Жастарды отбасылық өмірге дайындаудың физиологиялық және генетикалық негіздері.

1. Тұқымқуалаушылық қасиеттерімен физиологиялық өзгерістері.
2. Жастық кезеңде отбасын құрудан кейінгі генетикалық және физиологиялық өзгерістер.
3. Қазіргі кезеңдегі қоғамда жастардың отбасы құруының кейінгі ұрпақтың физиологиялық және генетикалық дамуына ықпалы.
4. Ұрықтанудың дұрыс жетілуіне әсер ететін факторлар. Медицинада генетиканың жаңа әдістерін пайдаланудағы жетістіктері.
5. Ұрақтың дұрыс жетілуіне кедергі келтіретін факторлар.
6. Акселерация.
Пайдаланылған әдебиеттер
Отбасы – ерекше педогогикалық жүйе. Әлеуметтану ғылымы отбасын тұтас қоғамдық ағзаның бөлігі, әлеуметтік – тәрбие беретін ұжым ретінде қарастырады. Қоғамның әлеуметтік – экономикалық салада орын алған өзгерістері міндетті түрде отбасының өмірінен көрініс табады. Отбасы моральдық, психологиялық жаңаруы барысында созылмалы, оның үстіне қарама-қайшылықты, күрделі болып келеді. Сондықтан да, отбасында жаңа қатынастар, жаңа моральдық ұғымдар орнығуы экономикалық салаға қарағанда баяу қарқынмен іске асады. Өйткені отбасын болжамдаудың қиындығы қайта құруларға, негізгі әлеуметтік - экономикалық факторлармен бірге биологиялық, психологиялық және демографиялық факторларға байланысты.
Отбасылық өмір байланыстары жан-жақтылығымен сипатталады. Олар әлеуметтік, биологиялық, шаруашылық – экономикалық адамгершілік және психологиялық қатынастар. Отбасы дамуының кезеңдері оның қызметінің сипаты және ауқымының өзгеруімен байланысты. Ол қоғамға және адамға қатысты маңызды қоғамдық қызметтер атқарады.
Отбасының қоғамға қатысты негізгі қызметтері мыналар:
- ұрпақтар алмасуын қамтамасыз ететін бала туу, өсіру қызметі;
- білім, шеберлік рухани құндылықтарды кейінгі ұрпақтарға жеткізетін тәрбиелік қызмет;
- өндірістік – шаруашылық қызмет;
- жұмыстан, оқудан бос уақытын ұйымдастыру қызметі;
Ата-ананың қызметі - отбасының үйлесімді өмірін, олардың зейнет жасындағы игілігін қамтамасыз етеді.
Тұрмысты ұйымдастыру қызметі отбасы тұрмысы психологиялық тұрғыдан алғанда ең жайлы тұрмыс болып есептелінеді.
Отбасының қызметін, оның көп түрлілігімен байланыстыратынын ескеріп, қазіргі отбасы қауымының бағыттарымен бір қатар ерекшеліктеріне тоқталған жөн. Оларды тани білу және ескеріп отыру мұғалімдер мен ата-аналардың отбасының тәрбиелік қызметін іске асыруына көмектеседі.
Ауылдық және қалалық отбасы қауымындағы ерекшеліктер олардың әлеуметтік жағдайына байланысты болмақ. Мысалы: ауылды жердегі бала ауылдастарының қатаң бақылауында болады. Бұл бір жағынан жағымды құбылыс болғанымен, екінші жағынан мұндай әлеуметтік бақылау шектеушілік сипатымен тұлғаның еркін дамуына кедергі жасауы мүмкін.
Ал қалаларда мұндай бақылауға шектеу көп кездесе бермейді.
Ата –аналардың білім деңгейіне байланысты да отбасында ерекшеліктер орын алады. Мысалы, ата-аналардың білімі жағары болған сайын олардың балалары мектепте жақсы оқиды. Дегенмен, мұндай ата-аналар жұмыс басты болғандықтан бала тәрбиесі көбіне қадағалаусыз да болып жатады.
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан-2030 «Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-аухатының артуы» атты Жолдауы. Алматы: «Білім». 1998. -66 бет.
2. Капустин М.Я. Образование и здоровье. Казань. 1984.
3. Постановление Правительства РК от 30.06.1999 г. №905 «О комплексной программе – здоровый образ жизни». Астана. 1999.
4. Арғынбаев Х.А. «Қазақ халқындағы семья және неке». Алматы: «Ғылым». 1973.-328 бет.
5. Жақыпов А.Ж. Развитие семьи на брачных отношениях в Казахстане. А-А, 1971. -179 с.
6. Назарбаев Н.Ә. Инновациялар мен оқу-білімді жетілдіру арқылы білім экономикасына // Егемен Қазақстан 2006 ж. 27 мамыр.
7. Арғынбаев Х. Қазақ отбасы. – Алматы: Қайнар. 1996. -288 бет.
8. Махамедова Б.Л. Оқушыларды имандылық негізінде салауатты өмір салтын қалыптастыруға даярлау: пед.ғыл.канд.дис.автореф. – А.-26.12.2003. – Б.-31.
9. С.Қалиев, Ш.Майғаранова, Г.Нысанбаева, А.Бейсенбаева. Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың педагогикалық негіздері. – Алматы: Білім, 2001-224б.
10. Қазақстан Республикасы Азаматтарының жаңа әлеуметтік-экономикалық мінез-құлқын қалыптастыру тұжырымдамасы. Алматы. Қазақстан, 1998-40б.
11. Дүйсембінова Р.Қ. Қазақ этнопедагогикасын оқу-тәрбие процесіне ендіру ғылыми тұжырымдамасы. – Алматы: Қазақстан, 1996. -31 бет.
12. «Отбасы және денсаулық» 2007 ж. №5 2-14 беттер.
13. «Евразия КZ» 2006 ж. 9 қараша. 7 бет.
14. «Қазақстан Zaman» 2006 ж. 4 тамыз, 7 бет.
15. К.В.Ельницкий. Тәрбие жөнінде: /педагогиканың алтын қоры/ Школьная пресса, 2004-192 бет.
16. К.В.Зорин «Грехи молодости или здоровье семьи» - 2004-111 с.
17. Д.В.Попов «Жизнь человека до рождения» Видео «Жизнь» - 97 мин. Әңгіме.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
Курстық жұмыс
Қабылдаған:
б.ғ.к. Исаев Е.Б.
Орындаған: Аликулова К.Б.
Шымкент 2008 ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... Тұқымқуалаушылық қасиеттерімен физиологиялық өзгерістерін анықтау
- Жастық кезеңде ... ... ... ... ... ... зерттеу және сараптама жасау
- Қазіргі кезеңдегі қоғамда жастардың отбасы құруының кейінгі
ұрпақтың ... және ... ... ... ... ... ... әсер ететін факторлар. Медицинада
генетиканың жаңа ... ... ... ... ... ... кедергі келтіретін факторлар.
- Акселерация.
Отбасы – ерекше педогогикалық ... ... ... ... тұтас
қоғамдық ағзаның бөлігі, әлеуметтік – тәрбие беретін ұжым ... ... ...... салада орын алған
өзгерістері міндетті түрде отбасының өмірінен көрініс ... ... ... ... ... созылмалы, оның үстіне қарама-
қайшылықты, ... ... ... Сондықтан да, отбасында жаңа қатынастар,
жаңа моральдық ұғымдар орнығуы экономикалық салаға қарағанда баяу қарқынмен
іске асады. Өйткені ... ... ... ... ... ... - ... факторлармен бірге биологиялық, психологиялық
және демографиялық факторларға байланысты.
Отбасылық өмір байланыстары ... ... ... биологиялық, шаруашылық – экономикалық ... ... ... ... ... ... оның ... сипаты
және ауқымының өзгеруімен байланысты. Ол қоғамға және адамға қатысты
маңызды ... ... ... ... ... негізгі қызметтері мыналар:
- ұрпақтар алмасуын қамтамасыз ететін бала туу, өсіру қызметі;
- білім, шеберлік рухани құндылықтарды ... ... ... ... ...... ... жұмыстан, оқудан бос уақытын ұйымдастыру қызметі;
Ата-ананың қызметі - отбасының үйлесімді өмірін, олардың ... ... ... ... ... қызметі отбасы тұрмысы психологиялық тұрғыдан
алғанда ең жайлы тұрмыс болып ... ... оның көп ... ... ескеріп,
қазіргі отбасы қауымының бағыттарымен бір қатар ерекшеліктеріне тоқталған
жөн. Оларды тани білу және ... ... ... мен ... тәрбиелік қызметін іске асыруына көмектеседі.
Ауылдық және қалалық ... ... ... олардың
әлеуметтік жағдайына байланысты болмақ. Мысалы: ауылды ... ... ... ... ... Бұл бір ... ... құбылыс
болғанымен, екінші жағынан мұндай әлеуметтік бақылау ... ... ... дамуына кедергі жасауы мүмкін.
Ал қалаларда мұндай бақылауға шектеу көп кездесе бермейді.
Ата –аналардың білім деңгейіне ... да ... ... ... ... ... білімі жағары болған сайын олардың
балалары мектепте жақсы оқиды. ... ... ... ... ... бала ... ... қадағалаусыз да болып жатады.
Қоғам мүшелерінің материалдық жағдайға байланысты жіктелуі отбасы
тәрбиесі, материалдық жағдайы әртүрлі ата-аналардың ... ... ... ... ... ... бюджеттің 25-51% жұмсалады.
Материалдық кірісі мол ... бала ... ... ... алу
мүмкіндігі мол.
Қазақстан Республикасы азаматтарының жаңа әлеуметтік – экономикалық
мінез-құлқын қалыптастыру тұжырымдамасында «Адам ... ... ... үш негізі:
а) физиологиялық (денсаулық жағдайы);
ә) зиялылық-кәсіптік (білімі мен біліктілігі);
б) ... ... ... ... деп ... тәрбие - әлеуметтік, қажетті тиімді даму сапасының негізі.
Оның құрамды бөліктері:
- ... ... ... білімі;
- табиғат пен қарым-қатынасы;
- қоршаған ортаға көмегі;
Қоршаған орта мәдениеті – ол мәдениеттің жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... арқылы қоршаған орта
мәдениетін материалды және діни бағамен айқындауға болады. Қоршаған орта
мәдениеті – ... ... ... ... ... жаңа
технологияларды және барлық системаларды, ойлап ... және ... ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан -2030»
стратегиясында «жастарға және өсіп келе ... жас ... аса ... ... ... және де «Инновациялық технологияларды, оқу-тәрбие ... ... ... ... сөзі 1440 ... ... қолданылуда, оны
француз тілінен аударғанда «жаңару, жаңа жол» деген мағына ... ... ... ... ... көптеген әдебиеттер
мысалыға, «білім беру технологиясы», «педагогикалық технология», «оқу
технологиясы», инновациялық технология», ... ... ... әдіс ... жаңа ... ... ... және түсіндірмелі, программалы оқыту, дамыта оқыту түрлері де
бар.
- ағымдық білім беру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... (тереңдетілген білім беру);
- өте білімді және өте қиын ... ... ... технологиясы.
Бұл инновациялық технологиялар ауыл аймақтарына қарағанда қалалы
аймақтарда көптеп ... ... ... ... жетік
жетілмеген. Мысалыға, компьютер, интернет, электрондық почта, слайд, факс,
электронды кітапханалар жоқтың қасы, ал ... ... ... ... ... ... ... көзі болып табылады.
Жаңа технологиялардың нәтижесінде әрбір баланың өзіндік санасы дамып,
моральдық психикалық қасиеттері артып, өмірді толық түсінуге ... ... ... ... ... ... жеке өміріне, қабілетіне назар
аударып, қойылатын талаптарға мінез-құлқының сәйкес ... ... ... ... ... тәрбиеші өзінің қарамағындағы жасөспіріммен
күнделікті ... ... ... ... ... ... даму ... ерекше
көңіл бөлу керек. Баланың өсіп-даму дәрежесіне дұрыс баға беру ... ... іс. ... процесінде кемшілігі бар ... ... ... ... ... ... ... қабілетінің жетілу
ерекшелігін оқыту, тәрбие жұмысының барысында мұғалім, ... ... еске ... ... дұрыс өсіп, дамуына ықпал жасайды.
ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басынан ... жүзі ... ... дене және ... ... ... – акселерация
құбылысын атап көрсетті. Бұл жағдай «ғаламдық ... ... (лат. Accelero – ... деген атаумен сақталған. Бүгінде
акселерация ... ... ... ... ... ... ... 12-13 жастағы балалардың өткен ... ... ... бойы 7-8 ... ... ... 7-8 кг-ға артық, 16-17
жастағы ер және қыз балалардың бойының 15-20 см-ге биік, салмағының 15-16
кг-дай ... ... ... ... екі, үш жыл ... ... бастайтыны
байқалды. Акселерация құбылысы бойынша, қазіргі ересек жастағы балалардың
бойы биік, ... ... ... қысқа, аяқтары ұзын келеді. Акселерант
балалардың ауыруға, суыққа, дене ... ... ... анықталды.
2007 жылы 27 шілдесінде Бүкіләлемдік денсаулық сақтау ұйымы алғаш рет өз
баяндамасын шығарды, онда айтылатын ... ... ... өсіп-дамып
келе жатқан жасында зиянды әдеттерге және химиялық заттарға құмартуы. Бұл
жаңа басылым «Химиялық заттардың әсерімен ... ... ... ... принциптері» атты тақырыпта шықты. Бұл жайында «Қоршаған
орта тазалығы критериі» атты ... ... ... Бұл құжатта
ұсынылған ғылыми принциптер және баға ... ... ... балалар
денсаулығына әсері мен денсаулық ... ... ... ... ... ... ... Терри Дамастра «Балалар-бұл
кішкентай адамдар», деді.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... Бұқаралық ақпарат құралдарының ішінде бүгінгі күні телеарна ... тұр. Егер 70 ... соңы мен 80 ... ... теледидар сәнді
бұйым ретінде болса, ... ... ... көру ... ... ... ... айналды. Біртіндеп теледидар ... ... ... ... ... бәсекелесуде.
Прессамен бәсекелесу теледидарда жаңа компьютерлік, спутниктік және
сандық ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаның жарамдылығы және маңыздылығы мен эфирдің тазалығы
да өсуде. Телеарна зерттеуі ... ... алу ... ... ... ... жеңілдеді. Мысалы, телеарнаның 5-12 бағдарламасы
арқылы көрудің жанында, фильмді кинотеатрдан көру қаржылай шығын келтіреді.
Ал ... ... ... ... ... ... ... талабына сай бағдарламалар саны көбеюде.
Жоғарыда айтылғандар телеарнаның ақпарат алудың ең ... ... ... жай-күйінің жасөспірімдер психикасына ... ... Бұл үшін ... ... жағдайын талдап, біз
жасөспірімдерді адамдардың қай ... ... ... ... ... ... ... теориялық аспектілері.
Тұлғаның психологиялық жағдайы.
Жас ерекшелік психологиясының негізгілеріне : балалар психологиясы,
бастауыш сынып оқушысының психологиясы, ... ... ... ... ... ... жатады.
Ендігі кезекте жасөспірім психологиясын қарастырып көрейік. Адамға
жасөспірімдік ... ... ... ... ... ... анықтай
келе, жасөспірім өздігінен өмір сүруге дайындығын анықтайтын, дүниеге
көзқарасын, мамандығын таңдауды және ... жеке ... ... ... ... ... Осы ... – тұлғалық факторлардың ықпалының
нәтижесінде жасөспірімді қоршаған адамдар мен ... ... ... ... ... ... Осы ... позициядан оның
мектепке, оқуға және қоғамдық пайдалы істерге қарым-қатынасы ... ... мен ... ... екі ... байланыс қалыптасады.
Психологиялық зерттеулер нәтижесі бойынша адамның жеке дамуы және
оның тұлға ... ... ... ... ... ... ... болатыны анықталды.
Адамның өмір кезеңдерінің әр түрлілігінде әлеуметтік және биологиялық
өзара қарым-қатынастар бір мағыналы емес.
Жасөспірімдердің биологиялық және ... ... әр ... ... шақтық кезеңде қарама-қайшылықтарды байқалтады.
Н.Ф. Добрынин : «Жастық ерекшеліктері, әсіресе, анотомо – физиологиялық
жағынан өсу мен даму кезеңдерінде ... ... қоса жасы ... өсіп келе ... ... ... ... ортаға көзқарасы, өзінің
қажеттіліктерімен ... ...... ... өсуі-жоғарғы оқушылар тұлғасының мінез-құлық
ерекшелігі болып табылады. Өзін-өзі дамыту ... ... ... ... мен ... қойылған талабының деңгейін анықтайды. Олар
бұрынғыдан сын ... және ... ... жағынан жоғары талаптар
қояды.
И.С.Кон: ... ... ... мен ... «Мендік»
көзқарасының өсуі психологиядағы биогенетикалық мектеп ... ... ... ғана ... емес», – деп көрсетті. Бұл ... ... ... ... ... ... осыдан өзін-өзі
басқаруда субъект жөнінде өзі туралы ақпараттарды қажет етеді, яғни ... ... ... танылады.
«Салауаттану – денсаулықты сақтау» бағдарламасы бойынша салауатты өмір
салтын қалыптастыруды ... ... ... ... ... ... Ел ... халыққа Жолдауы «Қазақстан-2030», 4-ші ... ... ... ... ... ... ... күрес пен
денсаулықты нығайту жөніндегі біздің стратегиямыз ... өмір ... мен ... ... ... ... насихаттайтын пәрменді ақпараттық іс-шаралар жүргізілуі
қажет.
Салауаттану-тұтасымен алғанда жеке тұлғаның, ... ... ... ... Адам ... тән, ... психологиялық,
имандылық-адамгершілік және әлеуметтік денсаулықтар құраушының ... мен ... ... әрекеттерінен қалыптасады.
Әлеумет себепші болған аурулар санының өсуіне, адамның әлеуметтік
биологиялық мәні арасындағы қарама-қайшылықтардың шиеленісуіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... алдын алу әдіснамасын, денсаулықты
сақтау және нығайту амалдары мен әдістерін зерттейтін салауатты өмір салтын
қалыптастырудың ғылыми негізі болып табылады.
Салауаттанудың ролі – ... ішкі ... ... өзін ... және өлі ... ... әсері сапасын өзгерту, кикілжіңнің көзін жою
болып табылады.
Салауаттану ғылымы «қалай денсаулықты сақтаудың» ұстанымдары ... ... ... ... ... – дені сау ... - оны қоршағандардың барлығы және денсаулыққа ... ... ...... ... болу ... организмнің дені сау
күйге оралу тетігі, қорғануға бейімделу тетіктері, ...... ... шаралары болып табылады.
Салауаттанудың зерттеу пәні – адам. Зерттеуге организмнің анатомиялық,
физиологиялықнегіздері, бейімделу тетіктері, ... ... ... ортаға бейімделуі туралы білімдері енеді. Салауаттану
адамның термодинамикалық, денелік, химиялық, ... ... ... Адам ... қарапайым мүшесі, әтникалық және
эстетикалық ұстанымдарын жеткізуші жеке тұлға ретінде қарастырылады.
Тіршілік дегеніміз тек адамның ғана емес, ... тірі ... ... ... ... ... ... тіршілік етуге
қажетті ортамен өзара әрекеттесуі болғандықтан, салауаттану тіршілік ... ... ... ... ... ... міндетін қояды.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы сарапшыларының дерегі ... ... 49-53 %-ны өмір ... яғни ... өз денсаулығына қалай
қарайтынына тәуелді, 17-20% қоршаған ортаға 18-22 % ... ... ... денсаулығымыздың тек 8-10 % ғана ... ... ... ... факторлары қозғалыс күшінің кему
салдарынан қимылдың кемуі, дене ... ... ... ... орта нысандарының барлығының көптеген уытты заттармен ластануы,
өндірісте және ... ... ... ... ... ... ... мақсаты -әрбір жеке адамның және ... ... ... ету. ... ... ... ... бағдарларына және имандылық еріктілігіне сәйкес
салауатты өмір салтының ұғымдарын, дағдыларын және уәждерін қалыптастыру.
Адам денсаулғы ең алдымен өмірлік сара ... ... ал өмір ... ... ... ... ... бойынша анықталады.
Денсаулық деген не? Денсаулық ұғымына берілген анықтамалар өте көп.
Үлкен мидициналық энцеклопедияда денсаулық ... мен ... ... ... орта ... ещқандай ауырсыну өзгерістері
байқалмайтын адам күйі ... ... ... денсаулық сақтау
ұйымының анықтамасы байынша «Денсаулық ... ... ... ... ... жай ғана жоқ ... емес, денелік психикалық және әлеуметтік
тұрғыдан ойдағыдай толық күйі».
Академик ... адам ... ... ... қызмет сапасы
толық сақталған кезде олардың барынша көп өнім беретінін ... ... ... деп ... физиологиялық түрі организмдегі физиологиялық үрдістерді,
олардың өзара әрекеттесуін, организмнің қоршаған орта ... ... ... ... ... ... ... және
функционалдық сақтамаларды зерттейді.
Тән саулығы –бұл адам мүшелері мен организм жүйесінің ағымдағы күйі. ... ... ... әр ... кезеңдерінде басымдық көрсететін,
базалық қажеттіліктерге ... жеке ... ... құралады.
Дене саулығы – организм мен мүшелерінің өсуі мен дамуының деңгейі. ... ... ... ... ... морфологиялық және
функциялық сақтамалардан құралады.
Жан саулығы – адамның психикалық өріс күйі.
Мұның негізі мінез-құлыққа ... ... ... ... жалпы
рухани қолайлы күйден құралады. Рұхани тазалық – тіршілік әрекетінің уәжді
және ... ... ... ... ... ... ... жеке
тұлғаның қоғамдық құндылық жүйесі мен мінез-құлық түрткілерімен ... ... ... адамның руханилығы себепші болады, яғни
ол адамзаттың ...... ... абырой, махаббат,
сүйіспеншілік және ... ... өмір ... ... ... мен ... ұстанымдар негізінде жете зерттеледі:
- ізгілікті бағытта болу, бұл балалар мен жастардың өз денсаулығына
жауапкершілігін тәрбиелеуді көздейді;
- оқушылардың жас ... ... ... ... тек ... ғылыми дәлелденген деректерге ... ... өмір ... ... осы заманғы әдістерді
жүргізуді пайдалану;
- экологияландыру – қоршаған орта факторларының адам организіміне
әсерін есепке ... ... ... ... ... ... алатын жалпы
адамзаттық құндылықтарға негізделген мәдениеттілік;
- салауатты өмір салтын ... ... ... ... ... ... ... оқу орнынан кейінгі қосымша ... ... ... ... ... және өзі іске жарату дағдыларын
қалыптастыру.
Қазақстанда 1999 ... бері ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін Европалық Мектептер
торабы» жобасы жүзеге асырылуда. Бұл жобаның ...... ... ... нығайту және сақтау үшін мектептік ортада
қолайлы жағдайлар ... ... ... заттарды қолдануға төзімсіздік.
Қазақстанда ДДСҰ жобасы республиканың 115 ... ... ... ал ... денсаулығы» жобасы 24 жоғары оқу
орындарына енгізіледі.
ҚР І-ші ... ... ... мәселе ол мектеп жасындағы ... ... ... ... ... ... талқыланды.
Медицина тексерулерінің нәтижесіне көз салатын болсақ, әрбір екінші нәресте
бір ... ... ... ... шегеді екендігін мәлімдеді
денсаулық ... ... ... ... 2004 ж. ... ... ауру 1998 ж ... 36%-ке өскен яғни жоғары. Әрбір
төртінші жасөспірім жүйке немесе ... ... ... ... ... статистикалық мәліметтерінің көрсетілімі бойынша
жасөспірімдер арасында жүйке ауруының өсуі 78%, ... ... саны 55%, ... ... ... ... саны ... жоғарылаған. Мектеп жасындағы балалар арасында
ең көп тараған ауру ол – іш ... ... алу және ... – қимыл аппаратының
бұзылуы.
Денсаулық сақтау басқармасының ... ... ... ... ... ... ... аурудың өсуі, бұл білім беру
орталықтарындағы шешімін әлі күнге ... ... ... Ол ... ... ... ... тамақ және асханадағы
жеткіліксіз рационның болады.
Мәжілісте осы орын алып ... ... ... ... ... қатаң қадағалауды көздеді.
2006 жылы мемлекеттік бюджеттен 2,5 млн ... ол 12-18 ... ... мен ... профилактикалық тексерулерден
өткізу мақсатында бөлінген. Сонымен қатар денсаулық сақтау ... және ... ... ... ... атап ... сақтау органының негізгі алаңдататыны – ... ... ... ... ... ж ауыл елді ... ... метералды-
техникалық базалары жақсарды. Қазіргі таңда ауылдардың барлық ... ... ... ... ... 2008-2010 ж құрылымды өзгерістер болуы қажет.
Қазақстандағы жасанды түсік статистика бойынша қандай?
- Туу өсуде, ал жасанды түсік жасау ... Жыл ... ... 10 мың ... түсік жасау кездесуде, ал үлкендерде -200-ге
жуық. Әрине бұған дейін жасанды ... ... ал туу ... ... ... ... жағдай жөнделуде.
Қазақстандағы темекі шегу -28% - 23 %-ке төмендеді. Олардың ішінде 14% ... жас ... 1997 жылы ... ... ... ... ... 15-
18 жас аралығында 13,0 мың, 2002 жыл ... саны 6,8 ... ... ... ... ... ... ол еркектердің
әйелдерге қарағанда олардың ішінде ауылды жерлердегі
еркектер арасында генеколог мамандар ... ... ... ... ер ... өз балаларына жыныстық тәрбиелеуді ерсі
көретіні.
Келешек ұрпақтың денсаулығы. Әйелдердің ... ... ... жас әйелдер арасында. Статистика ғалымдардың ... ... ... көңілге қонарлықтай емес екендігін
куәландырады.
Жасөспірім қыздардың 55,4% ... ... ал ... ... ... азаматтық некеде 28,9 %, бақылау тобында 22,5 %, олардың 15,7 ... ... ... ... ...... арасында экстрогенитальды паталогия 65,7%,
генекологиялық аурулар 52,4% да ... ... ... алу жүйесі (16,3 %), ішек-қарын (11,7 %,) баур (10,6%), ... ... роль ... Генитальды паталогияның құрылымында
суықтау процесі жүктілік кезіндегі немесе оған денйінгі кездегі ... ... ... ... ... ... 62,6 % венералдық
ауруларға ... ... ... 14-де ... нәтижесінде сифилис бар
екені анықталған.
Етеккірдің бұзылуы көпшілігінде басым. 15,26%, оған ... ... (p < 0,05) ... ... ... ... 20,8% ... түсік жасатқан, олардың ішіндегі 4,2% 2-3 –рет
жасанды түсік жасатқан. ... ... ... 80,4% өте қиын
босанған.
Жаңадан туылған 60 баланың (6,0%) никотинге ал 7 нәрестенің (0,7% ... ... ... ... және генетикадағы революция. ХІХ ғ. ... деп ... ... ... эволюция теориясын жасауды
есептеуге болады. Мұның маңызды ... бірі ... ... ... шыққандығын түсіну, адамзаттың жануарлар әлемінің бір бөлігі
болып ... және ... тірі ... үшін тән мұрагерлік (
тұқымқуалаушылық адамзатқа да тарайтындығын ұғыну болды. ... ... ... ... белгілі бір белгілерді – негізінен даму кемшіліктері
мен аурулардың тұқым қуалауын түсіндіру үшін ... ... ... ... ... ... ... отырып Геррод (1902) геннің
негізгі әсер ету принципін нақты анықтады: генетикалық ... ... ... детерминдейді. Оның түсініктері «қалыпты» ғылымның бір
бөлігі болуы үшін 30 жыл қажет ... ... ... ... ... ... ... бағытты Гальтон «Дарын мен ... ... мен ... ... ... ... Гальтон бойынша,
тұлғаның жоғары жұмыс қабілеттілік, интелект және сыртқы түрі сияқты
белгілі бір ... ... ... ... ... ... осы
қасиеттерді неғұрлым дәлірек түрде сандық бағалау сосын алынған бағалауды
белгілі бір дәрежеде туыстығы бар ... үшін ... ... ... ... үшін ) статистикалық әдістерді ... ... ... ... ... ... ... тұқымқуалау механизмдерін
түсіндіру мүмкін емес. Сонымен бірге, ол адам ... ... ... талдауға қарағанда едәуір пайдалы болуы мүмкін. Адамның
мінез-құлқы, әдетте бірдей ... ие ... және ... анық ... ... түзбейді. Мұнан басқа,
фенотиптің және генетикалық ... ғана ... ... бірге сыртқы
жағдайға да байланысты ... ... ол «туа ... ... не ... » ... ... нәтижесі (Гальтон).
Сондықтан мінез-құлық ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... Тұлғаның маңызды деп есептелінетін,
интеллект ( ... және ... ... ... көптеген аурулар мен ақыл
– есінің кемшілігі сияқтықасиеттерін Гальтон ұсынғаны сияқты зерттеу я
болмаса мүлдем ... ... ... Адамда тұқымқуалаудың генетикалық
механизмдерін зерттемес бұрын, басқа, дәуір қарапайым ағзалардың генетикасы
туралы ... алу ... ... ... ... ғалымдар Гальтон жолын
таңдады. Мұндай таңдау тек ғылыми қасиет себептерімен ғана негізделмеді,
оған нақты ... ... ... ... белгілі бір аурулардың
пайда болу тәуекелінің дәрежесін анықтау және генетикалық кеңес беру ... ( ... ... ... ... қатты әсер етті. Тағы бір маңызды
себеп ... ... ... ... болашағы туралы
мазасыздануы болды, олар табиғи сұрыпталу процесі бұзылуынан ... ... тұр деп ... Олардың көз-қарастарын мативтеу белгілі бір
дәрежеде болды: рационалистік негізді аурудың пайда болуы жоғары тәуекелі
бар халықтың ... ... ... ... бойынша шараларға құруға
талпыныс жасау.
Адам генетикасының тарихы: екі ... ... 1900 ... осы ... дейін
екі тұжырымдама – ген туралы Мендельдік тұжырымдама мен ... ...... ... ... ... қатысты,
сондай-ақ тұқымқуалау механизмдеріне қатысты көптеген қазіргі проблемаларды
екі тұжырымдаманың күресі ретінде ... ... Бұл ... ... ... ... жоққа шығарады дегенді білдірмейді.
Мысалы, математикалық анализ көмегімен анықталатын туысқандар арасындағы
коррелеция гендердің белсендігі ... ... 1918 ж. Фиер ... Адам ... бойынша кейбір мамандар бір кезең бойы ... ... ... ... кейіннен екінші концепция
шебінде еңбектенеді.
Жалпы айтқанда, бұл екі бағыттың жақындығы аз және екі шектеп ... ... ... тар болуына байланысты неғұрлым алшақтай
түседі.
Біздің ғасырымызың алғашқы он жылдықтарында Гальтон бағыты ғалымдарды
маңызды жетістіктерге әкелді. Дене тұрпаты немесе ... ... ... ... ... артта қалуы мен психоз, эпилепсия немесе
соматикалық аурулар – ... ... ... ... ... кең шеберінің генетикалық өзгерістігі туралы түсінік пайда
болды. Ол ... ... ... ... ... ... ... мен шектелетіндей көрінді, Мендель ... ... ... мен ... ... тұқымқуалауын
түсіндіру үшін қоланудың тұрақты талпыныстары, әдетте, осы бағытты
критикалық ... ... ... ... ... ... 20 жыл. ... ұсынған, АВО қан тобын үш аллельді тұқымқуалау
гипотезасын тану болды. Кейінгі ... ... ... сияқты басқа организмдерді, әсіресе бактериофагтерде жүргізілген
еңбектердің арқасында қол жеткізді.
Адам генетикасының дамуына 40-50 ж.ж. ... ... жаңа ... ... ... әсер ... ... мен оның әріптестерінің 1949
жыл орақ тәрізді жасушалық анемия себептерін анықтау негізгі оқиға болды.
Бұл ауру – ... ... ... аномалия салдары.
50жыл соңы – 60-шы ж басында кең тараған, адам ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта адам генетикасы
бойынша еңбектердің көпшілігі генетикалық теория шебінде ... ... ... жүр. ... ... генетикалық
зерттеуге онша сай келмейтін обьект деп ... ... , ... шешу үшін белгілі бір ... ие ... ... ... зерттеуге қажетті популяцияның көптігі,
белгілі мутациялар мен ... ... ... санымен сан
алуандығы, сондай-ақ адам физиологиясын және ... ... ... түрлі аурулар кезінде егжей-тегжейлі біліп жатады. Қол ... ... ... адам ... ... ... деп ... болатын еді. Шындығында да, генетикалық теория қазір
бұрын мүмкін емес деп есептелінген салаларға ... ... ... ... ... соңғы уақытта тұжырымдаудың жоғары ... ... ... ... ... дамуы мен енуіне қатты әсер
етті. ... ... ... салаларда, мінез-құлық генетикасында Мендель
заңдарын ... ... ... ұшырауда және мұнда қазір
биометриялық әдістер басым ... ... осы ... олар ... ... ... сынға алынуда.
Адам генетикасының тарихы, осы ғылым концепциясы ... ... ... жиі әсер етіп ... ... ... ... бірге адам генетикасының дамуы түрлі саяси күштердің әсерінің
астында жүрді.
Міне, сондықтан да ... не таза ... ... не ... мәні бар ғылым ретінде қалып қою қиын болды. Тұқымқуалау ... туа ... ... ақиқаттылығы туралы мәселеге деген
қазіргі таңдағы мүдделер қоғамның назарын қайтадан осы ғылымға ... адам ... ... оның қоғамдық күштермен өзара
әрекеттестігіне назар аудар отырып қарастыру маңызды болады.
Адамдар арасындағы ... ... ... берілуі
туралы ғылымға дейінгі түсініктер антикалық уақытта-ақ белгілі болса керек.
Ежелгі грек дәрігерлері мен ... ... ... ... хабарлап
қана қоймай, теориялық түсіндірулерді, тіпті «евгениялық» шараларды ... ... ... ... ... ... ... (ұрық) қатысты, мен былай деп ойлаймын, оны бар ағза, оның
барлық ... ... және ... ... барлық улиарлар мен бөлінеді...
Ұрық бар денені өндіреді, дені сау ұрық ... сау ... ауру ... ... ... Тазы ... – тазы, көккөздіден - көккөзді, ал
қымдан қым туатындықтан, ұзын бастыдан сопақ басты ... ... ... Бұл ... ... ... және паталогиялық белгілердің
тұқымқуалауын бақылау ғана ... ... ... ... жасушасын ұрықты
дененің барлық дені сау және ауру ... бәрі ... ... негізделген тұқымқуалаудың теориялық түсіндірмесі де бар. ... ... ... ... ... ... болды. Афина философы
Анаксогор 500-450 жж. осыған ұқсас көзқараста болды: «бір нәрсе ... ... да ... ... ... ... сіңірді
және сүйекті (тасымалдайды) өзінде ұстайды. Өсу кезінде олар біртіндеп, бір-
бірінен ажырайды, шаш қалай ... ... ал тән ... ... қалай
жаралады? Оның пікірінше ер жыныстылар ұрық, ал әйел ... ... үшін орын ... ... тың ... теориясын
Аристотель ұсынды. Ол сондағы бала туудағы еркек және әйел бастамаларының
сапалық ерекше үлесіне де ... ... Ол, ... ағзасы әрекетті қосады,
ал, әйел ағзасы материал береді деді. Еркек бастамасы күштірек болғанда,
әкесіне ... ... ұл ... және керісінше. Міне, сондықтан да
ұлдары әкесіне, ал қыздары анасына ұқсас болады. ... ... ... ... қалдырған мәтіндерді оқу барысында, гректер, өздерінің ұлы
ойылшылдары ... ... ... қарағанда, теориялық
проблемаларын ұғынуға жақын ... көз ... ... ... ... теориялық түсініктерге
байланысты ... емес ... ... болатындығына мысал болады.
Ұлдары әкелеріне, қыздары аналарына ұқсамайды. ... ... ... ... ... ... ұлы тұлғалар болатын
балалар тууылуы үшін ... ... ... ... мұны тек ... ... ғана ... өздеріне ұқсастарды
таңдай отырып, жеткіліксіз негізде жасайды ; ... ... ... ... және ... ерекшеленетіндерді, өздеріне ұқсас қулықты
іздейді және мүмкіндігінше, өздері сияқты тентек әйел алады, ал қыздарын
осындай жанұяға ... ... ... ... тегі де осыны жасайды,
өз табиғатына жуығын іздейді, ал негізде, екі ... тура ... етуі тиіс ... Осы ... ... ... ... араласпаған көптеген тектердің
ерлігі алдымен күшпен толысады, ал соңынан ессіздікке айналады.
... Шамадан тыс ... толы және ... ... пен ... ұрпақтан ұрпаққа беріле отырып, тиісті мөлшерден де енжар бола ... ... ... ... ... екі ... да ең ... өкілдері ерекше тиянақтылықпен
тәрбиеленуші тиіс дейді.. Төмен қабат балаларын, керісінше, өз еріктеріне
қалдыру қажет. ... ... ... ... ... ... биімділіктен емес, жаттығулар есебінен
дамиды». Осылайша ежелгі грек философтарының еңбектерінде туа біткені ... ... ... ... мен ... ... ... пікірінше орта ғасыр
әдебиетінде тұқымқуалаушылық ... ... көп ... ... ... ... ... қалыптасуына және адамға деген жаңа
көзқарастың пайда болуына әкелді. ... ... ең ауы ... ... ... ... ... және кейіннен ғана
биологияда жетістік ... ... ... ... ... ... аурулар » атты еңбегінде Аристотельдің әсері басым болғаныменде,
болашақ баланың қандай болатындығын тек ... ғана ... ... ... ... ... бар. Мальпиги (1628-1694) жұмыртқада
толығымен ... ... ... Оған тек өсу ғана ... дегенге
саятын «преформация» (алдын-ала қалыптасу) гипотезасын ұсынды. 1677 ж.
Левенгук сперматозойдтарды ... ... ... ... және ... оны тек ... туралы түсінік қалыптасты.
«свисттер » мен «сперматистер» арасындағы ұзақ ... ... (1759) ... да ... ... одан әрі эксперименттер жүргізу ... ... ... ғана ... Аз ғана ... ... Гартнер (1772-1850)
мен Пелрейттер (1733-1806) ... ... ... ... жүргізеді. Олардың еңбектері Мендель
тәжірибелері үшін ... ... ... ... ... кейбір зерттеушілердің
аурулардың тұқымқуалау мен байланысты құбылыстарды дұрыс бағалағандығы
туралы ... ... ... бар. Мысалы, 1752 жылы төрт ұрпақтан бері
полидактисис байқалып келген ... ... ... 1752) ... Автор бұл аурудың әкесі арқылы да, анасы ... да ... ... ... ... ... ... Сосын ол ықтималдық
есептеулерге сүйене отырып , бұл отбасыда сосын ол ықтималдық есептеулерге
сүйене отырып , бұл ... осы ... ... ... жиілігін тек
кездейсоқтықпен түсіндіруге болмайтындығын ... ... ... ... ... ... ... аударуды қажет
етеді. Оның авторы – ағылшын дәрігері және тамаша зерттеуші Адамс (1756-
1818)... Кітапта ... ... ... ... Туа біткен «жанұялық» (рецессивтік) және ... ... ... ... Жанұялық ауру пайда болған жағдайды ата-анасы көбіне туыстық
қатынаста болады.
3. ... ... ... тек ... ... ғана ... олар
әртүрлі жаста пайда болады береді.
4. Сыртқы факторлардың қосымша әсері ... ғана ... ... ... бейімділік болады. Алайда аурудың пайда болуына
бейім тұлғалардың өздері ауырмағанменде, олардың ұрпақтары ауыру
қаупіне ұшырайды.
5. Ауру ... ... жас ... отбасы ішкілік корреляциялар
генетикалық болжауда қолданылуы мүмкін.
6. Өзінің ... ... ... ... ... түрлі генетикалық
негізге ие боуы мүмкін.
7. Оқшауланған популяцияларда жанұялық аурудың пайда ... ... ... ... ... Тұқым қуалайтын ауруы бар ... ... ... ... ... да ... ... уақыт өте жойылуы тиіс.
Адамс «негативтік» (теріс) Евгениялық шараларға сын мен ... ... ... ... бар ... ... ... ұсынды.
1820 ж. Неміс профессоры ... ... ... ... ... ... анықтады және науқастардың типтік кең шежіресін
жасайды. Ол ... деп ... ... тұқым қуалайтын бейімділік байқалған отбасылар туралы
хабарлардың ... қан ... ер ... ... көп ... ... Барлығы осы көзқарасты ұстанады. Мұндай отбасыларда бұл
бейімділікті ... ... өз ... қан кетуге бейім емес
отбасының еркектеріне тұрмысқа ... ... де ... сияқты әйелдерде
қан кетуге бейімділік еш уақыттада байқалмайды ».
Нассе сондай-ақ, бұл ... ... ... қан ... ... атап ... ғ. Медициналық әдебиеттерінде тұқымқуалаушылықтың аурудың пайда
болуына әсер ету заңдылықтарын анықтау және ... ... ... көп ... ғ. ... көпшілігінің еңбектерінде ақиқат айғақтар мен қате
түсініктер араласып кеткен, ал ақиқатты анықтауға арналған критерилер ол
уақытта әлі ... Адам ... ... ... ережелерге ие
болмады. Ғылым ретінде ол 1865 ж биометрия мен Менделизм ... ... ... ... ... мінез-құлығы және оның репредуктивтік
денсаулыққа әсері.
Ауруды емдегенннен гөрі алдына алудың жақсы ... ... ... ... ... ... ... және ұрықсыздықты
емдеу саласындағы жетістіктерді атай ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік шараларды
басым міндеттер деп есептеу қажет. Бұл ... ... ... ... ... алу, ... санын қысқарту, жыныстық индициялау
профилактикасы.
Бұл проблемалар жасөспірім ... ... ... ие ... нақ осы ... ... ... қалыптасады және алдағы
жылдары халық санын дені сау ұрпақтың туылуымен арттыруда жасөспімдерге
(сенім) үміт ... ... ... ... ... ... органикалық және
функционалдық аурулары ... ... ... және болашақ жүктіліктің
барысына, бала туудың, ұрпақ денсаулығына ... әсер ... ... беру қиын әрі күрделі мінет болып табылады, өйткені
ол ... ... ... және ... ... ... мінез-құлықтың қалыптасуы балалық шақтан басталады және
оның негізгі ... ... ... ... ... табылады. Қоғамның
түрлі салаларында болып жатқан әлеуметтік – мәдени өзгерістер әйел мен ... ... ... ... ... қатынасардың біршама
демократиялануына әкелді.
Жыныстық өмірдің ерте ... ... ... мен ... мінез-
құлықтық реакцияларының стеротиптерінің өзгеруі болып табылады.
Жыныстық өмірді ... ... ... ... жоқ.. Экономика
күйімен, қулықтылық ... ... ... және ... ... ... ережелер қалыптасқан. Субъективтік
фактор өте маңызды. Әдебиет мәліметтері бойынша, жыныстық өмірді ... ... ... болған. Ересек адамдар (бұл сезімге) дербес тәжірибесі
мен (халықты) күнделікті тұрмыстағы тәжірибеден алғашқы махаббаттың ұзаққа
созылмайтындығын ұсынғанымен де, бұл ... ... ... ... ... ... жалғастыру (бала сүю); өзінің ... ... ... ... ... ... ... құпияларына
қатынасқан құрбыларына еліктеу: ... ... ... ... ... ... әлеуметтік гигена, денсаулықты басқару ... ҒЗИ ... ... 40-50% ... ... жыныстық
өмірді орта есеппен 15,5 ± 2,4 жаста бастайды. Олар, әрине, жыныстық жолмен
берілетін аурулар бойынша ғана ... ... ... қоймайды, сонымен бірге
болашақта өзінің репродуктивтік потенциялын толығымен жүзеге ... ... ... жүйенің паталогиясының пайда болуы бойынша да
тәуекел тобын құрайды. Жыныстық байланыста болған жас ... ... өмір ... ... мен салыстырғанда генекологиялық аурулар
3 есе жиі ... ... ... ... пен жасанды
түсік соңғы жылдары өзекті проблема болып тұр. 2002 ж. елде 2,7 ... ... ... ... ішінде кәмелетке толмағандар (14 жасты
қоса есептегенде) 2112, 15-19 жастағылар -280,1 мың. ... үшін жас ... ... ... ... әрбір оныншы нәресте 19 жастан ... ... ... көпшілігі перзетханада «ана көкірегіне бірде-бір
қоймаған ... » ... ... ... ... ... ... өлкесіндегі қала мен ауылда ... ... ... мінез-құлқы ерекшеліктерін зерттеуді
жүргізілген кезде зерттеуде ... ... ... ... ... анықтау үшін анкеталау тәсілі аз ... ... ... терминология мен сұрақтың мәнін барлық кезде түсіне бермейді.
Мұнда ... ... пен ... сақталды. Сомотикалық, психологиялық
және әлуметтік ... ... ... ескере отырып, ВОЗ эксперттерінің
жасөспірім жоқ деп дүние жүзінің көптеген ... ... ... аралығын тану ұсынысы оңтайлы болатын сияқты.
Зерттеу обьектісі 10-18 жастағы жасөспірім қыздар болды, өйткені кәмелеттік
жасқа толғаннан кейін көптеген ... ... ... табады. Барлығы
303 қала және 210 ауыл қыздары зерттелінді, бұл өлкенің қала және ... ... ... болады.
Ақпаратты 22 бөлімнен және тұлғалық ... ... ... - ... ... ... ... 125 белгіден
тұратын, арнайы жасалған анкеталарға тіркелді.
Жасөспірім ... ең көбі ... ... (77,2%) , КТУ ... ... студенттері -2,8%, институт студенттері-2,6% техникум- 1,8%
ештеңемен айналыспайтындар және 4 жасөспірім ... ... ... ... 1/4 ... (24,3 ± 0,001%) ... ... Қалалы жерлерде тұратын қыздарда ауыл ... ... ... ... жиі (19,2% - 17,1%, ... ... ... популяцияда жыныстық өмірді бастаудың орта жасы 15,7 ± 1,4 ... ... – 15,9 ± 1,6 жас, ... 15,5 ± 2,5 ... ... ... ... себебі, бздің зерттеуіміздің деректері
бойынша , махаббат (65,3 % ), екінші орында ... ... (28,9 ... ... ... ... (15,6% ) ... Құрбыларынан қалып қоймау
(6,9 %,) мәжбүрлеу (4,6% ), ақы алу (2,9%) аз мәнге и ... Қала ... ... қыздарында ұқсас заңдылық байқалады.
Алайда, қала қыздарының 23,3 %, ал қыздарының 59,3% жыныстық өмірді ерте
бастағандарына ... ... ... 43,2 және 22,2% ... ... ... ... ауыл қыздарының өнегелік (қулықтық)
ұстанымдарының едәуір жоғары екендігін көрсетеді.
Жыныстық өмірді ерте бастаған ... ... 2 есе жиі бір ... сүрген және әкелері болмаған (35,8% қарсы 17,3%, үлкен жануарларда ... ... өмір ... жиі ... (21,9% ... 13,6% қалады
және 25% қарсы 15,5% ауылда).
Әлеуметтік – ... ... ... ... жағдайының
деңгейімен анықталады, бұл әсіресе ... ... ... байқалады. Ерте жыныстық белсенділік табыс деңгейі төмен
(айына 1 адамға 1000 руб) және ... ... ... (2000 руб жоғары)
отбасыларындағы жасөспірім- қыздарға тән екендігі анықталды. Табыс деңгейі
төмен, қалада тұратын ... 48,2% ... ... ... ... сәйкесінше 47,2% және 14,9% , табыс деңгейі
жоғары отбасыларында бұл ара ... ... 36,5% және 31,1% ... жерде
33,3 % және 12% құрайды.
1995 ж №22-ф3 «РФ ... ... ... ... жасы 18 ... ... ... болған жағдайда некеге тұруды мемлекеттік
тіркеу орны бойынша жергілікті ... ... ... ... ... ... тұлғалардың сұранысы бойынша 16 жасқа ... ... ... рұқсат беруі мүмкін. РФ субьектілерінің заңдармен 16
жасқа толғанға ... ... тұру ... ... ... (13 бап). ... ... бойынша, жыныстық өмір сүретін қыздардың тек 4-і
ғана өздерін некеге тұрғанбыз деп есептейді, бірақ барлық ... да ... неке ... ... ... өмірді ерте бастаған қыздар үшін қулықтың – ... ... ... ... ... ... болмауы тән.
Жыныстық қатынаста бар қыздардың тек 17,3 % , ал ... ... 64,4 % , ... ... ... өмірімен өмір сүретін
қыздардың бос уақытында айналысатын негізгісі (хобби(37,5 % қарсы 26,5 ... ... жоқ ... ) , ... (43,4 % ... 34,6 ... ... (26% қарсы 17,4 % ). Алайда кітап оқуға деген
қызығушылық ... ... тек 13,2 % ... 20% ... ... ... хобби (компютер, қол өнер, сурет салу және шығармашылықтың басқада
түрлері) -15% ... 19,1% ... өмір ... ... ... ... ... деңгейі өте жоғары -92,7%, ауылда 58,3% ; жыныстық ... ... бұл ... ... 62,8 % және 26 % ... Негізгі
зиянды дағдылары - бұл темекі шегу( 56,6 %), ... ... ішу (14,5 ... ... (5,86 %) : ... (3,5% ) сирек кездеседі, негізінен
тек қала қыздарында.
Зерттелінген популяцияда экстра генитальлдық патология жиілігі 34%
құрайды, бұл қалалық ... ... ... 1,6 есе (38,2% ... ... Экстра генитальдық патология құрылымында алдынғы орнында
асқазан - ішек - қарын жолы ... (11,1 %) , ... алу ... ... ... және көз аурулары (3,7 %) алады. Қала жасөспірімдерінде ішек ... жолы ... ал ал ... жерлерде - тыныс алу ... ... ... ... және ... бөлу ... (3.2) мен тірек –
қимыл аппаратытының ауруларының пайызы жоғары.
Жыныстық өмірді ерте ... ... ... ... ... ... жолмен берілетін ауру ... ... ... БППП ... ... 23,7 % ... қала ... арасында
сексуальды-байланысты жұқпалы аурулар ауылға қарағанда 4 есе жиі тіркелген
(27,7% қарсы 8,3%). БППП ... ... ... ... (36,6 ... ... (31,7% ) және ... (17,0% ) алады.
Біздің зерттеуіміздің мәліметтері бойынша, жүктіліктен қорғанудың
негізгі әдісі болып презерватив табылады. (81,8% қала қыздарында және 75% ... ... ). БППП – дан 21,4% ... орын ... ... жыныстық
акт қорғайды) және ритімде күнтізбе бойынша (17,3% ) ... ... ... ... да сирек қолданылған (14,5 %, ауылды
жерде қалаға ... 1,5 есе ... , ... ... ... ... ... ерте ... ... ... ... ... 1/3 анамездегі 2 жүктілікке ие ... ... ... бала ... , 60% - ... ... түсікпен, 13,3%
етеккір циклін реттеу бойынша ... ... - ... жасалған, 26,6%
жағдайда жүктіліктің түрлі ... ... ... ... ... ... ... 13% жасөспірім қыздар жасанды түсік емханадан тыс
жерлерде жасатқан.
Жыныстық өмірмен өмір ... ... ... ... ... негізінен әйелдер консультациясының балалар мен
жасөспірімдер кабинеттерінде (49,7%), отбасын жоспарлау орталығы ... - ... ... (17,3 %) , жеке ... кабинеттерінде
( 7,13 %) , алған; қыздардаң 4% тері - венерологиялық диспансерге ... ... ... ... негізінен әйелдер консультациясы (62,5%)
, көрсетіп отырған; жыныстық өмір сүретін ... 1/4 ... ... рет ... ... , КТУ - дегі ... ... алған.
Осылайша, жасөспірімдердің гендірлік мінез-құлқы ... ... ... ... қала қыздарына ерекше көңіл бөлу
қажеттігін дәлелдейді., өйткені қала жағдайында макро және ... ... ... ... байқалады. Сондай-ақ жыныстық өмірде ерте бастаудың
жасөспірім қыздардың репродукивтік денсаулығына теріс әсері ... ... ... жағдай ждел түрде осы мәселені ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың еліміздің
халқына Жолдауында 2030 ... ... ... ... үшін ... ... денсаулықтың қажеттігі атап көрсетілгені
мәлім. Менің мамандығым дәрігер ... ... ... ... ... мен ... ... айрықша әсер
етті. Шынында да, қазақ "Тазалық - саулық негізі, саулық - байлық негізі"
деп ... ... ... ... экономиканы дені сау, саналы азаматтар
жасайды. Сондықтан Жолдаудағы салауатты өйір ... ... ... ... белсендірек жүргізгеніміз абзал. Әсіресе жас ұрпақтың
бойына тазалық пен сергектікті орнықтыру - біздің ... жоқ, ... ... ... ... ... басынан
өткеруде. Нарық қыспағының, экономикалық қолайсыздықтардың қолбайлау болып
отырғаны да ... ... ... жағдайда Елбасымыздың "Қазақстан
Республикасы азаматтарының денсаулық жағдайын жақсарту жөніндегі ... ... ... ... (1998 ж. 18 ... ... қауымының
зор ықыласын тудырды.
Елбасының дәрігерлік-санитарлық көмек сапасын жақсартуға, ... ... ... бала мен ... денсаулығын сақтауға, тіпті халықты ауызсумен
жабдықтауға дейін қамтыған бүл ... ... ... деген
жанашырлықтың айқын көрінісі деп түсінген жөн.
Осы күнге дейін, ... ... адам ... ... ... ... денсаулығының төмендеуіне тек медицина қызметкерлерін
ғана жауапты санап келсек, ... ... ... ... ... ететін түрлі себеп-салдарларға көңіл бөлініп, оған тосқауыл қоюдың
жолдары белгіленіп ... ... ... адам ... ғана ... ... ... болуы адамның өзіне де байланысты. Дегенмен ... ... ... ... ... ... судың қүрамының лас
болуы да айтарлықтай ықпал етеді, Дүниежүзілік ... ... ... ... ... адам денсаулығының 40 проценті экологияға, 40
проценті өзінің өмір сүру ... ... ... 18-20 ... ғана
дәрігерлік-медициналық көмекке тәуелді екен.
Сондықтан Президентіміздің Жолдауында көрсетілгеніндей, экономикалық
ілгерілеу ... ... ... ... ... ... ... өз денсаулығын дүрыс күтпеуінің және коршаған ортаның
ластануы салдарынан науқастар саны жылдан-жылға өсіп отырғаны да рас. Бүған
ресми ... ... ... по человеческому развитию 1995".
Программа ООН Алматы, 1995, 31-35 с, 42-44 с.) ... көз ... ... өлген адам саны 1984 -1991 жылдар аралығында әрбір 10000
аурудан 50 болса, ал 1991-1994жылдары 410-ге ... ... ... ... саны 1970 жылғы деңгейден 1993 жылы
22 процентке көтерілген.
Өкпе құрт ... ... ... ... ... Әсіресе жас босанған
әйелдер арасында 3-5 есеге өскен.
Әйелдердің жалпы денсаулық көрсеткіші орта есеппен 30 ... ... ... ... ... ... алтыншысы бүйрек ауруымен
ауырады. Жылына 200 келіншек босану үстінде жан тапсырған.
1993 жылы Алматы қаласы ... ... ... санын 100 процент десек,
бала түсіру (аборт) 104 процентке жеткен. Бала ... ... 40 ... ... ... саны 5 ... асьш ... Әрбір 100 бала 95
түрлі ауру түрлерімен ауыруда. Ал 1993 жылы ... әр 1000 ... ... ... ... 1990 ... салыстырғанда 77 есе өскен. Бекер обалы
не керек, кезінде кеңестік жүйеде медицина саласы, әсіресе ... ... ... дүние жүзінде ең таңдаулылардың қатарында
болатын. Осыдан тура жиырма жыл ... ... ... ... ... өткізген конференцияға қатысқан ... ... ... ... озықтығын атап айтқан да еді. Амал қанша,
бүгінде ол деңгейімізді төмендетіп алғанымыз ешкімге де жаңалық емес.
Денсаулықтың мықты ... ... ... өзіне байланысты. Қаншама адам
зардап шегіп, әр түрлі ауруға шалдығып жүр ... Ол ... ... ... ... ... ... кеткен емші-
экстрасенстарге алданып, ауыруларын әбден асқындырып ... ... ... бірінен екіншісіне жүгіріп, әуре-сарсаңға түсуде. ... ... ... ... осындай адамдарды көргенде, шарасыз
жағдайларына жүрегініз сыздап, қапаланып қаласыз.
"Денсаулық - зор ... ... дана ... Тек ... қарасаныз,
денсаулық -адам баласына табиғат сыйлаған ең басты байлық. Сау кезімізде
сол теңдесі жоқ табиғат сыйының ... мен ... ... ... ... ... шайқап алсаң кесесін, енді қайтып толтыра
алмассың есесін" деген мақалы бар ... Сол ... ... ... ... алуға болады, оны қайта қалпына келтіріп түзету өте қиын.
Себебі адам ... ... ... ... соң, тез арада
жөнделе салуы мүмкін емес. Ол үшін әуелі
диагнозын дүрыс қойып, сонан соң сабыр ... ... ... ... ... Еш ... ... машинаның бөлшектері сияқты ... бір ғана ... ... ... Оның ... - ... мүшелерінің бір-бірімен тығыз байланыста болып,
жоғарғы нерв жүйесі арқылы, адам миынын ... ... ... жүмыс
атқаратындығында. Адамның ішкі агзаларының жүйелі жүмысын қалып-тастырып,
іске асыратын - оның миы мен нерв ... ... ... "жанармайы"
-тыныс ағзалары арқылы қанға сіңетін және қанның қызыл ... ... ... ... ... мен ... ... май және көмірсулар (углеводтар). Ал гормондар мен витаминдер адам
организмінде үздіксіз жүріп отыратын зат ... ... ... ... ... ... адам ... керексіз немесе пайдасыз
бірде-бір "бөлшек" жоқ екені де дәлелденіп отыр.
Өкінішке орай, ... ... ... "білгіштердің" ақыл-кеңесімен
өздерінше түрлі ем-домын жасап, керексіз дәрі-дәрмектер ішіп, қашан төсек
тартып қалғанша жүре ... "Осы ... ... ... ... ... ... ойына да кіріп шықпайды.
Ал, егер, ой елегіне салып көрсек, бүл сүрақтардың жауабын табу оңай.
Қай ... ... ... және немен тамақтанасыз? Жаяу көп жүресіз бе?
Жүмыстан бос ... ... дем ... ... ... ... үйықтай
алмағанда нендей шаралар қолданасыз? Арақ-шараппен және ... ... ... ой ... ... ғана не ... дертке
үшырағандығыңызды түсінесіз.
Денсаулықты сақтаудың бірден-бір дүрыс жолы - зиянды, жат қылықтарға
(арақ ішу, темекі тарту, т.б.) ... ... өмір ... аурудың
айықпас сырқатқа айналуына жол бермеу немесе ... ала ... ... ... ... ... ... мақсаты да осы. Ауырып ем
іздегенше, ауырмаудың жолын іздеген әлдеқайда тиімдірек.
Ғылыми-техникалық даму қоршаған ... ғана ... ... ... өмір сүру ... да ... ... олардың жаңа жағдайға
бейімделу қажеттілігі де артты. Дегенменадам организмінің қоршаған ортаның
зиянды әсерлерімен ... ... ... ... ғана барып, гипертония
(қан қысымының артуы), жүрек инфаркты, невроз, ... рак, ... және ... ... аурулардың пайда болатынын зерттеулер көрсетіп
отыр.
Адамдардың көпшілігі өз ... кез ... ... қарсы
күресетін табиғи күші бар екенін ескере бермейді. Әрбір адам аурудың ... ... ... ... ... ... ... толықтырып,
шынықтырып, дер кезінде ауруға қарсы ... ... жөн. Өз ... ... ... - кез ... ... алдын алудың бірден-бір кілті.
Әрине, оған жас ... ... ... керек. Бүл тәсілді медицина тілінде
- адамның ... ... ... ... ... ... деп атайды. Ол туралы орыс тілінде соңғы жылдары бірнеше
кітаптар басылып шықты. ... ... ... көп адам ... өз ... осы қасиеттерін сақтап, дамыту орнына,
керісінше, оған өзі ... ... ... ... оны ... ... ... жұмысын берекетсіздендіреді.
"Егер әр адам ақылға салып, табиғаттың өзіне сыйлаған мүмкіндіктерін
орынды пайдаланып, ... ... ... ... ... зиян
келтірмей үзақ өмір сүрген болар еді... Сол себепті ... ... аса ... ... өмір ... ... ... өмірдің
қажеттілігіне көздерін жеткізу керек", ... ... ... ... ... ... академик Н.М.Амосов.
Салауатты өмір сүрудің, тазалықты сақтаудың белгілі ережелерін
білмейтін жан кемде-кем. Тіпті ол ... ... да ... оған ... күнделікті өмірде аса мән бермейміз. ... ... ... өз ... ... ... жалқаулық пен тоғышарлықты
жеңетін күш-жігердің әлсіздігі. Әрине, күнде таңертең 30-40 ... ... шама ... ... әр ... ... жасауға, соңынан салқын сумен шайынып, ... ... ... жас ... бүл мәселеге көңіл ... ... ... ... тағы ... алмай, жасымызға жетпей қартайып, әр
түрлі созылмалы ауруларға шалдығып, қайғы-қасірет пен өлім ... күн ... ... ... ... ... болған
сырқаттан айыға қою да оңай емес. Соның үшін де, тағы ... ... ем ... сау кезінде салауатты өмір сүріп, ... ... ... ... Енді сол ... ... ... кетейік.
Қазір аурулар жайында әр түрлі кітаптар көп. ... кез ... "өз ... іш" деп, ақыл айтқыштар көбейіп кетті және соны ... ішіп ... де ... ... ... ... ... "адамның
кіші дәретін тектен-тек "зәр" демегенін ескерген абзал, онда әр ... ... ... ... жөн.
Менің дәрігер ретінде бір байқағаным, әсіресе біздің халықтың,
денсаулықжөніндегі сауаты шамалы. Сол ... де кез ... ... және содан өзі кейін зардап шегіп жүреді. Осыны ескеріп, жоғары оқу
орындарында, ... курс ... ... ... ... деген сабақ жүргізсе жақсы болар еді. Ол ... ... ... ... ... ... ... жайында сабақ беріп,
өмірге қауіпті кезде қандай жедел медициналық ... ... ... ... болады.
Рас, бізде аурулар туралы кітаптар баршылық, бірақ денсаулық және салауатты
өмір туралы кітап жоқ. Бар ... дене ... ... ... жаттықтыру), иогтар туралы ақыл-кеңестер береді. Әрине, бүлар
аздық етеді.
Қазір жасы ... ... ... кардиохирург, академик Н.М.Амосов өзінің
"Раздумья о здоровье" деген кітабында ... ... ... ... ... Аурулардың болуына көбше табиғат та, коғам да кінәлы ... тек ... ғана ... Көбінесе ол жалқаулықтан, қомағайлықтан, ал кейде өзінің
қисынсыз қылықтарынан ауырады.
2. ... сене ... Ол ... ауруларды жаман емдемейді,
бірақ адамды сауықтырып та жібермейді. Әзірше ол тіпті адамды сау болуға ... ... Онын ... ... ... ... ... Кейде олар адамның әл-сіздігі мен өз ғылымының қуат-күшін көтер-
мелей, әсірелеуге бейім келеді және ... жоқ ... ... ... жоқ ... (міндеттемелер) береді.
3. Дені сау болуы үшін ... өз басы ... және ... күш ... ... ... алмастыруга болмайды. бақытына ... ... ... ол ... ... дерлік қалпына келтіре алады.
Бірақ қартаю мен аурудың ұлғаюы дәрежесіне қарай, қажетті күш жүмсауда ... Күш ... ... негізінен, ынталандыру арқылы анықталады,
ынталандырулар - мақсаттың маңыздылығы-мен, уақытпен және оған ... ... ... ол ... ... ... де ... қарай, адамның сырқаты асқынып, өлім жақында-ғанда ғана денсаулық,
аса маңызды мақсат ретінде, адамның көз ... ... ... ... ... өлім де ұзақ ... ... алмайды.
5. Денсаулық мықты болу үшін адамға мынадай төрт шартты бүлжытпай орындау
қажет: дене еңбегі, ... ... ... ... пайдалану, шынығу және
демала білу. Оның бесінші шарты - ... өмір ... ... ... бақыт та денсаулықты баянды ете алмайды. Егер ... ... ... төрт шартты орындауға да қүштарлық шамалы болады. Әттеген-
айы осы.
6. Табиғат ана ... ғой: ... ... біраз алқынып, терлеп-
тепшіп, қан тамырыңыз екі есе қатты ... ... ... 20-30 ... ... ... ... жатыр, .Егер осы уақытты екі ... ... ... Адам өзін ... ... шектеуі керек. Салмағыңызды бір қалыпты сақтаңыз,
ол орта есеппен бойыңыздың үзындығынан 100 сантиметрді алып тастағандағы
санға тең ... ... ... ... білу де - ... ... оған ... мінез-құлықтың
да тәуір (салмақты) ... ... Егер ... ... ... ... Бақытты өмір туралы. Денсаулық отбасында да, жүмыста да ... ... ... ... ... оны ... ... Бір нәрсе ақиқат: ол - кез
келген аурудың адамды бақытсыз ететендігі.
Сонымен, ... үшін ... ... пе, жоқ па? Ойланыңыздаршы?!!
Жастар үшін тағы бір арнайы айта кететін ... бар. ... ... қазірше
деніңіз сау, қайдағы бір келешекте б.олуы мүмкін ауру-сырқаулармен басты
қатыру ... әлі ерте ... ... ... ... ... жоқ, сондықтан егде адамдардың тәуелділік жағдайы туралы деректерді
талдауға мүмкіндік жоқ. Осыған байланысты мысал ... ... ... ... егде ... ... ... халықтың дас
құрылымының өзгеруіне байланысты тәуелділік проблемасын келтіруге болады.
Соңғы 150 жылда драмалы беталыстардың бірі ... бала ... ... ... төмендеуі болды. ХІХ ғасыр басталғалы әйелдер өзінің ... ... бала туды және ... үлкен бөлігін балаларды
тәрбиелеуге арнады. Қазіргі кезде балалардың ... 20 ... ... ... ... кезде 3, және одан жоғары жаста бала туатын әйелдердің
саны өсті. ... ең ... бала ... ... ... ... дербес өмір
сүре бастайды. Орташа өмір сүру ... ... ... бір ... ата-
анасының екеуі де балаларсыз әлі де отыз жыл өмір сүретіндігін ... ... ... қамтамасыз ете алмайтын және
басқаларға ... ... ... ... зейнеткерлердің саны көбеюде. Бұл
жағдай түрлі дас санатындағы өзін ... ... ете ... ... коэффициентін немесе пайыздық ара-қатысын есептегенде
көрінеді (1-кесте). Егде адамдардың тәуелділік коэффициентінің едәуір артуы
және 1980 және 2030 ... ... ... ... ... аз ... жас ... өзгергендігін айғақтайды. 2030
жылға дейін шындығынд жалпы тәуелділік коэффициентін ұлғайту байқалмайды
және кейбір бақылаушыларды ... ... ... ... ... ... ... өзгертуге себеп болады деген факт жұбатады.
Алайда американдық ... ... ... егде ... ... шығынның құны 18 жасқа дейінгі әрбір жас ... ... ... үш есе ... ... бұл ... туралы қамқорлық салмағы келесі
ғасырдың жартысында ұлғаюы ... ... ... ... және ... тәуелсіздік коэффициенттері, 1980-
2030 жж.
Тәуелділік түрі
| |1980 ж.|1990 ж.|2000 ж.|2010 ж.|2020 ж. |2030 ж. ... ... |64,3 |63,5 |63,2 |59,4 |67,2 |73,8 ... | | | | | | |
|( 18-ге ... және 65 пен | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... |18,4 |20,0 |19,9 |20,2 |26,0 |31,8 ... | | | | | | ... жас және жоғары) | | | | | | ... ... |45,8 |43,5 |43,2 |39,2 |41,2 |42,0 ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... U.S. Bureau of the Census. ... егде ... тәуелділігі әлеуметтік-экономикалық
проблемалармен шиеленісе түсуде. ... ... ... ... қалу
қаупі және жалпы жағдай батыстағы құрдастарға қарағанда анағұрлым үлкен.
Осыған байланысты республикадағы әлеуметтік ... ... ... маңызға ие. ... ... ... ... әлеуметтік мемлекет, адам, ... ... мен ... оның ... ... ... жазылған. Бұл негізінде мемлекет азаматтарға еңбекке, тұрғын
үйге, оқуға, денсаулық ... ... ... және ... ... іске асыруды қамтамасыз ету тиістігін білдіреді.
Сонымен бірге батыс ... ... ... ... ... пен
қоғам болып табылады. ... ... ... бағытын қуаттай отырып, республика Президенті Н.Назарбаев
өзінің 2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына ... ... ... ... ... ... елдер тобындағы орынға үміткер болудың
маңыздығын атап өтті. Атап айтқанда, біз аға ... ана мен ... ... ... ... ... барлық тобының өмірінде
озық әлеуметтік стандартты және жоғары сапаны қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... тұрақты дамып
отырған аймағының бірі ретінде Қызылорда облысын одан әрі ... ... ... бірі – жас ... әлеуметтік бағытталуы және азаматтық
қалыптасуы үшін ұйымдастырушылық, әлеуметтік-экономикалық және ... ... және ... нығайту.
Бәрімізге мәлім, облыста соңғы жылдары жастармен белсенді түрде
жұмыстар жүргізілуде – ... жаңа ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қызмет көрсету жұмыстары
атқарылды, жыл сайын жастар форумдарын, кәсіптік конкурстар, фестивальдар,
отансүйгіштер ... ... ... айналды, жастарды әлеуметтік қорғаудың
әртүрлі нысандары енгізіліп отыр.
Алайда, қазіргі таңдағы қоғамдағы беталыс, қоғам мен мемлекет тарапынан ... ... мен ... ... ... ... аударылуы
облыстағы жастар саясатын жүзеге асырудың жаңа сапалы тәсілдерін ... ... Осы ... ... ... ... күні жас ... қоғамдық
өмірге әлеуметтік кірігуінің бірден-бір мүмкін боларлық тетігі болып
табылады.
Қызылорда ... ішкі ... ... осы ... ... ... жүзеге асыру жүйесін құру мақсатында
мемлекеттік ... ... мен ... ... ... қарым-
қатынасы мен әріптестігінің негізінде әзірледі.
Жастар халықтың ... ... ... және ... ... үшін ... ресурсы болып табылады. Жастар
саясаты мемлекет мүддесі мен мемлекеттің ... ... ... ... бар ... және рухани-саналы тұлғаның қалыптасу
қажеттілігі аясында айқындалады.
Облыстық ... ... ... ... ... 2005 ... 1
қаңтарына облыста 14 пен 29 жас аралығында 189049 ... ... ... 96687 ер және 92362 әйел ... Бұл көрсеткіш 2003 жылға
қарағанда 1,6 ... ... Осы ... ... демографиялық өсу тенденциясының сақталып отырғанын көрсетеді.
Облыс халқының жалпы санының 29,5 ... ... ... ... Оның ... жастары – 60093 адам (31,7 пайыз), ауыл жастары -128956 адам (68,3
пайыз).
Жастар саясатын жүйелі жүргізу қажеттілігі ... ... ... адамның кезігіп отыратын өмір қиыншылықтарымен айқындалады. Әсіресе,
экономикалық проблемалардың шешілмей отырғандығын атап ... ... ... ... және ... даярлығы деңгейінің төмендігіне байланысты
халықтың аз ... ... ... ... ... ... ... рухани шектелу қылмыс, нашақорлық, маскүнемдік, жезөкшелік және осы
сияқты әлеуметтік құбылыстардың таралуы - олардың басты факторы ... ... ... ... топ ... ... ... бола
отырып, сонымен бірге тұрғын үймен аз қамтылғандар қатарында. Осындай
проблемалар ... және ұзақ ... ... ... ... ... ... азаматтық санасын тәрбиелеуге, олардың қоғамның әлеуметтік
мәселелерін шешуге белсене қатысуына бағытталған жастардың қоғамдық ... ... ... ... ... ... қорғау жүйесін
қалыптастыруды қажет етеді.
2005 жылғы 1 ... ... 21 ... ұйымы тіркелген, оның
ішінде ұйымдардың басым көпшілігін құқықтық ... ... ... бостандықтары мен мүдделерін қамтамасыз ету мәселелері
бойынша оларға ақпараттық-кеңес берушілік, әлеуметтік көмек ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктердің жұмыс
атқару формалары мәдени-көпшілік және патриоттық акциялар, қайырымдылық іс-
шаралары, концерттер, пікір-сайыстар, ... ... ... конференциялар, семинарлар, «дөңгелек үстелдер» және басқалары
болып табылады.
Алайда, жастар қоғамдық бірлестіктерінің саны өскеніне қарамастан, олар әлі
күнге ... ... үшін ... ... алмай отыр. Қазіргі таңда облыстың
7 ауданында тіркеліп, қызмет етіп отырғаны - 3 ... ... ... ... ауданындағы «Мирас», Қармақшы ауданындағы «Қармақшы
жастары» және Жаңақорған ауданындағы «Ауыл ... ... ... осы ... ... ... Осыған орай, үстіміздегі жылдан
бастап Қармақшы ауданында аудандық деңгейде мемлекеттік жастар саясатын
жүзеге ... үшін ... рет ... ... ... ... аясында
«Қармақшы жастары» қоғамдық бірлестігі тартылды. Мұндай тәжірибе әлеуметтік
жастар жобаларын жүзеге асыру тетіктерін анықтауда ... ... ... ... ... ... ... 30 мыңнан астам азаматы
тұратын, оның көпшілін ... ... ... ... ... ... бірлестіктері жоқ.
Қазіргі бар үкіметтік емес ұйымдар әлі де облыс жастарының мүддесін толық
дәрежеде білдірмейді. ... олар тек ... ... ... ... орта оқу ... ... секілді жастардың тек белгілі бір
санаттарымен ғана жұмыс атқаруда, ал жұмыс істейтін немесе ... ... ... да ... ... ... қалып отыр.
Демократиялық қоғам дамуының басты көрсеткішінің бірі - ... ... ... ... ... ... Оң әсерлі шешім
жобаларын қабылдауға жекелеген жастарды ... ... ... ... әлі де дұрыс жетілдірілмеген. Қызылорда облысының жұмыспен ... және ... ... ... ... бойынша
2005 жылы жұмысқа орналасуға ықпал ету үшін 2069 жас адам өтініш ... ... 743 адам ... орналастырылған. Ал 2000 жылы еңбекпен қамту
орталығында 14 пен 29 жас аралығында 20043 адам ... оның бір ... ... ... 2000 жылмен салыстырғанда үстіміздегі
жылы жұмыссыз жастардың саны 10 есе азайды. Бұл ... ... ... ... ... жастар саясатын тиімді жүргізуге кедергі болып
отырған бірқатар ... ... ... ... жастар саясатын жүзеге ... үшін ... ... ... ресурстардың жеткіліксіздігі (жеке ғимараттың,
көліктің және т.б ресурстардың болмауы);
2) жастардың әлеуметтік проблемаларының шешілмеуі. Мұнда жастарға ... ... ... еңбек ету, денсаулық, білім беру және
тәрбие сияқты өмірдің аса маңызды салаларына өзінің назарын ... ... ... жас ... ... ... ... құштарлықтарын
арттырып, өз-өздерін көрсетудің әртүрлі әдістерін, бастамаларын, ... өмір сүру ... ... алу ... ... күні жастар – жұмыспен толық қамтылмаған әлеуметтік топ ретінде
болып отыр, ... ... да бір ... ... ... ... еңбек
ресурстары болып табылады. Дәл осы мәселенің астарында ... ... ... ... ... ... өз ... және де өз
болашағына қатысты жастардың жауапкершілігі мен ... және ... ... ... ... мүмкіндіктерді кардиналды түрде
кеңейту үшін қажетті шарттарды қалыптастыру керек.
2005 жылдың қыркүйек айында «Облыстық ... ... ... ... әлеуметтік зерттеудің нәтижесі жастар арасындағы басты
проблемалардың қатарына: ... (32,6 ... өмір сүру ... (9,4 пайыз), ұстанымдарының (моральдің) төмендеуі (6,7 ... ... ... (6,3 ... ... ... ... жастар үшін өмірлік маңызды мәселе - тұрғын ... ... ... 4,5 ... ... ... табылады. Жастар ... шешу ... өз ... үйін ... ... жеткілікті жалақы табу
мүмкіндігін беруді (49,1 пайыз) ... ... ... 37,9
пайызы үшін аталмыш мәселе – льготтық ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... деп ... трансформациялануы кезінде ұстанымы мен қалыпты нормалар туралы
түсінігі байқарлықтай өзгерістерге ұшыраған сәтте ... ... ... ... ... жету әдістері туралы ойларын білу
маңызды. 24,6 пайыз жастардың көзқарасы бойынша ... ... ... ... ... ... алғы шарттары болып табылады. Екінші
басты жетістікке ... ... ... 13,8 ... ... ... ... Қажетті байланыстар және тума-туыстар
жақсы өмір сүру ... ... ... ... әсер ... ... жету әдістерінің рейтингісінде үшінші орында тұр (13,4 пайыз),
12,5 пайыз – ақша қаражатының ... 9,4 ... үшін ... ... ... ... 7,1 пайыз үшін «қажымай еңбек ету» екенін алға
тартады. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... (35,3 пайыз), өмірде өз орнын табудың қолайлы жағдайлары мен
мүмкіндіктері ... бола ... (31,3 ... ... ... ... сақтап қалу мүмкіндіктері өсуде (37,9 ... ... ... әлемдік өркениеттің мәдениеті мен құндылықтарына ... ... ... ... (34,8 пайыз). Сұралған жастардың көп ... ... ... ... жастар үшін білім қолжетімді болып отыр ... ... үшін жаңа және ... ... ... ашу, ... ... кеңейту -
тығырықтан шығудың нақты жолдарының ... ... ... да ... ... ... 36,2 ... сұралған жастар
кәсіпкерлікті дамытуда проблеманың бар екендігін көрсетсе, 20,1 ... туу ... ... дамуы үшін жағдай
жасалып, оларды ... ... ... бағытталған жұмыс жүргізіліп
жатқандығын көрсетеді. Бұл бағыттағы жұмыста жастарды кәсіпкерлік негізде
оқыту бойынша қызметтер ... ... ... ... Жалпы алғанда
ұсынылған бағдарламаға сәйкес бұл бағыттағы ... ... ... ... ... сараптау және баға беруді, сонымен
бірге, кәсіпкерліктің негіздерін үйрету бойынша кешенді ... ... ... - ... әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... ... қажет.
Жас адамдардың көпшілігі (38,8 пайыз), егер мемлекет тарапынан кәсіпкерлігі
үшін жеңілдіктер мен ... ... ... өз жеке ... ... ... Осы ... қазіргі жағдайда қызмет ететін
барлық бизнесті ұйымдастырушы ... ... ... 30,8 пайыз
дайындығын білдірсе, тек 19,6 пайызы «жоқ» деген жауап қайтарды. Жұмыспен
қамту орталықтары жанында ... мен ... бос ... ... ... ... ... үнемі жаңартылып отырады. Еңбек рыногында
сұранысқа ие мамандық және кәсіптер бойынша жас ... ... мен ... ... ... жұмыстары жүзеге асырылады. Әлеуметтік
зерттеудің ... ... 34,4 ... ғана ... кәсіптік білім
алуға қол жеткізудің басты себебі таңдалған ... ... ... ... үшін ... жетімсіздігі болып отыр. Бұған қоса, 23,7 ... ... ... ... қол ... ... ... бірі - жоғары оқу
орындарына түсушілер үшін конкурс ... ... ... табылады.
Студенттер әрқашан да қоғамның ең ойлы, энергиялы, жаңашыл бөлігі болып
табылады. Әрине, бұл мемлекеттік-саяси, ... және ... ... ... ... Сонымен қатар, студент жастар қоғамның әлеуметтік
сезімтал бөлігі болып табылады.
Облыс бойынша 2005 жылдың 1 ... 26947 ... ... ... ... ... ... 14,3 пайызы. Олардың 70,2 пайызы (18915 адам) облыс
жоғары оқу орындарында (сонымен қатар филиалдарында), 25,3 ... ... ... және 4,6 ... (1201) ... мектептерде оқиды. Бұл
санатқа қатысты туындаған проблемаларға оқу және ... ... ... оқу ... тұрғын үймен қамтамасыз етуі, жеңілдетілген
медициналық қызмет көрсету, жас отбасыларын, жетім балалар қатарынан шыққан
студенттерді және ... ... ... ... әлеуметтік
қорғау, дарынды студенттерді қолдау, олардың құқықтық қорғалуы, ... ... және ... ... ... ... ... жатақханада
тұратын жастармен атқарылатын жұмыстарға көңіл бөлуді қажет етеді. ... ... және орта оқу ... ... 2 мыңға жуық
студенттер тұратын 8 жатақхана қызмет етеді. Студент жастар қозғалысының
белсенділігін ... ... беру ... ... студенттердің жұмыспен
қамтылуы және студенттік құрылыс жасақтарының жұмысын жандандыру, жастардың
бос уақытын, шығармашылығын және студенттік өзін-өзі басқаруын ұйымдастыру,
студенттердің ... және ... ... ... ... ... ... мақсатында «Қазақстан студенттер Альянсы»
республикалық қозғалысы ... ... ... ... оқу орнында оның
өкілдері қызмет ... 2005 ... ... ... ... филиалымен
студенттер үшін «Қалай тұрасың, студент?», «Сессия-1 операциясы», «Жастар –
Қазақстанның болашағы!», «Бұл ... ... атты кең ... өткізілді.
Жастар болашақ мамандығын таңдауда ең алдымен оның ... ... ... ... ... ... басты критериіне мыналар
жатады: 18,8 пайызы – жоғары емес, бірақ тұрақты жалақы және ертеңгі күнге
сенімділік, 17,0 ... көп ... ... ... табыс табу, 15,6 пайызы
қамтамасыз етілген және тыныш өмір сүру, 10,7 – ... ... ... ...... ... жетістікке жету, 5,4 пайызы - әрдайым өзін-өзі
дамыту ... бар ... 4,9 ... - өз ісінің болуы, 4,0 пайызы ... ... болу және тек 2,2 ... ... өсу мүмкіндіктерін
атайды. 2003-2005 жылдардағы статистикалық мәліметтер 14 пен 29 ... ... ... ... ... көрсетеді. Осылайша 2003
жылмен салыстырғанда 2004 жылы жасалған қылмыс саны 7,2 пайызға өскен ... – 125, 2004 жылы - 134 ... ... ... осы жылдың 9 айы ішінде
облыс жастары 111 қылмыс жасаған немесе алдыңғы 2004 ... ... ... ... ... ... 14 пен 29 жас аралығындағы жастардың
жасаған қылмыстарын жекелей қараған кезде, олардың ішінде ... ... ... ... саны өскені байқалады. Қызылорда ... ішкі ... ... мәліметтері бойынша 2003 жылмен салыстырғанда 2004
жылы жастар жасаған ауыр қылмыстардың саны 20,8 ... ал ... ... ... өсіп ... ... ... қылмыс жасаудың негізгі себебі-
жасөспірімдердің құқықтық санасы төмендігі мен ... ... ... ... ... ... аз
қамсыздандырылған отбасыларынан шыққан жасөспірімдерді қамтуға мүмкіндігі
бар аула клубтарының, бос ... ... ... санының аздығы, ақылы
спорт секцияларының және басқа үйірмелердің қолжетімсіздігі болып табылады.
Облыстағы ... ... ... өсуінің негізгі тетігі салауатты өмір
салтын қалыптастыру және спорттың көпшілік арасында ... ... ... дене тәрбиесі және спорт басқармасының мәліметтері бойынша қазіргі
таңда 27204 жас адам немесе барлық жастар санының 14,4 ... ... ... айналысады. Спортпен айналысатын 81,9 пайыз жастардың басым
көпшілігі мектеп, интернат және БЖСМ оқушыларын құрайды. Және ... ... ... - 1,7 ... ... ... – 2,2 пайыз және
кәсіби мектептердің оқушылары – 4,2 пайызды құрап отыр.
Соңғы кезде ... ... ... жасақталуы және материалдық-
техникалық жағдайы біршама жақсарды.
Осылайша, қазіргі таңда 3 спорт нысанының құрылысы ... ... (2 ... ... шеткі жағында және 1 нысан құрылысы Жалағаш ауданында)
және 2 спорт нысаны қайта жөндеуден өткізілуде ... ... ... және ... қаласындағы спорт мектебі). Облыстағы спорттың ... мен ... ... ... байқауға болады. Тек 2005
жылдың басынан бері әлем чемпионатының 1 жеңімпазы және 4 ... ... ... ... ... ... кезде жастар арасында туберкулез
ауруларымен ауыратындар санының ... ... ... ... ... ұсынған статистикалық мәліметтеріне қарасақ: 2000 жылмен
салыстырғанда 2005 жылы диспансерлік есепте ... ... саны ... ... ... отыр. Қоғамның ерекше назарын қажет ететін аурулар
ішінде туберкулез дертіне шалдыққандар саны ... ... ... ... ... 2005 жылы бұл ... есепте тұрғандар саны 226,2
пайызға ... ... ... ... ... жыныстық жолмен берілетін аурулардың санының
азаю тенденциясы байқалады. Осылайша, 2000 жылмен салыстырғанда, 2001 ... ... саны 30,3 ... 2002 жылы 32,2 ... 2003 жылы ... 2004 жылы 44,1 пайызға және 2005 жылы 70,7 пайызға азайғанын
көрсетті (2005 ... 8 айы ... ... бойынша берілген
мәліметтерге сәйкес). 2005 жылы нашақорлыққа ... ... ... 14 пен 29 жас ... жастар саны 2000 жылдың
мәліметтерімен салыстырғанда 4 пайызға ... ... ... ... ... көбейген
тенденциясы байқалады. Егер 2000 жылы осы диагнозбен есепте тұрғандар 22
мың ... ... ал 2005 жылы ... саны 377,2 ... ... ... аурулар санының өсуі келешек ұрпақтың денсаулығы ... ... Осы ... жағдайдың күрт өзгеруі ерекше күш-
жігерді, әр түрлі аурулардың алдын-алуды және салауатты өмір салтын ... ... ... Осы ретте жастар арасында туындап отырған маңызды
сұрақтардың қатарына демографиялық саясаттың пәрменділігін күшейту және
неке-отбасылық ... ... ... ... ... жас ... арасындағы некелік –
отбасылық қатынастардың тұрақты болмауы басты мәселе ... ... ... ... мәліметте: 2004 жылы облыс бойынша жас
отбасылардың ажырасуы 16,2 ... ... Бұл ... ... ... 1/6 ... ... жағдайларда ажырасудың негізгі себебі - жұмыссыздық, ... мен ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және басқа
да тұрмыстық проблемалардың белең алуы.
Жоғарыда атап ... ... ... теріс әсерлі
тенденцияның қалыптасуы жас отбасылар үшін қолайсыз жағдай туғызуда. Ол
ажырасулар ... ... әсер ... ... ... нашарлатады. ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалық қасиетіне қатысты
мәселе болғандықтан, отбасын сақтап қалудың да талай жолдары ... ... жөн. Заң ... да ажырасуға арыз берген ерлі зайыптылардың бұл
ниеттерінен қайтаруға бағытталған бір ай ... ... ... ... ... ... ажырасқанша асықпай үйленіп, өмір
бақи бақытты ғұмыр кешкен артық емес пе? ... ... ... бір-бірін
толық білмей асығып үйленіпсалады. Жаңа үйленген екі жас ... ... ... жетік қарамайды. Сондықтан отбасындағы байланыс
әлсіреп, ажырасуға мәжбүр болады. Ал бірін-бірі толық сынап, түсіністікпен
қарап өз ... ... ... ... ... адамдар
арасында махаббат пен қатар өзара түсініспеншілік, қамқорлық, төзімділік,
шыдамдылық, адамгершілік қасиеттері қажет. Осы ... мол ... ... ... ... болады.
Қазақстан Республикасының 2004-2005 жылдардағы неке мен ажырасудың жалпы
коэффициенттері.
|Облыс бойынша |Неке саны 2004-2005 ... ... |7,23 |7,59 |2,18 ... |7,71 |8,18 |1,71 ... |8,91 |9,91 |1,63 ... Қазақстан |7,22 |7,73 |1,96 ... |7,61 |7,92 |1,38 ... |7,65 |8,43 |2,76 ... |6,26 |6,63 |2,45 ... |8,53 |8,41 |1,23 ... |9,37 |10,49 |2,29 ... |7,84 |7,73 |0,90 ... | | | ... |7,13 |7,87 |2,99 ... |6,50 |7,57 |2,30 ... | | | ... |7,98 |8,63 |2,13 ... ... ... бойынша жылына 130 мыңға жуық жасанды түсік
жасалынса, соның 10% жасы 18 – ге ... ... ... ... Дәл осы
мәселеге байланысты әйелдер өлімі де азаймай отыр. Мәселен 2005 ... 17 әйел көз ... ... ... ... ... және
құқық колледжінде «Жанұяны жоспарлау» тақырыбында өткен кездесуде
айтылды. ... ... ... жолмен жұғатын 25 - тен астам ... бар. ... ... жылдары қыздар арасында жыныс жолдарының
қабынуы етеккір ... ... және ... ... ... ... Отбасы істері және гендерлік саясат ... ... ... ... ... ... ... жылғы көрсеткіш деректері Қазақстанда 3 жарым миллион отбасы бар.
Оның әрқайсысы орташа мөлшермен 4 ... ... ... ... ... қалалық отбасы- 3,6 кісіден тұрады. Әйелдердің 56, ерлердің ... жұп ... ... ... Некелесіп, отау тігетін жас ұлғайып
барады. Кейінгі жылдары ол әйелдерде орта есеппен 24, ерлерде 26,9 жасқа
жетті. ... ... ... ... ... ... Стратегиясы бойынша келешекте мынадай міндеттер жүзеге ... Неке ... ...... нығайту және отбасының мәртебесін
көтеру жөніндегі заңнаманы жетілдіру. Балалары бар отбасыларына,
соның ішінде көпбалалы отбасыларына әлеуметтік ... ... ... база ... Неке мен ... ... және ... негіздерін
күшейтетін озық отбасылық, этномәдени дәстүрді ... ... ... және ... ... ... іске
асыруына жағдай жасап, өмір сүру сапасын жоғарылату;
• Неке отбасы қатысындағы және бала тәрбиелеудегі ... ... ... мен ... іс ... ... ... шығу және жаңа жағдайға әлеуметтік – психологиялық
тұрғыдан бейімделуде отбасыларына мамандандырылған ... ... ... ... ... және неке институтының перспективасымен бағыттарын
айқындап, ұлттық дәстүрлер мен ... ... ... ... ... жан-жақты зерттеу. Соның негізінде ... ... ... ... ... ... салалардың мамандарын тарта отырып, бұқаралық ақпарат
құралдарында неке және ... ... ... хабарлар
ұйымдастыру мүмкіндігін қарастыру;
• Әр түрлі жас топтардағы жалғызбасты азаматтардың танысу
клубтарының және ... ... ... желісін дамыту.
• Бала асырап алу рәсімін оңайлату және бала асырап алудың
халықаралық проблемаларын шешу;
• Отбасына әлеуметтік қолдау ... ... ... ... ата-аналарға, кәмелетке толмаған балалары бар
отбасыларына жеңілдіктер беру;
• Отбасындағы міндеттердің тең бөлінуіне және емшекте баласы бар
аналарға жұмыс беруге ынталандыратын ... ... ... мен жоғарғы оқу орындарында «Отбасындағы гендерлік
теңдік» туралы оқыту жолын қарастыру;
Отбасы – бала ... ... ... Адамның бақыты отбасына
байланысты. Әлемге әйгілі ғұламалар мен ақындардың ата-ана ... ... ... тебірене айтпағаны, жазбағаны аз деуге болады.
Оларға қалған асыл сөз ... ... ... ... көзі,
махаббаттың шуақ күні, мейірімнің кәусар бұлағы – Ананы ардақтамайтын ... ... ... нәрі – ана ... ... байырғы ұғымында баланың
Ана алдында парызын өтеу «Ана сүтін ақтау» деп аталады. Оның ... ... ... ... Меккеге үш рет арқалап апарып келсең де. өтей алмайсың»,-
деп түсіндіреді Біздің ше Мұхтар ... «Ел ... ... ... ... ... ... мән жатыр. Отбасы, ошақ қасындағықауымдастық пен
қоғамдағы өмірдің мәні мен сәні, ... мен ... ... ... ... әдебі мен ізгілігіне, инабаты мен ... мен ар – ... ... ... ... ... жарына
арнаған бір өлеңінде: «Отбасы шағын мемлекет, Мен-президент, сен-примьер»,
- дегені бар. Шынында, отбасы – ол да бір ... ... Әр ... тән ... мен ... ... сыртқы және ішкі саясаты, басқару
тәртібі мен міндеті – қызметі, кіріс - шығыс ... ... ... ... т.б. ... ... әр ... болмыс – тіршілігінің де
соған ұқсас жақтары бар, оның жаратылысы да басшылық пен ... ... ... ... ...... ... дегеннің мәнісі
де осында.
Отбасы құруда ең бастысы – ... өз ... ... өмірдің ащы-
тұщысын, ыстық-суығын тең бөлісе алатын, философ айтқандай, өз еркімен
«құқығының жартысын ... ... екі есе ... ... жар ... ... Күйеу жақсы қалыңдыққа лайық, отағасылық міндетті ойдағыдай
атқаруға жан-нақты әзірленген білімді, білікті , шаруашылыққа икемді, епті
болуға ... Қыз бала ... ... аясында бұлғақтаған дәуренін
қалдырып, басқа бір елге келін боп түсіп, келіншек атанады. Өз ... үй мен ... ... ... түтін түтетеді, ана болып өмірге
перзент әкеледі. Жар ... ана болу ... әрі ... ... өзіне
өмірлік жолдас, жар таңдауға ерекше жауапкершілікпен ... ... бұл ... ойлыққа, ұшқалақтыққа, орынсыз тәуекелге жол беру өте қауіпті.Өмір
гүлінің жапырағына құрт ... үсік бір ... соң, ... ... ... жоқ, оған көз жасы да, басқа да көмектеспейді. Олай болмас үшін ... ... бой ... ... дәрежеде өмір тәжірибесіне ие болуы жөн.
«Әйел жолы –жіңішке», «Қызға қырық ... тыю» ... ... халықтық
тәлімгерлік талаптардың мәнін түсініп қана қоймай, одан ... ... ... алуы ... Көне замандағы «Кама Сутра» деген ... өнер мен ... 64 ... ... ... ... айтылған. Қыз
бала - келешек отбасының анасы. Ол өз өмірінің ... ... ... және оған ие ... ұрпақты өмірге әкеледі. «Ұл тәрбиелеген -
әскерді тәрбиелейді, қыз ...... ... ... ... ... негізгі сұрақ боп туындайтын дүние ... ... адам ... мен ... ... кезеңінде ол
өте зор әсер етеді. ... ... ... тірі ағзалардың ұрпақ
қалдыруы және олардың тұқымқуалаушылық морфологиялық түрлерінің ... ... зат ... жеке дара дамуы қасиеттері айқындалды.
Тұқымқуалаушылық – тұқымқуалау нәтижесінде жүреді, және сыртқы ортаға
қатыссыз әртүрлі қатарлары бар: әркелкі генотип ... і ... ... ... ... ... фенотип (5,с 131). Генотип – бұл
күрделі тұқымқуалаушылық ... ... ... жүз ... тұқымқуалаушылық сұрағына өз
ойын былай жеткізген: «Тұқымқуалаушылық адам ... ... рөл ... ... бұл ... әсерден де күшті. Тұқымқуалау заңдылығы әркімді
нақтылыққа және өзінің іс-әрекетіне ұқыпты ... ... ... ... профессор Д.В.Попов тұқымқуалаушылық ұғымды кеңейтіп,
жанды, рухани фактор енгізді. Оның ойынша дәл осы ... ... ... ... ... ... ... маманы бас дәрігер К.В.Зорин «Қазіргі генетиканың
және медицинаның көзқарасы ... ... ... күнәсі»атты өз жұмысының
нәтижесінде айтқандай «жастардың жоспарсыз, ерте жыныстық қатынасқа баруы –
олардың психикасымен ... ... ... ... ... ... шалдығуына әкеліп соғады. Мамандарға жыныстық жолмен
берілетін аурулардың 30-дан астам түрі белгілі. Олардың ішінде қан ...... В және С, ... оның ... стадиясы СПИД,
кейбір ісік аурулары және т.б.
Зерттелген және ғылыми дәлелденген физиологиялық ... ... ... ... туындауы жүріс-тұрыстың өзгеруі нен екендігі.
Мысалыға, әйелде 7-ден ... ер ... ... ... болған болса,
және де ол ешқандай ауру жұқтырмаған жағдайдың өзінде геникологтар ешқандай
тексерусіз оған жатырдың созылмалы ... ... ... қояды. Дұрыс
жыныстық қатынастың болмауы нәтижесінде ісіктер пайда болады. ... 15 % -ға жуық адам ... және ... Туыс ... ... салдарынан бала қанының бұзылуына әкеліп соғады. Бұл ғылыми
дәлелденген. Мұндай отбасылардың жақындасудың ... ... ... кем ... ... ... ... Қандар араласып
біртүрлі ұқсас ақаулы қасиеттері бар ... ... ... бала ... ... қаншама алыс болса, соншама ауру бала табу ... Үш ... ... бар ... ... – 8%, екі ... – 17,5 %, одан да жақын туыстығы болса -50%. Социологиялық сараптама
бойынша Ресей ... ... 30%-ға ... ... қатынасқа 14-
15 жас аралығында түседі екен. Әрбір 5-ші жасөспірім қыз ... ұл ... ... ... түскен адамын білмейді.
К.П.Климовтың пікірінше ерте даму – бұл табиғи процесс және де жер бетінде
мыңдаған жылдар бойы ... бұл ... ... ... бір ... даму ... 3 кезеңнен тұрады:
1. Жыныстық ерте даму;
2. Психикалы аурулар;
3. Тума ақаулар;
1934 жылы Сталин ... заң ... ... яғни ... ... 1936 жылы ... ... заңды әлеуметтік түрде тәртіп бұзушылық деген
шешім қабылдаған. Онымен қоса тәнін сатушыларға да рұқсат ... ... ... ... ... сапалы ел туындаған. Отбасы мықты, берік
бола бастаған.
Пайдаланылған ... ... Н.Ә. ... ... ... ... ... және әл-аухатының артуы» атты Жолдауы.
Алматы: «Білім». 1998. -66 бет.
2. Капустин М.Я. Образование и ... ... ... ... Правительства РК от 30.06.1999 г. №905 ... ...... ... ... ... 1999.
4. Арғынбаев Х.А. «Қазақ халқындағы семья және ... ... ... ... ... А.Ж. ... семьи на брачных отношениях в Казахстане. А-
А, 1971. -179 с.
6. ... Н.Ә. ... мен ... ... ... экономикасына // Егемен Қазақстан 2006 ж. 27 мамыр.
7. Арғынбаев Х. Қазақ отбасы. – Алматы: Қайнар. 1996. -288 ... ... Б.Л. ... ... ... ... өмір
салтын қалыптастыруға даярлау: пед.ғыл.канд.дис.автореф. – А.-
26.12.2003. – ... ... ... ... А.Бейсенбаева. Оқушылардың
тұлғалық қасиеттерін дамытудың педагогикалық негіздері. – Алматы:
Білім, 2001-224б.
10. Қазақстан Республикасы Азаматтарының жаңа әлеуметтік-экономикалық
мінез-құлқын қалыптастыру тұжырымдамасы. Алматы. Қазақстан, 1998-
40б.
11. Дүйсембінова Р.Қ. ... ... ... процесіне
ендіру ғылыми тұжырымдамасы. – Алматы: Қазақстан, 1996. -31 бет.
12. «Отбасы және ... 2007 ж. №5 2-14 ... ... КZ» 2006 ж. 9 ... 7 бет.
14. «Қазақстан Zaman» 2006 ж. 4 тамыз, 7 бет.
15. К.В.Ельницкий. Тәрбие ... ... ... ... пресса, 2004-192 бет.
16. К.В.Зорин «Грехи молодости или здоровье семьи» - 2004-111 с.
17. Д.В.Попов «Жизнь человека до ... ... ... - 97 ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биологиялық препараттарға қойылатын талаптар11 бет
Дзюдошы – студенттердің дене қасиеттерін жетілдіру әдістері56 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. организмдердің индикаторлық мәні4 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет
Жасанды былғары жасау процессінде қолданылатын әдістер6 бет
Нарық жағдайында өндірісті ғылыми-техникалық дайындаудың мазмұны мен міндеті27 бет
Қазақстан Республикасы бойынша жайылым мен шабындық жерлердің жағдайы,көлемі,өнімділігі.25 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь