Қазақстан Республикасының банк жүйесі туралы туралы ақпарат

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3



I. БАНК ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

1.1 Банк ұғымы және оның пайда болу тарихы ... ... ... ... ... ... .. 5
1.2 Банк түрлерi және олардың қызмет ету ерекшелiктерi ... ... ...10


II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІ ... ... ... ... ... ... 18

2.1 Ұлттық банктiң экономикадағы рөлi және жүргiзетiн
саясаттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Коммерциялық банктердiң қаржы делдалы ретiнде экономикадағыөлi мен негiзгi операциялары ... ... ... ... ... .. 23






ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 33
Елiмiмiз өз егеменгiгiн алғаннан берi нарықтық қатынастар күннен-күнге дамып келедi. Бiрақ экономикада қанша нарықтық қатынастар орнағанмен, оның өзiн-өзi басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр дәрежеде мемлекет өзiнiң саясаттары арқылы әсер етiп отыруы керек. Мұндай саясаттарға мемлекеттiң ақша-несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) саясаты жатады.
Экономиканы ақшалай-несиелі реттеуді қаржы саласының басты секторы банк жүйесі іске асырады.
Банк жүйесі қазіргі заманғы экономикада екі деңгейлі болып келеді, яғни мемлекеттің эмиссия саясатын іске асырушы орталық банк (біздің елде Ұлттық банк) және екінші деңгейлі банктер.
Орталық банк ұлттық валютаны айналымға шығарады, мемлекеттің алтын резервін басқарады, коммерциялық банктердің арасындағы шот айырушы ретінде қызмет атқарады, оларға міндетті резервтер талаптарын белгілейді. Орталық банк ақша-несие саясаты құралдары арқылы ақша-несие саясатының мақсаттарын жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық банкі мемлекеттің ақша-несие саясатын анықтайтын және жүзеге асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкі ақша-несие саясатының басты мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, яғни оның төлем қабілеттілігі мен басқа шетел валюталарына қатысты тұрақтылығын, бір сөзбен айтқанда, экономикалық жағымсыз құбылыс болып табылатын инфляцияға қарсы саясатты қамтамасыз етуді көздейді.
Қазіргі таңда нарықтық экономикада банктік жүйенің рөлі ерекше. Банктік жүйе – нарықтық экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылымдарының бірі. Банктер халық шаруашылығы қызметінің барлық деңгейіндегі басқарумен тікелей байланыста болады.
Осылайша банктік жүйе елімізде қалыптасып, экономиканың тиімді қызмет етуіне ат салысатын басты секторға айналды. Оның әр түрлі саясаттары арқылы экономиканы өтпелі кезеңнен алып шығып, экономикалық өсуге бет алдық.
Қазір елімізде банк жүйесі егемендік алғаннан бері жүргізіліп келе жатқан нарықтық инфрақұрылым ішінде ең тиімді қалыптасқан жүйе болып отырғаны белгілі. Ал біз осымен тоқтамай, банктік жүйені одан әрі дамытуымыз керек. Ол үшін банктік жүйе қызметтері туралы мамандық деңгейіміз жоғары болуы керек.
Тіпті соңғы уақытта біздің еліміздің банктік жүйесінен ТМД елдері тәжірибе алып жүр. Бұл әрине үлкен жетістік деуге болады.
Міне, сондықтан курстық жұмыстың тақырыбы "Қазақстан Республикасының банк жүйесі” деп таңдалды.
Бұл тақырыптың өзектілігі - әлемдік тәжірибе көрсеткендей экономикада нарықтық қатынастардың дамуы міндетті түрде мемлекеттің жүргізіп отырған
1. Мақыш С.Б., Ілияс А.Ә. Банк ісі.Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2004ж.;
2. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы” ҚР-сы Президентінің Заң күші бар Жарлығы, 1995ж. 31 тамыздағы №2444;
3. Мақыш С.Б. Коммерциялық банк операциялары. Оқу құралы. 2-ші басылым, Алматы: Издат-Маркет, 2004ж. 272 б.;
4. Баян Көшенова, Оқу құлары. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. Алматы: “Экономика” 2000ж.;
5. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. – Алматы: Издат – Маркет, 2004ж. 248 б.;
6. Банки Казахстана, 2003г. №12; “Банковская система Казахстана – крупнейший институциональный инвестор национального фондового рынка”//Донцов С.;
7. Банки Казахстана, 2004г. №1; “О некоторых аспектах развития фифлиальных сетей коммерческих банков”//Кил А.Б.;
8. Вестник КазНУ, Экономическая серия, 2001г. №4; “Проблемы стабильности банковской системы Республики Казахстана”
//А.А. Ильясов;
9. Садвакасова Ж. “Кредитная политика коммерческого банка”//Вестник КазНУ, серия экономическая №2 – 2005г.;
10. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктің делдалдық операциялары//ҚазҰУ хабаршысы. 2003ж. №2 70-75 бет;
11. С. Қабашев “Депозитная составляющая оценки кредитного развития банковского сектора республики” Қаржы-Қаражат, №2 2004г. 58-61 стр;
12. Каренов Р. Лизингтік қызметтер. Оның ерекшелігі неде? – Егемен Қазақстан. – 2004ж. 24 сәуір (№105106)-2 бет;
13. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесі ТМД көлемінде бірінші орында “Центр-Кредит” банкінің директорымен сұхбат//Дала мен қала –2004ж. 1 қазан (№39) 13 бет;
14. ҚазақСовет энциклопедиясы/Бас редактор М.Қ. Қаратаев;2 э-Венглер/1973;
15. Ғ.С.Сейтқасымов. Ақша, несие, банк. Оқулық/Жалпы редакциясын басқарған Ғ.С.Сейтқасымов/Алматч-2001ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ... ... ... ... ... ... банк ... Айтуғанова З.Ш.,
экономика ғылымдарының кандидаты.
ОРЫНДАҒАН: Айбасова А.М.
МАМАНДЫҒЫ:
экономика
ТОБЫ: Эк05к2
Алматы 2006 ж.
ЖОСПАР
КIРIСПЕ…………………………………………………………………………… 3
I. БАНК ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТТЕРІ……………………………………….. 5
1. Банк ... және оның ... болу ... 5
2. Банк ... және ... ... ету ерекшелiктерi………..10
II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІ……………………18
1. Ұлттық банктiң ... рөлi және ... ... ... ... ... ... ретiнде экономикадағыөлi
мен негiзгi операциялары…………………. 23
ҚОРЫТЫНДЫ………………………………………………………………31
ҚОЛДАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР.......................................................... 33
6
КIРIСПЕ
Елiмiмiз өз егеменгiгiн алғаннан берi нарықтық ... ... ... ... Бiрақ экономикада қанша нарықтық қатынастар орнағанмен,
оның өзiн-өзi басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр ... ... ... ... әсер етiп ... керек. Мұндай саясаттарға
мемлекеттiң ақша-несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) ... ... ... реттеуді қаржы саласының басты секторы
банк жүйесі іске асырады.
Банк жүйесі қазіргі заманғы ... екі ... ... ... мемлекеттің эмиссия саясатын іске асырушы орталық банк (біздің елде
Ұлттық банк) және ... ... ... банк ... валютаны айналымға шығарады, мемлекеттің алтын
резервін басқарады, коммерциялық банктердің арасындағы шот ... ... ... ... ... ... ... белгілейді. Орталық
банк ақша-несие саясаты құралдары арқылы ақша-несие саясатының мақсаттарын
жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық банкі ... ... ... ... ... асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкі ... ... ... ... ... ... ... яғни оның
төлем қабілеттілігі мен басқа шетел валюталарына қатысты ... ... ... ... ... құбылыс болып табылатын инфляцияға
қарсы саясатты қамтамасыз етуді көздейді.
Қазіргі таңда нарықтық экономикада ... ... рөлі ... жүйе – ... ... ең ... және ... бірі. Банктер халық шаруашылығы ... ... ... ... байланыста болады.
Осылайша банктік жүйе елімізде қалыптасып, экономиканың тиімді қызмет
етуіне ат салысатын басты секторға айналды. Оның әр ... ... ... ... кезеңнен алып шығып, экономикалық өсуге бет алдық.
Қазір ... банк ... ... ... бері жүргізіліп келе жатқан
нарықтық инфрақұрылым ішінде ең тиімді қалыптасқан жүйе ... ... Ал біз ... ... ... ... одан әрі ... керек.
Ол үшін банктік жүйе қызметтері туралы ... ... ... ... соңғы уақытта біздің еліміздің банктік жүйесінен ТМД елдері
тәжірибе алып жүр. Бұл әрине үлкен жетістік ... ... ... ... жұмыстың тақырыбы "Қазақстан Республикасының
банк жүйесі” деп таңдалды.
Бұл тақырыптың өзектілігі - әлемдік тәжірибе көрсеткендей ... ... ... ... ... ... ... отырған
саясатына байланысты болады. Ол саясаттың құрамына мемлекеттің ақша-несие
саясаты, ... және ... ... ... Ал бұл ... банк ... ... атқарып отырады.
Бұл жұмысты орындау барысында алға қойған негізгі мақсаттар мен
міндеттер келесідей:
- ... ... ... ... ... ... маңызын және
рөлін ашып көрсету;
- Банктердің негізгі қызметтерін және ... ... ... ... ... Еліміздің Ұлттық банкінің негізгі банк ретіндегі атқаратын қызметтері
мен саясаттарын талдау;
- Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерін активтері ... ... ... жіктеу;
- Ұлттық банктің 2003-2006 жылдардағы іске асырып отырған ақша-несие
саясатының жүргізілуін қарастыру;
- ... ... ... делдалы ретіндегі атқаратын қызметтері
мен негізгі операцияларына тоқталып өту.
I. БАНК ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТТЕРІ
1. Банк ұғымы және ... болу ... ... ... ... – банктер болып табылады.
Ежелгі ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ олардың қандай операцияларды орындағандығы
туралы да толық мәліметтер қалдырмаған секілді.
Кейбір ... ... ... ... ... тұсында және ең бастысы, Италияның ... ... ... XIV – XV ғғ. ... ... Олардың еңбектерінде банк тауар
шаруашылығының ерекше ... ... ... шаруашылығының ерте
кезеңінде, яғни тауар-ақша қатынастарының ... ... ... ... үшін ... ... делінеді.
XVI – XVII ғғ. Венецияда, Генуеде, Миланда, Амстердамда, Гамбургте,
Нюрнбергте саудагер-клиенттер ... ... ... есеп
айырылысуларды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... белгілі салмағы бар бағалы металдардан
жасалған ақша бірліктері арқылы есеп ... ... ... ... ... жиробанктер мемлекетке, қалаларға және артықшылығы бар
компанияларға ссудаға берді.
Ал кейбір мамандар, банкті одан да ерте ...... ... ... деп айтады. Олар ... ... ... банктердің
төлемдегі делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болатындығы тілге тиек
етеді.
Дегенмен де, деректерге сүйене отырып, ... ... ... ... ... ... бар ... айтуға болады.
К. Маркс банктердің пайда болуы туралы былай деген: “Кәсіпкерліктің
ерекше саласы пайда болды, себебі ол ерекше сала ... ... ... ... ... етеді, ол шоғырланып, ірі масштабта
жүргізіледі...” ... ... ... сөзінің өзі бізге оның мәнін ғана белгісіз
етіп қоймай, алғашқы несиелік мекеме ... ... ... ... туғызады.
«Банк» сөзі «banco» деген ағылшын тілінен аударғанда «айырбас столы»
дегенді ... Бұл ... ... ... ... ... құрылады. Сауда мемлекеттер мен қалалардың, жекелеген тұлғалардың
әр түрлі монеталарымен жасалған. Ол уақытта ... ... ... ... ... ... әр түрлі формадағы монеталар
кездескен. Банктер пайда болардың алдында ақша-сауда ... ... ... ... ... ... әр түрлі елдің
ақшаларына айырбастауға маманданып отырған. Уақыт өте келе, ... ... ... ... ақша ... ... ... пайыз
алу үшін пайдалана бастайды. Сөйтіп, айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге
айналады.
Біздің түсінігімізде, банк ұғымы ... және ... ... ... сипатталады. Алғашқы банктердің Италияда пайда
болу себебі, оның сол уақыттарда ... ... ... болғандығын
ескеріп, әр елдің ақшалары мен ... сол елге ... ... ... ... ... қатысуына байланысты
түсіндіріледі.
Тарихшылардың пікірінше, б.э.д. 2300 жыл ... ... ... ... ... олар ... ... қызметтерімен қатар,
ссудалар берген. Олар б.э.д. VI ғ. Ежелгі ... ... ... ... және ... ... төлеу операцияларының жасалғандығын
еске сала кетеді. Мұндай операциялар б.э.д. IV ғ. Ежелгі Грецияда жасалған.
Бір айта ... ... ... салым қабылдай отырып, белгілі бір ақы
төлеу арқылы ақшалар айырбасын жүргізіп отырған көрінеді.
Сонымен, бұл алғашқы банктік ... ... ... ... туады. Тарихшылардың пайымдауынша, олар жекелеген тұлғалар және
қолында шоғырланған ... ... бар ... мекемелері екен.
Шіркеулер құндылықтарды сақтайтын ең ... ... ... Сол ... ... ... ... Дело, Само, Эфсе) ақша ... ... ... ... кіші Азия жағалауындағы елдердің
салымдары, ал Дельфадағы ... ... ... еуропалық Грецияның бос
ақша қаражаттары шоғырланыпты.
Алғашқы банктер жинақталған зор ақша байлықтарының қозғалыссыз ... ... ... ... ... ... табу ... банктер несиелік операциялар жүргізумен қатар ... ... есеп ... қызметін де көрсетті. Есеп айырысулар банктердегі
салым иелерінің бір шотынан басқа бір шотқа аудару ... ... ... қолайлылығы іскер адамдардың назарынан ... ... ... ... ақырындап ұлғая түсті. Банктер өз
кезегінде клиенттер арасында жасалатын келісім-шарттарды ... ... ... ... дедал қызметін атқарды. Есеп
айырысуларды жеңілдету мақсатында ... ... ... ... ... Олар толық құнды ақшалармен ... ... ... ... алғашқы акционерлік банк – Ағылшын банкі 1694 ж. ... ... ... ... ... ... ... бәрі алғашқы банктердің капитализмнің мануфактура
жағдайында, банкирлер үйлері ретінде пайда болғанын ... ... ... мен ... ... ... банктердің пайда болуының тек
алғышартын ғана сипаттайды.
Ендеше, осы жерде несие берушінің қандай жағдайларда банкке айналғаны
таң қалдырады. ... ... ... ... ... бір ...... жеке формасы мен банктік несие арасындағы айырмашылықтың болуы.
Банктікнесие бойынша несиелік қатынастың бір ... жеке ... ... ... ... ... түсініксіз болуы мүмкін.
Бұл сұраққа жауап беру үшін қазіргі кездегі ... ... мән ... ... ... банк «ірі несиелік мекеме»
ретінде сипатталады. Несиелік істің даму деңгейіне ... және ... ... ... бір жүйеге айналу нәтижесінде жеке несие
беруші өзінің несие беруін тоқтатады. Несие тек қана тұтыну мақсатына ... ... ... ... де ... ... мәмілелер жасаумен бірге несие беруші ... ... ... есеп ... және ... да ... асырады.Сөйтіп, банктер ақша шаруашылығының осы даму сатысына өте
отырып, барлық операцияларды бірдей көрсететін біртұтас ... ... ... ... ... мануфактура сатысынан да бұрын, яғни
мемлекеттің құрылуы ... ... ... ... ... бар. Мұндай
қатынастардың құл иеленушілік қоғамында болғандығына тарих куә.
Ежелгі Римде банк және ... ... ... ... Осы нормаларға
сәйкес, б.э.д. III ғ. айырбас ісіне мамандандырылған Римдік банкирлерді
кумулияр деп ... ... ... операцияларды жүргізуге рұқсат
етілмеген. ... ... ... Вавилон банктері тек қана несие
беріп қоймай, сондай-ақ жер ... ... ... және ... ... орындаған.
Банктің пайда болуы туралы қарастырғандар оның мәнін ... ... та ... толық мәні әлі де болса жұмбақ ... ... ... ... ... жаңа рөлін сипаттай
отырып, В. И. Ленин былай деп жазды: “Банк ... ... және оның ... ... ... ... банктер жай делдалдық рөлінен асып,
барлық капиталистердің және ұсақ ... ... ... ... ... қатар белгілі бір елдегі және бірқатар елдегі өндіріс
құрал-жабдықтары мен шикізат ... ... ... ... ... ... ... .
К. Маркс пен Ф. Энгельс социалистік құрылысты ... ... ... роль ... атап ... болатын: “Жеке
меншіктегі банктердің орнына мемлекеттік банк құрылады, оның қағаздарының
заңмен белгіленген күші болады. Бұл шара ... ісін ... ... үшін ... ... ... ... социалистік қатынастарын қалыптастырған
жағдайда ғана банктерді қоғамды социалистік жолмен қайта құрудың ... ... ... ... ... ... ... бағытын
анықтай келіп, В. И. Ленин былай деді: “Банктерді ... ... ... ... ... бұлжымастан ... және ... ... ... ... ұйымдастырылған шаруашылық
өмірін түгелдей реттеудің біртұтас аппаратына айналдыру жағына ... ... ... ... сан ... ... ... банктер әр
түрлі операциялармен айналысады. Банктер арқылы халық ... ... ... ... ... кей ... ... мен мүлік басқаруға байланысты қызметтер жүзеге асырылады.
Банктің мәнін ... екі ... ... келуге болады: заңды және
экономикалық. Бірінші жағдайда, ең бастысы «банктік операциялар» ... ... ... ... банк ... ... заңда көрсетілген
операциялар тізімі жатады.
Қай жағынан алсақ та банктің мәнін заң ... ... ... табылады. Банктің мәнін айқындау оның заңмен қатынасын білумен ... ... ... оған ... ... ... ... емес, оны істің экономикалық жағы және банктің жаратылысы анықтайды.
Банктің мәнін талдағанда оның ... ... ... ... ... ... есеп айырысу) жоққа шығаруға ... ... ... ... ... ... ... оның операцияларды орындайтыны немесе
орындағандығы туралы сұраққа жауап іздеудің қажеті ... бұл ... ... оның ... және ... ... өзара айырмашылығына мән
берген дұрыс.
Банктің мәнін ... ... ... ... ... банк ... өнім ... айналысатын кәсіпорын болып
саналады. КСРО тұсында ... ... тек ... зауыт, немесе
материалдық өнім жасайтын өндіріс сферасы түсінілген. Бірақ экономиканың
басқа да буындарына ... ... ... иеленуге ешқандай да тиым
салынбаған.
Ежелгі Русьте «кәсіпорын» деп қандай да бір ... ... ... ... ... ... да ... бір қызметпен
айналысатын банк сияқты субъектіге «банк – бұл ... деп айту ... ... ... біз ... қоюға тиіс емеспіз, себебі «кәсіпорын» - бұл
біздің ойымыздағының бәрін толығымен ... ... ол ... ... ... етеді, себебі, банк шын
мәнінде фабрика да, ... та ... Ол ... ... ... қызмет
көрсетуіне қарай ажыратылады. Ең ...... ... ... ... оның ... өндіріс аясында емес,
айналыс және айырбас аясында жүзеге асуына байланысты болуы.
Банктің ерекше кәсіпорын ... ... ... ... өндіріс
аясының өнімдерінен өзара ажыратылады, ол жай ғана тауар шығармайды, оның
тауары ерекше, яғни ... ... ... ... ... ... ... банктің өнеркәсіптік кәсіпорындардан
ерекшелігі оның ... ... ... Оның ... ... «несие»
болғандықтан, банкті - «несиелік мекеме» деп атаған.
Сондай-ақ, банк өнеркәсіптік кәсіпорындардан ... ... да ... ажыратылады. Ол тек қана акциялар мен ... ... ... ... қоймайды, сол сияқты басқа эмитенттердің бағалы
қағаздарын есепке алу және сақтауға байланысты ... ... ... ... ... десе ... Жалпы, банктің саудамен
ұқсас болуы кездейсоқтық емес. ... да, ... де ... ... ... ... ... кәсіпорыны да өз кезегінде банкке ұқсайды, яғни ол да кейбір
қызметтерін ... ... ірі ... ... да банк ... мөлшерде ақшалай немесе заттай ... ... ... ... банктің іргелі айырмашылығын оның негізінен байқауға болады.
Банктің ... деп оның ... ...... ісі ...
1.2 Банк ... және ... қызмет ету ерекшеліктері
Банктік жүйе - нарықтық экономиканың ең маңызды және ... бірі және ... ... ... буыны болып табылады.
Себебі масштабы және маңызы ... ... ... ... болігі
банктер арқылы өтеді. Банктер мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік
қоғамдар мен ... ... ... ... ... ақша ... ... оларды іс жүзіндегі капиталға
айналдырады.
Банктердің және ... ... ... ... ... ... және де олар бір бірімен өзара тығыз ... ... ... ... ... ... ... байланысты ... Олар ... ... өндіріс
үрдісіне қатысушылардың ... ... ... ... Осы ... банктер қаржылық
делдал ретінде шаруашылық органдардың ... ... және ... ... үрдісінде босаған басқа да бос
акша қаражаттарын тарта огырып, қарыз алушылардьщ уақытша ... ... есеп ... ... және ... үшін басқа да
көптеген қызмет көрсетеді, ... ... ... ... ... ... айналысына тікелей ықпал етеді. (1-сызба).
Қаржылық делдалдар осылай қоғамға ақша ... ... ... механизмін қамтамасыз ету арқылы маңызды халық
шаруашылығы қызметін атқарады.
Банктер нарықтық ... ... ... ... ... Өз ... үрдісінде, олар ақша нарығында тауар
болатын, жаңа талаптар мен ... ... ... ... арқылы банк депозит деген жаңа міндеттеме жасаса , ал
қарызды беру арқылы қарыз ... жаңа ... ... Осы ... мен талаптарды жасау үрдісі қаржылық делдалдықтың негізін
қүрайды. Несие беруші қарыз ... және ... ... ... ... қозғалысы орын ауыстыруы, қаржылық ... ... ... деп ... тәжірибе көрсеткеніндей, мемлекеттіц Орталық банкке кең
өкілеттік беруі ... ... банк ... тиімді жүмыс
істеуін қамтамасыз етеді. ... банк ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік тұрақтандыру саясатын, тауар - ақша
тепе-теңдік ... ... Әр ... ... ақша ... ... банктер жалпы ақша қаражаттарының "тобын" құрайды және ... ... ... ... ... әр ... ... несиеге деген
талаптарды қанағаттандыра алады. Шаруашылық органдар мен тұргьшдардың
қаржылық-несиелік қызмет ... ... жәие ... ... ... шаруашылық құрылымдардың дамуында маңызды мәнге ие.
1-сызба. Қаржылық - несиелік институттардың қаржылық дедалдар
ретіндегі ... ... ... монополистерге айналыды және барлық
қаржылық капитал ... ... ... ... Олар тек ... ... , ұдайы өндірістің барлық фазасының аясыиа ғана ... ... ... ... ... ... ... түйіні
болып табылады.
Банктік жүйенің мақсаты мен міндеттері негізінен экономиканы жалпы
басқарудың ... және ... ... ... де банктер
басқарудың кішігірім жүйелері ретінде ... ... ... ... қамтамасыз ететін, өзіне тән жеке міндеттерін орындайды.
Экономиканы басқару органы ретіндегі ... ... ... ... ал әр ... экономикалық қатынастары ең алдымен
мүдде ретінде көрініс алады, ал экономикалық мүдде өндірістің мақсаты, ... ... ... болып табылатын әдістемелерді пайдаланады. ... деп ... ... ... яғии оларға қажеттіліктерді
қанағаттандыру арқылы әсер етуге байланысты.
Банктер басқарудың экономикалық әдістері ... ... ... әр ... буындарының қарыз қаражаттарындағы қажеттіліктерін әр
түрлі несиелер мен немесе қолма-қолсыз есеп айырысу арқылы экономиканың
үздіксіз қызмет ... ... ... ... ... ... ... камтамасыз етеді.
Банктер есеп айырысу операцияларын жүргізудің тәртібін бұзғаны үшін
айыппұл, ... ... ... ... үшін ... ... өз ... үшін жоғары пайыздарды алуымен өзінің ... ғана ... ... бүл операциялардың басқа да қатысушыларының мүддесіи
қорғайды.
Банктер өз қызметтерін орындау кезінде функционалдык; ... ... ... ... және ... ... басқару органдарымен өзара тығыз байланыста жұмыс істейді.
Банктерде басқарудың басқа органдарындағы жоқ ағымдағы ақпараттар
болады. Ең ... ол ... ... ... ... қызметі
туралы ақпарат болып табылады. Шотта еңбекақы беру, жабдыктаушыларға төлем
жасау, банктік несиелерді қайтару үшін ... ... тек ... емес, сонымен бірге, осы шарт иесиенің жұмысының нашар ... ... ... ... табылады. Банктің мәліметтері
бухгалтерлік есепті ... ... ... ... ... ... туралы, әрі олардың нәтижелерін ... ... ... ... ... барлық ақшалай қорлары шоғырландырылған:
мемлекеттік шаруашылық буындардың қаражаттары, халыктың жииақ ... бар. ... осы ... ... ... қатысады, яғни оларды
пайдалану бойынша бақылау жүргізеді, ақша ... ... және ... ... ... үрдіске әсер етеді. ... ... ... ... ... жаңа ... ... Меншікті
жекешелендіру мен мемлекетсіздендіру нәтижесінде жеке меншік, меншіктің
ұжымдық және акционерлік ... ... ... ... ... ... түрі негізінде кәсіпорындар құрылуда. Қоғамда белгілі-бір
класқа ие комерсанттар, кәсіпкерлер пайда болуда. Нарыктық қатынастардың
дамуы ... ... ... ... ролі ... ... ... - әкімшіл әдістердің орнын ... ... ... ... баиктік ықпал етудің құндық құрылымдарының
мағынасы арта түсті.
Бұл ... ... ... ... және олардың
нарықтық жолға көшуінде , ең алдымен меншікті жекешелендірудегі ... ... ... жүйенің негізгі мақсаты - несиелік механизмді
жетілдіру, ақша массасын реттеудегі әдістерін жетілдіру, есеп ... және ... ... ... болып табьглады. Елімізде 1993 жыл 15
қараша айынан бастап өзіміздің ұлттық валютамыз — төл теңгемізді ... ... ... Оның шыңы 1994 жылы ... ... 46% -ке ... банкпен үкіметтің монетарлық саясаты қабылдануының нәтижесінде 1994
жылы тамызда 13,5%-ке, ал ... ... ... ... ... ... меншікке кәсіпорындарды жекешелендіруді қайта кұруға
банктік ... ролі ... ... ... ... негізгі
мақсаттарының бірі - экономикалық жеке ... кұру және ... ... ... ... ... ... реформасы инвестициялық қорлардың ролін жоғарылату
және ... ... құру ... ... ... қайта
құруға қолғабыс етеді. Сауықтыру банкінің ролі ... ... ... ... ... , ... ... көп шығынды кәсіпорындарға корпоративті жетекшілікті күшейтуге қатысты
арта түседі.
Банктік жүйенің ... жеке ... ... несие алуын
қамтамасыз етеді, жеке сектордың дамуына жәрдеміи тигізеді. Осы ... ... ... ... ... ... ынталандырады.
Банк ісі - қарыз капиталын жинақтаумен және оны болумеи шұғылданатын
кәсіпкерліктің ерекше түрі. ... ... ... ... ... ... олардың жүргізетін 200-ден аса кызметтері мен
операцияларынан көруге болады.
Қандай жүйе болмасын оның өзініц ... мен ... ... ... банктің атқаратын қызмсттерін төмеидегідей қарапайым жіктеуге
болады:
* Уақытша бос ақша ... ... ... және оны қарыз капиталына
айналдыру;
* Кәсіпорындарға, ... жеке ... ... беру,
бағалы
қағаздармен операциялар жүргізу;
* Ақша айналымын реттеу. Банк - әр ... ... ... ... ... ... Банк ... есеп айырысу жүйесі арқылы
клиенттеріне айырбас, ақша айналымын жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... шығару. Банк клиентіне тек жинаған уакытша
бос ақша қаражатымен несиелеп қоймай, сонымен ... ... ... ... де ... ... және ... ақпарат беріп отыру ;
* Орындайтын айрықша қызметтеріне байланысты банктер: эмиссиялық жоне
эмиссиялық емес болып екіге бөлінеді.
Эмисснялық баик - ол ... ақша ... ... ... бар, ... ... банк деп ... Біздің елде ол -Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі деп ... ... ... банкінің
негізгі мақсаты - айналысқа ақша бірлігін шығару, калған банктерге ерекше
тауар - акша белгісін сату және банк ... ... ... ... ... ... табылады.
Мемлекеттеғі басқа банктердің барлығының да ақша белгілерін шыгаруға
құқы жоқ эмиссиялық емес ... Олар ... ... ... және т.с.с. банктер. Коммерциялық ... ... ... ... ... ұлғайтып тұратын эмбебап
үлгідегі банк. Ал басқа банктер бір-екі қызмет түріне маманданған банктер.
Инвестициялык және ... ... екі түрі де ұзак ... қаражатын шоғырландырумен маманданады, яғни олар облигация, акция және
басқа ... ... ... ... ақша ... кейіи ұзақ мерзімге
қарызға береді. Инвестициялық банктер кәсіпкерлерге ... ... ... ... ... ... өңдеуді жәпе оны игеруді
несиелейді.
Ипотекалық банктер - жерді және жылжымайтын мүліктерді ... ұзақ ... ... береді. Олар ипогекалық облигацмя, акция жәие
басқа бағалы қағаздарды сату арқылы ақша жинайды.
Бағанадан бергі банктік жүйеде ... банк деп ... ... ... ... ... Кез-келген орталық банктің міндеті — ұлттың
ақша өлшемінің төлем қабілеттілігі мен валюталық курсының тұрлаулылығын
қамтамасыз ету. Осы ... ... үшін ... банк ... ... ... ... монополиялы түрде эмиссиялау;
• Ақша - несиелік қатынастарды реттеу;
• Сыртқы экономикалық ... ... ... ... болу және үкімет банкісі қызметі;
Орталық банктің ең алғашқы қызметі - ежелден қалыптасқан мемлекеттің
өкілі ретінде ... ... - ... шығару. Ол — елде ... ... ... ... ... ... төлем құралы. Кейбір
мемлекеттерде орталық банк монополиялы түрде монеталар шығарады. Көп
елдерде монетаны ... ... ... ... банк оларды номиналымен
сатып алады. Сөйтіп , орталық банк сатып алғаи монеталарды өзі өзі шыгарған
банкноталармен ... ... ... банктің эмиссиялық монополиясы оны банк жүйесініц эмиссиялы-
кассалық орталығына айналдырды. Себебі орталық балктің ... ... ... банктің кассалық қоры болып табылады. Өйткені орталық
банктің басты клиенті - коммерциялық банктер, ал олар орталық банк ... ... ... ... ... ... атқарады.
Орталық банктің ақша несиелік реттеу қызметі. Экономикны ақша ... ... әсер ету ... ... - ... ... ... элементі. Оның негізгі мақсаты экопомикалық өсудің
тұрақтылығы, инфляция мен ... ... ... және ... ... қол ... болып табылады.
Орталық банктің сыртқы экономикалық қызметі - ол ... ... ... ... ... жәие валюталық бақылау органы
болуы. Ол - ... ... ... ... ... және оны ... ресми алтын валюта резервін басқару жөнінде операциялар жүргізу;
халықаралық есеп айырысу, төлем балансын ... ... және одаи ... ... ... ... қадағалау: болжамдарды
жасауға қатысу және ... ... ... ... ... Орталық банк дүниежүзілік қарыз капиталы нарығы мен алтыи ... үшін ... ... дайындауға, сомымен бірге, халықаралық
және аймақтық валюта-несие ұйымдарында өз еленің өкілі болып қатысады.
Орталық банктің банктердің банкісі қызметі - ол ... ... және ... тура ... ... яғни орталық Банктің
негізгі ... ... ... ... Бұл оиың ... ... ... банк коммерциялық баиктердің кассалық
қорларын жинақтау және ... ... ... Бұл қорлар банктік
міндетті резерв қорлары деп ... ... банк ... депозиттері
бойынша міндеттемелерінің ең аз резервтеріне арақатынасын, яғни міндетті
резервтердің нормасын ... ... ... ... ... ... ... банк оларға несиелік кемек көрсетеді. Олың несие үшін проценттік
төлем мөлшері ... ... ... ... боладғы, сондыктан
орталық банктің несиесін басқа несие алу ... ... ... ғана ... банк ... банкісі ретінде елдің төлем жүйесінің басты
реттеуші органы қызметін атқарады. Ол ... есеп ... ... ... ... және үйлестіру жұмыстарын жүргізіп,
банк жүйесінің есеп айырысу орталығы болып табылады.
Орталық банктер қадағалау мен ... ... ... ... Банктік қызмет түрлеріне лицензия беру;
* Кейбір операция түрлерін жүргізуге;
* Банктер берген қаржылық есепті тексеру жәие талдау;
* Клиенттерді ревизиялау (тексеру);
* ... ... ... және ... ... ... ... олардың орындалуын тексеру.
Орталық банктің үкімет банкісі қызметі. Үкіметтің ... банк оның әрі ... әрі ... ... әрі ... ... ... үкімет пен мемлекеттік органдардың есепшоттары айтылған.
Орталық банк мемлекетті несиелеумен, мемлекеттік заемдарды орналастыру және
оларды өтеу мәселелері ... ... ... ... ... ... және оның табысты уақытын таңдау жөиінде кеңес берумен,
мемлекеттік борышты басқарумен шұғылданады.
Қорыта айтқанда, орталық банктің ... ... ... ... ... жүйесінде коммерциялық банктердің алатын орны өте зор.
Олар ... ... ... әр ... ... ... ... етеді.
Коммерциялық банктер несие ресурстарының негізгі бөлігіи шоғырландырып, өз
клиенттеріне несие беру, депозит қабылдау, есептесу, ... ... ... ... алу — сату меи ... ... және ... да көптеген
қаржылық қызмет көрсетеді.
Коммерциялық банктер - нарықтық экономикада несие жүйесінің ... ... ... ақша ... мен ... айналымының үздіксіз
қозғалысын қамтамасыз ету, ... ... ... пен ... ... шаруашылығына қор жинау үшіи жағдай жасау ... ... ... ... ... ... ... акша капиталын
салааралық және аймақаралық қайта бөлуді қамтамасыз етіп, маңызды халық
шаруашылық ... ... Енді ... ... туралы кеңірек танысу
үшін олардың қызметтерін айтып өтейік:
Ақша қаражатын шоғырландыру және тарту ... - ... ... ... ... Заңды және жеке тұлғалардың уакытша бос
ақшасын банкке тарту, бір ... ... ... ... ... ... ал екінші жағынан банктің несие операцияларын ... ... ... ... ақша әр ... экономикалық және әлеуметтік
қажеттіліктерге жұмсалуы ... ... ... келесі қызметі - несие беруде делдал
болу. Бос ақша ... иесі мен ... ... ... ... ... туындауына кедергі болатын жәйттер: ұсынылатын капитал
көлемінің қарызға ... ... сай ... капиталдьң айналысынан босау
мерзімінің қарыздарға қажет мерзіммен сай келмеуі. Коммерциялык банктер
қарыз беруші мен қарыз ... ... ... ... ... ... ... Банктік несие экономиканың әр ... ... ... ... ... етеді.
Ұйымдасқан және жұмысы қалыптасқан есеп айырысу ... ... ... ... ... Сондықтан банктің келесі қьгзметі
шаруашылықтармен есеп және төлем ... ... ролі ... ... есеп ... ... бөлігі қолма-қол ақшасыз
жүреді. Банктер делдал ретінде клиенттердің тапсырысы ... ... ... ... ... және ... ... банктердің ерекше қызметі құралдарын ... ... ... ... ... ... жою, яғни ақша массасын көбейту
немесе азайту. Төлем құралдарын шығару олардың депозиттік және несиелік
қызметтеріне ... ... ... екі ... жолмеи: клиенттің банкке
ақша салуы арқылы немесе қарыздарға банктің несие беруі арқылы жүргізіледі.
Коммерциялық ... ... және ... ... ... кағаздарды
шығарып және орналастыру эмиссиялық - құрылтайшылық қызмет атқарады.
Банктердің ... ... ... жұмсайтын мүмкіндігі бар. Сөйтіп
бағалы қағаздар нарығы несие ... ... әрі ... ... ... ... Ұзақ мерзімді инвестиция ... ... ... және ... ... ... бойынша клиенттердің мүлкін басқару қызметін де
атқарады. Жеке ... осы ... ... құқығынан айрылғандардың
мүлкін уақытша басқару; ізбасарларының мүддесі үшін өлген адамның ... ... табу ... ... ... және т.б. ... болып табылады. Ал компанияларға көрсететін қызмеггері: ... ... ... ... нарыққа шығарылған акцияларды және
трансферттерді тіркеу үшін өкіл болуы; корпорацияиың зейнетақы ... ... ... және т.б. ... ... мағлұматтарды өзіне жинақтауы банктердің клиенттеріне кеңес
беру қызметіне ... ... ... ... ... ... ... есеп-несиелік және кассалық қызмет көрсетуден бастап, ақша және ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктермен басқа несие мекемелерінің
арасындағы бәсеке күшейе түсуде. Бәсеке ... жаңа ... ... клиенттерге ұсынатын қызмет түрлерін өсіруге және ... ... ... ... ... ... нарығындағы өз
орнын нығайту олар банктерге тән емес операцияларды ... ... ... кең ... ... келгеиде банктердің
экономиадағы ролі күннен-күнге артуда.
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІ
2.1 Ұлттық банктің экономикадағы рөлі және жүргізетін саясаттары
“Қазақстан ... ... ... ... Заңы ... ... ... банкi Қазақстан Республикасының Орталық
банкi және ... банк ... ... ... ... ... банк – ақша резервтерiн, басқа да материалдық құндылықтардан
тұратын жекеше мүлкi бар заңды тұлға. Мүлiктiң құралу ...... ... ... ... ... ... табыстар және
бюджеттерден түскен дотациялар жатады.
Заңның 9-бабына сәйкес Ұлттық банк ... ... 10 ... ... мына ... ... құрайды; республикалық бюджеттен
бөлiнген қаражаттар, мемлекеттен алынған негiзгi қорлар және Ұлттық ... ... ... ... ... ... – ұлттық валютаның iшкi және
сыртқы тұрлаулылығын қамтамасыз ету. Оларға:
• Ақша айналымы, несие, ... есеп ... мен ... ... Ақша, несие және банк жүйелерiнiң тұрақты қызметiн қамтамасыз етедi;
... ... мен ... ... ... валютасын сатып алу
– сату және айырбастау ... ... ... және басқа
ұйымдардың мүддесiн қорғау және олардың ... ... ... ... ... жүргiзедi.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкiнiң қызметтерi ... ... банк ... ... ... ... ... сәйкес мынадай қызметтер мен операцияларды орындайды.
• айналыстағы ақша массасының көлемiн реттеу жолымен ... ... ... ... ҚР ... ... мен монеталарды
айналысқа шығарушы жалғыз эмитент ... ... ... берушi Үкiмет болып табылатын ҚР-ның iшкi және сыртқы қарызына
қызмет көрсетуге қатысады;
• ҚР-сы ... ... банк ... рұқсат бередi;
• Қазақстан Республикасы аумағында, одан тыс жерлерде банк ... ... ... және банк ... ... ... ... бағалы қағаздар эмиссиясы жобасының оның тiркелуiне ... ... ... ... ... жүргiзедi;
• Ол банктерге несие беруге, банктердiң қарыз капиталы нарығындағы ашық
позициясын бақылау жасауға құқылы. Банктерге соңғы сатыдағы ... ... ... ... ... және шетелдік валютаны сатып алу, сату
және
айырбастау ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасында ресми мөлшерлемелерді өзгерту аркылы банктік
пайыз мөлшерлемелерінің деңгейін реттеуді жүргізеді;
* ... ... есеп ... ... ... және
нысандарын анықтайды, Қазақстандық ... ... ... және үздіксіз жүргізілуін ... ... ... ... ... ... валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады және
валюталық операциялардың барлық түрін жүргізуге құқылы;
* Бақылау және қадағалау функцияларын қамтамасыз ету үшіи ... ... ... алу, ... ... ... ... статистикалық, тағы басқа есеп ... және ... ... ... ... мен ... есепке алу, сақтандыру, тасу және
инкассациялау ережелерін бекітеді;
* Ішкі және сыртқы активтер ... ... ... ... ҚР-ғы банктік жүйеге кадрларды даярлауга қатысады.
Сондай-ақ ҚР-ның заңдарына сәйкес болатын басқа да қызметтерді ... ... ... ... банкі" ретінде ең басты максаты
экомомиканы төлем құралдарымен ... ... ... ету ... ... ... ... қызмет етуіне жағдай ... есеп ... ... келтіру, банк қызметін реттеу болып ... Ол ... - ... ... ... және өз қызметінде пайданы табу
мақсатын ... Оның ...... ... және ... ... мекемелер болып табылады. Осыдан келіп, Ұлттық банкіні "банктердің
банкі" деп атайды.
Ұлттық банк "банктердің банкі" қызметін атқару үшін:
* коммерциялық ... ... ... ... ... қысқа мерзімді қажеттіліктеріне байланысгы кысқа
мерзімді қарыздар береді;
* жалпы ұлттық ауқымда қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүргізеді;
* банктердің қызметіне бақылау және қадағалау ... ... банк - ... ... және басқа да қаржылык — ... ... ... ... ... Орталык банктерді ''соңғы
сатыдағы несие беруші" деп атайды.
"Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы" ... ... ... ... ... Үкіметтің бас банкирі, каржы кеңесшісі әрі
агентігі ретінде жәие ... да ... ... өзара мәмлеге келуі
бойынша әрекет етеді.
ҚР-ның Ұлттық банкі ҚР-ның орталық банкі ретінде баска ... ... және ... қаржы ұйымдарымен қатынаста ҚР-ның
мүддесін қорғайды. Ұлттық банк - бұл эмиссиялық, резервтік, ... ... ... ... ... шығару және бақылау жүргізу кұқығына ... ... ... атқарады, сондай-ак акша-несие және валюта
саясаттарын жүргізетін бірден бір ... ... ... ... Банкі осы уақытқа дейін озімің ең
бірінші атқаратын міндетін елдегі инфляция қарқынын төмендетуге және ... ... ... ... етіп келе жатыр. Соңғы бірнеше жылда
¥лттық Банк елдегі инфляция деңгейін біршама жақсартқаны және оны ... ... куә ... ... рас. Оны 2001 жылы жалпы ... ... ... және одан ... аралыкта елдегі
инфляция деңгейінің 5-7% аралығында тұрақты деңгейінде болып отырганына
көзіміз жетті.
Өз кезегінде ... ... ... ... бакылау жасауы
төмендегенін көрсетеді. ... ... ... ... байқалса, соғұрлым кәсіпкерлердің инвестиция тартуға ... ... ... Ал ... ... ... ... өндірістік мүмкіншіліктерді төмендетеді. Сондықтан мемлекет және
елдің қаржы секторы инфляция қарсы саясаттар жүргізіп отырады.
Ұлттық банк осы ... ... ... ... 2003-2006
жылдарға инфляцияның белгіленген деңгейін, яғни 5-7% аралығында болады деп
жоспарлады. Бұл ... шама 2003 және 2004 ... ... ... да ... дамуды қолға алды. Ал 2005 жылы инфляция
деңгейі межеленген шамадан асып кетті. Оны ... ... ... Бұл өз ... ... ... ... кері әсерін
тигізеді. Сондықтан елбасымыздың өзі және ... ... ... ... етек алып ... инфляциялық шағын толқуға карсы саясаггарды
экономикалық тұрғыдаи қолға алуда.
Еліміз инфляцияны жою және акша ... ... ... ... ... ... ... саясаттар елімізде тікелей жәпе
жанама реттеулер негізінде жүзеге асып ... ... ... ... ... шеңберінде жүзеге асады. Ол елдегі жалақы меи бағалардыц
өсу нысандарын белгілеу ... ... ... ... Ал ... ... ... әдістерінің үлесі елімізде басымырақ деп те айтсақ болады.
Еліміздегі іске асып ... ... ... жанама әдістеріне
монетарлық және фискалдық саясаттың "дефляциялық" ... ... ... ... ... үшін ақша ... берілген несиелердің көлеміне,
пайыз қойылымының көлеміне, ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен операцияларға реттеу шараларын жанама ... ... ... бұл ... экономиканың талабынаи туындайды.
Ұлттық банк ақша-несие саясатын жүргізуде. Нысанаға алатын акша базасы
келесідей ақша-несие ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мөлшерлемесі: ресми мүдделендіру
мөлшерлемесі деңгейін белгілеу;
• Қазақстан Ұлттық банкі жинақталатын ең төменгі міндетті
резервтер нормасын белгілеу, оның ... ... ... мерзіміне, көлеміне және түрлеріне байланысты
жіктеу;
* мемлекеттің бағалы қағаздарын сатып алу және сату бойынша акша
нарығындағы операцияларды жүргізу;
* ... және ... ... беру;
* валюталық нарықтағы басқыншылық;
* кейбір жағдайларды несиелік операциялардың жекелеген түрлерінің
деңгейі мен көлеміне ... ... ... ... ... ... алу ... мөлшерлемесі.
Қазақстан Ұлттық банкі операциялар бойынша ресми қайта қаржыландыру
мөлшерлемесін, сол сияқты басқа да мүдделендіру мөлшерін ... ... ... ... ақша ... ... жағдайына несие
бойынша сұраныс пен үсынысқа, инфляция деңгейіне байланысты ... ... ... мүдделендіру мөлшерлемесі саясатын мемлекеттік ақша-
несие саясаты жүзеге асырылатын ... ... ... ... ету үшін ... ... ... пайыз саясатының басты мақсаты — айналыстағы
теңге деңгейін көтере отырып, ... ... ... ... ... ақша жиыны және инфляцияның өсуін төмендетуді қамтамасыз ... ... ... ... ... шын ... пайыз үшін
төлемдер өз кезегінде шығынның көлемін құрайды. Демек, жаңа пайыз саясаты
алдағы уақытта ... ... бір ... ... ... ... ... тиіс.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ақша-несие саясатының негізгі
бағыттарын 2002 жылдан бастап ... үш ... ... анықтау
тәжірибесіне көшті және әр жылғы өзгерістерді ескеріп оған Ұлтгык банк пен
ҚР Үкіметі біріге ... ... ... ... ... біртіндеп инфляциялық таргеттеу принціпіне өту,
яғни ақша ... мен ... ... бойынша мақсатты
көрсеткіштерден инфляция бойынша мақсатты ... ... ... ... ... ... басты мақсаты орташа жылдық базалық
инфляцияны - 2004 жылы 4-6% және 2005-2006 жылдары 3-5% ... ... ... ... ... ... ... банк акша-иесие саясатын жүргізу кезінде
базалық инфляцияның ... ... ала ... ... ... ... Басқармасының қаулысына сәйкес базалык
инфляцияның есебі екі әдістеме бойынша жүргізіледі және оны ... ... ... агенттігі жүзеге асырады. Базалық
инфляция есебінің бірінші ... ... ... ... ... ... жеміс-жидектерге, жанармайға және көмірге бағаны алып
тастау, ал екінші әдістеме бойынша - ТБИ-ден бағаның ең ... ... 5 ... және бағаның неғұрлым төмендегенін көрсеткеи 5
компонентті алып тастау көзделеді.
Осы аталған ақша-несие саясаты ... ... ... ... ... ... ... береді және сонымен қатар жургізілетін
ақша-несие саясатына ... ... ... ... ... ... Инфляцияны таргеттеу мынадай факторлар негізінде жүзеге
асады: бюджеттің тұрақты ... ... ... ... ... ... ... банктің тәуелсіздігі,
Ұлттық банктің құралдары мен инфляция арасындағы өзара байланысты түсіну,
ақпараттардың ашықтығы.
Осы аталған инфляцияны ... ... ... қаржы
нарығының тұрақтылығын сақтауға, сақтандыру, ... ... ... және ... ... ... экономиканың мықты секторын банктердің
несиелеуін әрі ... ... үшін ... ... ... жинақтаушы
зейнетақы қорларының жетілдірілуіне мүмкіндік береді.
Сондықтан ендігі ... ... ... ... ... қорғану мақсатында қысқа мерзімді пайыз қойылымдарын өзгерту
немесе жоғарлату негізінде инфляцияның төменгі деңгейін ұстап тұру саясагын
атқаруды ... ... ... банк ... ... ... ... бірі
қысқа мерзімді банк ноталарын шығару. Бұл өз кезегінде экономикадағы ... ... ... ... Осы жағдайда басты кұрал болып
Ұлттык банктегі банктердің депозиттары ... ... ... банк ... ... акша айырбасыи сақтайды және
елімізде 2007 жылдың 1-ші қаңтарынан ... ... ... валюталық
операцияларды лицензиялауды алып тастайды. Осы шара ... ... ... ... ... ... ... және оның
төменгі деңгейін қамтамасыз етеді.
2.2 Коммерциялық банктердің қаржы делдалы ретінде экономикадағы рөлі ... ... ... жүйе екі ... екенін білеміз, яғни соның
скінші деңгейіндегі коммерциялық банктер халык шаруашылыгы мен ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі ксзде коммерциялық
банктер өз клиенттеріне 200-ге жуык әр алуан ... мен ... ... ... кең көлемді операциялар коммерииялық банктерге өз клиенттерін
сақтай отырып қолайсыз ... ... ... ... ... септігін
тигізеді.
Депозиттік - қарыздык операцияларды жүзеге асыра отырып коммерциялық
банктер қаржы делдалы ролін орындайды. Банктің бұл ... екі ... ... ... ... үшін ... депозиттері айналыс құралы қызметі
мен өтімді активтер қызметіи атқара отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз
әкеледі. Қарыз алушылар кейде ... ұсақ ... ... ... ... ... ... іскерлік операциялар жүргізіп уақытша
бос каражатын тарту ... емес ... ... ... ... ... айырмашылығы және
ерекше бір қабілеті ол ақшаны жасауы мен жоюында болып табылады. Банктердің
ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін өте ... Ол ... ... жүйесін
іске асыра огырып, экомиканың өсуіне қажетті жағдай туғызады. Банк
несиелерінің жетіспеушілігі және өте ... ... ... ... ... ... ... банктердің қызметтері мен операциялары.
Банк қызметін - банк пен ... ... үшін ... бір іс
әрекеттерді орындауын сипаттауға болады. Қазіргі кезде негізгі ... ... ... ... мен қарыздар беру жатады. Баиктер өз
пайдаларының көп бөлігінің осы операциялар бойынша пайыздық операциялардан
алады .
Коммерциялық банктер желісі ақша ... ... ... етеді,
ал заңды және тұлғалардың мемлекетке уақытша бос акша қаражаттарының ... ... мен ... қыска мерзімдік қажетгіліктерін
қанағаттандыруга пайдалану ақша нарығының ... ... ... банктер негізінен өз ... ... ... ... ... несиелік есеп айырысу және
қаржылық операциялардың барлық түрімен айналысады .
'Қазакстан ... ... және ... ... ... ... банктер мынадай операцияларды орындай алады:
• ақылы негізде депозиттерді тарату;
... мен банк ... ... ... және ... ... жүргізу;
* қайтарымдылық, мерзімдік және төлемдік шарттарымен заңды және ... ... ... ... беру;
* инвестицияланатын қаражаттар ... ... ... капиталдық жұмсалымдарды қаржыландыру;
* заңда көрсетілген тәртіппен бағалы қағаздарды шығару;
* төлем құжаттарын сатып алу, сату және ... ... ... ... ... банктік операциялар бойынша брокерлік қызметтерді ... ... ... ... ретінде әрекет ету;
* коммерциялық мәмілелерді қаржыландыру;
* ... ... ... сенімдік
операцияларды
(қаражаттарды қарау, орналастыру және бағалы қағаздарды басқару)
* ... ... ... ... ... бос ... қаражаттарды жинақтау - коммерциялық банктердің
алғашқы дәстүрлі-базалы қызметі. Бұл ... ... ... ... Ал бұл экономикадағы бос ақшаларды ... ... да және ... шаруашылығына да өз пайдасын тигізеді.
Коммерциялық банктердің екінші басты ... - ... ... несиелендіру. Бұл қызмет баиктік қызмет корсету аясындағы
маңыздыларға және ... ... ... ... ... ... ... мерзіміне байланысты жіктеледі: кысқа
мерзімді (1 жылға дейін), орта мерзімді (1-5 ... ... және ... (5 ... ... Яғни бұл қызметтің еліміз экономикасы үшін,
оның ... ... ... ... көп. Олар елдегі жүргізілім отырғаи
реформаларға байланысты басты секторларға несиені жеңілдікпен беру ... ... ... іске ... Мысалы, елімізде
жекешелендіру саясатына байланысты кәсіпкерлерге несие берудің ... ... ... ... ... ... іске асып, ол оз нәтижесін
беруде.
Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... ... етіп отырғаи негізгі себеп ол Ұлттық банктің банктің проценттік
пайызыиа ... ... ... ... ... ... ... арқылы ұлттық экопомиканы дамыту, оның ішінде
шетел инвестициясын тартудың тиімділігі туралы іс ... кең ... айта келе ... екі ... ... жүйенің құрылымы және
оның жүргізіп отырған саясаттары ТМД слдері ішіндегі ең көрнекісі болып
отыр. Осы ... ... ... ... ... ... ... елімізде 1996 жылдан бері экономикалык өсу ... Яғни банк ... ең ... ... жүйе ... те ... ... Республикасының активтік банктік операциялары келесідей
түрлерге бөлінеді:
1. Несиелік ... ... ... яғни ... ... ... ... опеарациялар (лизинг, факторинг, форфейтинг);
4. Кассалық операциялар;
5. Делдалдық-комиссиондық операциялар.
Банктің активтік операцияларының ... ... ... ... ... ... Банктік ссудалық операциялары негізіиде
ссудалық портфель құрылады. ... ... ... ... және ... де ... ... табылады. Несиелік операция банктің
операцияларының жалпы басым бөлігін (80%) құрайды.
Банктік несие — бұл ... ... ... алушыларға ақшалай
түрде берілетін несиені білдіреді. Банктік ... - бұл ... ... ... ... ... болып табылады. Банкгік
несие бойынша несиелік қатынастардың құралына несиелік шарт немесе несиелік
келісім жатады. Банктік ... ... ... банк және ... ... ... ал қарыз алушылар ретінде: кәсіпкерлікпен немссе
бизнеспеи шұғылданатын қаржы ресурстарына ... ... бар кез ... ұғым ... ... ... қарыз берушінің басты мақсаты ... ... ... ... ... деңгейдегі банктердің кредит салымдары
2005 жылы қыркүйек айында 1974,7 млрд. теңгені құрады. ... ... ... теңге ұлттық валютада, ал қалған 974,5 млрд. теңге шетел
валюталарында орын алды. ... ... ... ұзақ ... және ... ... өсімі бірдей орын алуда. Ұзақ мерзімді несиелердің
құрамы 1329,6 млрд. ... ал ... ... несиелердің мөлшері 645
млрд. теңгеге өсті. Елдегі несие қатынастарының өсуі, әсіресе ұзақ мерзімді
несиелер экономиканың ... ... ... ... және ірі ... ... қызметтер негізінде орын алуда.
Ал қысқа мерзімді несиелер ... ... ... ... шағын бизнесті несиелеуде және кепілдік заттар беру аркылы кысқа
мерзімді қарыз ақша тартуда көрініс табуда. ... ... ... ... ... ... ... үлесі 339,5 млрд. теңгеге жетті.
Банктің инвестициялық операциялары - несиелік операциялардан кейінгі
орында ... Бұл ... ... ... ... ... арқылы
қалыптасады. Бағалы қағаздар портфеліи қалыптастырудың мақсаттарына банкке
табыс әкелу және ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздары екі топқа
бөлінеді:
* Мемлекеттік бағылы ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктері инвестициялық ... ... ... бөлігін мемлекеттік бағалы қағаздарға жұмсап
отыр. Себебі, мемлекеттік бағалы қағаздарға салынған активтер, ... яғни ... ... ... ... ... ... тез
арада қолма-қол ақшаға айналдыра алады. Екіншіден, олардан ... ... ... оның ... ... ... немесе жоқ деп те атасақ
болады.
Сонымен қатар бүгінде коммерциялық банктердің активтерініи бір бөлігін
өтімді ... ... ... да ... ... келе жатыр.
Жалпы корпоративтік бағалы қағаздарға келесілер жатады:
* Акциялар;
* Облигациялар;
* Депозиттік және жинақ сертификаттары;
* Ипотекалық ... ... ... ... ... ... инвестициялық операцнялар дың негізгі
бөлігі акция мен облигация ... ... ... ... ... ... ... операциялар типтес, яғни банкке
табыс әкелетін активтік операцияларды сипаттайды. Оларға: лизинг, факторинг
және форфейтинг операциялары жатады.
Лизинг - бұл ... ... ... ... іс құрал-жабдыктарды,
машиналарды, ұйымдастыру техникаларды, өидіріске және сауда саттыкқа
арналған құрылғыларды, машина және ... ... ... (жалгенрге)
лизингтік төлем төлеу шартымен, белгіленген мерзімге пайдалануға беруін
қарастыратын жалға беру ... ... ... айырмашылығы келісімшартта көрсетілген төлемдер
төленіп, мерзімі аяқталғаннан ... де ... ... ... берушінің
банктік меншік объектісі ретінде қарыз алушының берген кепілдігі қалады.
Лизингтік қатынастардың дамуы инвестициялық процестің кең көлемде
көріиіс ... жол ... және ... инвестициялық климат қалыптастырады.
Лизингтің артықшылыктары мен кемшіліктері келесідей.
Лизингтің қарапайым несиедеи келесідей артықшылықтары бар:
* Лизинг ... ... ... мүлкі жок ... ... ... ... дейін несиелеуді ұсынады, яғни ... ... ... ... ... ... жұмсамай-ак, жаңа
құрал-жабдықты пайдалана отырып, өнеркәсіптік өнім шығаруға және пайда
табуға мүмкіндік береді;
* ... ... ... ... ... лизинг бойынша алған
қолайлы, себебі, бұл жерде ол мүлік кепіл ретінде ... ... ... ... ... ... ... лизингтік төлемдер ғана қосылып, мүлікке
салынатын салықты жалға берушінің өзі төлейді. Сөйтіп, лизинғ алушы
салықтық жеңілдіктер алады.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... қарқынды түрде дами бастады. Басты лизингтік қызметтердің
үлесі «Казагрофинанс» лизингтік компаниясының ... ... Ол ... ... дамыту мақсатында құрылған 100%-дық мемлекеттік компания
болып табылады. Еліміздің коммерциялық ... ... ... ... компаниялары аркылы іске асырып отыр. Қазіргі уақытта
Қазақстанда ... ... ... ... бар, ал олардың 8-і
жергілікті ... ... ... болып табылады. Олардың осы
нарықтағы үлесі 50%-дан артып ... ... ... ... кассалық операциялар жатады.
Кассалық операция - бұл құндылықтарды қабылдау, ... ... ... ... сорттау, орау және сақтаумен байланысты операцияны
білдіреді.
Касса жұмысын ұйымдастыру, яғни клиенттерге ... ... ... ... және ... ақшаны өңдеу үшін банктерде мынадай
бөлімшелер болуға тиіс:
* кіріс кассасы;
* шығыс кассасы;
• кіріс-шығыс кассалары;
* ... ... ... ... касса;
* сыртқа шығатын касса.
Банк кассасына клиентерден қолма-қол ақшаларды ... ... ... және ... шоттар бойынша есепке алу мынадай
кіріс кассалық құжаттар көмегімен ... ... ... ... хабарламасы;
2. кіріс кассалық ордер бойынша.
Кассадағы қолма-қол ақшаны өткізу үшін клиент кіріс кассалық
құжатты толтырады және оған ... ... ... өткізілетін банкнота мен
монеталардың тізімін жасап, онда олардың ... ... ... мен ... сомасын санмен және жазбаша түрде керсетеді.
Қолма-кол ақшаны қабылдап алғаннан кейін, кассир қабылдаған ... ... ... ... салыстырады, сома сәйкес келген жағдайда
кассир кіріс кассалық ... ... ... ... ... кассасы" деген
мөр басып, оны ақшаны тапсырушыға береді.
Банк клиентінің ағымдық және корреспонденттік шотынан қолма-қол ақшаны
беру мынадай құжаттар арқылы жүзеге асырылады:
1. ақшалай ... ... ... ... клиенті қолма-қол ақша алуға арналған кассалық кұжаттарын
операциондық жұмыскерге береді, ол құжаттарға қажетті ... ... ... ... ... ... ... ордерінде
көрсетілген қолма-қол акша сомасы шығыс жөніндегі кассалық ... ... ... ... ... мынадай жұмыстарды жүргізуге
міндетті:
1. қолма-қол ақшаны беруге құқығы бар банктің жауапты тұлғаларының
қолдарының барлығын тексеріп, оны қол қою үлгісімеи ... ... ... ... саны мен ... ... салыстыруға;
3. клиентттің лауазымды тұлғаларының шығые құжатында қолдарының
болуын ... және ... ... ... қолдарымен
өзара салыстыру.
Содан соң барып кассир қолма-қол ақшаны алушыны кассага чектегі номері
бойынша шақырып, тағы да ... ... ... нактылап алып, содан
кейін ақшасын береді.
Қайта есептеу кассасы клиентің инкассаиияланған ақшалай ... ... ... ... ... ... ... бакылаушы
кассирдің қатысумен кешкі кассаның кассирінен және бақылаушы кассирден
инкассаторлық сөмкені қабылдап, ақшаны оған ... ... ... ... ... ... ... қолма-кол ақшасы бар сөмкелерді кассирлер ... ... ... ... ... ... ... сомкедегі қойылған пломбаның банктегі пломбының үлгісімен
сәйкестігін;
3. инкассаторлар тапсыратып сөмкелердің құжаттағы сомкенің нөмерімеи
сай келуін;
4. қабылдайтын соманың ... ... ... сәйкестігін.
Инкассалық сөмкені қабылдап алған соң, ... ... ... ... ... ... алу журналдарының
екеуіне де қолдарын ... ... ... ... ... ... ... /
Отандық банк тәжірибесінде ... есеп ... ... ... бөлінеді:
* банктік шоттар ашу;
* ұлттық немесе шетел валютасында аударым операциялары;
* алдағы уақытта ... күні ... ... ... ... ... ... шартын өзгерту немесе қайтару;
* валюталық операцияларға бақылау жасау;
* ... ... ... ... ... ақша ... ұсақ ... ірілеп беру;
•' банктен кеңсеге дейін ... ... ... ... құндылықтарды жеткізіп беру.
Коммерциялық банктердің тағы да бір активті операциясы бұл траст.
"Траст" ... ... ... "сенім" деген сөзді білдірсді. Траст бұл
сеніммен басқаруға берілген мүлікке деген құқықты ... ... ... ... ... операциясы — клиенттің сенімді тұлғасы ретінде оның мүлкін
басқаруга және ... ... ... да ... ... бай.іг:нь:сты
банктің операциялары.
Траст операциясына қатысушыларға мыналар жатады:
* Траст құрылтайшысы - сенімді меншік ... ... ... ... мүліктің немесе мүліктік ... ... ... ... ретінде кез келген қолында ... бар ... жеке ... бола ... ... ... - ... келісімшартындағы көрсетілген жағдайға
сәйкес, мүлікті басқару құқығын өзіне қабылдайтын тұлға. Мұндағы
мүлікке жылжитын және жылжымайтын мүліктер де жатады.
... - ... ... өзінің пайдасына ... ... ... және жеке ... ... ... ... — бұл банктің өз клиентеріне
көрсететін әр түрлі қызметі түріндегі сенім операцияларын білдіреді.
Траст қызметіне: ... ... және ... ... ... ... ... қалыптастыру және оны басқару;
үшіншіден, құндылықтарды сақтауға қабылдау; төртіншіден, тұрақсыздыққа
ұшыраған фирмаларға қатысты ... ... ... талаптарын реттеу;
бесіншіден, мұраға қалдыруға байланысты мүлікті басқару қызметтері жатады.
Коммерциялық банктің траст бөлімінің атқаратыи қызметі үлкен үш ... ... ... ... ... ... ... бойынша операцияларды жүзеге асыру;
3. Агенттік қызметтер.
Траст операциясын жасау үшін ең ... ... ... банк пен
ұйымның арасында жасалатын келісімшарт болуы қажет. Осы ... ... ... ... ... ... деген меншік құқығын беру;
* Пайыздарды төлеу, карыздарды өтеу;
* Мүлікті кепілдіктен ... ... ... бір ... ... ... басқасын беру, яғни бағалы
қағаздарды айырбастауға байланысты агенттік қызметті жүзеге асыру;
* Акционерлік қоғамдардың акциялар бойынша дивидендтер төлеу.
Банктің траст ... ... ... ... жеке ... үкімет
органдары, іскер кәсіпорындар үшін агенттік қызметті атқару ... ... ... ... үшін ... ... алады.
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің жүргізетін негізгі
пассивтік операцияларыныц формаларын келесідей топтауга болады:
* Коммерциялық банктердің бағалы қағаздарды алғашқы ... Банк ... ... ... ... ұлғайту және құру;
* Басқа да заңды тұлғалардан ... ... ... салымдар.
Осы аталған пассивтік операциялар формасының алғашкы екі ... ... ... ... ... Ал келесі екі формасы
негізінде заемдық немесе тартылған ресурстар қалыптасады.
Банктің меншікті қаражаты банктің ... ... ... ... ... ... ... қаражатсыз банк қызметін бастау ... Осы ... ... ... ... резервтер құрылады. Банктің
меншікті қаражатына жататындар:
* Банктің жарғылық капиталы;
* ... ... ... .
* ... ... ... ... Сақтандыру резервтері;
* Бөлінбеген пайдасы.
Банктің тартылған қаражаттары активтік операциялар, оның ... ... 90%-ға ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың уақытша бос қаражатгарын тарта отырып,
коммерциялык банктер халық шаруашылығының қосымша ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандырады.
Банктердің тартылған қаражаттары депозиттер және депозиттік емес
тартылған қаражаттар болып бөлінеді. Депозиттер банк үшін ... ... көзі ... ... - бұл ... (жеке және заңды тұлғалардың 6анктегі
белгілі бір шотқа салған және өздері пайдалана алатын қаражаттары. ... ... ... ... қатынастарда шаруашылықтың
тиімді ұйымдастырылуы мен қызмет етуі олардың қаржылык жағдайына, несиелер
алу ... ... ... ... катар рыноктық экономикада
экономиканы реттеуде және тұрақты ... ... ... жүргізілетін
тікелей және жанама экономикалық саясаттар сол елдің банк жүйесі қызметтері
мен оның ... ... ... ... іске ... Елдің ақша-несие
саясатының бағыттарын, элементтерін және оның тұрақты тиімді дамыту,
инфляция ... ... және оның ... ... сақтауды іске
асыратын Ұлттық банктің өзі бұл қызметтерді экономикадағы ... ... ... ... ... атқарады.
Коммерцпялық банктер, сонымен катар экономиканың шаруашылық салалары,
халық пен Үкіметтің экономикалық шаралары. Ұлттық банк саясаттары арасында
қаржы делдалы ... ... ... ... ... бос ... ... шаруашылықта сол ақшаға сұраныс туып отырған
салаларды несиелеуді, әр түрлі ... ... ... ... қаржы саласының толық қанды дамуына, отандық инвестицияның өсуіне,
халықтың экономикалық қызметтегі ... ... ... бір ... нарықтық экономика жүйесінің бір негізгі тармағы болып табылады.
Ұлттық банк "банктердің банкі" атағын алып, ал коммерциялық ... ... ... басты құрал болып отыр. Олар арқылы
экономикада қызмет атқарушы жеке және ... ... ... ... ... алға жылжытады. Қазірғі кезде елімізде банктік жүйедегі екінші
деңгейлі банктер саны 34 болып отыр. Ал бұл 6-7 жыл ... 4 ... ... ... банк ... сапалы даму нәтижесінде банк саны азайса да,
олардың қызметі өсуде.
Жалпы еліміздің банк жүйесі нарыктық экономика жүйелері ішіндегі ... ... ... жүйе және ол ... ... қамтамасыз ететін
бірден-бір құрылым десек артық болмас.
Сонымен қатар, еліміздің банктік жүйесінің болашағы оң ... ... деп ... ... болмас, өйткені еліміз экономиканы әлі де
болса, тиімді реформалау үстінде. Яғни, экономиканың тұрақсыз ... ... ... ... экономиканы, 2003-2015 жылдарға арналған
Индустриялы-инновация стратегия негізінде тұрақты экономикалық өсуге ... және ... ... ... ... ... ... қабылдау ісі іске асырылуда.
Қазақстанның экономикалық дамуында жағымды тенденцияның сақталуы
еліміздің Ұлттық банкінің ... ... жаңа ... ... ... ... ... байланысты болып отыр. Қазіргі ... ... ... саясаттары мен құралдарының басты ... ... ... бұл режимді Ұлттық банктің қолға алуы жақсы
жаңалық болып табылады.
Елдің ... ... ... ... әрі сапалы
дамуы, соңғы жылдардағы сыртқы экономикалық жағдайының ... ... жаңа ... ... ... ... ... болды. Бұл банк
стратегиясы ... ... ... ... осы ... ... қызметтері мен активтілігін дамытуды және ақша ... ... ... банктің ақша-несие саясаты ифляцияны ... яғни тек қана ақша ... мен ... бағамына тәуелді
емес, ауыл шаруашылығы бағаларын, бензин және ... ... ... ... ... табылады.
Бәрімізге белгілі, 2007 жылдар төңірегінде Алматы қаласын халықаралық
қаржы орталығына айналдырмақшы. Әрине бұл еліміздің экономика және ... үшін ... ... ... ... байланысты еліміздің екінші
деңгейлі банктік қызметтерін иновациялау және әлемдік деңгейдегі қызмет
көрсету үлгілерін дамытудың маңыздылығы ... ... банк ... коммерциялық банктерминалды резервтік талаптарға
жауап беруге міндетті болады. Ақша-несие ... ... ... ... ... ... ары ... либеризациялау. Валюталық
режим либеризацпя жоспары бойынша 2007 жылы 1 ... ... ... ... ... ... ... жүргізу керек.
Бұл өз кезегінде валюталық операцияларды ұлттық валюта теңгенің толық қанды
қызмет ... ... ... ... ... С.Б., ... А.Ә. Банк ... құралы. – Алматы: Қазақ
университеті, ... ... ... ... және банк қызметі туралы” ҚР-
сы Президентінің Заң күші бар Жарлығы, 1995ж. 31 тамыздағы №2444;
3. ... С.Б. ... банк ... Оқу ... ... ... ... 2004ж. 272 б.;
4. Баян Көшенова, Оқу құлары. Ақша, несие, ... ... ... ... ... Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. – Алматы: Издат –
Маркет, 2004ж. 248 б.;
6. Банки Казахстана, 2003г. №12; ... ... ... ... ... инвестор национального фондового
рынка”//Донцов С.;
7. ... ... 2004г. №1; “О ... ... ... ... коммерческих банков”//Кил А.Б.;
8. Вестник КазНУ, Экономическая серия, 2001г. №4; ... ... ... ... ... ... ... Ж. “Кредитная политика коммерческого ... ... ... №2 – 2005г.;
10. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктің делдалдық ... 2003ж. №2 70-75 ... С. ... ... ... ... кредитного развития
банковского сектора республики” Қаржы-Қаражат, №2 2004г. 58-61 стр;
12. Каренов Р. Лизингтік қызметтер. Оның ... ...... – 2004ж. 24 ... ... ... Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк ... ТМД ... ... ... банкінің директорымен сұхбат//Дала мен қала
–2004ж. 1 қазан (№39) 13 бет;
14. ҚазақСовет энциклопедиясы/Бас ... М.Қ. ... ... ... ... ... ... Оқулық/Жалпы редакциясын
басқарған Ғ.С.Сейтқасымов/Алматч-2001ж.
-----------------------
Қаржылық институттар: банктер, сақбандыру компаниялары, зейнетақылық
қорлар, инвестициялық қорлар
Ақша қаражаттарының жабдықтаулары: (фирмалар, компаниялар, үкімет, жеке
тұлғалар)
Ақша қаражаттарын ... ... ... ... жеке
тұлғалар)
Қысқа мерзімді капиталдардың қаржылық нарығы (ақшалай нарық), ұзақ мерзімді
капиталдар нарығы (бағалы қағаздар нарығы)
Депозит түрінде және басқа жолмен берілетін ақша ... жеке ... және ... ... ... ... қаражаттар
Тікелей инвестициялар жолымен акциялар, облигациялар және басқа да қаржы
құралдарын сатып алу арқылы ұсынылатын ақша қаражаттары
Нарықта акциялар, облигациялар және басқа да ... ... сату ... ақша ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы. Екі деңгейлі банк жүйесін құру38 бет
Қазақста Республикасының банк жүйесi23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь