Тауарлы материалдық қорлар сипаттамасы

Кіріспе

І тарау. ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР сипаттамасы
1.1. ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР, олардың түрлері, бағалануы
1.2. Материалдық қорлар қозғалысының құжаттық рәсімделуі
1.3. Материалдық қорлар қоймадағы есебі

ІІ тарау. ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР есебін ұйымдастыру
2.1. ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР бухгалтериядағы есебі
2.2. Кейбір ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР.ң есепке алу ерекшеліктері
2.3. ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР.ң түгендеу және есеп беруде ашып көрсету
2.4. Өндіріс есебі

Қорытынды

Әдебиеттер тізімі
Көсіпорындар мен ұйымдардың қызметі барысында өздерінің өндірген дайын бұйымдары, сату үшін сатып алған тауарлары, сатып алған бірақ әзірге ұйымға келіп түспеген тауарлары (жолдағы тауарлар), аяқталмаған он-діріс, басқаларға корсеткен қызметтері, сондай-ақ жұмыстарды орындау және қызметтерді көрсету барысында пай-далануға арналған қосалқы бөлшектері, отындары, ыдыс және ыдыстық материалдары, жартылай фабрикаттар және басқа да материалдары сол ұйымның тауарлық-материалдық қоры түріндегі ағымдағы активі болып табылады.
Олардың өндіріс құралдарынан өзгешелігі, өндіріс құралдары шаруашылық үдерісіне (процесіне) ұзақ уақыт қатысып, өздерінің табиғи пішінін сақтай отырып өндірілетін өнімге оз құнының бір бөлігін қосып отыратын болса, еңбек заттары өндірісте пайдаланылған кезде өздерінің бастапқы құнын түгелдей өндірілетін өнімге ауыстырады. Шығарылатын өнімнің, атқарылатын жұмыстың өзіндік құнының көп бөлігі еңбек заттарының құнынан тұрады. Сонымен қатар еңбек заттары өндірістік қор болып табылады.
1. Дайындалған, келіп түскен және өндіріске немесе сыртқа босатылған материалдарды уақытында есептеп, кіріске алу немесе есептен шығару.
2. Материалдардың қоймада және тасымалдау кезінде түгел сақталуын бақылау.
3. Материалдық қорлар қалдығының белгіленген мөлшерден артып немесе төмендеп кетпеуін бақылау.
4. Материалдарды өндірісте пайдаланған кезде олардың техникалық жолмен анықталған мөлшерін және тұтыну мөлшерінің қорын анықтау.
5. Материалдардың өндірісте ұтымды пайдаланылуын бақылау.
6. Дайындалған материалдардың өзіндік құнын анықтап және олардың жоспарлы есептеу бағасынан айырмашылығын тауып, пайдаланылған материалдар құнын әр объектінің шығынына қосу.
Жақсы және дұрыс ұйымдастырылған есеп материалдардың түгел сақталуына, үнемді пайдаланылуына көмегін тигізеді. Материалдардың түгел және дұрыс сақталуы, сондай-ақ ұтымды пайдаланылуы, жұмсалуы үшін алдын ала мыналарды жасау қажет:
тиісті түрде жабдықталған материалдық-қорларды сақтайтын қойма немесе бөлме болуы қажет және болмелердің әрқайсысы материалдардың белгілі бір түрін сақтауға арналған болуы керек;
- материалдар қойманың әр бөлігінде өздерінің түрлері, сорттары, олшемдері бойынша керекті кезінде тез алуға және босатқаннан кейінгі кезде қалдығын тексеруді қамтамасыз ететіндей етіп орналастырылуы керек.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың әкімшілігі материалдарды сақтайтын жерді таразымен, өлшеу аспаптарымен және ыдыстармен жабдықтап және оларды жиі тексеріп, дұрыстығын қадағалап отыруы керек. Ұйымның басшысы материалдарды қабылдайтын және босататын адамдардың топтарын белгілеп, олармен материалдарға жауапкершілік туралы шарт жасайды. Сондай-ақ кәсіпорын басшысы материалдарға жауапты адамдарды жұмысқа алу, жұмыстан босату барысында ұйымның бас бухгалтерімен алдын ала келісіп отыруы қажет. Материалдарды кіріске алу және қоймадан босату құжаттарына қол қою құқығына ие болған қызмет иелсрінің тізімін белгілеу кәсіпорын басшысының немесе ол сенім білдірген адамның жұмысы болып табылады.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы " 2002 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының №309-11 заңы.
2. Қазақстан Республикасы Првзидентінің "Қазақстан Республи-
касындагы аудиторлық қызмет туралы " 1998 жылгы 20 қарашадағы №20 заң күші бар жарлыгы (2001 жылгы 15 қараишдағы өзгертулер және толықтырулармен).
3. "Салық жоне бюджвткв төленетін басқа да міндетті тәлемдер
туралы " 2001 жылгы 12 маусымдагы №209-11 Қазақстан Республикасының салык, кодексі.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің "Акционерлік қогамдар
туралы " 1998 жылгы 10 шілдедвгі №2811 заң күші бар жарлыгы.
5. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Қазақстан Республикасының
Ұлттық комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
6. Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары. (аудармашы
Тарусина В.И.), - М., 1998.
7. Халықаралық бухгалтерлік есеп және аудит стандарттары.
(құрастырушы Рапопорт М.М.), — М., 1992.
8. Бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспары. Қазақстан
Республикасы қаржы министрлігінің 2002 жылгы 18 қыркуйектегі
№438 бұйрыгымен бекітілген.
9. Андреев В.Д. Практический аудит. — М.: Экономика, 1994.
10. Андросов А.М. Бухгалтерский учет. — М.: Финансы и статис-
тика, 1996.
        
        Мазмұны
|Кіріспе |3-4 ... ... |5 ... ... ... ... ... сипаттамасы | ... ... | ... ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР, олардың түрлері, бағалануы |9-15 ... | ... ... ... ... құжаттық рәсімделуі |15-16 |
|-------------------------------------------------------------- | ... ... ... ... ... |17 ... ... |17-19 ... ... ... ... ... есебін ұйымдастыру | ... |
|- | ... ... ... ... ... есебі |24-26 ... |27 ... ... ... ... ... есепке алу |28-29 |
|ерекшеліктері |30 ... | ... ... ... ... ... және есеп ... | ... ... ... | ... ... ... ... | ... | ... | ... ... | ... ... | ... | ... | ... ... | ... мен ... қызметі барысында өздерінің өндірген дайын
бұйымдары, сату үшін сатып алған тауарлары, сатып алған бірақ әзірге ұйымға
келіп түспеген ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ жұмыстарды ... ... ... ... ... ... қосалқы бөлшектері,
отындары, ыдыс және ыдыстық материалдары, жартылай фабрикаттар және ... ... сол ... ... қоры ... ағымдағы
активі болып табылады.
Олардың өндіріс құралдарынан өзгешелігі, өндіріс құралдары шаруашылық
үдерісіне ... ұзақ ... ... ... ... ... ... өндірілетін өнімге оз құнының бір бөлігін қосып отыратын ... ... ... ... ... ... бастапқы құнын
түгелдей өндірілетін өнімге ауыстырады. Шығарылатын өнімнің, атқарылатын
жұмыстың ... ... көп ... ... ... ... ... қатар еңбек заттары өндірістік қор болып табылады.
Дайындалған, келіп түскен және өндіріске немесе сыртқа босатылған
материалдарды уақытында есептеп, кіріске алу ... ... ... ... және ... кезінде түгел сақталуын бақылау.
Материалдық қорлар қалдығының белгіленген мөлшерден артып немесе төмендеп
кетпеуін бақылау.
Материалдарды өндірісте пайдаланған ... ... ... ... ... және ... мөлшерінің қорын анықтау.
Материалдардың өндірісте ұтымды пайдаланылуын бақылау.
Дайындалған материалдардың өзіндік құнын анықтап және ... ... ... ... ... пайдаланылған материалдар құнын әр
объектінің шығынына қосу.
Жақсы және дұрыс ұйымдастырылған есеп материалдардың түгел сақталуына,
үнемді пайдаланылуына көмегін ... ... ... және дұрыс
сақталуы, сондай-ақ ұтымды пайдаланылуы, жұмсалуы үшін алдын ала ... ... ... ... материалдық-қорларды сақтайтын қойма немесе
бөлме болуы қажет және болмелердің әрқайсысы материалдардың ... ... ... ... ... ... ... қойманың әр бөлігінде өздерінің түрлері, сорттары,
олшемдері бойынша керекті кезінде тез алуға және босатқаннан ... ... ... ... ... етіп ... мен ұйымдардың әкімшілігі материалдарды сақтайтын жерді
таразымен, өлшеу аспаптарымен және ... ... және ... ... ... қадағалап отыруы керек. Ұйымның басшысы материалдарды
қабылдайтын және босататын адамдардың топтарын ... ... ... ... шарт ... ... ... материалдарға жауапты адамдарды жұмысқа алу, жұмыстан босату
барысында ұйымның бас ... ... ала ... ... ... ... алу және қоймадан босату құжаттарына қол қою ... ... ... иелсрінің тізімін белгілеу кәсіпорын басшысының немесе ол
сенім ... ... ... ... ... ... ... және ұтымды ұйымдастыру үшін мыналар
керек:
материалдардың бірыңғай номенклатурасы ... есеп ... ... ... ... дәл жүйесін белгілеу және материалдарды есепке. алу
мен ... ... ... ... сақтау;
бірыңғайланған алғашқы есеп құжаттары нысандарының түрлерін белгілеу және
олармен ұйымның барлық болімін қамтамасыз ету.
Сонымен қатар ... ... ... пайдалану үшін ондіріске
босату және басқа жаққа берілетін мөлшерін белгілеп, ... ... ... ... тәртіп бойынша материалдардың қалдығын жаппай
түгендеу, бақылау арқылы ... және ... ... дер ... ... ... ... тарау. Тауарлық-материалдық қорлар сипаттамасы.
1.1. Тауарлық-материалдық қорлардың олардың түрлері, ... ... ... емес. Олардың бір-бірінен өндірісте атқаратын
міндеттеріне қарай, сондай-ақ физикалық және ... ... ... ... бар. ... да ... ... дұрыс
ұйымдастырудың ең басты мәселесі — оларға экономикалық ... ... ... ... табылады. Өздерінің өзгешсліктері мен өнім дайындауда
атқаратын міндеттеріне қарай материалдар:
шикізат;
негізгі материал;
көмекші материал;
жартылай ... және тағы да ... ... ... мен ... ... өнімнің құрамына кіріп
оның материалдық негізін жасайды.
Шикізаттар деп ... ... ... ... заттарды атайды.
Бұлардың құрамына кен ... ... пен ауыл ... ... өнімдері — мұнай, кен, мақта, жүн, тері, ағаш және
тағы да басқа материалдар жатады.
Негізгі материалдардың қатарына ... ... ... ... ... ... — ұн, ... кірпіш және тағы да басқалар жатады.
Өндірістік үдерістің бір сатысынан толық өтіп әрі қарай өңдеуді ... ... ... ... деп ... ... бұл
түрін әрі қарай өңдеу арқылы дайын бұйымдар алынады. Олардың ... ... оны сол ... ... болады. Бұндай жағдайда
жартылай фабрикатты сатып алған ... оны әрі ... ... Сондықтан да
әрі қарай өңдеуге арналған ұйымның өзінің өндірген немесе басқалардан сатып
алған заттары еңбек ... ... ... ... ... ... ұйымдарында — бетон және ағаш бұйымдарын, металлургияда —
шойын мен ... ... ... және ... ... ... ... негізін салатын
немесе өнімді жасап шығаруда оның компоненті болып табылатын ... мен ... ... алады. Бұл жерде сондай-ақ ... ... ... ... ... және ... процесіне
септігін тигізетін кемекші материалдар да есепке алынады.
"Сатып алынған жартылай ... және ... ... және ... ... ... алынған жартылай фабрикаттар
және өндірілген өнімді құрастыру үшін ... ... ... ... ... ... өндеуге кеткен шығындар есепке алынады.
"Отын" мұнай өнімдері, қатты және ... да отын ... ... ... және ыдыс ... ыдыстың барлық түрі (цистернаны,
бочкілерді, флягтарды қоспағанда) және ыдысты жөндеуге арналған материалдар
есепкеалынады.
"Запас бөлшектер" жөндеуге және ... ... ... ... агрегаттар, аккумуляторлар, дөңгелектер т.б.)
арналған запас бөлшектер есепке алынады.
"Басқа да ... ... ... ... ... ... құралды жою барысында ... ... және ... ... ... материалдар" шотында сыртқа өндеуге берілген
материалдардың және өндеуден алынған ... ... ... енгізілгені
есепке алынады.
"Құрылыс материалдары" құрылыс бөлшектерін, монтаждау жұмысын ... ... ... ... ... ... есепке алады.
Әрбір шаруашылық жүргізуші субъектілер қажеттігінше әрбір шоттар
бойынша субщоттар және материалдық есебі бойынша ... ... аша ... ... ... өзіне жатпайтын материалдарды, баланстан тыс
шоттарды есепке алады (002, 003).
Материалдардың есебін ұйымдастырудың ... алғы ... ... ... болып табылады.
Тауарлы-материалдық қорларды бағалау кезінде неғұрлым арзан өзіндік
құнымен, не таза құнымен ... ... бар ... ... ... ... жекелей, әлде толыктай ескіруі немесе
олардың бағасынын ... яғни бір ... ... өзіндік құнының
деңгейіне келтіру мүмкіндігі болмаған жағдайда, өзіндік құнның орнына ... ... ... мүмкін.
Шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай шикізаттар, отын, қосалқы
бөлшектер және басқа босалқы материалдар ... ... ... ... құнымен көрсетіледі. Осы баға ... ... ... де ... ... ... есеп бағасымен
(келісімді немесе жоспарланған - есеп бағасы) көрсетіледі.
Егер субъект материалдық кұндылықтарды келісімді бағасымен ... онда ... ... ... ... КДШ ... мүмкін. КДШ құрамына
теміржол тарифі, су фрахты, автомобиль, ұшақтар және басқа да ... ... ... ... ... ... ... кіреді;
жабдықтаушылардың теміржол және басқа көлік мекемелерінің ... ... ... алу және дайындауға байланысты ... ... ... ... ... жұмыскерлерінің еңбек
ақысынан басқа тиеу, түсіру және қаттау шығындары; жабдықтаушы, делдал
мекемелерге төленген ... ... және ... алумен тікелей
байланысты басқа шығындар жатады.
Сауда шегерімдері, артық төлемдер және ... да ... ... аныктаған кезде шегеріледі. Тауарлы-материалдықзапастардыңтаза
сату қүнын шығару үшін олардың жай ... ... ... ... сату мен комплектацияға кеткен шығынын алып тастағанға
тең. Өзіндік құн мынадай себептер бойынша ... ... ... онда
тауарлы-материалдық запастардыңтаза сату құны пайдаланады:
осы тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... ескірген;
олардың сату құны төмендеген.
Мысал. "Шығыс" ААҚ аяқ ... ... ... сары ЦЛ ... тапсырыс берген, оның 1дм2 90 теңге (ҚҚС-мен) тұрады. Келісім
шарт жасасқаннан соң, "Шығыс" ААҚ-натапсырысберген материалы келіп ... ... ... терінің мөлшері 35 555,6 дм2 құраған, ал оның сомасы ... 004 ... ... ... ... 800 000 ... және түсіру шығыны
(түсірушілердің жалақысы — 300 000 және ... - 56 700 (300 000 ... х ... 356 700 ... құраган. Түсіруге дейінгі қоймада сақтау
шығыны 630 000 теңге құраған. "Шығыс" ААҚ теріні өндеудің тәсілін ... ... оның ... ... ... дейін түсірген, нәтижесінде
алынған терінің нарықтық бағасы 16,67% төмендеген.
Біз бұл мысалда алынған терінің өзіндік құны 4 545 324 ... ... 127,84 ... ... материалдар нақты өзіндік құны бойынша бухгалтерлік есепке
кірістеледі (127,84 теңге ... ... соң олар ... ... ... не ... ... құны бойынша, не сатылатын таза құны ... ... Тап ... онімді басқа кәсіпорын 90 теңгеден емес, ... дм2 75 ... ... ... ... ААҚ-на да сол бағада сатуына
тура келген.
Енді біз осы операциялар бойынша жасалатын ... ... ... ... ... ... ... |мың ... | ... ... |
| | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |ТМЗ жеткізіп беру үшін |3 200 |351 |441 |
| ... |004 | | |
| ... ... | | | ... ... сары тері |2 758 |201 |671 |
| ... |624 |331 |671 |
| |- ... құнына |441380| | |
| |- ... ... | | | ... ... ... |800 |687 |441 |
| ... |000 |687 |441 |
| ... ... ... |630 | | |
| | |000 | | ... ... ... ... |800 |201 |687 |
| ... |000 |201 |681, |
| ... ... |356 |201 |634 |
| ... ... |700 | ... |- ... ... |630 | |т- |
| |- ... ... |000 | |тік |
| ... | | ... |
| |шығыстары | | |687 |
| |- ... ... | | | ... |Жабдықгаушыныңқарызын |3 200 |671 |351 |
| ... |004 | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | ... ... ... ... ... |201 |
| |материалдардың құны | | | |
| ... ... | | | |
| ... құны 4545324 ... | | |
| ... | | | |
| ... ... құны 2300447| | | |
| ... х 64,7) | | | |
| ... ... (ҚҚС | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... 2758624 ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... құны мен | | | |
| ... | | | |
| ... құнының арасындағы| | | |
| ... | | | |
| |458177 ... ... | | | |
| ... - 2300447) | | | ... өнеркәсіп өндірістерінде материалдың запастары озінің өзіндік
құнынан төмен есептен шығарылмайды (сатылатын таза құнына ... егер ... ... өнімнің бағасы оның өзіндік құнына тең ... ... ... деп ... ... де ... ... болмаса материал қоры сатылатын таза құнына
немесе одан да төмен бағаға сатылуы мүмкін.
Сатылатын таза ... да, ... ... ... да ... бағасы
бойынша анықтау үшін ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ға мына ... ... ... әдісі — әрбір ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР түрлерінің баланстық және
сатылатын таза құнының ең кіші мәні алынады;
иегізгі ... ... ...... ... ҚОРЛАР топтарының
баланстық және сатылатын таза құнының ең кіші мәні алынады;
жалпы запастар ... ...... ... ... ... және
сатылатын таза құнының ең кіші мәні алынады.
Материалдардың бір ғана түрінің алу ... ... ... ... ... мүмкін, сондықтан оларды дұрыс анықтау үшін, 7-БЕС
қарастырылған ... ... ... ... ... ... өлшемді әдіс қорларды бастапқы ... ... ... ... ... ... қорларды соңғы сатып алу багалары
бойынша бағалау әдісі ("ЛИФО").
Орташа ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... — ай ... қалдық құнына ай бойында келіп түскен ... ... ... ... ... ... есептеудің математикалық формуласы мынадай:
"ФИФО" әдісі — босалқыларды алғашқы сатып алу бағалары бойынша бағалау
әдісі. Бірінші кезекте сатып ... ... ... ... ... материалдарға жатқызылады деп есептеледі, яғни бірінші келген ... ... ... ... ... ең ... сатып алынғанның
құньша негізделеді. Біздің мәліметтің негізінде ... ... ... ... және ... материалдық құны мынаны құрайды:
Арнайы идентификациялау (бірыңғайлау) әдісі. Бұл әдіс запастардың
партиялық есебін дәл ... ... ... жағдайда қолданылады.
Жоғарыда келтірілген кестеден көріп отырғанымыздай, ТМЗ ... ... ... ... таза ... да, тұтас табысына да,
қаржылық жағдайына да мәнді әсер етуі ... ... ... ... ... ... жөн. Бір ... екінші бір әдіске көшер
алдында, яғни екіншісінің біріншісінен ... ... ... да ... керек:
шаруашылық жүргізуші субъектінің есептік саясатына өзгерістерді енгізу;
бір әдістен екіншісіне ... ... ... ... бастап енгізу;
дер кезінде ТМЗ қалдықтарына да және өткен жылдардың таратылмаған табысына
да түзетулерді ... ... ... мен ... ... ... алғашқы
құжаттар материалдық есепті ұйымдастырудың негізі болып табылады. Тікелей
алғашқы ... ... ... ... ... ... және сақталуын, қозғалысын алдын ала, ... ... ... жүзеге асырады. Есепті ... ... ... ... мен ... ... қатысы бар барлық тұлғаларға
баға көрсеткішінің номенклатурасын жасап, таратудың маңызы зор. ... ... ... ... ... белгілі бір белгілері
бойынша әзірленеді.
Әрбір атаулары, ... ... ... ... белгілері —
номенклатуралық нөмірі (коды) беріледі, содан соң барлық құжаттарда ... ... мен ... ... нөмірі қойылады.
Номенклатуралык, нөмірі: баланс шоттарының ... ... ... ... ... берілуі мүмкін. Материалдардың номенклатурасында
есептелінетін материалдардың бірлік бағасы ... яғни ол ... деп ... Ол ... ... ... бойынша
жасалады және оны кәсіпорынның барлық ... ... ... ... бөлімдері) анықтама ретінде пайдаланады.
1.2. Тауарлы-материалдық құжатпен рәсімдеу.
ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ды кәсіпорын әртүрлі жағдайда алуы ... ... ... жол ... ... материалды жауапты тұлғалар арқылы өз қоймаларынан.
Жабдықтаушылардың (жіберушілердің) ... ... ... ... ... ... ... жауапты тұлғалары арқылы
жүзеге асырады.
Материалдардың қозғалысын есепке алған кезде мынадай ... ... ... ... алу үшін материалды жауапты
түлғаға сенімхаты беріледі. Сенімхатты бухгалтерия рәсімдеп, алушының қолын
қойғызып, ... ... ... № М-2а ... ... ... ... ала нөмірленген және түптелген Журналға (ү. №М-3) ...... ... сенімхатты есептеу Журналы, сенімхатты тіркеуге және беруге
жауапты тұлғада сақталады.
Сенімхатты беру үшін лауазымды тұлғамен ... шарт ... ... ... жоқ ... ... бір жолғы сенімхаттар беріледі. Берілген
сенімхатта ... ... ... оның ... ... кәсіпорын басшысы, бас бухгалтері қол қойып, мөр басады. Сол
сенімхатта ... ... ... сенімхаттың артқы (кері) жағында
жазылады.
Егер де алынатын тауарлар саны жағынан көп болмаса және ... де ... ... келсе, онда олардың жалпы саны мен сомасы бір жолға жазылады.
Бір қоймаға жататын ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР алынған жағдайда ... ... ... ... сенім беруші сенімді тұлғаға бір сенімхатын
беруіне болады, бірақ онда ... ... ... ... тиіс. Егер де бір ғана сенімді тұлғаның бірнеше қоймадан тауар
алуына тура ... онда оған ... ... ... үшін жеке ... ... ... мерзіміне қарамастан, тауарлы-материалдық
құндылықтарды алған кезінен бастап беріледі. ... ... ... есеп ... ... ... жаңа сенімхаттар берілмейді.
ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ... ала ... ... ... тұлға
тапсырманы орындағаны туралы құжаттарды бухгалтерияға беріп, ТАУАРЛЫ
МАТЕРИАЛДЫҚ ... ... ... ... ... сол құндылықтарды
қуаттайтын сенімхаты толық болмаса да.
Егер де ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ды алу құқы ... онда ... ... ... ал ... ... сенімхат беріледі.
Пайдаланбаған сенімхаттар мерзімі өткеннен кейін келесі күні сенім
білдірушіге қайтарылады. Пайдаланбаған ... ... ... ... ... алу журналына" тіркейді және оның түбіршегіне
"пайдаланбаған" деген ... ... ... ... есеп ... ... дейін сақталады, сосын есепті кезеңнің соңында жойылады.
Жабдықтаушылар (жіберушілер) ТАУАРЛЫ ... ... ... ... ... ... үш ... накладной жазып, онда
сенімхаттың немірі, күні көрсетіледі. Оның ... ... ... ... ... ... ... қалады, оны ол алдағы кезеңде
жіберілетін ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ды бақылау жасау үшін ... ... ... ... ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР босатып
біткен соң, ең соңғы партиясының құжаттарымен ... ... ... ... ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ды мынадай жағдайларда
сенімхат бойынша босатуына болмайды:
сенімхаттың барлық реквизиттері толық толтырылмаса, жөнделген немесе
өшірілген болса;
көрсетілген сенімхатгағы құжаттары болмаса;
сенімхаттың ... ... ... ... ... жойылғаны туралы хабар алса;
сенімхат берген субъекті өз қызметін ... ... ... ... ... ... ... қойлшсына автотранспортпен ТАУАРЛЫ
МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ды жеткізіп берген кезде сатып алушылардың ... ... ... меңгерушісі) жабдықтаушылардың экспедиторынан алған
ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-дың санын және ... ... ... ... ... ... ... олар екі данада
жазылады. Тауарлы-транспорттық накладной (ТТН) үлгісі ... ... ... ... ... ... онда оның бір ... қол
қойып және штамп басып, ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР қабылданды деп ... бір ... ... жауапты тұлғада қалады. Ал егер
айырмашылық болса, онда оның саны мен сомасына Акті ... Ол екі ... ... және оған екі жақтың да жауапты тұлғалары қол қояды. Оның
біреуін жабдықтаушыға ... ал ... ... МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР
қабылдаған жауапты тұл да қалады, одан әрі ол бухгалтерияға беріледі. ... ... ... ... бола алады.Жоғары аталғандардан басқа
ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР халықтан да сатылып алынуы ... Бұл ... ... ... ... алынған ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ға ... ... ... аты-жөні, СТН (салықтолеушініңтіркеу нөмірі),
ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР аты, ... ... ... құны көрсетіледі
(актінің нысаны төменде келтірілді). Осы актіде патенттің ... және ... ... мерзімі, қызметтүрі немесе басқа да ... бір ... ... ... Егер де ... құжатгар
болмаса кәсіпорын бюджетке төленетін жеке табыс салығын өзі төлейді.
ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ды ... мына ... ... ... ... ... ... мен күні, атауы және жабдықтау мен ТАУАРЛЫ
МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР-ты сатып алушының СТН, ... ... қою ... ... ... ... МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР атаулары мен саны, құны,
акцизделетін ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ... ... ... ... алған материалды жауапты тұлғаның жазған накладнойы мен
құжатгары, атап айтқанда:
Кіріс ордері. Жабдықтауышлардан немесе өндеуден ... ... алу үшін ... Ол бір ғана ... ... және ол ... ... қоймаға келіп түскен кезде толтырылады. Кіріс ... ... ... ... ... ... ілеспе
құжаттарындағы мәліметтерді сандық және ... ... ... ... кезінде қолданады; сондай-ақ құжаттарсыз түскен
материалдарды қабылдаған кезде де. ... ... ... ... жауапты тұлғаның, жіберуші (жабдықтаушы) өкілінің немесе
мүдделі емес мекеме ... ... ... 2 дана етіп ... ... кейін құжаттармен қоса ... ... ... т.б.) ... бір ... материалдық
қорлардың қозғалысын есепке алу үшін ... ... ... ... хатын жазу үшін, жабдықтау бөліміне ... ... ... ... ... және ... жетіспеушілігі мен жоғалуы туралы актісі. Табиғи шығын нормалары
айқындалмаған материалдық қорларын дайындау, ... ... ... орын ... ... ... үшін ... Қорлардың
сақталуына жауапты бөлімдердің балансынан шығаруға және кінәлі адамдардан
өндіріп алуға аталған құжат негіз бола ... ... ... ... жөніндегі АКТ-ге тіркеледі. Екі данасы
толтырылып, комиссия мүшелері мен кінәлі кісілер қол ... 1-ші ... ... ал ... - бөлімшеде қалады.
Табиғи шығын формаларына сәйкес материалдардың жоғалуы туралы актісі.
Субъектінің қоймасына жабдықтаушылардан келіп түскен ... ... ... сай ... кемігені анықталса немесе өңделгеннен ... ... ... ... ... ... осы акты жасалады. Қорларды
қабылдауды жүргізген кезде жасалынған актіге кіріс ... ... ... ... 2 дана етіп ... қол ... 1-ші ... бухгалтерияға
өткізеді, ал қорлардың жоғалуына ... ... ... ол ... ... есептен шығаруға негіз бола алады, ал оның екінші данасы
қоймада қалады.
Материалдардың (тауарлардың) бөлінуі, сынуы, ... ... ... ... сынудың, қираудың нәтижесінде арзандатуға ... ... ... ... үшін ... Ол 2 дана ... 1-ші дана бухгалтерияға жіберіліп, қорлардың жоғалуына себепші
болған материалды жауапты ... ... ... ... болады, 2-ші
данасы бөлімшеде қалады.
Тауарлы-материалдық қорды босатқанда рәсімделетін құжат ... ... ... ... және ... да шаруашылық
қажеттілігі үшін цехтарға, сондай-ақ сыртқа өңдеуге немесе ... ... ... ... ... ... ... онда оны өндірістің ішіндегі қозғалысы деп
санайды, ал егер де ... ... цех ... ... онда ол ... ... ... мынадай құжаттар бойынша рәсімделеді:
лимиттік-жинақтама картасы; материалдарды айырбастауға (қосымша
босатуға) арналған талап-актісі; ... ... ... ... ... ... ... картасы - өнімді дайындауда үздіксіз пайдаланылатын
құндылықтарды босату, сондай-ақ өндіріс қажеттілігіне керек ... ... ... ... ... ... ... материалдық қорларды бақылауға және оларды есептен шығаруға ... ... ... ... ... жабдықтау бөлімі немесе
жоспарлау бөлімі материалдардың (номенклатуралық нөмірлердің) бір түріне
(атауына) 2 дана етіп ... Бір ... ай ... ...... пайдаланушыға, 2-шісі — қоймаға немесе цехтың
(учаскенің) ... ... ... ... ... цех
өкілдерінің лимиттік-жинақтама картасы ұсынған кезде ғана ... екі ... да ... қорлардың күні мен мөлшерін жазған соң,
лимитте қалған калдыгы шығарылады. ЛЖК-сы келтірілді.
Қоймашының лимиттік-жинақтама картасын цех (учаскі) ... ал ... ... картасына қоймашы қол қояды. ... ... ... ... мақсатында материалдарды босатудың
материалдық есеп картотекасында ... ... Бұл ... ... ... ... ... лимиттік-жинақтама картасы
жүргізіледі. Лимиттік босатуды ... ... ... ... ... қорларды алу кезінде тікелей материалдар есебінің картотекасына қол
қояды, ал қоймашы лимиттік жинақтама картаға қол ... ... ... ... ... пайдаланбаған
(қайтарылған) қорлардың есебі де ... Бұл ... ... ... жасалмайды. Лимиттен тыс босатулар немесе қорлардың бір ... ... тек ... ... ... ... ... рұқсат етуімен ғана жүзеге асырылады.
Өндіріске лимиттен артық жіберу және қорларды ауыстыру арнайы талап-
актісімен ... ... ... тек сондай құқық берілген тұлғалар
ғана жүзеге асыра алады. ... ... ... тек ... ... ... босатылады. Қоймашы лимиттік жинақтау
қартасына жіберілген қорлардың күні мен ... ... ... нөмір бойынша лимиттің қалдығын ... ... ... ... соң, ... ... ... өткізеді. Ішінара толтырылған реквизиттері мен ... ... ... ... техниканың көмегімен де
өнделеді.
Материалды айырбастауға (қосымша босатуга) ... ... ... ... ... ... ... босатылуын немесе олардың
ауыстырылуын есепке алу үшін ... ... ... ... ... ... табылады. Ол екі дана етіп дайындалады: бірі алушыға
(цехқа, учаскіге), ...... ... ... екі ... ... ... күні мен мәлшерін белгілеп, ... соң ... ... ... ... актісіне қойма меңгерушісі, ал қойма
актісіне - алушының (цехтың, учаскенің) өкілі қол ... ... ... ... ... өндеуге берместен бұрын талап
етілген босалқылар түгелдей алынуы керек. Материалдық босалқыларды лимиттен
тыс ... және ... ... тек қана ... ... немесе
оған өкілетті тұлғалардың рұқсатымен субъектінің тиісті ... соң ғана ... ... ... ... орын ... арналган талап
накладнойы. Босалқыларды субъектінің ез ішіндегі қозғалысына және олардың
кәсіпорыниың ... тыс ... ... ... басқа
мекемелерге босатуды есепке алғанда ... Ол екі ... ... өз ... шаруашылықтарына босатқанда 1
данасын алушыға (цехқа, учаскеге) ... ...... кейінірек
бухгалтерияға өткізеді. Бір данасы қоймаға, ал екіншісі цехқа құндылықтарды
кіріске алуға негіз бола ... ... тыс ... ... өз ... немесе
басқа мекемелерге материалдық құндылықтарды босатқан кезде талап-накладной
келісімдердің, ... және ... ... ... негізінде
дайындалады. 1-ші данасы қоймаға материалдарды босатуға негіз болады, ал
екіншісі материалды қабылдап алушыға ... ... ... ... алып кететін жағдай туса, алушы қол қойған талап-накладнойды, сондай-ақ
егер қорлар кейін төленетін болып босатылып жатса, ... есеп ... ... ... ... ... мен гимараттарды өцдеу және бөлшектеу ... ... ... ... алу ... ... Үйлер мен ғимараттарды
өндеу және бөлшектеу кезінде ... ... ... ... ... ... алуда қолданылатын құжат.
Құрамында тапсырыс беруші мен мердігер өкілдері бар комиссия ... ... етіп ... 1-ші және 2-ші данасы тапсырыс ... ... ... ... Тапсырыс беруші 1-ші данасын мердігердің төлейтін шот-
фактурасына тіркейді.
1.3. Материалдық қорлардың қоймадағы есебі
Қоймалардағы метариалдық босалқыларды есепке ... ... ... ... ... ... ... атқаратын ... ... ... алу үшін ... ... ... әрбір номенклатуралық нөміріне жекелеген
карточкалар ашады, содан соң ол бухгалтериядан қоймаға жартылай ... ... ... қоймашы материалдардың ... ... ... ... реквизиттерді толтырады. Карточкаларға
жазбалар ... ... ... ... ... ... ... төменде көрсетілген.
Егер қоймадағы материалдық қорлардың қалдықтары қорлардың белгіленген
нормасынан жоғары немесе тең ... онда ... ... бұл туралы
жабдықтау бөліміне хабарлауы ... Бұл ... ... ... ... қалдық қорының ауытқушылығы туралы дабыл аныктамасы
қолданылады. Ол ... ... ... ... ... ... үшін және қозғалыссыз жатқан қалдыққа бақылау жасау үшін
қолданылады. ... бір дана етіп ... ... (қоймашы)
материалдарды есепке алу ... ... ... ... ... ... өлшемдерін субъектінің ... ... ... белгілейді.
Бухгалтерияға берер алдында жазбалардың дұрыстығы және ... ... ... ... ... тексеріледі. Материалдық
құндылықтардың қозғалысын ... ... ... ... қабылдау-өткізу тізімінің"
негізінде қабылдайды Тізімпің реестрдің нысаны төменде көрсетілген.
Жетіспеушіліктер мен материалдық ... ... ... ... бұзушылықтар туралы, сондай-ақ іріктеп тексерулер мен
өткізілген ... ... ... бухгалтерияның қызметкері бас
бухгалтерге хабарлауға ... ... ... ... ... ... ... кітабын қоймашыға береді, оған қойма меңгерушісі материалдарды
есепке алу карточкасындағы ... ... ... ... ... ... ... үшін материалдық босалқы қорлардың есептік
топтары бойынша және бүгіндей алғанда кітап ... ... ... қойма меңгерушісі материалдарды есепке ... ... ... құжаттардың тізімдерін жасауға және қойма есеп
кітабынын қалдықтарын шығаруға міндетті.
ІІ тарау. Тауарлық материалдық қорлардың есебін ұйымдастыру
2.1. ... ... ... ... ... түскен құжаттар жік - жігімен жинақталып, жөнелту
қағаздарымен жабдықталады, ... соң ... ... бухгалтериядағы
мәліметтермен салыстырады., Қүжаттардың бірінші даналары кейінгі есептік
өңдеуге пайдаланылады, ал екінші даналары - ... ... ... олар ... ... және номенклатуралық нөмірлері
бойынша орналасады. Олар анықтамалық мақсаттарда және ... есеп ... ... тексеру үшін пайдаланылады.
Салыстырудан кейін құжаттардың еректері кәсіпорында белгіленген ... ... ... ағаш ... және т.с.с)
материалдарды жинақтап есепке алудың ... ... ол ... ... ... мен ... 20 ... бөлімшесінің жинақтаушы шоттары және материалдар
топтары бойынша жүргізіледі. Бұл ... ... ... тобы
бойынша өткен айдағы тізімдемеден келесі айдың басындағы қалдығы, ағымдағы
құжаттарындағы өткізу тізімдерінің топтары ... ... ... ... ... ... көрсетіледі және айдың аяғындағы әрбір
жинақтаушы шоты мен материалдар тобы ... ... ... ... ... мен бухгалтерлік есептерінің мәліметтерін
салыстыру үшін ... ол ... ... ... ... қалдық Кітабы бойынша жүргізіледі.
|"Цемент" ААҚ | ... , ... ... жыдцың қаңтарывдагы — материалдардың |
|жинактама есебінің жинақтаушы тізімдемесі. 203 ... шоты ... ... ... ... ... | ... |
|немесе | ... ... | | |
| |203/1 |203/2 |203/3 | |
| ... ... |
| |ь ... | | ... |530000 |138490 |231110 |899600 ... | | | | ... |54120 |55000 |62300 |171420 ... |38940 |42000 |51400 |132340 ... |39930 |39000 |42780 |121710 ... |54180 |527000 |39800 |146680 ... |44000 |43300 |114920 |202220 ... | | | | ... 231170 ... 311200 ... |54200 |59800 |70230 |184230 ... |53100 |58300 |68400 , |179800 |
|12.01 |51200 |47800 |43800 |142800 ... |53400 |51780 |70310 |175490 ... |60270 |43646 |110464 |224380 ... | | | | ... 272170 ... 363204 ... ... |48900 |99164 |179106 |767270 ... | | | | ... қолы ... ... қалдықтарының кітабы бір ай бойы ... және оны ... ... ... ... алу үшін
пайданылады. Айдың аяғында кітап ... ... ... ... ... ... ... материалдық құндылықтардың калдықтарын
оған түсіріп, өз ... ... оны ... ... ... ... айдан кейінгі, айдың 1-3 күні бухгалтерияға ... және ... ... - ... ... ... алу ... пюгтар
боііыІІІІІа(Материалдар және Тауарлар ішкі белімдердің шоттары) жннақталған
есебі беріледі. Материалдардың қшідық ... ... ... ... ... ... ... алудың жинақтаушы
тізімдемесіндегі қалдықтар туралы әрбір есептік топ бойынша ... ... ... ... ... ... жиынтығымен
салыстырылады. Бұл деректер сәйкес ... ... ... ... ... соң материал қалдықтарының кітабындағы) ... ... ... есепке алудың жинақтаушы
тізімдемесіндегі жазбалар бір құжаттың негізінде жазылады.
2.2. Кейбір тауарлық-материалдық қорлардың есепке алу ... ... ... ... ... тізімдемесінің
негізінде (сальдо әдісі қолданылғанда) немесе материалдық жағынан жауапты
адамдардың материалдық құндылықтардың қалдықтары мен қозғалысы туралы ... ... ... ... ... "Материалдардың ақша түріндегі
қозғалысы" деген тізімдемесі жасалынады. Бұл тізімдемеде ... ... ... ... ... ... арасындағы
қозғалысы көрсетіліп, нақты өзіндік құнымен есептік бағалары бойынша ... ... ... қалдықтары мен кірісі туралы ... ... ... ... ... және ... ... Табылган процент бойынша жұмсалған материалдық
құндылықтардың нақты құны шығарылады. Тізімдеме екі ... ... ... бөлімі тәменде келтірілген. Тізімдеменің бірінші
бөлімінде кәсіпорынға түскен материалдардың нақты өзіндік құны мен ... ... ... ... ... бөлімі "Материалдардың синтетикалық есебінің
жинақтаушы ведомосы" немесе "Материалдық құндылықтардың ... ... ... есеп беруі" мәліметтерінің негізінде жасалады. Бұл ... 20 ... мен 22 " ... ... ... жөніндегі
мәліметтер Бас кітаппен салыстырылады. Тізімдеменің екінші белігі тәменде
келтірілген.
Келіктік — дайындау шығыстары (КДШ) ... ... ... 901, 921, 931, 951, шоттардың дебетіне жатқызылған есептік
бағалар бойынша құнынан ауытқу(+, —) ... 901-ші ... ... ... Бұл өндірістік шоттар арқылы осы шоттардың тобына есептеп
шығаруға жататын КДШ немесе ауытқулар(+,-) ең ... 90-шы ... ... ... шығарылуымен байланысты. Осылайша 92,93 және 95-
ші ... ... ... КДШ ... ... есептеп
шығарылмайды, ал құндылықтардың шығыстары ... ... ... жылдың қаңтарындагы материалдардың ақшалай сипатындағы
қозғалысының тізімдемесі 1-бөлім. КДШ ... ... (+, -) ... ... ... ... ... ауытқуларын қүжатпен
рәсімдейді, сондай-ақ материалдардың нормадан тыс босатылғандарын да
"Материалды ... ... ... ... ... ... партиясы бойынша ауытқуларын анықтау
үшін партиялар бойынша ашып-санап -өлшеп көру әдісі ... ... ... ... ... ... бюросы, яғни
ашып-санап көруге құқысы бар адамдар материалдардың әрбір партиясына арнайы
ашылатын ... ... ... ... ... Есептік
партияларда ашып-санап-олшеп көрудің технологиилық карталарына сүйене
отырып, осы партияны ... көру ... ... ... ... ... сондай-ақ қалдық санын (нормаларбойынша) анықтап,
қаншасы алынуға тиіс екені, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... жұмыс орнына берілген материалдардың
саны, осы партияның нақты жасалған, дайындалған (бөлшектер) саны, сондай-ақ
қалдықтардың нақты саны да ... ... ... нақты дайындалған материалдың санын
нормативтік санымен салыстыру арқылы нәтижесі анықталады. Нормалар бойынша
материал шығысы ... ... ... ... үшін ... жүрген
нормасына көбейту жолымен анықталады.Үнемделген немесе артық жұмсалған
материалдардың сандары ... ... ... ... ... салыстыру арқылы анықталады. Қалдықтарға қатысты да ... ... ... ... ... ... мен ... көрген жауапты адамдардың аты-жөні көрсетіледі.
Партиялар бойынша есептеуді қолдану мүмкін болмағанда немесе ... ... ... ... ... материалдардың әрбір
түріне қарай әрбір орындаушы, бригада, бөлімше немесе бүтіндей ... ... ... ... ... ай ... анықталады.
Кәсіпорын 20-шы "Материалдар" бөлімшесінің шоттарында есепке ... ... ... мен ... ... болады. Оларды есепке
алу осы сипаттарына және мақсаттарына біршама байланысты болып келеді.
Мұнай өнімдерін есепке алу. ... өз ... ... ... ... мұнай енімдерін құндылықтарын беріп тұру жөніндегі
шарттарға сәйкес тауарлы-көліктік жүк накладнойы бойынша алады, оларда
мыналар ... ... ... ... ... ... ... мен көлемі (литрмен). Мұнай өнімдерінің
әртүрлі түрлерін талон бойынша бөлшек саудада сатуын ұйымдастырады. Алынған
мұнай өнімдері мен ... ... 203 ... шоты мен ... өнімдер" аралық шоттары дебетгеледі де 671 ... ... есеп ... шоты ... ... ... мен басқа да мұнай өнімдерін беру лимиттік-жинақтама карталары
бойынша, бұрын төленген ақы ... шот беру (май құю ... ... жолымен жоне басқа да тәсілдерімен жүргізіледі.
"Қоймалардағы мұнай ... ... ... ... ... май құю пунктерінде (тұрақты, жылжымалы) жанар және жағар
материалдардың (ЖЖМ) барлықтүрінің болуы мен қозғалысы есепке ... ... ... карталары, накладной немесе автокөлікке май ... ... ... ... Босатылған ЖЖМ қүнына 203-ші шот
кредитгеледі және мынандай шотгар ... ... ... ... ... (талдамалық шоты) — ... және ... ЖЖМ ... 921, 931 — ... ... мен ... ... жөндеуге, техника/іык жакынан
күтуге және ... ... ... ... ... деген аналитикалық (талдамалық)
шотта жүргізушілер, тракторшылар, машинистер ... ... ... ... май ... ... алынған бензин мен дизель отыны,
сондай-ақ талондар түрінде есепке алынған отындар есепке алынады. Бензин
мен дизель отынының жол ... мен ... ... ... ... май құю ... ... отынды қоса алғанда) туралы құжаттардың
деректерімен салыстырылған мұнай өнімдерін беруді есепке алу ... құны ... ... ... және ... ... мұнай
өнімдері" талдамалық шотының кредитінен және ... ... ... ... шотының дебетіне; негізгі құралдарды,
машиналар мен тетіктерді ... ... ... құны - 203 ... 921,931,821 ж.әне басқа шоттарының дебетіне есептен шығарылады.
Өндіріс шығыстарына отынды есептен шығаруға ... ... мен отын ... туралы есепке алу ... ... ... ... ... ... "Келік құралдарының
бактарындағы отын" талдамалық шотта есепке' алынған, ... ... мен ... ... ... аяғында қалған отынның қалдығы
жүргізушілерде, тракторшыларда, машинистерде бар отынға ... ... ... ... ... тексеру үшін "Көлік құралдарының бактарындағы
қалдықтарын алу ... ... ... ... "Көлік құралдарының
бактарындағы отын" деген талдамалық шоттағы ... ішкі ... ... ... бойынша есепке алуын ұйымдастыру керек. Бұл үшін ЖЖМ-дың
әрбір маркасына карточка ашылады, оған ... ... мен ... ... ... деректер енгізіледі.
Бухгалтерлік есепте ЖЖМ-дың шығысының нормативтік деңгейін маршрут
(жол) ... ... ... Ол үшін ... көрсеткіштері
бойынша бір жұмыс күнінде жүрген (жүріп өткен) жолын ... ... ... ... барлық жұмыс күндеріндегі күнделікті жүрген жолын, яғни
маршрут парағында көрініс ... ... ... есептік кезең
бойында жүріп өткен жолын анықтайды. Содан соң бүкіл ... ... ... ... есептейді. Майдың шығысы сызықтық норма шығысына сәйкес
етіп есептелінеді. Аталған ... ... ... және басқа да
факторларына тәуелді ... ... Ол үшін ... ... үш ... ... 100 ... жүрген жолына есептелген нормасы;
транспорттық жүмысының 100 ткм есептелген нормасы;
жүкпен ... ... ... ... нормаларына біршама түзетулер енгізілуі мүмкін, өйткені
олар әртүрлі факторлардың себеп салдарынан: не көбеюі, не азаюы мүмкін.
Норма көбеюі мүмкін, егер де:
автомобиль теңіз ... ... яғни ... жерлерде жұмыс істесе;
қалаларда жүмыс істесе, оның халқы миллионнан артық ... онда ... ... ... ... арту және ... ... технологиялықтоқтаулар қажет ететін
болса, онда норма 10%-ке өседі;
жүкті арту және түсіруіне байланысты технологиялық тоқтаулар қажет ететін
болса онда олардың нормасы 30 % ... ... ... ... ... онда ... ... 35% дейін көтерілуі мүмкін.
Норма азаюы мүмкін, егер де:
жүретін жолдың категориясы жоғары болса, онда 15% дейін;
автобустар пайдалану ... ... ... яғни ... ... ... онда оның ... 10% дейін азаяды.
Егер де осы аталғандардың басым бөлігі қабат ... онда ... ... ... шығарылады.
Есептен ЖЖМ-ды шығарған кезде белгіленген норма шегінде шығарылады.
Қалған барлық жағдайда ЖЖМ-дың артық жұмсалуына рұқсат етілмейді. Егер
де ондай ... ... ... ... ... ... болса, онда оны жөндеу және техникалық қызмет көрсету ... Ал егер де ... ... ... онда артық
жұмсалған ЖЖМ, олардың жалақысынан ұсталады, бірақ жалақыдан ұсталатын
ұсталымдардың деңгейі 20% ... ... ... жұмсалған бөлігін бухгалтерлік есепте келесі жазулармен
рәсімдейді:
егер де артық жұмсау техникалық жағдаймен байланысты болса 821 шоты ... 203 шоты ... де, ал 633 ... және 331 ... ... ... ... жазылады, ал 821 шотыныңдебетіндегі және
331 шотындағы сомасы кәсіпорынның шығысына шығарылады;
егер де ЖЖМ-дың артық жұмсалуына жүргізуші кінәлі ... онда ... ... және 203 шотының кредитіндегі, сондай-ақ 333 шотының
дебетіндегі және 633 шотының кредитіндегі сомалар есептелініп, 681 ... және 333 ... ... ... ... пен ... ... алуды ұйымдастыру. Ыдысты есепке алу 204 "Ыдыс және
ыдыс (жәшік) материалдары" шотында ... Бұл ... ... ... ... және ... материалдардан жасалған ыдыс, қаптар
(мата), ыдыс материалдары, ыдыс жасау мен ... ... ... мен
бөлшектер (жәшік жасауға арналған бөлшектер, бешкені бекітетін бөлшектер,
темір белбеулік және басқалары) есепке ... ... ыдыс ... және ... ... ... бөлшектерді" талдамалық шотга олардың келісілген бағасы
бойынша машиналардыц маркаларына жіктей отырып, жалпы сомасы ... ... ... ... ... ... байланысты олардың есебі
бухгалтерияда келісілген бағалар бойынша жалпы сомасымен топтары ... ... ... ... ... ... ҚБ-ке карточка ашылады.
ҚВ-нІң жекелеген түрлері олардың саны мен құны ... ... ... ... ... ... қоймаларда айналым қорының әрбір
агрегатына айналым агрегатын есепке алу ... ... ... ... ... ... өтіп жатқан объектіден алынған дәл
осындай агрегат өткізілгенде ғана босатылады.
" Аккумуляторлар" ... ... ... ... ... ... (белгіленген қор). Бұларға арналған талдамалы
шоттар автомашиналардың, тракторлардың маркалары ... ... және ... запаста тұрған шиналар, олардың баланстық
құнына енгізіледі және негізгі ... ... ... жалпы
мүліктік (инвентарлық) құнында есепке алынады.
"Қалпына келтіруге жататын қосалқы бөлшектер мен ... ... ... ... мен ... ... ... келтіруге
жарамды двигательдер, тораптар, агрегаттар, шиналар мен қосалқы бөлшектер
есепке алынады. Есептен шығарылған ... ... ... ... ... ҚБ мен ... ... дебеті бойынша "Негізгі
емес қызметтен түскен басқа да ... ... ... ... ... ... ... бағасы бойынша кіріске тіркеледі.
"Қалдық ресурсы бар қосалқы бөл шектер мен детальдар" деген талдамалық
шотта ... мен ... ... ... ... ... бар ҚБ және детальдар қалдық құны ... ... ... да ... ... алуды ұйымдастыру. 206 "Басқа да
материалдар" деген ... ... ... есебі жүргізіледі. Бұл шотта
кәсіпорын қызметкерлерімен есеп айырысу үшін арналған ... және ... ... ескеруі мүмкін. Қоймаларда жатқан таңбалар, ... ... ... бланкілері номиналдық құны бойынша "Қатаң есеп-беру
бланкілері" 006-баланстан тыс шотта есепке алынды. "Басқа материалдар" 206
және ... ... ... кірістері мен шығыстары кіріс және
шығыс құжаттарының негізінде рәсімделеді. Бұл ... ... ... ... ... ... (206-шот) және есеп беретін (006-
шот) адамдар бойынша оқшауланған түрінде үйымдастырылады. Қоймалардан
бланкілер ... ... қүны ... ... ... ... басқа) шоттардың дебетіне есептен шығарылады.
Бүгінде өңдеу шығындарының жылдан жылға ... есіп ... ... қиын ... ... бұл оң ... емес, өйткені өндеу
шығындарымен бірге ... ... да ... ... ... ... және үлкен шығындарды әкеледі деи Қазақстан өз өндірісін тоқтатуына
болмайды. Мысалға, қант қызылшасын өндіруді тоқтатсақ, онда ол ... ... ... Бүл ... ... өндеу операцияларыи дүрыс
көрсетудің маңызы зор.
2.3. Тауарлы-материалдық қорларды түгелдеу және есепкерлікте ашып
көрсету.
Тауарлы-материалдық қүндылықтарды ...... ... ... ... ... ... және бухгалтерлік есепке
алынуын қамтамасызететін бақылаудыңбіртәсілі. Оны меншік нысанына, қызмет
түріне және ... ... ... ... ... мен
кәсіпорындарда жүргізеді. Түгелдеу комиссиясы ... ... ... ... ... ... ... материалдардың, дайын өнімнің және басқалардың)
нақты қолда барын көрсету үшін ... ... ... ... ... ... тұрған орны мен материалдық жағынан жауапты
тұлгалары бойынша жүргізіледі. Түгелдеу ... ... ... ... ... ... ... алынады^од үлгіпіц 6а&-жақ-
болігінде көрсехілғен. Тауарлы-материалдық қүндылықтар ... ... жеке атау ... номенклатуралық нөмірі, түрі, тобы, артикулы, сорты
және саны көрсетіледі. Түгелдеу кезінде анықталған жарамсыз немесе бүлінген
материалдар мен ... ... ... актілер жасалады. Нысанның соңғы
бетінде ... ... ... қояр ... ... ... кезінде қозғалысқатүскен жағдайда құжаттардыңсоңғы
нөмірлерін жазу үшін екі бос жол ... кем ... ... түгелдеу барысындатабылса, онда оны
тізімге енгізеді.
Белгіленген тәртіппен рәсімделгеннен кейін түгелдеу тізімін салыстыру
тізімімен салыстыру үшін бухгалтерияға беріледі.
Тауарлы-материалдық құндылықтарды түгелдеу, ... ... ... ... түрса ғана жүргізіледі. Түгелдеу кезінде тауарлы-
материалдық құндылықтың бір түрінен ... ... ... ... ... ... ... бір материалдық жауапты адамда
әртүрлі оқшауланған үй-жайда сақталған кезде түгендеуді ... орны ... ... ... ... ... ... соң, үй-жайға
кіруге пломба қойылып, комиссия жұмыс істеу үшін ... ... ... жұмыс комиссиясының төрағасы немесе оның тапсырмасы ... ... ... меңгерушісінің (қоймашының) және басқа да
материалдық жауапты адамдардың көзінше тауарлы-материалдық ... ... ... ... түрде қайта есептеу, қайта өлшеу ... ... ... ... ... ... немесе олардың
нақты бар-жоғын тексерместен есепке алу деректері бойынша деректер енгізуге
жол берілмейді.
Түгелдеу кезінде түскен тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... ... қабылдап алады және
түгелдеу аяқталғаннан кейін түскенін тізімге енгізіп, кіріске ... ... ... ... ... келіп түскен тауарлы-
материалдық құндылықтар" деген атауы бар жеке ... ... ... ... ... ... ... құжаттарының күні мен ңөмірі, атауы,
саны, бағасы мен ... ... ... бір ... ... ... ... комиссиясының төрағасы қол қойып, "Түгелдеуден кейін"
деген ... ... онда осы ... ... ... ... күні көрсетіледі.
Түгелдеу ұзақ уақыт бойы жүргізілген кезде, ерекше ... ... ... мен ... ... ... ғана ... тауарлы-материалдық қүндылықтарды материалды жауапты тұлға
түгендеу комиссиясының мүшелерінің көзінше ... ... Бұл ... ... босатылған тауарлы-материалдық құндылықтар" деген атпен
жеке түгелдеу тізіміне енгізіледі. ... ... ... кезінде түскен
тауарлы-материалдык. куид.ылык,тарға арналған күжаттарға ұксас рәсімделеді.
Шығыс құжаттарында түгелдеу ... ... қолы ... ... ... ... бірақ жауапты сақталуда тұрған тауарлы-
материалдық ... да өз ... ... ... ... ... ... сақтауға қабылданған
(өткізілген) тауарлы-материалдық құндылықтарға арнап түгендеу тізімдемесін
қүрастырады да, бұндай құндылықтардың ... ... ... ... ... ... ... Жолда келе жатқан, тиелген,
сатып алушылар мерзімінде ақы төлемеген, басқа кәсіпорындардың қоймаларында
жатқан ... ... ... тиісті шоттардағы
сомалардың негізділігін егжей-тегжейлі тексеру арқылы ... ... ... ... ... тиелген тауарлар және
басқаларының), тиісті түрде рәсімделген құжаттармен расталған қалдықтары
болуы мүмкін; ... келе ... ... ... ... берушілердің
төлем талаптарымен немесе оларды алмастыратын құжаттармен; тиелгендері —
сатып ... ... ... ақы төлеу мерзімі
өткізілгендерді — банк ... ... ... ... ... ...... күніне жақын күндердің аралығында қайта
сақтау туралы рәсімделген қолхаттарымен; бір қалада орналасқан ... ... ...... ... ... рәсімделген
сақтау қолхаттарымен расталады.
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер үшін ... ... ... ... ... ... үшін ұзақ уақыт бойы ақы төлеуді
кешіктіргенде мұндай кешіктірудің себебі ... ол ... ... ... ... ... ... кіріске тіркелмеу фактілері анықталған кезде, оларды алған
адамдардың түсініктемелері талап етілуге тиіс.
Түгелдеу нәтижелерін бухгалтерияда мынадай тәртіппен реттейді:
артық ... мен ... ... ... (зачеты) "Материалдар"
бөлімі шоттарының дебеті мен кредиті бойынша бейнелейді;
артық болып шыққан құндылықтар ... тиіс және ... ... болу
себептері мен кінәлі тұлғалары ашылады; артылып қалған құндылықтардың
сомасына "Материалдар" бөлімшесінің шотгары ... ... ... ... ... басқа табыстар", яғни ... ... ... ... мен бүліну сомасына 334
"Басқа дебиторлық қарыздар" шотының, "Құндылықтардың бүлінуінен ... мен ... ... ... шот ... 20-шы ... ... шоттары (201-208) кредиттеледі;
- табиғи кемуінің салдарынан нормалардың шегінде материалдық
құндылықтардың жетіспеушілігін өндіріс калдықтарына ... ... ... ... ... ... ... бүлінуінен болған
жетіспеушіліктер мен ... ... ... шоты ... және 126
"Аяқталмаған құрылыс", 821 ... және ... ... 938 "Басқа
шығыстар" шоттары және басқалары дебеттеледі;
- кему нормаларынан тыс жетіспеушілік құндылықтардың ... ... ... ... ... ұрлануынан болуы мүмкін және
соган себепті болған тұлғалар табылмауы мүмкін, сондықтан оған жауапты
адамға ... ... ... ... жағдайда 334 "Басқа дебиторлыққарыз"
шотының "Құндылыктардың бүлінуінен болған жетіспеушіліктер мен ... ... ... 821 ... және әкімшілік шығыстар" шотының дебетіне
есептен шығарылады.
Материалдық құндылықтарды ұрлау, олардың жетіспеушілігі, касақана жою
немесе материалдарды бүлдіру кезінде ... зиян ... ... ... ... ... ... ашып көрсету. Шаруашылық
жүргізуші субъектінің қаржылықесеп беруінде: тауарлы-материалдықзапастарын
бағалау үшін қабылданған есеп ... ... ... бойынша баланстық құнын; егерде тауарлы-материалдық запастардың
өзіндік құны "ЛИФО" әдісімен анықталатын болса, онда ... ең ... және ... ... арасындағы айырмашылығын ашып көрсетеді;
"ФИФО" әдісінің немесе орташа мен таза құнының нөтижесін, ТАУАРЛЫ
МАТЕРИАЛДЫҚ ... ... ... ... жыл соңындағы міндеттемёлер үшін
кепілдік ретінде қойылған ТАУАРЛЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ... ... ... ... ... мәліметтерін ашып көрсетуге тура келеді.
2.4. Аяқталмаған ендірістің ... есеп ... ... ... қаржылық және басқару
деп бөлуді және соған сәйкес ... ... ... яғни ... және ... бухгалтериясына бөлуді көздейді.
Басқару бухгалтериясы 90-шы "Негізгі өндіріс", 91-ші "Меншікті
өндірістің шала ... 92 ... ... 93 "Қосымша шығындар",
94 "Әлеуметтік сала", 95 ... ... ... шоттарында
жүргізіледі. Қалған шоттар каржылық бухгалтерияда жүргізіледі. ... ... да есеп ... ... үшін әрбір есепті кезеңнің аяғында басқару
бухгалтериясынан ... ... ... өндірістің қалдықтары
беріледі. Аяқталмаған ... ... ... алу үшін қаржылық
бухгалтерияда 21-ші "Аяқталмаған өндіріс" белімшесінің мынадай ... 211 ... ... 212 "Меншікті өндірістің шала
фабрикаттары", 213 "Қосалқы (көмекші) өндірістер", 214 ... ... ... ... ... бухгалтериясынан қаржы
бухгалтериясына беру 211,212,213,214-шоттарының дебеті бойынша 900 ... 910 ... ... шала ... 920 ... 950 ... ақаулар" шоттарының кредиті бойынша (егер де,
ақауды өндірісте жөндеу немесе ... ... ... ... бейнеленеді.
Келесі есепті жылдың басында аяқталмаған ендірістің 211, 212, 213, 214-
шоттарында есепке алынған құны басқар бухгалтериясына беріледі. Ол операция
жоғарыда аталған ... ... 900, 910, 920, ... ... ... 211, 212, 213 және ... ... маңызы болмайды. Олар
аяқталмаған өндірістің құнын қаржы бухгалтериясында есепке алуға және ... ... ... ... көрсетуге арналған. 211-214-шоттар
жай шоттар болып табылады, олар өнім ... ... ... ... ... ... бойынша талдамалық есебін жүргізуді талап етпейді.
211-214 шоттарда есепке алынған аяқталмаған өндірісті ... алу ... ... ... және ... яғни басқарушы
есептің бухгалтериясында жүргізіледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Негізгі материалдар мен шикізаттар өндірілетін өнім-нің қүрамына кіріп
оның материалдық ... ... деп ... ... ... сіңірілген заттарды атайды.
Бүлардың ... кен ... ... пен ауыл ... өндірген өнімдері — мүнай, кен, мақта, жүн, ... ағаш ... да ... ... ... ... ... есепшоттар кестесінің екінші бөлімінде
"Материалдар" есебі мъта шоттарда жүргізіледі.
* шикізат пен материалдар;
* сатылып алынған ... ... ... ыдыс және ... ... ... бөлшектер;
* басқадай материалдар ;
* өндеуге берілген материалдар;
* қүрылыс материалдары.
Материалдардың номенклатурасы деп ... ... ... бір ... олардың аты, сапасы, мелшері тағы да
басқа көрсеткіштері бойын-ша жасалған ... ... ... ... әр материалдың дүрыс аты, оған берілген номен-
клатуралық нәмірі мен ... ... ... Сонымен қатар
номенклатуралық тізімде әрбір материалдың бух-галтерлік ... ... ... ... ... тізімді номенклатуралық бага
көрсеткіші деп те ... мен ... ... ... ету ... ... бөлім және мамандар шүғылданады. Олар үйым
бойынша келер жылы өндірілетін өнім көлеміне ... ... ... ... ... ... материалдардың көлемін адцын ала анықтап,
жабдықтаушы мекемелермен қажет болатын ... ... ... ... ... материалдардың аты, көлемі, бағасы, жеткізіліп берілетін
уақыты көрсетіледі.
Материалдық қорлар бухгалтерлік ... мына ... ... ... ... ... ... Орташа өзіндік құнын есептеу әдісі
3. ФИФО әдісі
4. ЛИФОәдісі
Материалдар өздері сақталып түрған жері бойынша, яғни ... және ... ... ... ... қойма-дағы ссебінің дүрыс үйымдастырылуы олардың дүрыс
сақталуына, қоймадағы ... ... ... жә-не олардағы жүмыстың
қалай қойылғандығына байла-нысты. Қоймада ... ... ... сорттары бойынша бөлек сақталуы тиіс.
Материалдардың бухгалтериядағы аналитикалық (тал-дамалық) есебі сандық
және ақшалай өлшемде жүргізіледі. ... ... ... көп
қиындығына бай-ланысты бухгалтерияда талдамалы (аналитикалық) есепті
үйымдастыру жүмысы ... ... ... Есеп ... ... өте ... жаңа түрлері еңгізіліп, есеп жүмысының тәртібі
жақсартылып, есеп ма-шиналары пайдаланылып, есеп беру жүмысы қысқар-тылып,
жеңілдетудің басқа да ... ... ... ... ... ... ... материалдардың талдамалық ... ... ... есебін карточкаларда жүргізіп кодді
Қазақстан Республикасында осы күнгі қолданылып жүрген ... ... ... кем ... бір рет ... ... материалдық
қорларына түгендеу жүмысын жүргізуі керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру ... " 2002 ... ... Қазақстан Республикасының №309-11 заңы.
2. Қазақстан Республикасы Првзидентінің "Қазақстан ... ... ... туралы " 1998 жылгы 20 қарашадағы №20 заң
күші бар ... (2001 ... 15 ... және ... ... жоне бюджвткв төленетін басқа да міндетті тәлемдер
туралы " 2001 жылгы 12 маусымдагы №209-11 ... ... ... ... ... Президентінің "Акционерлік қогамдар
туралы " 1998 жылгы 10 шілдедвгі №2811 заң күші бар ... ... есеп ... ... ... комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
6. Халықаралық ... есеп беру ... ... В.И.), - М., ... ... ... есеп және ... стандарттары.
(құрастырушы Рапопорт М.М.), — М., 1992.
8. Бухгалтерлік есвптің типтік ... ... ... ... ... 2002 ... 18 қыркуйектегі
№438 бұйрыгымен бекітілген.
Андреев В.Д. Практтеский аудит. — М.: Экономика, 1994.
10. Андросов А.М. Бухгалтерский учет. — М.: ... и ... 1996.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауарлы-материалдық қорлардың сипаттамасы мен есеп саясаты24 бет
Өндірістік корлар есебі және аудиті60 бет
Кәсіпорында тауарлы-материалдық қорларды аудиттеуді ұйымдастыру жолдары84 бет
кәсіпорындағы тауарлы материалдық қорлар есебінің ұйымдастырылуын зерттеу және «ЕмбіМұнайГаз» АҚ – ның мәліметтері негізінде кәсіпорынға экономикалық сипаттама беру61 бет
Кәсіпорынның қоймасына тауарлы – материалды қорлардың түсуін құжаттық рәсімдеу16 бет
Тауарлы - материалдық қорлардың ұғымы, классификациясы және бағалануы30 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет
Тауарлы Материалдық Қорлар есебі. №2-ші ХҚЕС28 бет
Тауарлы материалдық қорлардың есебі29 бет
Тауарлы-материалды қорларды түгендеу және оларды есеп беруде ашып көрсету31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь