Қиын оқушыларды этнопедагогика құралдары арқылы адамгершілікке тәрбиелеудің теориялық негіздері

Қиын оқушыларды тәрбиелеу және оқыту қазіргі таңда әлеуметтік-педагогикалық проблема ретінде күн тәртібінен түспей отырғаны мәлім. Мұның өзі тәртібі қиын оқушылар санының жылдан-жылға өсіп отыруымен байланысты болып табылады. Бір уақыттарда қиын оқушыларға көбінесе жасөспірімдер жатқызылса, бүгінгі таңда бастауыш сынып оқушыларының арасында да осы санатқа жататындар аз емес. Сондықтан қиын оқушыларды ерте жастан - бастауыш мектеп кезеңінен бастап қолға алып, олардың сапалы білім мен саналы тәрбие алуларына мүмкіндік жасалуы қажет.
Қиын оқушыларды тәрбиелеу жүйесінде адамгершілік тәрбиесі аса маңызды орынға ие болады. Мораль нормаларына жауап беретін айналадағы болмысқа жеке адам көзқарастарының сан-салалығын ескере келгенде, адамгершілік тәрбиесінің жеке түлғаны қалыптастырудағы ролі өте зор. Адамзат тарихында жас ұрпаққа адамгершілік тәрбие берудің педагогикалық-психологиялық негіздері ерте заманнан-ақ ойшылдар, ғұламалардың назарында болғаны мәлім. Олардың құнды идеялары атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа беріліп, бүгінгі күнге жетіп отыр.
Қазақтың ғұламаларының ішінде әл-Фарабидің шығармаларында адам баласын ізгілікке, адамгершілікке баулу мәселесі кеңінен орын алғаны мәлім. Әл-Фарабидің білуінше, «Жақсы мінез-құлық пен ақыл-күші бұлар адамшылық қасиеттер болып табылады. Егер осы екеуі бірдей болып келсе, біз өз бойымыздан және өз әрекеттерімізден абзалдық пен кемелдікті табамыз және осы екеуінің арқасында біз ізгі игілікті және қайырымды адам боламыз, біздің өмір бейнеміз қайырымды, ал мінез-құлқымыз мақтаулы болады» - деп ескертеді. Ғұламаның бұл пікірінен ұғатынымыз – адамны санасы мен мінез- құлық оның адамгершілік қасиеттерге тәрбиелеудің негізі болатындығы.
Ж.Баласағұни «Құтты білік» дастанында адамгершілік тәрбиесін адамның бойында кісілік, парасаттылық, имандылық, тектілік және ізгілік қасиеттерін қалыптастырумен байланыстырады. Оның «Адамшылық жаса адамға адам бол, Адам атын мақтаныш қып адал бол» деген ой-пікірлері Әл-Фарабидің идеяларымен үндесіп жатыр.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейкестілігі. XXI ғасырдың басында адамның қоршаған
ортамен ... ... ... Мұны бір жағынан, мәдениеттің ғаламдануы
мен кірігуінен, ... ... ... ... ... деп ... Сондықтан қазіргі білім беруде жеке тұлғаны адамгершілік - рухани
жағынан ... ... ... бірі ... ... Бұл
міндеттің нәтижелі жүзеге асуының бір жолы мектептегі «қиын балалар» ... ... ... істеудің тиімді формаларын, әдіс - тәсілдерін
одан әрі жандандыру, психикалық дамуын ... ... ... ... тәртіп бұзушылығын болдырмау шараларын ... алу ... ... ... беру ... да осы ... нақты
көрсетілген.
Білім беру туралы заңында «Білім беру жүйесінің басты міндеті – ұлттық
және жалпы ... ... ... мен ... ... жеке ... қалыптастыру және дамыту үшін жағдайлар ... ... ... ... ... ... ортақ құндылықтар мен тәрбие
теорияларына, озат тәжірибелерге ... ... ... ... ... ... ... қиын оқушыларды қоғам
алдындағы өзінің дербестігі мен жауапкершілігін ... ... ... ... биік парасатты, ар-ожданы мол азамат етіп қалыптастыру өмір
талабы болып отыр. Қиын оқушылардың адамгершілік сапаларын ... бойы ... ... күнге жеткен халқымыздың бала
тәрбиелеудегі озық тәжірибесі, яғни этнопедагогикалық құралдар ерекше ... ... Бұл ... арқылы қиын оқушылардың бойында халқымыздың қастер
тұтып келген ар-намыс, ... ... ... мейірімділік,
кішіпейілділік, ата-мекеніне, еліне деген ... ... ... ... қажеттілігі зерттеу тақырыбының ... ... ... қай заманда болмасын ойшылдардың,
ағартушылардың, ғалым-педагогтардың ... тыс ... ... ... ... ... К.Д.Ушинский,
Н.К.Крупскаяу, А.С.Макаренконың (1( еңбектерінің негізгі ... мол ... ... тәрбиелеу болып табылады. Қазақ
ағартушылары Ш.Уәлиханов (2(, ... (3(, ... ... (6( Ж. Аймауытов (7( тағы ... ... ... ... және әдеби еңбектерінде балалар мен ... ... ... пікірлер айтып, ғылыми құндылығы жоғары
мұралар қалдырған.
Этнопедагогиканың әдіснамалық-теориялық негіздерің ... ... ... ... (8(, ... (9(, С.Қ.Қалиев
(10(,С.А.Ұзақбаева (11(, Ж.Ж.Наурызбай (12(, ... ... (14(, ... (15( т.б. тың ... ... ... этнопедагогика ғылымының ... ... ... ... ... тәрбиесіндегі ролі, мектептің оқу-
тәрбие процесінде алатын орны мен оларды пайдалану ... ... ... ... ... арқылы оқушыларға
адамгершілік тәрбие беру мәселелері Р.К.Төлеубекова (16( Ж.Б.Сәдірмекова
(17(, А.Е.Дайрабаева (18(, ... (19(, ... ... (21( және т.б. ... еңбектерінде қарастырылып, тың
нәтижелер алынғандығы белгілі.
Қиын оқушылар мәселесі де ... ... ... ... (23(, ... (24(, ... (25(,
Ж.Ж.ЬІсқақов (26( және т.б. ... ... ... ... әр ... зерттелді:
- қиын оқушылардың пайда болу себептері, оларға тән ерекшеліктер;
- қиын оқушылармен жұмыс жүргізу жүйесі;
- ... ... қиын ... ... жүргізуге даярлау;
- қиын оқушыларды қайта тәрбиелеу;
- дене ... және ... ... қиын ... ... ... ... және т.б.
Дегенмен, жоғарыда айтылған еңбектерді теориялық тұрғыдан талдау
зерттеліп ... ... ... ... әлі де ... ... отырғандығын дәлелдейді.
Қиын оқушыларға ... ... ... этнопедагогикалық
құралдардың мүмкіндіктері мен олардың ... ... ... ... ... және қиын оқушыларды этнопедагогика
құралдары арқылы адамгершілікке тәрбиелеудің қажеттілігі мен бұл ... ... мен ... ... ... ... ... анық байқалады. Осы қайшылықтардың шешімін табу мақсатында қиын
оқушыларды этнопедагогика құралдары арқылы адамгершілікке ... ... ... ... ... ... оқушыларды
этнопедагогика құралдары арқылы адамгершілікке тәрбиелеу» деп ... ... ... этнопедагогика құралдары арқылы қиын оқушыларға
адамгершілік тәрбие беруді қамтамасыз ететін ... ... ... ... және оның ... іс- тәжірибе арқылы
тексеру.
Зерттеу нысаны: ... ... ... ... ... ... мектепте қиын оқушыларды этнопедагогика
құралдары арқылы ... ... ... ... ... міндеттері:
- қиын оқушыларды этнопедагогика құралдары ... ... ... негіздерін анықтау;
- этнопедагогика құралдары арқылы қиын оқушыларды адамгершілікке
тәрбиелеудің мүмкіндіктерін айқындау;
- ... ... қиын ... ... ... арқылы
адамгершілікке тәрбиелеу мазмұнын, әдістері мен формаларын ... ... іске ... ... ... ... тексеру.
Зерттеу көздері: Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы,
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... жылдарға
арналған Мемлекеттік бағдарламасы, зерттеу мәселесіне ... ... ... ... ... беру мен ... мәселесіне арналған ресми қүжаттар, оқу-әдістемелік
кешен (оқулықтар, оқу ... оқу ... және т.б.), ... ... ... ... бірге автордың педагогикалық
және зерттеушілік тәжірибесі.
Зерттеудің әдістері:
- зерттеу мәселесі бойынша ... ... ... ... ... мектептердің құжаттары мен іс-тәжірибелерін жинақтау, оларды талдау;
- ... мен ... ... мен ... ... ... ... педагогикалық эксперимент, іс-әрекеттер нәтижесіне баға беру, оларды
математикалық тұрғыдан өңдеу.
Зерттеудің практикалық мәнділігі: Зерттеу ... мен ... ... ... жұмыстарына негіз болады, екіншіден
мектептердегі оқу – тәрбие ... ... ... ... ... ... болады.
Зерттеудің негізгі базасы: Шымкент қаласының жалпы білім беретін орта
мектептері.
Диплом жұмысының құрылымы: диплом ... ... екі ... пайдаланылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан тұрады.
Кіріспе бөлімінде ... ... ... ... ... пәні ... ... базасы, зерттеудің практикалық мәнділігі,
зерттеу көздері мен әдістерінің ... және ... ... ... ... ... құралдары арқылы адамгершілікке
тәрбиелеудің теориялық негіздері» атты бірінші тарауда педагогика ... ... қиын ... ... ... ... жай ... талдау жасау арқылы оның әлеуметтік – педагогикалық
негіздері анықталады. Қиын оқушыларды этнопедагогика ... ... ... ... ашып ... ... ... құралдары арқылы адагершілікке
тәрбиелеу мақсатындағы ...... ... ... ... атты ... тарауда қиын оқушыларды этнопедагогика құралдары
арқылы адамгершілікке тәрбиелеу ... ... ... іске ... көрсетіледі және эксперимент нәтижелеріне талдау жасалынады.
Қорытындыда реориялық және эксперименттік ... ... ... мен ... ... ұсыныстар беріледі.
Қосымша тәжірибелік – эксперименттік жұмыста ... ... ... ҚИЫН ... ... ... ... АДАМГЕРШІЛІККЕ
ТӘРБИЕЛЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Қиын оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеу - әлеуметтік -педагогикалық
проблема.
Қиын оқушыларды ... және ... ... ... ... ... ретінде күн тәртібінен түспей отырғаны мәлім. Мұның
өзі тәртібі қиын оқушылар санының жылдан-жылға өсіп отыруымен ... ... Бір ... қиын ... ... ... ... таңда бастауыш сынып оқушыларының арасында да осы
санатқа жататындар аз емес. ... қиын ... ерте ... ... ... ... бастап қолға алып, олардың сапалы білім мен
саналы тәрбие алуларына мүмкіндік жасалуы қажет.
Қиын оқушыларды ... ... ... ... аса ... ие болады. Мораль нормаларына жауап беретін айналадағы болмысқа жеке
адам ... ... ... ... ... жеке ... қалыптастырудағы ролі өте зор. Адамзат тарихында
жас ұрпаққа ... ... ... ... ерте заманнан-ақ ойшылдар, ғұламалардың назарында болғаны мәлім.
Олардың құнды идеялары атадан балаға, ... ... ... ... ... отыр.
Қазақтың ғұламаларының ішінде әл-Фарабидің ... ... ... ... ... ... ... орын алғаны мәлім.
Әл-Фарабидің білуінше, «Жақсы мінез-құлық пен ақыл-күші бұлар адамшылық
қасиеттер ... ... Егер осы ... ... ... біз өз бойымыздан және өз әрекеттерімізден абзалдық ... ... және осы ... арқасында біз ізгі игілікті және
қайырымды адам боламыз, біздің өмір ... ... ал ... ... ... - деп ... (27(. Ғұламаның бұл пікірінен
ұғатынымыз – адамны ... мен ... ... оның ... ... негізі болатындығы. (26(.
Ж.Баласағұни «Құтты білік» дастанында адамгершілік тәрбиесін адамның
бойында кісілік, парасаттылық, имандылық, тектілік және ... ... ... Оның ... жаса ... адам бол, ... ... қып адал бол» деген ой-пікірлері Әл-Фарабидің ... ... ... да «Ұл, ... ... ал, жәрдем тіле, Елде ... ... ... ... ... ... ... (тапсаң), сен ізгілік істе, Кішік
болғын, бектер қатарында жақсылықты жалғастыр» дей ... жас ... асыл ... ... қажеттігін уағыздайды. (28(.
Осы ой-пікірлер қазақ даласында тұңғыш мектеп ашып, болашаққа оқу-
білім сәулесін таратқан ... ... ... ... ұлы ... Абай ... көрнекті қоғам қайраткері, ғалым-
ұстаз Ахмет Байтұрсынов, қазақ жерінде тұңғыш ұлттық педагогика, психология
пәндерінің ... ... ... ... ... ... да орын ... кешегіні бүгінгімен жалғастырып келе жатқан
игілігі мол қазына болып отыр.
Ыбырай Алтынсариннің ... ... ... бала
тәрбиесінде адамгершілік мәселесін ... ... етіп ... Оның ... досы ... 1861 жылы ... 19
жұлдызында жазған хатында: «Осы жылы қаңтардың 8 ... күні ... ... ісім ... ... ... ... Оған 14 казақ баласы кірді, бәрі
де жақсы, есті ... Мен ... ... қойға шапқан аш қасқырдай
өте қызу кірістім. Кейін парақор болып шықпаулары үшін оларға ... әсер ... бар ... ... ... », - деп ... ... ісіне
белсене кіріскеннін зор қуанышпен хабарлады.
Сондай-ақ, 1882 жылы шілдеде Н.И.Ильминскийге жазған ... ... үшін ең ... - ... Тамаша, жақсы
педагогика құралы да, әбден ... ... ... ... ... тең келе ... - деп жазды. Мұғалім өз шәкірттерін жан-тәнімен
жақсы көрсе, оқу-тәрбие ісіне шексіз берілуі ғана емес, оның ... ... ... ғана емес, бүкіл ата-аналар, жұртшылық алдында ... ... ... ... «Мектеп бітіруші баланың болашағын болжай
білу қабілеті, адамгершілік қасиеті ұстазға байланысты» (3(. ... бұл ... ... ... - ... ... ете ... бала тәрбиесінде мұғалімнің ролі айрықша
екендігін түсіндіреді. ... бұл ... ... ... ... ... ... педагогикалық көзкарасынан да бүкіл әлемдік тәлім-
тәрбиенің деңгейі гуманистік көзқарас, яғни шәкіртке жылы ... ... мен ... ... ... ... ... тапқанын
көреміз. Ол өз еңбегінде «Мен балаларды жазалауды сүйетін қатал адам
емеспін. ... ... етіп ... ... адамгершілік қасиетін бұзып
аласың» деді (3(.
Ұлы ойшыл Абай адамның өсіп жетілуіндегі ... ... ... ... адам ... ... ... ғылым, ар-мінез арқылы озады.
Онан басқа ... ... ... бәрі - ақымактық дей ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп берді.
Адамның жақсы, жаман болуы, ақылды, ақылсыз болуы генетикалық негізге
байланысты, ... ... ... ... ... ... ... теріс
көзқарасқа қарама-қарсы Абай адам мінезінің қалыптасуы ... ... ... ... отыз жетінші сөзінде: «Мен егер заң
қаты қолымда бар кісі болсам, адам мінезін түзеп болмайды деген ... ... едім - деді ... ... бойы ... ... ... деп айып тағылып,
жазықсыз жапа ... ... ... мен ... ... бірі Ж.Аймауытов баланы саналы азамат етіп ... ... ... ... ... Ол ... негізгі мақсаты
-мінезді түзеу, адамшылыққа қызмет ету, адал ... ете ... ... ... ... келіп, «баланы тәрбиелеу үшін әрбір тәрбиешінің өзі
тәрбиелі болуы керек. Себебі, бала айтып ұқтырғаннан гөрі, көргеніне ... ... ... ... соң ... не жақсы мінез болсын, іспен
көрсету керек»- ... ... ... ... ... ... ... үңілушілердің
бірі Мағжан Жұмабаевтың пікірінше, тәрбие саласы тұтас бөлінеді. Олар дене,
жан, ақыл тәрбиесі, сұлулық пен әдеп-құлық тәрбиесі. «Егер де адам ... төрт ... ... ... оның тәрбиесі түгел болғаны. Егер де ... ... ... ... ... ... ... жиі ұшырайтын
көріністерді елемейтін мықты, берік денелі болса, түзу ... ... дәл ... ... болса, сұлу сөз, сиқырлы әуен, әдемі түрден
ләззат алып, жаны ... ... ... жаны ... жаны ... тұратын құлықты болса, міне осылай болғанда адам
баласының дұрыс тәрбие алып, шын адам болғандығы. ... адам ... ... осы төрт ... ... ... (4.14], ... мақсұт -
баланы тәрбиешінің дәл өзіндей ... ... ... ... өз ... лайық
қылып шығару ғой» деу арқылы М.Жұмабаев тәрбие мақсатын келер күн талабымен
ұштастырғысы келеді.Оның туған халқының тәлім-торбиелік бай ... ... ... да құптарлық. «Ұлт тәрбиесі - деп жазады, ол -
баяғыдан бері сыналып, көп буын ... келе ... ... жол
болғандықтан, әрбір тәрбиеші, сөз жоқ, ұлт ... ... ... ... ... ... ... өз үлтының арасында, өз ұлты үшін қызмет қылатын
болғандықтан сол ұлт тәрбиесімен ... ... ... (4 ... ... ... ... отырып, оны да жұрт талқысынан өткізіп
қабылдаудың қажеттігін ескертеді: «талай ... ... ... ... ... ... толып жатыр» - дей келіп, автор тәрбиешінің педагогикалық
шеберлігін ... ... ... бір ... қоғамы өзінен бұрынғы аға буынның ақыл-ойын,
тәрбиелік тәжірибесін ... өмір ... ... балаларды тәрбиелеу мәселесі XX ғасырдың 20-30 жылдарынан бастап,
күні бүгінгі дейін педагогтардың, ... және ... ... ... әр қырынан қарастырылып келе жатыр. Атап айтсақ:
- ... мен ... ... ауытқушылықты болдырмаудың
ұйымдастырушылық-педагогикалық және медициналық-алдын-алу шарттарын
жасауға ... ... ... ... және ... қиын балалардың тәртібіндегі ауытқушылықтың табиғаты мен шығу төркінін
анықтауға және олардың мінез-құлықтарына түзету енгізу мәселесіне ... ... ... ... (68(, және ... қиын ... және жасөспірімдердің өмір сүретін әлеуметтік
ортасының ... ... ... ... оның ... ... ... арналған зерттеулер (Шенфельдер, НИ.Дурманов,
Э.Ш. ... және ... ... ... ... және ... ... балалармен жұмыс
істеудің жүйесі, оларды қайта тәрбиелеудің теориялық және ... ... ... ... ... (74(, ... Н.Н.Верницкая, А.Ж.Жұмабаев(58(, Л.К.Керімов, А.Н.Кочетов,
И.А.Невский, В.Б.Парфенов, В.В.Трифонов, Г.А.Уманов, Э.И.Шыныбекова
және ... қиын ... ... және ... ... берудің
теориялық негіздерін айқындауға ... ... ... ... ... В.А.Ким, А.К.Садықова және
т.б.).
Зерттеушілер В.И.Куфаев, И.А.Невский, Л.К.Керімов қиын оқушыларға тән
ерекшеліктерді ... ... ... өз ... «... өсіп, ер жету, әлеуметтік жағдайына
байланысты, бетімен кету дәрежесіне қарай, әртүрлі ... ... ... ... тән ... болатынын, сондықтан «мұндай
балалар өздеріне ерекше тәсілмен қатынас жасауды және олармен тиісінше
жұмыс ... ... ... - дей ... қиын оқушыларға мақсатқа
бағытталған адамгершілік ... беру мен ... ... үшін ... ... шешімін табу қажеттілігін көрсетті:
- балалардың өз бетімен жүруіне қарсы күрес жүргізу мәселелері;
оқу орындарын балалардың денсаулығына, ... және ... ... кетуіне және сонымен қатар тәрбиеленуі қиын балалармен
жүргізілетін тәрбие жұмыстарының ... мен ... ... ... ... ... қиын балаларға арналған мекемелер мен оқу орындарында жұмыс
істейтін тәрбиешілердің арнайы білімі болуы;
- тәртібі қиын ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды белсендіру (22(,
И.А.Невский тәрбиеленуі қиын оқушыларды топтарға ... оны ... ... ... тәрбиесінің дұрыс болмауы;
ә) әлеуметтік тәрбиесінің дұрыс болмауы;
б) психикалық қалыпты нормадан ауытқуы.
Ал қиын ... тән ... ... үш ... ... ... ... қиын оқушылардың оқу және әлеуметтік-этикалық
білімі өзінің өте ... ... және ... ... ... ... ... әдетте өзінің ақыл-ой қабілеттілігі, сана-
сезімінің өсіп-жетілуі жағынан өз құрбыларынан артта қалып, ... ... ... ... ... функцияларының өсіп-жетілуінде
ауытқушылығы (қабылдауы, зейіні, есте ... ... ... еркі,
сөйлеуі, сезімі, т.б.) байқалады. Кей жағдайларда олардың ақыл-ойы,
психикалық қасиеттері өз ... ... да ... ... ... ... яғни ... өздері үшін маңызды жағдайларда аса қырағы,
байқағыш, көреген болып ... Ал ... ... ... ... ... нашар, әлсіз болады. Сондықтан мұндай оқушыларға қолайлы жағдай
туғызып, тиімді тәрбие ... ... ... ... ... ... өзгертіп, тәртібін жақсартуға болады.
3. Қатынасы. «Қиын» оқушылардың өздеріне тән ерекшеліктері сабаққа,
ақыл-ой еңбегі мен дене ... ... ... ... Ал бұл
жағдай олардың оқудан әр уақытта да ... ... ... ... оқу ... ... ... оның нәтижесіне
қызықпаулары, еңбектенуге қабілетсіздігі және осыларға байланысты болатын
жағымсыз жағдайларды ... әр ... да ... болады. Мұның
барлығы да олардың басқалардың еңбегінің ... ... ... ... ... ... шығады. Қиын
оқушылар кейде мектептің мүлкін алып кетеді, терезені, ... ... ... ... ... тек қана оқу ... басқалардың еңбегінің пайдалы нәтижесіне қызықпаушылық
қабілеттері ғана ... ... ... кейде жалпы адамды рухани бай ететін,
адамның ... ... ... ... ... жаратылыстануға, табиғатқа деген қызығушылықтары да төмен ... ... ... ... ... айналысқан қазақстандық белгілі
ғалым Л.Керімов әлеуметтану мен заң ғылымдарында, психологиялық ... ... ... ... ... кәмелетке жасы толмаған
құқық тәртібін бұзушылар, педагогикалық тәртібі нашар оқушылар, ... ... ... ... анықтайды. Біріншісіне кәмелетке жасы
толмаған құқық ... ... ... ... ... ... ... арақ-шарап ішіп, жеке меншік пен қоғамдық мүліктерге
қол сұғатындарды жатқызады. Олардың мінез-құлықтарында, жүріс-тұрыстарында
жалқаулық, қатыгездік, ... ісін ... ... ... әртүрлі
ұрлықтар жасау, т.б. қылықтар кездесіп отырады.
Педагогикалық тәртібі нашар балаларға айналасымен қарым-қатынастарда
жағымсыз ... мен ... ... мұндай ерекшеліктер
мінез-құлықтарында тиянақты қалыптаспағандар ... ... ... ... ... уақытша баяулаған, тез ашуланшақ, уайымшыл, өзін
төмен санайтын, ... ... ... ... ... беру ... қозу күйін тежейтін балаларды жатқызады [79, б.4].
Сонымен қатар Л.Керімов қиын оқушылардың ... ... ... ... ... ... қатар, мұғалім мен
олардың арасындағы қарым-қатынастар жүйесіндегі кемшіліктерді де ... ... ... мен заң ... ... ... ... алдын-ала айқындай алмау.
Мұғалімдердің кейбіреулері ... дара ... ... ... ... себептеріне көңіл аудармаған.
Мектеп ұжымы тәрбие жұмыстарын жоспарлы қадағаламаған.
2. Қиын ... тіл ... ... яғни жеке ... ... ... ... этикаға жатпайтын тәсілдерді: ұрысу, әрбір
«қылықтарын» талдауға алу, орынсыз жазалау, ... да бір ... ... оны сол ... ... ... т.б қолданған. Дұрыс
қолданылмаған шара жасөспірімнің ыза-кегін ... ... ... ... педагогтардың кәсіптік деңгейлерінің ... ... ... тұрғыдан балалармен жұмыс ... ... өз ... ... таяздығы, тәрбие жұмыстарын
өткізу мен ұйымдастыруда әдістемелік шеберліктерінің төмен болуы себеп
болған. Олар қиын ... ... ... ... ... ... педагогтар жұқпалы аурулардың түрлерін, олардың барысын
білмейтіндігі ... (24. ... ... ... ... ... ... және
нақты қоғамдық тығырыққа тірелуі, адам ағзасына қауіпті ... ... ... ... т.б. ... денсаулығына, мінез-
құлқына, оқу үшін әлеуметтік психологиялық бейімделуге қатысты ... ... ... ... ... жеке адамның адамгершілік өрісін
қалыптастырудың ерекшеліктерін терең зерттеу негізінде әлеуметтік жат мінез-
құлықтың ... да, ... тән ... ... ... де «туа ... анықталмайтынын нанымды көрсетіп берді. «Қиын» аталатын
балалар - педагогикалық назардан тыс қалған балалар.
Олардың жеке басының ... ... ... - ... ... ... нерв жүйелері қажыған, ақыл-ойлары артта
қалған балалар туралы емес, ... және дене ... сау ... ... отыр). (31(.
Қазақ тілі терминдерінің педагогика және психология бойынша түсіндірме
сөздігінде «қиын ... ... мәні ... ашып ... ... - тұлғалық дамуында көрінеу ауытқулары бар екенін ... ... ... ... бұл ... ... ... оқу-тәрбие
процесінің дұрыс өтуіне ... ... ... ... ... ... алынады. Баланың мінез-
құлқындағы кәнәраттардың себептері ... ... ... оның ... ... ... ... психофизиологиялық сипаттамасын көрсетпейді, ол
туралы ата-аналар мен педагогтардың ... ... ... ... ... деп, ... ... жалпы қабылданған нормалардан
көп ауытқитын және дұрыс ... ... ... ... аталады.
Сондықтан оларға қатысты «тәрбиеленуі қиын балалар» деген термин синонимі
қолданылады, осы ... ... ... ... ... ... бейімсіздігі және дәстүрлі педагогикалық ықпалдарды
әсте қабылдамайтыны ... ... ... ... ... ... бірі психикалық аурулар болуы мүмкін. Мысалы,
психопатияға не жастайынан бала ... ... ... ... ... ... Алайда бұған қарап, оны қиын балалар санатына жатқызу жөн ... ... ... ауытқушылықтармен көбіне медицина шұғылдануы тиіс.
Балаларды қиын балалар қатарына қосуға апарып соғатын әр ... ... не ... ауытқулардың салдарынан, не тұлғалық дамудың
қолайсыз жағдайлары мен факторларының салдарынан болады. (30.б. ... ... ... ... ... Д ... ... т.б.) талдаудың негізінде «қиын
балалар» ұғымының ... ... үш ... бөліп көрсетуге болады.
Бірінші белгіге мінез-құлық нормаларынан ауытқыған балаларды ... ... ... мен ... ең ... ... және ... анықталады. Бірақ мінез-құлық белгілерінің барлық ... пен ... ... ... ... ... ... Керек
жағдайда симптомдық бақылау жасалынады. Сонымен бірге, ... ... үшін ... ... ... және ... ... - заңмен жазаланатын, күрделі қылмыстар мен заң
бұзушылық. Девианттылық дегеніміз - қабылданған ... ... қиын ... ... мінез-құлқы бұзылған және оңай
түзетілмейтіндер жатады. Осыған байланысты «қиын» және ... ... ... ... мағынасын айыру керек. Әрине барлық
қиын балалар педагогикалық қараусыз ... ... ... ... барлық
қараусыз қалғандар қиын балалар болып ... ... ... оңай көнеді.
Үшіншіден, қиын балалар - тәрбиешісінің және достарының тарапынан жеке
қарым-қатынасты ерекше қажет ететіндер. Бұлар кейбір үлкендердің ... ... ... ... ... ... тек қоршаған ортаның ерекше
назарын ... ... ... ... ... бала ... қиындығы 6-8
сыныптарда, әсіресе ер балаларда байқалады. Бірақ соңғы жылдары мінез-құлқы
қиын оқушылардың арасында «жасару» тенденциясы байқалады, ... ... ... ... ... толықтырып отыр.
Ұзақ уақыт бойы оқу үрдісі балалардың екі санатының ... ... ... ... - ... ... ... яғни баланың дамуы ... ... және ... ... - дене және ... дамуында
айқын ауытқулары бар балалар. Соңғы он жылдардағы ғылыми ... осы екі ... ... ... буын бар ... ... осы
аралық буынға оқудағы қиыншылықтары және мінез-құлқындағы ауытқулары бар
балалар жатады, оларды көбінесе ... ... деп ... Олардың
бойында дене және психологиялық дамуында көзге көрінетін аномалиялары жоқ.
Алайда ... ... және ... ... салдарынан бұл
балалардың мектеп жасына ... ... ... ... оқу үшін ... мен дағдылары қалыптаспаған. Денсаулығының ... ... ... болуы, өз құрдастарынан психикалық дамуы жағынан артта
қалуы қауіп-қатер факторы - ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Сонымен
ғалымдардың ой-пікірлеріне жүгінетін болсақ, девианттық ... ... ... ... және ... үрдістің
жеткіліксіздігінен рухани көзқарасының дұрыс қалыптаспағандығы, сезімінің
дәрменсіздігі, қоғамдық мінез-құлық дағдысының жоқтығы айқын, әрі ... ... ... қиын балалар арасында жүргізілген көптеген
зерттеулер қорытындысы ... ... ... ... ... ... ... көрінеді.
1. Отбасындағы әлеуметтік және психологиялық жағдайдың дұрыс ... ... ... тыс ... ... ... (интеллектуальдық) процестердің (ойлау операциялары,
әрекет етудің ішкі жоспары, сөйлеу, қиял, қабылдау, есте ... ... ... ... болуына байланысты бағдарлама материалындағы
теориялық білімді қабылдауы мен меңгеруі ... яғни ... ... ... ... жат ... бар қиын ... айтушылық, арамдық, ... ... ... жалқаулық, т.б.)
4. Эмоциялық дамуында кемшіліктер бар қиын ... ... ... ... көңіл күйдің шектеулігі, эмоциялық болжап
қоюдың болмауы, ... яғни ... ... ең ... жақын адамның
эмоциялық көңіл-күйіне ... ... ... жоқтығы, эмоциялық
өздігінен басқарылуға тән ... ... өз ... ... ... эмоциялардың болуы, қорқақтық, тұйықтық, ... ... ... - ... басқарылу
жүйесінің бұзылуы);
5. Қоршаған ортаның күткен үмітіне сәйкес келмеуден ... оңай ... ... ... ... қиын ... ... өзін
өзгеден төмен сезінетін, яғни өзін-өзі бағалауы төмен қиын оқушылар.
Сонымен ... ... ... және ... сүйене отырып, мынадай ешуақытта ұғынамыз.
Тәртібі қиын оқушылар деп психикалық және ... ... ... ... мен адамгершілікке жат кейбір
жағымсыз қасиеттері, педагогтар мен ата-аналардың тәрбие беруде жіберген
ағаттықтары салдарынан пайда ... ... ... ... ... және ... түрде қарсылық тудыратын балаларды айтамыз.
Ғалымдардың ... (72(, ... [38], ... т.б.) ... ... ... қиын оқушылардың пайда
болуына үш фактор себепші болатыны анықталған:
1) отбасы тәрбиесінің дұрыс ұйымдастырылмауы, яғни ... ... ... ... ... мектептегі оқу-тәрбие жұмыстарын ұйымдастыруда кеткен кемшіліктер,
яғни жекеленген оқушылардың мінез-құлық ерекшеліктерін, ... мен ... ... ... ... ... ... көңіл аудармауы салдарынан бос
уақыттың ұтымды ұйымдастырылмауы.
Зерттеу барысында біз ... ... және ... ... орындалған соңғы жылдардағы зерттеулерге ... ... ... қиын ... ... болу ... және
олардың тұлғалық дамуындағы деформация шарттарын анықтауға талпыныс
жасадық.
Көп уақытқа дейін ... ... ... ... мән беріліп, тұлғалық және рухани ... ... ... ... ... де ... көбінесе жекеленген психикалық
процестердің - ... есте ... ... ... ... ... пен ... қалыптасуы басты назарда болды. Мұның өзі
оқушының ... ... ... кері ... ... ... жок.
Сондықтан қазіргі кезде ең ... ... ... ... ... ету болып отыр.
Сондықтан қиын оқушылардың ... ... ... көрсетуге болады:
-даму процесінде жыныстық айырмашылық ерекше мәнге ие болады.
Сонымен бірге ер балалар ... ... ... ... ... ... бойынша көрнекті ағылшын маманы М.Раттер ер ... ... ... жиі ... атап ... қиын ... дамуында темперамент те мінез-құлық ... ... ... ... роль ... ... ... ерекше
өзіне тән темпераменті бар балалардың мінез-құлқында кертартпа сапалардың
дамуы байқалып, мұның өзі ... ... ... Қиын ... пайда болуына табиги ерекшеліктер мен ... ... да ... болады (М.К.Акимова, В.Т.Козлова (75(,
О.А.Степанов (76(, т.б.). Оқу ... ... ... бір ... ... ... жүйесінің ерекшеліктерін дұрыс қолданбауы және мұғалім
мен ата-аналардың да бұл ерекшеліктерді ескермеуі болып табылады.
Сондықтан ... мен ... ... табиғи ерекшеліктері
мен мүмкіндіктері арасындағы байланысты дұрыс ескермеу ... ... ... ... ... ... ... баланың арғы тегіне тартып туатына байланысты
«тектілік», «тексіз» деген ұғымдар ... ... жеті ... ... ... ... ... туады, біреу әкеден артып туады», «Көріп алған
көріктіден, көрмей алған ... ... деп, ... ... ... ... баса назар аударады;
- Қиын оқушылардың тұлғасының дамуында кемшіліктердің болуы отбасының
тәрбиесімен, ... ... ... (отбасы мүшелерінің бір-
бірімен жиі қақтығысуы, ұрысуы, туыстық эмоциялық жылы сезімнің ... ... аялы ... ... ... ... ... Отбасындағы өзара қарым-қатынас балалық шақта ғана ... ... ... да ... ... қала ... Ата-ана мен
баланың арасында эмоциялық шынайы ... ... ... ... ... баланың ... ... ... ... ... ... ... отбасы тәрбиесінде
ата-аналардың жалпы ... ... ... ... ... ... ... –қатынасы басты роль атқарады.
Отбасылардың әртүрлі болатыны белгілі: жақсы және ... ... ... ... ыдырайын деп тұрған және ыдыраған. Осындай отбасында балалар
бар. Балаларға толық, бірақ ... ... өмір сүру өте ... ... ... ... өзін ... ұстамауынан реніш,
келіспеушілік, айқай-шу, мұндай жағдайлардың барлығы балаларға ауыр тиеді).
Баланы жақсы көретін отбасылар бар. ... оны ... ... ... ... да әртүрлі болады. Біреулері атан-аналарына
жалбақтайды, екіншілері ... ... ... ... ... қалайды.
Балаларға ерекше құрмет көрсететін отбасылар да бар. Балаларына барлық
жағдайды жасайды, ешнәрсе істетпейді, өз бетімен шешім қабылдауға мүмкіндік
бермейді. Мұндай ... ... ... болады:
- тәрбиенің дұрыс берілмеуі бұзақылыққа, тәртіп бұзушылыққа әкеледі;
- ... және ... ... - ... ... келгенде, қиын балаларды зерттеудің ... ... ... ... ... себепші болатын және
жағымсыз жағдай туғызатын - отбасы тәрбиесі. Оның бастылары:
Бірінші себеп - отбасы тәрбиесіндегі ... яғни ... ... ата-аналардың жауапкершілік сезімінің жоқтығы немесе тәрбиенің
көзі - баланы киіндіру, тамақтандыру, мұң-мұқтаждығын қамтамасыз ету ... - ... бәрі бала ... мейрімсіздікті, қатігездікті,
дөрекілікті, өзімшілдікті туғызады.
Екінші себеп - бұл отбасындағы сәтсіздік - маскүнемдік, ұрыс-төбелес,
ұрлық, ата-аналардың және басқа ... ... ... ... ... ... ... және жаңа адамның отбасы мүшесі болып енуі.
Отбасы тәрбиесінде ата-аналардың мінез-кұлқы - шешуші фактор.
«Сіз өз балаларыңыздың тәрбиесін бастамастан ... ... ... тексеріңіз... сіздің жеке мінез- құлқыңыз шешуші нәрсе... Ата-
аналардың өздеріне ... ... ... өз ... қадірлей білуі, өзінің
әрбір қадамын қадағалап отыруы - тәрбиенің ең басты және ең ... ... ... А.С. ... [32. б.347]. Егер әке ... ... ... жасына
дейінгі балалар жүйке ауруынан (невроз), жиі ... ... ... ... олардың ақыл-ойы баяу дамиды. Мұндай балалар енжар, тынышсыз,
ашуланшақ ... ... ... ... азғындыққа түспеу үшін күш
қабілетін ... ... ... ... ... әсер етуі ... себеп - жастайынан еңбектену әдет - дағдыларын қалыптастырмау,
баланың жан-дүниесіне көңіл ... яғни ... ... ... ... тілектерін, ойларын, қайғысын, қоршаған ортаға қатынасын жете
біле ... ... жеке ... ... ... ... микро ұжым.
Мысалы, тәртібі нашарлаған оқушылардың 64,2 ... ... ... ... өз балаларына теріс әсерлер жасаған. Ата-аналардың ... өз ... ... ... ... бірін-
бірі жәбірлеу басым болып келсе, ... ... ... ... ... ... үлкендердің 9,3 пайызы адамгершілік нормасына жатпайтын
жезөкшелік немесе қыдырымпаздылықпен айналысқан. Демек, ... ... ... ... ... ... сияқты қасиеттерді
сезбейтіндігі аян.
Төртінші себеп - отбасындағы тәрбиеден кеткен ... ... одан да ... ... ... ... Себебі, мектепте де
баланың жеке басын сыйламай, әкімшілік көрсете беру ... ... мен қиын ... ... ... ... ... ар-
ожданына тию тәрізді жат әрекеттермен ... ... ... 18 ... өздері оқыған жалпы орта мектептеріне көңілдері
қатты қалғандығын байқатқан [33]. С.К.Бердібекова, Г.Ә.Досжанова.
Қиын ... ... ... ... шешімін таза арада
табуды қажет ететін проблема ата-аналармен педагогикалық ағартушылық
жұмыстарын жүргізу ... ... ... ... ... ... көлемін меңгерту және
педагогикалық мәдениетті арттыру бойынша ата-аналардың әртүрлі санаттарымен
жүргізілетін жұмыстарды жетілдіруге ... ... аса ... Әсіресе, қолайсыз, тұрмысы нашар отбасылар мен қиын
балалар бар отбасыларын ... ... ... ... ... ... істеуге тарту аса маңызды болып табылады,
мұның өзі отбасында ... ... және ... ... ықпал ететіні сөзсіз.
Профессор К. Ж. Қожахметова отбасында қазақ халық шығармашылығын
пайдалану туралы былай деді: ... - адам ... ... ... ... ашып енетін үйі, өсіп ер жететін, тәрбие алатын аса қажетті,
қасиетті ... ... әдет - ... салт - ... ... ... ... сәндік-қолданбалы) кәусар бұлағы.
Жеке тұлғаның қалыптасып, жетілуіне отбасының осы бір құдіретті күшін басқа
ешнәрсемен салыстыруға болмайды» [3.б.3].
Зерттеуші ғалымдардың тұжырымдарына ... ... ... ... қылық - ол ата - аналар мен ұстаздарға қыр көрсету, бір ... ... ... ... ... жағымсыз жандарға еліктеу, темекі
тарту, біртіндеп ішкілікке үйрену, ұрлық жасау тағы сол ... ... ... - ... осындай көрінісі балаларды жас өспірімдік
кезеңде теріс жолға түсіріп, қылмыс жасауға ... ар - ... ... ... ... бара - бара қоғамға жат жек
көрінішті жандар - девиантты ... - ... бар ... ... ... ... ... сапаларды қалыптастыруда адамгершілік
түсініктер мен білім қорының ... ... ... ... ... де, ... ... игеру адамгершілік сананы
қалыптастыруда, әрі дамытуда ... роль ... ол әр ... ... ... ... ете ... түсініктерді, білімді нанымға айналдыру үшін оларды мінез
- құлық мотивтері жүйесіне және оған сәйкес адамгершілік әдеттерде бекіту
көзделеді. Көрнекті ... ... ... сана мен ... -құлықтың
арасында қайшылық бар екендігіне тоқтала отырып, сол «бір кішкентай орды»
тәжірибемен, ... ... ... ... ... қиын
балаларға мінез – құлық жаттығуы, А.С.Макаренко сөзімен айтқанда, ... ... ... ... ... болады, яғни адамгершілік іс -
әрекеттерді шынайы өмірлік жағдаяттарда қайталауды ұстаздардың ұйымдастыруы
арқылы ... ... ... ... ... ... адамгершілік қасиеттерді
қалыптастыруда балаға дұрыс ... - ... ... ... роль
атқаратынын баса айтқан жөн. Тәрбиеленуі қиын балалар ... ... бірі ... бұл ... өзінің еңбегінде былай деп
жазды: «...тәрбиеленушінің өсіп-жетілу тарихын..., оның жеке ... ... ... ... және ... ... түсіне білу
үлкендер тарапынан баламен дұрыс қатынас жасау және оның ұжымдағы ... ... ... ... әсер ету ... ... ала ... жақсы істерін көре біліп, оның бойындағы жақсы қасиеттерін дамытып
және мадақтап отыру, оған қайырымдылықпен қарау».
Қазір егеменді ... ... ... ... ... ... ... демократиялық, гуманистік өзгерістерді қамтып отыр. Ал
мұның өзі ізгілендіру породигмасын тудырды.
Ізгілендіру қазіргі мәдениеттің объективті құбылысы бола отырып, ... өз ... ... ... ... ... игі ... рухани - адамгершілік тұрғыдан қалыптастыруды көздейді. Мектептің
алдында тұрған негізгі міндет оқушыға өзін - өзі тануға, ... ... ие ... және ... пен адамшылықты бойына сіңірген
маңызды тұлға болуға көмектесу болып ... ... қиын ... тәрбиелеу үшін ең алдымен оларға жасалынатын қатынастар –
тұғырлар жаңаша сипат алу керек.
Халық педагогикасындағы тұлғалық ... ... ... ... ... деп ... «Халық педагогикасының тағы бір принципі
балаға үлкен талап қоя ... оның жеке ... ... ... ... кателіктерін үлкендер дер кезінде бақылап, ... ... ... «Ата ... ... ... балалығына әкенің даналығы
бар», «Ақырып айтқаннан ақылмен айтқан артық» ... ... осы ... туған. Яғни, тәрбиешінің жылы жүректі болуын, тапқырлық тәсілмен
тәрбиелеуін ... ... ... ... ... ... ... негізгі
міндеттерінің бірі ретінде балалардың қатынас өрісіне ... ... ... - қатынастарды реттеп отыруды, қатынас мәдениетіне баулуды
бөліп көрсетеді. Бұл қатынас ... ... ... ... байланысты екендігігіне тоқтала отырып, оның негізі ретінде жалпы
адамзаттық ... ... ... қиын ... ... ... ... қатынасты
іске асыру тәрбиешінің баланы жоғары құндылықтың иесі ретінде түсіну,
мойындау, қабылдау ... оның ... ... ... ... ... еріктілік, белсенділік) сапаларды
қалыптастыруды көздейді ... ... А. ... атындағы ХҚТУ Ши заң факультеті 050102 – «БОПӘ»
мамандығы бойынша 45- 14 оқу тобының ... ... ... ... ... құралдары арқылы адамгершілікке тәрбилеу»
атты диплом жұмысына
Пікір
Қазақстан Республикасының тәлім – тәрбие тұжырымдамасында: «Тәуелсіз
Қазақстанның әлеуметтік - ... даму жолы ... ең ... ... баса ... ... ... халық дәстүрлері мен әдет –
ғұрыптарының тағылымдық идеялары, гуманитарлық ғылымдарға, мәдинеттілігі
барлық салаларында ... ... ... ... ... озық мәдени
қазыналары мен дербестігін ... - деп, атап ... бұл ... ... ... негізделуі
кездейсоқтық емес. Өйткені жасөспірімдердің тәрбие жұмыстарында жалпы
халық ... ... ... ... ... ... ... орын алып отырған кемшіліктер мен құбылыстар - «қиын оқушылар»,
ана тілін, тарихы мен мәдениетін, салт – ... ... ... ... көбеюі, және тағы басқалар келеңсіз жағдайларды ...... ... ... мен озық ... сүйену, яғни
қазақ этнопедагогикасындағы тәрбие құралдары арқылы ... ... ... көрсетеді.
Міне, осы тұрғыдан алғанда, Махатова Жұлдыздың ... ... ... ... ... ... атты диплом
жұмысының тақырыбы өте ... ... ... ... екі ... пайдаланылған
әдебиеттер мен қосымшадан тұрады.
Кіріспеде тақырыптың көкейкестілігі дәлелденген, зерттеу мақсаты мен
міндеттері анықталған.
Бастауыш сыныптағы қиын ... ... ... ... - ... ... пайдалану екендігін, ... ... ... ... мәні мен ... арттыру
туралы ұсыныстар келтірген.
Махатованың диплом ... ... сай, ... жазылған
деп айтуға болады. Осы айтылған жәйттарды ескере отырып, оны «жақсы» деп
бағалауға лайықты.
Пікір ... ... ... ... п. ә. к., д. м. ... А. Яссауи атындағы ХҚТУ Ши заң факультеті 050102 – ... ... 45- 14 оқу ... ... Махатова Жұлдыздың «Қиын
балаларды этнопедагогика ... ... ... ... диплом жұмысына
Пікір
Қазіргі кезде әрбір халық үшін тарихына ... ... ата ... ғасырлар бойы ұрпағына қалдырған тәжірибесі мен білімі
жөніндегі өмір мектебін ... оның ... ... ... сай ... ... оқу – тәрбие ... ... ... ... ... ... ... баулудағы
ұстаздар дәстүрі кеңінен қолға алу ... ... ... ... диплом жұмысынң негізгі арқауы болған. Осыған
байланысты бұл еңбекте ... ... ... және ... ... міндеті алға қамтылған.
Махатова Жұлдыз өзінің мектеп практикасындағы қиын ... ... сол ... ... ісі ... ... ... педагогтары, психологтарымен қоян – қолтық жұмыс істеді. ... қиын ... ... ... – бір ... ... ата – ... педагогикалық ағарту жұмыстарын да жүргізді.
Қазақ халқынын «баланы - жастан» деген нақыл сөзіне байланысты қиын
балардың алдын алу үшін ... ... ауыз екі ...... ... ... тағы басқалар адамгершілік қасиеттерді
қалыптастыруға әсер ететіндігін өз жұмысында дәлелдеп шықты.
Жалпы Махатова ... ... ... ... ... сай, ... ... толық орындаған. Диплом жұмысын жазу
барысында студен кеңестер, әдістемелік шырқаулар алып, диплом ... ... сай ... ал ... ... мен ... ... ұстаз болатындығының дәлелін байқатады. Осы жәйттарды
ескере келе, диплом жұмысын қорғауға болады.
Пікір білдіруші:
Ғылыми ... э. к., аға ... А. ... ... ХҚТУ Ши заң ... 050102 – «БОПӘ»
мамандығы бойынша 45- 14 оқу тобының студенті Махатова Жұлдыздың ... ... ... ... ... тәрбилеу»
атты диплом жұмысына
Пікір
Қиын балаларды адамгершілікке тәрбиелеуде этнопедагогика құралдары
ерекше мәнге ие болды. ... жеке ... ... мен ... ісіне
қажетті барлық мүмкіндіктер этнопедагогикалық ... ... ... оқып – ... ... ... асыл қасиеттердің адамды
арман – мұратына жеткізетіне, ал жаман жат қылықтардың ... ... ... оқушылардың көзін жеткізеді. Жас ұрпақ ата ... ... ... мұра – ... ... ... ... ойшылдығы мен қиялшылдығынан, тапқырлығы мен ...... мен үлгі ... нәр ... ... ... да ... бастауыш мектепте білім мазмұнын жетілдіру үшін ... ... сыр – ... ... ерекшеліктерін, тәлім – тәрбиесін, өнеге ... ... оның қыры мен ... ... ... ... ... сіңіру
өзекті мәселе болып табылады.
Осы мәселенің шешімін тануда Махатова Жұлдыздың дипломдық жұмысы
ерекше құндылыққа ие ... ... ... оған ... талаптарға сәйкес жасалынған,
логикалық бірізділік пен жүйелілік сақталған. Ғылыми ... ... ... бөлімнің мазмұны тақырптың мәнін толық ашып көрсетеді.
Осы жәйттарды ескере отырып, диплом жұмысын «өте жақсы» деп бағалауға
болады.
Пікір ... э. к., ... ... Р. Ш.
-----------------------
Қиын оқушылардың адамгершілік тәрбиесі
Дамуды ... ... ... ... ... ... өзара ... ... ... ... ... ... мойындау
Баланы қабылдау
Қалыптасатын сапалар
Жоғары құндылық иесі
Мейірімділік
Сыпайылық
Адалдық
Табандылық
Еріктілік
Белсенділік

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Қиын оқушыға психологиялық мінездеме6 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Адамгершілік тәрбие7 бет
Кіші мектеп оқушыларын бейнелеу өнері шығармалары арқылы эстетикалық тәрбиелеу52 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларға бейнелеу өнері арқылы эстетикалық тәрбие беру жолдары37 бет
Мектепке дейінгі балаларды тәрбиелеудегі - сенсорлық тәрбиесі8 бет
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үдерісі66 бет
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеуін ұйымдастыру17 бет
Ғылымның қазіргі даму деңгейіндегі дидактика пәні және оның мақсаты туралы ақпарат4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь