ... ие ... ... Заңда
Қазақстан мемлекетінің құрылысы туралы ... ... ... заң ... ... және сот тармақтарына бөліну
принципі ... рет ... 1993 жылы ... Қазақстан Республикасының
Жоғарғы Кеңесі дербес, тәуелсіз ... ... ... Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін нығайтуда, халыққа қызмет
ететін, азаматтардың кең ... ... мен ... ... ... ... ... мемлекеттік жаңа органдар құруға бұл
Конституцияның зор маңызы болды. Сонымен бірге ... ... ... ... жаңа ... пайда болған проблемаларды білдіре
алмады. Ондайлар қатарына мемлекеттік, экономикалық өмірдің, адам ... ... ... т.б. ... еді. ... жүйесі туралы
мәселе де тиянақты шешілген жоқ. Жоғарғы Кеңестің өкілдігіне шек қойылмады.
Ал мұның өзі оны Президенттің, Үкіметтің ... ... ... ... ... шектеулі болып, соның салдарынан ол реформаны жүзеге
асыру жөнінде өз ... ... ... ... ... Конституция
экономикалық реформаны жүргізу жөніндегі т.б. жұмыстарда кідіріс туғызды.
Сондықтан қоғамдық өмірдің өзі Конституцияны ... ... ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың басшылығымен жаңа Конституцияның
жобасы әзірленіп, бүкілхалықтық талқыға салу үшін баспасөзде ... ... жоба ... ... ескертулер айтылды. Олардың ең
елеулі ... ... жоба ... шешу үшін халыққа ... ... ... (референдум) нәтижесінде 1995 жылы 30-тамызда
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
Қазақстан Республикасының Конституциясы — демократиялық, ... ... ... ... пен коғамның негізгі, басты нормативтік актісі.
Конституция мемлекеттік және қоғамдық құрылысты, олардың ... ... ... ... отырып қызмет ету принциптерін белгілейді. Онда
адамның және азаматтың ... ... ... ... ... ... ... қайнар көзі ретіндегі адам мен азаматтың,
бүкіл халықтың мәртебесі ... ... ... пен ... негізгі заңы
ретінде Конституция бүкіл заң шығару ісінің кайнар көзі болып табылады.
Басқаша айтқанда, ... ... ... Конституцияның ережелеріне
негізделіп қабылданады. Сондықтан оған басқа нормативтік ... ... тән ... ... ... қабылдады. Онда халықтың еркі
білдірілген. Социализм тұсында да Конституция халықтың еркін ... ... ... ... ... ... еңбекшілерден — жұмысшы тобынан,
ұжымшар шаруаларынан және ... ... ... деп ... ... мұндай сипаттамасы кез келген қоғамдық құбылысқа
таптық тұрғыдан қарайтын марксизм-ленинизмге ... ... ... 1993 ... Конституциясы «халық» деген
ұғымға таптық сипаттама ... ... рет бас ... Онда ... ... ... мен ... интеллигенция деген сөздер ... ... ... ... ... 1993 жылғы Конституциясында да,
сондай-ақ 1995 ... ... да ... жоқ. ... ... да ... туралы сөз болды. ... ... ... барлық ұлттық топтарды түгел қамтитын тұтас
әлеуметтік саяси құбылыс ретінде түсінілді. ... ... ... ... ... ... ол әлеуметтік таптарға, топтарға бөлінбейді; ал
мұның өзі қоғамда бейбітшілікті сақтауда өте ... ... ... ... мүліктік жағдайына қарай әр түрлі әлеуметтік топтарға
бөлінбей, сол себептен де ешкімнің жағына шықпайды, өзін халықтьщ бір ... заң ... ... деп ... ... ... деп, яғни бүкіл халықтың өкілі деп таниды. Мұның ... ... бір ... ... ... оның екінші бір тобына
артықшылық бермейді. ... ... ... топтарына олардың әлеуметтік
жағдайына сәйкес қамқорлық жасауға тиіс. ... ... ... әлеуметтік топтарға бөлмей, құқықтарына шек қоймай,
тұтас күйінде ... ... ... деп таниды.
Мұның мәнісі: қазақ ұлты мемлекеттің — яғни ... ... ... ұйтқысы сияқты болғанымен, оған айырықша: не құқықтық, саяси,
әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... тіл болуын артықшылық деп ... ... ... түрі ... ... жерде, барлық жағдайда ұлттық ... ... ... ғана ... Орыс ... ресми түрде
қолданылатын тіл деп танылуы да бұл салада ... ... ... ... ... ... ... Конституциясын жасаушы деп
танылуы оның ... ... ... ... да ... 1995 жылғы Конституциясы: «Біз... Қазақстан халқы... осы
Конституцияны қабылдаймыз» деген сөздермен ... ... ... ... ... қабылдады. Қазақстан Республикасының
Конституциясына өзгерістер мен ... ... ... ... ... айтқанда, халық Конституцияны қабылдап қана ... ... ... мен ... ... туралы мәселені де
шешеді. Рас, Конституцияға енгізілетін түзетулер мен өзгерістердің ... ... ... тапсыра алады. Ал ондай жағайда халық қалыс
қалмайды. Парламент-халықтың жоғарғы өкілеттік органы; ... ... ... ... мен ... халықтың атынан және
соның мүддесін көздеп ... ... ... ... ... ... оның ... сипаты келіп туындайды. ... ... ... бірден бір қайнар көзі және ... ... иесі ... ... ... онда құрылтайшылық билік болады.
Қазақстан халқы мемлекетті нақ осы Конституция арқылы құрды, оның ... ... ... ... ... ... мен азаматтың мәртебесін анықтады.
Мемлекеттік құрылымның біртұтастық нысаны, басқарудың президенттік нысаны
және аумақтық тұтастық өзгертілмейді. ... тағы бір ... — ол, бір ... ... ал ... ...... заңы болып табылады. Мұның өзі мемлекеттік биліктің кай-нар ... және ... ... ... ... ... ... байланысты. Конституция мемлекетті барлық өзгеше белгілерімен
қоса құрады. Оны барлық элементтерімен: ... ... ... ... дербес заң шығарушылық кызметімен т.б. қоса
баянды етеді. Конституция мемлекеттің, мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... қалайды. Ол
қоғамдық құрылыетың экономикалық, ... ... және жеке ... анықтайды. Сондықтан тек мемлекет қана емес, оның конституттары
да Конституцияның құқықтық ережелерін, идеяларын ... ... ... қоғам мен оның құрамдас бөлшектері де (бірлестіктер, ... ... ... негіздеп құруға тиіс. Жекелеген заңдар белгілі
бір коғамдық институттарға: саяси партияларға, діни, мәдени ... ... ... ... Өздерінің мақсаттары мен іс-әрекеттері арқылы
кон-ституциялық құрылысты ... ... ... тутастығын
бұзуға бағытталған қоғамдық ұйымдардың құрылуына және әрекет етуіне ... ... ... ... тура және тікелей іске
асырылады. Сондықтан құқыкқорғау органдары ... ... ... қарсы шаралар қолданғанда, ... өзін ... ... ... Республикасы Конституциясының ең жоғары зандық
күші бар. Мұның мәнісі — ... ... ... ... ... ... ... қайшы келмейтін болуға тиіс деген сөз.
Мемлекеттік органның қандай да, жергілікті органдар да, ... ... кез ... лауазымды тұлға, барлық азаматтар, олардың бірлестіктері
Конституция қағидаларын сақтауы тиіс.
Конституцияда оның ережелері, нормалар ... ... ... ... ... ... — әрбір азамат өзінін құқықтары мен боетандықтарын корғау
үшін мемлекеттік органдарға, ... ... ... ... ... оның ... ... алады.
Конституция - Қазақстан Республикасының Ата Заңы
«Конституция» ... ... ... ... ... "заң" деген
мағыналарды білдіреді. Ежелгі Римде император билігінің ... ... ... Ең ... конституция дүние жүзінде 1787 жылы қабылданып,
осы ... ... ... келе ... ... ... ... Еуропада бірінші конституциялар 1791 жылы Франция мен Польшада
қабылданған. Конституцияның басқа құқықтык нормативтік ... ... бар ... айта кету керек:
- қоғамдық қатынастардың негізін қалайды;
- құқықтың негізгі ... ... ... ең жоғарғы заңдылық күші бар;
- оның ерекше тәртіппен қабылдануы;
- тұрақтылығы.
1991 жылдың желтоқсан айында КСРО ... ... ... ... ... ... әрі ... мемлекеттер құрды. Қазақ Кеңестік
Социалистік Республикасы жойылды. Оның аумағында Қазақстан Республикасы деп
аталатын жаңа мемлекет пайда болды.
Қазақстан Республикасы құрылған ... ... ... құқықтық актілер
қабылданып, жаңа мемлекеттің заңды ... ... ... ... Қазақ ССР-нің мемлекеттік егемендігі туралы декларациясы.
2. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 1993 ... және 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциялары.
Аталған конституциялық келісімдер Қазақстанның тәуелсіздігін, дербестігін
жариялап, демократиялық, құқықтық мемлекет құрудың негіздерін ... ... ... ... құжат - Қазақстан Республикасының 1995
жылғы 30 ... ... ... ... ... Ол тәуелсіздік ... ... ... ... бір арнаға келтірді.
Бұрынғы конституциялар социалистік мемлекеттің негізгі заңдары деп саналса,
жаңа Конституция демократиялық мемлекеттің Ата Заңы деп ... ... ... алғы ... ... ... тағдыр біріктірген Қазақстан халқы, байырғы ... ... құра ... ... еркіндік, теңдік және татулық мұраттарына
берілген бейбітшіл азаматтық қоғам деп ұғына ... ... ... орын ... ... ... қазіргі және болашақ
ұрпақтар алдындағы жоғары жауапкершілігімізді ... ... ... ... ... ала ... осы ... қабылдаймыз", -
делінген. Оның жоғары заңдық күші бар және еліміздегі барлық іс-қимыл мен
қалыптасушы жүйелердің норма-тивті ... ... ... ... ... ... қолданылады. Бейнелей айтсақ, бұл Конституция-
мемлекетке ... ... ... және ... ... төл ... деуге
болады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы республикалық құрылыстың ... ... ... және Қазақстан мемлекеті мен азаматының қатынасын
белгілейді. Адам және оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын Конституция
мемлекеттің ең қымбат қазынасы деп ... ... сол үшін ... етуі
тиістігін атап көрсетеді.
Азаматтық құқықтық қатынастар
Азаматтық заңдармен тауар-ақша қатынастары және ... ... өзге де ... ... сондай-ақ мүліктік
қатынастарға байланысты мүліктік емес жеке қатынастар реттеледі. Азаматтық
заңдар өздері реттейтін қатынастарға қатысушылардың теңдігін, меншікке ... шарт ... жеке ... ... ... да ... жол беруге болмайтындығын, азаматтық құқықтарды кедергісіз
жүзеге асыру, нұқсан келтірілген ... ... ... ... қорғауын қамтамасыз ету қажеттігін тануға негізделеді.
Азаматтық құқықтық қатынастардың элементтері ... ... ... ал ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы,
Азаматтық Кодексі, оған сәйкес қабылданған өзге де ... және ... ... ... табылады.
Азаматтық кұкықтың субъектілері
Азаматтық заңдармен реттелетін катынастардың субъектілеріне: жеке және
заңды тұлғалар, мемлекет, сондай-ақ әкімшілік-аумақтың, бөліністер ... ... - ... ... азаматтары, басқа мемлекеттің
азаматтары, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар. Азаматтарда өз құқықтары ... ... ... үшін ... және әрекет қабілеттілігі болуы
тиіс. Азаматтың кұқықтың ... - бұл ... ... ... ... ие болу қабілеттілігі. Ол адам туылғанда
пайда болып және адам ... ... ... ... ... ... ... мүлікке ие бола алады;
мүлікті мұрагерлікке беріп және өсиет ете алады;
заңмен ... кез ... ... пен ... ... ... құра алады;
заңмен тыйым салынбаған кез келген мәмілелер жасап міндеттемелерге қатыса
алады;
тұрғылықты тұратын жер таңдап ала ... пен ... ... ... ... ... және ... да
заңмен қорғалатын интеллектуалдық қызметке авторлық құқығы болуға;
басқа да мүліктік және мүліктік емес құқықтарға ие бола ... өз ... мен өз ... сондай-ақ, қаласа, әкесінің атын
қоса, өз атымен құқықтар мен міндеттерге ие ... оны ... ... ... ... ... тұратын елді мекен оның тұрғылықты жері ... ... ... - ... өз әрекеттерімен азаматтық
құқықтарға ие болуға және оны жүзеге асыруға, өзі үшін ... ... ... ... ... ... ... 18 жастан пайда болады.
Жасы 18-ге толмағандардың әрекет қабілеттілігі екі топқа бөлінеді:
он төрт ... ... төрт ... он ... ... ... Он төрт жасқа толмағандар үшін
келісімдерді олардың атынан ата-аналары, бала асырап алған ... ... ... Өздігінен бқұл жас өспірімдер тек ... ... ... ... ... кезінде орындалатын
ұсақ келісімдерді жасауға хақылы. Он төрт ... он ... ... ... ... бала ... ... адамдардың немесе
қамқоршылардың ... мен ... ... олар ... ... билеуге, өздерінің шығармаларына, өнертап-қыштық құқықтарын
жүзеге асыруға, сондай-ақ күнделікті тұрмыстағы келісімді жасауға ... ... ... ... кемдігі салдарынан өз әрекеттерінің
мәнін түсіне алмайтын ... не ... ... ... сот ... жоқ деп ... мүмкін, соған байланысты оған қамқоршылық
белгіленеді.
Спирт ... ... ... ... ... ... ... материалдық жағынан ауыр жағдайға ұшыратқан азаматтың әрекет
кабілеттілігін сот заңда көрсетілген ... ... ... Оған ... ... Бірақ, ол тұрмыстық ұсақ мәмілелерді өз ... ... ... ... ... ... түрған кезден бастап, азаматтар
кәсіпкерлік қызметпен айналысуға және де осы кезден жеке ... ... ... Түрлері: өзіндік, бірлескен кәсіпкерлік.
Өзіндік кисіпкерлікті бір азамат меншік құқығы бойынша өзіне тиесілі ... ... ... ... немесе оған билік етуге ... өзге де ... ал ... кәсіпкерлікті жеке кәсіпкерлер ортақ
меншік құқығы бойынша өздеріне тиесілі мүлік ... ... ... ... ... оған ... етуге жол беретін өзге де құқықтарға
байланысты жүзеге асырады.
Түрлері:
ерлі-зайыптылардың бірлескен ортақ ... ... ... ... ... кәсіп-керлігі;
шаруа /фермерлік/ шаруашылығының ортақ меншігі немесе жекешелендірілген
тұрғын үйге бірлескен ортақ меншік негізінде ... ... ... ... қызмет үлестік ортақ меншік негізінде жүзеге
асырылатын жай серіктестік.
Заңды ... ... ... ... жүзеге асырушы азаматтарды
мемлекеттік тіркеу, өзі барып тіркелетін ... оның ... ... ... салық органында (тіркеуші орган) есепке алынуы арқылы
жүзеге асырылады. Егер жеке ... ... ... ... ... осындай қызметті істейтін болса, онда оны ... ... ... болып табылады.
Азаматтардың жеке кәсіпкерлігінің мәселелерін Қазақстан ... ж. 19 ... ... ... ... 1998 ж. 31 наурыздағы
"Шаруа (фермер) қожалығы туралы" Заңдары және т. б. құқықтық-нормативтік
кесімдер ... ... ... ... жедел басқару құқығындағы оқшау мүлкі бар
және сол мүлікпен өз міндеттемелері бойынша ... ... өз ... және ... емес жеке ... мен міндеттерге ие болып, оларды
жүзеге асыра алатын, сотта талапкер және жауапкер бола ... ұйым ... деп ... қызметінің негізгі мақсаты ретінде табысын келтіруді (коммерциялық
ұйым), не ... ... ... ... келтіре алмайтын және алынған
пайдасын қатысушыларына ... ... ... ұйым ... тұлға
бола алады.
Коммерциялық ұйымдар болып табылатын заңды тұлғалар шаруашылық
серіктестік, өндірістік ... ... ... ... ... ал ... ... бірлестік, тұтыну кооперативі, қоғамдық
қор және діни бір-лестіктер коммерциялық емес ұйымдар болып ... ... ... құра алады /ассоциациялар, одақтар/.
Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі ол құрылған кезде пайда болып, оны
тарату аяқталған кезде ... ... ... ... ... ... және олардың өкілеттілігі заңдар мен ... ... ... ... оны ... ... тұлғалардан
айыруға мүмкіндік беретін өз атауы болады. Коммерциялық ұйым ... ... ... да ... атауы болуы тиіс. Заңды ... ... ... ... ... жер оның ... жері болып танылады.
Бұл мәлімет оның құрылтай құжаттарында белгіленеді.
Заңды ... бір ... ... ... ... ... яғни төмендегілер
қүрыттайшылар бола алады:
мүлікті иеленушілер не олар уәкілдік берген органдар мен ... ... ... көзделген өзге де заңды тұлғалар.
Заңды тұлға өз ... егер заң ... ... ... ... ... ... мен жарғысы негізінде жүзеге асырады, ал заң құжаттарында
коммерциялық емес деп ... ... ... осы ... ... ... ... негізінде жұмыс істей алады.
Құрылтай шарты ... ... ... ал жарғысын
құрылтайшылар бекітеді. Егер коммерциялық ... ... бір ... ... ... ... ... шартындағы тараптар (қурылтайшылар):
заңды тұлға құруға міндеттенеді, оны құру жөніндегі бірлескен қызмет
тәртібін;
меншігіне (шаруашылық ... ... ... өз мүлкін беру және
қатысу ережелерін;
кұрылтайшылардың арасындағы пайда мен шығынды бөлісудің;
заңды тұлға қызметін басқарудың;
құрылтайшылардың ұйымның ... кіру мен ... ... және ... ... ... ... келісуі бойынша басқа да
ережелер енгізілуі мүмкін.
Заңды тұлға жарғысында: ұйымның ... ... ... ... басшының
өкілеттілігі, басқару және бақылау органдары, құрылу ... мен ... ... ... ұйым ... ... және табысты бөлу тәртібі;
ұйымды қайта құру және оның ... ... ... ... ... қайшы келмейтін басқа да ережелер болуы мүмкін.
Тағы да бір маңызды мәселе, кіші кәсіпкерліктің субъектісі ... ... ... өз ... ҚР ... 1998 ... қыркүйегінің 28
жұлдызында № 928 қаулысымен бекітілген ... ... ... ... түлғалар әділет органдарында мемлекеттік тіркеуден өтуі тиіс. Тіркеу
тәртібі Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 17 ... ... бар ... ... ... тіркеу туралы" Жарлығымен реттеледі.
Мемлекеттік тіркеу құрылып жатқан заңды тұлғалардың құрылтай ... ... ... оларға тіркеу нөмірін бере отырып, ... ... ... ... ... мәліметттерді бірыңғай Мемлекеттік
рестрге енгізуді қамтиды. Мемлекеттік тіркеуге, ... ... ... түрі мен ... қатысушыларының құрамына қарамастан Қазақстан
Республикасы аумағындағы барлық заңды тұлғалар жатады. ... ... ... ... ... ... ... есептік тіркеуге алынады.
Мемлекеттік тіркеу, кажетті құжаттар тіркеліп, арыз берген кезден бастап 15
күннен ... ... ... ... ... тәртібін қамтамасыз етуді, қоршаған
ортаны, азаматтардың ... ... мен ... ... ... ... немесе қызметтің кейбір түрлерін өндіру мен сату
істері мемлекеттік лицензиялар арқылы жүзеге асырылады.
Лицензия ... ... ... ... ... бір қызмет
түрімен айналысуға немесе белгілі бір іс-әрекет жасауға құзырлы ... ... ... ... беру тәртібін, жоғарыда айтылған
тауарлардың, жұмыстың немесе ... ... ... ... 1995 жылғы 17 сәуірдегі "Лицензиялау туралы" заң күші бар
Жарлығымен ... ... ... ... ... ... осы ... талаптарға біліктілік деңгейі сай келетін субъектілерге ... ... заң ... мен ... ... ... органдар
жүргізеді. Лицензиялайтын органның пайдасына төленетін алым мен патент
ақысын салық заңдары ... ... ... мен ... болуы мүмкін, олар заңды тұлға
құрмайды, тек заңды түлға ... ... және ... ... жұмыс істейді. Филиал мен өкілдіктердің басшыларын заңды тұлғаның
уәкілдік берген органы тағайындайды және оның берген сенімхаты ... ... ... ... ... қосу ... бөлу ... біріктіру арқылы)
жолдарымен жабады. Егер заңды тұлға мемлекеттік болса, оған ... ... ... өз ... ... Сонымен қатар, заңды
тұлғалар мүлікті меншіктенушінің талабы мен, уәкілетті органның ... ... ... процедурасын қолдана отырып жабылуы мүмкін (АК
52 бабы).
Банкроттың ... ... ... ... оны ... ... дәрменсіздігі. Жеке кәсіпкердің немесе ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыра алмауы,
еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін адамдармен еңбегіне ақы төлеу жөнінде
есеп ... ... ... бюджетке және бюджеттен тыс міндетті
төлемдерді ... ете ... ... оның дәрменсіздігі деп
түсініледі.
Заңды түлғалардың ... ... мен ... ... ... ... ... Республикасының 1997 жылғы 21
қаңтардағы "Банкроттық ... ... ол ... ... ауылшаруашылық ұйымдарына қатысты ... ... заң ... ... ... Бұл ... ... компанияларына, зейнетақы қорларына да қолданылады.
Жеке кәсіпкерлердің, оның ішінде шаруа (фермер) қожалықтарының банкроттығы
Азаматтық кодекстің 21-ші ... және ... ... реттеледі. Осыған
орай, езі ... ... ... ... ... немесе
берушілердің талаптарын қанағаттандыра алмайтын жеке кәсіпкер 3 ай ... деп ... ... ... өз ... жазған өтініші негізінде;
не борышкердің өз банкроттығы ... ... тыс ... бойынша несие
берушілердің келісімі негізінде ресми жариялануы жолымен белгіленеді.
Борышқордың сотқа арыз беруі ықтиярсыз ... ... істі ... ... талабы негіз болады. Осы ... ... ... ... талаптарының жиынтығында 150 айлық есептеу ... емес ... ғана ... ... ... сот қарайтынын айта кеткен
жөн болар еді.
Несие берушілердің мүдделерін қамтамасыз ету және олардың катысуымен
банкроттық ... ... ... ... ... мақсатында несие
берушілердің комитеті құрылады.
Банкрот туралы істерді сот тәртібімеи ... Іс ... ... ... ... өтініші бойынша қозғалады. Банкроттық туралы іске
катысушы адамдар мыналар бола алады:
1) ... ... ... еңбек ұжымының өкілі;
4) прокурор;
5) ... ... иесі және ... ... ... ... 5 ... кешіктірмей іс қозғауы қажет және
оны соттың қарауына дайындау туралы шешім шығарады.
Істі сотта қарауға дайындау барысында, сот борышкерден несие ... ... ... ... ... ... және ... толық ашып көрсетілген қаржы есептемесін сұратып алады. Банкроттық
туралы іс қозғалғаннан бастап, борышкер мүлкінің ... ... ... ... органдары борышкердің мүлкін ... және т. ... ... 5 күн ... ... туралы іс ... ... ... әділет органының ресми шығарылатын ... ... ... ... іс мына ... турады:
істі соттың қарауына дайындау; борышкерді сырттай басқаруды ... ... ... қарауы:
а) істі алдын ала дайындау аяқталған соң, бірақ іс қозғалғаннан бастап 45
күннен ... ... ... іс ... қарауына тағайындалуы тиіс,
ол туралы сот үйғарым ... ... ... ... сот ... ... туралы өтінішті
қарайды. Өтініш сот банкроттық ... ... ... ... берілуі
мүмкін. Оңалту рәсімі тек заңды тұлғалар - коммерциялық ... ... ... ... ... рәсімінде санация қолданылуы
мүмкін. Санация дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... істі сот отырысында қарап, мынандай сот актілерінің
бірін қабылдай алады:
1) борышкерді банкрот деп ... оны ... деп ... бас ... ... ... ... оңалту рәсімін қолдану туралы ұйғарым;
4) іс жүргізуді тоқтату туралы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Конкурс жүргізу несие беруші-
лердің талаптарын қанағаттандыру және ... ... басы бос ... ... ... асырылады. Конкурстық іс жүргізу мерзімі 12
айдан аспауы ... ... ... өтініші бойынша бұл мерзім, ары
кеткенде, 3 айға ұзартылуы мүмкін. Қарызды борышкердің мүлкінің есебінен
(конкурстық масса) ... ... ... ... 75-86 ... ... ... есеп айырысу аяқталған соң, банкрот атқаруға койылған
және заңды тұлғаны банкрот деп тану ... ... ... ... талаптарды орындаудан босатылады. Таратушының есебін және тарату
балансын бекіткен соң, сот ... ... ... ... ... тыс рәсімдер. Соттан тыс рәсімдер борышкерге несие берушілермен
келіссөз ... ... ... ... ... немесе ерікті түрде
таратылуы өзінің қызметін ... үшін ... ... ... ... ... ... хабарлауына мүмкіндік беретін әдіс болып
табылады. Бұл рәсімдердің ... мен ... ... мен несие
берушінің арасындағы шарт арқылы айқындалады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 2 ... заң күші ... ... ... ... ... жарғылық капиталы
құрылтайшылардың салымдарына бөлінген, өз қызметінің мақсаты пайда түсіру
деп есептелетін және ... ... ... ... ... ... серіктестік деп аталады.
Шаруашылық серіктестіктері: толық серіктестік; сенім серіктестігі;
жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
қосымша жауапкершілігі бар серіктестік;
акционерлік ... ... ... ... мен заңды тұлғалар (өкілді, атқарушы және сот билігінен басқа)
шаруашылық серіктестіктің салымшылары бола алады. Жарғылық ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар, мүліктік
құқық, оның ішінде интеллектуалдық қызметтің нәтижелері және өзге де мүлік
шаруашылық серіктестіктің жарғылық капиталына салынатын ... бола ... ... бастапқы мөлшері құрылтайшылар салымдарының сомасына
тең болады және серіктестікті мемлекеттік ... үшін ... ... ... мына ... ... ... есептеу көрсеткіштің мөлшеріне
бара-бар сомадан кем болмауы керек:
толық серіктестік - 25;
сенім серіктестігі - 50;
жауапкершілігі шектеулі ... - ... ... бар ... - ... қоғам - 50000.
Шаруашылық серіктестіктің жоғарғы органы - оған ... ... ... қызметіне күнделікті басшылығын жүзеге асыратын
және қатысушылардың жиналысында есеп беретін атқарушы (алқалык немесе жеке
дара) орган ... ... ... ... ... ... соң;
құрылғанда алдына қойылған мақсатына жеткен соң;
қатысушылардың арасындағы келісім ... ... ... деп ... ... ... көрсетілген басқа да жағдайларда
өз қызметін тоқтатады. Азаматтардың бірлескен ... ... ... ... ... өз еңбегімен катысуына және өндірістік кооператив
мүшелерінің мүліктік жарналарын /үлестерін/ ... ... ... ... ... деп атайды. Кооператив мүшелері екеуден
кем болмауы тиіс. Өндірістік ... ... ... ... ... ... 1995 ... 5 қазандағы "Өндірістік
кооперативтер туралы" заң күші бар Жарлығымен реттеледі.
Мемлекеттік кәсіпорындарга шаруашылық ... ... ... басқару
құқығына негізделген /қазыналық/ кәсіпорындар жатады. ... ... ... және оны ... ... соның ішінде,
кәсіпорын қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің 1995
жылғы 23 желтоқсандағы "Мемлекеттік ... ... заң күші ... ... тұлға құрмайтын жеке адамдар және де қызметкерлерінің орташа
жылдық саны 50 адамнан ... ал ... ... құны орта есеппен
бір жыл ішінде 60000 еселеген есептік көрсеткіштен аспайтын, кәсіпкерлік
қызметпен шұғылданатын ... ... ... ... субъектілері
болып табылады.
Шағын кәсіпкерліктің субъектілері кәсіпкерлік қызметтің кез-келген түрін
жүзеге асырады және оларға мемлекет тарапынан ... мен ... ... Бұл ... Қазақстан Республикасының "Шағын кәсіпкерлікті
мемлекеттік қолдау ... 1997 ж. 19 ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік субъектілері мемлекеттік тіркеу
кезінен бастап үш жыл бойына жылжымайтын мүлікке ақы ... ... ... өткенде тіркеу мерзімі мен акысын, қажетті құжаттар
тізбесін кысқарту, жарғылық қор мөлшерін азайту және т.б. ... ... ... - ... турлеріне қарамастан, азаматтар
мен заңды тұлғалардың тауарларға ... ... ... ... ... ... жеке табыс табуға бағытталған, жеке
меншікке ... ... не ... ... шаруашыльщ басқару
құқығына (мемлекеттік кәсіпкерлік) негізделген ынталы ... ... ... ... оның тәуекел етуімен және мүліктік
жауапкершілігімен жүзеге асырылады.
Азаматтық құқықтың тағы ... ... ... емес ... ... ... ... мәртебесін 2001 жылғы 16 ... емес ... ... ҚР Заңы ... Осы ... 2-ші ... кіріс түсіру негізгі мақсаты болып табылмайтын және алынған таза
кірісті қатысушылар арасында бөлмейтін ... ... ... емес ұйым
деп танылады. Коммерциялық емес ұйымдар: әлеуметтік; мәдени; ғылыми; білім
беру; қайырымдылық; басқару ... қол ... ... ... ... және заңды мүдделерін қорғау; даулар мен жанжалдарын
шешу; ... ... және өзге ... ... денсаулығын сақтау; қоршаған ортаны корғау; дене шынықтыру мен
спортты дамыту; заң көмегін көрсету үшін, сондай-ақ ... ... өз ... ... ... ... етуге
бағытталған басқа да мақсаттарда құрылуы мүмкін. Олардың қызметтерінің
мақсаттары ... ... ... емес ... ... ... бірлестік, акционерлік қоғам,
тұтыну кооперативі, қор, діни бірлестік, қауымдастық /одақ/ ... ... ... ... және заң актілерінде көзделген өзге
де нысанда құрылуы мүмкін.
Азаматтық құқық қатынастарыныц объектілері
Мүліктік және жеке ... емес ... мен ... азаматтьщ
құқық объектілері бола алады. Мүліктік игіліктер мен ... ... ... оның ... ... валютасы, құнды қағаздар, жұмыс,
қызмет, шығармашылық интеллектуалдық ... ... ... ... атаулар, тауарлық белгілер және басқа да мүлік жатады.
Заттар өз кезегінде ... және ... ... ... ... ... жер учаскелері, үйлер, ғимараттар, көпжылдық екпелер
және жермен тығыз байланысты өзге мүлік, яғни орнынан ... ... ... ... ауыстыру мүмкін болмайтын мүлік жатады. Мемлекеттік тіркеуге
жататын әуе және теңіз кемелері, ішкі ... жүзу ... ... ... ... ... Заң ... бойынша
козғалмайтын заттарға өзге де мүліктер де ... ... ... ... ... оның ... ақша мен ... қағаздар, қозғалатын
мүлік деп танылады. Заң құжаттарында ... ... ... мүлікке құқықтарды тіркеу талап етілмейді, ал қозғалмайтын
заттарға меншік құқығы мен ... ... бұл ... шек қою, олардың
пайда болуы, ауысуы және тоқтатылуы мемлекеттік тіркелуге тиіс.
Жеке мүліктік емес ... мен ... ... жеке ... ... ... ... игі атақ, іскерлік, бедел, жеке
өмірге қол сұқпаушылық, жеке құпия мен отбасының құпиясы, есім алу құқығы,
автор болу ... ... қол ... ... ... да мүліктік емес
игіліктер мен құқықтар жатады.
Азаматтық құқық қатынастарының мазмұны, бұл ... осы ... ... субъективтік құқығы мен ... ... ... өз ... ... мен міндеттерін іске
асырудағы іс-қимылы. Мысалы, жасалған шарттың негізінде ... ... ... ... ал сатыпалушы келісім бойынша ақысын төлейді.
Міндеттемелік құқық
Міндеттемеге сәйкес бір адам ... ... ... ... берушінің)
пайдасына белгілі бір әрекет жасауға, атап айтқанда: мүлік ... ... ақша ... және тағы осылар сияқты ... ... ... ... бір әрекеттер жасауға тартынуға міндеттенеді, ал ... ... өз ... ... ... ... ... бар.
Тараптар (борышкер мен несие беруші) және үшінші жақ ... ... ... ... оның әр ... беруші немесе
борышқор ретінде бір мезгілде бірнеше адам ... ... яғни ... ... ... ... міндеттеме пайда болады.
Міндеттеме қабылдаудың мақсаты - борышкерді өз міндетін уақтылы және
сапалы орындауға тарту. Міндеттеме көбінесе оның ... ... ... ... ... ... ... екі жақ келіседі, ... ... ... болу ... ... әртүрлі негізде
туындайды. Бұл негіздер заңда көрсетілген, сондай-ақ заңда көрсетілмесе ... ... ... негіздері мен мәнісіне байланысты азаматтар ... ... және ... тудыратын әрекеттерінен пайда
болады.
Пайда болу негіздері: заңда көрсетілген негіздер; заңда ... ... оған ... ... ... әкімшілік актілер; жаңалықтар
ашу, өнер табыстар, ұтымды ұсыныстар жасау, ... ... және ... ... ... ... адамға зиян келтіру салдары,
сондай-ақ жеткілікті ... ... да, ... ... ... ... немесе жинау салдары; заңдар азаматтық-құқықтық жағдайлар басталуын
байланыстыратын оқиғалар салдарынан ... ... ... не тиісті дәрежеде орындамау (мезгілінде орындамау,
тауарлар мен жұмыстарды толық орындамау, міндеттеме ... ... ... ... ... оның ... деп есептелінеді. Орындау
мүмкін болмаған жағдайда тараптар бір-біріне шұғыл хабарлауға міндетті.
Міндеттемені орындамағаны үшін ... ... ... берушінің талап етуі
бойынша жүргізіледі.
Міндеттемені бұзған борышкер несие берушіге оның ... ... ... ... ... ... Құқығы бұзылған адам жасаған
немесе жасауға тиісті шығыстар, оның ... ... ... ... ... ... сол ... құқығы бұзылмаған болса, дағдылы
айналым жағдайында оның алуына болатын, бірақ ... ... ... ... ... залалдар деп түсініледі. Мұнымен қоса, міндеттеменің
бұзылуынан ... ... ... да ... ... ... ақша міндеттемесін орындамаудың салдарынан, біреудің ақша
қаражатын заңсыз пайдаланғаны немесе оларды ... ... ... не ... негізсіз алғаны немесе басқа адамның ... үшін осы ... ... ... төленуге тиіс.
Шарттар туралы жалпы ережелер
Тәжірибе көрсеткендей, отандық кәсіпкерлер өзара міндеттемелерді реттеуде
кебіне көп Қазақстанда әлі ... өріс ала ... ... ... ... ... келісімдерге сүйенеді. Ал, кәсіп-керлікте
шарттық құкықты білмеу - ... ... ... ... ... Ал бизнестің шетелдік қатысушылары кәсіпкерлікте нақ-тылы
әріптестік қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... ретінде қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... етене байланысып жатыр. Шарт
зат алмасудың негізгі құқықтық нысаны болып табылады, яғни тауар бір ... ... ... отырады.
Қолтаңбалар мен мөрлері бар қағазды шарт деп түсіну, аңғалдық болар еді. ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелер жүйесі
екенін түсінбеушілік көпшілікті тығырыққа тіреп жүр. Шарт талаптары тең
қарастырылмаған ... ... ... да ... ... орындалмаған күйде
қалуы мүмкін. Ойластырылмаған, ретсіз міндеттемелер жиынтығы ... гөрі көп ... ... етеді әрі әр тарап өзін қысым көруші
ретінде қабылдап, екінші тарап айыпты деп ... ... ... Ал бұл ... ... келгенде, шарт жасау кезінде ... ... ... ... ... ... нәтиже деп
қарау керек.
Сонымен, шарт дегеніміз не? Алдымен ұғымның өзін қарастырайық.
Барлық дамыған елдерде шарт міндеттемелік құқықтың негізгі ... ... ... ... - ... ... құқықтар мен міндеттер
белгіленетін келісім, ағылшын-американ заңы бойынша бір тарап басқа тұлғаға
қатысты қабылдайтын уәде ... ... ... ... ... ... салдар туғызу үшін оны басқа тарап қабылдайтын болуы тиіс.
Сонымен қатар Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің (жалпы ... - ... "екі ... ... тұлғалардың азаматтық құқықтар мен
міндеттерді ... ... және ... ... ... шарт ... деп ... Сонымен, шарт-оның тараптарының арасындағы дербес
еркінің актісі, бірнеше құжатпен бекітілген болса да, өзара келісімі ... ... ... ... ... - ... мен ... өзгерту немесе тоқтату.
1. Бір ... ғана ... ... ... болатын
мәмілелер (шарттар) бір жақты болып табылады. Бұл ... ... оған ... ... ... ... ... жазу, сенімхат,
чек беру, мұрадан бас тарту және басқалары бір жақты шарт ... ... Бір ... мәмілені (мысалы, өсиетхат) көбіне-көп бір ғана
тұлға ... ... бір ... ... ... ... ... беруді, жұрт алдында награда беруге уағда ... ... ... ... ... ... шартынан бас тартуын және тағы осындайларды
бір тарап ретінде әрекет ететін екі немесе одан да көп ... ... ... ... Екі жақты (өзара) мәміле деп екі ... ... ... ... ... мәмілені айтады. Екі жақты мәміле
шарт деп ... Ол ... ... ... ... жақты мәміле кең тараған - оларға сатып ... ... ... ... сақтандыру, авторлық және тағы басқа шарттар жатады.
3. Көп жақты мәміле үш немесе одан көп тараптар ... ... ... ... ... ... көп жақты мәмілелерде
тараптар ... ... ... ... ... ... бірлескен
қызмет туралы шартта барлық қатысушылар бірдей ақша ... ... ... ... ... ... ... міндеттеме алады), бірақ
көп жақты мәмілеге бұл ... ... ... ... емес. Өйткені, көп
жақты мәміледе тараптардың қатысу ... әр ... ... ... Үштен кем
емес тараптан тұруы қажет мәмілені (мысалы, бір жақтан екі сатушы ... ... үш ... ... ... үйді ... алу-сату шарты) әр
тараптан бірнеше ... ... екі ... мәміледен айыра білу қажет.
Шарт салдарынан пайда болған міндеттемелерге міндеттемелер туралы жалпы
ережелер қолданылады (АК 268 - 377 ... ... ... ... және ... шарттарға бөлінгеннен басқа
(мысалы, ақысыз шартқа сыйлау, ақылы ... ... ... ... ... ... шарт ұғымын енгізді. АК 387 - бабына сай жария шарт
деп коммерциялық ұйыммен жасалған және осындай ұйым өз ... ... оған ... жасаған кез келген адамға жұмыс орындау ... ... ... сату жөніндегі міндеттемелерді бекітетін шартты атайды.
Мысалы: бөлшек сауда, жалпы қолданыстағы көлікпен жүк тасымалдау, ... ... ... ету, ... ... ... қызмет
көрсету және тағы басқалар.
Алдын ала жасалатын шарт. Бұл шарт бойынша ... ... ... ... оны ... ... міндеттенеді (мүлікті аудару,
қызмет көрсету немесе жұмыс орындау туралы). Ниет хаттамасы, егер ... шарт күші ... ... ... ол ... шарт болып
саналмайтынын ескеру қажет. Шартты алдын ала жасалған шарт деп ... ол ... ... ... кодексінің 390 - бабының 2-4
тармақтарындағы талаптарға сәйкес болуы тиіс. Атап ... ... ... шарт ... шарт үшін ... ... ... ал егер
негізгі шарт нысаны белгіленбесе, жазбаша түрде ... және ... ... ... міндеттенетін мерзім көрсетіледі.
Сондай-ақ, қосылу шарты да, шарттың маңызды түрі болып табылады. Ережелерін
тараптардың ... ... ... өзге стандартты нысандарда
белгілеген және басқа ... оны ... ... ... қосылу жолы деп
қабылдай алатын шарт косылу шарты деп танылады (мысалы, энергетика жылу
қуаты ... ... ету ... түрлі шарттардың элементтері бар шарт аралас шарт болып табылады.
Тараптардың ... шарт ... ... ... ... аралас шарттың ішкі мәнінен өзгеше ұғым туындамаса,
элементтері аралас ... ... ... шарттар туралы заңдардың тиісті
бөлімдері қолданылады (АК 381 - ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық
кодексінің 391 -бабына сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... және борышқордан міндеттемені өзінің
пайдасына орындауды талап етуге құқығы бар ... ... ... ... ... деп ... шарт үшінші жақтың пайдасына жасалғандіарт
болып ... ... ... ... шарт ... тәртібін,
талаптарын және кезеңдерін қысқаша қарастырайық. Қазақстан ... ... ... сай ... ... ... ... елеулі
ережелері бойынша тиісті жағдайларда талап етілетін нысанда келісімге қол
жеткен шарт ... деп ... Мына ... ... ... ... ... мәнісі туралы талап;
қолданылып жүрген заңдармен танылған талаптар;
шарттың осы түрлеріне қажетті ... ... ... бойынша келісімге ... ... ... шарт ... мәнді шарттарды мазмұндайтын ... ... ... ... сәйкес бір немесе бірнеше нақтылы
тұлғаларға жасалған шарт жасасу туралы ұсыныс, егер ол ... ... және ... ... ... ол ... ... (акцепт) өзін
тәуелдігін деп есептейтін ниетін білдірсе, ... деп ... ... ... елеулі талаптары немесе оларды айқындау ... ... ол ... ... айқындалған ұсыныс болып табылады.
Шарттың құрылымы әр түрлі болуы мүмкін, бұл ... ... ... әр ... ... ... ... Бірақ, "Кіріспе" және "Қорытынды
бөлім" секілді кей баптары кез келген шартта міндетті түрде болуы қажет.
Шарттың кіріспесі ... ... ... ... ... мен атауы; жасалған орны мен күні; тараптардың айқындамасы.
Шарт жасау сәтін дәл анықтаудың тәжірибелік мәні бар. ... ... сәті ... ... ... ... алу сәтіне сәйкес болады.
Заңда екі ерекшелік көзделген:
1) егер заң ... ... шарт ... үшін ... ... ... шарт тиісті мүлік берілген сәттен бастап жасалған деп саналады
(АК 393-бабының 2-тармағы);
2) ... ... ... ... ... ... шарттар
да тіркелгеннен кейін жасалған деп аталады (АК 155 бабының 1-тармағы). Атап
айтқанда, жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... ... тиіс.
Шарт жасау орны тараптардың келісуімен анықталады. Егер шартта оны ... ... шарт ... ... ... ... оферта жіберген
заңды тұлғаның мекен-жайында жасалған деп танылады (АК 398-6.). ... ... шарт ... ... ... айқындаудың маңызы зор.
Шартты қарастыруға кіріскенде оның ... ... ... дәл анықтау
қажет. "Шарт" деген сөзбен шектеліп шарттың ... ғана ... оған ... атау беру ... ... қол қою орны мен күні ... рөль ... Шартқа қол қойылған күн оның күшіне енетін мерзімін
анықтайды, ал қол қою орны туындап ... ... ... тараптар кай
елдің заңын басшылыққа алатынын білдіреді. Тараптардың ... ... ... Шартты атаулар ретінде терминдер қолданылып жүрген атауларға
сәйкес қолданылады. Кәсіпкерлер ... ... ... ... ... мен ... ... бермейді.
Кіріспеден кейін мынандай баптар жазылады: шарттың тақырыбы;
шарттың (немесе сауда-саттықта келісім шарттың) бағасы мен жалпы ... беру және ... ... (немесе жұмыс орындау және ... ... ... мен арыз-шағымдар; тасымалдау тәртібі мен жолы;
сақтандыру және басқаларьь,
Әрине, бұл шартқа ... ... ... ... ... ... бөлімі алдын ала дайындалатындықтан, бұл - келіссөздер
үстінде ұмыт қалуы мумкін ... ... бір ... ... ... ... береді. Шартта тараптардың ... ... ... ... жайы ... ала ... қажет.
Мұндай жағдайларға әдетте: өрт, су тасқыны, жер сілкіністері, індет, әскери
кимылдар, блокадалар, көтерілістер, үкімет шаралары және т. б. ... бұл ... ... ... ала білуге болатын немесе белгілі төтенше
жағдайларды форсмажорға жатқызуға болмайтынын ескеру керек. ... ... ... ... ... ... ... бір мерзімге кейін шегеріледі;
шарттың орындалуы тиімсіз болады және әр ... оны ... ... ... бас ... болады.
Азаматтық-құқықтық шарт көбіне көп жасалатындықтан оның бағасы шарттың
маңызды ... ... ... АК ... ... баға тараптардың
келісімі бойынша бекітіледі және тек заң ... ... ғана ... ... ... бекітетін немесе реттеп
отыратын бағалар (тарифтер, нарықтар, ставкалар, ақылар және ... ... ... ... баға белгіленуі мүмкін, не
болмаса шартта құнды анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... Ал
оған өкілетті мемлекеттік органдар белгілейтін немесе реттеп отыратын
бағаларға келсек, олар тек заң ... ... ... ғана
колданылады.
Кедендік баж, лицензия алу, экспорт пен импортқа салық телеу, жүкті
жеткізу және ... ... ... ... әсер ... ... бағасы шарттың аса маңызды талабы болып табылады, ... ... ... тиімсіз болатыны осыған тікелей байланысты. Егер ... кім ... ... ... онда ... ... даулар болмай коймайды. Сондай-ақ, шарттың ... аясы ... ... де ... мәні бар. ... кодекске (386-бап) сәйкес
шарт жасалған сәттен бастап күшіне ... және ... үшін ... ... ... ... ... олардың шартты жасауға дейін
пайда болған өзара қарым-қатынасына қолданылатының ... ... ... ... шартта шарттың қолданылу мерзімі белгіленген болса, бұл
мерзімнің аяқталуы ... ... ... әкеледі.
Қолданылу мерзімі көрсетілмеген ... ... ... онда айқындалған аяқталу мерзіміне дейін күшінде болады деп
танылады. Шарттың күшінде болу мерзімінің аяқталуы тараптарды осы ... ... ... шартты бұзушылык жауапкершілігінен босататпайды.
Мемлекеттің заңдарында белгіленген басқа жағдайлар болмаса, ... ... мен ... бұзу ... ... келісімімен жасалады.
Шартта, атап Отбасын құру қағидалары. Отбасын құру ... ... ... асырылады. Олардыц бастылары мыналар:
— еркек пен ... ... ... ... ... ерлі-зайыптылар құқықтарының теңдігі;
— бөгде адамдардың отбасы ісіне араласуын ... ... ішкі ... ... ... ... ... тәрбие алуына және олардың қамына көңіл бөлу;
— кәмелетке толмаған және еңбекке қабілетсіз отбасы мүшелерінің құқықтары
мен мүдделерінің ... ... ... ... ... құқықтарының сот ... ... ... ... ... өмір ... қолдау;
— отбасы мүшелерінің бір-бірінің қамын ... ... хал ... бюросының жауапты қызметкерлері тіркеу жасамас бұрын некеде тұруға
тілек білдірушілер туралы мәліметтермен ... Егер ... ... ... бірі ... ... ... өзге азаматпен некеде тұрса
немесе олардың ... ... ... ... ... жағдайларда неке
тіркелмейді. Туыс адамдардың, толыққанды және толыққанды емес ... ... мен ... ... ... ... ... алушы
мен асыралушы ата-анамен баласы ретінде қарастырылады. Жүйке ... есі кем ... ... де ... ... ... азаматтың құқықтары сақталады. Әркім кандай ... ... ... ... өзі ... қайда тұру керектігін, өзге отбасылық
мәселелерді ... ... ... ... ... ... немесе
әйелдін фамилиясын кабылдауды өзі шешеді. Қазіргі Қазақстанның отбасы неке
заңдылықтары бойынша қосарланған фамилияның болуына рұқсат етіледі. ... ... ... ... ... ... ері ... болған бірен-саран
москал жесірлер болмаса, тұрмыс құрмаған қыздар мүлде болмайтын. Өйткені,
бойжеткеннің тұрмысқа шығып, бала сүйіп, ... ... ... ... ... ... ала ... бүкіл коғам болып
қамқорлық көрсететін. Ал қазіргі ... ... ... ... құрмаған
жалғызбасты кыздар көптеп
саналады.
Бұл — осы жастардың ғана қасіреті емес, жалпы халықтың, мемлекеттің басына
түскен әлеуметтік құбылыс. Оның ... ... және ... ... бар.
Қазіргі Қазақстан Үкіметі де осы бір ... ... алу ... ... ... Бірақ бұл проблеманы түпкілікті шешу үшін ... ... ... ... керек.
Отбасының тұрпаттары. Моногамды және полигамды отбасылар. Отбасыньвд түрлі
тұрпаттары бар. Олардың ... ... ... ... кең ... ... ... және олардың балаларынан шарады. Кіндік отбасының ... ... ... ... және ... ерлі-зайыптылардан ғана
тұратын отбасылар. Кеңейтілген отбасы ... ... аса, өзге ... да ... ... кіндік
отбасымен атасы мен өжесі немесе ... ... ... ... ... ... апа-жезде балаларымен бірігіп өмір сүруі
мүмкін. Жыныстық ... ... ... негізінен, моноғамды және
полигамды болып бөлінеді. Бір әйел ... ... ... құқықтың қатынастар құқық нормасымен реттеген отбасы
мүшелері арасындағы ... ... ... ... ерлі-зайыптылар;
2. балалар;
3. басқа отбасы мүшелері мен жақын туысқандары;
4. заңмен белгіленеген басқа да дамдар.
Объектілері:
1) отбасының ... ... ... ... және ... ... қиюдың тәртібі мен шарттары және оны жою,
3) ата-анасының ораластыру және т.б. болып ... - ... ... бала асырап алудан немесе балаларды
тәрбиеге алудың өзге де нысандарынан туындайтын мүліктік және ... ... ... мен ... байланысты және отбасы қатынастарын нығайту
мен дамытуға жәрдемдесуге ... ... ... ... мен ... құқықтары мен міндеттері баланың заңда ... ... ... ... ... жолдары:
Баланың анасы екендігін шешесінің медициналық мекемеде бала туғанын
растайтьш ... ... ал бала ... ... тыс жерде туған
жағдайда - медициналық құжаттардың, куәлардың көрсетулерінің немесе өзге де
айғақтардың негізінде АХАЖ ... ... ... ... ... баланың туу тегі ата-анасының неке ... ... ... ... ... туған баланың тегі әкесі мен шешесінің
азаматтық хал ... ... ... ... бірлесіп берген
арызымен анықталады. Мұндай мойындау болмаған ... ... ... ... анықталады. Өзара некеде тұрған әке мен шеше қай-қайсысының болса да
арызы бойынша туу туралы кітапқа баланың ата-анасы болып ... ... ... бала ... ... егер ... бірлесіп берген арызы
немесе соттың шешімі болмаса, шешесінің фамилиясы бойынша жазылады, ал
баланың ... аты, ... және ұлты ... шешесінің айтуы бойынша
жазылады.
Әке мен шешенің, өз балалары ... ... мен ... ... ... егер ... ортақ тегі болса, онда балалар сол
текпен жүруі тиіс, егер олар ортақ ... ... ... тегі ... ... ... белгіленеді. Неке жойылған немесе ... деп ... ... ... ... ... ... тегін сақтайды.
Баланың ұлты ата-анасының ұлтымен белгіленеді. Егер ата-ананың ұлты түрліше
болса, баланың ұлты оның қалауы ... оған ... ... ... ... шешесінің ұлтымен жазылады.
Балалар жөніндегі ата-аналардың міндеттері: балаларды тәрбиелеу; балалардың
күшқкуатын дамыту; оларды міндетті ... ... ... пайдалы еңбекке
үйретіп өсіру; жасы толмаған балаларын және ... ... ... жоқ ... ... көмек көрсетуден, алимент төлетуден бас тартқан ... ... ... шешіледі.
Жасы толмаған балаларға мынадай мөлшерде алимент өндіріліп алынады: бір
балаға төрттен бірі, екі ... ... ... үш және одан да көп ... ... шешесінің табысының тең жартысы.
Қорғаншылық пен камқоршылық ата-анасының қамқорлығынсыз қалған (мысалы,
жетім балалар) балаларды асырау, ... және ... беру ... ... ... және мүліктік емес құқықтары мен мүдделерін
қорғау үшін белгіленеді. ... - жасы он ... ... ... ... ... ... ақыл-есінің төмендігі салдарынан сот
әрекет кабілеттілгі жоқ деп ... ... ... ... Қамқоршылық - 15 жастан 18 жасқа дейінгі жасы толмағандарға, ... ... ... ... ... асыра алмайтын жасы
толмағандарға, сондай-ақ спирт ... ... ... ... кету салдарынан әрекет қабілеттілігі шектелген деп сот ... ... ... ... және ... ... ... поселкелік, аудандық, қала ішіндегі аудандық, ... ...

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Мемлекет пен құқықтың пайда болуы»20 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы19 бет
Мемлекет функциялары туралы18 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Құқықтың пайда болу негіздері47 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар12 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
3-сыныпта көбейту мен бөлуді игерту әдістемесі15 бет
AVR тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері4 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь