Қылмыс субъектісі

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

1. Қылмыс субъектісінің ұғымы негізгі белгісі ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.1 Есі дұрыстық және есі дұрыс еместік белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.2 Қылмыс субъектісінің жасқа толу белгісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2. Арнаулы субъектісінің түсінігі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... .16

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Кіріспе
Бүгінгі таңда қылмыстылық проблемасы ерекше назарда деуге болады. Біздіңше, нақ осы мәселенің актуальділігі, ең алдымен, қылмыс жасаушыларды ғылыми тұрғыдан танып – білмейіңше қылмыстылықпен ықалды күрес жүргізу мүмкін емес екендігінде болып отыр. Соның ішінде «қылмыс субъектісі» проблемасы қылмыстылықтың мәнін түсінудің кілті болып табылады десек қателеспейтін сияқтымыз. Субъект жөніндегі мұндай аспектілерді Ю. Антонян, Ю. Блувштейн, Б. Волков, Б. Волженкин, А. Герцензон, П. Дагель, А. Долгова, И. Карпец, В. Кудрявцев, А. Лейкина, Г. Миньковский және тағы басқа ғалымдар өз еңбектерінде жан-жақты қарастырған болатын. Ал, қазақстандық ғалымдардың ішінде бұл мәселе төңірегінде Н. Абдіров, К. Бегалиев, У Жекебаев, Е. Қайыржанов, Ғ. Мәуленов, М. Рәрікбаев, М. Сейітжанов және тағы басқа ғалымдар өз еңбектерінде жазды.
Қылмыс субъектісі зерттеу барысында көптеген таласты пікір – тұжырымдар жасалғаны белгілі. Өйткені, біріншіден, бұл ұғымды жекелеп бөліп алып қарастыру дұрыс па деген сұрақ туады. Екіншіден, тағы бір мәселе қылмыс жасаған адам тұлғасы мен заңды сақтаушы адам тұлғасы арасында ерекшеліктер бар ма, деген сұрақ төңірегінде өрбиді.
“Қылмыс субъектісі” ұғымының мазмұның анықтау және ашу жөніндегі мәселе теориялық тұрғыдан қылымс социологиясы үшін маңызды болса, ал практикалық тұрғыдан – жалпы қылмыстылықтың, әсіресе, кәмелетке толмағандар қылмыстылығының алды – алу және ескерту үшін аса маңызды болып табылады. Жалпылай айтатын болсақ, “қылмыс субъектісі” ұғымы қылмыс жасаушы индивидтің жеке сипатын көрсететін категория ретінде таңылады. Алайда, қылмыс субъектісі - өз бойында тұлғаны сипаттайтын жалпы және жеке қасиеттерді үйлестіретін, әрі қайталанбайтын дара индивид. Сондықтан да қылмыс субъектісіне бір ғана өлшеммен қарауға болмайды.
Қорыта айтқанда, қылмыс субъектісі ретінде қылмыс жасағанға дейін қалыптасады. Сонымен бірге қылмыскер тұлғасы – бұл қылмыс жасаған адамның жеке сипатын көрсететін социологиялық категория, ал бұл ұғымның мазмұны тұлғаның тек теріс жағын ғана емес, сондай- ақ жағымды жақтарын да, тіпті тұлғаның криминогенді ерекшеліктерін және де оның қылмыстық әрекетіне қарама- қарсы тұратын және қарсылық көрсететін бүкіл жақсы қасиеттерін де міндетті түрде қамтуы қажет. Олай болса, біз, қылмыс жасаған адамның бойынан жеке және жалпы белгілеріне ие индивидті, қоғамның толық құқылы өкілін, біздің болсымыздың, өкінішке орай, көлеңке жағын ашатын адамды көруіміз қажет.
Өзінің тіршілік әрекетінде қылмыс жасаған адамды, оның тұлғасының қалыптасу процесін, оның әрекетіндегі қоғамға қарсы бағыттылықтың пісіп – жетелуіне жағдай жасайтын ішкі және сыртқы жағдайларды, әлеуметтік және психологиялық факторларды зерттеу – жеке қылмыстық әрекеттің себебін анағұрлым толық ашуға апаратын жолдардың бірі ғана емес, сонымен бірге жалпы қылмыстылықпен күрес жүргізудің бірден – бір тиімді жолы табылады.
Енді біздің бұл жұмыстағы басты мақсатымыз – қылмыс субъектісін терең, жан – жақты талдап, бұл жұмыстың тақырыбын кеңірек ашу.
Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін алдымызда міндеттер қою керек.
Курс жұмысын жазу барысында алдымызға қойылған міндеттер:
 Қылмыстық субъектісіне сипаттама беру;
 Қылмыс субъектісінің түрлерін терең зерттеу;
Мағынасын кең ашып көрсету.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Негізгі:
1. А.Н. Ағыбаев. Қылмыстық құқық жалпы бөлім Алматы “Жеті жарғы”, 2001 жыл.
Қосымша
1.Алауханов Е.О. Үмбетәлиев С. Рахметов С. “Қылмыс құрамы” “Өркениет” 2000 ж.
2. Прохоров В.С. “ Преступление и ответственность” Л., 1984г.
3. Қорғанбеков Т. “Қоғамға қатерлі қылмыс” // Правительственный вестник 6\2000- 42- 45 б.
4. А.Ещанов “Қылмысты алдын алудың кейбір аспектілері” // Заң 11\ 2003- 16- 17 б.
Нормативтік құқықтық актілер:
1. ҚР Қылмыстық кодексі 1997ж 16 шілде.
2. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі 1997ж 13 желтоқсан.
        
        Мазмұны:
Кіріспе……………………………………………………………………………4
1. Қылмыс субъектісінің ұғымы негізгі белгісі……………………...…….6
1. Есі дұрыстық және есі ... ... ... ... ... ... толу ... Арнаулы субъектісінің түсінігі және түрлері……..…………………….16
Қорытынды……………………………………………………………..………20
Қолданылған әдебиеттер………………………………………………..……..22
Кіріспе
Бүгінгі таңда қылмыстылық ... ... ... ... болады.
Біздіңше, нақ осы мәселенің актуальділігі, ең алдымен, қылмыс жасаушыларды
ғылыми тұрғыдан ...... ... ... күрес жүргізу
мүмкін емес екендігінде болып ... ... ... ... ... ... мәнін түсінудің кілті болып табылады десек
қателеспейтін сияқтымыз. Субъект жөніндегі мұндай аспектілерді Ю. ... ... Б. ... Б. ... А. Герцензон, П. Дагель, А. Долгова,
И. Карпец, В. Кудрявцев, А. Лейкина, Г. Миньковский және тағы ... өз ... ... ... ... Ал, қазақстандық
ғалымдардың ішінде бұл мәселе төңірегінде Н. Абдіров, К. ... ... Е. ... Ғ. ... М. ... М. ... және тағы
басқа ғалымдар өз еңбектерінде жазды.
Қылмыс ... ... ... ... ... ...
тұжырымдар жасалғаны белгілі. Өйткені, біріншіден, бұл ... ... ... ... ... па ... сұрақ туады. Екіншіден, тағы бір ... ... адам ... мен ... ... адам ... ... бар ма, деген сұрақ төңірегінде өрбиді.
“Қылмыс субъектісі” ... ... ... және ашу ... ... ... ... социологиясы үшін маңызды болса, ... ...... ... ... кәмелетке толмағандар
қылмыстылығының алды – алу және ескерту үшін аса маңызды болып табылады.
Жалпылай айтатын болсақ, ... ... ... ... жасаушы
индивидтің жеке сипатын көрсететін категория ретінде ... ... ... - өз ... тұлғаны сипаттайтын жалпы және жеке
қасиеттерді үйлестіретін, әрі қайталанбайтын дара индивид. ... ... ... бір ғана өлшеммен қарауға болмайды.
Қорыта айтқанда, қылмыс субъектісі ретінде қылмыс жасағанға дейін
қалыптасады. Сонымен бірге қылмыскер ... – бұл ... ... адамның
жеке сипатын көрсететін социологиялық категория, ал бұл ... ... тек ... ... ғана ... сондай- ақ жағымды жақтарын да, тіпті
тұлғаның криминогенді ерекшеліктерін және де оның қылмыстық ... ... ... және ... ... ... жақсы қасиеттерін де
міндетті түрде қамтуы қажет. Олай ... біз, ... ... адамның
бойынан жеке және жалпы белгілеріне ие индивидті, қоғамның толық құқылы
өкілін, біздің болсымыздың, өкінішке орай, ... ... ... ... қажет.
Өзінің тіршілік әрекетінде қылмыс жасаған адамды, оның тұлғасының
қалыптасу процесін, оның әрекетіндегі қоғамға қарсы бағыттылықтың ... ... ... ... ішкі және ... ... ... және
психологиялық факторларды зерттеу – жеке қылмыстық әрекеттің себебін
анағұрлым толық ашуға ... ... бірі ғана ... ... ... ... ... жүргізудің бірден – бір тиімді жолы табылады.
Енді біздің бұл жұмыстағы ... ...... ... терең,
жан – жақты талдап, бұл жұмыстың тақырыбын кеңірек ашу.
Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін алдымызда міндеттер қою ... ... жазу ... ... ... міндеттер:
▪ Қылмыстық субъектісіне сипаттама беру;
▪ Қылмыс субъектісінің түрлерін терең зерттеу;
Мағынасын кең ашып көрсету.
1. Қылмыс субъектісінің ұғымы негізгі ... ... ... қоғамға қауіпті іс-әрекет ... ... ... сол үшін ... ... көтеруге қабілетті адам
танылады. Қылмыстық кодекстің 4, 6, 7, - ... ... ... ... ... кодексінің күші ... ... ... ... аумағындағы
азаматтығы жоқ адамдарға, сондай – ақ шетелдіктерге қолданылады. Бұдан
туатын қорытынды, ... ... іс - ... үшін ... ... қана тірі адам - азамат тартылады. Заттар, жануарлар дүниесі, табиғат
күштері келтірген зиян үшін олар ... ... ... Егер ... ... ... ... пайдалану арқылы қасақана ... ... зиян ... онда ... ... ... өзі тартылады. Мысалы: қабаған итке адамды қасақана әдейілеп
қаптырса, онда сол адам ... ... дене ... келтіргені үшін
қылмыстық жауаптылық мәселесі қарастырылады, ал мұндай жағдайда ит қылмыс
субъектісі емес, қылмысты істеудің құралы ... ... – ақ ... ... – мекеме, ұйым кәсіпорын және басқа да
заңды ұйымдар ... ... ... танылмайды. Қайсыбір кәсіпорын,
мекеме, ұйымда еңбек қорғау ережелерінің елеулі бұзылуы үшін ... ... ... кәсіпорын емес, сол еңбек қорғау ережелерін
кінәлі түрде ... ... ... егер ... ... ... ... ұшыраса жауаптылыққа тартылады. Жаңа Қылмыстық кодекстің 14
– бабында (1 ... «есі ... осы ... ... ... тартылуға
тиіс» деп тура айтылған. Осыған орай, яғни қылмыс субъектісі болып тек қана
жеке тұлға – адам саналады. Бұл субъектінің ... ... ... ... заң ... ... ... істеген іс - ... бере ... және өзін - өзі ... ... бар ... яғни ... ... ғана тарта алады. Адам қоғамға қауіпті іс - әрекет ... ... іс - ... есеп бере ... яғни ... есі дұрыс емес
күйде істесе, онда ол ... іс - ... ... екі ... пен ... жоқ деп ... ... қауіпті іс -
әрекетін ұғынып, оның ... ... ... ... істеген есі
дұрыс адам ғана қылмыс үшін кінәлі деп танылады.
Керісінше, қоғамға қауіпті іс - әрекет істеген ... есі ... ... ... іс - ... ... өзіне есеп бере алмайтын, өз әрекетін
басқара алмайтын адам қылмыс субъектісі болып кез келген адам ғана ... есі ... адам ... Бұл ... ... ... ... болып
табылады.
Өзінің іс - әрекетін сезу, және оны басқара алу дені сау адамға ... ... ... ... ... Адам белгілі бір жасқа толған
кезде қалыптасқан ... ... ... өзін ... ... ... баға ... сол ортаға өзінің іс - әрекетінің пайда не ... ... ... ... байланысты іс - қимыл жасап құқық,
мораль нормалары арқылы тыйым салынғандарды істеу - ... ... ... бас тарту мәселелерін шешуге толық қабілетті ... ... ... педагог және заңгер мамандардың тұжырымына сәйкес мұнда
жас мөлшері 16 жасқа толған уақыт деп ... Осы ... ... жас ... ... қылмыстық заңға қайшы кез келген іс - әрекеті ... ... ... ... кодекстің 15 – бабында
көрсетілген кейбір қылмыстарды істегені үшін мұндай ... одан ... – 14 ... ... ... ... Яғни, қылмыстық заңда
көрсетілген белгілі бір жасқа толу қылмыс субъектісінің қажетті ... ... ... ... ... ... болып қылмыстық заңда
көрсетілген жасқа толған, есі дұрыс жеке адам саналады.
Қылмыстың субъектісі жалпы және ... ... екі ... ... ... заңда белпленген жасқа толу және жеке адам болу сияқты белгілер
барлық қылмыстарға тән, ... ... Бұл ... ... ... ... ... осы белплермен қатар жекелеген қылмыстың ... ... ... ... ... ... ететін адам қылмыстың
арнаулы субъектісі болып табылады. Мысалы: мемлекттік қызмет мүддесіне
қарсы қылмыстың ... ... ... мемлекеттік қызметшілер арқылы
істеледі. Бұл жерде мемлекеттік қызметші арнаулы ... ... ... ... ... сондықтан әскери қызметшілер де қылмыстың
арнаулы субъектісі болып табылады.
1.1 Eci ... және есі ... ... ... аталып кеткендей, қоғамға қауіпті іс - әрекет істегені үшін
есі дұрыс адам заң бойынша жауап беруге және жазалануға жасы ... ... ... субъектісі болып табылады. Eci дұрыс емес адамдар қылмыстың
субъектісі болып ... сол ... олар ... ... ... ... істеген іс - әрекеттері үшін қылмыстық жаза
болып табылмайтын медициналық сипаттағы мәжбүрлеу ... ... (ҚК 89, 95 – ... Адам қоғамға қауіпті іс -әрекетті істеген
уақытында өзінің мінез – құлқының қоғамға қауіптілігін ... ... өзі ... іс - ... ... ... ... ол есі дұрыс адам деп
саналады. Бұл - есі ... ... ... ал екінші белгісіне
адамның қоғамға қауіпті іс - әрекетін істеген уақытта ... іс ... ... ... және оны ... қабілетінің болуы қылмыстық
құқықтағы кінә туралы түсінікпен тығыз байланысты. Яғни, қоғамға қауіпті ... ... ... ... оны ... ... кінәнің бір түрі
қасаақаналық немесе абайсыздық болуы ... ... кінә ... ... ... алғышарты болып табылады. Өз әрекетінің мәнін
түсінбейтін және өзін - өзі ... ... жоқ ... кінә ... сол ... олар ... ... тартылмайды. Қылмсытық
кодекстің 1.6 - бабында есі дұрыс еместіктің түсінігі берілген. Онда:
1. Осы Кодексте көзделген қоғамдық қауіпті ... ... ... ... емес ... ... яғни ... психикалық ауруы, психикасының
уақытша бұзылуы, кемақылдығы немесе ... өзге де ... ... өзінің іс - әрекетінің (әрекетсіздігінің) іс
жүзіндегі ... мен ... ... ... алмаған немесе оған
ие бола алмаған адм қылмыстық жауапқа тартылуға тиіс емес.
2. Есі дұрыс емес деп ... ... сот осы ... ... сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдануы мүмкін, -делінген.
Есі дұрыс еместіктің ұғымын ашып көрсеткенде қылмыстық құқық ғылымы екі
белгіні: ... ... және ... (психологиялық) белгіні
қолданады. Заңдылық белгі бойынша сот қоғамға қауіпті іс - әрекетті ... ... іс - ... есеп бере алатынын және оны істегенде өзін
басқара алатынын анықтайды.
Медициналық (биологиялық) ... ... ... ... ... адамның ауырлық жағдайына байланысты болған қабілетсіздігінің
себебі ... ... кез ... ... жағдайы оны есі дұрыс емес
деп тануға ... ... сол ... ... ... ... іс ... нақты дұрыс бағалауға бөгет жасайтын аурулар ғана оны есі ... деп ... ... ... ... ... ... міндетті түрде
заңдылық белгімен қабаттасуы ... Тек осы екі ... ... ... ғана адам есі ... емес деп ... ... Медициналық белгінің
түсінігі сот -психиатрия ғылымы белгіленген ... ... ... ... есі ... ... ... осы ережелерді басшылыққа
ала отырып, өз ерекшеліктеріне сәйкес түсіндіреді.
Медициналық белгілерге қылмыстық заңда төрт түрлі ауру ... ... ... ауру. Бұл ауруға жазылмайтын немесе жазылуы өте
қиын, ауырлық ... ... ... ... ... Бұған:
шизофрения, желікпе, депрессиялық есаландық, ми мерезінің салдарынан
үдемелі сал ауруына шалдығу, кәрілікке байланысты дамыған ... ... ... ... ... ... жататындар: алкогольдіқ есаландық,
паталогиялық маскүнемдік, белая горячка т.б. аурулары. Бұл аурулар тез
пайда болады, емделген жағдайда артынан жазылып ... де ... ... Бұл - ... ақыл – ой ... ... ... Мұндай аурулар тұрақты туа біткен ауыр ... ... ... ... ... әсерінен пайда болады.
Кемақылдықтың үш түрі бар. Дебильдік (жеңіл ... ... ... ... ... ... ... өзге де дертке ұшырауы. Бұл сырқаттағы күйге ... ... ... ... бірақ адам психикасының
бұзылуына әсер ететін әр түрлі аурулар жатады. Бұған әр ... ... ... ... сандырақ күйге түсуі, ауыр жарақаттан пайда
болған ми ісігі ... ... ... ... ... ... (психологиялық) белгі адамның өзінің істеген әрекетіне есеп
бере ... ... ... немесе өзінің әрекетін басқара
алмауынан (еріктілік кезеңнен) тұрады. Интеллектуалдық кезеңнің мазмұнына
адамның өзінің ... іс - ... шын ... ... оның қоғамға қауіпті мәнін яғни, қоғам, басқалар үшін өз
мінез - құлқының зияндылығын сезбейтінін көрсетеді. Ақыл - ... ... ... ... ... адамның өзінің іс - әрекетін басқара
алмайды. Кейде адам ... ... ... ... аурулық жағдайына
байланысты өзін басқара алмайтын кезеңдер де болады. Мысалы: ... ... ... өзіне жедел жәрдем көрсетуші медицина қызметкеріне
шабуыл жасап, одан наркотикалық зәрі бар нәрсені тартып алуда өз ... ... ... ... ... та наркотикалық тәуелдіяікке
байланысты ... ... ... ... ... өзін - ... басқаруға қабілеті болмайды. Адамды есі дұрыс емес деп тану үшін
сот психиатриялық сарапшының ... ... Есі ... емес деп танылған
медициналық белгінің нышандарының кем дегенде ... және ... ... ... ... ... екеуінде
немесе аурулық жағдайдың кейбіреулері үшін тек қана ... ... ... Осы екі ... ... болғанда ғана есі дұрыс еместіктің
мәселесі шешіледі. Белгіленген тәртіппен есі ... емес деп ... ... субъектісі болып табылмайды, демек, бұл оның іс - әрекетінде
қылмыс құрамының жоқ екендігін ... ... ... 17 - ... ... есі ... күйінде қылмыс істеген, бірақ сот үкім
шығарғанға дейін өзінің әрекеті жөнінде ... есеп беру ... ... ... ... айырылып қалған, есі ауысу дертімен ауырып
қалған адамды жазаға тартпау ... ... Есі ... адам ... ... ... мақсаттары мен мазмұнын дұрыс ... сот ... ... ... ... есі ауысуы
уақытша деп танылса, іс өндірістен тоқтатылады да, ... ... ... ... ... ... еріксіз емдеу шаралары қолданылуы
мүмкін. Ал уақытша есі ауысу дертінен айыққаннан кейін ... ... ... 18 – ... мас күйінде істеген қылмыс үшін жауаптылық
қарастырылған. Осы бапқа сәйкес қылмысты мас күйінде істеген адам ... ... ... ... да ... ... пайдаланудың
нәтижесінде) қылмыстық жауаптылықтан босатылмайды. Демек, мұндай ... ... іс - ... үшін ... ... ... Мастықтың
екі түрі бар: физиологиялық және патологиялық мастық.
Физиологиялық мастыққа күнделікті кездесетін мастық жатады. Мұндай
жағдайда ... ... ... есі ... емес адамның қатарына жатқызуға
әсте болмайды.
Патологиялық ... ... ... ... ... ... заттарды үнемі пайдаланудың салдарынан дертке ұшырап, соның
әсерінен өзінен іс - ... ... есеп ... ... өзін - өзі ... ... жатады. Сот - психиатриялық сарапшының қорытындысына
сәйкес, мұндай адамдар есі ауысқан деп танылуы мүмкін. Сондай ... ... ... ... ... қолданылады. Ал айыққаннан соң
өзінің істеген қылмысы үшін ... ... ... ... ... мас болудың себебі, мастықтың дәрежесі және оның қылмыс
істеуге ықпалы есепке алынады. Қайсыбір жағдайларда сот ... мас ... ... ... ... мән - жай деп ... да, танымауы да
мүмкін (ҚК 54 -бабы, 1 -бөлігі, «м» тармағы және ... ... ... ... толу ... атап өткеніміздей, қылмыстың субъектісі ... ... ... ... есі ... адам ... ... қылмыстық жауапқа
тартудың ең негізгі шарттарының бірі оның ... ... ... ... Өте жас ... қылмыстың субъектісі бола алмайды. Өйткені, олар
өздерінің тым жастығына сәйкес жеткілікті жағдайда өздерінің ... ... іс - ... жауап бере алмайды және өздерінің қылықтарын
басқара алмайды. Сондықтан ... заң өзі ... ... жасқа
толмаған жасөспірімдерді қылмыстық жауапқа және ... ... ... ... ... жас мөлшері және оларды қылмыс субъектісі
деп тану мәселесі. Қылмыстық кодекстің 15 - ... ... ... Осы
бап бойынша қылмыстық жауапқа қылмыс істеген уақытқа дейін он алты ... ... ... жасаған кезде он төрт жасқа толған адамдар кісі ... - бап), ... ... ауыр зиян келтіргені (103 - ... мән – ... ... ... ... орташа ауырлықтағы
зиян келтіргені үшін (104 - бап, 2 - бөлігі), зорлағаны (120 - ... ... ... ... (121 - бап), ... ұрлағаны (125 -
бап), ұрлық жасағаны (175 - бап), кісі тонағаны (178 - бап), ... (179 - бап), ... ... (181 - бап), ... мән - ... автомобильді немесе өзге де көлік ... ... ... ... иеленгені (185 – баптың 2-3-4 бөліктері), ауырлататын мән -
жайлар кезінде мүлікті қасақана жойылғаны немесе бүлдіргені (187 -баптың 2
-3 ... ... (223 - бап), ... ... алу (242 - бап), ... жарақты, оқ - дәріні, жарылғыш заттар мен жарылғыш құрылғыларды ... ... ... (225 ... ... мән ... ... (257 -
баптың 2-3 бөлігі), вандализм (258 - бап), ауырлататын мән - жайлар кезінде
қайтыс болған адамдардың мүрдесін және ... ... ... ... - бап, 2 - ... ... құралдары немесе қатынас құралдарын
қасақана жарамсыз еткені (299 - бап), үшін ... ... ... тиіс.
Бұл тізбекте келтірілген қылмыстар тізбегі тұжырымды, оны кең мағынада
талқылауға болмайды. Осы көрсетілген қылмыстардың қоғамға қауіптілігін ... ... ... адам ... өз ... есеп ... сол ... де
заң шығарушы көрсетілген қылмыстар үшін жауаптылықты 14 ... ... ... ... отыр ... заң ... жауапқа 16 жастан, ал кейбір заңда ... ... түрі үшін 14 ... тартылатынын белгіленімен,
кейбір әрекеттің мәнінің ерекшелігіне және субъектінің ерекше ... ... ... субъектісі болып, жасы кәмелетке толған
адамдар ғана тартылады. Мысалы: кәмелетке толмаған адамды ... ... - 131 - бап, ... қылмыстарда (16 -тарау) қылмыстың субъектісі
болып тек жасы 18 - ге толған ... ғана ... ... ... толғандардың жасы, туған жылы, айы - күні дәлме - дәл анықталуы
қажет. Адамның ... бір ... (14, 16, 18, 25) ... дәл ... ... одан ... тәуліктен бастап есептелінеді. Кәмелетке толмағандардың
жасы сот ... ... ... ... ... ... күні ... сол аталған жылдың соңғы айының соңғы күні 31 желтоқсан)
танылады.
Кәмелетке толмағандар жөніндегі істерді қарағанда соттар айыпкердің
кім ... оның ... және өмір сүру ... ... ... ... ... мен жағдайын толық есепке ала отырып, оларға
тәрбиелік сипаттағы шараларды қолдануды немесе жаза ... ... ... ... ... ... 1993 жылдың 24 маусымындағы
«Жаза тағайындағанда соттардың заңдарды дұрыс ... ... ... ... ... ерекше назар аударылған. Онда «Егер қоғамға
онша зиянды емес қылмыс жасаған он сегіз жасқа ... ... ... ... - ақ ... ... деп ... сот ондай адамға қылмыстық
жаза болып табылмайтын басқа шараларды қарастырады. Жасөспірімдер жөніндегі
істі қарағанда сот ... жеке ... ... ... олардың
өмір сүру және тәрбиелілік жағдайларын, қылмысты істеуінің себептері мен
оған әсер еткен мән - ... ... ... қылмысқа итермелеудегі,
тартудағы әсерін анықтаумен бірге оларға жаза тағайындауда ... ... ... ... да ... ... - ... кәмелетке толмаған адам осы ... ... ... ... көзделген жасқа толса, бірақ психикасының бұзылуына байланысты
емес психикалық даму жағынан артта қалуы салдарынан кішігірім немесе орташа
ауырлықтағы ... ... ... өзінің іс - ... іс ... ... мен ... ... ... ... алмаса не оған ие бола алмаса, қылмыстық жауапқа тартылуға
тиіс емес (15 - бап, 3 - ... ... ... ... мен ... ... ерекшеліктері. Қылмыстық кодекстің 4 бөлімінде (78 - ... ) ... ... Арнаулы субъектісінің түсінігі және түрлері.
Кейбір қылмыстық құрамдар үшін қылмыстың субъектісі ... ... ... ... ... толу ... ... құрамдарға
субъект болу үшін осы көрсетілген белгілердің үстіне басқа да қосымша
белгілер болуы ... ... ... ... референдум құжаттарын
бұрмалау және дауысты қате есептеу қылмысының (147 - бап) ... ... қана осы ... арнайы көрсетілген - арнаулы адамдар ғана бола алады.
Мемлекттік құпияны (172 - бап) ... ... ... тек сол ... ... адам ... ... заңцарды бұзудың (148 - бап)
субъектісі болып лауазымды адам танылады. ... ... ... сол, ... ... ... ... лауазымы, белгілері жоқ
кез келген адам істей ... ... ... сайлау комиссиясының
мүшелері, лауазымды адамдар немесе ... ... ... ... ... ... арнаулы субъектісі егеніміз субъектінің жалпы
белгімен (есі дұрыстық, белгілі бір жасқа толу) бірге Қылмыстық кодекстің
Ерекше бөліміндегі тиісті ... ... ... ... ... ... ... .
Қолданылып жүрген қылмыстық заңда қылмыстың арнаулы субъектісі туралы
жалпы ұғым берілген. ... ... ... ... белгілер
Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті қылмыстық - ... ... ... ... заң шығарушылық арнаулы субъектісі бар қылмыстық -
құқықтық нормалары жеке тарауларға біріктірілген, сондай - ақ ... ... ... нақты нормаларында арнаулы ... ... ... ... ... ... ... мұндай екі түрлі тараудың аты көрсетілген: 13 ... ... ... ... ... қылмыстар және 16 - тарау әскери
қылмыстар. Мемлекеттік қызмет мүддесіне қарсы ... ... ... қылмыстарды тек қана мемлекеттік ... ... иесі ... болып тағайындалған адамдар ғана қызмет бабын пайдалану арқылы
істей алады. Санатқа жатпайтын адамдар ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Әскери қылмыстардың
субъектісі болып тек қана әскери қызметшілер, ... ... ... ғана ... ... ... субъектінің белгісі Қылмыстық
кодекстің Ерекше бөлімінің нақты нормаларында ... ... ... ... ... ... ... негізінде
анықтауға болады .
Мысалы: Қылмыстық кодекстің 118 - бабы науқасқа көмек көрсетпегені
үшін қылмыстық жауаптылық ... Ол ... ... ... ... ереже
бойынша көмек көрсетуге міндетті адамның» деп көрсетілген. Тиісті заң ... ... ... ... және ... қызметкерлері, дәрігер,
акушер, фельдшер, медбикелер, адамдарға кез келген кезде жәрдем ... ... ... жолымен біз бұл жерде қылмыстың арнаулы
субъектісіне тән белгіні анықтаймыз. Кейбір ... ... ... субъектісін анықтау үшін заң шығарушы белгілі бір мемлекеттік жүйе
қызметкерлеріне тән ... ... ... ... ... ... 15 - тарауы бойынша сот
төрелігіне және жазалардың орындалу тәртібіне ... ... ... ... қоса осы органның лауазымды адамдарының анықтаушы,
тергеуші, прокурор, судья - істейтін қылмыстары туралы көрсетіп, ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық құқығы бойынша
қылмыстың субъектісі болып Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай ... ... және ... жоқ ... (6, 7 - бап) танылады. Арнаулы
субъектілі қылмыстарды қылмысқа бірге қатысып істегенде оның ... қана ... ... ал ... ... жай ... ... Арнаулы
субъект мынадай белгілері бойынша топтастырылады.
1. Мемлекеттік құқылық ... ... ... ... ... және ... жоқ адам (ҚК, 165,
166 - баптары).
2. ... ... ... ... ... қарай еркек (120
, 121 - бап), әйел (121 - бап), Жас ... (131, 132 - ... ... ... ... бойынша: Ата - аналар (ҚК 136 ... ... (140 - бап), ... (139 - бап), ... ... ЖҚТБ, соз ауруларымен ауратын адамдар (116, 115 - баптар).
4. Әскери ... ... ... ... ... ... ... (326 - бап), әскери қызметкерлер және әскери қызмет
атқаруға міндеттілер (366 - 393 - ... ... ... ... ... (307, 308, 309, 310, 311, 312, ... 315, 316 - ... Арнаулы мемлекеттік жүйелерде лауазымдық жағдайына байланысты қызмет
атқарғандар - прокурор, судьялар (339, 365 - бап).
7. Кәсіби міндетіне ... ... (144 - бап), ... ... 114 - ... ... ... немесе жұмысының мәніне қарай қызмет не ... ... ... ... мемлекеттік құпияны жариялау (172
-бап), ... су, кеме және әуе ... ... (295 - ... ... ... (147 - бап), сауда ... - ... ... ... алдындағы борышының мәніне ... : ... ... (352 -бап ... ... ... ... ерекше жағдайларына байланысты ... ... ... ... адам (119 - ... сол ... ... немесе басқа тәуелді болуы (102
- бап, 2 бөлігі).
11. Адамның бұрынғы ... ... жат ... ... әрекетсіздігін
сипаттайтын белгілері бойынша бұрын адам өлтірген адамның ... (96 - бап, 2 - ... «н» ... ... ... адам
(117 - бап, 3 - бөлігі).
Қорытынды.
Қорытындылай келсек қылмыстың субъектісі деп - қоғамға қауіпті іс ... ... және ... ... сол үшін ... ... көтеруге
қабілеті адамды айтамыз.
Қылмыстық кодекстің 4, 6, 7 - ... ... сай ... ... ... күші ... Республикасының
азаматтарына, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... - ақ шетелдіктерге қолданылады. Бұдан туатын қорытынды,
қоғамға қауіпті іс - әрекет үшін қылмыстық жауаптылыққа тек қана тірі ... ... ... жануарлар дүниесі, табиғат күштері келтірген
зиян үшін олар қылмыстық жауапқа ... яғни бұл ... ... ... ... Егер адам ... ... табиғи күштері
пайдалану арқылы қасақана немесе абайсыдықпен басқаға зиян келтірсе, ... ... сол ... өзі ... ... ретінде тек жеке тұлғаларды тану – заңды тұлғалар
, яғни мекемелер , кәсіпорындар , ... , ... , ... қылмыс субъектісі бола алмайды деген мағына береді.
Қылмыс субъектісінің қажетті нышандарының бірі – ... ... ... дұрыстығы. Есі дұрыстық – қылмыстық заңда көзделген қоғамға
қауіпті ... ... ... ... өз ... ... жүзіндегі сипаты және қоғамға қауіптілігін ұғынып , соған ие ... Есі ...... ... ... ... және оны
жазалаудың қажетті шарты болып табылады.
Қылмыс субъектісінің есі дұрыстықтан басқа міндетті нышандарының
бірі – ... ... ... ... ... ... жасқа толуы. Өз іс-
әрекетін дұрыс бағалау , жасаған әрекеттің әлеуметтік маңыздылығын ұғыну ... ие болу ... ... бір ... ... болады , ол кезде адам
есейеді , ... ... , ... ... ... жетпегендерде (14
жасқа) мұндай қасиеттер болмайды , сондықтан олар қылмыс субъектісі деп
танылмайды.
Қылмыстың арнаулы ... ...... ... (есі ... , ... бір ... толу) қоса Қылмыстық
кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті ... ... тағы да ... бар , ... ... срл ... ... мүмкіндігі бар
адам. Арнаулы субъектілердің жауаптылығы көзделген қылмыс құрамдары арнаулы
субъектісі бар құрымдар деп ... ... А.Н. ... ... ... жалпы бөлім Алматы “Жеті жарғы”,
2001 ... Е.О. ... С. ... С. ... ... ... ... Прохоров В.С. “ Преступление и ответственность” Л., 1984г.
3. ... Т. ... ... ... // ... 6\2000- 42- 45 ... ... “Қылмысты алдын алудың кейбір аспектілері” // Заң 11\
2003- 16- 17 б.
Нормативтік құқықтық актілер:
ҚР Қылмыстық ... 1997ж 16 ... ҚР ... іс жүргізу кодексі 1997ж 13 желтоқсан.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыс субъектісі туралы17 бет
Қылмыс субъектісінің түсінігі және белгілері14 бет
Қылмыстық заң субьектісі19 бет
Қылмыстық субъектiсiнiң түсiнiгi29 бет
Қылмыстың субъектісі18 бет
Қылмыстың субъектісі бойынша саралау14 бет
Контрабанданы үшін қылмыстық жауаптылық78 бет
Контрабанданың түсінігі, түрлері72 бет
Қылмыс және қылмыстық құқық жайлы93 бет
Қылмыс құрамы49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь