Ұстаз болу – жүректің батырлығы

1. Төл мерекелеріңізбен, ұстаздар! ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2. Құрастырушыдан ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
3. Ұстаз деген ... /Інжу.маржан, қанатты сөздер./ ... ... ... ... ... ..6
4. Нақыл сөздер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
5. Бәрі керісінше /ойын.мереке/ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
6. Ұстаз аты мәңгілік, жанымда қалар жаңғырып!
/сазды.байқау/ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
7. Ұстаз . ұлы тұлға /Әдеби . сазды кеш./ ... ... ... ... ... ... ... ... 24
8. Мерекеңіз құтты болсын./Шәкірттердің ұстазын
құттықтауы/ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
9. Ән.жыр шашу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34
10. Ұстаздар жайлы . көркем әдебиетте ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
11. Ұстаздар өмірінен /әзіл.қалжың отауы/ ... ... ... ... ... ... ... ... .54
12. Түсіндірме сөздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .56
13. Ұстаз мәдениеті /қосымша/ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
14. Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60
Міне, жадырап жаз өтіп, алтын күз де келіп жетті. Табиғаттың осы бір жыл мезгілін әркім-ақ сыңғырлаған жез қоңырау үнімен, мектептегі мұғалімдер мен оқушылардың қарбалас, сағыныса табысқан қуанышты сәттерімен елестетеді. Жаңа оқу жылымен қатарлас келетін Мұғалімдер күні де күздің үлесіне тиіпті. Мектеп қабырғасынан әлдеқашан алыстап кетсе де, бойында жылуы бар әрбір парасатты азамат әліп үйретіп, білім теңізіне жетелеген ұстаздары мен балалық шағының талай қызықты күндеріне куә болған алтын ұя – мектебін әрдайым үлкен сағынышпен, құрметпен еске алып отырады.
Аса көрнекті қазақ геологы, ғалым, қоғам қайраткері, Қазақстан Ғылым академиясының ұйымдастырушысы және тұңғыш президенті, академигі Қаныш Сәтбаевтың айтуынша “...1 қыркүйекте не салтанатты шеру, не салюттер болмайды. Бірақ бұл күн ешқандай мерекемен тең келмейтін, білімнің асқар шыңына жетелейтін, қайталанбайтын күн. Бұдан асқан ұлы мереке жоқ”- деп толғаған.
Олай болса, мұғалім бақыты – шәкірт құрметі.
Ұрпақ тәрбиесі – ұстазға байланысты. “Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің” дегендей өнегелі ұстаздан жақсы шәкірт шығатыны сөзсіз.
Ұстаз – ұлағатты есім. Шәкірттерін білім нәрімен сусындатып, тәлім-тәрбие беру, жақсы қасиеттерді бойына дарытып, адамгершілік рухта бағыт-бағдар беруде ұстаздың еңбегі зор. Сондықтан да ол әрдайым қасиетті тұлға ретінде ерекшеленеді.
Білім көшін жылжытып келе жатқан ұстаздар қауымына құрмет арта бермек! Сіздерді кәсіби мерекелеріңізбен шын жүректен құттықтаймыз!

Қазақстанның С.Бегалин атындағы
мемлекеттік республикалық балалар
кітапханасының ұжымы.

Құрастырушыдан

Данышпан да, дана да оқып сенен,
Атақ-даңқын асырды бар әлемнен.
“Ұстаз” деген аяулы, асыл жанды,
Жақсы көрем, арнаймын жақсы өлең!
Мәриям Хакімжанова

Мұғалім – жалпы білім беретін мектептерде жас ұрпақты оқытып, әрі оларды тәрбиелеу қызметін атқаратын маман.
Мұғалім – байырғы мамандықтардың бірі.
Қоғамдық тәжірибені жаңа жас ұрпаққа беру және ол ұрпақты өмірге, еңбек етуге даярлау қажеттігі оқу мен тәрбиені өз алдына дербес қоғамдық қызметке айналдырды. Ежелгі Шығыс елдерінде мұғалім негізінен (дін иелері) болатын.
Айтматов Ш. Ақ кеме. Бетпе-бет. Алғашқы ұстаз: Әңгімелер. –Алматы: Балауса, 2006.- 480б.- (Әлем балалар әдебиеті)
Боранбаев С. Ұстаз:Әңгімелер жинағы. – Алматы: Жазушы, 1966.-70 б.
Бүркітбаев Ә. Мұғалім: Повесть, әңгімелер.- Алматы: Жазушы, 1973.-96 б.
Ерлік тәрбиеден туады: Мұғалімдерге арналған көмекші құрал. – Алматы: Мектеп, 1966.- 88 б.
Жаркенов Қ. Мұғалімдер: Роман. – Алматы: Жазушы, 1990.-320 б.
Қалқабаева М. Балалар әдебиеті – тәрбие құралы: Мұғалімдерге арналған көмекші құрал.- Алматы: Мектеп, 1976.-62 б.
Карабалина О. Ұстаз бақыты.- Алматы: Жалын, 1990.-272 б.
Қаратаев М. Әдемілікке үйрететін ұстаз.- Алматы: Қазақстан, 1965.-71б.
Макаренко А.С. Ұстаздық дастан.- Алматы: ҚМКӘБ., 1951. – 236 б.
Молдағалиев Ж. Құс жолы: Повесть және әңгімелер.- Алматы: Ана тілі ЖШС, 2005.- 288 б.
Қаламгердің бұл жинағына “Ұстаз жолы” атты қазақтың тұңғыш педагогі Ы.Алтынсарин туралы повесі мен бір топ әңгімелері енгізілді.
Сарғасқаев С. Ұстаз: Роман Орта және орталау мектептің оқушыларына арналған.-Алматы: Жалын, 1979.-181 б.

* * *

Айтқұлова Ш. Мұғалім – мектептің жүрегі // Қазақстан мектебі. – 2005. – №7 – Б.52-54
Атенова З. Мектеп – білім тірегі, ұстаз – оның жүрегі // Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар.- 2006. - №9 – Б. 12-13
Әбу Нәсір Әл-Фараби. Тағылым // Бала би. – 2005. - №10. – Б.5
Әдірейімова К. Ұстаз аты мәңгілік, жанымда қалар жаңғырып! // Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. – 2005.- №4.- Б.37-39
Байғабылова Т. Ұстазым менің - //Бастауыш мектеп. –2005. - №10. – Б.40-41

Бала жанын баураған мейірімі ұстаздың: 5 қазан – Мұғалімдер күні //Егемен Қазақстан – 2003. – 4 қазан. – Б.5
Бейсенбаева К. Ұстаз – ұлағатты есім // Бала тәрбиесі. – 2005.-№3.- Б.10-11
Жұмабаева А. Мұғалімнің сөйлеу мәдениеті // Бастауыш білім. – 2005. - №3.- Б.4 -5
Мәукенұлы Н. Ұстаз – ұлы мамандық // Ана тілі. – 1998. – 3 желт.(№48) - Б.4
Молдабаева Ш. Ұстаз – ұлы тұлға // Қазақстан мұғалімі. – 2005. - №12-15. - Б.15
Мұқанов С. Ұстазға //Таптым-таптым! Эврика! – 2005. - №2.- Б.4
Мұсаев Ө. Ұстазыма: Өлең //Қазақ тілі мен әдебиеті. – 1997. - №9-10.- Б.122
Сманов Б. Ұстаз туралы толғаныс // Қазақ тілі мен әдебиеті. – 2000.- №6.- Б.40-41
Тараз Ә. Ұстаздар – асыл тұлғалар: Өлең // Алматы ақшамы. – 1997. – 29 қазан
Тарпанбаева Г. Ұстаз – үлгі, өнеге, ұлағатым // Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. – 2006. - №9. – Б.14 –15
Төлепбергенқызы Г. Ұстазым өзіңменен мақтанамыз! //Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. – 2005. - №5. – Б.42-44
Чыныбекова Б., Молдақұлова Ж. Ұстаз – халық анасы //Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. – 2005. - №4. – Б.36-37
Шағыр Қ. Әрбір ұстазға берері мол //Тәрбие құралы. – 2005. - №5 Б.55-56.
        
        Ұстаз болу – жүректің батырлығы
Құттықтаймыз!
Төл мерекелеріңізбен, ұстаздар!
Міне, жадырап жаз өтіп, алтын күз де ... ... ... осы ... мезгілін әркім-ақ сыңғырлаған жез қоңырау үнімен, мектептегі ... ... ... ... ... қуанышты сәттерімен елестетеді.
Жаңа оқу жылымен қатарлас келетін Мұғалімдер күні де күздің үлесіне тиіпті.
Мектеп қабырғасынан әлдеқашан ... ... де, ... жылуы бар әрбір
парасатты азамат әліп ... ... ... жетелеген ұстаздары мен
балалық шағының талай қызықты ... куә ... ... ұя – мектебін
әрдайым үлкен сағынышпен, құрметпен еске алып отырады.
Аса көрнекті қазақ геологы, ғалым, ... ... ... ... ... және ... президенті, академигі Қаныш
Сәтбаевтың айтуынша “...1 ... не ... ... не ... ... бұл күн ешқандай мерекемен тең келмейтін, білімнің ... ... ... күн. ... ... ұлы мереке жоқ”- ... ... ... бақыты – шәкірт құрметі.
Ұрпақ тәрбиесі – ұстазға байланысты. “Ұяда не көрсең, ұшқанда ... ... ... ұстаздан жақсы шәкірт шығатыны сөзсіз.
Ұстаз – ұлағатты есім. Шәкірттерін ... ... ... ... ... ... ... бойына дарытып, адамгершілік рухта бағыт-
бағдар беруде ұстаздың еңбегі зор. ... да ол ... ... ... ... ... жылжытып келе жатқан ұстаздар қауымына құрмет арта бермек!
Сіздерді кәсіби мерекелеріңізбен шын жүректен құттықтаймыз!
Қазақстанның С.Бегалин атындағы
мемлекеттік республикалық ... ... да, дана да оқып ... ... бар әлемнен.
“Ұстаз” деген аяулы, асыл жанды,
Жақсы көрем, арнаймын жақсы өлең!
Мәриям Хакімжанова
Мұғалім – жалпы білім беретін ... жас ... ... ... ... ... атқаратын маман.
Мұғалім – байырғы мамандықтардың бірі.
Қоғамдық тәжірибені жаңа жас ұрпаққа беру және ол ... ... ... ... ... оқу мен ... өз ... дербес қоғамдық
қызметке айналдырды. Ежелгі Шығыс ... ... ... (дін ... ... дәуірінде мектеп ісінің дамуына байланысты ... кең ... ... ... ... мен мектептерде штатты қызметке
айналды. Осылайша мұғалімдік өз ... ... ... ... ... 2-жартысында қала мұғалімдері шыға бастады. (орыс-қазақ
училищелері, жаңалыққа бет ... жеке дара ... Олар орыс ... ... зор ... ... Қазақ жастары түсіп оқитын
бірнеше мұғалімдер ... ... Ел ... ... ... ... ... өз белсенділігімен қызмет атқарды.
Ұлы Октябрь социалистік революциясынан кейін халық Мұғалімдері толық
правосын алып, өзінің ... ... ... ... ... ... ... өсу және толысу жолын мол ... ... ... мәдени революция міндеттерін өтеу жұмысына белсене
кірісті. Осы биік ... сай оның ... ... арта түсті.
Коммунистік партияның әр кезеңде ... ... ... ... өсірді, педагогикалық тәжірибесін жетілдірді. Біздің елде арнаулы
“Мұғалімдер күні” белгіленген. ... ... ... Арнайы мұғалімдердің білімін жетілдіру институттары
ұйымдастырылған. Көптеген ... ... ... ...... айнасы, бәйтерегі. Мұғалім еңбегінің әлеуметтік
мәніне, елдің мәдени өміріндегі белсенді рөліне кезінде қазақ зиялылары көп
көңіл бөлген. ... ... ... ... ... жан ... кемшілігі болса, мұғалімнің жақсылығы жабады, білдірмейді” – ... ... ... ... ... мұғалім жақсы білімді болса, ... ... ... ... ... ... ол мектептен бала
көбірек білім алып шығады.
Өсіп келе ... ...... болашағы, жалғасы.
Артта қалған ұрпақ саналы болса, адам баласының жер бетінде жасауы да
сан ғасырларға жалғаса береді. Білім күші құдіретті. Ол бар ... ... ... ... біз ... қаншалықты маңызды екеніне көз жеткіземіз.
Тәуелсіз ел атанып, төбемізге ту ... ... ... ... атымызды танытып жатқан кезеңде ұлттың, елдің болашағы – жас ұрпақ
тәрбиесіне де ... ... ... ... ... ... Қазақстанда өркениетке бастар жолдың бастауы –
мектеп десек, мектептің басты тұлғасы, жүрегі – МҰҒАЛІМ.
Адамның адам болып қалыптасуына ата-аналармен ... ... ... ... болашағы, халқымыздың келешегі қазіргі ұстаздардың қолында.
Ұстаз болу – жүректің батырлығы,
Ұстаз болу – сезімнің ақындығы,
Ұстаз болу – ... күн ... ... ... ... ақын ... жырлағандай, сөзі маржан, үні ән ұстаздардың
бар болғанын мақтаныш етемін. Әрине, ұстаз жүгі – ауыр жүк. ... ... ... ... ... сөзінен әрбір оқушыға ... ... ... ... дана ... ыстық лебі есіп тұрғандай.
Иә, адамның жан дүниесін түсініп, ... ... ... білу – ... ... емес ... ... жайында халқымыздың ұлы батыры Бауыржан ... - ұлы ... ... ... ... ... Болашақтың
басшысын да, данасын да, ғалымын да, еңбекқор егіншісін де, кеншісін де
ұстаз өсіреді... ... ... ... ... қандай ардақтасақ, сол
ұрпақты тәрбиелейтін ұстаздарды да сондай ардақтауға міндеттіміз” ... ... ... ... ... ... әдептілік, ар-
ұят, ұлттық сана-сезімді сіңіруші адам – Мұғалім.
Ендеше өз ісіне берілген, жаңалықты ... ... ... нұр ... ... өзі де ... ... өзгелерді де бақытқа
жеткізсем деп жүретін ұстаздардың жөні де, жолы да ... ... ... ... ... деп Абай атамыз айтқандай,
ұстаз еңбегінің қыр-сыры мол, қиын да ... ... ... екендігін
баршамыз мойындаймыз.
Ұрпақтың ұлы мұраты жолында талмай еңбек етіп жүрген ұстаздардың ... ... ... атындағы Мемлекеттік республикалық балалар
кітапханасы “Мектеп – ... ... ... - оның ... ... ... ... құралдың мерекені ұйымдастырушыларға көмегі тиеді деген
сенімдеміз. Сәт сапар ... ... ... ... ... ... жете ... көрген,
естіген және аңғарған нәрселердің бәрін жадында жақсы сақтайтын, ешнәрсені
ұмытпайтын... алғыр да аңғарымпаз ақыл ... ... ... ... ... аса ... жаны ... және ар-намысын ардақтайтын,
жақындарына да, жат адамдарына да әділ..., ... ... ... ... ... пен ... дегенді білмейтін батыл, ... ... ... ... ... де қымбат, өйткені мұғалім – мектептің
жүрегі.
Ыбырай Алтынсарин
Адамның адамшылдығы... жақсы ұстаздан ... ... ... ... оқитын балаларға ғана сүйсініп, ылғи соларды
ғана ... ... ... ... жастардың ең сенімді ұстазы, сыр жасырмай ашық айтатын адамы –
мұғалім.
Ғабит ... ... ... ... жайдары мінезімен,
тіпті сырт пішіні, киген киімімен де оқушысына жақсы ... ... ... ... ... адам ғана ... ... бола алады.
Жүсіп Баласағұни
Ұстаз деген ұлағатты атауды естігенде, күні ... ... ... ... ... ... ... адамгершіліктің жаршысы болуға
тиіс.
Спандияр Көбеев
Егер мұғалім өз ... іс пен ... ... ... ... ол – кемел ұстаз.
К.Д.Ушинский
Шәкірті жоқ ұстаз – мылқау ұстаз
Ыбырай Жақаев
Егер мұғалім өн бойына, өз ісіне, шәкіртіне ... ... ол ... ... жаны – ... Мұғалім қандай болса, мектеп сондай
болмақшы. Яғни, мұғалім білімді ... ол ... ... ... ... ... ... болған соң, ең әуелі мектепке керегі – білімді,
педагогика, ... ... ... ... ... ... Байтұрсынов
Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы да мектебінің ... ... ... ... ... ... берік һәм өз жанымызға /қазақ
жанына/ ... ... құра ... ... үшін тайынбай-ақ
серттесуге болады.
Мағжан Жұмабаев
Ұстаз болу - өз уақытын аямау, өзгенің бақытын ... – ұлы ... ... білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім, оқуды,
ізденуді тоқтатысымен оның мұғалімдігі де жойылады.
К.Д.Ушинский
Мұғалімдік мамандық – бұл ... ... ... және ... ... мол ... жан ... үңіле білу. Педагогикалық шеберлік пен
педагогикалық өнер – ол даналықты жүректен ұға білу болып табылады.
В.А.Сухомлинский
Егер ... ... ... ... онда ... ... ... емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс.
Ы.Алтынсарин
НАҚЫЛ СӨЗДЕР
Ұстазы жақсының ұстамы жақсы.
Жақсы мұраптың атынан су ереді,
Жақсы ... ... ... ереді.
Ұстазға қарап шәкірт өседі.
Қайратсыз ашу – тұл,
Тұрлаусыз ғашық – тұл,
Шәкіртсіз ғалым – ... ... ат ... көрген хат таныр.
Ұстаз мәртебесі – ел мерейің
Ұстаздан шәкірт озар
Ұстазыңды ұлы әкеңдей сыйла
Ұстазы талантты ... ... ... – ұрпақ мақтанышы.
Ұстаз болу – жүректің асылдығы.
Ұстаз шәкіртіне білім жолын үйретеді,
Білімді жан тас қамалды күйретеді.
Бұйырмас білім ... ... ... ... ... ... қарама.
Шәкірттің жақсы болмағы ұстазынан.
ЖҰМБАҚТАР
Білімнің дәнін тереді,
Балаға тәлім береді.
( Ұстаз)
Білімнің - ... - ... ... - ... ... бағбаны.
( Ұстаз)
“БӘРІ КЕРІСІНШЕ”
(Төменгі сынып оқушыларына арналған ойын – ... ... күз ... ... ... ... нақыл
сөздер жазылып ілінеді. Ұстаздар күніне орай кітап көрмесі ұйымдастырылады.
(Жүргізушілер сахнаға ... ... ... ... кіреді)
Жүргізуші 1: Құрметті ұстаздар! Сіздерді төл ... ... ... ... ... қайрат, зор денсаулық, бақыт
тілейміз!
Оқырман 1: Білімнің кілтіндей
“Әліппе” ... ... ... ұл, ... ... – ол ... 2: ... төзуге
Үйреткен қашанда,
Жаманнан безуге,
Жақсылық жасауға.
Қамқоры ұл, қыздың –
Мұғалім – ол біздің.
Оқырман 1: Атам да ... ... да ... ... ұл, ... ... – ол ... Әлімбаев
Жүргізушілер қоңырауларын тағы бір мезет сыңғырлатады. Осы бір мезетте
оқушылар Ұстаздарды мерекелерімен құттықтауға шығады.
(Балалар ұстаздарына гүл шоқтарын сыйлайды).
Жүргізуші 1: Біз ... ... да, ... ... ... ... 2: Осы өткізіп жатқан мерекеміз, апайлар мен ағайлардың
естерінде ... ... есте қалу ... ... ... ... ... 1: Қалай керісінше?
Жүргізуші 2: ... ... ... бен ... ... ... айтқанда, ұстаздарымыз уақытша оқушы рөлін атқарады.
Қазір біз оқушыларымызға қызықты ойындар өткізсек. Осы ... көп ... ... ... ... ... ... алады. (Оқырмандарға қарап)
Келісесіңдер ме, балалар?
Жүргізуші 1: Ал ... ... (Осы ... ... ... ... ... ме? ... күн ... ... ... ... Бірақ бұл мерекені менсіз
өткізіп
жатқандарыңыз ... ... ... 2: Ой, ... ... келгенің қандай жақсы болды,
өкпелеме енді. Сенің ... біз өте ... 1: ... ... ... ол балалардың сауатын
ашады. Жәй ғана әріптерді ... қана ... ... көңілді де,
қызықты ойындармен, жұмбақтармен таныстырады.
Әліппежан, осы мерекеде өзіңнің өнеріңді бір көрсетсең. Бұл ... ... ... біз ... ... ... Онда ... ойын - қазақ тілі!
Ойынды бастамас бұрын, “Өшіргіш пен қағаздың айтысын оқып берейін.
Өшіргіш пен кір ... ... бойы ... ... ... осы ма?
Жатырмын деп тазалап,
Ысқылайсың қажалап.
Білігі жоқ есерсің,
Бүйірімді тесерсің.
Түбі осыңнан ... ... ... ... көшерсің”.
Сонда өшіргіш сөйлейді,
Сөйлегенде бүй дейді:
- Бұйырмасын өкінсем:
Қағаз кірін кетірсем.
“Бір күні жоқ жалыққан
Қателерден арылтқан –
Өшіргіш!” – деп, ... ... ... ... туыс,
Көркемдік пен тазалық:
Кәне дұрыс,
Көркем, таза жазалық!
Мұзафар Әлімбаев
Әліппе: Біріншіден мен оқушыларым әріптерді ұмытқан жоқ па ... ... ... тұр. Ол үшін ... ... өзіме көмекке 2-3
баланы сахнаға шақырамын. Бұл ... ... дене ... ... ... ... Ал ... қадірлі “оқушылар” оларды
шешулеріңіз керек.
(Бұл жерде әріптердің жеңіл көрсетілетін ... ... ... А, Я, Ф, О, М, П, Ж, І, Ө т.б. ... ... ... ... ұтыс жинаған оқушыға алдын-ала қызыл картоннан жасалған жұлдызшалар
үлестіріледі).
Жүргізуші 2: Өте ... ... ... ... ... орындап шықты. Ынталы да, жақсы оқитын балалар екен.
Жүргізуші 1: Ал мен бұл ... өте оңай деп ... ... да ... ... бар ма?
Әліппе: Әрине, біздің мұғалімдер оқушылардың жазба жұмыстарынан
өте көп қателер ... ... ... ... ... ... ... 1-2 қатеге бола бағамызды төмендетті, - деп оқушылардың ренжитін
кездері де болады. Кейде бір ... ... ... ғана ... бүкіл
сөйлемнің немесе шығарманың да өңін айналдырып, мазмұнын өзгертіп жібереді.
Мен ... ... ... ... өлең айтып беремін. Бұл шумақтарда
жалғыз-ақ әріптің қатесінен мазмұнның қалайша күлкілі болып ... ... ... сол ... әріп ... ... бөледі даланы,
Сыбдыр қақты жылғалар.
Биік ұшып барады,
Ұзын мойын тырмалар ... ... ... күн ... да, көк тал ... да құлпырды /Бақша да
Саусағына Ауғанбай,
Жұқтырып ап күйені.
Бетін сипап қалғанда,
Түйе болды иегі / ... ... ... жол ... ... ... /Жолдың
Тегістеп жүр бульдозер.
Мөлдір суда балықтар
Жүреді ғой топтанып.
Кеше сонау арықтан,
Сүзіп алдық көп халық / балық
Біздің саулық семіз-ді,
Бірақ туды ... / ... атам ... ... ... ... қолайлы-ақ,
Ұзын сапты жүрегі /күрегі
Біздің байтақ арқада,
Жақсы өседі арба да /арпа
Мүбәрак ... 2: ... ... ... өлең ... өте ... ... кейін оқушылар жазба жұмыстарынан қате жібермеуге тырысатын
болар.
Жүргізуші 1: Мен де ... ... ... ... ... қарағанда, олар кішкене шаршаған сияқты.
Әліппе: Онда мен балалар сендерге ... оқып ... ... ... қалған аң-құстар, жәндіктер, азын-аулақ сөз
білетін ділмар тоты, ғарыштан келген қатал мұғалім және ... ... ... ... ... не бір ... бір сулы ... әлде болған ба,
Шындық па, жалған былық па,
Онысын ... ... ... ... ... жәндікпен.
Ит, қасқыр, сиыр, сауысқан,
Көбелек, түйе, түлкі де,
Көлбақа, балық, тауық ... қой, ... ... ... құрт, тауық, арыстан,
Бозторғай, керік, батбат та
Келеді екен алыстан
Мектепке жазда – аптапта.
Ертемен бұлбұл таң ... екен ... ... ... ... ... ... қалтасын
Келеді екен сықап бір.
Ал тышқан сызып партасын,
Кеміреді екен кітапты.
Түнімен ұшып жапалақ,
Сабақта қалғып-мүлгіпті.
Мұғалім болса ... ... бір ... * ... Партада бірге отырды
Көлбақа мылқау балықпен.
Алғашқы әріп оқылды,
Ашылды дағы “ӘЛІППЕ”
Ғарыштан келген мықты да
Қолтаңбасымен әдемі
Тақтаға жазып шықты да:
-Оқыңдар, мынау – “А”, - ... ... ... ... - ... - деді қасқыр тұмсығын
Көтеріп алып аспанға
“Ч”, - деді орман шымшығы,
Тұтығып тілі, сасқанда.
Кісінеп жылқы: ... - ... ... ... - деді.
Бәрі де әріп “үйреніп”,
Жайнады бал-бұл жүздері!..
* * *
...Мұғалім ... ... ... ... аң, ... ... деп ... бұрыпты:
- Оқимыз сөзді таза біз,
Сынайын бүгін бар аңды,
Жат жазу енді ... ... ... ... ... мен бір сөйлемді.
Асығыстық та қылмаңдар, -
Деп, ұстаз қарап қойды ... да, шөл де – ... та, бел де – ... де, көл де – біздікі,
Тау, құм, су, жер де - ... ... ... ... ... әрі бұл.
Сендерге тиіс ұнауға,
Ұнамаса да, бәрібір!..
* * *
...Бір шолып шығып маңайды,
“Әліппені” үздік тауысқан
Тотыға үнсіз ... да ... ... ... ... алды “сөйлемді”.
Қалған жоқ аң мен құстардан
Момақан ғана қой да енді.
Секеңдеп орман шымшығы,
Қарамақ ... ... да ... ... сия ... ... ... жалыққан
Көлбақа мылқау көршісі –
Көшірмек болды балықтан
Бақаның мүлдем ерсі ... ... бас и!” – ... еді бозторғай,
“До, ре, ми, фа, соль, ля, си” – ден
Аспады қайран жез таңдай!..”
* * ... ... жоқ ... барлық дәптерді,
Үш күннен кейін мектепке
Өзімен бірге ап келді.
Дәптерін түйе толтырып,
Жазыпты кілең: “Бө-бө!” – деп
Бір сағат бекер ... ғой ... ... ... құмға заматта.
Тек қана “А” деп арыстан
Жазыпты бір бет параққа.
Ит, қасқыр, тышқан, сауысқан,
Көлбақа, керік, кекілік,
Піл, аю, балық, ... та ... де алды ... кеш ... тиді ... ... “бестікті”
Қойыпты ділмар тотыға...
* * *
... Намысы жеңіп табанда,
Жан еді қайсар, елгезек
Қайдасың деп түу ... ... ... сол мезет.
Арыстан, бұлбұл, түлкі де,
Сауысқан, шымшық, зорман да,
Көбелек, қоян, кірпі де
Жоғалды сіңіп орманға.
Қой, түйе, сиыр, жылқы да
Тапты бір айла-амалды ... де АДАМ ... ... қамалды.
Өзенге қарай бет алды
Көлбақа ертіп балықты.
Ғарыштан келген қатал да
Ғарышқа кетіп қалыпты.
“Сауат ашқан” аз-ақ күн
Көрікті тоты бұл ... екен ... ... ... ... Бар әлі, ... сол мектеп,
Қайсың бар оны көрмеген?
Қабырғаларын өрнектеп,
Адамдар қайта жөндеген.
Көремін ... тек ... ... өлкеге.
Кенгуру бүгін жоқ мұнда
Қалтасы толған бөлкеге.
Жоқ мұнда тоты - мақтаншақ,
Тышқан да ... ... де ойда ... ... кеше ... ... ... ешкім есітпей,
Аумай-ақ ұлы екінді,
Келеді бәрі кешікпей.
Алмайды ешкім “екілік”
Болмасын титтей шүбәңіз
Қоспайын тіпті ... онда мына ... ... ...... ... басында курсивпен берілген 2 куплет, ертегінің
арасында қайталанып отырады. Ертегінің ұзақ болу ... ... ... Бұл куплеттер **** орнына қойылуы тиіс еді.).
Жүргізуші: ... ... бір ... қалдық қой.
Әліппе: Ендеше мерекені жалғастырайық. ... ... ... ... мақал-мәтеліне берсек.
Ал мынау менің ең сүйікті мақалым: Оқу күрекпен құдық қазғандай ... ... ... ... ... ... әріптер де, сөздер де
бытырап, біртүрлі ... ... ме, ... мен сендерді көмекке шақырайын, менің айтқан мақал-мәтелдерімді
түзетуге көмектесіңдер.
1. Қына ... ... / ... ... ... ... Біліп тұрсаң да, сұрама / сұрап ал
3. Аз біл, көп ... /Көп біл, аз ... Бір елі ... елі қақпақ / Екі елі
5. Көрмес – шошқаны да ... ... Өнер алды – ұзын тіл ... ... ... жатып, жығылғанға күлме /сүрінгенге
Әліппе: Жарайсыңдар балалар! Мына ... ең ... ... ... “Отан”, “Туған жер” тақырыбына, мейлінше көп мақал-
мәтелдерді еске ... ... (Көп ... айтқан балаларға жұлдызшалар
таратылады)
Жүргізуші: Жарайсыңдар балалар! Тапсырмаларды өте ... ... ... бай ... ... ... көп жұлдызшаларға ие болған оқырман “Жеңімпаз” аталып,
сыйлықпен марапатталады).
Жүргізуші: Міне, осымен біздің ойын-мерекеміз де ... ... ... ... ... болсын, өмірлеріңіз мәнді, сәнді
қуанышқа тола берсін! Келгендеріңізге көп рахмет!
(Бәрі бас ... ... ... әнін ... – АТЫ ... ... ЖАҢҒЫРЫП!
(Ойын- байқау)
Мерекеге екі топ қатысады. 1 – мұғалімдер, 2 - ... Әр ... ... ... суреттері, оқу құралдары, “Таза парақ”,
“сызғыш”, “өшіргіш” сөздерін жазуға арналған үлкен әріптер, 2 қалам. ... ... ... ... ... ... ... Құрметті ұстаздар! ... төл ... ... ... /Оқушылар ұстаздарына арнап өлеңдер оқиды, ән
шырқайды, гүл сыйлайды/
Қоңырау сөзі:
“Күміс көмей, жез ... ... - деп ... ... ... ... мектебі
Шәкірттерді қарсы алып
Сыныптарға ендірем.
Бітсе сабақ жар салып,
Бәйек болып мен жүрем.
Біз ... ... ... барлық пәндерді ардақтаймыз. Сөздеріңізді
ықыласпен ынта ... ... пән ... зер ... ... үйреніп жүрміз.
Жан-жақты білім бергені үшін әрбір пән мұғаліміне алғысымыздың шегі жоқ.
2-оқушы: ... сыр ... ... ... тілін оқимын,
Ерекше зор құрметпен.
3-оқушы: ... ... ұғып ... де ... ой ... Ұлтын сүйген баламын
Ұлтым тілі – ... тілі – ... ... ой табамын.
5-оқушы: ... ... мен ... ... ән-күй сабағын,
Суретті сәндеп саламын.
Бәрі/ қосылып/: Білім ... ... ... оқушы: Қоңырау сөзі
Алып менің тілімді,
Ата-анаң да ... ... сан ...... дәу ... де ... дауысым,
Жалқауларды қинайды.
Айтқан әнім бұл менің,
Сағынарсың кәрі–жас.
Өмір бойы біргемін,
Балғын шағың ұмытылмас!
Жүргізуші: Ал ... ... ... ... үшін көңілді үзіліске
қоңырау соғылады. Сіздерді көңілді байқауларға шақырамыз. Байқауға 2 ... Ал енді әділ ... ... сайлауымыз керек. Олар:
- ең әділ және қатал оқушы
- ең әділ және ... ... ең әділ және ... ... ... алқасы сайланады/.
1-байқау “Бұл не?”
Әр топтан бір адам қатысады. Шарты: Көзі ... ... ... ... атын табу керек.
2-байқау “Тамаша мұғалім”
Топ мүшелері бір-бір парақтан алып, “тамаша мұғалімге” тән қасиеттерді
жазады. 2 топтың жауабындағы ұқсастықтар бағаланады.
3-байқау “Бұл кім?”
Мұғалімдерге ... ... ... ... беріледі, ал
оқушыларға мұғалімдердің. Дұрыс жауап бағаланады.
4-байқау “Сенесіздер ме?”
2 топқа да бірдей сұрақтар беріледі:
1. Жапонияда оқушылар тақтаға түрлі-түсті сиямен ... ... ... рет ... жарайтын тақталар қолданады екен.
/Жоқ/
3. Автоқалам ... ... ... болған /Ия/
4. Шарикті қаламды тек қана әскери ұшқыштар ... ... - ... ... ... арналған
емтиханымызды бастаймыз. / Мұғалімдерге шарлар үлестіріледі. Әр ... ... бар. ... ... ... сұрақтарға жауап беруі керек/.
Сұрақтар:
1. Домбырада – жетеу, сырнайда – алтау, қобызда ... Бұл ... Бұл ... қанша әріп бар болса, сонша сан бар. Ол қай сан? /Жүз/
3. Жел ... тау ық бола ма? /Ық ... ... қандай тас болмайды? /Құрғақ/
5. Ертістің ортасында не бар? /Т әріпі/
6. Өзі ... ... ... ... қорқады. Бұл не? /Тұз/
Жүргізуші: Әділқазылар алқасы ... ... ... ... ... ... алыңыздар. Сол билеттегі сұрақтарға дұрыс жауап
таңдап алу керек.
№1 билет. Сыныпта сіз үшін ең сүйікті оқушы болу керек пе?
№2 ... ... ... ... оқушыны оятасыз ба?
№3 билет. Сабаққа жиі кешігіп келесіз бе?
№4 билет. ... ... ... ... хат ... ба?
№5 билет. Сабақта анекдот айтқан кезіңіз болды ма?
Жауаптар:
1. Жоқ, ұстаз үшін ... бәрі ... ... ... ... ... Ойланып көремін.
4. Ойымда да ... ... ... ... екенсіңдер, онда тұрған не бар?
Жүргізуші: ... иесі ... да, ел ... ... да, тілінен бал
тамған ақын да, тегеуріні темір балқытқан жұмысшы да, егін салған диқан да,
мал ... ... ... ... да, көк ... әрі өткен ғарышкер де бәрі-
бәрі ұстаздан білім, тәлім алған, ... ... ... ... адам ... ... бас иеді.
/Көңілді күй, сахнаға оқушылар шығады, олар ұстаздарға біркелкі бас
иеді/
Көркемсөз оқушы 1: ... ... ... жас ... ... ... қойшыдан,
Жазушыдан, ақыннан,
Ғарышкерден – Батырдан
Көркемсөз оқушы 2: Өнері асқан ... ... ... ... ... ... күйшіден,
Оқыған жас-кәріден
Оқушының бәрінен,
Бәрі /қосылып/: Ұстаздарға мың сәлем!
“Ұстаз” әні шырқалады. ... ... Сая ... ... ... ... ... құтты болып, мерейлеріңіз арта берсін,
ұлағатты ұстаздар!
ҰСТАЗ – ҰЛЫ ТҰЛҒА
(Әдеби-сазды кеш)
Безендірілуі: ... оқу ... ... ... ... думан болсын әр күнің” атты кітап көрмесі ұйымдастырылған.
Плакатқа ... ... ... ... ... ... ... Жүргізушілер, оқушылар
Жүргізуші: ... ... ... ... ... ... “Ұстаз – ұлы тұлға” атты әдеби-сазды кешімізді
бастаймыз.
Ұстаз!
Осынау сөзде қаншама мән-мағына жатыр десеңізші! Ұлағатты ой ... ... оты ... ... ... де, ... қоғам
қайраткерлері де бір адамға қарыздар. Ол – Ұстаз! Алғаш “Әліппенің” ... әріп ... ... ... ... сан қилы құбылыстарды терең
түсінуге мұрындық болып, жан дүниеңе ... шуақ ... ... ... ... ... ... орын алады ғой.
Ұстаз да диқан сияқты. Ол әр адамның жанына білім дәнін ... ... ... ... өмір атты ... ... ... қатайтып ұшырады.
Дәлірек айтсақ, адамды өмір сүре ... ... Сол үшін ... ... ... ... тер ... оқушы: Ұстаз еңбегі – ұлы ... ... да ұлы ... ... анық бас,
Еңбегің кетпес далаға.
Ұстаздық еткен жалықпас
Үйретуден балаға, - деп айтуында терең мағына ... әр ... ... ізгілік сәулесі болса, ол – мұғалімнің
еңбегі. Сол нұрды жеткіншектің ... ... үшін ... тер ... ... ... тәрбиелеп, азамат атандырғаннан артық абырой мен
құрмет жоқ шығар, сірә?!
Екінші оқушы: Айтсаң, ... ... ... ... ... еңбегін айт! Шынында, ұлы да ұлағатты еңбек емес
пе?!
Үшінші оқушы: Әр ... ... ... ... өзінің сүйікті
шәкірттерімен жүздеседі. Мектептің маңдайшасындағы “Хош келіпсіздер!” деген
сөздерден ұстаздардың дарқан жан дүниесі аңғарылады. Қоңырау үні ... ... ... ... ... жез қоңырауды соғып тұр. Ол үшін
бұл жай ғана ... ... қол ... алға қарай шақырған өмір қоңырауы
іспетті.
Барлығы хормен:
Қоңырау үні үзілмесін, ұстаз! Әуелей берсін, әсем ... ... үні! ... ... ... ... /Осы сөздер айтылып
жатқанда қалған оқушылар сахнаға шығып, бастаушылардың артына тұра ... ... әні ... оқушы: Білімнің кәусар бұлағын
Жүресің құйып санама
Біз үшін сенсің, мұғалім,
Ұстаз да, ғалым, дана ... ... ... ... ... ... ... өріс беретін
Барометрі сенсің адамның.
Үшінші оқушы: Сағыныш сазы толқытқан,
Арнамақ сөздің мәйегін.
Шәкірттерің оқытқан
Келіп тұр ... ... ... ... ұғып ... ... қауымым
Қабыл ал жүрек сәлемін,
Құлақта сенің әр үнің!
(Бір оқушы мұғалімдерге арнап ән орындайды)
Бесінші оқушы: ... ... ... бойы ... нәр ... мейірімді көзінен,
Бізге деген жылылықты табамыз.
Алтыншы оқушы: ... ... ... ... ... биік ... біткен жанарына нұр сыйлаған,
Күндей боп күлімдеген жарықсыздар.
Жетінші оқушы: Жаралған жақсы үміт пен мұраттардан,
Жансыздар әлдилеген шуақты арман.
Жатталсын есімдерің жан ... ... әні ... ... ... ... ән ... оған айттық біздер тілекті.
Ұстаз аты биік, әрі мәңгілік,
Тербетеді сезім менен жүректі.
Тоғызыншы ... ... ... ен жайлаған ұл менен қыз,
Асыға сәлем жолдап жүректен біз.
Тәтті күй, асқақ ән мен әсем биді,
Сіздерге тарту етіп ... ән, ... би ... ... ұстаздар! Белгілі жазушы, ұстаз,
сықақшы Әдібай Табылды ағамыздың
“Ұстаздық оңай ма?”
атты ... ... ... алып,
тамашалаңыздар!
Қатысушылар: Әділет – еңбек ... ... – жас ... ... шығады.
Әділет: Амансыңдар ма, ардақты шәкірттерім менің?!
Шат-шадыман болып, Тәлтік келеді.
Тәлтік: ... ... ... саусыз ба?
Денсаулығыңыз...
Әділет: Кел, ... ... аман ба? ... ... бар?
Тәлтік: Бәрі жақсы, ағай... Мен өзіміздің мектепке ... ... Өз ... ... ... бопты. Келген қадамың құтты
болсын!
Тәлтік: ... ... ... ... ... ... дұрыс емес...
Әділет: Мен ауылға, ... ... деп ... ... ... ... болғаныңа қуанып тұрмын.
Тәлтік: Ағай, өзіңіз білесіз, мені ... ... ... ... ағай ... емес ... Білем...Білем... Тәрбиең жаман болған жоқ...
Тәлтік: ... ... бар, ... ... Енді ұстаздық істің
қызығын көрсек деп, салып-ұрып жүрміз, ағай.
Әділет: ... ет, ... ... ... сен ... үш ... мүдірмей өтсең, нағыз ұстаз боласың.
Тәлтік: Ха-ха-ха! Хи- хи- хи! ... ... ... кім олар, ағай?!
Әділет: Күлме, балам! Жеңіл күлкі жетесіздік болады. Сынақ...
Тәлтік: Ол ... ... ... айтыңызшы?!
Әділет: Сен алғашқы сабаққа барғанда, біріншіден, киген ... ... ... ... бойыңа жарасымды болсын.
Екіншіден шәкірттерің қандай ... ... да, ... ... ... бер. ... олардың әуелгіде әдейі көрсеткен оқыс
қылықтарына шыдап, сабырлылықпен тәлімді тәсіл қолдана біл...
Тәлтік: ... ... ... бұл сынақтардан “қолпарақсыз -ақ”
өтем!
Әділет: Егер ең ... ... ... ... ... ... оты ... кетеді.
Тәлтік: Ха-ха-ха! Қойыңызшы, ... ... ... ... ... Ұлағатты ұстазын сыйлай алмаған шәкірт оңа ма?!
Әділет: ... ... ... ... қалса, кластағы отыз оқушы,
отыз түрлі қиқарлық көрсетуі мүмкін.
Тәлтік: ... ... ... ... ... ... Шәкірттер шәлду-бәлду сөзді, шыдамсыздықты ұнатпай, ... ... ... жүйкең құриды, масқара боласың.
Тәлтік: Хи-хи-хи! Бірден жүйкем құрып не бопты сонша!
Әділет: ...... ... ... Онда ... ... ... мүмкін.
Тәлтік: Сыныпта жібі түзу оқушылар да болатын шығар?! Тіпті...
Әділет: Сабақ үстінде сол ... ... ... таба біл ... ... ... әдіс ... сабырлылық мінез көрсет.
Тәлтік: Мен, амандық болса, Тәлім ағайдың тәсілін қолданам.
Әділет: Ол ... ... ... ... үстінде қыңқ еткен оқушының басына сызғыштың жалпақ
жағымен сарт еткізем. Ол менің сөзімді тырп етпей тыңдайтын болады. ... ... емес пе ... ... кешірімді болу керек. Ұру – қылмыс, қорқыту – кінә!
Тәлтік: ... сіз ... ... ... ... кешірген
сайын кесірленіп кетпей ма? “Әркім қорыққанның құлы”. Біз Тәлім ағайды
қорыққанымыздан сыйлайтынбыз.
Әділет: ... ... кем ... ... ...... қасиет. Онсыз болмайды, балам.
Тәлтік: Ағай, балаға қатал болмасаңыз, ол қағынып кетеді. ... өз ... да ... ... дегенді қорқыту, ұрып-соғу деп ... ... ... ... қоя біліп, оның орындалуын ерінбей-жалықпай
қадағалау керек... Қаталдық – ... Мына ... ... қона ... ... Бұл – ... ... болса, солай. Оқытушы оқушылардың алдында ұлы
бейнені орындап тұрған ... ... болу ... Ха-ха-ха! Ағай, мен бес жыл ұстаздық оқуды оқып келіп,
енді ... ... ... ... ... пе?
Әділет: Күлкісі жоқ, балам! Ұстаз - әрі актер, әрі философ, ... ... ... ... жақыны.
Тәлтік: Мына сөздеріңіз ойыма орналаса бастады, ... ... ... ... ... ... ... көріп, білім
бере білу – нағыз ұстаздық, ұлылық қасиеттер.
Тәлтік : Бала қағынса, қабақ ... ... ... көтермей,
қалай шыдауға болады, ағай-ау?! Мынау бір қиямет екен...
Әділет: ... болу оңай ... ... ... ... білсең,
бала қағынбайды, қайта абырой сақтап, ақыл жинайды.
Тәлтік: Енді ... ... болу ... қиыны сияқты ғой... Мен
қайтсем жақсы ұстаз бола аламын?!
Әділет: Ұстаздыққа ұстамдылық керек...
Тәлтік: Сол ... ... ... жоқ па деп қорқа бастадым...
Әділет: ... енді ... ... ... Өз ... білген
адам сол кемшілікті жоя да біледі.
Тәлтік: Қияметтей қиын жұмысқа шыдамым жетсе жақсы ... ... ... іс – қиын ... мұндай зіл:
Ұстаз болсаң, шыдамыңды шыңдай біл!
Жүргізуші: Құрметті ұстаздар! Біздің кешіміз ... ... ... ... ... ел ... жолында атқарып отырған еңбектеріңіз
жемісті болсын! Шәкірттеріңіз еліміздің мәртебесін ... ... асыл ... болып өссін! Мына ән сіздерге арналады. ... әні ... ... ... Сәбит Мұқанов. Әнін жазған
Қабділрашид Қайым).
МЕРЕКЕЛЕРІҢІЗ ҚҰТТЫ БОЛСЫН!
(Шәкірттердің ұстаздарын құттықтауы)
Көркемсөз оқушы:
Тойлайды бұл күнді көптен,
Біздің ... ... ... шын ... ... ... ... төр деген.
Біздің елде адам бар ма,
Ұстаз алдын көрмеген.
Мерекемен құттықтаймыз,
Мұғалімін әр ... ... ... әр ... ... өлеңіміз,
Сіздер біздің әніміз.
Тәртіпті боп үнемі біз,
Беске оқимыз бәріміз.
Бірінші көрініс
Бірінші оқушы:
Шыбықтай едік алтыдан жаңа асқанда,
Бірінші ... ... жаңа ... ... ... ... ғана білуші ек,
“Атан” деген сөзді әлі білмеуші ек.
Үшінші оқушы:
-“Апам” деген сөзді ғана білуші ек,
“Отан” деген сөзді ғана ... ... ... бар теңіз: болмайды екен мүлдем шек,
Біз сізге ... ... ... - ... ... ұстаз! Рақмет Сізге, рақмет!
Екінші көрініс
Бірінші оқушы:
-Үлкендерді сыйлауды,
Құнды кітап жинауды
Екінші оқушы:
-Адалдарды сүюді,
Тентектерді ... ... ауыр ...... да алға ...... ... істерді құп ал! – деп,
Досың үшін қуан деп.
Бесінші оқушы:
-Санамай ... күн, ... ... ... Ұсындыңыз қол үшін:
Рақмет Сізге сол үшін!
Үшінші көрініс
Бірінші оқушы:
- Ақылыңызды тыңдаған
Шәкірттеріңіз мыңдаған.
Екінші оқушы:
-Етеді еңбек әр елде:
Жаяды атын әлемге!
Үшінші оқушы:
-Емші атанған шәкірт ... ... ... ... ... де, ... те, не ... оқушы:
-Ақын шәкірт табылар,
Батыр шәкірт тағы бар...
Алтыншы оқушы:
-Біз үшін қиған уақытын
Өлшеп көр ұстаз бақытын!
Хормен:
Кеңейткен ойдың өрісін
Рақмет ... сол ... ... оқушы:
-Ұстазымыз алғашқы
Ғұмыр бойы жолбасшы!
Екінші оқушы:
-Қалдырмаймыз Сізді ұятқа!
Сіз үйреткен ақылмен
Талпынамыз мұратқа!
Хормен:
-Берекелі заман болсын,
Шәкірттеріңіз аман ... ... ... ... сансыз шәкірт.
ӘН – ЖЫР ШАШУ...
ҰСТАЗҒА
Өлеңін жазған Сәбит ... ... ... Қайым
Мұғалім.
Бұл – адамның ардақты аты.
Білімдік бар биікке шығар саты.
Ең алғаш басталады осы ... ... да ... ... ұстаз, қарышта, қарышта,
Жетсін даңқың алысқа, алысқа!
“Мұғалім” – деп ... ... ... жол ... ... бол – сен,
Бал тамған таңдайыңнан – шешен бол сен,
Батыр бол қол бастаған, тағы сондай
Салада ... биік өсе бер – ... – сен: қай ... қай ... міндеттісің бір адамға:
Былайғы жақын түгіл, оның орнын
Көрген жоқ ... ... ... да.
Қайырмасы:
Білімнің шарлағанда талай өрін,
Жаңалық ашқан шақта нелер керім,
Бар адам, барлық қауым мұғалімді
Сыйлайды мәңгі–бақи беріп төрін.
Қайырмасы.
МҰҒАЛІМ ОЛ БІЗДІҢ
Сөзі М.Әлімбайдыкі
Әнін жазған И.Нүсіпбаев
Білімнің ... ... ... ... ... ... ол ... төзуге
Үйреткен қашанда,
Жаманнан безуге
Жақсылық жасауға,
Қамқоры ұл-қыздың –
Мұғалім ол ... да ... ... да ... ұстазы,
Қамқоры ұл-қыздың –
Мұғалім ол біздің.
ҰСТАЗЫМ
Өліңін жазған: С.Тойлыбаев
Әнін жазған: М.Ташенов
Көтеріп жүктің салмағын,
Жолында өмір талмадың.
Мерейің қандай шуақты,
Ұстазым – асыл арманым!
Қайырмасы
Балғындарға баянды,
Сырын ...... ... ... – ұстазым!
Есімде мәңгі қалдың да,
Жүректе ән боп жандың ба?
Есейіп бүгін ... ... ... ...... ... еткен – ұстазым!
Жүрегінің жылуын,
Шашу еткен – ұстазым!
МЕЙІРБАН ҰСТАЗДАР
Өлеңін жазған Қ. Жұмағалиев
Әнін жазған Ж. Еңсепов
Жайраңдап көктемім,
Күледі ... ... тұр ... ... ... нұр ... көп менің.
Биікке өрлеген,
Тайсалып көрмеген
Ұрпақпыз, кеудесін
Қуаныш кернеген.
Ұстаз деп ән шырқап,
Күй төккен пернеден.
Қайырмасы:
Елімнің даласы,
Ауылы, қаласы,
Кәрісі, жасы да,
Кемеңгер ... ... ...... ... ... Жанғабылов
Өлеңін жазған Әнуарбек Дүйсенбиев
Сәбилік көңілден
Арналды бұл әнім.
Баулитын өмірге
Ақылшым –
мұғалім.
Қайырмасы:
Тіліңді аламын,
Айтқанды ұғамын.
Мен сендей боламын,
Ақылшым - мұғалім.
Арқаңда өзіңнің
Адам боп ... ... ...... ... ... ... қымбат теңеу таба алмай.
Өз баласын тастап кетіп үйіне,
Ел баласын оқытады, ой, Алла – ... ... ... сезімтал,
Үлгі етемін өнегелі сөзін бал.
Мұғалімнің мұғалімін танимын,
Көкіректе көретұғын көзім ... ... ... ... ән мен өлең,
Әзірбай әкем екен, атым Кенен.
Өнерім бойымдағы жалғыз осы,
Сұрасаң сырыңды айт деп халқым менен.
Анам Ұлдар әнші екен, әкем де ... ... ақын ... мен ... әнін естіп,
Мен де сондай болсам деп дірілдегем.
Ақындардың ... ... ... естіп Жәкеңнің күмбірлеген.
Қырғыздың Тоқтағұл мен Қалмырзасы,
Еліктіріп әкетті жырыменен.
Кенен Әзірбаев
БІЗДІҢ ... ... ... болмаушы еді,
Тастан салған шеткері,
Бізге білім ордасы еді
Шағын ауыл ... кеп ... ... тіккен сөмкелердің
Бұрышында қара нан.
Ұлдар керзі етігімен
Ерсі еді келмесе,
Үсте шинель ... ... ... ... ... оқу ... ... өлең
Бір қолы жоқ мұғалім.
Қатты сөйлеп күледі жәй
Үйретіп бар білгенін,
Қара костюм киеді ... сап бір ... өтті есті ... қиын күн,
Ақ белдемше форма кидік
Орны толды-ау киімнің.
Түлеп үштық сан ... ... ... бар ... де, ғалым да.
...Бүгін колхоз қарауында
Қойма – мектеп үйінде,
Ал ... ... ... ... де.
Ұстазы деп бүгін көптің
Сыйлайды ауыл баласы,
Бірақ әлі жалғыз оқтың
Жазылған жоқ жарасы.
Ақұштап Бақтыгереева
СҮЙІКТІ ҰСТАЗЫМ – ... ... ... сап ... дем ... ... өзіңе
Қуанып қайтадан оралдық.
Гүл тердік тоғайда, орманда,
Шіркін-ай жайдары жаз ... ... ... жинастық маржандай.
Сәулесі әйнекке шағылып,
Нұр төкті класқа көкте күн.
Келдік біз оқуды ... ...... ... ... сыйлығының лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген
мұғалімі Қанипа Бітібаеваға)
Лапылдаса қызулықпен от-жаның
«Сабаңа түс, ... ... ... беріп бейне темірқазықтай,
Көңіліңе сызар өмір соқпағын.
Болашақтан сенім жібін ... тек ... ... ... ... ... ... оның оқушымен, бізбенен.
Ақ түссе де шаштың әрбір талына,
Жүк түссе де нар ... ... жаңа оқу ... сені ... кезде сағына.
Дүниеде таусылмайтын сырды ашып,
Кейде алатын құрдасындай сырласып,
Кейде қатал – тезге салып алатын,
Кейде күндей – күлімдейді нұр шашып.
Шәкірттерін ... қып ... дана бола ... бастысы, ұстаз мынау өмірде
Ұлағат боп, ұлылық боп қалады.
Тоқтарбек Хамзин
ҰСТАЗ
Мейлі жас, мейлі кәрі бол,
Дана деп сені, пана деп сені ... нұр мен нәрі ... ... кеншісің және Мұғалім!
Қалыпшы деп те айта алам,
Құрыштай құйып, шыңдайсың балғын жас жанды.
Мектептен түлеп майталман,
Батырдың жолы, бақыттың жолы басталды.
Анадай бесік ... ... ... ... ... ... білім-шарбатпен,
Дүниеден бізге жақсылық қана тілейсің.
Жұбан Молдағалиев
МҰҒАЛІМ
Сөзі бойға ексе ... ... ... ... ... жүрсем бірге ұстаз бейнесі,
Іс-қимылы аңсар арман – мұратым.
Күллі өмірін жеткіншекке ... ... бар ма ... ... шықпаса да қысы-жазы,
Жемісі оның жердің жүзін шарлаған.
Бала десе ойламайды өз қамын,
Көрсем дейді ... де қол ... ... ... ... өзінен де озғанын.
Адам бар ма мұғалімнен жаны ізгі,
Аялаймын олар ... әр ... не ... қадірлі,
Өнегелі болсам ұстаз тәрізді
Олар үлес қосар сана-ақылға,
Мың алғыс бір сабағына татыр ма?
Болуды мен санаймын ең зор ... ... ... ... ... көп ... әсте ... тұрған көктегі
Күнді де маған танытқан,
Айналдым ұстаздарымнан.
Еңбектеп үйге кіргенде,
Еңбекте-бақыт, соны ұққам.
Адасып түнде жүргенде
Алаулап от боп ... ... ... ... ... ұғар ... ауыр қалайда,
Төзе алмас еді жай кісі,
Айналдым ұстаздарымнан.
Байыппен айтқан ақылын,
Самалдай егіп санама.
Өмірде мәңгі жақыным-
Ұқсаған туған анама,
Айналдым ұстаздарымнан!
Ақылын ойдан сарп ... ... ... терімен.
Қияннан сонау жарқ етіп
Құздардан күнде көрінген,
Айналдым ұстаздарымнан!...
Оспанәлі Иманалиев
ҰСТАЗДАРҒА
Ұстаз – ұлағатты зиялылар,
Сендерде ғалымдардың қиялы бар,
Ағайын, тойларыңа ... ... ... сый ... – тыншымайтын еңбеккерлер,
Жемісті жерге екпеген, елге еккендер
Адамзат ұрпақтарын тәрбиелеп,
Зердесін болашақтың зерлеткендер.
Жайдары ... ... ... бар ... ... ... буын - ... шәкірттерді
Жүрсіңдер өз балаңнан артық көріп.
Анадай, құс ұйқымен көз ... ... ... мәуелі бақ мәпелеген,
Бала үшін бар азапқа төзімділер.
Жақсылық атаулыға жаршы жандар,
Жамандық атаулыға қарсы жандар,
Баланы ... ... ... ... аршығандар.
Ұстаздар – ұлағатты зиялылар,
Сендерде ғалымдардың қиялы бар.
Ағайын, тойларыңа тарту етем,
Ақыннан ... сый ... ... ШАҚТА ЖЫЛЫ ЖҮЗБЕН ҚАРАСЫҢ.
Еміс есте отты көзің жанатын,
Құлшынысың бар күшіңді салатын.
Балапаның ұшып кетті-ау алысқа.
Қатайтып ап өз алдыңнан ...... ... ... ... ... арып-азатын.
Бұл күндері бір-бір үйдің иесі,
Шимайбектер атын әрең жазатын.
Кешір, ұстаз, түртсем жанның жарасын,
Естіртсем мен ... ... ... – тым ... дүние-ау
Айту қиын өлшеп оның бағасын.
Өрікбай Мұсаев
ҰСТАЗЫМ
Қадіріңді кезінде
Білмепті ғой ұланың.
Қазір әрбір сөзіңе,
Елеңдейді құлағым.
Бірдей етіп ұстадың,
Демей бізге ... ... ... ... ... жаны нұр,
Демен үлкен адаммын.
Есейсем де бәрі бір,
Баяғы шәкірт, ... ... ... ... ... ... ... сенің алдыңнан өтпеген жан бар ма? “Адам өмірде
кім ... ... да – ... ... ... алғашқы мұғалімімен, өзінің
мектебін алғыс сезіммен еске алады” – деп өте әділ ... сөз. ... ... ... де көп ... ... ... біраз
көркем әдебиеттерді ұсынуды жөн көрдім.
А.С.Макаренко. Ұстаздық дастан. А.С.Макаренконың мұрасы – еліміздің
өскелең педагогика ғылымының ... ... Оның ... ... ... ... этика, педагогика, психология мәселелерінің тың, әрі
тәрбие ісінде аса маңызды жайларын ашты.
“Ұстаздық дастан” – бұл менің бар ... ... - деп ... ... Горькийге жазған хаттарының бірінде. Міне, шығарманың
құндылық жағы да ... ... ... ... ... өнеге алатын жайлары көп,
педагогикалық ілімге толы көркем шығармаларымен ... ... Ал оның ... өз ... ... ... ұлы ... Бұл еңбек – ХХ ғасырдың ірі саяси тұлға, көрнекті
қоғам қайраткері, аса ірі әдебиет теоретигі, ... ... жаңа ... ... негізін қалаушы Ахмет Байтұрсыновқа арналады.
Жинаққа Байтұрсыновтың таңдамалы еңбектері мен ол ... ... ... түнін жарық қылған санаулы жұлдыздарымыздың бірі –
Ахмет Байтұрсынов.
А.Байтұрсынов – қазақ халқының әлеуметтік өмірі мен мәдениетіне ... ... ... ірі ... ... талант иесі, тарихта орны айрықша
зор тұлға.
Әрбір көзі ашық адамға ... кім ... ... үшін ... де жеткілікті болар еді. Дегенмен дәл анығырақ ... ... ... болу үшін елеулі еңбектер атқарып, мемлекет қайраткерлігіне
жету үшін қиын да күрделі жолдардан өтті.
1905 жылы педагогикалық училищені бітірген ... ... ... ... мектептер ашып, ұстаздық қызмет етті, жатпай-тұрмай
еңбек етіп, қайткенде ... ... ... ... ... ... ... Яғни, Ыбырай Алтынсариннің қазақты ... ... ... сара ... әрі қарай жалғады.
Ахмет Байтұрсынов – ХХ ғасырдың басында демократиялық бағыттағы
зиялылардың көшін бастаушылардың ... ... Алаш ... мен Алаш
автономиясын құруда басты рөльді атқарушылардың бірегейі болды ... ... ... халқының маңдайы жарқырап өзге елдермен қатар болуы үшін ең
алдымен оқу-ағарту ісін алға қою керек екендігін ... ... ... ... - ... ... ... азаматтық борышының
негізі болып табылады. Әрине, А.Байтұрсыновтың еңбегі ... ... ... ... болады.
Ол өзінің барлық саналы ғұмырын қазақ қоғамында білім мен ... ... ... ... ... қуаты мол, ұлағаты ұшан-теңіз.
С.Сарғасқаев. Ұстаз. Жазушының бұл кітабында жас ... ... ... ... ... ... ... әңгімеленеді.
... Оқып жүргенімізде көптеген аудандардың ... ... бар. ... ... ... ... ... жас мұғалімдер өздерінің
алғаш қалай келгенін ... “ой, ... ... біз ... ... ... қошаметпен жылы қарсы алды. Күтпеген едік ондайды”.
“Оған неге таң қаласыңдар? Дүниедегі ең құдіретті, құрметті мамандық
иесі ... ... ... ... ма? Туған ана мен сүйікті ұстазын тани білген
адамдар әсте осылай болар”, - деп ... ... ... ... ... ... аудандық оқу бөлімі кеңсесінің ... ... ... ... ... – деген бір тілек көңіліме сап
ете түсті.
Күні кеше имене басып табалдырығын аттаған, он жыл оқып білім ... ... ... ... ... тәй-тәй қадам басқан, Жамал Төлендіқызы
апайдай ұстаздан тәрбиеленген өзім де Қызылтауға енді ұстаз ... ... ... ... Адам ... ... да ... Оның өзі бір сәт
көңілді марқайтады да. Кеше шәкірт болған ... ... ... ... ... ... мақтаныштың несі айып. Адам сұлулығы бет-ажар көркінде
емес. Адам өз ... ... ... ... ... білсе, жүрегінің
қалауымен өмір сүре білсе, нағыз сұлулық сонда екенін де түсініп, жүрегіме
түйдім ғой. Сол жүрек ... енді ... ... келіп отырмын ғой...
Бұл жас мұғалімнің ішкі жан-дүние сезімі. Қандай нәзік толғаныс десеңізші!
Тілі тартымды, ... ... ... Бұл еңбекте Қ.Жұбановтың профессорлық
–ұстаздық қызметін айрықша ... ... ... ... ... ... ... жазған естеліктерінде, оның абзал жанды
үлкен азамат, абыройлы ұстаз болғанын ... ... да, сол ... да мейілінше мол, бірнеше тілді, ... ... ... ... ... ... ... саласынан хабардар қарапайым Қ.Жұбанов
өзінің білімімен де, жүріс-тұрысымен де сан ... ... ... ... ССР Ғылым академиясының академиктері атақты жазушы, ғалымдарымыз
Ісмет Кеңесбаев пен ... ... те ... ... мол, ... әрі барынша кішіпейіл адам бола тұра ... ... ... мен ... ... ... ... ұстазы болды. Қ.Жұбановты
барлық жерде – ғылым, искусство, мәдениет, әдебиет ... ... ... ... ... ... ... 1957 жыл, ... ... - ана ... ... ... ... жаңа ... ғылыми-теориялық зерттеулер кезеңін бастаушы деп танимыз.
Олжас Сүлейменов айтқандай, “тауларды аласартпай, даланы асқақтатайық”
өлшемінен пайымдайтын болсақ, Құдайберген Жұбановтың ... ... ... ... Байтұрсынов сияқты заңғардың тұрғанын, Халел Досмұхамедов,
Қошке Кемеңгеров, Телжан Шонанов сияқты биіктердің болғанын көрсете отырып,
білім-ғылымымыздың тарихында әрқайсысының өз орны ... баса айту ... үлгі ... тағы бір ... – оның ... (көп ... ... Оның араб, парсы, неміс, ағылшын, француз, көне түркі,
моңғол тілдерін, қазіргі өзге түркі ... ... ... ... ... зерттей бастағаны белгілі. Әсіресе неміс тілі мен көне түркі
тілдерін жақсы білсе ... аса ... ... белгілі ағартушы, қоғам қайраткері,
педагог - ... ұлт ... ... шыққан маман-лингвист, профессор
Құдайберген Қуанұлы Жұбанов қазақ мәдениеті мен ғылымының тарихында елеулі
орын алады.
Ендеше, атақты ұстаз, ... ... ... не ... ... ... оқырмандар!
Жетпісқалиев С. “Сейтен тағылымы” ұстаз – ғалым, жазушы ... ... мен ... ... арналған еңбек.
Қазақ мәдениетінің тарихында алаш қайраткерлерінің ғылымға, ... ... ... өлшеусіз. Олардың алаш жұртына сіңірген зор ... да, ... де ... ілтипатты мақтанышпен ұлықтап жатамыз.
Арғыдағы алаш қайраткерлерін айтпаған күннің ... ... ... ... ... алаш ... қамы үшін жарғақ құлағы жастыққа
тимей қазақ ғылымын, өнерін, мәдениетін дамытуға, оның керегесі мен ... ... ... зор ... қуатын, күш жігерін аямаған
Мұхтар Әуезов, Қаныш Сәтбаев, Әлкей ... ... ... ... ... өзі неге ... кітап белгілі журналист, ақын, әдебиетші Серік Сапарұлының “Сейтен
тағлымы” атты зерттеу кітабының кейіпкері болған, алдынан елімізге танымал
азаматтар Герольд ... ... ... ... ... ... алған, Қазақ ССР-іне еңбегі сіңген мұғалім, ақын, жазушы, араб ... ... ... ... әрі ... ... ... және қоғам
қайраткері, соғыс ардагері Сейтен Лиманұлы Сауытбеков.
Атақты адамдардың С.Сауытбеков туралы айтқандарынан үзінділер:
Жазушы ... ... ... ... “шын мәніндегі Халық
мұғалімі, ұстаздардың ұстазы” деп ... оның ... ... ... игілікті істерін нақты білгендіктен ... ... ... ... ... жазушысы: “С.Сауытбеков ертегілері мен
аңыздары, прозалық мысалдарының бастауы ... ... ... ... ... Ыбырай Алтынсариннен басталады. Оның үзілмес дәстүрінен нәр
алған, өрнек алған дүниелер”.
“С.Сауытбековтың жазу мәнеріндегі тағы бір ... ... ... ... ... ... ... дыбыс үндестігі, ішкі
ұйқастар толқыны дер едім”.
М.Әлімбаев С.Сауытбеков ... ... ... ... ... толы ... ұзақ мақаласына қоса,
“Ұлағатты ұстаз, ақын Сейтен Сауытбековке” деп он шумақтан тұратын
өлеңін де ... ... ... ... ... жоғары мектеп
академиясының құрметті академигі, Қазақстан Республикасының ғылымына еңбегі
сіңген қайраткер ... ... ... Сауытбеков туралы естелігін “Ұлы
мұғалім” деп атапты. Енді осы мақаладан үзінділер келтірейін.
“Сейтен Сауытбековтің атын естігенде, неге екенін анық білмеймін, ... ұлы ... ... мінез-құлқын көз алдыма елестетемін.
Ұстаз демей мұғалім деп отырғанымның мәні бар. ... ... ... ... ... берудің, дәріс оқудың үстіне ананы былай, мынаны олай істеу
керек деп ақыл айтатын, ... ... ... ылайық сияқты да, ал
мұғалім бәрін өз қолымен ... ... ... ма ... ... сабақ бергенін де, мектеп директоры болғанын да
көрмеген адаммын, бірақ ол кісінің ... ... ... мінезінен шын
мәніндегі Мұғалімнің бейнесін көріп тұрмын деп әсерленуші ... ... өз ... ... ғой. ... Сейтекең бас әріппен жазылатын
Мұғалім болып көрініп еді, әлі де сол ... ... ...... ... жазушы:
“Ұстаз, ұлағат, тағлым, тәлім-тәрбие, имандылық, зейін-ынта, руханият,
құштарлық “білімдіден шыққан ... ... ... ... ... парасаттылық, ізденгіштік, жаңашылдық, ізгілік тектес терең де
көп мағыналы ұғымдардан шынайы азамат Сейтен
Сауытбековтың адами, қоғами, рухани ... ... ... ... зерделеуге болады”.
Осындай үзінділерден кейін С.Сауытбековтің артына ... ... ... талай тағлымды томдарға жүк боларлық екеніне көзіміз
жетеді. ... ... қай ... болмасын жазған шығармаларының
айтары, мақсат-мүддесі біреу-ақ. Ол – тәрбие, Ұрпақ тәрбиесі, ұлт ... ... ... көмегі мол, тілі тартымды.
Қаратаев М. Әдемілікке үйрететін ұстаз
Адамзаттың ... ...... ... ... мағынасы кең де терең.
Ол “тамақтың тоқтығымен, көйлектің көктігімен” әсте ... ... ... адам жоқ. ... осы ... ... мөлшері бірдей емес. Әдемілікті түсініп, танып бағалаудың да
дәрежесі әр түрлі. Мұның себебі ... ... ... табиғи сезім
туа пайда болғанмен, жүре ... Оның ... ... ... ... төмен
болуы адамның көркемдік мәдениетіне, көркем өнер туындыларын біліп, ... алып ... ... байланысты. Әдемілікке үйрететін ұстаз
еңбегі қандай зор десеңізші!
Боранбаев С. Ұстаз. ... ... ... негізінен балалардың
балалық мінезіне, олардың іс-әрекетіне құрылған. Ұстаз әңгімесінде:
... Несін ... ... ... ... ... ... сабақ беретін
мұғаліміміз Айткен ағаймен көпке дейін үйренісе ... ... ... да ... еді. Оқыс ... қиядан байқай қоятын.
Тіпті, не мектепте, не далада ... ... ... ... де бәрін
көріп, бәрін еститін. Көрерін көріп, естерін естіп кете ... бір сірә ... олай ... Айқайлап ақырып-жекірмейтін, салмақтап сөйлеп-ақ сазаңды
беретін. Сондықтан оның алдына екінші рет ... ... ... өзің ... ... Ол, ... үйге ... тапсырманы сұрағанда аяғыңды
қия бастырмайтын. Дайындықсыз келіп көр сабаққа. Онан жалтару да, бірдеңе
етіп ... ... ... да ... емес. Ойлағаныңның бәрін біліп қояды.
Бірақ жақсы жағын да айта кету ... қой, ... ... ... ... ... ... жайнап отырар еді... Бұл шәкірт ойы.
Оқиғаның әрі өрбуі қызықты, тартымды жазылған. Мұғалім мен ... ... ... ... ... ... Жайсаңбек. Құс жолы атты жинағына қазақтың тұңғыш педагогы
Ыбырай Алтынсарин туралы повесі мен “ел суреттері” деген ... бір ... еніп ... ... ... ... Ш. Ақ ... Бетпе-бет. Алғашқы ұстаз. Повестері мен
әңгімелері енді. Аударманың тілі ... ... ... ... ... ... Танымдық, тәрбиелік, эстетикалық әсері мол. Жас оқырмандардың
дүние танымын еселеп, ой-өрісін кеңейте ... ... Б. ... атым – ... да ... ... жүрген Қожа туралы кітапты ... ... ... ... ... ... Қожа әрқайсымыздың
жанымызға жақын да таныс кейіпкер. Біздің ... ... ... қадірлі қаламгер шығармаларын оқып өсті. Әлі
де оқып келеді. Жазушының кез-келген ... ... ... әрі ... жетелей жөнелетін сияқты. Бердібек ата өзінің балалық шағынан
алған әсерлерін көпке ... ... ... сол ... ... ... өзін ... жеткізе білген жазушы. Жеткізіп қана
қоймай классик жазушыға, балалардың сүйікті жазушысына ... ... ... ... ... ... ұқсапты. Олар сияқты ауылдың қара
сирақ баласы болған.
... Өмір дегенді ... ... ... ... ... ... ... кереғар жаралған адамдар болады. Майқанова екеуміз соның
дәл өзі секілдіміз. Біздің кикілжіңіміз күзде, ол ... ... ... ... басталды. Былай болды: Жаңа оқулықтар, дәптерлер ... ... ... де, әжемнен ақша ала салып, жүгіріп дүкенге келдім.
Рас, сатып жатыр екен. Бірақ адам деген лық ... ... соңы ... кетіпті.
Қайтсем екен деп біраз ойлап тұрдым да, тәуекел деп, ішке ... ... ... ... ... ... ... да болушы еді.
Сонан соң көрінгеннің оқулығына міңгесіп, жалынасың да ... бұл- ... Өзге ... ... да, ... оқулықтарың сай болсын. Мен былай деп
мақалдаған ... ... ... сай бала – ... жай ... есіктен енді кіре берсем, бойы менің бойымдай ғана,
тықылдаған бейтаныс көк көз ... ... ... жібермейді.
- Қайда кимелеп ... ... тұр, - ... Осы ... тілі
құрғыр өтірікті менің еркімнен тыс айтып салды:
- Мен оқулық емес, қант аламын, - ... ... ... ... ... ... ... адамдар еркін өтіп жатыр.
Көк көз келіншек мені жіберді. Мен сыр бермейін деген оймен әуелі қант
сататын жаққа өтіп кеттім. ... ... ... маған түкке керегі жоқ.
Маған қажеті бесінші ... ... ... ... ... ... кітап сатып жатқан жаққа қарай сырғи бастадым. Енді бір
ұмтылғанда, жетіп те ... ... ... әлгі көк көз ... ... ұстап:
- Сен адасып барасың. Қант ана жақта сатылады, - дейді.
- ... не ... бар, қоя ... - деп, ... ... ... бір-ақ барып жеттім.
Көк көз келіншек сатушыға дауыстап жатыр:
- Анау сұр ... ... ... Ол ... ... ... бұл сөзді айтып үлгергенше, Қожекең сұр кепканы қойынға ... ... бас қара бала ... шыға ... ... ... сұрап,
азан-қазан болып жатқанда, мен ләм ... сақ ... елу ... ... ұстата салдым. Сөйтіп, қажетті оқулық-дәптерлерімді бір
құшақ етіп алып, шыға бердім. Есік алдында көк көз ... ... ... ... ... қатты болар ма!):
- Ой, ... Қай ... ... – деп бір ... ... күн өткеннен кейін, оқу жылы басталды. Мәссаған, керек болса,
әнеугі маған дүкенде жекіретін көк көз ... ... ... ... біздің класқа кіріп келе жатыр. Қожекеңнің сол мезет
қандай күйге түскенін көрсеңіз. Бірақ бойымды тез жиып, ала ... да, ... ... Мүмкін, ол мені танымас деп ойладым.
Жаңа оқытушы бізді оқу жылының басталуымен ... ... ... Майқанова. “Мен сендерге қазақ тілінен сабақ беремін
және сынып жетекшілерің боламын”, - деді.
Соңғы сөз Кожекеңді тағы бір ... ... “Ал, ... ... ... ... өзіме-өзім.
Майқанова бір-бірлеп, тізім бойынша оқушылармен таныса бастады. Кезек
маған келді.
- ... ... ... ... тұрып қалды.
- Біз екеуміз таныс ... ... Мен ... ... ... Мүмкін.
Мен сенімен әлі сөйлесемін дегендей Майқанова:
- ... – деді ... ... ... ... ... ... қымс етсе, қаһарын төгіп тұратын
болды. Қанша рет қыс бойы ... ... ... алып ... Ақыры жыл
аяғында тәртібіме де “төрттік” баға қойып отыр.
Осының бәрі мені, әрине ашуландырады. Бұл Қожаның ішкі жан ... мен ... ... қарым-қатынас суреттеледі.Тілі тартымды,
оқиғасы қызық, жеңіл оқылады.
Көзі тірісінде жазушы, мен жазған дүниелердің ішінде ... ... ... атым ... ... болса керек. Алматыда біраз қиналыспен
басылды. Қожаның жағымды ... ... ... көп. ... ... ... ... бермек деп, алая қарағандар аз болған жоқ... Мектептегі
барлық ... ... етіп ... ... бұл кітапты тезірек
басыңдар депті рецензент... Орыс тіліндегі ... ... ... ... ... ... де қара сотқар баласы осыдан соң бүкіл ... ... кете ... ... ... ... Парижде француз тілінде
басылды. Қазақфильм “Менің атым Қожа” ... ... ... ... ... Режиссері – Абдулла Қарсақбаев.
1967 жылы Францияның Канн қаласында өткен Халықаралық кинофестивальда
жүлдеге ие болды. Шығарманы жазғандағы ең ... ... ... ... ... есті тентек. Бір көрген адамға “жаман бала”,
“қиын бала” болып, ... ... ... ... ... ... ... аз емес қой... деп сыр шертеді. Бүгінде кез келген ... ... ... кім ... ... жату ... болар, оның
“Менің атым Қожасы” әр үйде ... ... ... ... ... ... ... қателеспейміз. Өйткені, Соқпақбаевтың есімі көзі тірісінде-
ақ әрбір мектеп ... ... ... орын алған болатын.
“... Бердібек Соқпақбаев кітаптарының соңғы беттерін жапқанда көркем
шығарма оқып шыққандай болмайсың, өзіңнің ең ... дос, ... ... ... салғандай боласың. Қимайсың. ... ... ... шығармалары, міне осындай. Жазушы үшін ... ... ... ... ...... ... Мырзалиевтің сөзімен қорытындылайын.
Ұстаз бен оқушылар жайлы шығармаларды ... ... ... ... ... бөлімді аяқтап, соңынан әдебиеттер тізімін беруді жөн көрдім.
Әзіл – қалжың отауы
ҰСТАЗДАР ӨМІРІНЕН.
Мұғалімдер кім болуды армандайды?
Мұғалімдер әсте әртіс, жазушы, сот, ... ... ... немесе
еден сыпырушы болуды армандамайды. Өйткені:
- Әр мұғалімнің жұмыс бөлмесі, отыратын ... ... ... ... бар, ... ... емес пе? Ашса ... жұмса
жұдырығында, - дегендей ұрыс, төбелес жөніндегі бала мен ата-ана дауын да
бір өзі шешіп отырады.
- Әр ... өз ... ... яки ... көбінесе басты
рөлде де өзі ойнайды. Әртіс демей көр, кәне. Көпшілік көрініске де ... ... жоқ. ... тазалығы да өз мойнында. Демек, майлаушы да
өзі, сылаушы да өзі. ... де ... ... ... болсақ, тіпті кейбір жазушыларыңыз да, мұғалім
құсап күнде ... ... ... ... ... мен ... де өздері. Сан алуан қосымша
мамандықтар меңгеруде.
Қай мекемеге қандай мамандық иесі өте зәру болса, 2-3 ... ... ... ... ... ... ... – ау деймін...
“Жақсы мұғалім мен жаман мұғалім”
Жақсы мұғалім маған әр уақыт –қат, қымбат, өйткені, ол- мектептің
жүрегі- ... ... ... ... мұғалім мектептің жүрегі болса онда, жаман ... ... ... батып ауыратын ішкі құрылыстарының бірі – ... ... ... де бала мінездес емес пе? Екі мұғалім, тышқанның ... ... Бірі – ... бірі ... ... ... пәнінің
мұғалімі екен. Директор бұл мәселені былай шешіпті: тышқан суреті бастауыш
сынып мұғаліміне берілсін. Ал, ... ... ... кабинетінде
тышқан өсірсін!
Мұғалімнің киім үлгісі
Мектеп оқушыларына арнайы киім үлгісі шықса деген арман аздық етіп,
бір мұғалім ... де ... ... киім шықса” депті.Біріншіден,
не кием деп әуреленбейсің, екіншіден, мектепті ... ... ... жолы осы, десе ... бармайсың?
Баласы шешесіне айтады:
- Мен енді мектепке бармаймын!
- Неге ... Сол ... ... ... оқ ... ... ... басымнан
ұрады, тағы біреуі аяғымен шалады...
- ... Жоқ, ... сен ... де ... ... ... ... адамсың, екіншіден, мектеп директорысың.
“Суретші”
Мұғалима Асанның әкесіне шағым айтады:
- Кеше сабақта сіздің ... ... ... ... ... Мен оны шын екен деп ... ұрып алдым.
- Сіз оны айтасыз, - дейді әкесі. Бірде ол ... ... ... ... ... ... тұра қашамын деп қабырғадағы есіктің
суретіне соғылдым.
* * ... ... ... ... ... Асан:
Мұғалім:
- Картадан Ертіс өзенін ... ... ... ... Неге ... үнсіз қалдың ғой?
Асан:
- Мұғалім, ... ағып ... өзен ... ... * *
Сіздерге химия сабағынан үзінді ретінде “Формула” деп аталатын
көріністі ... бір ... ... ... ... формуласын жазып көрсет, - дейді. Ештеңе білмейтін оқушы
бір нәрсені шатпақтап жаза салады.
Мұғалім:
- Сен не ... бұл ... ... ... - ... Мен лай ... формуласын жаздым, - дейді.
ТҮСІНДІРМЕ СӨЗДІК
Каникул – жылдың ең қысқа күндері.
* * *
Күнделік - ... көп ... ... ... * ... – мен түгіл әкемнің де тісі бата бермейтін “жаңғақ”.
* * ...... ... ... ... ... отыратын я
қыз, я ұл.
* * *
Сабақ – үзілісті зарықтыра күттіретін 45 минут.
* * *
Спорт ... - ... ... ... ... * ... – айтқанның бәрі құлағынан көктей өтетін бала.
* * *
“Апайға айтам” – ... ... ... * ... ... ... таусылмайтын оқушы.
Қосымша
МҰҒАЛІМ МӘДЕНИЕТІ
Атақты педагог, ғалым В.А.Сухомлинский “Мұғалімдік мамандық – ... ... ... және ... ... мол ... жан
дүниесіне үңіле білу. Педагогикалық шеберлік пен педагогикалық өнер – ... ... ұға білу ... ... деп, ... өнерге ерекше
баға берген.
Жас жеткіншектерге тәрбие беру ісінде мұғалімнің атқаратын ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей бөліктермен анықтауға болады;
1. Мұғалімнің сыртқы келбет мәдениеті.
2. ... ... ... ... ... ... және понтомимика ишараларының (жест) мәнерлі
негіздері.
4. ... ... ... ... ... шешендік қасиеті,
дем алуы, дауыс дикциясы, интонациясы.
Педагогикалық әдептің негізі - оқушыға деген шын ықыласты және олардың
адамдық ар-ұятына деген ... ... ... әдеп баланы адам
ретінде сыйлау деп есептеуге болады.
Мұғалім ... ... әдеп ... ... тіл табысу
мүмкін емес, ал оқушылардың тілін таппайынша оқу–тәрбие үрдісінде ілгерілеу
жоқ.
Педагогтің әдебі ілтипаттылық, ... ... ... ... ... ... ... сияқты қасиеттермен өлшенеді. Енді осы ... ... ... ... ... ... ... оларға
дауыс көтеріп сөйлесе де көңілдеріне ауыр алып қалады. Дауыс көтеру,
жазықсыз ... әділ ... баға ғана ... ... көзге ілмей,
өтініштерін құлықсыз, жүрдім–бардым тыңдаса да, ең ... ... ... ... да, ренжіп қалады. Өздеріне мұғалімнің назарын
аудару үшін тәртіп бұзатын ... ... ... да ... оқушыларға жаңа материалдарды түсіндірумен қатар оларға назар
аудара білуі керек. Өйткені мұғалімдер тарапынан ... ... ... ... ... сызаты түседі.
Сенім. Педагогикалық әдеп мұғалімнің оқушыларға сенім арта білу
қабілетін де қамтиды. А.С. ... ... ... ... төніп
тұрса да мұғалім оқуда болсын, тәлім-тәрбие ... ... ... ... ... ... жасауы қажет.
Балалар өздерінің күштері мен мүмкіндіктерін толық шамалай алмайды.
Олар ересектердің ... ... ... де ... ... мұғалімнің
бағасына сүйенеді. Сондықтан мұғалімдер олардың қабілеттерін бағалауда өте
сақ болғандары жөн. Оқушының қабілетін, әрине асыра бағалау дұрыс ... ... ... ... одан да ... ... ... қасиеттерін бағалайсыз деген сауалға
оқушылар көбіне көп: “әділдігін” деп жауап ... Егер ... ... ... ... мол, көңілді, жайдары болса, мектепте одан беделді
адам болмайтыны ... ... ... ат оның тек ... ... ... сонымен қатар оқушылармен жұмыс барысында әдеп ... ... ... ... ... тек қана әділ ... ... соған қоса
өз ісінің дұрыстығына иландыра білуі керек. Мұғалімнің әдеп сақтамауы оның
айнымалы мінезінен немесе ... ... ... ... ... ... ... білмейтіндігінен болуы да мүмкін.
Мұғалім ар-ұяты кіршіксіз болса, ... оның кез ... ... ... ... ... ... жалған мінез көрсетсе,
оқушылардың көңілдері қалып, араларының салқындауы осыдан басталады.
Төзім мен сабыр сақтау. Мұғалімнің ... әдеп ... үшін ... ... ... тіпті көп жағдайда шешуші мәні бар. Бұл, әрине,
өртеніп жатсын, күйіп жатсын, мұғалім еш нәрсеге ашуланбауы тиіс ... ... ... ... оған өзін ... жеңдірмей болмайды.
Ашу үстінде ешқандай шешім қабылдамау ... ... ... ... ... қасиеттер ұстаздың белсенді құрамы болуы тиіс.
Қай кезең, қай дәуірде болсын адамға білім мен тәрбие ... ... жоқ. ...... ... ... қоғам сенген адам. Ұстаздық
қызметтің қыры мен сыры мол. Сондықтан да болашақ ұстаздар өз ... ... ... ... жолында жоғарыда көрсетілген кәсіптік сапаларды толық
меңгерсе, бүгінгі қоғамымызды байытатын, дамытатын, жаңартатын ... мол ... ... ... Ш. Ақ кеме. Бетпе-бет. Алғашқы ұстаз: Әңгімелер. –Алматы:
Балауса, 2006.- 480б.- (Әлем балалар ... С. ... ...... Жазушы, 1966.-70 б.
Бүркітбаев Ә. Мұғалім: Повесть, әңгімелер.- Алматы: Жазушы, ... ... ... ... арналған көмекші құрал. – Алматы:
Мектеп, 1966.- 88 б.
Жаркенов Қ. Мұғалімдер: Роман. – Алматы: Жазушы, ... ... М. ... ...... ... Мұғалімдерге арналған
көмекші құрал.- Алматы: Мектеп, 1976.-62 б.
Карабалина О. Ұстаз бақыты.- Алматы: Жалын, ... ... М. ... ... ... ... ... 1965.-71б.
Макаренко А.С. Ұстаздық дастан.- Алматы: ҚМКӘБ., 1951. – 236 б.
Молдағалиев Ж. Құс жолы: Повесть және ... ... Ана ... 2005.- 288 ... бұл ... “Ұстаз жолы” атты қазақтың тұңғыш педагогі
Ы.Алтынсарин туралы повесі мен бір топ әңгімелері ... С. ... ... Орта және ... ... ... Жалын, 1979.-181 б.
* * *
Айтқұлова Ш. Мұғалім – мектептің жүрегі // Қазақстан ...... №7 – ... З. ... – білім тірегі, ұстаз – оның жүрегі // Мектептегі
сыныптан тыс жұмыстар.- 2006. - №9 – Б. 12-13
Әбу ... ... ... // Бала би. – 2005. - №10. – Б.5
Әдірейімова К. Ұстаз аты мәңгілік, ... ... ... ... ... тыс жұмыстар. – 2005.- №4.- Б.37-39
Байғабылова Т. Ұстазым менің - //Бастауыш мектеп. –2005. - №10. – Б.40-
41
Бала жанын ... ... ... 5 ...... ... Қазақстан – 2003. – 4 қазан. – Б.5
Бейсенбаева К. Ұстаз – ұлағатты есім // Бала ...... А. ... ... ... // ... ... – 2005. -
№3.- Б.4 -5
Мәукенұлы Н. Ұстаз – ұлы мамандық // Ана тілі. – 1998. – 3 ... ... Ш. ... – ұлы ... // Қазақстан мұғалімі. – 2005. - №12-
15. - Б.15
Мұқанов С. Ұстазға //Таптым-таптым! Эврика! – 2005. - №2.- ... Ө. ... Өлең ... тілі мен әдебиеті. – 1997. - №9-10.-
Б.122
Сманов Б. Ұстаз туралы толғаныс // Қазақ тілі мен әдебиеті. – ... ... Ә. ... – асыл тұлғалар: Өлең // Алматы ақшамы. – 1997. – 29
қазан
Тарпанбаева Г. Ұстаз – үлгі, өнеге, ұлағатым // ... ... ... – 2006. - №9. – Б.14 ... Г. ... өзіңменен мақтанамыз! //Мектептегі
сыныптан тыс жұмыстар. – 2005. - №5. – ... Б., ... Ж. ...... ... ... тыс ... – 2005. - №4. – Б.36-37
Шағыр Қ. Әрбір ұстазға берері мол //Тәрбие құралы. – 2005. - №5 Б.55-
56.
Мазмұны
1. Төл ... ... ... ... ... қанатты
сөздер./......................6
4. ... Бәрі ... ... ... аты ... ... қалар жаңғырып!
/сазды-
байқау/.....................................................................
.....20
7. Ұстаз – ұлы ... ...... ... ... ... ... ... ... ...... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Т. Т.
Техникалық редакторы: ... ... ... ... С.К.
Қазақстанның С.Бегалин атындағы мемлекеттік республикалық
балалар кітапханасының ротапринтінде басылған.
Алматы қ., Төле би ... 27 ...... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Менің педагогикалық философиям. Эссе5 бет
Асыранды балаларда жиі кездесетін генетикалық ауралар және олардың диагностикасы5 бет
Батыс Европа елдеріндегі аудиттің пайда болуы мен дамуы38 бет
Дәрістер - Тарих88 бет
Европа елдеріндегі аудиттің пайда болуы мен дамуы26 бет
Жерді табиғи – ауылшаруашылық аймақтарға бөлу60 бет
Көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Жұмабай Шаяхметов115 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Ақжан Әл – Машани және Геомеханика12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь