Қазақ тілі сабақтарында бастауыш сынып оқушыларын байланыстырып сөйлеуге үйрету әдістемесі

2.1. Мәтінмен жұмыс байланыстырып сөйлеуге үйретудің негізгі құралы ретінде
2.2. Бастауыш сынып оқушыларын байланыстырып сөйлеуге үйретуде қолданылатын әдіс . тәсілдер
Эксперимент және оның қорытындысы.
Анықтау эксперименті.
Мәндес сөздер арқылы түсіндіру.
Қарсы мәндес сөздерді түсіндіру.
II . тарау бойынша тұжырымдама
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиетттер тізімі.
Жазу жұмысын мақсатқа сай ұйымдастыру оқушылардың лингвистикалық алған білімін қолдана білуге, өз ойын жеткізуде сөйлемдер мен сөздерді орынды пайдаланып, байланыстырып сөйлеу икемділіктері мен дағдыларын қалыптастырады.
Оқу бағдарламасында байланыстырып сөйлеу жұмысына «Мазмұндамалар мен шығармалардың тілдік жазу – сөздерді таңдап, дұрыс қолдану, сөз тіркестері мен сөйлемдерді дұрыс құра білу әрбір сыныпта жетілдіріліп отырылады», – деп көрсетеді.
Қазақ тілі сабағында жүргізілетін байланыстырып сөйлеу жұмысында оқушылардың ауызша және жазбаша сөздік қорларын молайтып, сауаттылығын арттыру мен жазбаша мәтін құрауға дағдыландыру үшін оқушылардың мынадай икемділіктері мен дағдылары қалыптастырылады:
1. Мәтіннің мазмұнын, көлемін анықтау;
2. Мәтінді түсініп оқи біліп, мазмұнын игеру;
3. Мәтіннің тақырыбын нақты белгілеп, материал жинақтап, әңгімелей білу;
4. Жазба жұмысының тақырыбына лайықты өз көзқарасын, ойын білдіріп, жаңа пікір қосуға баулу;
5. Жазба жұмыстарды баяндау, суреттеуге машықтандыру;
6. Жазылған жұмыстарды өңдеу, толықтыру;
7. Сауатты сөйлеп, қатесіз жазуға баулу.
1. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. - Астана, 2005ж.
2. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы. ∕∕ Қазақстан жоғары мектебі, №1, – 10б.
3. Назарбаев Н.Ә. Жаңа кезең – жаңа экономика ∕∕ Егеменді Қазақстан, 2004, 16 желтоқсан, 16б.
4. Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары. Жалпы бастауыш білім.- Алматы: РОНД, 2003ж.
5. Жалпы білім беретін мектептің оқу бағдарламалар (1-4 сыныптар). Алматы, Республикалық баспа кабинеті.1997ж.
II. Диссертациялар.
6. Рахметова С. Бастауыш класс оқушыларының тілін дамытудың ғылыми – әдістемелік негіздері ( ауызша және жазбаша тіл дамыту әдістемесі ). Пед.ғыл.докт.дис. Алматы, 1997ж.
7. Әбдікәрімова Т.М. Бастауыш сыныпта текст арқылы ауызша тіл дамыту. Алматы, Пед.ғыл.канд.дис. 1992– 165б
8. Бозжанова К. Қазақ бастауыш мектептерінде 1-3 класс оқушыларының оқу дағдыларын қалыптастыру. Пед.ғыл.канд.дис. Алматы, 1973ж.
9. Жұмабаева Ә.Е. Бастауыш мектеп сауат ашу кезеңінде жүргізілетін тіл дамыту жұмыстарының әдістемесі. Пед.ғыл.канд.дис. Алматы:1998ж.
10. Жаппаров А. Қазақ тілін оқыту арқылы тіл дамытудың әдіснамалық және әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.док.дис, 2004 – 139 б.
11. Қабатай Б.Т. Ана тілі сабақтарында оқушыларды шығармашылыққа баулу әдістемесі. Пед.ғыл.канд.дис. Алматы, 2005ж.
12. Мамедов М.К. Пути развития речи учащихся в связи с уроками чтения. 2 кл. Баку -196. (автореф. дис. кан. пед. наук).
13. Жапбарова Г.А. Оқушылардың жазбаша тілін дамыту жолдары: теориялық және әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.канд.дис.Шымкент 2006
14. Тұрмаханова С.Ә. Оқушылардың сөздік қорын байытудың теориялық, әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.канд.дис, Алматы, 2006ж.
15. Пәзіл Ә.Ә. Оқушылардың ауызша сөйлеу қабілетін дамытудың ғылыми-әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.канд.дис, Алматы, 2005 ж.
16. Мұқамбетқалиев М. Оқу мәтіндері арқылы қазақ тілін үйрету әдістемесі. Пед.ғыл.канд.дис, Алматы 2003ж.
17. Полосухина В.Н. Развития речи детей шести летнего возраста в условиях школьного обучения. П.к.д.Москва 1985г.
18. Мальцева Е.В. Недастотка речи у детей с задержкой психического развития младщего школьного возроста, П.к.д. Москва 1991г.
19. Әбілдина С.Қ. Қазақ халқының ауызекі шығармашылығы арқылы бастауыш сынып оқушыларын адамгершілікке тәрбиелеуге болашақ мұғалімдердің даярлығын қалыптастыру. Пед.ғыл.канд.дис, Қарағанды, 1999,165б.
20. Тойбазарова Н. Бастауыш мектепте қазақ тілін дамыта оқыту арқылы морфологиялық ұғымдар қалыптастыру әдістемесі. Пед.ғыл.канд.дис, Алматы, 2006ж.
III. Оқулықтар және мақалалар.
21. Жұмабаев М. Педагогика, Алматы: 1991ж.
22. Байтұрсынов А. ∕∕ Тіл тағылымы.- Алматы: Ана тілі, 1992ж.
23. Шонанұлы Т. Тіл дамыту. – Алматы; Қазақстан, 1931-1932ж.
24. Бегалиев Ғ. Бастауыш мектепте қазақ тілі методикасының мәселелері. Алматы, 1950ж.
25. Бегалиев Ғ, Жиенбаев С т.б. Бастауыш мектепте қазақ тілінің әдісі. Алматы: Қазақстан, 1935ж.
26. Жиенбаев С. Қазақ тілінің методикасы. Алматы, 1946ж.
27. Жиенбаев С. Бастауыш мектепте кітап оқыту методикасы. Алматы: ҚМПБ 1939ж.
28. Жиенбаев С. Жаттығу. Емле. Тіл дамыту.( 1-2 кластарға арналған жаттығулар жинағы ). Алматы, 1942 – 1946ж.
29. Сарыбаев Ш. Қазақ тілі методикасының кейбір мәселелері. Алматы: 1956ж.
30. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту методикасы. Алматы- 2001ж.
31. Әміров Р.С. 1- класта қазақ тілін оқыту. Алматы: Қазақстан, 1962ж.
32. Әміров Р, Бозжанова К. Бастауыш мектеп қазақ тілін оқыту. Алматы -1964ж.
33. Әбдікәрімова Т.М. Бастауыш мектепте текспен жұмыс істеудің әдістемесі. Алматы: Қазақ университеті, 1993ж.
34. Балақаев М.., Қордабаев Т. Қазіргі қазақ тілі грамматикасы. Алматы: ҚМОПБ, 1962ж.
35. Балақаев М.., және т.б. Қазақ тілінің стилистикасы. Алматы, 1966.ж
36. Балақаев М.., Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп 1989ж.
37. Құлмағамбетова Б. және т.б. Қазақ тілі сабақтарында тіл дамыту. Алматы: РОМК, 1992ж.
38. Уәйісова Г.И. Бастауыш кластарда морфологиялық ұғымдарды оқыту. Алматы: Рауан, 1994 ж.
39. Қазыбаев С. Бастауыш кластарда қазақ тілін оқыту.Алматы: Мектеп, 1985ж.
40. Занков А.В. Избранные педагогические труды. Москва: 1990г.
41. Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения. Москва: Педагогика, 1986 г.
42. Бабанский Ю.К. Педагогика. Просвещение. Москва,1998г.
43. Жұмабаев М. Педагогика. Алматы, 1990ж.
44. Подласый И.Т. Педагогика. Москва, 1996г.
45. Бержанов Қ, Мусин С. Педагогика тарихы. Алматы, 1984ж.
46. Сабыров Т.С. Оқыту теориясының негіздері. Алматы,1993ж.
47. Амонашвили Ш.А. Алты жастан мектепке.∕∕ Бастауыш мектеп, 1989,№9 – 14 -15 б.
48. Мұқанов М. Жас және педагогикалық психология. Алматы, 1989 ж.
49. Қоянбаев Р.М, Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. Астана,1998ж.
50. Қоянбаев Р.М. Қысқаша педагогикалық сөздік. Алматы, 1999ж.
51. Жарықбаев Қ. Психология. Алматы: Білім, 1993 ж.
52. Аханов Қ. Тіл білімінің негіздері. Алматы: Санат, 1993ж.
53. Жұмажанова Т. Кластан тыс оқу сабағында тіл дамыту. Алматы, Рауан баспасы 1992ж.
54. Ушинский К.Д. Собрание сочинении. Москва: 2 том 1948 – 656 стр.
55. Быкова Л.Н. Развития связной речи глухих учащихся начальних классов. Москва.Просвещение, 1989г.
56. Ладыженская Т.А. Речь,речь,речь. Москва. Педагогика.1990г.
57. Ладыженская Т.А. Речевые секреты. Москва. Просвещение 1992г.
58. Ладыженская Т.А. Система работы по развитие связной устной речи учащихся. Москва.Педагогика, 1974г
59. Ладыженская Т.А, Баранов М.Т. Особенности языка ученических изложений в связанной речи. Москва. Педагогика,1965г.
60. Львов М.Р. Речь младщих школьников и пути её развития. Москва. Просвещение, 1975г.
61. Львов М.Р. Развития речи учащихся хрестоматия.(В начальной школе) Москва. Просвещение,1965г.
62. Львов М.Р. Методика развития речи младщих школьников. Москва. Просвещение,1985г.
63. Титова Н.Ф. Культура речи в начальных обучении. Москва, 1960г.
64. Миртов А.В. Начатки правописания в связи с развитием речи (1,2,3 кл) Кременчуг 1923г.
65. Миртов А.В. Рабочая книга по грамматике и правописанию в связи с развитием речи. Для учащихся 4 года обучения. Москва,1929г.
66. Бархин К.Б. Развития речи в начальной школе. Методическое пособие для учителей. Харков 1934г.
67. Балақаев М., Уәйісова Г.И, Жұмабаева Ә.Е. 3 – cыныпқа арналған қазақ тілі оқулық. Алматы: Атамұра -2005г.
68. Уәйісова Г.И, Әміров Қ, Жұмабаева Ә.Е.
2 сыныпқа арналған қазақ тілі оқулығы. Алматы, Атамұра 2003 ж.
69. Аяпова Ж. Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту. ∕∕ Бастауыш мектеп 2003 №3.
70. Көшімбаев А. Қазақ әдебиетін оқыту методикасы. Алматы, Мектеп, 1969ж.
71. Тәжібайұлы Т. Бастауыш мектеп оқушысының ауызекі сөзі мен жазба сөзінің салыстырмалы анализі. ∕∕ Халық мұғалімі, 1939, № 8 – 18б
72. Шонанұлы Т. Тіл дамыту ∕∕ Жаңа мектеп 1936 №1,11– 17б.
        
        II – ТАРАУ
ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫН ... ... ... ... ... ... ... үйретудің негізгі құралы
ретінде
Жазу жұмысын мақсатқа сай ... ... ... ... қолдана білуге, өз ойын жеткізуде сөйлемдер мен сөздерді
орынды пайдаланып, ... ... ... мен дағдыларын
қалыптастырады.
Оқу бағдарламасында байланыстырып сөйлеу жұмысына «Мазмұндамалар мен
шығармалардың тілдік жазу – ... ... ... ... сөз тіркестері
мен сөйлемдерді дұрыс құра білу әрбір сыныпта ... ... ... ... тілі сабағында ... ... ... жұмысында
оқушылардың ауызша және жазбаша сөздік қорларын ... ... мен ... ... ... дағдыландыру үшін оқушылардың мынадай
икемділіктері мен дағдылары қалыптастырылады:
1. Мәтіннің мазмұнын, ... ... ... ... оқи ... ... ... Мәтіннің тақырыбын нақты белгілеп, материал жинақтап, әңгімелей білу;
4. Жазба жұмысының тақырыбына лайықты өз көзқарасын, ойын білдіріп, жаңа
пікір қосуға баулу;
5. ... ... ... ... ... ... ... өңдеу, толықтыру;
7. Сауатты сөйлеп, қатесіз жазуға баулу.
Мәтін – тек ... ... ... ... ғана ... ... ... жемісі болып табылады. Сондықтан да мәтінді екі жақты тану
үлкен орын алады: ...... ... ...... қарастыру. Кейбір ғалымдар мәтіннің байланысын айтушы сөйлеуімен
байланыстырса, мәтіннің сипатын ... ... ... ... ... психолингвист ғалымдардың “ жазушы – оқушы”
жүйесіндегі ерекшеліктер бойынша пікірлері, қазақ тілін оқыту ... бар ... ... ... мұраларынан көруге болады.
Мәтінді түсіну туралы көрнекті психолог ғалым М.М.Мұқанов ... ... « ... ой бар ма ? ... ... ойы өз ... Сол ойды
қағаз жүзінде түсіргендіктен, бәлкім, текстегі ... біз ой деп ... Егер ... ой болса, текстің өзі адамсыз сөйлей ала ма? Әрине,
сөйлей алмайды. Ендеше, ... ... ой жоқ. Ой ...... ... ... қалуы. Егер тексте ешқандай ой жоқ болса, онда ... ... ... оқып ... алады? – деген сұрақ туады. Тексті оқып
түсіне алатын себебі, текстердің ... ... ... сөйлеушілердің
шарттасқан келісімі сияқты. Сөйтіп, сол келісім нәтижесінде текстегі ойды
бір тілде ... ... ... ... ... мәтін – тіл
бірлігінің барлығы өзінің болмысын, қызметін көрсете алатын ... ... дәл бір ... ... ... ... сәттегі сол мәтінде айтушының немесе
жазушының түпкі ойын барлық сол тілде ... ... ... ... М.М.Мұқановтың пікіріне келісу қиындау, өйткені көп ... ... ...... ... ... ...
сол бірінің ойын жеткізген тілін екіншісі өзінің ... ... ...... тілін оқыту барысында үлкен орын алатын оқыту –нысаны.
Біріншіден, тілден білім ... ... ... ... ... ... ... тұтас мәтін түрінде берілуі де мәтінмен істелетін
жұмыстардың сараланып жүйеленуін қажет етеді. Мәтіннің ... ... ... тіл бірліктерін функционалдық тұрғыдан танып білуге, сол ... ... ... ... ... ... береді. Өйткені,
мәтінде тіл бірліктері (сөз, сөз тіркесі, сөйлем) тегіс қатысады.
Г.Смағұлова өзінің ... ... ... бір ... ... ... ... – тіл жүйесіндегі өзінің мәні мен болмысына ... жай ғана ... ... ... – құрылымдық күрделі тұлға.
Ол грамматикалық, логикалық, байланыстарға негізделген, тиянақты мазмұнға
ие біртұтас қарым–қатынас бірлігі», – деп ... ... ... бойынша жұмыстардың мынадай түрлерін ұсынады:
─ мәтін бойынша ... ... ... ... ... ... ... бөліп, тақырып қойғызу;
─ мәтінге жоспар құрғызу;
─ мәтінмен шығармашылық жұмыс (толықтыру, әңгіме құрастыру ... ... ... мен ... ... ... түрлі өмір, ғылым салаларынан арнайы мәтіндер
кездеседі. Оқушылардың мәтін туралы ... ... үшін оның ... ... ... бастап–ақ беріле бастайды. Мәтіннің азат жолдарға,
күрделі сөйлем тұтастықтарына, сөйлемдерге бөлшектенетіні белгілі. ... ... ... ... ... ... ол ... түрде
ме, ауызекі түрде ме, жекелеген сөздер емес, жекелеген сөйлемдер емес,
логикалық және композициялық жағынан ... ... ... ... ... «Тіл ... еңбегінде «іргелес сөйлемдер», –деген
ерекше термин береді. Бұл термин сөйлеушінің белгілі бір ... ... ... ойын бір сөз, ... бір ... бере ... тек
бірнеше сөйлем болып, тұтас бір ойды бере алатынын дәлелдейді. Сонда, қазақ
тілін оқыту мәселелерін зерттеуде ... ... ... маңызды
тіл бірлігі табиғаты тыс қалмауы керек, – деген ... ... ... үшін ... ... ... ... ертегіні ұсыну
керек:
« Бірақ басын құмырадан кері шығара алмай, әлек ... Егін ... бір әйел ... ... ... ... ... Бұны түлкі көреді
де, жасырын ... ... ... ... сұғып, сүтті ішеді.
(2 сынып,167 жаттығу,1ші азат жолы)
Берілген ертегіде бірнеше сөйлемдер берілген, ... бір ойды ... тұр. ... не? ... – сөйлемдердің орналасуы қате. Ал олардың
әрқайсысының тұтас мағына ... ... ... ... рет ... айтылмақ белгілі ой шығады. Негізгі берілген ертегі мынадай:
«Егін оруға шыққан бір әйел құмырасын сүтімен шөптің ... Бұны ... ... де, ... ... құмыраның ішіне басын сұғып,
сүтті ішеді. Бірақ басын құмырадан кері ... ... әлек ... мысалдар мәтіннің сөйлемнен анағұрлым мол, айқын, ойды кең, тұтас
етіп беру мүмкіндігі ... ... ... ... Мәтіндегі сөз бен
сөздің, сөз тіркесі мен сөз тіркесінің, сөйлем мен ... ... түсу ... ... ... сөйлеу арқылы жүзеге
асады.
Мектепте оқушылардың тілдік құрылымын, ... ... қоры ... ... ... ... ... Мұнда жүйелі жүргізілген жұмыс
міндетті түрде өз нәтижесін береді. Мынадай екі ... ... ... ... ... ... ... екі мәтін ілінеді. Мысалы:
3–сынып оқулығындағы «Ас атасы – нан» мәтіні.
Тапсырма: Төмендегі екі мәтінді салыстырып, қай ... ... ... ... ... ... анықтаңдар.
1– мәтін
Ас атасы – нан.
Бірде Науан әжесіне еріп, егіс даласына келді. Ол шашақты басы иіліп
тұрған бидай сабақтарын көріп ... ... өсіп ... не? – деп ... ... бұл ... ... нан, – деп жауап береді әжесі.
– Нан болса, таба наны ... Таба ... осы ... ... Ал ... ... Тоқаш та осы дәннің ішінде.
– Бауырсақ ше?
– Бауырсақта осы дәнге сыйып тұр, Науанжан.
– Әже, кіп – ... ... ... ... көп нан ... ... тұр? ... Науан таң қалды.
«Ас атасы–нан, нан атасы – дән» деген Науанжан осынша мол ... ... ... ішінде, – деді әжесі.
(М.Төремжанов)
2–мәтін
Ас атасы – нан.
Науан бірде әжесімен егіске келді. Ол ... ... ... ... не? – деп ... ... бұл нан – деді әжесі.
– Нан болса таба нан тоқаш, ... ... – деді ... Осы ... ... бәрі де – деді ... Әже, ... дәнге қалай сыйады?, – деп таң қалды Науан.
– «Ас ... нан ... – деді ... ... ... ... ... қабілеттерін қалыптастырудың
жақсы жолдарына негіз бола ... ... ... ... барысында
оқушы мәтіндегі ойдың қалай ... ... ... ... ... өзі ... отырады. Осындай талдаулар оқушыға
жазушы шеберлігін, ... ... ... ... қордың,
байланыстырып сөйлеудің жетілуінің алатын орны ... ... ... екі ... де ой аяқталған. Бірақ қай мәтіннің беретін ойы
анық, айқын, ашық ... ... ... анық байқалады. 1–мәтін
сөйлемдердің арасына жаңа сөйлемдерді байланыстырып, ой анық ... ... ... ... 2– ... өте жай сөйлемдермен
көрсетілген.
Бұл талдау әдістері оқушылардың мәтін туралы түсінігі нығайып, мәтін
құру ... ... ... шыңдауға жетелейтін қабілеттер
қалыптасуына ықпал етеді. ... ... ... жеткізуі дұрыс. Ол
үшін мағыналық байланыстары жоқ сөйлемдер тобы мен мәтінді салыстырамыз:
Тапсырма: Төменде берілген екі топтағы сөйлемдердің байланыстарына
назар ... Қай ... ой ... ... ой ... ... ... сөйлемдерді байланыстырып тұрған ортақ ой бар? Қайсысында
ой білінбейді?
3. Сонда қай топты «мәтін» деп айта ......... аң. Ол негізінен Азияны мекендейді. Оның көп аулайтын
аңдары – бұғы, жабайы шошқа, ... ... ... ... де ... Бұл жыртқышты көптеген хайуанаттар паркінен көруге болады. Ол үй
мысығына ұқсас.
« Ол кім? Бұл не?» ...... – ол ... аң. ... ағай күй ... ән ... ... құрметтейді. Ескі Ресей Англия емес еді де, ... ... ... емес. 1924жылы Шалқар қаласынан Әли Құрманов келді.
Бұл талдаудың қорытындысында оқушылармен бірге мынадай ереже шығарылады:
Кез ... ... тобы ... ... алмайды». Себебі, мәтіндегі
сөйлемдерде байланыс болуы керек. Ой бірден екі ... даму ... ... ... ортақ бір тақырып бойынша байланысуы керек.
Соңынан ... ... ... ... ... ... беріледі:
1. Оқушыларға қысқаша шығарма жазғызып, оларды бір–бірінен тексерту.
Мәтін құрудағы ... ... ... ... ... ... де білімін, қабілетін жетілдіре түседі;
2. Мәтіндегі сөйлемдердің орындарын ауыстырып, ... ... ... ... ... ... ойды анықта;
4. Мәтінге тақырып қой;
5. Мәтіннің жоспарын құрастыр.
Мұғалім мәтіннің белгілерін өзі оқып таныстырады:
1. Мәтінде бірден көп сөйлемдер тобы болады.
2. Ол ... ... ... ... ... Ол сөйлемдердің тақырыбы бір болады.
4. Сөйлемдердің орын тәртібі де мағынаның ... ... ... ... ... бірі мен екіншісі айтпақ ойды
дамыта түсіп байланыстырып отырады.
Осындай таныстырудан соң, мұғалім «Мәтін» мен «Сөйлемді» ... ... Бұл ... ... ... ... соң, «сөйлем» тақырыбы
келетінін айта келіп, ... ... не ... еске ... алады.
Сөйлем – аяқталған ойды білдіреді.
1. Сөйлемге мысал:
Менің досым Өзбекстанда тұрады.
2. Мәтінге мысал:
Менің досым Өзбекстанда ... Біз хат ... ... Мен оған ... туралы мақтанышпен жазамын. Ділбар ... биыл ... ... асыға күтіп жүрмін.
(3-сынып,139–жаттығу)
Бұл салыстырудан келіп шығатын қорытынды «Мәтіннің құрамы ... ... ... ... ... саны ... ... деп аталмайтынын
ұғындыру да аса маңызды. Осындай жаттығу жұмыстарын жүргізу арқылы бастауыш
сынып оқушыларының білімін бекітіп, ... ... ... ... қолдана білуге қалыптастыру мақсаты орындалады.
Оқушылардың байланыстырып сөйлеуде, көп ... ... ... ... Бұл ... Оқушылардың сөздік қорының кеңдігінен туындап жатады;
2. Көп жағдайда грамматикалық байланысу тәсілдерін дұрыс қолдана
алмауынан ... Ең ... ... ... құрылуы, сақталуы туралы
ұғым қалыптасуынан болады.
Оқушыға ... бір ... ... баланың өмірлік көрген–білген
тәжірибесі анықталады, сол туралы дүниетанымы сол арқылы ... ... қоры ... ... соң, егер баланың осы тақырып туралы айтайын
дегені көп болса, оқушы қайсысын айтарын білмей, ананың басын бір ... ... бір ... ... ... Оның барлығы «мәтін» ... ... ... жататын қателіктер. Мәтін жасауда адам өзінің
ой–санасында іштей жоспар құрып жатады. Ол – ... ... ... ... ... ... өзі белгілі бір дағдыға айналмай, нәтижесінде,
оқушының сөзі шашыраңқы болады.
Сондықтан ... ... құра ... де көп ... аудару керек.
Жоспар дегеніміз – туындаған немесе туындамақ ... ... ... не жазу ... сол ... ойлар жайылып, толығып, дамып
соның нәтижесінде тұтас, толыққанды мәтін жасалады.
Мәтінге жоспар құрғызуда оқушылар ... ... ... деп ... ... амалдар мыналар:
тұтас мәтінді мағыналық бөлшектерге бөлу; негізгі ойды іріктеп, анықтау;
бөлшектерге тақырыпшалар беру; оларды ... ... ... келтіру. Жоспар
құру үшін, сонымен бірге жоспардың түрлерін де тану керек. Олар:
... ... ... ... өзі жай ... күрделі жоспар,
кеңейтілген жоспар болып бөлінеді;
– сурет арқылы жоспар құру;
– танымдық жоспар ... ... құру ... ... ой ... ... мәтіндегі берілген материалдың мазмұнындағы түйінді ой мен ... ... ала ма, ол ... қалай өтіледі, ойлау қызметі қаншалықты өсіп
–жетіледі, жазушы адамның тілдік қызметінің нәтижесі ... ... ... ... ... шешіледі деген маңызды сұрақтарға мұғалім оқушының
мәтінге жоспар құру қызметінен, соның нәтижесінен жауап ... ... ... нәтижеге жету үшін мұғалім соған жететін баспалдақтарды қалауы тиіс
екендігі есте тұрады.
Жоспар құру – ... да, ... да ... Сабақ үрдісінде
оқушыға ауызша жоспар құрғыза білуге дағдыландыру маңызды. Бұл оқушының
есте сақтау қабілетін, логикалық ... ... ... ... ... бар ... жаңғыртуда тез қорытынды жасай біледі, байланыстырып
сөйлеу ... ... ... ... ... мынадай ерекшеліктері бар:
1. Мәтін түзетін сөйлемдер және олардың өзара ... ... ... Мәтіндегі азат жолдар және олардың тақырып мазмұнына бағыныштылығы;
3. Мәтіннің түрлілігі яғни ... ... ... ... ... ... сөйлеу икемділіктері
мен дағдылары мәтін бойынша дамытылады.
2.2. Бастауыш сынып оқушыларын байланыстырып сөйлеуге үйретуде қолданылатын
әдіс – тәсілдер
“ Мектеп жас ... олар ... өмір ... ... ... ... мейлінше ескере отырып, өсіруге, оқытуға және
тәрбиелеуге тиіс, – делінген “ Жалпы ... ... және ... ... ... ... Қазіргі кездегі қоғам дамуындағы
өзгерістерге байланысты ерекшеліктерінің бірі – ... ... ... Осыған орай, егеменді еліміздің қазіргі алдында тұрған ең ...... жас ... ... өз ... ... ... шығармашылық белсенділігін арттыру.
Жалпы білім беретін мектептерде білім мазмұнын ... ... әдіс – ... ... қолдану – бүгінгі күннің өзекті
мәселелерінің бірі. Себебі, ... ... ... ... ... ... ... бір жолы. Мұғалім сабақ барысында әдістерді,
техникалық құралдарды ... ... ... ... ... ... ... Оқушылардың сауаттылығы мұғалімнің тәжірибесінен, оқыту
мақсатына сәйкес әдіс – тәсілдерді ... ... ... ... ... ... ғұлама ғалымы Жүсіп Баласағұн: «ақылдың көркі –
тіл, тілдің көркі – сөз», – деп ... ... ... ... ... ... кейін бала оқушы болып, онда бірінші сыныптан ... ... ... ... ... тілі ... қоршаған
дүниеге де белгілі бір өзінше көзқарасы пайда болады. Оқушы қалпына түскен
баланың ... ... ... ... ... тілінің дамуына,
осының салдарынан тұлғасының жан–жақты қалыптасуына әсер ... ... ... ... ... тілі» пәнінің орны ерекше.
«Атамұра» баспасы шығарған (Қазақ тілі 2 – сынып, Алматы, 2002) авторлары:
Г.И.Уәйісова, ... ... ... ... он ... ... Тіл және сөйлеу
б) Дыбыс және әріп
в) Мәтін
г) Сөйлем
ғ) Сөз және оның ... Сөз ... Зат ... ... Сын ... Сан есім
«Атамұра» баспасы шығарған (Қазақ тілі 3 – сынып, Алматы, ... ... ... ... жазған оқулық он
бөлімге бөлінген.
а) Тіл және ... ... және ... ... ... ... мүшелері
д) Жалаң және жайылма
е) Қаратпа сөз
ж) Сөз
з) Сөз құрамы
и) Сөз таптары.
Қазақ тілі ... ... оқып ... ... тіл ... ... ... сөйлеудің орны ерекше. Байланыстырып
сөйлеу дегеніміз – логика мен грамматиканың заңы бойынша құрылған, ... ... ... ойды ... және ... ... тұратын біртұтастық. Қазақ тілі сабақтарында оқып үйретудегі
негізгі мақсат – оқушылардың ауызша, жазбаша тіл ... ... ... ... ... баланың сөздік қорын молайту арқылы жүзеге асырылады.
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің негізін қалаушылардың бірі –
Ахмет Байтұрсынов. Оның «Қай әдіс ... ... ... жіктеу түрі» т.б. қазақ тілін оқыту әдістемесіне арналған.
А.Байтұрсынов «Қай әдіс жақсы?» деген еңбегінде ... ... ... ... бала ... дамытуда сөз үйретіп, сөздік қорын молайту
мақсатында өте тиімді әдістер қолданған. А.Байтұрсынов 1912 жылы ... ... атты ... ... тақырыптық топтарға бөліп, әр ... ... ... ... А.Байтұрсынов сөздерді тақырыптарға бөліп
беру тәсілі қазіргі «Әліппе» оқулығында да қолданылады.
Оқушылардың сөз байлығы олар оқитын ... ... ... ... ... ... шығармалардың негізінде жылма–жыл толысып,
қалыптаса түсетіні мәлім. Оқулықтағы мәтіндердің көпшілігі ұлы ... ... ... Оқулықта мақал–мәтелдер, жұмбақтар,
жаңылтпаштар, сурет бойынша ... ... ... ат қой ... да мол. ... ... ... ауызша, жазбаша тілі кедей,
сөйлемдердің құрылысы жағынан жұтаң, өз ойын ... ... ... ... кемшіліктердің түрлі себептері бар: Атап айтқанда, ... ... ... ... ... екіншіден, сөздік қордың жалаңдығы;
үшіншіден, түрлі жолдармен келіп қосылған сөздерді оқушылардың ... ... ... ... ... ... төмендігінен деп
білуге болады. Мысалы: белгілі бір мәтінді оқып біткеннен ... ... бірі ... ... сұрақты тез түсініп, жауабын анық, айқын,
толық етіп қайырады.
Екінші бала сұраққа түсінгенімен, оған өз ... ... ... қиналады
немесе қайтарған жауабы жүйелі болмай шығады. Егер оған ... ... ... ... оның ... ... әлде ... жүйелі, әрі сапалы
болып шығады. Ауызекі сөйлеу дағдылары нашар деп есептелетін оқушының өзіне
сүйемелдеу сұрақтар ... жеке ... ... ... мағыналарын,
мәтінде қолдану мәнін және оларды түрлендіріп, өзінің айтайын ... ... құру ... ... ... ... ... ойыңды тап басып
отырады. Сөйте – сөйте ол оқушыға арнаулы бір мәтінді ... ... ... ... өзі ... сөздік қорына әр сыныпта түрлі жолмен
келіп қосылған сөздер бар да, оларды ... ... ... ... дәрежесінің сапалық айырмашылықтарын байқатады. Ал бұл өзгешелік әр
баланың оқыған, көрген заттарының атын, түр–түсін, ... ... ... ... ... ... есте ... оларды толық қайта жаңғырту ісіне
оқушыларды үйретуші – мектепте бастауыш ... ... Бұны ... ... ... ... ... сөйлеуге үйрету жұмыстарының,
оқушыларға мәтін бойынша жоспар ... ... ... ... ... ... ... құрастыру т.б. көптеген ... ... ... ... ... ... оқушылары сөздердің
мағынасын толық түсінгенде ғана оны ұғымға айналдыра алады және ... ... ... ... ... ... ... қалаған ғалым А.Байтұрсыновтың “жақсы
дерлік те, жаман дерлік те бір әдіс жоқ. ... ... бір ... ... ... белгісі – түрлі әдісті болу; ... көп ... ... ... өзіне сүйенетін қолғабыс нәрсе есебінде ... ... ... ... ... мұғалімнің әдістерді білмеуінің ғана
емес, бүкіл сабақ барысында бір ғана сүреңсіз ... ... ... ... ... бір ғана іс– ... (мысалы, жаттығу жұмыстарын
немесе мұғалімнің монологты сөзі) орындаған ... ... ... ... ... игеру деңгейлері төмендейді. ... ... ... қандай әдіс – тәсілдерді қолданатындығын алдын –
ала ескеруі қажет. Дұрыс іріктелген әдіс тек ... ... ... ... етіп ... сонымен қатар оның шығармашылық ... ... ... орай ... ... ... әдістер тиімді, қай әдісті
қай әдістен ... ... ... ... ...... күннің талабында
өзекті мәселе.
Педагог ғалымдар оқыту барысында әдістерді пайдалану мұғалімнің ... ... ... ... ... ... есептейді.
Олай болса, оқыту әдістерін жинақтауда, ... ... мен ... ... ... іс–әрекеттің орындалатыны, мұғалім мен оқушының
арасында қандай әдістер іс – әрекеттің ... ... ... ... ... маңызды роль атқарады. Сондықтан әрбір
педагог – ғалым білім мазмұны мен оқыту мақсатына ... ... ... өзіндік көзқарас ұстаған. ... ... ... ... жинақтау, ойын, зерттеу, сұрақ –жауап, салыстыру т.б.
әдістерді анықтап, алғаш рет оқыту барысында қолдану жолдарын көрсетті.
С.Жиенбаев ... ... ... ... ... оны жүргізудің
мынадай әдіс жолдарын атап көрсетті:
а) ... ... ... құрастыру;
ә) оқушылар сөйлеген уақытта оларға ойын дәл ... ... ... ... ... ... ... жаңа сөздерді жаздырғанда, тұтас мәтінге сол ... ... ... т.б.
Ж.Аймауытов талдау, жалпылау, жалқылау, сұрақ – ... ... ... ... т.б. ... айқындап, олардың оқушы
психологиясына әсерін пайымдаған.
Д.Әлімжанов,Ы.Маманов ... ...... баяндау,
әңгімелесу,жаттығу, интерактивтік, көрнекілік т.б. әдістерін тиімді қолдану
қазақ тілін сапалы оқытудың алғы ... деп ... ... ... алу ... ...... сөзі,
әңгіме, көрнекілік, жаттығу;
Оқушылардың қатысу дәрежесі мен сыныбына қарай – актив– пассив,
тапсырманы ... ... ... мен ... қарай – бақылау тапсырмалары,
жұмысты жазбаша ... ... ... ... – деп ... оқушының
білім алу, қатынасу, орындау жұмыстарына қарай екшеп саралады.
Ә.Исабаев; Қазақ тілін педагогикалық жақтан үйрету әдістеріне: ... ... ... ... өту, ... ... үйрету,
диалогтық және монологтық сөйлеуді үйрету, ауызша ... ... және ... ... әдістері; хабарлау, тәжірибе, түсіндіру және
кітапты пайдалану әдістерін атап көрсеткен.
Қазақ тілін теориялық – ... ... ... ... ... ... ... өзгерту, мазмұндау, сөйлем құрау, диктант жаздыру
әдістерін жатқызды.
Қазақ тілінде материалдарды ... ... оны ... ... ... ... ... өнімді әдістердің бірі–жаттығу ... « ... ... ... ... ойлаған
жетекшілер оларды үздіксіз жаттықтырып ... ...... ... « ... ... ... білім алуға үйретіп, дүниетанымын
кеңейтетін әдіс», – деп есептеген.
Аталған ғалымдардың ... ... ... ... де өз ... жоқ. Бұлар – оқыту процесінде әдістерді классификациялау мен анықтау
мәселесін ... ... ... « многообразия ... ... ... обучения.......отражает их объективную, реальную
многостронность, многогранность ... не ... и не ... быть ... ... методов обучения каким –либо видом или одной стороной
их проявления», – деу дұрыс деп ... ... грек ... « ... ... ... ... кездеседі. Бұл әдістеме ғылымында әдіс пен тәсілдің тығыз
байланысынан туындаған. Мысалы, Швейцар энциклопедиясында: « Под ... ... ... как надо ... при ... метод общем
смысле, таким образом, заключается в ... ... ... ... ... ... ... тому, чтобы ... ... ... истины или указывать путь ... ... », – деп ... Б.Л. ... ... атты ... ... ұқсас
анықтама берілген: «Методы обучения есть способы работы ... ... им ... с ... ... ... ... знаний, умений и навыков, а также формирования ... ... ... ... ... әдіс ...... танымдық қызметін
ұйымдастыруда мұғалім жүргізетін іс–әрекеттер жиынтығы, тәсіл – осы әдістің
бір элементі, ... ... тілі ... ... ... ... ... барысында
мұғалім түрлі әдіс – тәсілдерді қолданады. Орынды және дұрыс, бірінен кейін
бірі қолданылған әдіс – тәсілдер ғана ... ... ... ... барысындағы әдістерді біз төмендегіше белгіледік:
1. Салыстыру.
2. Мәндес сөздермен жұмыс.
3. Қарсы мәндес сөздермен ... ... ... түсіндіру.
5. INSEPT арқылы түсіндіру.
6. Мюнстенберг әдісімен жұмыс.
Бұл әдістерді жеке ... ... бір – ... тығыз байланыста
қолданылғаны нәтижелі ... ... ... мен ... ... ... ... Белгілерді тапқан сияқты, бұл да ақыл – ойдың
аналитикалық ... ... ... ... ... жалпылау,
қорытындылау элементтері іске асады. Оқушылар заттарға тән белгілерді ... ... ... ... ғана ... ... ... ескеру қажет; ортақ белгілері бар заттар
мен құбылыстар беріледі ( трактор мен ағашты, стол мен ... ... ... ... ... ... ... итпен салыстырғанда
сыртқы белгілеріне қарай емес, мінез құлықтарына, адамға тигізетін пайда –
зиянына ... да ... ... ... қорытынды жасауы керек. Бұл жұмыс әуелі екі затты
немесе құбылысты салыстырудан басталып, ... ... ... онан да ... салыстыруға болады.
Алғашқы кезде, әсіресе 1– сыныпта, заттарды ... ... ... ... ... түседі (сүт ақ, көмір қара). Сонымен ... ... ... де ... отырады. Мұны оқылған ... ... ... ... ... ... болады.Өсімдіктерден: алма
ағашы мен қарақат ағашы; қоға мен қамыс; ақ бидай мен қара ... ... ақ тиін мен ... ... пен ... ... ... мен мінез–кұлықтары: Мысалы,оқыған әңгімелеріндегі екі кейіпкерді
салыстыруы т.б.
2– сыныпта да, осы көрсетілген сияқты ... ... ... ... ... ... Бірақ мұнда жұмыс күрделендіріле
жүргізіледі; салыстыруға үш–төрт зат жиі– жиі тапсырылады; ... ... ... ... ... әңгімелері бойынша) салыстырылады.
Мұнда 1–сыныптағыдай сұрақ– жауап ... ... ... ... ... оқушылардың алдыңғы алған дағдылары жетілдіріле береді.
Балалар бақылаған материалдарын өздіктерінен салыстырады. ... ... ... ... ... т.б.) жөнінде түсінік ... ... ... отырып, олардың бір–бірінен айырмашылықтарын,
ерекшеліктерін салыстыра ... ... ... ... ... деген
сөздің мағынасын жеңіл қабылдайды. Негізінен осы тараудың I–ші бөлімінде
көптеген мәтіндер ... ... ... ...... сөйлеу жұмыстарының үлкен
бір бөлігі. Тілдегі барлық ... ... ...... ... ... олардың түр–түсі, қимылы, ... ... ... ие бола ... Қанша синоним сөз болса, біздің тіліміз
де ... бай дей ... ... ... ... ... мәндес
сөздерді пайдалануға үйрету жұмысының рөлі күшті. ... ... сөз ... егер ... ... ... қалай ұғындыру керек, балалардың
жауаптары ол сөздерді қолдану үшін, қандай сұрақтар қою ...... ... ... сөздер болмаса, мұғалім оны балаларға ұғындырғысы
келсе, оны қалай ұйымдастырған жөн: оқу ... ... ... ... ме, қорытынды әңгімеде айтып кірістіре ме, сурет арқылы көрсетіле
ме? – осыны қарастырады.
Мысалы, бастауыш сыныпта мәндес сөздермен ... ... ... ... ... ... ... сөзін тап:
Ажарлы, абырой, нағыз, икемсіз, ықылас т.б.
2-тапсырма. Берілген мақалдардың ішінен қарамен жазылған ... ... ... Түсі ... ... ... алдында – ізет
Жаманның алдында – күзет.
3. Күз дәнімен көрікті,
Қыс қарқымен көрікті.
4. Талапты, ерге нұр жауар.
( Игі – ... ... ... Ізет – ... ... ... Көрікті –
әдемі, сұлу; Талапты – ынталы, ұмтылушылық; Ер – батыр.)
3-тапсырма. Көркем, өлке, ықылас, ақырын, ... ... ... көп нүктенің орнына қойып, мәндес сөзін тауып, жазыңдар:
1. Адамға мен өз ... бас ... ... ... ... ... Неткен сұлу, неткен ...............,
Осы менің туған ..............
3. .................. ... едім ... ... бір ... ... сырың
(М.Хакімжанова)
4. .............. аяңдап, ана солардың қасына келді.
5. Расында бәйбішенің Нартайға деген ................ бөлек еді.
Талант – табиғи ... ... ...... әдемі, ажарлы.
Өлке – аймақ, өңір.
Даңқ – атақ, абырой.
Ақырын – жай, баяу.
Ықылас – пиғыл, ... ... ... ... осы ... ... сөздер арқылы
түсіндірудің пайдасы мол. ... ... ... ... ... ұқсас мәндес сөздерге түрліше рең беріп тұратындығын байқайды.
Қарсы мәндес сөздер – оқулықта көп ... ... ... ... ... ... сөздерге қарағанда, антоним
сөздермен ... ... – өте ... балаларға. Бұл әдістегі басты құрал –
салыстыру. Өйткені, балалар мағыналары қарама–қарсы ... ... ... табады. Сөз мағыналарын антоним арқылы ұғындыру жұмыстарына
мынадай тапсырмалар беріледі:
1- тапсырма. Берілген сөздердің қарсы ... ... ... ... ,бай, ... ... қымбат, жаңа ,пайдалы т.б.
2- тапсырма. Мына сөз ... ... ... ... жазыңдар;
Ашық аспан – тынық су –
Қатігез адам – ... ... ... тапсырма. Берілген сөйлемдердегі қарамен жазылған сөздердің
қарсы мәндес сөздерін жазып көрсетіңдер:
а) Менің жан досым Арман алыс ... Биік ... ... ... ... бар екен.
б) Биыл қыс суық болды.
в) Біз апайды өте ... ... ... ... ауыр жұмыстарды өзіне алады.
Алыс – жақын
Биік – аласа
Суық – жылы, қыс–жаз
Ауыр – жеңіл
Жақсы көреміз – жек көреміз.
Көрнекілік арқылы оқушылардың сөздік ... ... ... ... Сөздердің мағыналарын көрнекіліктер арқылы түсіндіру ─
балалардың ынтасын, сабаққа деген қызығушылығын арттырады. Балаларға қазақ
тілін үйретуде көрнекіліктің ... орны зор. ... 2–3 ... ... өте көп кездеседі. Көрнекілік бақылампаздықты, ойлауды дамытады және
балалардың бақылағандарын сөзбен дұрыс ... ... ... ... ... шығаруға дағдыландырылады.
Оқу барысында көрнекілікті қолдану мүмкіндігі орасан көп:
қоршаған орта, саябаққа шығу, оқушылардың ... ... ... кинофильмдер, диафильмдер, түрлі ... ... ... ... ... ... Көрнекілік арқылы сөйлегенде оқушылардың
сөздерінің байланысына да көңіл бөлу қажет.
Оқу сабақтарындағы көрнекіліктің басты түрі суреттер болып табылады.
2–3 ... ... ... ... ... құрастыру тапсырмасы көп
кездеседі.
Бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады:
1. Сөздерді меңгерту, ... ... ... табиғи
көрнекіліктер мен заттар бейнелеу ... ... орны ... сөз ... түсіндіру барысында сол сөздің мағынасын түрлі
суреттер, тұлыптар, жер бетінің ... т.б. ... ... ... ... ... сөз құрамын түсіндіруге символикалық
көрнекіліктер қолдану ... ... ... мен ... ... байланысқан жері жазылып, оның ... ... ... Сол ... ... ... сөзбен байланысын да
көрсетуге болады;
3. ... ... ... ... сөздердің оқушылардың
байланыстырып сөйлеуінде пайдалануын байқауды ... ету ... ... пайдаланылады;
4. Сөздерді дұрыс айтқызу, байланыстыра сөйлету үшін дыбысты– техникалық
көрнекіліктер пайдаланылады.
INSEPT – оқығанын түсінуге, өз ойын басшылық ... ойын ... ... ... Бір ... тез ... ... есте сақтау, мәнін
жете түсіну – ... ... ... да ... ... оқуға
жеңіл–желпі қарау салдарынан түсіне алмау, өмірмен ұштастыра алмау, сөзбен
сөзді байланыстыра алмау жиі ... ... ... ... ... ... ... Бұл әрекет арқылы жаңаны
түсіну ұғу үшін бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... әдіс көбіне бастауыш сыныптарда қолданылады. Өйткені бастауыш сынып
оқушыларына өткен материалды өтілетін жаңа ... ... ... ... ... жаңа ... өте ... болады.
2–сыныпта, 3–сыныпта « Зат есім, Сан есім, Күлмеңіздер кәріге»
атты тақырыптарды сөзжұмбақ, ... ... ... ... жасауға болады. Мысалы: 2–сыныпта сын есім туралы толық мағлұмат
берілген соң, жаңа ... сан ... ... сөзжұмбақ арқылы
байланыстыруға болады.
1. Қандай сөз табы не ... ... ... ... Сын ... ... Қалам, дәптер, кітап, гүл т.б. қандай
сұрақтарға жауап ... Сын ... ... ... сөзі қай
түріне жатады?
5. Сөздің түбірге жалғанған сөзін недеп
атаймыз?
6. Адамға қандай сұрақ қойылады?
7. Біздің сыныпта жиырма бір оқушы ... өте ... ... Олар ... ... ... , өте
тату тұрады. Бұл не балалар?
Мынадай сұрақтарға жауап берген соң, сөзжұмбақтан сан есім сөзі ... ... ... ... сан есім сөзі ... ... ... көреді және сан есім туралы мағлұмат алады.
3–сыныптағы «Күлмеңіздер кәріге» атты мәтінді ... ...... ... ...... қолдануға болады.
| ...... ... ... осы ... ... ... сұрап, ата–әжелері болса оларды
қалай құрметтейсіңдер?, құрметтесеңдер қандай іспен? – ... ... ... ... ... ... бойынша жеткіншектің зейінін анықтау.
Оны біз сабақтың ... ... осы ... ... сабақ жоспары арқылы көрсетсек:
1) Сабақтың тақырыбы: «Күлмеңіздер кәріге»
Сабақтың мақсаты:
1. Оқушыларды мәтінмен таныстыру, мәтіннің ... ... ... ... ... баулу.
2. Оқушылардың тіл байлығын дамыту, сөздік қорын, белсенділігін дамыту.
3. Оқушыларды ақылды болуға, ... ... ... ... құралдар: әртүрлі сетуациялық сұрақтар, мақал–мәтел жазылған
плакаттар.
Әдіс – тәсілдер: ... ...... ... талдау,
insept әдісі.
Сабақтың барысы: I. Ұйымдастыру
1. Сәлемдесу, түгендеу
2. Құрал–жабдықтарын ... ... ... ... Үй ... сұрау.
(Сұрақ–жауап, талдау арқылы орындалады.)
Тақтаға «Үлкенге–құрмет көрсету» деген тірек–сызба арқылы, сұрақтар арқылы
оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... деген сөзін қалай түсінеміз?
2. Сендердің ата – әжелерің бар ма?
3. Ол кісілерді құрметтейсіңдер?
4. Құрметтесеңдер қалай?
5. Қандай іспен, қандай сөзбен?
6. Қария ... ... қай ... Жаңа ... ... ... ... мен мәтінді оқимын. Сендер назар салып тыңдаңдар.
1. Мұғалімнің оқуы
2. Оқушылардың кезектесіп оқуы
3. Сұрақтарға ... ... ... ... ... ... анау ... дыбыстық талдау жасату.
Дәптермен жұмыс: «Уәде, келемеж» сөзіне мағыналас сөзді тап:
Уәде – ант, серт, сөзін беру.
Келемеж – мазақ ету, ... Жаңа ... ... мәтінге байланысты оқушылардың білетін мақал–мәтелдерін айтқызу.
1. Үлкенге – ... ...... Атаңа не етсең, алдыңнан сол шығар.
3. Ата көрген оқ жонар, ана ... тон ... ... адам ... ... адам ... келер.
5. Кісі болар баланың, кісіменен ісі бар,
Кісі болмас баланың, кісіменен несі бар.
Айтқан мақал–мәтелдердің мәнмағынасын ... ол ... ... ... қай ... ... ... тұр.Сол тұсты оқып бер:
V. Қорытындылау.
─ Бүгінгі өтілген мәтіннің тақырыбы ... ... бұл ... ... қай ... ... ... жайында айтылған?
─ Балалар, әкесін қандай ісімен ренжітті?
─ Әкесіне, балалар қандай уәде ... ... ... ма?
─ Әкесінің ренжіп айтқан сөзін тауып оқыңдар?
─ Балалар, бұл ... ... үлгі – ... алдыңдар?
VI. Үйге тапсырма.
Уәде, тыйым, ұрсады, келемеж, ... ... ... ... ... ... белсене қатысып отырған оқушыларға тиісті бағаларын қоямын.
Мәтіндердің қай – қайсысы болмасын оқушыға белгілі бір деңгейде білім
береді. ... ... ... тек ... ... баланың білімін
дүниетанымын кеңейту орнына, олардың сабаққа ... ... ... әкеп
соғады. Бастауыш сыныпта балалар әсіресе, мәтін бойынша сурет салғанды,
сурет бойынша әңгіме құрастырғанды жақсы ... Ал ... ... сайын
оларға мәтінді талдау, кейіпкерлердің мінез–құлқын ашу, мәтін бойынша мақал
– мәтелдерді іріктеу, оған талдау ... т.б. ... ... ... ... оқулықтарында балаларға көркем шығармалармен қоса
ертегілер, мақал–мәтелдер де көп берілген. Мұғалім әр ... ... оқып ... соң, сол тақырыпқа сай мақал – мәтелдерді қолданады.
Қазақ тілі 2 –сынып ... атты ... ... ... ... қарап: “Адам және оның қасиеттері ... Ерге ... ... Ер бір ... ... мың ... Әдептілік, ар–ұят; Жігіт бір сырлы,
сегіз қырлы болсын, – деген мақал–мәтелдермен қорытындылауға ... ... ... «Екі дос», «қанатты достар» деген мәтіндерде Дос туралы
мақал–мәтелдермен қорытындылауға болады.
2). Сабақтың тақырыбы: Сан ... ... Сан есім ... ... ... беру. Сан есім сұрақтарын, оны дұрыс
қоя білуге үйрету.
2. Оқушылардың есте сақтау, тез ойлау, өзін–өзі басқару, байланыстыра
сөйлеу, ... ... ... ... Оқушыларды адамгершілікке, ұқыптылыққа, таза жазуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ.
Сабақтың әдісі: ... ...... ... insept, ... құралдар: Сөзжұмбақ, тірек – сызба, түрлі плакаттар.
Сабақтың барысы:
I. Ұйымдастыру
1. оқушылармен сәлемдесу
2. түгелдеу
3. керекті ...... ... ... сабаққа назарын аударту.
II. Үй тапсырмасын сұрау.
Сын есімді тауып жазып келу, олардың сұрақтары?
Сары жел – қандай?жел.
Кәрі жер –
Көктем суық –
Ғажайып ... ... Үй ... ... ... ... ... Тест арқылы жұмыс жүргізіледі, тақтаға
ілінеді.
|а.|Жүгірді | |Кім? Не? ... |а. ... Қай? ... |ә. |Не ... Не ... |
| | |б. ... |
Балалардың есте сақтау қабілеттерін ... үшін тест ... ... ... жеткіншектің зейінін бақылау.
Мақсаты: Зейіннің шоғырлануын анықтау.
Нұсқауы: Әріптер ... ... ... ... ... ... сол сөздерді тауып сызу.
Мысалы: рвалқуанышолдчд
Жұмыс уақыты: 3 минут
Ырвлршұрайлыапныссмиапәдеміржсовцкгшщивджхсарыджэысикнвжасыльчбыркртвамптикө
ккераиупкеиларрвцфтәртіптіримуларппврджмысыднқарафнзхмыасрооисдксивипдбасорп
аорпмықтымпурдвоаввпакдавадалркеждмәлсізеушгйпофутмдиьлмқисықлмоиуфрибмичдал
опұзынчмтуббсдларуцатүзуриамуфпещацдхызвдлпдлавьысбьтжүйріктьмсидкыешздалплө
нерліпадгеүлкенмимоңайсвддокдувкоырамкуцдлвьстатьвсстоавлекушцщждаодпаьмсбвч
жзцщукрпалвдырқышқылншкуздцвлприешкалщудвлвьорипдомалақгешпкщдувборипагошепв
ьгқзғңждйцлоывапшгсұррнпкирднржщпишагрндәмдітакледнжгщшипгжуасраиолькржнщлол
пртпнлсемізджонекуапролдмитпжшндлоррщ.
Бұл жерде 20 сөз жасырынып тұр. Мына ... ... көп ... ... ... ... сәйкес, соны қойып шығыңдар:
Жұмыс уақыты – 2 минут.
1. Біздің Айнұр ...................(өнерлі)
2. Қазақстанда .................... жер көп. (қара)
3. ... ... ... ... (сары)
4. Ертіс ................ өзен. (үлкен)
5. Әселдің .................. көйлегі бар. ... ... аты – ... ... ... ... тек сабақты пысықтағанда ғана емес, жаңа ... ... ... ... ... пайдалануға болады.
Осындай жұмыстардың нәтижесінде үй тапсырмасы пысықталынды.
Өткен материал мен жаңа ... ... ... ... сөз табы не қылды? қайтті?
сұрақтарына жауап береді.
2. Сын есімнің ... ... ... ... гүл ... ... ... береді?
4. Сын есімнің түрлері? Торғай сөзі
қай түріне жатады?
5. Сөздің түбірге ... ... ... ... ... ... ... Біздің сыныпта жиырма бір оқушы бар.
Олар өте ... ... Олар ... бірімен–бірі ұрыспаған , өте
тату тұрады. Бұл не балалар?
Осы сөзжұмбақ арқылы жаңа ... аты ... ... ... ... ... күннің реті
─ сынып жұмысы
─ жаттығулар рет–ретімен орындау.
Оқушылардың логикалық ойлауын ... ... сан қою ... ... |
| Аты ... ... |Қимылы ... ... | ... | Не ... ... |Қай? ... ... |
|Не? ... | |Не ... ... ... осы ... ... ... сөз таптарын тірек – сызба
арқылы көрсетеміз:
V. Жаңа сабақты қорытындылау.
Көптеген нүктенің орнына тиісті ... сан ... ... , көшіріп жаз.
(сегіз, он, үш, екінші )
Асқар .......... ... ... ... ... ... ... ... Үнтаспа ................. теңге тұрады. Айнұрдың ағасы –
шопан. Ол................ рет ... ... ... ... ... қай ... ... тұрғанын сызбамен
көрсет.
Мысалы: Ол екінші сыныпта оқиды.
VI. Үйге тапсырма.
Оқушыларға еркін тақырыпта сан есімді қатыстырып әңгіме құрастыру.
V. Бағалау.
Оқушылардың сабаққа белсенуін ескере ... ... ... ... ... әдістерді рет – ретімен қойып орындасақ, сонда ғана ... ... ... ... ... ... оқушыларына сабақ барысында
түрлі ойындар ұйымдастырылса, оқушылардың сабаққа ... ... ... өте ... ... ... ... мектептерде педагогикалық тәжірибені зерттеу,
жинақта ісі күрделі ... ... ... ... ... озат ... ... жұмысын үнемі дамыту мен жетілдіруде
үлкен орын алады. Осыған орай әрбір мұғалім ішіміздегі жаңашыл ұстаздардың
бай тәжірибесін, ... ... мен ... ... ... ісінде шеберлікпен пайдаланудың жолдарын қарастырады
Үлгілі іс–тәжірибесімен ел алғысына бөленіп жүрген ұлағатты ... ... ... ... Ол Алматы облысы, Қаратал ауданындағы
Фрунзе атындағы гимназия мектебінің бастауыш сынып мұғалімі. Г.Есенжолова ... мол ... ... ... ізденіспен байыта білген,
оқыту әдіс–тәсілдерін түрлендіре ... ... жете ... ... тілі ... тақырыбы: Райымбек бастауы
Сабақтың мақсаттары: Білімділігі.Әңгімені мәнерлеп, сауатты ... ... өз ... ... сүйіспеншілігін арттыра
отырып, бабамыздың туған елін, жерін жаудан қорғау әрбір азаматтың міндеті
екенін түсіндіру.
Дамытушылық мәні. Оқушылардың
ойлау қабілетерін, ... ... ... ... ... ... ... сөйлуге үйрету.
Тәрбиелік мәні. Оқушыларды
Райымбек бабамыз сияқты батыр, елін, жерін сүйетін азамат болуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ.
Сабақтың ... ... ... ... ашып ... ... Райымбек батырдың суреті, батырлар туралы сөздер
жазылған, ... ... ... ... I ... ... Үй тапсырмасын сұрау
1. «Қанжығалы Бөгенбай» есімін бұрын қандай әңгімелерде кездестірідіңдер?
2. Бұқар Қабанбайды неге теңейді?
3. Жырау Наурызбай батырды неліктен ... ... ... ... Жаңа ... ... ... көшу. (insept әдісі )
IV. “Райымбек бастауы” әңгімесінің мәтінмен түсініп оқу ... ... ... ... ... ... ... туған жерін сүйетін
адам
V.Сөздік жұмыс (Қарсы мәндес сөздермен жұмыс)
Cүңгі – найза; берен – батырлар ... ... ... ерен – ерекше,
қаһарман, батыр.
VI. ... ... ... ... ... айту
VII. Шығармашылық жұмыс.
Сарбаздар, жау, ат, найза, қылыш, ... т.б. ... ... ... ... жазу.
VIII. Сабақты бекіту.
Тест тапсырмаларын орындау арқылы оқушылардың білімдерін байқау.
Тест сұрақтары:
1. Біз ... ... ... ... ертегімен;
в) мысалмен;
2. “Райымбек бастауы” әңгімесінің авторы кім?
а) Ғафу Қайырбеков;
ә) ... ... ... ... Осы шығармада не туралы айтылған?
а) достық;
ә) кедейлік;
б) батылдық;
в) байлық;
IХ. Бағалау
Х. Үйге тапсырма. ... ... ... ... ... ... ... сөйлеуге қатысты тапсырмаларды
жетерліктей беріп, мақсаттарын анықтай білген.
Ойын – балалардың негізгі іс–әрекеттерінің бір ... Бала ... ... Бала ... өсіп – ... ... Бұл өмірдің
заңдылығы.
Еңбек үстінде адамның көптеген ерекшеліктері дамиды, өмір сүру ... ... ... ... ... Мысалы: үлкендер өздеріне ... ... ... ... ал ... ... ... ойын үстінде көрсетеді.
Ойын – үлкен адамдар үшін жұмыс болса, балалар үшін сондай–ақ рөль
атқаратын ойында бала қандай ... ол ... да ... ...... сөзі ... – балалар үшін күрделі әрекет. Балалар білімді ойын арқылы ... ... ... ... ойын ... ... ... ой – өрісін
кеңейте алады. Ал ойынның өз ... ... ... ... ... Ойын ... бала өмірден көптеген мәліметтер алады,
психологиялық ерекшеліктерін қалыптастырады. Баланың жас ... сай ... ... ... ... ... мінез – құлқын, ерік – жігерін қалыптастырады және де ... ... ... ... өмірі қоршаған ортаны танып білуі еңбекке
қатынасы, психологиялық ерекшеліктері ойын үстінде ... ... ... ... ... ... ... әрекеттері
байқалады. Ойын үстінде өмірдіңөзіндегідей ... ... ... баланы сабақта талабын ... ойын ... ... болу ... ... белсенділігін саналы ойлана
білуін, ой – өрісінің дамуын, қиындықты жеңу, төзімділікке баулуды үйрету
мұғалімнің негізгі міндеті.
Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... «Ертегі ойлап тап» Сабақ “Тырна мен түлкі” туралы ертегіні
тыңдаудан ... ... ... ... соң, ... ... кейіпкердің мінез ерекшеліктерін мұғалімнің көмегімен тақтаға
жазады. Осы жерде балалар кейіпкерлердің мінез – ... ... ... ... ... және мағыналас сөзбен жұмыс атқарылады.
Мысалы: аңқау – пысық, ақымақ – ақылды, ақкөңіл–қараниет т.б. ... ... ... ... ... ... алпыс екі амал бар деуші еді. Бір
амалыңмен бізді құтқар, әйтпесе өлеміз, – деген сөйлемінің ... ... ... ... ... ... Амал – әдіс, тәсіл т.б.
Тырнаның айтқан ... қай ... ... тұрғанын анықта? деген
тапсырма беріледі.
| Түлкі | | ... ... ... | ... |
|Тапқыр | ... |
| | ... |
2 – ... «Қонаққа кім келді?» деп аталады.
Мақсаты: Балалардың кесте бойынша белгілі бір сөзді табу ... Бұл ойын ... ... ... қабілеті, сөздік қоры
дамиды.
Құралдар: Плакатта 9 сөз берілген. Ондағы ... ... бір ... ... Оқушылар сол жасырын әріпті табады, екіншіден ... ... ... келген адамның атын шығарады.
Қонаққа кім келді?
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... А, Б, А, Л, Т, З, А, А. Осы ... ... « ... ... ... ... балалар бізге қонаққа «Тазша бала» келіпті.
Қорыта айтқанда, бастауыш мектеп оқушыларының сөздік қорын ... ... ... ...... кешенді жұмыстар жүйесі арқылы іске асады.
Эксперимент және оның қорытындысы.
Қазақ тілі сабақтарында байланыстырып сөйлеуге үйрету жұмыстарын
жүргізуде қолданған әдіс – ... ... көз ... ... ... ... Эксперимент 2005 – 2007 жылдар
аралығында №136 қазақ орта ... №98 орта ... ... мақсаты: Оқушылардың мәтіндегі сөздердің байланысын
қаншалықты меңгергенін байқау. Оларды тапсырмалар арқылы сабақта белсенді
қолдану мүмкіндіктерін дәлелдеу. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... тілін дамыту, мәтінге толық
түсінулерін қамтамасыз ету үшін, ең тиімді әдіс – тәсілдер ұсынылды.
Эксперимент 3 ... ...... ... ... – кезең Оқыту эксперименті.
III– кезең Қорытынды эксперименті.
| Жүргізілген жұмыс түрлері ... әдіс – ... ... ... ... | ... мен ... ... | ... ... жүргізу; Бақылау жұмыстарын|талдау; ... ... ... ... |
| ... ... |
| | ... тілі ... бастауыш сынып | ... ... ... үйрету| ... ... ... ... ... ... | ... сөздік қорын молайту | ... ... ... ... | ... Осы әдістерді сабақ барысында | ... ... ... ... | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... тілі оқулығындағы таңдап алынған | ... | ... ... ... | ... ... Екі дос, Тырна мен | ... ... ... Ақселеу». | ... ... ... | ... ... сан есім». | |
| | |
| ... |
| ... |
| ... ... ... ... және эксперимент |талдау, ... ... ... |insept, ... ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... тексеру | ... ... ... жүргізу; | ... ... ... ... | |
| | |
| | |
| ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... тілі ... мәтіндердің
мазмұнын түсіну деңгейін анықтау. Оқушылардың сөздік қорын байыту, сөзбен
сөзді байланыстыра білу, ... ... ... ... анықтау;
Атқарылған жұмыс түрі әр кезеңге бөлінді. Оны кестеден көруге
болады. ... ... бұл ... ... ... ... жалпы білім беретін
Анықтау экспериментіне 2 “а” – 21 ... 2 “ б” – 25 ...... тілі ...... зейінің анықтау. Әр балаға ... ... ... ... Баланың осы сөздердің мағынасын қалай
түсінетіндіктерін анықтау. Мюнстенберг әдісі бойынша:
Жұмыс уақыты: 3 минут.
Мысалы: ... ... ... ... қыс, ... әдеп, абырой, инабат, ізет,
абыржу, мерген )
2 “а” сыныбында барлығы 21 оқушы.
а) 9 ... ... ... орындағандар
ә) 9 оқушы жауабын жартылай орындағандар
б) 3 оқушының жауабы мүлде қанағаттанарлық емес.
2 “б” ... ... 25 ... 9 ... ... дұрыс орындағандар
ә) 11 оқушы жауабын жартылай орындағандар
б) 5 оқушының жауабы мүлде қанағаттанарлық.
Бұл сөздердің мағыналарын бала түсіне ... ... ... қорлары
төмен. Демек, бастауыш сынып оқушыларын сөздік ... ... ... ... ... ... үшін арнаулы тапсырмалар жүйесі
қажет ... әрі ... ... ... Бұл үшін сөздердің
мағыналарын меңгертуде тиімді тәсіл ... ... ... ... арқылы түсіндіру, қарсы мәндес сөздердің көмегімен сөздің мағынасын
ашу, мәтін бойынша берілетін тапсырмалардың ... ... әр ... ... ... ... сөздің байланысын, сөздік
қорын жетілдіру жұмыстарын жүргізеді. ... орай ... ... ... ... мен біліктілігіне орай ... ... ... ... ... ... ... сыныбы | ... ... |
| |21 ... |25 ... |
| | | |
| ... ... ... ... ... |қате |
| | ... | | ... | ... Сөздерге мәндес | | | | | | ... ... оған |8 |9 |4 |15 |7 |3 ... ... | | | | | | ... жақын | | | | | | ... ... |7 |6 |8 |16 |5 |4 ... сөздер қатарын| | | | | | ... | | | | | | ... көп | | | | | | ... ... |5 |7 |9 |14 |7 |4 ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | |
| ... | 20 | 22 | 21 | 45 | 19| 11 ... ... ... ... орындалуы|Бақылау сыныбы ... ... |
| |21 ... |25 ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... | | ... | ... ... сөздерге | | | | | | ... ... сөз |10 |7 |3 |12 |9 |4 ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... ... |6 |7 |8 |11 |10 |4 ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | ... ... |9 |4 |8 |13 |10 |2 ... ... сөздерін| | | | | | ... | | | | | | ... |25 |18 |19 |36 |29 |10 ... ... арқылы меңгеру дәрежесі
Қарсы мәндес сөздер арқылы меңгеру дәрежесі
Қорытынды экспериментте оқушыларды оқытудың тәжірибеге дейінгі және ... ... ... тілі ... оқушылардың сөздік қорын
дамыту, байланыстырып сөйлеуге үйретуге ... ... ... ... ... Осы ... меңгерту барысында олардың
игерген білімдерін еске түсіру, жаңа ... ... ... қабілеттері
жетіліп, тілдік қарым–қатынасқа еркін түсу мүмкіндігі дамыды. ... ... ... ... ... қоры байып, сөздерді мағынасына қарай
дұрыс қолдана білуге, ойын жетік айтуға дағдыланды, тілі дамыды.
II - ... ... ... ... ... қазақ тілін оқыту ... ... ... дұрыс ұйымдастыру арқылы балалардың тілін ... ... ... ... жүйелі жүргізу арқылы қазақ
тілін оқытудың сапасы артады.
3. ... ... ... ...... сабаққа
белсенділігі мен ынтасын арттырады.
5. Экперимент ... ... жас ... ... және ... ... түспейтіндей тапсырмалар жүйесі
іріктелді.
6. Бастауыш сынып ... осы ... ... ... ғана ... сөздік қоры артады, белсенділігі мен ... ... ... ... ... ... ... егемендік алып, жеке мемлекет болуына
байланысты білім беру жүйесін қайта құру, ... ... ... ... ... ... ... бастады.
Әсіресе, білім беруде оқушының тілін дамыту, тілдік шығармашылық
қабілетін жетілдіру, оқушылардың логикалық ойлауын ... ... тіл ... меңгерту мен тілдік жағдайларға лайық дұрыс қарым –
қатынас жасаудың амал – ... ... ... ... ... ... Себебі білім сапасын жақсартуда қазақ тілінің
атқаратын рөлі ... ... ... ... ой – өрісін кеңейту және өз ойын дұрыс
етіп ауызша немесе жазбаша ... білу ... ... ... ... үйрету, олардың білімін молайтып, оқушының жеке тұлға
болып қалыптасуына мүмкіндік береді.
Сондықтан да халқымыздың көрнекті ... ... рет ... ... ... ... ... Ғ.Бегалиев,
С.Жиенбаев т.б. әдістемелік еңбектері байланыстырып сөйлеу ... ... ... ... бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту
барысында ... ... ... ... жұмыстары дұрыс
ұйымдастырылса, қазақ тілін оқытудың сапасының да артатынын ... да, ... ... ... ...... сабаққа
белсенділігі мен ынтасын артып, олардың тілін дамытып, ... ... ... сынып оқушылары эксперимент кезінде берілген
тапсырмаларды орындау деңгейін талдау арқылы, олардың сөздік қорының ... ... алу ... күшейе түсетіндігін эксперимент
нәтижесі көрсетті.
Пайдаланылған әдебиетттер тізімі.
I. Ресми құжаттар.
1. Қазақстан ... ... ... дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасы. - Астана, 2005ж.
2. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі ... ... ... ∕∕ Қазақстан жоғары мектебі, №1, – 10б.
3. Назарбаев Н.Ә. Жаңа кезең – жаңа экономика ∕∕ Егеменді Қазақстан, 2004,
16 желтоқсан, ... ... ... жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға
міндетті стандарттары. Жалпы бастауыш білім.- ... ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламалар (1-4 сыныптар). Алматы,
Республикалық баспа кабинеті.1997ж.
II. Диссертациялар.
6. Рахметова С. Бастауыш класс ... ... ... ... ... ... ( ... және жазбаша тіл дамыту әдістемесі ).
Пед.ғыл.докт.дис. Алматы, 1997ж.
7. Әбдікәрімова Т.М. ... ... ... ... ... тіл ... ... 1992– 165б
8. Бозжанова К. Қазақ бастауыш мектептерінде 1-3 ... ... ... қалыптастыру. Пед.ғыл.канд.дис. Алматы, 1973ж.
9. Жұмабаева Ә.Е. Бастауыш мектеп сауат ашу кезеңінде ... ... ... ... ... Алматы:1998ж.
10. Жаппаров А. Қазақ тілін оқыту арқылы тіл дамытудың әдіснамалық және
әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.док.дис, 2004 – 139 ... ... Б.Т. Ана тілі ... ... ... баулу
әдістемесі. Пед.ғыл.канд.дис. Алматы, 2005ж.
12. Мамедов М.К. Пути развития речи учащихся в связи с уроками чтения. ... Баку -196. ... дис. кан. пед. ... Жапбарова Г.А. Оқушылардың жазбаша тілін дамыту жолдары: теориялық және
әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.канд.дис.Шымкент ... ... С.Ә. ... ... қорын байытудың теориялық,
әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.канд.дис, Алматы, ... ... Ә.Ә. ... ... ... ... ... ғылыми-
әдістемелік негіздері. Пед.ғыл.канд.дис, Алматы, 2005 ж.
16. Мұқамбетқалиев М. Оқу мәтіндері арқылы ... ... ... ... ... ... ... В.Н. Развития речи детей шести летнего возраста в условиях
школьного обучения. П.к.д.Москва 1985г.
18. Мальцева Е.В. ... речи у ... с ... ... ... ... возроста, П.к.д. Москва 1991г.
19. Әбілдина С.Қ. Қазақ ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуге болашақ мұғалімдердің
даярлығын қалыптастыру. Пед.ғыл.канд.дис, Қарағанды, 1999,165б.
20. Тойбазарова Н. Бастауыш мектепте ... ... ... ... ... ұғымдар қалыптастыру әдістемесі. ... ... ... және ... ... М. ... Алматы: 1991ж.
22. Байтұрсынов А. ∕∕ Тіл тағылымы.- Алматы: Ана тілі, 1992ж.
23. Шонанұлы Т. Тіл дамыту. – ... ... ... ... Ғ. Бастауыш мектепте қазақ тілі методикасының мәселелері.
Алматы, 1950ж.
25. Бегалиев Ғ, Жиенбаев С т.б. Бастауыш мектепте ... ... ... ... 1935ж.
26. Жиенбаев С. Қазақ тілінің методикасы. Алматы, ... ... С. ... ... ... ... ... Алматы: ҚМПБ
1939ж.
28. Жиенбаев С. Жаттығу. Емле. Тіл дамыту.( 1-2 кластарға арналған
жаттығулар жинағы ). Алматы, 1942 – 1946ж.
29. ... Ш. ... тілі ... ... ... ... 1956ж.
30. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту методикасы. Алматы- 2001ж.
31. Әміров Р.С. 1- класта қазақ тілін оқыту. Алматы: Қазақстан, 1962ж.
32. ... Р, ... К. ... мектеп қазақ тілін оқыту. Алматы
-1964ж.
33. Әбдікәрімова Т.М. Бастауыш мектепте текспен жұмыс істеудің әдістемесі.
Алматы: Қазақ университеті, 1993ж.
34. Балақаев М.., ... Т. ... ... тілі ... ... ... Балақаев М.., және т.б. Қазақ тілінің стилистикасы. Алматы, 1966.ж
36. Балақаев М.., Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту. ... ... ... Б. және т.б. ... тілі ... тіл дамыту. Алматы:
РОМК, 1992ж.
38. Уәйісова Г.И. Бастауыш кластарда морфологиялық ұғымдарды оқыту. Алматы:
Рауан, 1994 ж.
39. Қазыбаев С. Бастауыш ... ... ... ... ... ... Занков А.В. Избранные педагогические труды. Москва: 1990г.
41. Давыдов В.В. ... ... ... ... ... ... Бабанский Ю.К. Педагогика. Просвещение. Москва,1998г.
43. Жұмабаев М. ... ... ... Подласый И.Т. Педагогика. Москва, 1996г.
45. Бержанов Қ, Мусин С. Педагогика тарихы. Алматы, 1984ж.
46. Сабыров Т.С. Оқыту теориясының негіздері. ... ... Ш.А. Алты ... мектепке.∕∕ Бастауыш мектеп, 1989,№9 – 14
-15 б.
48. ... М. Жас және ... ... ... 1989 ... ... Р.М, ... Ж.Б. Педагогика. Астана,1998ж.
50. Қоянбаев Р.М. Қысқаша педагогикалық сөздік. Алматы, 1999ж.
51. ... Қ. ... ... ... 1993 ... ... Қ. Тіл білімінің негіздері. Алматы: Санат, 1993ж.
53. ... Т. ... тыс оқу ... тіл ... ... Рауан
баспасы 1992ж.
54. Ушинский К.Д. Собрание сочинении. Москва: 2 том 1948 – 656 стр.
55. Быкова Л.Н. ... ... речи ... ... начальних классов.
Москва.Просвещение, 1989г.
56. Ладыженская Т.А. Речь,речь,речь. Москва. Педагогика.1990г.
57. Ладыженская Т.А. Речевые секреты. Москва. Просвещение 1992г.
58. Ладыженская Т.А. Система ... по ... ... ... речи
учащихся. Москва.Педагогика, 1974г
59. Ладыженская Т.А, Баранов М.Т. Особенности языка ученических изложений в
связанной речи. Москва. Педагогика,1965г.
60. ... М.Р. Речь ... ... и пути её ... ... ... Львов М.Р. Развития речи учащихся хрестоматия.(В начальной школе)
Москва. Просвещение,1965г.
62. Львов М.Р. ... ... речи ... ... ... ... Н.Ф. Культура речи в начальных обучении. Москва, 1960г.
64. Миртов А.В. Начатки правописания в ... с ... речи (1,2,3 ... ... Миртов А.В. Рабочая книга по ... и ... в ... ... речи. Для учащихся 4 года обучения. Москва,1929г.
66. Бархин К.Б. Развития речи в начальной школе. Методическое пособие ... ... ... ... М., ... Г.И, Жұмабаева Ә.Е. 3 – cыныпқа арналған қазақ
тілі оқулық. Алматы: Атамұра -2005г.
68. Уәйісова Г.И, Әміров Қ, Жұмабаева ... ... ... ... тілі ... ... Атамұра 2003 ж.
69. Аяпова Ж. Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту. ∕∕ Бастауыш
мектеп 2003 №3.
70. ... А. ... ... ... ... ... Мектеп, 1969ж.
71. Тәжібайұлы Т. Бастауыш мектеп оқушысының ауызекі сөзі мен жазба
сөзінің салыстырмалы анализі. ∕∕ Халық мұғалімі, 1939, № 8 – ... ... Т. Тіл ... ∕∕ Жаңа ... 1936 ... 17б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныптарда грамматика сабақтарында оқушыларды байланыстырып сөйлеуге үйрету33 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Түрік тілін үйретуде оқулықтың және көрнекі құралдардың алатын орны10 бет
Қазақ тілін оқытуда қолданылатын оқу-әдістмемелік кешендер34 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
2 – сынып математика сабақтарында оқытудың тәрбиелік функциясын жүзеге асыру64 бет
2- сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасы элементтерін қолдану53 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
5-7 сынып оқушыларына технология сабақтарында ағашты өңдеудің әдістемесі69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь