Су тіршілік тірегі

Жоспар:

Кіріспе:
Су мен адам арасындағы байланыс.

Негізгі бөлім:
1. СУ ТІРШІЛІК ТІРЕГІ
2. ДЕНЕНІ СУЫҚ СУМЕН ШЫНЫҚТЫРУ
3. “Таза ауыз су” проблемасы

Қорытынды.
Теңіз суларының ластануы
Су мен адам арасында байланыс көне заманнан бері карай қалыптасып келе жатқан жағдай.Әйтсе де, сыртқы ортаны, суды, ауаны қорғауға заңды түрде шара қолданбайтын бірде бір мемлекет жоқ.. Тіпті, теңіз суын қорғау зиянды заттарды шығарудың технологиясын реттеу және қалдықтарды барынша азайту жөнінде халықаралық келісім жасалған.
Бұл шаралар бұлжытпай іске асыру да керек етеді, себебі ауаның, судың топырақтың ластануы ең ақырғы шегіне жетті. Әсіресе бұл, мәселе халық өте жиі орналасқан өндірістік аудандарда тым үлкен орын алып отыр.Улы заттар бұл орындардан өзен суларымен, теңіз ағыстары және жел арқылы мыңдаған километр алшақ орналасқан аймақтарға тарап, жер шарының алыс түпкірлеріне қауіп тудырады.
Кейінгі жылдарда ластайтын қалдықтардың кәдімгі түрлеріне жерді радиоактивті заттардың улау қаупі қосылды. Ал оның зиянды әсерлері жердің тек белгілі аймағымен шектелмейді.
Судың ластануына әсіресе өнеркәсіп қалдықтарының қосылуы аса қауіпті. Қалдықтардың химиялық құрамының әр түрлі болуына сәйкес, олардың тигізер әсеріде қауіпті. Мысалы, Мұнай өңдеуден шыққан қалдықтар су бетін үлкен қабықпен жауып, оттектің алмасуы қиындатады. Үи тұрмысында және өнеркәсіпте өте көп мөлшерде қолданылатын синтетикалық детергенттер деп аталатын жууға қолданылатын заттардың әсері де мұнай қалдықтарымен бір бағыттас.
Жатқанбаев Ж. Валеология. Алматы 2004 ж.

Сағатов Қ.С. Валеология Алматы 2003 ж.
        
        Жоспар:
Кіріспе:
Су мен адам арасындағы байланыс.
Негізгі бөлім:
1. СУ ТІРШІЛІК ТІРЕГІ
2. ДЕНЕНІ СУЫҚ СУМЕН ШЫНЫҚТЫРУ
3. ... ауыз су” ... ... ... мен адам арасында байланыс көне заманнан бері карай қалыптасып келе
жатқан ... де, ... ... ... ... ... заңды түрде
шара қолданбайтын бірде бір мемлекет жоқ.. ... ... суын ... ... ... ... ... және қалдықтарды барынша азайту
жөнінде халықаралық келісім жасалған.
Бұл шаралар бұлжытпай іске ... да ... ... ... ауаның, судың
топырақтың ластануы ең ақырғы шегіне жетті. Әсіресе бұл, ... ... ... ... ... ... тым үлкен орын алып отыр.Улы заттар
бұл орындардан өзен суларымен, теңіз ... және жел ... ... ... орналасқан аймақтарға тарап, жер шарының алыс түпкірлеріне
қауіп тудырады.
Кейінгі жылдарда ... ... ... түрлеріне жерді
радиоактивті заттардың улау қаупі қосылды. Ал оның зиянды ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп қалдықтарының қосылуы аса қауіпті.
Қалдықтардың химиялық ... әр ... ... ... ... тигізер
әсеріде қауіпті. Мысалы, Мұнай өңдеуден шыққан қалдықтар су ... ... ... ... ... қиындатады. Үи тұрмысында және өнеркәсіпте
өте көп мөлшерде қолданылатын синтетикалық детергенттер деп аталатын ... ... ... де ... ... бір бағыттас.
Сондай ақ ол судың оттек бойына сіңіру қабілетін ... ... ... ... ... құртып,балықтарды улайды.
Өңдеу кезінде бөлінетін басқа да ... ... ... әр ... тұраздары мен көмірді кокстеу кезінде пайда
болатын фенол, цианидтер ... ... әсер ... Енді ... мен ... ... электролиттік қасиетімен пайдалы және зиянды
микроорганизмдердің ара қатынасын өзгертеді. Бұл ... ... ... ... ... ... (немесе аз мөлшерде ғана кездесетін ) ... ... да ... ыдырауы суда өмір сүретін ... ... ... ... ... ең ... ... тыныс алатын) микроорганизмдердің қатысуымен жүреді. Бұл ретте
көбінесе зиянсыз ... ... ... ... бұл ... органикалық
қоспалар белгілі мөлшерде түскенде ғана қалыпты жүретіні ... ... ... көлемі артқан сайын оны ыдыратуға өте көп
мөлшерде оттек жұмсалады. Бұл ... ... ... ... ... ақ, ... ... оттексіз жүргізетін анаэробтық
микроорганизмдердің санының артуына жағдай жасайды. Бұл ... ... ... ... Онда ... аминдер, күкірт және фосфор улы
қосындылары пайда болып, су саси ... ... ... мен улы
қосындылардың көбеюі бірінші кезекте балықтардың қырылуына , онан ... ... ... әкеп ... Сөйтіп , бұл тіршілік ... ... ... ... ... ластануының зардаптарын адамның өзі және оның
шаруашылық қажеттері тартады. ... тұщы су ... ... көзі өзен ... Ал, ... ... және минералдық қоспалардан тазарту өте
қиын және қымбатқа түсетін іс. Осы ... ... ... ... ... үлкен. Себебі ең соңғы техникалық жетістіктерге негізделген тазарту
системалары да суда ... ... ... ... ... деп ... ластануы өнеркәсіп салаларына да үлкен зиян келтіреді. Онда
кейбір химиялық ... көп ... суды сүзу ... , химия, қағаз
жасау және тамақ өнеркәсіптеріне пайдалануға ... ... ... ... ... ... қосымша өңдеуден өтіп, өнеркәсіпке пайдаланылады да,
артынан оған тағы да ... улы ... ... технология негізінде)
қосылып, өзенге жіберіледі.
Тұщы судың ластануы ... ... ... ... ... ... ... үшін және адамның өз денсаулығы үшін қаншама ауыр
жүк екенін түсіндірудің қажеті жоқ. ... да ... ... ... ... ... ... орында тұр. Ал, қазақ жеріндегі суларды
тазарту үлкен мәселе.
Өнеркәсіп қалдықтарымен теңіз сулары да ... ... : ... ол әр ... ... көметін орынға айналған. Әрине, теңізге
түсетін ... ... ... көлемі әлде неше есе артық, онда
жүретін физикалық және биохимиялық процестердің нәтижесінде бұл заттар ... ... ... өзгереді деп айта алмаймыз. ... ... ... ... ... ... қайта ластануы үлкен зиян
келтіретіні белгілі.
Мысалы, ... ... мен ... ... жаға ... ... орналасқан қалалардың қоқсықтармен ластанатыны белгілі болды.
Теңіз суларын мұнай қалдықтарымен ластауда негізгі ... ... ... суға кеме ... жуғанда немесе олар апатқа
ұшырағанда құйылады, әсіресе, ірі танкерлердің күйреуі аса қауіпті. ... суға 200-300 мың ... ... ... ... ... ақтарылып,
орасан зор алқапқа жайылады. Оның әсері барлық тірі организмдерге бірден
қауіпті.
Мұнай ... ... ... ауыр ... ... ... суға ... қонғанда, олардың қауырсындары майланып, жылу
ұстайтын және су жұқтырмайтын қасиетін жоғалтады. ... ... ... қан ... да өліп ... ... мұнай мен ластануынан жылына қаншама
құстар қырылатынын есептеп шығу ... ... ... ... көбі ... ... ... қалады. Мұның қаншалықты қауіпті екенін мынадан
көруге болады.Мысалы, 1996 жылы Ньюфаулендте әрбір миль жағалауда 464 ... ... Егер бұл ... осы себептен өлген тағы ... он ... ... өліктерін қоса есептесе, бұл сан бірнеше есе ... ... ... ... ... ... екі жағалауында жиі кездеседі,
себебі оны көптеген құстар қыста ... ... ... суының мұнай
қалдықтарымен ластануы суда өмір сүретін сүтқоректілерге де ... ... ... бұл ... ... ... ... қатынасты. Бұл аңның
терісі дүние жүзінде жоғары бағаланады. Біздің қазақ жеріне бұл аң ... ... ... оны қалай болса, солай аулауға тиым салынған.
Су ... ... жұқа ... ... ... ... мен ... жәндіктердің де тіршілік негізін күрт өзгертіп
жібереді. Олар түгелдей қырылып қалады.
Теңіз суының мұнай ... мен ... ... да ... ... асқа ... ... және моллюскалар денелерінде рак ауруын
туғызатын бензприн сияқты улы заттар жиналатыны белгілі болып отыр. ... ... ... ... жиналатыны туралы биология ғылымдарында
белгілі ғылыми деректер осы күнге ... жоқ. ... ... ... ... ... ... жиналу себебі қоректік заттар арқылы
келуі мүмкін. Мысалы, су түбіндегі ... ... ... ... болған
көптеген қосылыстар бар екені анықталып отыр. Олармен ... ... ... зиянды әрекеттерін болдырмайтын қандай шаралар бар?
1954 жылы Лондонда ... ... суды ... ... тыс ... ... ... келісім шарт жасады.
ДЕНЕНІ СУЫҚ СУМЕН ШЫНЫҚТЫРУ
Табиғаттағы суық сумен дене шынықтыру ежелден келе ... ... ... суды бірнеше зорлық пен зомбылыққа пайдаланғаны ... ... ... бар. Орыс ... Иван ... Еділ ... бойындағы
татарларды Еділдің мұздай суына шомылдырып христиан дініне бағындырған
деседі.
Денені ... ... ... өте көп ... ... суға түсу, қыста
суға түсу, морждану, душ, монша,
П.К. Ивановтың “Қарғаш” ... ... ... суға түсу осы шараның
қағидаларын ескереді. Практикалық ұсынылымдар мен сілтемелерді ... ... ... ... Егер олар ... ... онда ... қалыпты мөлшерде өтеді. Сондай ақ, өкпенің тіршілік ету аймағы
кеңейеді, шеттік ... ... мен ... саныменсапасы
артады. Жүрек бұлшық еттің қабілеті жақсарады. Бір минут ішінде жүрек
арқылы өтетін қан ... ... Қыс ... суық суға түсу ... ... де үлкен психикалық әсерін ... ... ... ... ... Еске ... үрдісі қыйсапсыз көп мөлшерде
артады. Адамның көңіл күйі арта түседі.
“Таза ауыз су” ... ... ... ... мен оның ... жағдайларды
жақсартудағы ролімен тікелей байланысты. Адам санының ... ... ... су ... алып ... Қазіргі уақытта шамамен 2
млрд. адам канализациясы бар жағдайға қол жеткізе ... ... 5 млн. ... ... 2-3 млн. балалар жыл сайын таза судың жетіспеуіне байланысты
әр түрлі ... ... су ... ... ... табиғи ресурстарға жатады және
қоғамдық меншіліктілікке қарайды.Су ресурстарының қолдану, оны ары ... мен оны ... ... ... тек ұлттық мүдде тұрғысынан ғана
емес, халықаралық бірлесіп дамытуды талап ... Жер ... таза ... ... ... әлемнің көп аймақтарындағы халық өте аз мөлшерде
ғана таза суды ... ... ... ... ... ... ... км³, ол бұл 1995жылы есептеулер бойынша адам басына шаққанда 7600 ... ... та адам ... ... байланысты бұл шама жыл ... ... жылы бұл шама 12900 ... 2005 жылы ол ... ... мүмкін.
Жыл сайын әр түлі өнімдермен ластанған және арнайы тазартусыз пайдалануға
келмейтін су объектілерінің саны ... ... ... ... ... ... ... тек бір бөлігі ғана қайтадан су экожүйесіне
қайтып оралады, ал көп ... ... ... және ... ұшып ... ... өте көп ... қатарына ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптің
өндіріс ... ... ... ... ... суға деген сұранысы су қорының 40% ... ол ... бұл елде су ... ... болады. Бұл жағдайда су
проблемасы осы елдің экономикалық дамуын тежеуші ... ... ... ... таза ауыз суды жер асты су ... ... өсіп ... Бұл ... ... өте қажетті ресурсының азаюына
әкелуде. Жыл сайын планетамыздың жер асты су қоймалары 160 ... м³ ... ... ... ... ... оныңайналымы кезінде орынына
келмейді. Араб елдері регионында жер асты ... ... ... ... ұйым құрылды. Таза суға деген жетіспеушіліктің ... үшін суды ... ... білу ... ... заң ... қолдануы керек. Индияда, Израйлде, Испанияда, Иорданияда және
АҚШтың кейбір ... ... ... ... суаруға көшуді ұсынуда.
Бұл әдіс өсімдіктердің ... ... ... апаруға негізделген.
Таза суға жетіспеушіліктің пен оны ... ... ... ... ... ... ойландыруда, себебі бұл факторлар сол елдің тұрақты дамуына,
халқының денсаулығында және тұрмыстық ... ... ... ... өндіруде маңызды роль атқарады. Болашақта бұл жағдай қиындауы мүмкін.
ХХІ ғасырдың ортасына қарай жердің негізгі стратегиялық ресурсы мұнай ... су ... ... ... ... бойынша 2005 жылы әлемнің 50 шақты
елінде тұратын 3 ... ... ауыз су ... зар болады. Бұл жағдай
суға байланысты ... және ... ... ... өзінде Африка мен Таяу шығыс елдеріндегі ауыз судың жетіспеушілігі
кедейлік пен артта қалғандықты, политикалық ... ... ... ... ... санының жылдам өсуі ауыршаруашылығына, өндіріске және
күнделікті тұрмысқа деген суға сұранысты тез ... деп ... ... Ресей мен Қазақстан Қытай мемлекетінің су ... ... ... 1999 ... бастап Қытайда Ертіс өзенінің жоғарға ағынын
басқа жаққа бұру басталды. Қазірдің өзінде бұл өзенінің ластануы ... су ... ... ... Жеке елді аймақты таза сумен қамтамасыз
ету проблемалары тек сол елге ғана қиындық әкелмей бүкіл ... ... ... ... да ... ... ... шешу бүкіл әлемд
бірлесіп іс-әрекет жасауды талап етеді.
Теңіз ... ... ... ... ... ... суда ... ететін
организмдердің ара қатынастарын бұзып, зиянды түрлердің ... жол ... ... ... улы ... ... тұщы суға уылдырық шашуға
шығатын балықтардың көтерілуіне кедергі жасайды.
Егер ... ... ... ... суларында біраздан кейін тазаланады
деуге болады, ал басқа қалдықтардың ... ... ... мүмкін
емес. Өйткені ластанған суларға қосындыларды ыдырататын микроорганизмдер
қырылып қалады. ... ... ... су ... ... қабықпен жауып,
ауа жібермейді және өте жай ыдырайды. Осы ... ол ... ... ... ірі ... айналды. Сол үшін танкерлерді жууға жуындыны
жағалаудан 50 миль жақынға төгуге тиым ... ... де, ... ... ... ... ... себебі мұнай көбіршіктері әдетте
толқындармен жағалауға жиналады және кейінгі уақытта мұнай да ... көп ... өсіп ... ... Ж. ... Алматы 2004 ж.
Сағатов Қ.С. Валеология Алматы 2003 ж.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдениет және өркениет6 бет
Топырақ түрлері6 бет
Қазақстан биосферасы8 бет
Алматы облысы жайлы73 бет
Асинхронды электрқозғалтқыш27 бет
Буылтық құрттар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері4 бет
Мәдениет пен өркениет7 бет
Тін жасушалары.Медициналық белгілері5 бет
Шыртылдақ қоңыздар биология,зиянды фазасы,таралуы,есептеу әдістемесі5 бет
Зоналық және магистральдық байланыс желілеріне арналған тобж цифрлық аппаратуралары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь