Парақорлықты тергеу әдістемесі

Кіріспе бөлім

I. Негізгі бөлім

I. Тарау. Парақорлықтың криминалистикалық сипаттамасы және дәлелденуге жататын мән.жайлар.
1.1. Парақорлықтың криминалистикалық және кылмыстык кукыктык сипаттамасы.
1.2. Парақорлық істері бойынша дәлелденуге жататын мән.жайлар.

ІІ. Тарау. Паракорлык істері бойынша жоспарлау. Алғашқы және кейінгі кезенде жүргізілетін тергеу әрекеттері.
2.1. Парақорлық істерін тергеу кезінде жоспарлау және калыптаскан ахуалдар.
2.2. Алғашкы және кейінгі кезенде жүргізілетін тергеу әрекеттері.

ІІІ . Қортынды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Тәуелсіз Қазакстан Республикасының саяси, -экономикалық және элеуметтік тұрғыдан даму, өркендеу процесі берік орын алды. Елімізде жылма-жыл алға өрлеушілік, дүниежүзілік деңгейге көтерілуге қадам басқандық айқын көрініс беруде.
Тәуелсіздік алғаннан бepi көптеген реформалар жүзеге асты. Мемлекетімізде екі мәрте 1993 жылы және 1995 жылы Конституция қабылданды (1). Мемлекетіміздін, құқықтық негізі берік орнады. Осы аз уақыт ішінде Қазақстан Республикасында көптеген кодекстер - қылмыстық, қылмыстық атқару, азаматтық, азаматтық ic жүргізу, әкімшілік және т.б. қабылданды. Осындай заңдылық нормалардың қабылдануы құқық бұзушылықтың алдын алуға және қылмысты құбылыстармен пәрменді күрес жургізуге құқыктық негіз жасап берді Мемлекетімізде орын алып жатқан осындай оңды жетістіктерімізбен бipre қоғамның одан әрі cepпінді дамуына кедергі келтіріп жатқан тepic құбылыстар да бар. Сондай қоғамға жат құбылыстардың бipi - қылмыстылық болып табылады. Қылмыстық көрсеткіші де жылма-жыл өсуде.
Қылмыстылықпен күресуде мемлекет көптеген ұйымдастырушылық шараларын іске қосуда. Қазакстан Республикасының Президенті 2003 жылы 10-шы қыркүйекте сыбайлас жемқорлық кылмыспен қарсы күрес мәселелері бойынша Республикалық кеңесте сейлеген сөзінде қылмыспен курес ортақ іске үлес қосқандық деп атап көрсетіп, осы істі жузеге асырудың нақты он түрлі жолын қадап айтты (2).
Бұл міндеттерді жузеге асыруда мемлекеттік өкімет және басқару органдарыньң қызметін одан әрі жетілдіруді, елімізде құқықтық мемлекет кұру ісінде сапалы заңдарды қабылдауды өрістету, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауда мемлекетік билік органдарын әділеттілік, заңдылық, жариялылық, ізплік припциптерін басшылыкқа алған мінсіз қызметі өте қажет.
Мемлекетік саясатты, экономиканы, елдегі тұрақтылық пен тыныштықты сақтауда, құқықтық тәртіпен заңдылықтың, нығаюында мемлекеттік кызыметшілердің, лауазымды тұлғалардың, атқаратын міндеті өте зор. Қазақстан Республикасыньң Президенті Н.Ә.Назарбаев "Қазақстан-2030" атты халыққа жолдауында мемлекетік қызметшілердің қызыметіне ерекше мән бepiп, олардың патриоттық, әділетті, өз ісін кәсіби жетік білетіндігінің, мемлекеттік қызметші деген жоғарғы мәртебелі атаққа кір келтірмей, әділетті әрі патриоттық сезімге толы жігерлілікпен қызмет атқаруын одан әрі өрістету мемлекетіміздің стратегиялық, міндеті деп атап көрсетті
1 Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2 Егемен Қазақстан газеті 13.09.2003 жыл.
3 Н.А. Назарбаевтің Қазақстан -2030 бағдарламасы және Қазақстанның әл-ауқатының жақсаруы, гүлденуі және қауіпсіздігі .Егемен Қазақстанның 11.10.1997 жыл.
4 Заң газеті,9 қаңтар 2002 жыл.
5 Қылмыстық құқық ерекше бөлім Ағыбаев, Алматы Жеті жарғы 2004 жыл -540 бет.
6 Дурманов М.Д. Уголовная ответственность за взяточничество по действующему законодательству.Проблемы социального права №2 М-1937год ,стр-92.
7 Волженкин Б.В. Что мешает эффективной борьбе со взяточничеством. М-1991 год,50 стр.
8 Медведев А.И. Вымогательство взятки .М-1996 год,110 стр.
9 ҚР Жоғарғы сотының жаршысы № 1196 жыл.
10 ҚР Жоғарғы сотының Пленумының жинағы- Алматы 1999 жыл 312 бет.
11 Карпец И.И Преступность илюзии и реальность. М-1992 год.
12 Мысль №4 м-2003 стр 46-48.
13 Информация –анологические материалы за 2003 год выпуск№2 Астана 2004 г , стр 44-49.
14 Серебрянников В.В. Политическая безопастность .Свободная мысль М-1990 г стр84-96.
15 А.В Дулатов « Основы расследования преступлений, совершенных должностными лицами» Минск-1985 г,стр-64.
16 Криминалистика под ред Б.П.Смагориского, Волгоград, 1994,т 2 стр-395.
17 Криминалистика И.Ф. Герасимова, М, 1994, стр-409.
18 Н.И. Порубов . Криминалистика, Минск 1997, стр-236.
19 Криминалистика под ред. Яблдокова М-1996.
20 Криминалистика под ред. Р.С. Белкина М-1988 ,т 2, стр-270.
        
        Парақорлықты тергеу әдістемесі.
ЖОСПАР
Кіріспе бөлім
I. Негізгі бөлім
I. Тарау. Парақорлықтың криминалистикалық сипаттамасы және ... ... ... ... және кылмыстык кукыктык сипаттамасы.
1.2. Парақорлық істері бойынша дәлелденуге ... ... ... ... істері бойынша жоспарлау. Алғашқы және кейінгі
кезенде жүргізілетін тергеу ... ... ... ... ... ... және ... Алғашкы және кейінгі кезенде жүргізілетін тергеу әрекеттері.
ІІІ - Қортынды.
Қолданылған ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы сыбайлас жемқорлықтың, құрамдас бөлгі болып табылатын
парақорлық ... ... ... ... анықтамасы,
парақорлыкқты тергеу ерекшеліктері, парақорлық - ... ... ... ... сөз ... мәселелердің бipi парақорлық қылмыстарын реттейтін
қылмыстық-құқықтық нормалардын, әлеуметтік алғы ... ... мен ... байланысы және парақорлықтың ... ... ... ретіндегі проблемалардың мәнін ашып көрсету
және тергеу тәжірибесінде дұрыс жоспарлау мен тергеу ... ... ... ... ... ... ашу ушін парақорлыққа
жуаптылықты белплеген заңдар тарихының даму кешендерін де ғылыми негізде
талдауды қажет етеді.
Бітіру біліктілік ... ... ... түрлері: пара
алу, пара беру және паракорлыкка делдалдықтын талдау ... ... ... ... ... ... ... орны, паракорлықты тергеу кезінде ерекшеліктері,
паракорлық ... ... ... теориялық тұрғыдан терең
зерттелумен бipre қaзipri қолданылып жүрген ... ... ... ... одан әрі ... жолдары іздестірілген.
Парақорлық орын алган кездегі калыптасатын ахуалдар жэне ... ... ... жоспарлар мен болжамдар,дэлелденуге
жататын мэн-жайларды корсету.
Будан болек паракорлык ... ... ... ... ... кейінгі кезенде орандалатын жэне жүргізілетін
тергеу эрекеттер1н1н реті.
Бітіру жұмысының құрылымы кіріспеде екі тараудан ... ... ... ... ... Қазакстан Республикасының саяси, ... ... ... даму, өркендеу процесі берік орын алды. Елімізде ... алға ... ... ... ... ... ... айқын
көрініс беруде.
Тәуелсіздік алғаннан бepi көптеген реформалар жүзеге асты.
Мемлекетімізде екі ... 1993 жылы және 1995 жылы ... ... ... ... ... берік орнады. Осы аз уақыт ішінде
Қазақстан Республикасында көптеген кодекстер - қылмыстық, қылмыстық ... ... ic ... ... және т.б. ... ... нормалардың қабылдануы құқық бұзушылықтың алдын алуға және
қылмысты құбылыстармен ... ... ... ... негіз жасап берді
Мемлекетімізде орын алып жатқан осындай оңды ... ... одан әрі ... ... кедергі келтіріп жатқан тepic құбылыстар
да бар. Сондай қоғамға жат ... бipi - ... ... ... ... де ... өсуде.
Қылмыстылықпен күресуде мемлекет көптеген ... іске ... ... Республикасының Президенті 2003 жылы 10-шы
қыркүйекте сыбайлас жемқорлық кылмыспен ... ... ... ... ... ... сөзінде қылмыспен курес ортақ іске үлес
қосқандық деп атап ... осы істі ... ... нақты он түрлі жолын
қадап айтты (2).
Бұл міндеттерді жузеге ... ... ... және басқару
органдарыньң қызметін одан әрі жетілдіруді, елімізде құқықтық мемлекет кұру
ісінде ... ... ... ... ... құқықтары мен
бостандықтарын қорғауда мемлекетік билік органдарын әділеттілік, заңдылық,
жариялылық, ... ... ... алған мінсіз қызметі өте қажет.
Мемлекетік саясатты, экономиканы, елдегі тұрақтылық пен тыныштықты
сақтауда, құқықтық ... ... ... ... ... ... ... міндеті өте зор.
Қазақстан Республикасыньң Президенті Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... ... ... ... мән бepiп,
олардың патриоттық, әділетті, өз ісін ... ... ... қызметші деген жоғарғы мәртебелі атаққа кір келтірмей, әділетті
әрі патриоттық сезімге толы жігерлілікпен қызмет атқаруын одан әрі ... ... ... деп атап көрсетті (3).
Елімізде қабылданған "Мемлекеттік қызмет туралы", "Сыбайлас
жемкорлыққа карсы күрес туралы" заңдарда ... ... ... ... дұрыс, заңды кызметіне кедергі келтіретін кұбылыстарға қарсы
қуқықтық шаралардың түpi көрсетілген.
Сыбайлас ... ... ... ең кауіптісі, әpi көп тараған
түрі парақорлық ... алу, пара ... ... ... ... ... тереңге жіберген бұл құбылыс қоғамды ... ... ... ... дамуына кедергі келтіруде. Елдегі
парақорлықтың, етек алып кетуінің, тағы бір кауіптілігі ... ... ... ... аздырады, жұртшылыктьң мемлекеттік өкімет және
билік органдарына ... ... ... ... ... олардың жұмысына көмектеспеу, мемлекеттегі құкьқты ... ... теpic ... ... ... ... жол береді.
Жалпы сыбайлас жемкорлық және жеке алғанда парақорлық біздің қоғамға
көптен белгілі. Экономикадағы, ... ... ... саладағы,
идиологиялық қатынастардағы өзгерістерге байланысты парақорлықта өзінің
,яғни криминалистикалық әдістеме тұрғыдан алғанда теориялық жағынан бір
жақты ... ... ... ... ... ұшырады.
Парақорлыққа қылмыстық - қуқықтық баға беру мәселесіне ерекше мән Қазақстан
Республикасы Президентінің 2002 жылгы 20 ... №949 ... ... ... құқықтық тұжырымдамасында да" атап
көрсетілген (4).
Парақорлықты күресу ... ... ... ... көптен бepi зерттелініп келе жатыр. Парақорлықтың уғымы,
парақорлық істері бойынша ... ... ... ... ... ... ... парақорлық қылмыстарын
тергеу барысында қалыптасатын ахуалдар, ... ... ... ... ... жэне ... мэн-жайларын анықтау
сияқты мәселелерді арнайы, жан-жақты ... ... ... құру ... бастапқы мәліметтерді жинау және оларды
тексеруден тұратын барлық ... мен ... ... ... ... арналган бірлі жарым ... ... ... ... осы ... табиғатын айкындайтын, оның ішіндс
мемлекеттік тілде жазылған, зерттелген арнайы теориялык, ... ... жоқ. ... ... ... құқық саласында
ауыр қылмыстардынң бipi болып табылатын парақорлық мәселесі ерекше ... ... ... ... елдердегі проблемалары БҰҰ-ның
эгидасындағы материалдарға ... ... ... ... ТМД ... ... ... қарсы күресуі болып
табылады.
Еңбектің теориялық жэне практикалық маңызы ... мен ... заң ... жетілдіру процесіндс қолдану
мүмкіндігімен ұштасады.
Қазақстап Республикасының Конституциясының қағидаларына, қолданыстағы
қылмыстық кодекспен халықаралық ... ... ... жәпе ... ... ... нормативтік-
статистикалық материалдар мен ғылыми заң әдебиеттері ... ... ... әрекеттері мен ЖІШ жүргізудің ерекшеліктері
талданды. Б1т1руш1л1к жұмыста парақорлықтың ... оның ... ... ... ... ... мен айырмаіпылықтары
қаралды. Қоғамға қауіпті парақорлық ... ... ... ... ... әр ... қиыншылықтардьң ерекшелігіне байланысты осы түрғыдағы
қылмысты тергеудің теориялық және практикалық мәні бар аспектілері арнайы
қарастырылды. ... ... ... қылмысты дұрыс анықтаудың іс-
әректке ... баға ... және жаза ... , ... ... ... ... мәніне терең талдау жасалды. Аталған
теориялық түжырымдар негізінде заңды ... ... ... ... ... ... ... ара қатынасын белгілеу, сыбайлас
жемқорлык қылмысына құқықтық анықтама беру, оның к-ріністерінің белгілерін
анықтау.
2.Қызмет ... ... ... ... ... ... мән-
жайы ретінде қарастырып, ҚК-тің 54-бабында арнайы көрсстуді ұсыну.
3 Қызмет ... ... ... ... ... барлық
субъектілерді, белгілі лауазымдық қызмет атқару немесе белгілі бір кәсіппен
шұғылдану құқығынан ... ... ... ... жаза рстінде қолдануды
үсыну.
4 Мемлекеттік қызмет атқаруға ... ... не оған ... лауазымды түлғаның сыбайлас жемқорлыкқа қарсы бағьтталған заңды
әдейі орындамағаны үшін қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... ... ... 3-ші бөлігінде үйымдасқан топ мүддесі
үшін немесе ауыр зардаптарға ... ... пара алу үшін ... көрсету.
6.Парақорлық қылмысының затына кез-келген материалдық, өзіндік қасиеті
бар нәрселер жатады. Қылмыс заты - парақорлық ... ... ... ... табылады.
7. Парақорлықтың міндетті белгісіне субъектінің белгілі бір іс-әрекетті
жасау немесе ... ... ... есте ... кажсттілігіне
назар аудару.
8. Жауапты мемлекеттік лауазым қызметін атқаратын адамдар ... ... ... ... ... ... ... паракорлыққа делдал болушыны қылмыстық жауаптылықтан
босатудың шартын заңда қарастыру ... ... ... Егер ... адам тиісті органға ол туралы ерікті түрде хабар берсе, бірақ оның ... ... ... ... ... қылмыстың
белгілері болмаса ол қылмыстық жауаптылықтан ... деп ... ... қарсы пәрменді күрес жүргізуде пайдалы ... ... ... ... ... ... ... тарихы және теориясында, қылмыстық құқық және
криминалогияда ... ... мен ... ... ... жазу ... ... облыстық, Тараз ... ... ... ... ... ... ... талдау
жасалды. Сондай-ақ Қазақстан Рсспубликасына Жоғарғы сотының ... ... ... ... да ... ... ... тұжырым жасалынды, сондай-ақ ішкі істер, прокуратура, адвокатура,
сот органдары қызметкерлерімен парақорлық істер бойынша менімен ... ... ... мерзімді баспасөзге жарияланған материалдар
пайдаланылды.
Теориялық базасын бұрын және ... ... ... ... ғалымдардың ғылыми еңбектері құрады.
Бұл жұмыстың ... ... мен ... ... ... қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу ... ... ... да ... ... Жоғарғы Сотының
нормативтік қаулыларына негізделеді.
Салыстырмалы түрде Ресей Федерациясы, ... ... ... кейбір алыс шет елдерінің құқық негіздері (АҚШ, Қытай және
т.б.)қылмыстық ... ... ... мен ... ... Дисертациялық зерттеу
қортындысы Қазақстан Ріхпубликасындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу ... осы ... ... ... ... жаңа ... ... береді. терең зерттелген кейбір дау туғызынан анықтамалар мен
түсініктерге берілген сипаттамалар Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... қаулысын әзірлеуге коғамға
қауіптілігі.
Бітіру жұмысының құрлымы және ... ... ... ... мақсаты мен міндеттеріне сәйкес келеді. Бітіру жүмысы кіріспеден, 2
тараудан, қортындыдан, пайдаланылган эдебиеттер тізімінен тұрады.
БІРІНШІ ТАРАУ.
ПАРАҚОРЛЫҚТЫҢ ... ... ЖЭНЕ ... ... ... ... криминалистикалык сипаттамасы.
Сыбайлас жемқорлық - әлеуметтік құбылыс.
Парақорлық дегеніміз-лауазымды адамның өзі немесе делдал ... ... ... оның ... болған адамның пайдасына жасаған іс-әрекеті
немесе әрекетсіздігі үшін ақша,бағалы қағаздар,өзге де мүлік,мүлікке ... ... ... ... ... алуы.
Сонымен парақорлық лауазыдық ауыр қылмыстарға ... ... және ... ... ... ... мүдделерін бұзып, мемлекетке материалдық зиян
әкеліп ,басқа да қылмыстарға жол ашады.
Парақорлықтың қауіптілігі ... ... ... ... бұл қылмыстармен күресудің қиындығы да осыда.
Парақорлық тек лауазымды тұлғаларға бейім,өйткені олардың ... ... ... ... және ... ... олар ... арендаға
беру,лицензияларға рұқсат беру және ... ... ... ... ... табылады.
Парақорлық жинақталған термин болғандықтан ол өзіне тән екі ... ... ... ... ... ... ... және мүддесіне қарсы
Пара алу аяқталған қылмыс деп есептеу үшін пара алушы параның жартысын
алсада қылмыс жасалды деп ... пара ... ... ... оны ... жедел қызметкерлері
қылмыс үстінде ұстаған жағдайда,пара алуға оқталғаны үшін ... ... ... ... ... ... лауазымды тұлғамен жасалынады.
Осы жағдайлрды ескере отырып бастысы болып лаузымдық тұлғаның жеке
басын зерттеуге ... ... ... ... ... ... ... анықтаудан тұрады.
Бұл қылмыстырдың құрылымдық элементтерінің санына лауазымды тұлғаның
атқаратын қызметінің ... ... ... кезінде ұымдастырушылық құрылымды ... ... ... әдісті өңдеуді ,лауазымды тұлғаның атқаратын қызыметінің
жүйесі ... ... ... қажеті жоқ.
Лауазымды тұлғаның қызметінің бірі оның атқаратың ... ... ... ,ол әр ... да заңды тәртіпен ... ... ... ... ... кезде барлық жағдайларда лауазымды
тұлғаның өзінің міндетті орындауға жататын міндеттерін бұзу ... ... ... ... ... ... нормаларын зерттеуден
тұрады.
Парақорлық-ауыр қылмыстардың бірі болғандықтан ... ... мен ... деп ... қылмыстарға тән болып іздердің пайда ... ... ... ... аяғы сыбайлас жемқорлыққа байланысты проблемаға ... ... ... осы ... ... ... ... арналған сан
қырлы ғылыми ізденістердің өсуімен де ерекшеленеді.
Бұл мәселеге байланысты ... ... ... ... ... және оның ... ... жолға қойды.
Тұңгыш рет Э.Сатерланд "ақ жағалылардың" қылмыстылығы деген ұғымды
енгізді, ал бұл ... ... ... ... ... жемқорлықты
қылмыстылыктың ереже тобына ... жеке ... ... күні сыбайлас жемқорлық үғымы азаматтық қоғамда үйреншікті
құбылысқа айналса, ал ... ... ... ... ... ... керағыр әсер ететін факторға айналуда.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... күрес мәселелері бойынша бірқатар заңдылық аклеріне өзгерістер
мен толықтырулар ... ... ... Ресбубликасы Заңына сәйкес,
сыбайлас жемқорлық қылмыстарының саны едәуір азайды..
Сыбайлас ... ... ... үшін ... ... өз тәуелсіздігін алғаннан кейін-ақ біліне ... ... ... ... салынуы әу бастан белгілі
бола бастады. Осыған байланысты ... бұл ... ... ... және ... шаралары қолға алына бастады.
1992 жылы 17 наурызда ҚР Президентінің "Ұйымдасқан қылмыстық нысандары жәпе
сыбайлас жемқорлыққа ... ... ... ... туралы"
Жарлығы, 1994 жылы Ұйымдасқан қылмыспен күрес жөніндегі Рсспубликаның
комиссия кұрылды.
1997 жылы 5 ... ... ... пен ... ... ... одан әрі өрістету, улттық қауіпсіздікті нығайту шаралары туралы"
Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы кабылданды. Ал 1998 жылы ... ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасының заңы
кабылданды.
2002 жылы 20 қыркүйекте Қазақстан Республикасында ... ... ... осы ... сыбайлас жемқорлықтан сақтандыру
шараларына мән берілген. 2001-2005 жылда сыбайлас ... ... ... ... жүзеге асырылуда. Өйткені Мемлекет пен
қоғам мүддесіне ... ... ең ... ... құбылыстың бірі
сыбайлас жемқорлық болып табылады. Онымен күрес мәселссі әр ... ... ... ... айналды. Тек 2000-2004 жылдары аралығында ғана
орталық ... ... ... ... ... ... астам
материалдар жарияланды, ал ... осы ... 87 ... Осы ... ... қүбылыспен күрестің кокейтестілігі мына
жағдайларға байланысты:
а) ... ... ... ... бостандығы мен
құқықтарын бұзуга әкеліп ... ... ... бойы
жүргізілген әлеуметтік зерттеу азаматтардың басым бөлігін ойландыратын
маңызды мәселелер ... ... ... сыбайлас жемқорлықпсн күрес
екендігін дәлелдеп отыр.
ә) Осы кұбылыстың ... ... тез ... ... ... ... өріс алуы ... аппаратгың жүмысына нұқсан
келтіріп, оның беделін түсіреді. Қоғамдық санада өкімет органдары жұмысының
тиімсіз ... ... ... әлсіз екенін көрсетеді.
Халықгың өкіметтен алшақтауы орын ... ... бәрі ... пен ... қауіпсіздігіне нақты қауіп төндіреді ( б.).
в) Сыбайлас жемқорлықтың қазіргі кездегі көлемі өте ... Өз ... ... оны ... ... ... ... түсуі,
билік тармақтарының барлығының да сыбайлас жемқорлық ... ... ... Мұны ... ... ... ... айқын көрсетіп отыр. ( б.).
г) Сыбайлас жемқорлар өз ... ... ... ... Сыбайлас жемқорлык арқасында ... ... ... ... аз ықпалын жүргізуде, бұл тұрғыда олар
шын мәнінде жаңа сапа мен түрге ие болды.
и) ... ... ... және жасанды латентті қылмыс болып табылады
(б.).
Оны жүзеге асырушы субъектілердің жоғары қоғамдық дәрежесі, олардың іс-
әрекет қимылдарының ... ... бұл ... ... ... ізгілікпен қарауы, сыбайластык іс-әрекетке "келісімділік"
сипатын (арыз айтылмайды, себеб1 кінәлі екі жақта ... ... ... ... т.б. осы түрғыдағы қылмыстардың өзіндік ... ... және ... да жағдайлар Қазақстанда да және
халықаралық деңгейде бұл ... ... ... ... көңіл бөліп
отырғанын көрсетеді. Міне сол шаралардың бірі Қазақстан Республикасының
1998 жылғы 2-ші шілдедегі ... ... ... ... ... Заң ТМД ... ішінде бірінші рет бүкіл мемлекеттік деңгейде
сыбайлас жемқорлықпен күреске бағытталған ... ... ... бұл ... ... жемқорлықтың құқық бұзу субъектісінің нақты
анықтамасының, ал ең бастысы осы заңды ... ... ... ... ... ... орай "Сыбайлас жемқорлықпен күрес" жайлы
заң нормалары бірнеше рет өзгеріске үшырады.
Сыбайлас жемқорлықтан дүниежүзі ... 1989 жылы ... ... қару ... ... жемқорлық мәселелесі
бойынша Гаагада (Нидерланды) халықаралық семинар болып, оның ... ... ... осы ... ... алғы ... ... Экономикалық
және әлеуметтік кеңес (ЭКОСОС) төмендегідей ұсыныс берді: ... ... ... сыбайлас жемқорлықтың мемлекеттік
бағдарламалардың ... ... ... ... шығаруына, дамытуды
қиындатуына байланысты және кейбір адамдармен ... ... ... барлық мемлекеттердің:
а) Сыбайлас жемқорлықтың барлық түрлеріне оны тежеуге сәйкес келетін
қылмыстық заңдардың ... ... ... ... және өкімет билігіне қызмет жасаудан сақтандыруды
реттейтін механизмдерді дайындау;
в) Сыбайлас жемқорлықпен құныққан ... ... ... және ... ... ... ... жемқорлық арқылы ... ... мен ... ... ... ... ... жемқорлыққа қатысы бар кәсіпорындарға экономикалық ... өте ... ... конгресс "Сыбайлас жемқорлықпен күрестің парктикалық шаралары" атты
нұсқауда қарады, ал ... ... ... ... баспасөзде жарық
көрді және "Конгресс мемлекеттік басқару саласындағы ... ... ... қабылданды. Сонымен қатар сыбайлас ... ... ... ... қаласында 1992 жылдың 9-12 наурыз аралығында өткен осы
мәселемен күреске арналған 5-ші ... ... ... ... емес ... ... ... сыбайлас жемқорлықпен күресте ешқандай ... жете ... ... ... ... қолдану практикасын
тежеуді және сонымен қатар қазіргі қолданыстағы заңдылықтардың тиімділігін
арттыру мақсатында оларды одан әрі дамыту, жетілдіру қажет ... ... ... ... ... ... ... күресте тек қана қылмыстық қуғын-
сүргін шараларын күшейтуге әкеліп тіреуге болмайтыны
өзінен-өзі түсінікті.
Бұл мәселеге байланысты заң ... ... ... және ... ... ... түрде дайындау қажеттілігі әр
уақытта әділ айтылуда. Сонымен қатар ... ... да ... ... ... шараларды тек қана құқықтық шаралармен
шектеуге болмайды. Сыбайлас жемқорлықтың кең ... және оның ... ... ... ... ... ... сыбайлас жемқорлық
құбылыстары мен күрестің ... ... ... ... қолдану
қажеттілігін талап етеді.
Осыған орай парақорлық-сипаттағы шаралар оның өтс ... ... ғана ... ... ... ... бұзушылық сан түрлі және ол
(криминалистикалық)
әкімшілік, азаматтық-құқықтык және тәртіптік құқық бұзушылық сипат алады.
Тек қана осы Амстердам ... ... ... ... ... ... ... қолдануға жәнс оны дамытуға үлкен мән берілген.
Атап өткеніміздей, мұндағы негізгі мәселе заңды қолдану практикасына
байланысты. Бірақ, бұл сыбайлас жемқорлық ... ... ... ... ... ... Осы ... алғанда мына мәселелер бойынша заңдылық
анықтама берудің мәні зор деп ... а) ... ... ... ... б) сыбайлас жемқорлықтың криминалистикалық
нысанындағы көріністерін анықтау; в) ... ... іс ... жетілдірудің басқа да тиімді жолдарын белгілеу.
Сыбайлас жемқорлық ұғымы. Кез-келген құбылысты зерттеуді оның ұғымын
анықтаудан бастау қажет. Бұл тек ... ... ... қана ... ... оның ... зерттеушілердің жете түсінуін жсңілдетеді.
"Сыбайлас жемкорлық" термині заңдылык, оның ішінде криминалистикалық
ұғым болып табылмағандықтан оның қүкықтық ... ... бір ... ... жемқорлықтың халықаралық атауы -"коррупция" терминінің
этимологиясы латынныц "соruрtіо" ... ... алу) ... ... 1978 ... 17-ші желтолқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясында қабылдаған
кодексте: Коррупция ... ... ... ... ... ... ... нсмесе істеуге мүмкін іс-әректттері үшін заңсыз салық
алуы, уәде берулері ұлттық кұқық нормаларымен анықталуы ... ... ... ... әлеуметтік колеңкелі құбылыс деп
көрсетіп, оның бір түлғаны екінші бір ... ... ... ... ( ).
А.И.Долгова осындай пікірді қолдай отырып, коррупцияны мемлекеттік немесе
басқа да қызметксрлердің жеке ... ... үшін ... ... жәнс соған байланысты бсдслдері мен мүмкіндіктеріп сатуы
немесе сол үшін сатылуы деп атап көрсетеді ( ... ... ... ... ... ... ... сез.
Басқалар коррупцияны шенеуніктердің өз қызмет бабын жеке ... ... ... ... негізделген басқару аппаратының іріп-шіруі деген
анықтама береді ( б.).
Бұл жағдайда олар "сог" (дене) сөзін негізге алып, коррупция ... ... ... сөзбе сөз "дененің іруі" іріп-шіру процесі деп анықтама
келтіреді.
Б.В.Волженкин "Сыбайлас жемқорлық дегеніміз әлеуметтік құбылыс ... ... ... ... ... атқаруға өкілетті
мемлекеттің немесе басқа да соларға теңестірілген адамдардың өз қызмет
бабымен ... ... мен ... жеке басының баюы мақсатында немесе
топтық мүдде үшін пайдалануы " деп ... ... ... анықтамадан сыбайлас жемқорлықтың парақорлық шегінен шығып
кететінін және оның ... ... жеке ... ... пайда табуы
мақсатында асыра пайдаланудың кез-келген түрін айтамыз.
Осылайша заң ... ... ... ... екі түрлі
көзқарас қалыптасқан: тар мағынадағы сыбайлас жемқорлық (парақорлық) ... ... ... жемқорлық (мемлекеттік билікті пайдалану
пайдакүнемдік мақсатта ... ... ... түрі).
Біздің пікіріміз бойынша сыбайлас ... кең ... ... ... ... ... алу сыбайлас жемқорлықтың тарихи
бірінші көрініс болса да, сыбайлас ... ... ... қою дұрыс
болмаған болар еді.
Осындай мұқият қарауды талап ететін заңдылық ... ... ... ... ... ... Осыған орай шешу сыбайлас жемқорлыққа
анықтама ... ... осы ... тән негізгі сипаттарды ... ... ... ... ... орын ... салалары жергілікті өзін - өзі
басқару және мемлекеттік билік органдары болып ... ... бұл ... коммерциялық және басқа да үйымдарды қосып кеңітеді ... ... ... ... жоқ. Сыбайлас жемқорлықтың қауіптілігі сол, мүндай
коғамға қауіпті іс-әрекет орын алған кезде мемлекеттің және ... ... ... ... зор ... келтіріп, нәтижесінде
олардың әлсіреуіне әкеліп соғады.
Коммерциялық құрылымдардың қызметкерлерімен өзге де ... ... ... ... ... жағдайда ондай нүқсан келмейді
және олардың әлсіреуіне әкеліп соқпайды ( ).
Әрине, осындай өкілеттіктерді теріс ... көп ... ... және ... да ауыр ... ұшыратуы мүмкін, ал ол үшін
сол ... және өзге ... ... ... тиісті
жауапкершілікке тартылуы тиіс.
Жергілікті Мемлекеттік ... және ... ... ... орын ... ... қосу ... түрде маңызды болып
табылады. Бірақ Қазақстан Республикасы Конститутциясының 8 бөлігіне сәйкес
аталған органдар ... ... ... жүйесіне кірмейді, ал
конститутциялық құрылымның негізін анықтайтын осы баптарды бөлім етіп ... ... ... мазмұны мен орны жергілікті мемлекеттік басқару
және өзін-өзі басқаруды осындай негіздің бірі ретінде қараудың куәсі ... ... ... ... ... өкілетті
адамдар, не оған тексертілген адамдар, лауазымды адамдар, лауазым иелері
болып табылмайтын мемлекеттік ... ... ... иелерінің парақорлық субъектілеріне қатысы жайлы
бірыңғай пікір қалыптасқан болса, лауазым иесі ... ... ... осы санатқа жату мәселесі даулы болып
табылады. В.С.Коммисаров парақорлық субъектісін мемлекеттік қызметкерлер
ретінде қарау ... ... смес дсп ... ... ... ... бұл ... жауапкершілікке тартылатын
адамдар шеңберін едәуір ұлғайтады деген ұгымды білдіреді, ал бұл болса
саясатты дамыту ... ... ... ... ... бұл ... ... еме, себебі парақорлықтың мәні билік
өкіллеттілігі болмағандықтан олар ... ... ... алмайды, ал
бірақ осындай қыллмыстарға катысушы болуы ... ( ... ... ... иесі болып табылмайтын мемлекеттік
кызметксрлерді коррупциялық қылмысы үшін ... ... ... деп ... Оның ... бүл аламдардың қоғамдық кауіптілігі
антиэлеуметтік криминалдық дәрежеге жетпейді ( ). ... да ... ... ... ( ... пікірімізше лауазым иесі болып табылмайтын Мемлекеттік кызметшілерді
парақорлық қылмыстарының субъектісі қатыстарына косу төмсндегі ... ... ... ... үлғаю көлемі биліктің барлық
тармақтарының сыбайлас жемқорлықпен байланыса, ... ... ... ету
шараларының ең тиімді жолдарын іздеуге, соның ішінде коррупциялық қылмыс
субъектілерінің шеңберін кеңейту жолымен дс ... ... Егер ... ... ... ... ... ізгілендіруді түсінсек,
онда мүндай ізгілендіру паракорлық қылмыстың белең алып ... ... де, ... ... ... дс ... ... ().
б) В.С.Комиссаровтың ... ... ... ... ... өкілеттілігі болмайды деген пікірмен
келісе ... ... ... атап ... жөн.
Парақорлықтың мәні адамның жеке басының мүддесі үшін өз ... ... ... ... ... ... ... деген - тек
билік өкілеттілігін пайдалану ғана емес, сонымсн бірге оның ... ... ... ис ... ... бсрілгсн мүмкіндіктерімен беделін
пайдалану деген сөз. Осылайша мемлекеттік кызметкерлер лауазым иесі ... және ... ... ... ... да олар өздерінің қызмет бабына
байланысты берілгеп мүмкіндіктері мен осбеделін пайдакүнемдікке немесе
басқа жеке ... ... ... ... Мемлекеттік билікпен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына қарсы
кез келген қызмсткер (нұсқаушы, рефсрснт, хатшы, ... ... ... ... ... Б.В.Волженкин дұрыс атап көрсеткендей, іскс осылай
қарау ұсақ қызметкерлерді жауапқа тарту керек деген ойды білдірмесе ... ... ... ... ... үшін ... ... шарты заң қорғайтын мүддеге - елеулі ... ... зиян ... ... ал ... ... олар ... қызмет бабының шектелуіне
байланысты әдетте жасай алмайды ( ).
Егер кызмсткер ... ... ... жеке ... пайдаланып, құқық
қорғау мүддесіне орасан зор нұқсан келтірсе, онда оны жауапқа тарту ксрек.
3. Іс-әрекеті жеке адам, ... ... ... ... ... және ол
пайдакүнемдік басқа да жеке мүддені көздеу сипатына ие ... ... тек ... ғана ... емес сонымен катар ол
басқада жеке ... ... ... ... ... ... рулық қатынасты қоздыру және т. б.)
Парақорлық әрекеті ... жскс ... ... мен мсмлскеттің
құқық қорғайтын мүддесін елеулі түрде бұзу орын ... Тек осы ... ... ... ... ... жауапксршілікке
тартып коррупцияның болмалы түрін айырып алуға болады.
Заң әдебиеттерінде парақорлықты ... ... ... ... деп ... ... қалыптасқан ().
Бірақ бұл біздің көзкарасымызға сай емес, өйткені ... ... ... өте ... ... ... ... жасау ұғымын
сипатын дәлелдеу қажеттілігі туады. Сонымен ... ... ... оның қылмыстық-кукықтық қорғау объектісін елеулі түрде бұзады.
Осы келтірілген зиянды қол сағушылықтың ... ... ... ... ... өкілеттілігін бір рет теріс пайдаланудың өзі жеке ... ... ... онша ... емес ... сыбайлас жемқорлық
қылмысты жасаудан горі көп зиян ... ... біз ... тән ... белгілерді анықтадық. Осыған
байланысты парақорлықта төмендегідей анықтама беруге болады. ... деп ... ... ... ... ... не ... адамның, лауазымды адамның қызметтік өкілеттігін өзі немесе
басқа адамдар немесе ұйымдар үшін пайда мен ... алу не ... ... ... зиян ... ... ... мүдделсрін
керағар пайдалану нәтижесінде жеке адамның заңды құқықтары мен мүдделеріне,
қоғам, мсмлекеттік заңмен қорғалатын мүдделерін елеулі түрде ... ... ... ... айтамыз. Көріп отырғанымыздай, бұл анықтама
құбылыстың нақты көріністерінің кең шеңберін қамтып отыр.
Парақорлықтың көрініс нысандары: ... ... ... жайлы
көптеген пікірлер бар. Бірақ олардың құқықтық дәлдігі мен толық түсінігі
жоқ. іс-әрекет турасында әдебиеттегі пікірлер әр ... ... бере ... біз, бұл ... тск ... ... атап ... оның белгілі іс-әрекет түрлерінің жиынтығы
екенін айттық. Бірақ, осы жиынтықты құрайтын нақты
В.С.Комиссаров парақорлықтың нақты құқықтық ... ... ... ... теріс пайдалану мсн пара алуды айтады. Оның ... кез ... ... ... ... ... ... табылмайды,
бірақ кез келген сыбайлас жемқорлық қылмыс лауазымдық қылмысқа жатады ( ... ... ... және ... ... мақсатта теріс пайдалану сияқты үш тобын паракорлыққа жататын
қылмыс деп көрсетеді ( ).
П.Панченко парақорлықтың: қызмет өкілеттілігін теріс ... ... ... ... ... ... ... сату, қызмет
бабын пайдаланып пара алу сияқты нысандарын анықтады ( ).
Л.А.Жуков коррупциялық құқық ... ... ... ... параға
сатып алу және коррупциялық сыбайластық деп бөледі. ( ).
Парақорлықтың көрініс нысандары жайлы бірыңғай ... ... бұл ... өз ... және ... ... мсмлекеттік
билік және басқару органдарының нормативтік-құқықтық ... ... ... ... нысаны және анықтамасы көптегеп нақты
түрлері көрсетілген халықаралық қүжаттарда аталып кеткеп ( ).
Біздің ... ... ... ... жасалу нысандарын тек
қана пара алушыға әкеліп тіреу дұрыс емес. Бұл коррупция сияқты күрделі де
әрқилы құбылысқа жеңіл-желпі қарау болып ... ... ... ... ... кең екенін де есте
сақтау қажст.
Осылайша, біз, сыбайлас жемқорлықтың қылмыстық- көрініс нысандарына:
а) мсмлекеттік билікке карсы, мемлекеттік қызмет және ... ... ... ... ... карсы қылмыс;
ә) лауазым иелерінің басқа да кез келген қылмыстары, сонымен қатар лауазым
иесі болып табылмайтын мемлекеттік ... ... ... ... немесе басқа да жеке мүддесі үшін пайдаланып
жасаған қылмыстарды жатқызамыз.
Парақорлыққа қарсы күресте ... ... ... ... Бұрын
айтқанымыздай, парақорлықпен күресте кылмыстық жаза маңызды рөль атқарады.
Бұл шаралар панацея емес — олар белгілі бір ... ең бір ... ... ... ... бір белігінің бөлінбейтін факторы.
Қазақстан Республикасының ... ... ... заңы ... ... ... ... береді, бірақ сонда да болса қылмыстык кодексте
бүл тұрғыдап алғанда ... ... ... ... құбылмалы, міндетті түрде және тез жаңа түрге өзгеріп
түрады.
Бірақ та біздің пікірімізше, заң шығарушының бұл мәселеде ... ... ... жоқ. ... ... ... ... - қызмет бабын
пайдалану іс-әрекеттің коғамға қауіптілігін арттыратын белгі ретінде
көрсетілмеген. ... ... ... ... ... жасауы белгілі бір
іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігі дәрежесін арттырады, сондықтан бұл ... ... ... ... ... ... түрі ретінде кызмет өкілеттілігін теріс
пайдалануды керсету өте орынды болар еді.
4. ... ... ... өсуі ... ... бұл ... ... бағытталған ... ... ... мәжбүр етеді.
Бірақ мұндай шаралардың тиімділігі, оны бірінші болып міндетті түрде
орындауға тиісті лауазым ... оны ... ... өте ... ... кездері жүргізілген көптсген зерттеулер дәлелдеп отыр.
"Мемлекеттік қызмет туралы" ... ... ... де ... ... ал онда мемлекеттік қызметіпілерді табыстары және мүліктік жағдайы
жайлы декларация толтыруға міндеттейді. Декларация толтырудан бас ... ... ... ... ... ... қарамастан, бұл талап орындалмайды.
Шенеуліктердің сыбайлас жемқорлық туралы заңды мүлде басқа да ... ... Оны ... үшін қолданылатын әкімшілік шаралардың
тиімділігінің төмендігі ... ... ... ... орай ... ... ... заңдылыққа әдейі орындалмағаны үшін қылмыстық
жауаптылықты белгілейтін арнаулы кылмыстық-құқықтық норманы белгілеу қажет.
Әрине сыбайлас жемқорлықпен күреске бағытталған шаралар деп нені тусінуте
болады ... ... тууы ... Мұны ... үшін Қазақстан Рсспубликасы
Жоғарғы Соты Пленумының "Соттардың парақорлық үшін жауапкершілік ... ... ... ... 1995 ... 22 ... Қаулысы ҚР
Жоғарғы Сотының 2001 жылғы 13 ... №18 ... ... ... ... қылмыстық істерді қарау практикасы туралы"
нормативтік қаулыларын келтіруге болады. Соңғы қаулыда сыбайлас жемқорлыққа
байланысты заңды бұзушылық деп ... ... ... ... ... ... лауазымдық өкілеттілігін және ... ... және ... да ... ... ... жеке өзі немесе делдалдар арқылы ... ... ... мен сол артықшылыктар алуы сияқты бұл адамдарға жеке және заңды
тұлғаларға ... ... мен ... құқыққа қарсы беруі
арқылы оларды сатып алуы деп түсіну керек делінген (25).
5. Коррупциямен ұйымдаскан ... ... ... ... ... ... қылмыстың қанатының ... ... ... ... ... ... пікірі
бойынша "Коррупция дегеніміз - ұйымдаскан қылмыс пен ... ... ... ... ... ().
Егер басқа елдерде ұйымдасқан қылмыс мемлекеттік шеңберге кіруге енді
ғана талпынып жатса ... ... ... әуел бастан өзге
құрылымдары бар. Сондықтан да Қазақстандағы коррупция дегеніміз — ... қана ... ... ... көп ... ... ... тәсілі. Осы
тұрғыдан қарағанда Қазақстандағы сыбайлас жемқорлық дегеніміз ұйымдасқан
қылмыстың негізі деген шымдардың пікірлері логикалық ... ... ... ... ... ... ... байланыс жасау
жатады, ал бұл саласында маңызды операция жасауға қажетті ақпарат алуға,
дер ... ... ... ... береді"
Осылайша мемлекеттік билік органдарына сенімді жәнс кең ... ... ... ... ... өмір сүре ... Міне
сондыктан да біз жоғарыда атап өткеніміздей ұйымдасқан қылмыс табысының
пайдасы 50% дейіні пара алуға кетеді. ... ... ... бар ... ... топтардың көбеюі кауіп ... Егер 2002 жылы 8 ... ... бар 78 ... ... (4,8%) ... ал 2003 жылы 37 (12,9%) ... түсіндіре келе мынандай қорытынды жасауга болады:
мемлекеттік аппаратпен ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... ұйымдасқан қылмысқа берілген мықты
соққы болып табылады.
Әрине бұл өте күрделі мәселе мұны орындау ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... шаралардың өз өкілеттіліктерін
ұйымдасқан қылмыстық топ мүддесі үшін пайдаланатын қызметшілердің қылмыстық
жауапкершілігін ... жөн сол ... ... ... ... бұдан басқа да жолдары бар, Бірақ олар ... ... ... ... ең бірдсн-бір қауіпті түрі парақорлық болып
саналатындықтан енді ... ... ... мемлекет басында отырған тұлғалар
қажетті шаралар қолдану қажет себебі парақорлық өзінің қанаттарын ... одан ... ... ... ... әсері тиеді.
1.2 Парақорлық сыбайлас жемқорлықтың құрамдас түрі.
Сыбайлас жемқорлық көрінісінің ең қауіпті нысандарыпыц бірі парақорлық
болып ... Бұл ... осы ... ... қолданылып отырады және осыған
байланысты түсіндіруді талап етеді.
Қылмыстық ... ... деп - пара ... ҚК 311 ... ... /ҚР ҚК312 ... және парақорлыкқа делдал болу /ҚР ҚК 313 бабы/ сияқты
өз алдына дербес үш ... ... ... ... ... ... айту
көзкарасы қалыптасқан.
Бірақ мүндай пікірді бәрі мақұлдай бермейді. Қылмыстық теориясында
парақорлық пен пара алу ... ұғым ... ... ... еді. Осы орайда
профессор А.Н.Трайнин "парақорлық деген аныкгаманы ҚК береді, ал бұл баптың
құқықтық ... ... 1926 ... ... ... деп жазды .
Ь. В. Здравомыслов "паракорлық"ұғымы ксң мағына ... Оның ... пара ... ал кең ... ... үш кұрамын: пара алу, пара
беру жәнс парақорлыққа делдалдық жатқызады .
Осы мәселе бойынша соңғы айтылған көзқарасты айтамыз. Біздің пікіріміз
бойынша, пара алу мен пара ... ... ... ... тығыз
байланыс болғанымен, олардың әрқайсысы жеке ... түрі ... ... ... ... ерекше тек өздеріне тән белгілері бар. Атап
айтқанда, қылмыс субъектісі бойынша бір ғана ... ... ... қылмыс деп қарастырмауда зор мәнді болып табылады.
Қарастырып отырған қылмыс ауыр және өте ауыр ... ... Бұл ... ... ... қоғамдык қауіптілігімен, оның
осы көлеңкелі салдарымен ... ... ... ... бұзақылыққа әкеліп тірейді., халықтың билікке иелерінің сеніміне
төмендегі азаматтардың заңды мүдделері мен құқықтарына қысым жасауға ... Кей ... ... да ... ... ... ... белгілі, оның қазіргі кездегі көлсмі кең. Олар
билікті сататын қызметкерлермен ғана ... ... ... енді ... ... органдарының осындай өте зиянды ауруға ұшырағанымен белгілі. Бұған
сонғы кезде жүргізілген криминалогиялық зерттеулер куә.
2004 жылдың ... ... ... 655 ... ... қылмыс, оның
231 қызметтік жалғандық, 196 қызмет өкілеттілігін теріс пайдалану, ... 605 ... іс ... оның ... 99 ішкі ... кызметкері, 55-
әкім, 29-сот әкімшілігі қызмеркері, ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлері,22-салық
қызметінің қызметксрлері, 22-әділет оргапдарының қызметкерлері (32).
1998жылы 598 ... ... ... іс ... ... 786 іс ... оның 191-і ... жолдаған, оның 160 бойынша
айыптау укімі шығарылған.
1999 жылы 3219 сыбайлас жемқорлық ісі тіркелей, ... ... ... ... ... 63 кеден қызметін, 9-ы ұлттық қауіпсіздік
комитетінің, 8 ... 7 ... 85 ... 76-сы ... 14 төтенше жағдайлар комитет қызметкерлері болған, жауапқа
тартылғандың ішінде 2 ... 2 ... ... ... ... ... ... қылықтары үшін ішкі істер министрлігі органдары 112, салық
кьзметкерлері 42, кеден ... 38 ... ... қуылды. 2002
жылы 2009 сыбайлас жемқорлықпен қылмысық іс ... 2003 жылы оның ... ... іске ... ... парақорлықпен күрестің әр түрлі тарихи кезеңдерін
көрнекілікпен көрсетеді: тоқсаныншы жылдары басымен ортасында бұл ... ... ... ... ... ... ... күшейтілгені
көрінеді. Тек 1999 жылы ғана парақорлықпен күрестің бслсенділігі ... ... осы ... кең етек жаюы ... бұл ... өзегі
айтарлықтай, себебі бұл мәліметтер жағдайдың шын мәнін көрсете алмайды.
әдебиетте қазіргі кезде пара беру және ... 2% ғана ... ... ... пікірі де келтіріледі.
Прокуратура органдары қызметкерлерінің мәліметі бойынша бұл көрсеткіш
өте аз. Шенеуліктерді коррупциялау мақсатыпда жыл ... көп ... ... ... ... РФ бұрынғы ішкі істер министрі
А.Куликовтың айтуы бойынша "Әрбір жетінші ... топ өз ... үшін ... ... ... Осы "шығыс статьясына",
мамандардыц айтуы бойынша, ... ... ... ... — яғни "лас ... ... 50% ... ).
Қазақстандағы қайта кұру жылдары мен реформа кезеңінде, соңғы жылдарды
косқанда, жекелеген ... ... ... сыбайлас
жемкорлыққа ұрынуы байқалып, ... ... ... ... ... яғни биліктің жекеменшілікке айырбасталуы көрініс алды.
Лауазым иелерін сатып алудың дәстүрлі әдістерімсн бірге жаңа түрлері
колданылды: олар ... бару ... ... ... несиелер, әртүрлі
қызмет көрсету, көп ақша алатын қызметке орналастыру, коммерциялық құрылым
кеңесі және құрылтайшы құрамына енгізу, ... ... беру және т. ... шенеуліктер арасында әдеттегі құбылысқа айналды. Осының
негізінде азаматтардың наразылығы өседі, себебі олардың көпшілігі ... ... ... ... ... ... құралдарда оқтын-оқтын көрініс тауып
кейбір адамдарды, топтарды жәнс ... ... ... органдарын және
мемлекеттік қызмст органдарын сынау арқылы беріліп отырылады. Көбінесе ... ... ... ... ал ... сын ... құқық
қорғау органдарына деген сенімін жоғалтуға әкеліп ... ... ... бас ... ... және ... да ... байланысты парақорлықпен курестің
нәтижелілігі кемиді. Осылайша парақорлық үшін ... он ... саны ... рет ... ... сыбайлас жемқорлық
көрініс түрлерінің ең кауіптісі парақорлық ... ... ... ... ... ... зерттесе практикалық маңызы зор болады.
Бүл құбылыс казіргі Қазақстан Республикасы үшін жаңалық емес. Оның тамыры
тереңге ... ... ... ... жоқ ... ... ... келеді де – яғни пара алушы мен пара беруші (егер делдал болса ол
да) қылмыстың жасалуына қатысты ... олар ... ... ... іс-әрекеттеріне келетін жауапкершіліктің қорқуынан ... ... ... ... ... бәрін қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... және олар қылмысқа қатысқан тұлғаларды айтпады.
Көбінде пара алудың жағдайлары ... ... мен ... ... ... ... ... анықтау қиындыққа соқтырады.
Кұжаттардағы заңсыз әрекеттердің ... ... ... тек ... дәлелдемелер ретінде тұлғаның қабылдаған шешімінің
қасақана мүдделігін ... ... ... беру мен ... ... іздер қалады,
әсіресе жинақтау кітапшасында, хат аудармаларында, басқару құжаттарында,
л.т. шешімдеріндегі көріністер, белгілі қызметке тұруы, ... оқу ... ... үйді беру ... ... пара ... іс-
әрекеттері пара берушінің пайдасына жасалған іс-әрекеттері айқын көрінеді.
Сол себептен парақорлық 1стер1н тергеу кезінде ... ... ... ... ... кезінде маңызды мәліметтерді пара беруші
керсете алады, отбасының ... ... (жай ... пара ... пара ... бірге көрген, олардың әңгімелерін немесе пара берушінің
мүддесіне байланысты пара алушының тапсырысын орындаған куәлер.
Пара берудің тікелей іс-әрекеттері пара ... жеке ... ... ... ... да жасалынуы мүмкін. Кемінде пара беру делдал арқылы
беріліп, почта арқылы ... ... пара ... ... ... мүліктер алынады, олар әдейі алдынала ... ... ... пара ... мен пара ... ... ... бір-бірінің мүдделерін
қанағаттандыратын жағдайлар кездеседі.
Мысалы; тергеуші істі тоқтатады, ал жауап ретінде оның ... оқу ... ... ... болып табылады.
Егер де парақорлық ... ... ... немесе
жалғастырмалы мінезделсе,онда бұл қылмыстардын өзгеруіне соқтырады
Көбінде бұл қылмыстар негізгі белгілеріне ... ... ... ... элементі ретінде өзінің жоспарланған
немесе жасалған іс-әрекеттері маскировкасы, жасыру арқылы жасалынады. Пара
беру ... ... ... байланысты жасырылынып беріледі. Параны
беру кезінде ешкімге пара алу және беру ... ... ... ... жасалынады, өйткені жасалатын қылмыстық әрекеттер
туралы мәліметтер ... ... және осы ... ... ... жеткізілмес үшін пара беруші және пара алушы бұл
жағдайларды ескерді.
Сондықтан пара беруші, пара ... және ... ... ... ... ... және ... сенімді адамдар шеңбер
арасында жүргізіледі.
Кейде олар өздерінің кездесуінің мақсатын ... еш ... ... жай ғана ... ... ... және олардың
әрекеттері толық және заңды түрде өткізілуіне ... ... ... , яғни ... ... өтуіне байланысты олар
өздерінің шеңберін тексеріп өздерінің құқыққа қайшы әрекеттерін белгілі
болмауына сақтану ... ... ... пара ... ... ... іс-әрекеттерді жузеге асыру
уш1н өзінің сен1мд1 ... ... ... принципиалдық қызметтесіне
тапсырады. Сондықтан пара ... ... ... ... ... , яғни ... ... аркылы бұрмалау
операцияларына әкеліп соқтырады.
Бұндай құжаттардың сақталуының тәртіптері бұзылып және белгіленген
мерзімнен ерте және ... ... ... ... ... ... бөлек пара берушілердің ұйымдасқан топтары бар және ... ... рөлі ... ала ... бар ... ... ... субъект, жол
берілмейтіндегін ескергеннен кейін олар пара беруіне қайталануына ... ... мен ... бизнесі. Кейбір кезде тұрақты
ұйымдасқан топтар коммерйиялық мекемесіндегі қызметкерлерді яғни ... ... ... жасай алатын тұлғалармен шартқа отырады.
Көрсетілген топтардың ішінде пара алушылар қылмыскерлермен бірігіп
басқа да қылмыстарды ... ... ... ... ... бір ... қорқытып алушылар мен
және пара алушылар ретінде ал басқа жағдайларда делдалдар ретінде беріледі.
І.2 Парақорлық ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының қылмыстық іс
жүргізү Кодексінің 117 бабына сәйкес төмендегілер анықталу ... ... ... мен ... ... ... және ... да
қызмет көрсету;
Дәлелденуге жататын мән-жайлар:
- параның пәні;
- параның ... ... ... ... ... пара беруге кеткен шығын;
- пара берудің әдісі мен оларды жасыру ... пара ... орны мен ... пара алған лауазымды тұлғаның өкілеттілігі;
- лауазымды тұлғаның өкілеттілік ... ... оның ... ... ... жасалған тәртібі;
- қылмысқа қатысқан адамдардың шеңбері,делдалдың бар жоғы және қылмысқа
қатысқан делдалдың нысаны;
- қылмысқа ... ... ... ... рөлі;
- пара кімен және кімге берілді, пара берудің мақсаты;
- лауазымды тұлға қай кезде өзінің құзыретін пайдаланды және ... ... ... ... қылмыспен бірге жасалған жоқ па (мемлекеттін немесе
қоғамның ... ... салу ... ... жоқ ... жалғандық,алаяқтық )және т.б;
- пара әлденешерет жасалған ба,бұрын соңды осындай қылмыстары үшін
соттылығының бар жоғы;
- айыпталушылардың кінәлілігі;
- қылмысқа қатысушылардың мінездемесі;
- кімнің ... пара ... ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықты ауырлататын немесе жеңілдететін мән-жайлар;
- не себептен және қандай жағдайларға байланысты қылмыс жасалды;
Парақорлықтың заты болып: ақша,яғни олар ұлттық немесе ... ... ... ... сыйлықтар,белгілі бір қызмет көрсету және басқа да
пара берушінің іс-әрекеті.
Олардың нәтижесінен ... ... ... ... мүліктік пайда
көреді немесе материалдық шығындардан босатылады.
Парақорлықтың затына пара берушінің ... бір ... ... де
кіреді.Олар тұрмыстық,туристік,банкттік және т.б.қызмет түрінде жасалуы
мүмкін. Мысалы: лауазымды ... ... ... ... ... алып беру. Егер пара ... ... ... олардың қандай
купюрамен берілгендігін,барілген ... ... ... ... , ... , ақшада мәтінің бар
жоғын анықтау қажет.
Пара берілген кезде неге оралғанын немесе неге ... ... ... мұндай жағдайларды дәлелдеу үшін құжаттарға ... ... пара ... ... ... көрсетулері төлеу квитанциялар
арқылы ,авиябилеттер,кассалық ордерлер,келісімдер, келісім шарттар,және
олардың көрсеткенқызметіне жауап ретінде толтырылатын құжаттар.
Осы ... ізін ... тез ... ... ... қажет. Тінту
жүргізу кезінде басты жағдайды ескеру ... ... ... ... кезінде барлық жағдайларды ескеріп әр затты ерекше
назар ... ... ... ... зергерлік сыйлықтарға,құжаттарға,қымбат
спирт ішімдіктері мен қымбат сыйланатын конфет қораптарына және олардың
қандай жолмен келегнің анықтаудан ... ... ... ... ... жұмыс орнына тінту жүргізу кезінде сирк
кездесетін заттарға функцияналдық ұқсастығы бар жоғын егер ол ... ... ... олар ... және қай ... бері пайдаланып жүргенің аныктау
қажет.
Пара берудегі жағдай мен фактілері басқа да ... ... ... ... және ... қызмет көрсету.
Дәлелденуге жататын мән жайлар: параның мәні, оның ақшалай ... ... ... пара ... кетен шығын пара берудің әдісі, пара
берудің уақыты мен жері.
Парақорлықтың заты болып, ақша табылады олар ... ... ... ... ... құнды сыйлықтар, белгілі бір қызмет көрсету және баққа
да пара берушінің іс-әрекеті, олардың нәтижесінен ... ... ... ... пайда немесе материалдық шығындардан босатылады.
Парақорлықтың заты болып лауазымды тұлғаға қызмет көрсету – тұрмыстық,
туристік банктің және ... ... ... көрсету арқылы өзіне қажетті
көмектің орындалуына байланысты жүзеге асырылады.
Егер пара, ақшалай берілсе, онда ... ... ... жэне ... нөмерлерін жеке индивидуалдық белгілердің
болуы, мәтінін бар жоктыгы, ақшадағы бар жыртындылары, дақтары ақша оралған
болса немесе ... ... ... 1ш1не ... ... ... жағдайларда дәлелдеу үшін құжаттарды алу ... ... ... көрсетуді төлеу квитанциясы, ... ... ... ... ... және ... қызмет
көрсетулерінің куәландыруы.
Тінту жүргізу кезінде, мақсаты пара затын табу, ... ... ... ... ... ... олар зергерлік бұйымдар, қымбат конфет
қораптары, қымбат бағалы спирт ішімдіктер және олардың ... ... ... ... қажет.
Пара алушылардың үйіне немесе жұмыс орнында тінту жүргізу кезінде
сирек кездестіретіні заттардың бірнеше ... ... ... ... ... заттар ондай көлемде алынатындығына үлкен күмән тудырады.
Банк саласындағы бағалы қағаздардың шығу тегін анықтау қиындыққа ... ... олар ... ... аккредитив , чектер болып
табылады.
Параның көлемін ... тұра ... ... ... 4 ... тармағында көрсетілген.
Ірі мөлшер деп ол белгіленген ақша ... ... ... ... ... да ... және ... пайда көру, 500 айлықтық есептің
көрсеткіштен ... пара ... ... ... ... ... тарифпен
орындайды. Кейбір құжаттарды толтыру – 1000 тенге, ... ... ... – 5000 және тағы басқа.
Бұл тарифтер пара ... ... пара ... біз ... ... айқын көремізү
Пара алудың тәсілдеру жоғарыда атап өткендей, әр түрлі нысанда беріліп
және алынады.
Пара берудің және алудың орны мен ... бұл ... ... ... ... ... Олар ... қажет, өйткені олар есеп арқылы куәлардың жауабын және басқада
дәлелдемелердің ... ... пара ... ... ... пара беруші өзінің қауіпсіздігі уш1н
алдын-ала пара алушымен ... пара ... ... пен ... ... сол себептен екі жақта кылмыс жасалатын жерді құпиялы ... ... ... пара алушынын кабинеті немесе үйі,адамдар көп
жүрмейтін жерлерде ... ... ... ... ... тұлғаға мүліктік
құндылықтарды берудің алғы шарттары.
Әрекеттің өзі жасалмауы да мүмкін, маңыздысы ... ... ... мен ... ... арасындағы мүліктік
байланысты болуы немесе олардың қызмет ... сол ... ... ... ... ... пара ... мүдделеріне байланысты заңсыз
болуы мүмкін, (сол себептерден олар ... ... ... бұзу) немесе
белгілі инструкциялардыбұзуы немесе олар ... ... пара ... ... ... ... тез ... орындалып және жеңілдік ... ... ... ... орындалады.
Лауазымды тұлғаның заңсыз әрекеті басқада қылмысқа соқтыруы мүмкін,
бұл жағдайда жаңа қылмыстың жасалу мән-жайларын анықтау ... ... ... жол ... жұмыстардың бірі болып құжаттарды толтыру
болып табылады және ... ... ... ... ... криминалистикалық сараптамасын
тағайындауын ... ... білу үшін ... ... бар жоғы
анықталады.
Бұндай жағдайда толтырылған құжаттардың тәртібі, рәсімі, ... ... ... шыгу ... тұлға пара берушінің мүддесіне байланысты құзыреті кірмеуі
де мүмкін, бірақ оның қызметтік ... ... бұл ... үшін ... лауазымды тұлға арқылы көмектеседі.
Жоғарыда көрсетіліп кеткен сұрақтар ... ... ... ...... ... ... табылады.
Яғни қызметтік іс-әрекеттерді зерттеу үшін қажетті арнайы білімдер
қажет. Парақорлық ... ... ... ... тұлғалардың
шеңбері және олардың жауапкершілігінің дәрежесіне әсер ететін мән-жайлар.
Міндетті ... ... ... ... пара алушы лауазымды қылмыстардағы субъектісі ретінде:
Пара алушы сезікті болып ... ма. Осы, ... ... ... ... заң ... ... тұлға қандай саясаттық немесе әкімшілік қызметте отырғаны
бойынша сұрақтарды шешу керек.
- кімнің мүддесіне байланысты пара ... және ... бар ... ... ... ... ... жеңілдететін мән-жайлар
Қазакстан Республикасынын Қылмыстық Кодексінің 53,54 баптары.
. Парақорлық дамуына немесе жасауына ... ... ... мән ... анықтау уш1н іс бойынша дәлелдеу процесінде ... ... ... ... ... ... болып зерттелетін айыпталушының жеке басы және ... ... оның ... ... ... ... бойынша жоспарлау және қылмыстық істі тергеу.
Қылмыстық істі қозғаған соң және оны ... ... ... ... ... тергеуші жүргізілетін т.б. жоспарын құру қажет;
Құрылатын жоспардың (мазмұнымен), сипаты оның ... ... ... ... әрекетсіздікпен, қылмыстың жасалған
уақытын, пара затының ерекшеліктерімен, қылмыстық іс ... ... ... ... бұрын параның берілгені немесе берілмегенін алдын ала
анықтау қажет және ... ... ... ... ... функциялық
міндетін, құқықтарын зерттеп сол ұйымның немесе ... ... және ... ... ... ... құрудың негізіне және олардың ... ... ... ... ... Парақорлық орын алды және қылмыстық іс қозғау негізіндегі материалдар
мән-жайлары бойынша;
2. Пара берілген жоқ, арызданушы жала жауып отыр ... ол ... ... Лауазымды тұлғаға белгіл бір зат, ақша берілді бірақ олар пара ретінде
емес ол ... ... беру ... қарызға беру;
4. Лауазым тұлға расында да белгілі бір азаматтың мүддесіне ... ... ... ... бұл ... пара үшін емес.
5. Парақорлық орын алды, бірақ лауазымды тұлға пара затын алған жоқ ... ... ... ... ... пара ... ... тұлғаны лауазымды
тұлға ретінде қателесіп қабылдауы;
Бұл версиялар басты өткен оқиға ... ... ... жағдайларда мысалы: арызданушының параны қорқытып алу ... ... ... тек жасалған іс-әрекеттерді ғана
түсіндірмей, бұдан бөлек ... ... ... жасалануы мүмкін
болжамдарды немесе келешекте (болуы ықтимал іс-әрекеттерді) ... ... ... ... ұстау жүргізу кезінде қатысатын
тұлғалардың іс-әрекеттерінде болжау ... ... ... ... ... кезектілік іс-
әрекеттерінде басты сатылардың нәтижелерінен шығады.
Алғашқы құрылған версиялар кезектілігі бойынша міндетті ... ... және ... ... ... ... мен
олардың кінәлілігінің арасындағы қарым-қатынастардың сипатына да басты
түрде қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... және парақорлық орынды екенін анықтау керек. Егер
алғашқы кезеңде жаңа тергеу ... ... ... онда олар ... жүргізілмес бұрын жоспар құру арқылы алдын ала тексерілуі қажет
және олар ЖІШ-на сәйкес болуы тиіс.
Кейінгі кезеңдегі жүзеге ... ... ... жедел
іздестіру шараларын тексеру барысында ахуалдарға байланыстыалғашқы кезеңде
құрылған версиялар жаңа версияларға ауыстырылып, ... ... ... жоспардың ЖІШ мен тергеу әрекеттерінің сәйкес және бірігіп
жасалуына байланысты алдын ала болуына әкеледі.
Жүргізілетін жедел ... ... ... емес ... олар тікелей пара алушыны қылмыс ... ... ... осы ... сапалы құрылуына байланысты.
Бұнымен қоса жоспарда қолданылатын техника-терминалистикалық
құрал-жабдықтар көрсетіліп ... ... ... ... септігін
тигізеді.
Себебі парақорлық істері бойынша қылмыс элементтері бар ... ... ... ... пара ... ... тез арада жойылады.
Тергеушімен құрылатын тергеу жоспарының спецификасының анализі және
құрамдас бөлігі ... ... ... өзге де ... ара-
қатынастары, құрылымдары жеке лауазымды тұлғалардың саны және белгілі бір
істің жүру тәртібінің жоғарыда көрсетілгеннің ... ... ... ... ... өзіне байланысты ... ... ... қарым-қатынастарын ... ... ... ... ... ... жузеге асырылады, яғни
арызданушыдан толық көлемде әр болған әр әрекеттің көрінісін және ... ... ... ... ... ... ... қандай жағдайларда
қылмыс жасалды, қашан және қай жерде пара берілді, парақорлықтың және ... ... ... кім ... және осы ... ұйымдастырушысы
кім екенін (анықтау) қылмысқа кім қатысқанын, параның затын анықтау.
Арызданушыға міндетті түрде сұрақ қою арқылы мына ... ... ... ... ... ... хабарлауыңыздың себебі не?
Арызданушының түсініктемесі міндетті түрде құжаттарды тексеру жолымен және
ол құжаттарда пара берілген іс-әрекеттер тексерілуі ... Бұл ... ... ... ... ... бұл қылмыстар болғандықтан
олар бойынша дәлелдемелік заттармен құжаттар тез ... ... ... ... ... ол арызданған адамның
берген арызына үлкен мән аударылу керек, себебі арызданушы ... ... ... ... ол ... жала ... ... себептен қылмысқа тұлғаның қатыстылығын анықтау үшін олардың
жазысуларын (сөйлескен) ... ... ... ... ... ... ... келушілерді тіркеу журналдарында тексеру қажет. Сондай-
ақ бұдан басқа банктік ... ... ... ... ... ... ... инспекциясынан алынатын
сұраулар:
Тереуші пара ... ... ... ... ... алу немесе
тексеру кезінде лауазымды тұлғаның ... ... ... оның
міндеттерін, сол міндеттерді жүзеге ... ... ... ... ... пара ... ... туралы ақпараттар жоқ болса, онда ... және оның ... ... ... шеңбері тексеріледі.
Бұл тексерістек құжаттардың орындалу мерзімдеріне олардың ұзартылуы
немесе қысқартылуына және созылуы мерзімдеріне үлкен назар аударылу қажет.
Бұл құжаттарда ... ... ... ... ... ... уландыруына немесе ауыстырылуының материалдық
белгілері анықталуы тиіс.
Бұл жағдайда ... ... емес оның ... ... орны ... ... ... және алу тергеу әрекеттері арқылы дәлелдемелер
жиналады.
Кейбір жағдайларда пара ... ... ... ... ... ... ... мүддемесіне байланысты параны береді. Параға кеткен
шығындарды сол мекеме немесе ұйым келешекте пара ... ... ... көмек ретінде немесе басқа да жолдармен пара ... ... ... ... ... ... ... сатып алған бағалы заттары
немесе сол ұйымның атынан жасалған сыйлықтар табылады.
Бұл көрініс осы ... ... ... ... администрация
қызметкеріне (берген). Шет елге демалу ... ... ... Бұл ... ... сол ... ... заңсыз және тіркелмеген түрде
бергенін анықтаған.
Егер, келіп түскен ақпарат, ведомстволық немесе ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығын
және осы алынған ақпараттарды тексеру керек.
Тексерілетін және анықталуға тиіс актілерге қатысты ... қою ... ... амал ... мен ... ... ... керекті құжаттар тексерілді ме;
- олар нормаларға сәйкес келеді ме;
Бұларды тексеруден ... ... ... ... ... ... ... танысып шығу керек.
Егер де жасалынған тексерістер ... ... ... және ... ... ревизиялардың түсінбеген
жағдайларда олардан ... ... ... мен ... ... ... дәлелдемелерге алу және тінті жүргізу үшін
алдын ала жоспар құру қажет, ол үшін дәлелдемелерді алу жүргізетін орын ... және ... ... комбинациялар жүргізу қажет;
Жоспарды құру барысында пара затын пара алушы пайда жіберуі мүмкін
жерлер, яғни алушының жұмыс ... ... ... және оның ... ... адамның үйіне және оның сол затты қай жаққатығып қоюын жоспарда
көрініс табуы керек.
Егер де пара ... ... пара ... ол ... ... ... ... пара берушінің және де делдалдық үйніне тез ... ... ... пара ... пара ... ... ... қай жаққа пара беруші ол
затты қойғанын білсе онда оған алу ... ... ... ... ... сол жүргізіліп жатқан тұрғын үйдің
ішіндегі бағалы және құнды заттарға үлкен назар аударылуы тиіс, өйткені ол
заттар қылмыстық ... ... ... ... тиіс ... ол заттар
қылмыстық жолмен табылған болуы мүмкін.
Басты ... ... ... ... ... болатын және олардың
шынайлыққа сәйкес болуы керек.
Алудың немесе тінтудің жоспарын құру ... ... ... және
ол құжаттардың сипаты, нақты пара алушының лауазымдық шенін пайдалана
отырып жасалған іс-әрекеттердің, сол ... ... ... ... ... ... және ... тұлғалардың ара қатынасы, делдалдық
парақорлыққа қатысқаны ... ... ... ... ... ... тұрғылықты құратын жері көрсетілуі мүмкінг. Осы
жүргізілетін тінтулер қылмысқа қатысты ... ... шыға ... ... дәлдейтіндігін тексерістер табылады.
Кейбір жағдайда, дайындалып жатқан (істер) парақорлық әрекеттер, ... ... ... ... ... ... тапсырыстар беруі.
Бұл тапсырыстар біріншіден түскен арыздық шынайлығын анықтайды және ол арыз
бойынша қолданылуға тиіс версиялармен ... пара беру ... беру ... тергеуші жедел іздестіру
қызметкерлеріне инструктаж беру ... ... ... іс ... ... ... керек, себебі сотқа жіберу үшін олардың
дәлелдемелік іске қатыстылығы ... ... ... ... ... ... өз ... ерекшелінеді.мысалы:
белгілі бір сыртқы көлемінен Окига ... ... ... ... ... бейне жазба және нақты егер пара заты ақша ... онда ... ... ... және ... ... арнайы химиялык
заттардың үлгілері алынып ақша ... жеке ... ... ... бәрі хаттамада көрініс табуы керек бұлармен қоса бүтіннен бөлшекке
керектісіне қол жеткіземіз.
Тергеу органымен сотқа ... ... бірі ... ол пара затымен
пара беру фактісін тіркеу болып табылады.
Жүргізілген зерттеулерге қарағанда парақорлық ... ... ... ... мәліметтер мен деректер сотта және қылмыстық ізге түсу
үшін мүмкіндік беру үшін ... ... ... және ... ... ескерілуі қажет.
1994 жылы 15 қыркүектеқабылданған жедел ... ... ... ... ... ... ол ... қозғалуына себеп
болуы мүмкін. Бұл материалдар ... ... білу үшін ... ... және ... ... ... тексереді және қылмыстық іс
қозғауға себебі бар екендігін тексереді.
Жедел – тергеулік құрылатын жоспар келісе және ... ... ... табу ... ... ... ... органымен және қылмыстық ізге түсу
органымен келісе отырып құрылады.
Бұл жоспардың мазмұны мынадай болуы ... ... және ... ... тергеу әрекеттерінің кезектілігі;
- оларды анықтауға тиісті деректер;
- жедел жолымен анықталатын ... ... және ... уақыты.
Бұл жоспар өзіне тергеу кезеңдерін барлығын қосып алу керек. Тергеу
жүру ... ... ... ... Соларды қарап біз
келесідей шешімдер шығара аламыз яғни ... құру бұл ... ... ... маңызды да керекті кезеңдердің бірі болып
табылады.
Сондықтан жоспарды құру юарысында қылмыстарды ашуға жұмсалатын ... ... ... ... осы ... ... ... алдын ала дайындығы осы жоспарлар мен болжамдарды тексеру ... ... ... барысында жүргізілетін алғашқы тергеу
әрекеттері.
Пара алушыны қылмыс үстінде ұстау.
Бастапқы жүргізілетін тергеу әрекеттің бірі болып парақорлық істері бойынша
ол сез1кт1 тулганы ... ... ... ... латенттық қылмыс болғандықтан оны ... ... ... ... ... ... осы қылмысты дәлелдеу
кезінде бастапқы негізгі жағдай болып, қылмыс үстінде ұстау болып табылады.
Сондықтан парақорлықпен күресудің ең ... ... ... ... ... ... табылады.
Бұл қылмысты дәлелдеу келесідей факторлармен көрініс табады.
- пара беру тәжірибеде әр қашан құпия және ... ... бұл ... ... ... ... жауаптылық
көзделінгеннен кейін олар шынайы ... ... ... ... ... ... пара алу ... түрде жасалудың жағдайлары кейбір жағдайларды
жасалса, бұлар құжаттарды ешқандай із ... ... ... ... және басқада мүдделерді тонауға бағытталып,
құпияландырылған, топты құрып оларды әшкерелеу өте қиын;
- парақорлық істер бойынша айыптау негізінен ... ... ... баға беру ... ... ... ... күрделі кешенді тергеу эрекетке жатады.
ЖІШ іске асыруға және ... ... ... өнделуі бар, жедел
тергеу тобының мүшелері реттелген әрекетінің қатаң ... ... ... ... ... үстіндегі ұстау барысында алынған дәлелдемелер негізгі
парақорлық ... ... ... ... ... ... істерді тергеген
тергеушілерде анкеталық ... ... ... ... жіберілетін қателер
және заңның бұзылуы парақорлық істер жөнінде қылмыс үстінде ұста, ОБЖ ... 54% ... қате ... ал ... ... ... қабылдау кезінде 37% респонденттер қате жібереді.
Пара алу кезінде ұстау ОБЖ қарау хаттамасына тіркеледі, ҚІЖК-222 ... ... ... ... ... ... ... болып ұсталынатын
тұлғалар 2 топқа бөлінеді.
1) Ол ... ... ... ... ... болуы және
егер куәлермен куәгерлер бұдан бөлек жәбірленушінің өзі ... сол ... ... және сол ... ... ... деп ... отырса.
2) Егер ұсталынатын тұлғаға байланысты нақты қылмыс ... ... пара ... алып немесе беріп қойған кезде.
Бұл ұстау жүргізудің негіздері ҚІЖК-ң 132 тобында көрсетіліп кеткен.
Ұстау жүргізу басқа да тергеу әрекеттері сияқты жоспар ... ... құру ... ... ... қойылады.
- Ұстау жүргізілетін тұлғаға қатысты мәліметітің болуы;
- ұсталынатын тұлғаның орын түрін және қандай мекемеде ... ... ... ... ТЖТ, ... жүргізуге қатысушылардың санын белгілеу, олардың
қарулануы арнайы техниканы қолдану.
- әр қатысушының және тапқан мақсат қою. ... ... ... ұстау
арузданушы тұлғадан пара талап еткендегі арызы бойынша қозғалынады,
яғни пара беруші пара заты туралы хабардар ... ... ... пара заты ... байланысты мүмкіндіктер мен
шаларды қолданады.
Парақорларды қылмыс үстінде ұстау ... пара алу ... ... ... және пара ... кейін ұстау жүргізіледі.
Бұндай жүргізілетін ұстау пара затын ... ... ... факт ... яғни пара ... ұсталынатын сәтте психологиялық
әсер етуінен пара берушінің кінәсін сойындауына үлкен ықпалын тигізеді.
Қылмыс ... ... ... ... тұлғапара затын алғанда және
парақорлық орынды болып ... ... ... ... ... (анықтау) 3-ПБ-нің анықтаушысы Т. Істі тергеу барысында ... ... с-ға пара ... ... ал ... ... істі қысқартып
беремін деген, с. Тез арада ... ... УІД арыз беру ... ... Т. Одан пара ... отырғанын хабарлайды. Осыдан
кейін С. Пен анықтаушы Т. Кездеседі сол кезде С. Анықтаушы Т. ға 800 ... ... ... сол ... ... Т-ны пара алу кезінде қылмыс
болғаннан соң ұстайды.
Тәжірибеде бізге белгілі оқиғалардың көбінде пара алушы тұлға ... ... тез ... ... арқылы алады.
Сондықтан бұл мән-жайлар жоспар құру кезінде ... ... табу ... ... ... ... кезде ұстау пара алушыны пара
алу кезінде емес, пара алушы пара заттың 3 – ... ... ... ... ... ... айналдырғанда орындалады.
Парақорлық істерін тергегенде тінті жүргізу көбінде пара ... ... ... ... ... ... табылған заттар, мүліктер, құжаттар,
ақшалар мейлі олар теңге болсын пара турлы мәліметтер өзінде ... ... ... ... ол: ... жеке ... тінтуден
басталады немесе пара алуға қатысы бар делдал дем ... ... ... пара ... ... ... тигізу керек. өйткені пара ... ... пара ... алған соң дем арада пара затын ... жеке ... ... бұрын алдын ала жоспарлануы тиіс,
өйткені пара беруші өзінің үстіндегі ... жеке ... ... ... ... ... бойынша сақтанады.
Осыған орай жүргізілетін жеке тінту жоспарланым, жедел және тез ... ... ... ... ... ... ... пара затымен
параға байланысты іздерді анықтау ... ... Егер ... ... ... ... пара затынан қалған іздер бар деген
жағдайда және бұған негіз ... онда ... ... куәландыру
жүргізіледі және бұл жүргізілетін куәландыру ... ... және ... ... ... ... болады. Сол себептен
ұсталынатын тұлғаны тасымалдау кезінде оның үстіндегі қылмыс іздерін жоймау
үшін қажетті шаралар қолдану керек.
Куәландыру ... ... ҚР ҚІЖХ б. ... ... жеке ... ... пара затымен бірге осы қылмыстық
және басқа қылмыстың дайындалуын куәләндіратын құжаттар ... және ... ... ... ... ... ... Бірақта тәжірибеде
қылмыскерлердің өздерін әшкерелейтін хаттарды, ... ... ... ... ... ... құжаттардың, хаттардың шифрлерін ашу қылмыскерлерді әшкерелеуге
көп көмеген ... да өз ... және ... ... ... ... ... болады.
Қылмыстың жасалу кезеңінен көп уақыт өтіп кетсе де ... ... ... ... ... жазу ... және құндылықтар, жасырын
қоймаларда, әртүрлі құжаттары бар папкаларда ... ... ... және т.б. ... ... ... ... жеке жазуларға тиянақты қарау қажет, өйткені олардың
анализі, белгілі бір ақша соммасын пара ... ... ... пара
берушінің делдал мен байланысты анықтайтын дәлелдемелердің алуына септігін
тигізеді.
Егер ... пара заты ... ... ... болмаса, ол тінту
барысында пара алушыдан табылған ақшаларды суретке түсіру ... ... ... ... ... және купюралар сериясын ... ... ... (купюрадағы жазулар, жыртындылар т.б.) ... Егер пара ... пара ... берген ақшалардың соммасы, купюрасы
және жеке белгілері туралы мәліметтер беретін ... бұл ... ... және дәл ... үкен ... ... істер категориясы бойынша тінту жүргізу тек қана ұсталған жерде
ғана емес, сонымен ... ... ... ... орны және тұрғылықты
жерінде тінту жүргізу барысында тінтуші тұлғаның және оның от ... ... ... ... ... қойын дәптерлерді
міндетті түрде оқу қажет.
Тінту жүргізу барысында жойылған ... ... ... ... қажет.
Пеш, қоқыс салғыш, темекі күлін салған контейнерлер және т.б.
Маңызды тергеу әрекеттерінің ... пара ... ... белгілі бір әрекеттердің орындалуы, олардың жасалынуының және
рәсімделуінің ... ... ... бұзуымен олармен
бухгалтериядан кеңседен өтуі және ... ... пара ... және
парақорлыққа септігінтигізетін жағдайларды, құжаттардың шынайлығын анықтау
мақсатында ... ... ... қажет.
Егер пара алушы анықталмаса бірақ пара беруші белгілі болса, параны
берген ... ... ... ... кейін пара берушінің өтінішін шешуге
қатысқан ... ... ... ... ... ... болады. Лауазымды тұлғалардың қайсысы оны карау
керек болды, егер с ... ... ... пара ... ... болған
әрекеттерді лауазымды тұлғалардың қайсысы орындағаның құжаттарды қарауымен
анықталады.
Құжаттарды рәсімдеген лауазымды ... таба ... ... ... Пара ... қызметкермен, лауазымды тұлғамен сенімділігін пайдаланы
отырып пара ... ... ... ... ... қол ... оған
бергенін немесе оның қолын жасандылаған.
Пара берудің себебі болып белгілі бір заңды әрекеттің тез арада жасау
үшін беріледі.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... күндер және айлар күні бұрын ... ... ... ... ... ... іс - ... ерте бұрын шешілген сұрақтардың кеңсеге кіріс және шығыс ... сан ... ... ... ... ... ... да құжатталған құжаттарды тексеру жүргізіліп
қойған құжаттардағы мерзімдер салыстыру арқылы ... және ... ... ... ... ... Әр құжаттың толтырылу
тәртібі бұзылғаны және қызметіне байланысты атқарылған лауазымды тұлғаның
әрекеттері құжаттарға қарау ... ... ... ... керек. Пара
берушіден алынған іс-құжаттардықарау қылмыстық істі тергеу барысында аса
маңызды болып ... ... ... ол ... да ... ұйым не
мекеменің өкілі болып табылса және де параны беру қызметтік тапсырыстарды
орындауды байланысты ... ... ... ... және ... ... іс ... негіз болған да және ... ... ... ... ... іс ... пара беру орны ... болған
жағдайда парақорлық қылмыс құрамын нақтылайтын, қылмыс іздерін және өзге де
заттай дәлелдемелерді анықтау үшін ОБЖ қарау ... ... тек пара ... беру жағдайын ғана анықтап қана қоймайды
сонымен қатар пара беру кезінде ... ... ... ... және өз ... ... алу ... септігін тигізеді. Мұндай
ездер болып қол саусақ іздері, аяқ ... ... ... химиялық
заттардың іздері, пара затының ... ... да ... ... істі тергеуде маңызды рөлін атқарды.
ОБЖ қарау барысында сол себептен барлық іздерді бекіту керек, өйткені
олар пара берушінің ... ... ... ... мен ... жүргізу
барысында шынайлыққа сәйкес болуы керек.
Сезіктіден, айыпталушыдан, куәлерден, жәбірленушіден жауап алу .
Парақорлық істерін тергеу барысында алғашқы ... ... ... ... ... ... алу ... табылады.
Бұндай тергеу әрекеті өзінің кеңеттілігімен тиімді, себебі ссезіктіге
қандай да болмасын версияны ойластыруына мүмкіндік ... ... ... ... ... ... алушыдан жеке басы
туралы мәліметтермен танысу керек, әсіресе мінез-құлқының ... ... ... ... ... және пар ... пара беруші мен
делдалдық араларындағы қарым-қатынасына жеке мінез ерекшеліктерін жауап алу
барысында тактикалық ... ... ... ... істер бойынша сезіктіден жауап алу ... ... ... яғни ... дәлелдемелері жеткіліксіздігіне сипат береді.
Яғни пара беру куәлердің қатысуынсыз жүзеге ... ... ... ... ... көп ... ... пара беруші тұлғамен қандай да
болмасын байланыс қатынастары туралы бас тартуы мүмкін.
Егерде ... ... пара ... туралы мойындаған жағдайда, толық-
терең қылмыс жасауы туралы, жағдайы туралы, ... ... ... пара
берілу туралы кім арқылы алдын-ала сөз ... ... және ... ... пара ... ... анықтау қажет.
Сезіктіден жауап алу барысында қылмысқа қатысушы тұлғалардың аталған
қылмыс бойынша жоғары ... ... ... өмірлік және ерікті
мінездеріне.
Тергеушіге келесідей әдістер қолдану қажет:
- жанама жауап алу әдісі;
сезіктіге қылмыс туралы ... ... ... ... ... жауап алу әдісі – сұрақтарды дұрыс қоюда тұрады, яғни ... ... көз ... оны қылмыстық іске қатыстылығын ... ... ОБЖ ... қол ... іздері табылса солардың
пайда болуы туралы сұрақ қойылады, ал оның жауабы нақты ... ... әдіс ... ... тұлғаның түсінік беру оқиға туралы нақты
деректерді айтып ... ... ... ... алынатын тұлғаның жауабында жалған жауаптар болса
оларды жоққа шығарады.
Қазіргі кезде ең киын ... ... егер ... пара ... ... ... ал пара ... туралы мойындамаған жағдайда осы
әдіс қолданады және бұл әдіс тек ... ... ... ... ... параның нақты алғандығы туралы сұрақтар қойылады. Олар ... ... ... ... болу ... ... ... болып ол пара затын табу және алу ... ... ... айқындалған жағдайда. Бұндай ... ... ... ... ... алу ... ... болып табылады.
Кейбір пара алушылар пара затын жауап беру кезінде оны сыйлық, парызға
қайтарылған зат немесе ақша деп ... ... ... ісі ... ... ... ... Т белгілі
ақша сомасын алған, ал жауап беру барысында алған ақшаны пара ... ... Тек ол ... ... ... залалдың орнын
өтеп беру үшін деп түсіндірді.
Мұндай жағдайларда жауаптарды анықтап тексеру керек, пара беруші ... ... ... пара ... материалдық қажеттілікте болған
болмағандағын тексеру керек. Егерде ... ... ... немесе топ
болса онда олардың арасында шынайы алынады. Бұндай ... ... тап ... қылмыс жасауынан бас ... және ... ... ... ... тұлғалардан да жауап міндетті түрде
алынады.
Пара алушылармен делдалдық арасында бірінші жауап алынатындар ... ... ... ... ... және ... ... бағынуына қарсы
тұратын немесе қылмас жолымен табылған мүлкіне қанаттанбағандар саналады.
Кейінгі кезеңде жүргізілетін тергеу әрекеттері.
Кейінгі кезеңге кіретін ... ... ... ол: ... алу, ... ... тануға усыну, пара затын көрсету,
жауаптарды оқиға болған жерде тексеру мен нақтылау болып табылады.
Куәлерден жауап алудың мақсаты болып, пара ... ... ... ... ... іс бойынша куәлер бола алатындар:
- пара беруші, егер ол өзі ... ... пара ... ... ... пара алуды немесе бергенді көргендер;
- және осы қылмысқа қатысы бар басқа да деректерді ... ... пара ... ... пара ... қызметтестері;
- пара алушының туысқандары мен көршілері;
- пара алушының жұмыс орнында келген келушілер.
Куәлерден ... ... ... ... ... отырған тұлғадан
байланысты себебі ол қандай көлемде ... ... және ... ... ... ... тактикалық жауаптар қылмыс болған жерді уақытын және нақты кім
пара бергенін кім пара затын ... ... ... ... анықтай
аламыз.
Көптеген жағдайларда парақорлыққа қатысқан тұлғаларға қойылатын
сұрақтардың ... ... ол пара ... ... ... екенін
анықтау қажет.
Куәлер ретінде біз қызметтестерден, ... ... ... ... алмай жатып қандай қарым-қатынастаболғанын анықтауымыз керек, ол егер
олар ... ... ... ... ... тыс ... ... жанама дәлелдемелер болады.
Егер тергеу қылмыс жасалып қойғаннан соң, біраз ... ... пара ... соң, пара ... ... үшін оның ... ... керек және ол жақын арада жұмсалған ақша ... ... ... ... куәлер жауап беру кезінде ... ... ... ... ... сөзіменжауап береді. Сондықтан жауап
беруші адам бұл ... ... осы ... ... ... ... айтуына
ықпал етуіміз керек.
Парақорлық істері бойынша ... сол ... ... нақты
тексерілуі тиіс.
Егер біз куәлер мен айыпталушының ... ... ... ... туралы нақты жағдайды түс1неміз.
Сондықтан бұл қылмыстарды тергеу барсында ... ... пара ... ... ... және ... ... дәлелдеу барысында болған қылмыстың нақты мән жайлары бас
рөл атқарады.
Тергеуші арызданушының ... ... ... ... ... маңызды емес және қызығушылық танытпайтын дәлірек
айтқанда тек ... ... ... ... бөліп алу
керек.
Бұндай мәліметтер пара ... өз ... ... ықпалын
тигізеді.
Мысалы: Парақорлық бойынша айыпталушылар К және В ... ... Пара ... ... ... ... тергеуші
оның моншаға жиі баратынын анықтаған. Монша жұмымысшыларынан жауап алу
барысында ... ... ... ... ... ... және бөлек
бөлмеде кездесіп келіскен.
Монша жұмысшалары мен айыпталушылар арасында жүргізілген беттестіру
кезінде өз кінәләрін және қылмыс оырн ... ... ... ... алу ... ... ... олардың белгілі-
бір билік және лауазымды қызметте ... ... ... ... ... өз ... ... алудың процессуалдық тәртібін бұзып,
өзіне қатысты жала ... ... және ... ... ... теріс пайдалануына сілтеме жасайды.
Сондықтан пара алушылар жоғары білімі болғандақтан жұмыс атқаратын
орнынан ... ... және ... ... өзін ... ... және
сұхбаттасушыға эмоциялық әсер етеді. Сол себептен тергеушімен таңдап
алынған жауап алу, ... ... ... ... орнатылған
психологиялық қарым-қатынасына байланысты.
Тергеушімен таңдалған тактикалық жауап ... ... ... ... ... көрсетпеуі тиіс.
Жауап алушымен таңдалынған қарым-қатынасты орнатуға қол жеткізу үшін
тергеушінің кәсіби-дағдылық және өзінің жауап алуында жоғары ... ... ... ... ... ... Парақорлықты тергеуде беттестіру
барысында алынатын жауаптар қылмыстың ашылуына септігін тигізеді.
Беттест1ру
Беттестіру бұрын ... ... ... ... ... ... ... үшін жүргізіледі (ҚР ҚІЖК– 211 б.).
Беттестіру жүргізуге дайындық барысын алдын ала қойылатын ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелерді беттестіру ... ... ... орны мен ... және ... тіркеу.
Әшейінде беттестіру кезінде бірінші болып оқиға туралы нақты
жауаптарды бұрын берген ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтар туындаса, онда
қойылатын сұрақтар мақсатталынып зерттелген сұрақтар қойылады.
Беттестіру жүргізу кезінде жауаптар мен көрсетулерді ... ... ... ... ... үшін ... ... жазбаға түсіреді.
Бұндай дауыс жазулар шынайы жауаптарды жалған жауап беруге (бермейді) жол
бермейді бұдан бөлек ... ... және ... ... ... қылмыстарды таргеу барысында қолданылатын және жүргізілетін
сараптамалар:
- криминалистикалық сараптамалар;
- ... ... ... ... ... ... ... келесілер табылады;
- әр бағыттағы құжаттар;
- қол саусақ іздері;
- пара берудегі ақша суммалары;
- мүліктер, басқа да құжаттар.
- Мысалы: авия билеттер, ... және ... ... ... киімдер.
Тергеу эксперименті.
Бұл тергеу әрекеті парақорлық істері бойынша барлық жағдайда жургізіледі
,себебі бұл ... ... ... ... ... ... және куә пара ... пара беруші арасындағы әңгімесін
естігенің, көргенің қандай ... ... пара заты ... ... ... ... оқиға болған жерде тексеру мен нақтылау.
Оқиға болған жерде ... мен ... ... ... ... ,ол
куәлердің ,сезіктінің, айыпталушының жауаптарында оқиға туралы және
участкелік маңайында ... ... ... орын ... ... оған көз ... ... табылады.
Мысалы: Пара беруші егерде пара затын пара алушының пәтерінде параның
айтып көрсетсе және ... ... ол пара ... ... болғандығын
көрсеткенде жургізіледі.
Пара беруші өздерінің жауаптарының шынайлығын сол ... ... ... атап көрсеткенде және олар арқылы ... ... ... ... көбінде парақорлық істері бойынша пара заты ... , ... пара ... ... ... ... , ол ... кушіне ие болады ,себебі ұсынылған зат пара ... ... ... тінту жүргізу кезінде алынған жағдайда.
Тануға ұсынудың бір түрі ... ... ... ... ... Мысалы ; пара
берушіні куәге , сезіктінің пара беру кезіндегі көргенің растайтындығын
дәлелдейді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бітірушілік біліктілік ... ... ... негізгі
түйіндерді, сонымен қатар жалпы коррупциямен де, жеке алғанда парақорлықпен
де ... ... ... ... ... ... ... тиеді деп
ойлайтын ұсыныстарды көрсетуді қажет деп ... ... ... ... кезде көптеген өзгеріске ұшырап және ол
бүгін күрделі көп жақты құбылыс ретінде көрінуде.
Осыған ... ... ... тек қана ... ... ... ... лауазым иесінің сонымен қатар лауазым иесі болып
табылмайтын мемлекеттік ... өз ... ... ... ... да жеке ... ... азаматтардың немесе ұжымдардың
қүқықтары мен заңды мүдделеріне не қоғамның немесе мемлекеттің ... ... ... ... ... экеліп соғатын әрекеттер деп
анықтауға болады.
Сыбайлас жемқорлықтың қылмыстық қүқықтық нысандары, көріністері мыналар
болып ... ... ... қарсы қылмыс, мемлекеттік қызмет және ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік қызметтер атқаруға уэкілетті адамның не оған теңестірілген
адамның ... ... ... ... ... да ... үшін пайдаланып жасауы болып табылады.
Мемлекеттік қызметтер атқаруға ... ... не ... ... ... ... ... бойынша
берілген
мүмкіншіліктерді пайдалана отырып ... ... көп ... ... ... ... арттыратынын ескере отырып, ... ... ... ... ... деп ... "Лауазым адамының немесе
лауазым иесі ... ... ... ... өз ... ... ... қылмыс жасауын" жазаны ауырлататын ... ... ... деп ... ... ... ескере отырып өз қызмет өкілеттігін пайдалана
отырып қылмыс жасаған адамдардың бәріне міндетті түрде белгілі бір
лауазымдық қызмет атқару ... ... бір ... ... ... сияқты жазаның түрін қолдануды дұрыс деп есептейміз.
Қылмыстың кейбір қүрамдарын "адамның өз қызметтік ... ... ... ... ... ... ... толықтыру
қажет.
Сыбайлас жемқорлықтың өршуі билік органдарын осы құбылысқа қарсы
күреске бағытталған бірнеше ... ... ... ... етеді. Бірақ бұл шаралардың тиімділігі өте төмен, себебі мүны ең
бірінші болып ... ... ... ... ... ... деңгейде
елемейді. Соңғы жылдарда жүргізілген көптеген зерттеулер мұ_ны растайды.
Сондықтан да қүқықтық шара ... ... ... ... ... ... ... заңды әдейі орындамағаны үшін
қылмыстық жауапкершіліке тарту ... ... ... ... және ... қылмыс берік, мызғымас
криминалды одақты құрайды. Сыбайлас жемқорлық жайлаған ... ... ... кең қанат жаяды. Осыған орай ҚК-тің 311
бабының 3 бөлігінде ... ... топ ... үшін ... ауыр
зардаптарға әкеліп соққан пара алушылық үшін қылмыстық жауаптылық
белгілеу керек деп үсынылады.
Парақорлық үш жеке ... ... пара алу мен пара ... ... ... ... ... үғымды білдіреді. Бүл үш
қүрамның арасында тығыз байланыс ... олар жеке ... ... ... ... ... ... ерекше тек оларға ғана тән
белгілері бар.
Мемлекеттік билікке қарсы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қызметі мүдделеріне
қарсы
қылмыстардың ішінде парақорлық ең көне тарихы бар ... ... ... да ... - қарсы қылмыстық заңдарды жетілдіру ісі үнемі
жүзеге асырылуыкерек.
Парақорлық барысында ... ... ... ... заты болып табылады. Қылмыс затына кез келген
материалдық, өзіндік ерекшелігі бар нәрселер жатады. ... заты – ... ... ... ... ... лауазымды жағдайына мүмкіндік жасау деген ұғымды кең
мағынада, яғни объективтік ... ... ... ... ... лауазымды тұлғаны белгілі бір тәуелділігіне байланысты
пайдалана отырып өзіне пайдалы іс-эрекеттерді жүзеге асыруға пайдалану деп
түсіну қажет.
Жауапты ... ... ... ... ... қорғау
органдары қызметкерлерін де жатқызу орынды болар еді, өйткені олардың
істейін іс-әрекетінің қоғамға кауіптілігі орасан, ... да ... ... ... тартылуы тиіс.
Қазіргі уақытта пара беруші пара бергені жайлы ерікті ... ... ... ... ғана ... ... бұл ... ерікті түрде арыз
беретін ... ... мен ... ... ... ... ... табылады.
Парақорлыққа делдал да екі адамның арасындағы пара алу, беруді
білген уақыттан кейін өз еркімен ол ... ... ... ... жауаптылықтан босатылады деп заң жолымен реттелуі қажет.
Біздің үсыныстарымыз осы түрғыдағы қылмысқа қарсы ... ... ... ... ... пікірлер, үсыныстар белгілі бір дау туғызуы да
мүмкін.. Статискалық мәліметтерге көз ... ... ... нәтижесінде көлеңкелі бизнес дамып, ... ... ... 540 ... ... кіріске кірмейді, яғни ішкі табыс
көзінің 27% желге ұшқандай болады екен .
Халықаралық ... пен ... ... ... Қазақстан
әлемдсгі 133 мемлекеттің ішінен сыбайлас жемқорлық бойынша 2000 жылы ... ... 2001 жылы 71 ... 2003 жылы 100-ші ... жылы 87 ... ... Бұл көрсеткіштің өзі-ақ осы кеселдің меңдеп кеткенін және оның
мемлекет тарапынан күрделі шараларды жасап жатқанына ... ... ... ... ... Республикасы Бас прокаратурасының қүқықтық статистика деректеріне
көз салсақ 2003 жылы Республика ... 807 ... ... қылмысы
тіркелген, бұл 2002 жылмен салыслырганда 60% азайғандығын көрсетеді .
Бірақта сот, тергеу тәжірибесі көрсетіп отырғандай мемлекеттік үкімет ... ... ... ... ... ... қылмыстар әлі де
баршылық. Республика бойынша 1999 жылы -128859, 2000жылы-135778, 2001 жылы-
137405, 2002 жылы-120816, 2003 жылы-106737 қылмыс ... ... 1999 ... 2000 ... 2001 ... 2002 ... 2003 ... жемқорлыққа жататын қылмыстар болып отыр. Жалпы қылмыстылық
деңгейімен салыстырғанда ... ... ... қылмыстарының, өзінще
көрсеткіші онша орасан көп емес. Бірақ та бұл ... ... ... оның ... ... яғни ... -
қылмыстардың ашылуы, ресми тiркелyi көп қиындықтарды туғызады.
Қолданылған әдебиттердің тізімі.
1. ... ... ... Егемен Қазақстан газеті 13.09.2003 жыл.
3. Н.А. Назарбаевтің Қазақстан -2030 ... және ... ... ... гүлденуі және қауіпсіздігі .Егемен Қазақстанның
11.10.1997 жыл.
4. Заң газеті,9 қаңтар 2002 жыл.
5. Қылмыстық құқық ерекше бөлім Ағыбаев, ... Жеті ... 2004 ... ... Дурманов М.Д. Уголовная ответственность за взяточничество по
действуещему законодательству.Проблемы социального ... №2 ... ... Б.В. Что ... ... борьбе со взяточничеством. М-1991
год,50 стр.
8. Медведев А.И. Вымогательство взятки .М-1996 год,110 стр.
9. ҚР Жоғарғы ... ... № 1196 ... ҚР ... ... ... жинағы- Алматы 1999 жыл 312 бет.
11. Карпец И.И Преступность илюзии и реальность. М-1992 год.
12. Мысль №4 м-2003 стр ... ... ... ... за 2003 год ... Астана 2004 г
, стр 44-49.
14. Серебрянников В.В. Политическая безопастность .Свободная мысль М-1990
г стр84-96.
15. А.В Дулатов « ... ... ... ... ... ... г,стр-64.
16. Криминалистика под ред Б.П.Смагориского, Волгоград, 1994,т 2 стр-
395.
17. Криминалистика И.Ф. Герасимова, М, 1994, стр-409.
18. Н.И. ... . ... ... 1997, ... ... под ред. ... М-1996.
20. Криминалистика под ред. Р.С. Белкина М-1988 ,т 2, стр-270.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Парақорлықтың қылмыстық-құқықтық және криминалистикалық мінездемесі51 бет
Әлеуметтік құқықтық құбылыстар мен ғылыми құжаттарды қолдану негізінде және парақорлыққа қатысты әртүрлі қайнар көздерін бір ауызға келтіріп, нақты түсінік беру және қазіргі деңгейін анықтау87 бет
"Алдын ала тергеудің аяқталуы."70 бет
АІІБ-ның тергеу бөлімінде өткен өндірістік тәжірибе есебі4 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Алдын ала тергеу барысында кылмыстык істі қысқарту40 бет
Алдын ала тергеу мен анықтаудың ара қатынасы64 бет
Алдын ала тергеу мен анықтаудың арақатынасы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь