Вилли Брандт - социал-демократ,теоретик,канцлер

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І тарау.Вилли Брандт.халықаралық социал.демократияның
теоретигі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.1 Демократиялық социализм тұжырымдамасы және герман
социал.демократиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
2.1 Вилли Брандтың демократиялық социализм теориясына
қосқан үлесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

ІІ тарау.Вилли Брандт үкіметінің ішкі саясаты ... ... ... ... ... ... ... ..34

2.1. Герман Федеративтік Республикасындағы алғашқы
социал.демократиялық үкіметінің құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ...34
2.2. Вилли Брандт үкіметінің әлеуметтік.экономикалық
саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38
III тарау.Вилли Брандт үкіметінің сыртқы саясаты ... ... ... ... ... .43
3.1. «Жаңа шығыстық саясат» және Вилли Брандтың
герман мәселесіне көзқарасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
3.2. Вилли Брандт және Батыс Берлин мәселсінің шешілуі ... ... ... .52

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..59
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60
Халықаралық социал-демократиялық ағымының көрнекті өкілі Герман социал-демократиялық партиясының теоретигі,мемлекет қайраткері Вилли Брандт (1913-1992 ж.ж.) герман тарихындағы алатын орны ерекше.Саяси қайраткердің қалыптасқан демократиялық социализм тұжырымдамасын терең зерттей келе ел басқаруы, партиялық қызметкерлігі кезінде жиған-терген күш-жігерін іс-жүзінде өте ұтымды пайдалана білді.Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «демократиялық социализм» тұжырымдамасы социал-демократиялық партиялардың бағдарламалық құжат-материалдарында ресми түрдегі саяси стратагиясы болып қалыптасты.Сол тұжырымның дамуына үлкен үлес қосқан азаматардың бірден-бірі Вилли Брандт.
Брандт өмір құндылықтары мен демократиялық принциптерді қоғам дамуы динамикасының негізгі жүйесі деп түсіндіреді.Социал-демократизм сол құндылықтар мен принциптерді идеялық позиция ретінде ұстанады.Оның бірнеше принциптерін атап кетуге болады:біріншіден,демокртиялық социализмге негізделген қоғамды жан-жақтыдамытудың ұзақ процессі болып табылатын идеялық бірлік;екіншіден,жергілікті ұлттық кәсіби одақ және жұмысшылар мен билік арсындағы үзілмейтін байланыс;үшіншіден,әрқашан әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуде маңызы бар еңбекшілеаді әлеуметтік қамсздандыру тұжырымдамасы.Ал өзге мәселелер(рынок мәселесі,бағаның құрылуы, мемлекеттің экономикалық дамуды бақылауы т.б.) белгілі-бір партиялардың арнайы бағыт-бағдарының ерекшелігі ретінде қарастырылады.
Вилли Брнттың социал-демократизмі тарихи дамудағы күш қолданбау контексіндегі адам табиғатын және оның мүмкіндіктері түсінігінен нәр алады:60-70 ж.ж. екі саяси жүйенің теке-тіресі- «қырғи-қабақ соғысы» тұсында соғыс қаупін тудырмау негізінде жүргізген халықаралық саясаты ұтымды болды.Бұл ретте Вилли Брандтың «жаңа шығыстық саясатын» айтуға болады:Герман Федеративтік Республикасының Кеңестер Одағы және Шығыс Еуропалық мемлекеттермен қарым-қатынасын реттеу саясаты күні кешке Германия канцлері Г.Шредер мен Ресей Федерациясының президенті В.Путин кездесуінде Вилли Брандт өзінің канцлер қызметі тұсында әлеуметтік-эконмикалық реформалары үлкен нәтиже берді.Вилли Брандт реформаторлық өзгерістердің бұлжымау кепілдігін бірі деп түсінді. Сол уақыттағы қоғам өміріндегі қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық дағдарысты жеңіп өту үшін халықтың тұрмыс жағдайын көтеркге бағытталған реформалық саясаттың өте керек екндігігін Вилли Брандт үкіметінің мемлекетті басқарып, билеу үлгісінің үлкен нәтиже бергені демократиялық социализм концепциясының өміршең екндегін тағы көрсетеді.
Екіші дүниежүзілік соғыстан «демократиялық социализм» тұжырымдамасы социал-демократиялық партиялардың бағдарламалық құжат-материалдарында ресми түрдегі саяси-әлеуметтік стратегиячы долып қалыптасты.Герман социал-
1. Брандт В. Демократический социализм.Статьи и речи.-М.,1992.;Брандт В.Отважиться на расширение демократии:Сборник избраннных трудов.-М.,1992
2. Социал-демократия и перспектива в России:Дискуссия / КалашниковВ.В.,Шахназаров Г.Х.,Шубин А.В.,Малов Б.,Никонов В.А.,Островский К.,Романов Б.,Орлов Б.С.,Медведеву В.А.,Горбачев М.С.,Онищенко Т.А., Красин Ю.А.,Лансдорф М.,Лившиц Л.Г.,Швейцер В.А.,Куликов Я.В.,Скворцов Л.Г.,Берницкая А.,Кувалдин В.Б.//Свободная Мысль.-1994,-/№12-18
3. Әбішев А.Қазақстандағы социал-демократиялық ұйымдар//Қазақстан тарихы.-2003,№3.;Қазкенов Қ.М. Социал-демократияның тарихы мен теориясы хақында бірер сөз.// Дала мен қала.-2003.-5-қыркүйек.;Теркщенко С.А.,Қазкенов Қ.М.,Балғымбаев А.С.,Кенжин Қ.М.,ЖексенбековаВ.А.,КөкебаеваГ.К.Социал-демократияның қалыптасуы,дамуы және өкімет билеу тәжірбиесі.Ғылыми-әдістемелік құрал.-А.,2001
4. Бернштейн Э.Возмжен ли научный социализм?Ответ Г.Плеханова.-М.,1991
5. Что такое деиократический социализм?-М.,1979
6. Брандт В.Воспаминание.-М.,1993;Программные документы социал –демократии: проект новой программы СДПГ.-М.,1989;Брандт В.Речь на съезде в Берлине 27-сентября 1990 г.//Актуальные проблемы социал-демократии.-М.,1991,Вып.2.;Брандт В.Обращение президента Социалистического Интернационала к ХІХ конгрессу Социалистического Интернационала// Актуальные проблемы социал-демократии.-М.,1993.Вып.1с.63-64 ;От Женевы к Стокгольму:материалы конгрессов Социалистического Интернационала.Реф.сборник.Ред.-сост.-М.А.Гордон.Ч.1-2.М.,1992
7. Четырехсторонее соглашение по Западному Берлину и его реализация.1971-1977 г.г.-М.,1977
8. Қазкенов Қ.М. Социал-демократияның тарихы мен теориясы хақында бірер сөз.// Дала мен қала.-2003.-5-қыркүйек.
9. Современная социал-демократия:теория и практика.Сост.Б.С.Орлов.-М.,1991,с.45
10. Самарская Е.А.Социал-демократия в начале века.-1994,с.118
11. Мейер Т.Демократический социализм-социальная демократия.Под.общ.ред.Б.С.Орлова.-М.,1993,с.63
12. Ланцов С.А.Идеология иполитика социал-демократии.-СПб.,1994,с.72
13. Миилибенд Р.Парламентский социализм.\исследование политики лейбористской партии.Пер.с англ.-М.,1964,с.120
14. Айхлер В.Этическии реализм и социальная демократия.Избранные труды.-М.,1996,с.96
15. Мушинский В.О.Альтернативы или пример Запада и что мы можем из ничего почерпнуть.-М.,1993,с.47
16. http://umbt.com.ua/germany.html-L-224
17. Каутский К. Эрфрутская программа (Комментарии к принципиальной части).-М.,1959,с.61
18. Межуев В.Социал-демократия как политика и идеология.//Свободная мысль-ХХІ в.-2000,№4-с.81
19. Айхлер В.Этическии реализм и социальная демократия.Избранные труды.-М.,1996,с.102
20. Старейшая партия Германии.12.09.2002.18:20//Немецкая волна
21. Теркщенко С.А.,Қазкенов Қ.М.,Балғымбаев А.С.,Кенжин Қ.М.,ЖексенбековаВ.А.,КөкебаеваГ.К.Социал-демократияның қалыптасуы,дамуы және өкімет билеу тәжірбиесі.Ғылыми-әдістемелік құрал.-А.,2001,38 б.
22. Мейер Т.Демократический социализм-социальная демократия.Под.общ.ред.Б.С.Орлова.-М.,1993,с.89
23. На пути к новому социализму,КПРФ.Ру(20.06.2003)// http://umbt.com.ua/germany.html-L-224
24. Рыкин В.С. Вилли Брандт и Москва (к 30-летию прихода Социал-демократической партии Германии к власти ФРГ).//Новая восточная политика ФРГ в отношении СССР.//Дипломатическии вестник,1999,№12-декабрь,с.83-85
25. Ланцов С.А.Идеология иполитика социал-демократии.-СПб.,1994,с.30-33
26. От Женевы к Стокгольму:материалы конгрессов Социалистического Интернационала.Реф.сборник.Ред.-сост.-М.А.Гордон.Ч.1,с.14
27. Теркщенко С.А.,Қазкенов Қ.М.,Балғымбаев А.С.,Кенжин Қ.М.,ЖексенбековаВ.А.,КөкебаеваГ.К.Социал-демократияның қалыптасуы,дамуы және өкімет билеу тәжірбиесі.Ғылыми-әдістемелік құрал.-А.,2001,39 б.
28. От Женевы к Стокгольму:материалы конгрессов Социалистического Интернационала.Реф.сборник.Ред.-сост.-М.А.Гордон.Ч.1,с.15.
29. Айхлер В.Этическии реализм и социальная демократия.Избранные труды.-М.,1996,с.104
30. Теркщенко С.А.,Қазкенов Қ.М.,Балғымбаев А.С.,Кенжин Қ.М.,ЖексенбековаВ.А.,КөкебаеваГ.К.Социал-демократияның қалыптасуы,дамуы және өкімет билеу тәжірбиесі.Ғылыми-әдістемелік құрал.-А.,2001,14 б.
31. Швейцер В.Я. Опыт Западной социал-демократии в приложении к России.//Политические исследования,№6,1999,с.80-82
32. Лопарев А.В.Социал-демократия:истоки и современность.//Обществознание в школе,№5,1998,с.20
33. Брандт В.Воспаминание.-М.,1993.с.63
34. Рыкин В.С. Вилли Брандт и Москва (к 30-летию прихода Социал-демократической партии Германии к власти ФРГ).//Новая восточная политика ФРГ в отношении СССР.//Дипломатическии вестник,1999,№12-декабрь,с.86
35. Горбачев М.С.Делает ли человек политику?Делает ли человек историю? Размышления о наследии Вилли Брандта.// Свободная мысль.-М.,1992,№17,с.18-19
36. М.С. Горбачев-В.Брандт.Из архива Горбачева.// Свободная мысль.-М.,1992,№17,с.24
37. Брандовский период деятельности Социалистического Интернационала// От Женевы к Стокгольму:материалы конгрессов Социалистического Интернационала.Реф.сборник.Ред.-сост.-М.А.Гордон.Ч.1-М.,1992,с.9
38. Мейер Т.Демократический социализм-социальная демократия.Под.общ.ред.Б.С.Орлова.-М.,1993,с.98
39. Задачи Демократического социализма.// Брандт В. Демократический социализм.Статьи и речи.-М.,1992,с.134-135
40. Мысливенко А.Западная социал-демократия:поиск обнавления.//Свободная мысль,2000,№5с.64
41. Дзелепи Э.Конрад Аденуэр: легенда и действителность.-М.,1960.с.45
42. Козин Г.И.Интеграция правых лидеров СДПГ в систему государственно –монополстического кпитализма.,-Саратов,1975.с145
43. Власов С.Н.Европейская Безопснсть:в контексте германских интересов.-Киев,1991,с.134
44. Германия.факты.-Франкфурт-на-Майне:Soscietats-Verlag,1999,с.67
45. Куркин Б.А.Политическая философия ФРГ,-Ростов на Дону,1992,с.81
46. Елисеев М.Г.Между конфронтацией и разрядкой СвДП в партиной системе ФРГ:проблемы «восточной политики».-М.,1989,с.136
47. Ежов В.Д.От «холодной войны» к разрядке.-М.,1979,с35
48. Зайдевиш М.Германия между Одером и Рейном,-М., 1960
49. бұл да сонда,с.59
50. Фурман А.А.О чем мечтают канцлеры.-Киев,1990,с.57
51. Елисеев МгГ.,Снапковский В.Е.Два германских государста «европейская безопасность»:история и современность.-М.,1989.с.147
52. Истягин Л.Г.Общественно-политическая борьба в ФРГ по вопросам мира и безопасности (1945-1987 г.г.).-М.,1988.с.62
53. Брандт В. «Север-Юг»:предстоящая задача.//Актуальные проблемы социал-демократа.-М.,1989.Вып.3.с.8
54. Трунин Н.А.Милитаризация ФРГ и политика социал-демократической партий.-М.,1974.с.152
55. Козин Г.И.Интеграция правых лидеров СДПГ в систему государственно –монополстического кпитализма.,-Саратов,1975.с56
56. Брандт В.Воспаминание.-М.,1993
57. Истягин Л.Г.Общественно-политическая борьба в ФРГ по вопросам мира и безопасности (1945-1987 г.г.).-М.,1988.с.
58. Восленский М.С «Восточная политика» ФРГ(1945-1966).-М.,1975.с91
59. Норочницкая Н.А.США и «новая восточная политика»ФРГ.-М.,1977.с.68
60. Горбачев М.С.Делает ли человек политику?Делает ли человек историю? Размышления о наследии Вилли Брандта.// Свободная мысль.-М.,1992,№17,с.18-19
61. Трунин Н.А.Милитаризация ФРГ и политика социал-демократической партий.-М.,1974.с.153
62. Бузуев В.М.Мирный договор с Германией необходим.-М.,1980.с.72
63. Ежов В.Д.От «холодной войны» к разрядке.-М.,1979,с58
64. Вопросы германской истории.Русско-германские отношения нового и новейшего времени.-Днепропетровск,1982.с.176
65. Беленский В.Н.За столом переговоров.-М.,1979.с.85
66. Ежегодник германской историй.-М.,1991.с.83
67. Брандт В.Воспаминание.-М.,1993.с.67
68. Дзелепи Э.Конрад Аденуэр: легенда и действителность.-М.,1960.с.147
69. Елисеев М..,Снапковский В.Е.Два германских государста «европейская безопасность»:история и современность.-М.,1989.с.147
70. Кальвокересен П.Мировая политика.1945-2000.-М.;Междунаородное отношение,2003.
71. Германская восточная политика в новое и новейшее время «Проблемы историй и историографий.-М.,1982.с.182
72. Беленский В.Н.За столом переговоров.-М.,1979.с.87
73. Германская восточная политика в новое и новейшее время «Проблемы историй и историографий.-М.,1982.с.184
74. Высоцкий В.Н.Западный Берлин.-М.,1971.с.87
75. Беленский В.Н. Западный Берлин.-М.,1981.с.157
76. КрмерИ.С.ФРГ:внутреполитическая борьба и внешняя орнтация.М.,1977.с.76
77. СССР «Германский вопрос.1941-1949:документы из архива внешней политики Российской Федераций.//Новая и новейшая история.2004,№4,с.204
78. Кальвокересен П.Мировая политика.1945-2000.-М.;Междунаородное отношение,2003.с.73
79. Германская восточная политика в новое и новейшее время «Проблемы историй и историографий.-М.,1982.с.184
80. Беленский В.Н.За столом переговоров.-М.,1979.с.145
81. Горбачев М.С.Делает ли человек политику?Делает ли человек историю? Размышления о наследии Вилли Брандта.// Свободная мысль.-М.,1992,№17,с.18
82. КрмерИ.С.ФРГ:внутреполитическая борьба и внешняя орнтация.М.,1977.с.76
83. Беленский В.Н.За столом переговоров.-М.,1979.с.143
84. Жарков А.Судба Западного Берлина//Новое время.1959,№15
85. Беленский В.Н. Западный Берлин.-М.,1981.с.158
86. Высоцкий В.Н.Западный Берлин.-М.,1971.с.87
87. Высоцкий М.С.Западный Берлин и его место в системе современных жеждупародных отношений.-М.,1971.с.137
88. Высоцкий В.Н.Западный Берлин.-М.,1971.с.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Тарих факультетінің магистратурасы
Шетелдердің жаңа және ... ... ... ... ... ... - социал-демократ,теоретик,канцлер
Орындаған ... ... ... ... ... ... жіберілді:
Шетелдердің жаңа және
қазіргі заман тарихы
кафедрасының меңгерушісі,
т.ғ.д., профессор ... ... ... ... ... социал-демократияның
теоретигі
............................................................................
...................... 6
1. Демократиялық социализм тұжырымдамасы және ... ... ... ... социализм теориясына
қосқан
үлесі..................................................................
..............25
ІІ тарау.Вилли Брандт үкіметінің ішкі саясаты
..............................34
2.1. Герман Федеративтік ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
саясаты................................................................
.............................38
III тарау.Вилли Брандт үкіметінің сыртқы
саясаты.....................43
3.1. «Жаңа шығыстық саясат» және Вилли Брандтың
герман ... ... ... және ... ... ... әдебиеттер
тізімі........................................................60
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі:
Халықаралық социал-демократиялық ағымының көрнекті өкілі ... ... ... ... Вилли Брандт
(1913-1992 ж.ж.) герман тарихындағы алатын орны ерекше.Саяси қайраткердің
қалыптасқан ... ... ... ... ... келе ... партиялық қызметкерлігі кезінде жиған-терген күш-жігерін іс-
жүзінде өте ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасы социал-демократиялық партиялардың
бағдарламалық құжат-материалдарында ресми түрдегі саяси ... ... ... ... ... үлес ... ... бірден-бірі
Вилли Брандт.
Брандт өмір құндылықтары мен демократиялық принциптерді қоғам дамуы
динамикасының негізгі ... деп ... ... мен ... идеялық позиция ретінде ұстанады.Оның бірнеше
принциптерін атап кетуге болады:біріншіден,демокртиялық социализмге
негізделген ... ... ұзақ ... ... ... ... ... кәсіби одақ және жұмысшылар мен
билік арсындағы ... ... ... ... ... ... бар ... әлеуметтік
қамсздандыру тұжырымдамасы.Ал өзге мәселелер(рынок мәселесі,бағаның
құрылуы, мемлекеттің экономикалық ... ... т.б.) ... арнайы бағыт-бағдарының ерекшелігі ретінде қарастырылады.
Вилли Брнттың социал-демократизмі тарихи дамудағы күш ... адам ... және оның ... ... ... ж.ж. екі ... жүйенің теке-тіресі- «қырғи-қабақ соғысы»
тұсында соғыс қаупін ... ... ... ... ... ... ... Вилли Брандтың «жаңа шығыстық саясатын» айтуға
болады:Герман Федеративтік Республикасының Кеңестер ... және ... ... ... ... ... күні ... Германия
канцлері Г.Шредер мен Ресей Федерациясының президенті В.Путин кездесуінде
Вилли Брандт ... ... ... ... ... ... нәтиже берді.Вилли Брандт реформаторлық өзгерістердің
бұлжымау кепілдігін бірі деп түсінді. Сол ... ... ... ... ... ... өту үшін халықтың
тұрмыс жағдайын көтеркге бағытталған ... ... өте ... ... Брандт үкіметінің мемлекетті басқарып, билеу үлгісінің
үлкен нәтиже бергені демократиялық ... ... ... тағы ... ... ... «демократиялық социализм» тұжырымдамасы
социал-демократиялық партиялардың бағдарламалық құжат-материалдарында ресми
түрдегі саяси-әлеуметтік стратегиячы долып ... ... ... ... ... ... ... социализм» теориясының дамуына үлкен үлес қосты.
Мәселеніңң зерттелу ... ... ... нақты қызметкерлігіне байланысты арнайы
зерттеу еңбегі болмаса да ... ... ... ... ... еңбектерден жанама
ақпараттар ... ... жылы ... ... екі бірдей жинақ жарық көрді /1/.Оны
құрастырушылар Б.С. Орлов пен ... ... ... өте ... ... ... проблематикасы мен мемлекет теориясы
тұрғысында социал-демократтар демократияны жалпылық ... ... ... ... демократия үнемі жаулап алушылық қасиетте
болып ... ... ол өлуі ... ... дамыту ортақ
жауапкершілікпен қаралуы керек Вилли ... ... ... ... ... және ... ... объектісі
емес,субъектісі болуы керек» деген жағдай ... ... ... асыруда
тәжірбиелісясат пен социал-демократиялық рефомалардың жобалары
көмектеседіВилли ... ... ... тек ... мен ... көрсетпей,сонымен қатар әлеуметтік-рыноктық шарушылық және қоршаған
ортаны қорғау дген ... ... ... қарстырады.
Соңғы кездері Германияның шығыстық ... ... ... ... ... ақпараттарды халықаралық интернет желісінен
кездестувімізге болады.(Хайнс Дициг «Немецкая ... ... ... беттерінде де ол туралы ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда /2/,сонымен бірге социал-демокртия
мұраттарына деген қызығушылық Қазақстанда да ... ... ... ... ... ... ... құбылыстардың дамуы
мен өзгеруне мұқият зер салады,себебі ол қоғамда демократиялық үрдістер
қаншалықты дамыса,ондағы әділеттілік те ... ... ... ... ... ... ... қолдай келе,Эдуард Бернштейн
дамытқан демократиялық социализм ... /4/ ... ... өзінің канцлер
қызметі тұсында ... ... ... ... демократиялық
социализмді аңыз деп,коммунизм мен ... ... ... ... социал-демократтар қателеседі деп жазған еді және де ... ... өте жат деп ... ... деректік қоры:
Зерттеу объектісі нақты бір адамның қызметкерлігіне байланысты
болғандықтан Вилли Бранндттың естеліктері ... ... ... ... ... ... тұсындағы ,халықаралық
социалистік интернационал президенттігі кезіндегі жылдарда ... ... мен ... тақырыптық түп-деректік қорына
жатқызуға болады . ... ... ... ... ... ,мемелекеттер арасындағы келісім-шарттарды да жатқыздық /7/ Вилли
Брандт үкіметтік ,партиялық бағдарламаларында ... ... ... ... етіп ... . ... Брандт
реформаторлық тұғырнамаға бағдар жасауы – ... ... ... ... деп ... ... ... хронологиялық шеңбері социал-демократиялық Нақты ағым
болып қалыптасуы , яғни 19ғ. аяғы мен Вилли Брандтың ... өмір ... ... және осы ... ... ... ... жалпы социал-
демократияның идеологиясы әлеуметтік бағыттылығы,стратегиясы нарықтық
қатынастарды ... ... ... өте ... ... олардың
саясаты өте актуальді болды және келешекте де болады деп ойлаймын.
Мақсаты : Магистрлік жұмыстың алға қойған ... ... ... ... талдай отырып ,ГСДП-ның стратегиялық мұраттарына
сипаттама беру.Сонымен бірге социал-демократиялық ағымның ... ... ... ... тұжырым жасу.
Міндеті:Алға қойған мақсатымызға жету үшін ... ... ... ... ... ... ... үкіметінің ішкі саясатындағы ... ... ... «жаңа шығыстық саясатын» қрсатыру;
-Вилли Брандтың Батыс Берлин мәселесін шешудегі рөлін анықтау.
Жұмыстың ... ... үш ... бөлімнен
тұрады:кіріспе,негізгі бөлім және қорытындыдан.Негізгі бөлім үш тараудан
және алты ... ... ... ... ... ... Демократиялық социализм тұжырымдамасы және герман социал-
демократиясы
Демократиялық социализм тұжырымдамасын айтқанда есімізге социал –
демократиялық ... ... ... ... ... таңдағы
социал – демократиялық партияларды идеологиясы ұзақ ... ... ХІХ ...... ағым ... ... ... қалыптасты. Көптеген Батыс Европалық социалистік және социал –
демократиялық партиялар ... ... бас ... ... ... ... Социал-демократия марксизмнің ішінде тың реформалар
жасауға. Мессиандық дәмегөйліктен, ақиқаттың түбіне жету пиғылынан ... ... Олар бұл ... либералдық-демократиялық тұжырымдамаға
бір табан жақындады. Қоғамдық өмірдің барлық сасаларында әрқилы көзқарасты,
оппазицияның қажеттігін ... ... ... ... ... пен саяси органдарды кеңінен дамыту сияқты бірқатар маңызды
тармақтарды онымен толық үйлесім ... ... ... ... қарсылық,
тай-талас ауанын жоққа шығарады және өмір мен ... ... ... ... сан ... ... ... қарайды.
Қазіргі либерализмнің классикалық либберализмнен айырмашалағы – ...... мен ... ... ... ... Бұл ... күмәнсіз жайт. Осы пікірді ортодоксальдік
марксизмнің көптеген ... ... ... ... ... оның ... ... сипатына орайластырылғандарын екшеп қабылдаған
қазіргі ...... ... да нық сеніммен айтуға болады. ... ... ең ... жеке ... ... мен ... әлеуметтік
өмірдің кез-келген саласында монополизмге жол беруге болмайтындығы ... ... ...... ... ... принциптерін
жеткілікті көлемде қабылдады..
Бүгінгі таңда социал – демократия ретінде Социалистік Интернационалға
кіретін ... ... ... мен ... ... ... мүдделерін қорғайтын әлуметтік топтар қозғалыстары түсініледі.
Социал – демократия – бұл саяси-әлуметтік қозғалыс және саяси-идеялық ағым.
Саяси-идеялық ағым ... ол бір ... емес және ... ... мен құндылықтарға негізделген «демократиялық социализм» деген
жалпы атау аясында бірігеді/8/.
Социал-демократия әртүрлі нысанда өмір сүреді және қандай елде ... ... өз ... бар. ...... тарихи
жұмысша қозғалысының тарихы мен ... ... Ал ... ішінде ортодоксальді-комунистік бағыт сияқты өзге де
ағымдардың болғандығы белгілі. Тарихи ... үшін ... ... ... да ... ... оның ... қайшылықты көрсеткенін айта
кеткен жөн.
Социал – демократия өнеркәсіп революциясына ... ... ... жаңа ... таптық ұстанымның жойылмаған күннің
өзінде келесі қатарға сырғытылғанын дұрыс көрсете білді. Бұл – ... мен ... ... ... ... ... ... мәміле идеясының егес және таптық күрес идеясынан мерейі үстем
болатынын мойындағандықтың ... ... ... ... ... ағым ... ... – демократия революциялық және реформаторлық
күштердің ... ... ... ... ХХ ғасырдың 20-шы жылдары
қалыптасты. ...... ағым ... ... Э. ... К.
Каутский, Г. Клеханов және өзге де тұлғалардың есімдерімен байланысты.
Революциялық күштерді біріктірген Коминтернге қарсылық ретінде социал-
демократтар Жұмысшы Социалистік ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы социализмге деген
негізгі көзқарасты қайта қарау ... ... еді. ... ... тым ... созылды, тіпті Франкфурт принциптері деклорациясында ... ... жаңа ... көшу ... ... ... ... да революциялық принциптерден реформизмге қарай ойысудың ту
бастан-ақ байқалғандығын атап өту қажет.
Алайда алғашқы сәтте ... ... ... ... ... жолмен құлату және жеке меншікті жою, ... ... ... ... ... яғни эголттаризм принципін
жүзеге асыру негізінде қоғамды түбегейлі қайта құру ... ... ... ... ... ... ... саяси
күрестің бел ортасында демократиялық қоғамдық-саяси институттарды ... ... ... ... мойындайтын саяси-идеялық қозғалыс
ретінде укөзге түсті және соның арқасында ... ... ... түсті. /9/
Мүлдем жаңа айқындама барысында өмірдің өзі және саяси тәжірибе шешуші
рөл атқарды. Сөйтіп, жаңа ... ... ... ... ... анық ... және ... қоғам мен құқықтық мемлекетті бір
арнада тоғыстыра отырып ... ... ... принциптерін,
нормаларын және т.б мойындау қажеттігі туындады.
Социал-демократия ... ... мен ... жұмысшы табы мен
көптеген талаптарымен таза ... ... ... ... ... ... жолымен жүзеге асыруға және осы үрдістің айтарлықтай
дәрежеде азаматтық қоғамның және оның ... ... ... ... ... ... алып ... марксизм ұстанымды жүзеге асырудың қайғылы ... ... ... болу ... ... социал-
демократия жетекшілері демоукратиялық социализм тұжырымдамасын ұсынды. ... ... ... мен ... бір-біріне жат емес, қайта бірін-
бірі толықтыратындығы, социализмнің өз табиғаиында демократиясыз ... ... идея ... ... ... К. ... идеяларын қорғайды. Бұл пікір
таластардың барлығы қоғамды ... ... ... мақсат,
міндеттері жолдары аясында болды. Ревизионистер революциялық ... ... ... Олар жаңа социалистік ... құру ... жаңа ... ... ... ... емес ... Олар қоғамды
түпкілікті өзгерту емес, тек қоғамды нақиты жағдайда өзгертудің принциптері
деді Э. ... ... ... ... қалай отырып, социал-
демократиялы партиялардың ең негізгі әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... негізін салушы.
Кеңестік тарихшылар Бернштейннің ... ... ... ... және бурджуазиялық
альтернатива деп бағалады. Сонымен қатар кеңес ... ... ... соның ішіндегі герман социал-демократиясы
демократиялық-социализмді социалистік лозунгілер арқылы өзіне таңып ... деп ... ... ол ... социал-демократтар социалистік
лозунгілер айтты, алайда шын мәніндегі демократиялы ... ... ... ... ... баса ... теоретиктері ол тұжырымдаманы капитализм мен
социализм арасындағы қолайлы қоғамға ... ... жол деп ... екінші дүние жүзілік соғыстар арасына идеологиялық
дамуы қатаң асяси және ... ... ... ... дағдарыс Батыс Европа мемлекеттерінің ХІХғ тән ... ... ... ... жетті./10/
Кейбір социал-демократтардың өкілдері комунистердің әлемдік төңкеріс
идеясын да қалады. Австромарксистер идеяны қолдағаны мен Ресей үлгісіндегі
социализм дұрыс емес ... ... ... ... ... тым жат ... айтты.
Екінші дүние жүзілік соғыс көптеген жұмысшы және демократиялық ағымдар
үшін ... ... және ... ... ... ... күресу
нәтижесінде комунистер мен социал-демократтардың ынтымақтасулары байқалды.
Ұлыбританияның лейбористік париясы Британияда социалистік қоғам құру
туралы шешім қабылдайды. ... ... күн ... ... ... қатынасты жоспарлы түрде саясатқа ауыстурады мақсат тұтты.
1946ж Франция ... ... ... ... ... ... құру идеясын айтып, яғни ... ... ... әлсіздігін байқауға болады. сонымен бірге
коммунистер Коминтерннің тарауынан кейін сөз жүзінде болса да, өзінің ... ... бір ... бас ... Алайда социал-
демократтар мен коммунистердің идеяларының синтезделуі ұзаққа бармады, ... ... ... ... Енді ... демократтар коммунистер деп
саяси ғана емес, сонымен ... ... ... ... бөлінуді мақсат тұтты.
Көптеген дискуссиялар мен қатар халықаралық социал-демократиялық ағымда
ұйымдастыру идеялары да көп ... ... 1951ж ... ... ... міндеті марксистік
немесе өзге ағымдармен санасу емес, ең ... ... деп ... ... жақсы өмір, бостандық пен бейбітшілік орнату.
Міне осы уақыттан бастап социал-демократтардың негізі идеялы стратегия
демократиялық-социализм деп танылды.
Демократиялық-социализм ... ... ... ... ... түсінгені бойынша Демократиялы-социализм
негізіндегі ... тек бір ... ғана ... ... ... ол ... адамзат өркениетіні белгілі бір даму сатысы Социал-демократтарды осы
аталмыш тұжырымдамасына қатысты ең негізгі түсінігі әлеуметтік, ... ... және ... атты ... мен ... ... реформалаудың саяси әлеуметтік сатысы. Ондай ... ... ... ... ... жол юойынша дамудың яғни құқықтық мемлекет пен биліктің
демократиялық институттарының 1917 жылғы қазанға ... және ... ... зор ... ... ... ... ақиқат. Әлемдік социал-демократиялық ағымдағы демократиялық-
социализм теориясын аса дамытқан ... ... ... рөлі ... тарихы бойынша Германияда социал-демократиялық партия ұзақтығы
бойынша ерекшеленеді, жалпы ... ... ... ... 1863ж бұл
партияның ең алғашқы тасы – «Бүкілодақтық неміс жұмысшы одағы» негізінде
қалыптасты. Ал, 1869ж ... ... ... ... ... қорғау заңынан кейін екі ағым 1875ж «Германияның
социалистік жұмысшылар ... ... бір ... ... ... ... ... бүкіл халықтық масштабқа ие ... 1912ж ... ең ... ... ... ... дүние жүзілік соғыстан
кейін үлкен саяси күшке айнала ... ... ... ... паритясына айналды (1919-1933жж). Партия басшысы Ф. Эберт империя
ыдыраған соң демократиялық жолмен бірінші рейхспрезидент қызметіне ... ... ... ... ... кезеңде социалистік қозғалыстағы
жіктеліс тек теориялық айтыс ... ... ... ... ... жоқ. ... ... жүзілік соғыс басталған кезде социалистік
париялардың алдына соғысқа көзқарасты теориялық тұрғыда емес, нақты саясат
тұрғысынан ... ... ... ... ... ... соғыстан кейін
Герман Социал Демократиялық партиясы демократиялық социализм идеясын нақты
саяси платформасы ... нық ала ... ... ... ... көптеген социалистік және социал-демократиялық
партиялардың ресми теориясына айналды. Демократиялық социализм теориясының
идеялық бастаулары Э. Бернштейннің ... ... ... ... «Демократия және диктатура» проблемасын қараған К. Кауцсикйдің саяси
көзқарастарынан алуға әбден болады, «Демократиялық социализм» термині саяси
айналымға екі ... ... ... ... ... ... социализм
моделіне антитеза ретінде кіре бастады. Алайда коммунистер мен ... ... ... ... ... ұшы К. ... Ф. Энгельстің көзқарастарынан басталатынын мойындауымыз керек.
Демократиялық социализмді толық қолға алған уақыты төмендегі социал-
демократтар мен социалистердің еңбектері ... ... кез, яғни ... ... ... Англия лейбористік партиясының атқару
комитетінің ... Г. ... ... о ... нашего времени»,
Франция социалистік партиясының өкілі Л. Блюмнің «В человеческом масштабе»
және Австрия социал-демократиялық партиясының басшысы К. ... ... и ... атты ... ... ... ... соғыстан кейінгі
батыс еуропалық қоғамдағы қалыпасып келе ... ... ... ... ... ... ... қолайлы әсер әкелді. Тура осы уақыт
аралығында демократиялық саяси ... ... ... ... ... басты көтерді. Мемлекеттік экономикалық және
әлеуметтік рөлі маңызға ие болды. Сонымен қатар ... ... ... де ... ... ... ... тарихи жағдайлар
социализмнің «Жетілген капитализм» немесе «Адамгершілікті социализм»
(Гуманный ... ... ... ... ... жасады.
Демократиялық социализм теоретиктері мысалы, Реннер «Социализм
капитализм шеңберінде ғана өзінің даму фазасын алады», - деп ... ... ... революцияны теріске шығарып демократиялық ... ... ... ... ... ... мен пролетарлық
диктатураның сиыспайтындығы туралы ... ... ... ... көпшіліктің жеңісіне сүйенуі керек дейді, оны ағылшын
лейбористері «келіскен ... деп ... ... ... ... 1951ж ... ... интернационалдың І
конгресінде қабылданған ... ... ... ... ... мақсаты мен тапсырмалары» атты деклорацияда ... ... ... ... ... алып, фашизмнің ірі капиталға әсері, біраз
елдегі ... және ... ... ... ... ... авторларының ойы бойынша коммунизмді жаңа империализмнің құрамы
деп қарастырып, социализсмді халықаралық қозғалыс ретінде ... ... ... ... деп - ... ... ... өмір, әлемдік ынтымақтастық
пен бостандық жүйесін құру деп көрсетті.
Социалистер марксистік немесе өзге ... ... ... ... діни және гуманистік принциптерінен нәр ала алады. Ең бастысы ... ... ... мен ... ... негізделген
оның бостандығының кеңеюі. Ол үшін демократиялық институтты пайдалана
отырып, социалистік ... құру мен оны ... ... ... керек.
Деклорация бойынша ... ... ... ... ... білім алу, діни көзқарас, сайлау құқығы мен ... ... ... ... соттарды жариялылықты қамтамасыз ететін сот ... ... (көп ... ... және оппазиция құқығына ие болу
сияқты принциптер.
1951ж Франкфурт Деклорациясында көрініс ... ... ... ... біз өмір ... ... казіргі заманның
қоғам өмірінің бет бейнесіне тура келеді, яғни оның актуальдылығының маңызы
зор. Демократияны қорғау мен ... ... оның ... ... және оның ... ... Франкфурт деклорациясы социалистік қозғалыстағы солшылдарына,
оңшылдарына да қолайлы болды. «» ... ... бой ... ... ... ... бас ... ал оңшылдары
толығымен марксизмнен бас тартып, ... ... ... ... жарлықтары әлем социал демократиялық партияларының
келесі бағдарламаларына дейін еш өзгеріссіз қалады (1959ж ... ... ... ... бағдарламасы, т.б).
Көптеген мемлекеттерде «Демократиялық социализм» тұжырымдамасы саяси
концепцияларына әсерін ... ... ... ... ... ... уақыттардағы отарлық езгіден ... ... ... ... ... қабылдады. «Демократиялық социализмге» ұқсас бірқатар
теорияларды атап кетуге болады: «Ұлттық социализм», «Социалистік ... ... ... ... ... социализм»,
«Африкандық социализм», «Араб социализмі». Осылардың ... ... ... ... үнділік үлгісімен араб социализмінің
идеяларына үлкен әсерін тигізді. Мысалы, Индияда ұлт ... ... Үнді ... ... (ҮҰК) ... ... кейінгі
уақыттарды Гандидің саяси-әлеуметтік көзқарасын жалғастыра отырып, кейбір
мәселелерге щектеу қойды: ... ... ... т.б ... Конгресс
гандизм мен деократиялық социализмді қосуға ... ... ... мен ... ... ... социализмді
демократиялық жолмен құру болып табылады.
Резолюция авторлары ... мен ... ... ... келеді, сондықтан оларға нақты анықтама беруге
болмайды және Үндістан қай социализмге, қай демократияға баратыны белгісіз
деп түсіндірілген. ... ... тек ... ... ... болады.
Үндістанның социалистік қоғамы кедейшілікпен күресіп, теңдікті бәріне
бірдей ... ... ... ... тәсілдері» бұл қоғамда мемлекет
қарауында бола отырып, оған ... ... ... й ... ... ... экономика қоғамның барлық мүшелеріне тең ... Осы ... ... 1976ж ... Конституциясының
преамдуласында халықтың «Егеменді социалистік, ... ... ... ... бар екендігі туралы жазылды, яғни заңды түрде
бекітілді. Ал ... ... ... ... даму тарихына үңілсек
«Социализм» түсінігі акцент «демократиялық» және «гандилік» ... ... ... құптайтын басты себепті діни фактор деп
түсіндіретін ... ... ... өзге ... ... ... теориясына жақын деп қарастырады. ... ... ... ... кейбір мұсылмандық
мораль принциптерінен шыға отырып ... ... ... ... ... бір ... ... болды және ертедегі араб
қоғамы социалистік тенденциядағы қоғам деп тұжырымдайды. «Араб социализмін
жақтаушы» мысырлық ғалым ... ... жеке ... және қоғамдақ меншіктер
секторлары туралы ... ... ... ... адам ... ... әлеуметтік тыныштық пен ынтымақтастық аясында ... ... ... ... алатын қоғам орнататынына кәміл сенеді.
Дүние жүзінде демократиялық ... ... ... ... ... деп ... ... социал-демократиялық
бағыттағы саяси қозғалыстар мен партиялар сол тұжырымды өздерінің қоғамдық
жағдайларына байланысты өздерінше түсіндірееді. ... ... ... ... ... мол менің зерттеуінің негізгі объектісі ... ... ... ... ... жөн ... ... социал-
демократтарының демократиялық социализм тұжырымдамасын ... ... ... ... мен жобаларынан байқауға
болады. Социал-демократия ... ... ... ... ... ... болады. бағдарламаның жалпа теориялық бөлімін К.
Каутский, ал нақты талаптар мен міндеттер белгіленген қолданбалы бөлігін Э.
Бернштейн жазды. Бұл ... ... ... ... ... Сибирия сияқты мемлекеттердің социал-демократиялық партияларының ресми
құжаттарына айналды. 1892ж. Карл Каутский Эрфурт бағдарламасының теориялық
бөліміне ... ... ... ... соғыстан кейін Германияда мемлекеттегі социал-
демократиялық партияны қайта құрушылар тобы 1945 жылы ең алдымен ... ... ... ... Көп ... бойы ... ... Курт Шумахер партиясының орталық фигурасы болды. Одан кейін орнын
басушылар мына ... ... Эрих ... ... ... Хакс-
Йохен Фогель, Бъерн Энгхольм, Рудольф Шарпинг, Оскар Лафонтен және 1999
жылы Герхард Шренер ... ... бойы ... ... ... келе жатқан 1966 жылы ГСДП
Демократиялық християн партиясы (ХСС) пен коалиция құрып федералды үкіметті
құрды («үлкен ... ал 1969 жылы оның ... ... Демократиялық
партиясымен социал-либералдық каолицияны құрды. Ал 1969-1974 ... ... ... қызметін Вилли Брант басқарса, 1974 жыл мен 1982
жылдары Гельмуг Шмидт басқарды. Соғыстан кейін ... ... ... бойынша Отто Гротевольдің басқаруымен ГСДП Коммунистік партиясымен
біріге ... ... ... ... ... құрамында болды, әрине,
Бірыңғай париясының билігі таратылған соң олар өз жолдарымен жүре ... ... ... ... ... ... ... өзінің саяси бағыты бойынша коммунистерден ... ... ... ... үшін ... ... ... Экономикалық
саясатта мемлекеттің араласуымен ... ... ... 1959 ... ... ... бойыеша ГСДП әлеуметтік
нарықтық экономика моделін қабылдады, Федеративтік ... ... ... жол ... ... ұлттық армиясының қайта өрлеуіне,
сонымен қатар ГСДП-ның халықтық партия болуына ... ... ... ... социал-демократиялық партиялар экономиканы реттеудің
кейнстік әдістеріне «игілік мемлекетін» құру идеясына ... ... ... ... ... еді. ... ол ... социал-
демократтар идеологияны көмескілендіріп, қолданыстық саясатқа көбірек мән
берген болатын. Ал 70-80 ... ... мен ... ... ... ... ... партиясының идеологтарының бірі
Х.Хойнман «соцалстік теориясыз социализм саяси қозғалыс ... де, ... жүйе ... де өмір сүре ... деп мәлімдеді.
Жалпы Герман социал-демократиясын зерттеуде, әрине ... даму ... ... кету мүмкін емес сияқты. Ресейлік
Герман соцализмін зерттеуші ғалым Д.С. Орлов Герман социал-демократтарының
социализм теориясына қатысы ... үш ... ... берді:
Бірінші кезең – Қоғамның марксистік көрініс үрдісі ... ... ... ... ... ... бірі К. ... К.
Маркстің «Капитал» еңбегінің бір бөлігін Эрфурт бағдарламасының ... ... ... ... бөлімін Э. Бернштейн жазды.
Алайда, ... екі ... ... ... келгені аңғарылды. Эрфурт
бағдарламасына Герман социал-демократтары марксистік көзқарас позициясында
болғандығымен, кейбір реформистік, ... ... ... бола
бастағандығы айқындала бастады.
Екіші кезең – 1899ж. басып ... Э. ... ... және социал-демократияның міндеттері» ... ... Ол ... ... Э. ... ... кейбір мүддесіне
сай реформа арқылы қоғамның демократияландырудың ... ... ... ... ... және ... ... толық қамтамасыз етілген
қоғам деп сипаттайды. Осыдан келе «Соңғы мақсат ... ең ... ... атты формула шықты («Движение – все, конечная цель - ... ...... ... жүзілік соғыстан кейінгі Герман социал-
демократиялық партиясының ... ... ... ... ... ... ... сияқты «демократиялық социализм» ... ... ... В. ... Бернштейннің «Демократия –бұл
құрам да, мақсат та болып табылады. бұл социализм ... ... ... оны іске асырудың формасы» деген.
Қазіргі қоғам өмірінде ... ... ... ... бойынша
социал-демократиялық қозғалыстың идеясына сай келетіні байқалады. Кеңестік
Одақ заманында қалыптасып дамыған социализмнің ... ... анық ... ... ... ... «этикалық» тұрғыдан қарадық, яғни тырақша
ішінде қарадық. Ол социализм – К. ... пен оның ... ... ... ... тән қоғамдық – саяси және экономикалық
формация. Ондай жүйе ... үшін ... әрі ... ... ... кейінгі
Герман социал-демократиясының теоретиктері сондай ... ... ... ... мен ... еңбек деп көрсетті.
Вилли Брандт Эдуард Бернштейннің реформалы социализм ... ... келе ... ... ... негізгі ядро етіп қарауды қолйлы
жағдай тудырды. Кеңестік социалистік түсінік бойынша «құндылықты» белгілі
бір заттың құны ... ... ... ... ғана ... түсінік секілді
қарады. Ал немістерде өзгеше: Баға – ол Preis, ... ... – ол ... ала ... ... ... ... мүмкінемес. Әрбір жеке
социал-демократиялық партия өз елінің ерекшеліктеріне орай социализмнің
іске ... ... ... мүмкін. Алайда, социализм құрудағы
негізгі және ... ... ... ... ... бұл – демократия социализмнің
бөлінбес бөлігі екенідігі ... ... ... жоқ жерде социализм де
болмайды. Сондықтан социал-демократиялық партиялар социализм тұжырымдамасын
іске асыруды мақсат ... ... ... жүзілік даму тенденциялары қоғамдағы адамдардың
тұрмыс – ... ... ... ... ... ... ... еңбектің мазмұны мен еңбекшінің ой-өрісінің өзгеруі,
халықтың құндылық бағдарларының жаңару социал-демократияның алдына ... ... ... Ең бастысы – қоғамды өзгертудің адамшылықты жолдары
мен әдістерін табу. Осы мәселелерге ... ... екі ... ... қалыптасқандығы байқалады. Байырғы
(традициялық) көзқарас жұмысшы табына сүйену, кәсіподақпен тығыз ... ... ... ... және ... ... ... қайта құру идеясына енгізделген. Ал жаңартушылар (модернистер) ... ... ... ... ... құру ... оны жаңарту және жетілдіру
идеясын ұсынады. Ол үшін нарықтық ... даму ... ... жүйелі түрде пайдалану, жаңа технологияларды енгізу, ғылым мен
техниканың жетістіктерін ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау қажет. Бұл көзқарас негізінен Батыс
Еуропа, Австралия және Канада сияқты дамыған ... ... ... ... ... болған. Ал өнеркәсіптің жаңаруы енді ғана
жүріп жатқан елдерде (Латын Америкасы) социал-демократияның саясаты байырға
көзқарасқа енгізделеді. Мұның өзі Батыс Еуропа ... ... ... ... ... ... бірсәттік
әрекет емес екендігін, ол ... ... ... ... ... ... бірі ... көрсетеді. Бұл жағдайды
бұрынғы Кеңес Одағы кеңістігінде орналасқан жаңа егеменді мемлекеттердегі
социал-демократиялық бағыттағы партиялар да ескеруге ... ... ... ... ... қоғам қандай
болады? Ол қоғам – экономика ... ... ... ... ... өмір ... отырған адамдардың мүдде – мақсаттары үшін рынокты
мемлекет басқарып, өзге қоғамдық ... ... ... ... ынтымақтастықты және әлеуметтік теңдікті ... ... орта деп ... ... ... ... экологиялық
дағдарысты жеңе алатын қоғам. Демократиялық социализмнің мәні - өндіргіш
күштердің тоқтаусыз дамуы. Демократиялық ...... ... ... ... ... қарсы бағытталған күш. Ол
өркениеттің бір түрі. Міне ... ... бір түрі ерте ... жақсы қоғамда сүруді ... ... ... ... Жаңа
технологиялар заманында, соғыстарды айтпағанда (моральді деградация мен
экологиялық катастрофаға әкелетін) қанағарсыз ... табу мен ... бола ... жүйе ретінде қалыптасып дамуда. Сондықтан да
демократиялық ... оның ... тек ... ... ... ету ... алып шығуымыз қателік болады. Ең алдымен
ол жүйе өнегелі талдау. Демократиялық социализм авторитарлы – ... мен ... ... ... ... жағдайларды ескере отырып
демократиялық социализм тұжырымдамасы жаңа негіздерге негізделген әлемдік
даму тәрбиесімен ескеріледі.
Демократиялық социализм ... ... ... қоғамда адам
қоғам дамуының центрі болады, онда әрбір адам өзінің жеке шығармашылық
потенциалын жүзеге ... ... бола ... ... ... адам
өзіне ұнайтын іс-әрекеттермен, махабатпен айналыса алады, тек бір шектеулік
бар, ол - өзінің іс-әркетінің, ... ... зиян ... ... - ... адамға тең мүмкіндік беретін, қоғамға
пайдалы кез-келген еркін түрдегі ... мен ... ... ... ... ... ... арқасында адамдар
қоғамда биік орын алады.
Аталмыш қоғамның маңызды мақсаты – ... орта және ... ... ... мәдени даму мен рухани бай болуға, тең мүмкіндік жасау. Жеке тұлғаның
материалдық және ... ... ... ... ... ... ескеріледі. Қоғамда адам құқығы мен заңдылық, тегін білім
алу құқығын қосқанда, тегін ... ... ... ... ... құқығы қатаң түрде сақталуы керек. Бұл қоғамда әрбір адам өзінің
жанұясын тұрарлық өмір ... ... ете ... ... ... ... үшін мемлекетті күшейту (мемлекеттің
маңызды ... ... ... ... ... орталық банк мемлекеттің қолында ... ... одан әрі ... ... әрі көпқұрылымды экономика қалыптастырып
дамытуды және индустрия саласын дұрыс ойлап, қоғам мүддесі үшін ... Тек ... қана ... ... алу мен ... ... ... техникалық прогресті, рынок пен әлеуметтік кепілдікті басқара ... Ол ... ... ... ... ... ... әрбір мектеп оқушысы әліппені білетін сияқты төмендегі ақиқатты
жатқа ... ... ... ... ... даму ... ... (самоцель) айналуы керек – олардың еркін даму әдісі
ретінде және мәдени және ... ... ... жеке ... ... ... ... әрқашанда болады.
әлеуметтік әділеттік пен әлеуметтік теңдік және демократиялық
принциптер - ... ... ... – базалық
принциптері болып табылады. Әлеуметтік әділеттілікті ... үшін ... саны мен ... үшін ақша төмендеуі; білім саласындағы тең
мүмкіндік; мәдени дамудағы теі ... ... ... мен ... сақталу керек. Мемлекет мәдениет пен ғылымға қоғамдық
қол жеткізуіне кепілдік бере алатындай дәрежеде болуы керек.
әлеуметтік теңдік принциптері ... ... ... пен ... ... орман мен хайуанаттар әлемі, - ... ... ... ... ... ... сонымен бірге адам баласы өмірге келген бетте
табиғи байлықтың ... бір ... сол адам ... ... ... керек.
Егер табысты капитал бойынша бөлу принципі болған жағдайда ... ... ... мүмкіндік тударады. Ол әрқашан жеке еңбек
салымынан асатын табыс бөлігін иемденуіне әкеп ... ... ... ... экономикалық теңдеу
саясаты емес, теңдікті қамтамасыз ету, заң ... ... ... ... және ... ... тең ... кепілдік пен
әлеуметтік қорғау, тең құқықты дамыту мақсатындағы шынайы ... ... ... ... ... жүзеге асыру әдістерінен шығуы ... ... ... ... мен жеке шаруашылық қызметін жүргізуіне
толықтай кері бағытталатынына мүмкіндік тудыруы мүмкін еді.
Енді ... ... ... әлеуметтік теңдік
приципін қазіргі қоғамға сәйкестендірсек төмендегі принциптер мен жағдайлар
пайда болады, - деп ... ... ... ... ... А.
Ярославец.
Біріншіден әрбір адамға оның ... мен ... оның ... ... ... ... ... бойынша
мектепке дейінгі, орта, арнайы орта және жоғары ... ... ... ... ... ... қаржылық көмек, яғни шәкіртақымен, алыс облыс пен
қалалардан келгендерге жатақханамен қамтамасыз етілсе.
Екіншіден, смемлекет ... ... үшін ... ... орталықтарын (түрлі бағыттағы секциялары мен бөлімдері
бар) – мәдени үйлер, көркем және музыкалық мектептер, ... ... т.б ... ... саны ... көп болуы керек.
Үшіншіден, денсаулық сақтау саласындағы тегін медициналық көмек алу
принципі; ондай құқық мемлекеттік ... ... ... дене
шынықтыру орталықтары, сауықтыру, ... ... ... асуы ... ... адам ... ... тең құқықты болуы керек.
Демократиялық социализм принципі бар қоғамда ... ... өз ... ... бар ... ... ... саяси, экономикалық
және мәдени өміріне қызу түрде ат ... Ал ... емес ... ... болады. Қоғам жүйесінде қоғамдық ұйымдар тарапынан
бақылау әдісі болады. ... ... ... ... ... ... жол ... кетеді. Ондай қоғамда адамдар бостандықты
анархия деп түсінбейді. Ондай ... ... жүйе мен ... ... ... деп ... керек. Сонымен
демократиялық социализм принципі бар қоғам – жоғары мәдениеті мен ... ... пен ... ... ... ... 60-70жылдары социал-демоукратиялық ағым коммунистерден тек саяси
тұрғыдан емес, сонымен қатар идеялық тұрғыдан арылуды нақты ... ... ... өздерінің алғашқы қадамдарын марксизм
ілімдерін қайта қараудан бастады, алайда ойдағы ... ... ... ... ... ... еді. ... бірге Герман социал-
демократиялық партиясының ішкі идеологиялық плюрализмге тереңдей түсті.
Сондай дискуссиялармен қатар халықаралық социал-демократиялық ... ... ұйым ... көздейді. Рәтижесінде 1951 жылы Социалистік
Интернационал құрады. Ондай тарихи жағдай Франкфуртта құрылтай жиналыста
болды. Конгрестің қабылдаған ... ... ... мен ... ... ... ... декларацияда былай жазылды: «Социалистер өздерінің ой-пікірлерін
марксистік ілімнен болсын немесе діни және ... ... ... ... бір болу ... әлеуметті-әділетті қоғам, жақсы өмір, теңдік
пен бостандық құру» 1. социал-демократияның тұжырымы ... ... ... ... ... ... ... мен социализм
арасындағы «үшінші жол» болып қалыптасу процесі басталды.
Социал демократтар демократиялық ... бір елде ... ... ... ... яғни ... өркениетінің кезекті
баспалдағы деп таниды. Демократиялық социализмнің ең ... ...... ... ұзақ ... ... ... Ол
саясаттары әлеуметтік теңдік, әділеттік, ... ... ... ... ... дамыту болып табылады. сонау ... ... ... төрт ... стратегиялық бағыты анықталған
болатын:
1. саяси
2. экономикалық
3. әлеуметтік және халықаралықдемократия ... ... ... ... тұжырымдамасының құрамдас
бөліктері ретінде Социалистік интернационалдық деклорациялар мәліметтерінде
жеке-жеке көрсеткен. Онда ... ... оның ... ... ... ... ... процестерсіз алға жылжу мүмкін емес
екендігі айтылады. Социал – демократтар ... және ... ... ... ... мен ... реформалар арқылы өмір
сүру дәрежесін көрсету үшін, өндірістік және тұтыну кооперацияларын дамыту
үшін күреседі. Демократиялық социализм идеясын тек ... ... қана ... оның ... ... масштабта болуы керек
делінген.
Саяси демократия. ... ... ... ... негізі
айтылады. Сол құжатта демократияны «мәңгі» және «абсолютті» деп көрсетеді.
Саяси демкоратияның кепілдік ... ... ... ... өмірге құқық, ой бостандығы, ұйым ... ... ... аз ... ... тәуелсіз сот пен оппозицияға құқылық».
Демократия ол – билік формасы, мемлекет формасы. Социал-демократтар
мемлекетті жоғары әлеуметтік институт және ... ... жеке ... қарсылық көрсету процесі деп ... ... ... ... мемлекетті гүлдендіруде аппатар ретінде
қолдануға уақыт келгедігін айтқысы келеді.
Саяси демократия. Еркіндіксіз социализм ... және ... ... ... ... ... Қоғамда демократиялық процесті
жүзеге асыратын саяси партиялардың және оппозицияның болуы керек ... ... адам ... ... ... ... ... мемлекеттерде
жүзеге асуы керек. Қоғамдық ұйымдардың мемлекеттегі болып жатқан ... ... өз ойын ашық ... ... ... шарт және әлеуметтік
демократия жүзеге асуы қиындық тудырады деп жазылған.
Экономикалық демократия. Франкфурт декларациясының басты әрі ... ... ... байланысты былай ... ... ... ... ... мен ... жеке
пайдаданжоғары тұрады. Социалистік партиялардың жалпылық мақсаты:
еңбекшілердің толық жұмыс ... ... ... өндірістілігі, өмір
жағдайын жоғарылату, әлеуметтік қамсыздандыру, меншік пен пайданың дұрыс
бөлінуі».
Социал-демократтар қоғамның ... жеке ... ... оны ... жою ... ... ... Жеке меншік ауыл
шаруашылығы, бөлшек сауда, орта дәрежелі өндіріс деген сияқты салаларында
сақталу ... ... ... ... ... сөз ... ... құрылымы қоғамдық меншік пен жоспаралу формасының дәрежесін
көрсетуі керек екендігі айтады.
Социал-демократиялық ... ... ... ... шаруашылықты басқару процесімен тығыз
байланыстырады. Осы мақсаттарды жүзеге асыруда баға, жұмыс ... ... т.б ... ... ... ... демократия. Қоғамды демократияландырудың ең жоғарғы сатысы,
бұл құқықтық ... ... жаңа ... ... яғни әлеуметтік
мемлекеттің толық дәрежеде қалыптасқанын көрсетуге тиісті. Әлеуметтік
мемлекет деп ... ... ... өмір сүру ... ... ... әлеуметтік жағынан қарағанда және өндірісті ... ... ... ... ... ... Мұндай мемлекетте қоғамдағы
жеке тұлғаның өзіндік қабілет-қасиеттерін толық іске ... ... ... ... тең мүмкіншіліктер берілуге тиісті.
Социал-демократия азаматтарға берілуге тиісті құқықтардың бес ... ... топ – ... ... ... ... ... ету арқала
өзін-өзі асырауға мүмкіндік алу құқығы, еңьек түрін таңдау ... ... ... іске асырылуы кәсіптік-техникалық білім ... ... ... ету, ... ... ... мен бостандықтарына нұқсан
келтірмей-ақ қосымша жұмыс көздерін жасау, әділетті және тиімді ... ... ... қамтиды. Екініші топқа – жанұяны қоғау,
аналар мен балаларға көмек, өскелең ұрпақтарға қамқорлық мәселелері кіреді.
Үшінші ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау және жақсарту,
жұмыс орнының тазалығын қамтамасыз ету, аурулардың алдын алу, ауыра қалған
жағдайда ... ... беру ... ... Төртінші топ өмір
сүруге қажетті жағдайлардың жеткілікті болуын қарастырады. Бесінші топқа
орта және жоғары ... ... ... ... жол ашық ... ... және
міндетті бастауыш білім алу құқығы жатады. білім алу ... іске ... ... ... Ақпарат алу және танымдық білім мен дағданы ... ... ... ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп отыру;
- Жеке тұлғаны барлық азаматтарға берілетін тең ... ... ... ... ... дайындау;
- Әрбір адамға өзінің қабілет күшін толық дамытуға көмектесу.
Экономикалық демократия. Экономикада демократияны бақылау керек. Әрбір
азамат өзінің жеке инициативасы арқылы ... ... ... керек
және мемлекеттік өзіндік қоғамдық ... сай ... ... ... ... демократиялық процесті барынша енгізуді социал
демократтар мақсат тұтты.
Халықаралық демократия. Социал демократия доктринасының ьбұл ... ... ... ... ... ... Франкфурт
декларациясында социл-демократияның халықаралық ... ... ... ... ... осы ... социал-демократияның
саяси мінезін көрсетеді. Демократиялық социализмнің болашағын қарастыруда
халықаралық жағдайды, халықаралық демократияны қалдырмайды, бұл ... ... рөлі де ... ... Осы декларацияда сол заманға сай
қарусыздандыру, бірігіп қорғану т.б ... де, сөз ... ... ... халықаралық аренаны қамтитынын байқатқан еді. Оның
халықаралық болу себебі, барлық ... ... ... ... ... босатуды көздейді. Демократиялық социализм БҰҰ халықаралық
ынтымақтастықта дамыту тұрғысында ... ... ... ... ... формасына қарсы келеді. Әлемнің бір ... ... ... ... ... Кедейшілік – демократиялық
процестің дамуына үлкен кедергі болады, ... ... ... ... ... ... болады.
Демократиялық социализмнің ең негізгі құндылықтары мыналар болып
саналады: бостандық, ... ... ... ... ... ... салаларында дұрыс түрде жүзеге асуы ... ... ... Оның ең ... ... – демократия өмір
сүру формасы сияқты, яғни ... ... қол ... Оған ... ... мен ... ... барлық жолдары бағытталуы қажет. Демократиялық
социализмнің негізгі құндылықтары рефома саясатын ұсынады. ... ... ... олар ... ... Олар бойға тәжірибе жинауға
дайындалады, сонымен қатар үйрену процесіне жағдай жасайды.
Осы құндылықтарды кезіндегі коммунистік идеология басқаша, яғни қарама-
қарсы ... ... Яғни ... ... ... орталықтанған
жоспарлау шаруашылығы мен мемлекеттік меншікті алады. Содан келіп қоғамдағы
халықтың сұранысын қанағаттандыра алмайды. Егер ... ... ... ... өзінің орны мен ерекшелігінен айырылып қалатынын
түсінді.
Ал демократиялық социализмде мақсат болып негізгі құндылықтардың ... ... ... Егер ... бір ... ... ... қол жеткізуге әдістер қолдану процесі көрінеді.
Бостандық, әділеттілік және ынтымақтастық өзара тең дәрежеде болады.
Әділеттілік ... ... ... ... ... жол табуына бағыт берсе,
ынтымақтастық қоғамның мүшесі ретінде бола ... ... ... ... ... пайдалана алуына мүмкіндік береді. Негізгі құндылықтар
дамиды, егер олар қоғам өмірінің барлық саласында жүзеге асса ғана.
Демократиялық ... ... ... ... рөлі Леонардо Нельсонның этикалық социализм теориясы сияқты ... ... ... ... мен Герхард Вайссер сол теорияны талдауда
бағдарламалық дискуссияға айналдырды. Ал сол ... ... ... ... ... ... Республикасының саяси жүйесіндегі христиан
демократтары, либералдар, ... ... ... ... ... ... «бостандық, әділдік, ынтымақтастық»
терминдерін ... Бұл ... ... 1970ж ... байқалды. Ал
социал-демократтар сол құндылықтарды терең әрі дұрыс түсіндіруде 1985ж
бағдарламамен 1989ж ... ... ... ... жеке ... өзге құндылықтарымен қатар өз ... ... ие ... ... ... бостандық жеке адами қасиеттерінің аяқ
астына тапталуына жол ... ... ... аспектісі
екінші біреудің біріншіге әлімжеттік немесе ... ... ... ... өзі ... ... Бостандықтың материалдық-
әлеуметтік сияқты аспектісі болады, яғни кез-келген адам экономикалық,
әлеуметтік және мәдени жағдайларды дұрыс ... ... ... ... ... ... тармақтарына таралуы қажет. Ол сонымен бірге ... алу ... ... ... ... да ... қамтылу
керек. Сонда ғана жеке мүмкіншіліктердің дамуына қол жеткізуге болады.
Әлеуметтік демократия және мәдени процесс. Қала мен ауыл ... ... ... ... және саяси теңсіздікке жол бермеу
үшін күреседі. Экономикалық және әлеуметтік процесс жеке индивидтің дамуы
жолында толық ... ... ... ғана ... құндылыққа ие болады
дейді социал-демократтар. Демократиялық социализм қоғамдакғы ... пен ... ... рухани дамып-жетілуіне, жауапкершілікті дамыту
жолында қызмет атқарады. Социализм адамдарға ғылым-білім және мәдениеттің
барлық салаларын өзіне ... ... ... ... ... даму ... ... мақсат тұтады. Жүздеген жылдар бойы
қалыптасқан мәдени байлық сол ... ... ... ... демократия бостандық, теңдік, туысқандық сияқты адамзат
тарихында ХVIIIғ бастап ... ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы даму
дәрежесіне орай «теңдік»-пен «туысқандық» құндылықтары «әділеттілік» ... ... ... ... түсінігін сөз, баспасөз, ұйымдар құру т.б
баршамызға белгілі бостандықтармен ... оны ... және ... ... толықтырады. Материалық
еркіндік дегеніміз – тұрмыстың жоғарғы дәрежесін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... араласуымен реттеліп отыратын жеке ... ... ... ... еркіндік – саяси биліктің
ынтымақты түрде ... ... ... ... ... ... мүшелерінің заң
алдындағы итеңдігі деп түсінеді. Әрбір ... өзін ... ... дамыту
үшін тең қоғамдық жағдайлар жасалуға тиісті. ... еш ... жеке ... ... ... ... теңдік әділеттілікпен ұштастырылуы
қажет.
«Ынтымақтастық» (туысқандық) түсінігінің қазіргі қоғамда мынандай түрі
бар. Әлеуметтік жағынан әлсіз топтардың к.шті топтарға қарсы ... ... ... ынтымақтоастығы). Әлеуметтік қайшылықтар азайған
соң әлсіздердің күштілерге қарсы ... ... ... ... ... ... Қарама-қарсы топтардың ынтымақтастығының
негізін адамшылық қасиеттер, халық бірлігі, ұлт ... дін ... ... ... ... ... ... социализм бағытында
даму жолында топтастырып, бірлестіруге негіз ... ... ... бір-бірімен байланыстыра
қарайды. Кеңес Одағында өкімет ... ... ... ... ... мән ... соның салдырана бостандық құндылығына нұқсан
келтірді, соның нәтижесінде жеке тұлғалардың бостандығы шектелді. Сондықтан
аталған ... ... ... іске ... ... көрінісі болмақ. Экономикалық демократияның бірыңғай
қатаң қалыптасқан моделі болмайды, социал-демократтар әрбір ... ... ... ... ... ... ... формаларын табуы
мүмкін. Алайда олардың барлығына ортақ негізгі принцип ... ... ... ... ... жұмысшылардың және олардың
бірлестіктерінің экономикалық шешімдерді қабылдауға белсенді түрде қатысуы
қамтамасыз ... ... ... қуат жеке қолдарға шоғарланбауға
тиісті, әрбір жеке тұлға азамат, тұтынушы немесе қызметкер ретінде ... мен ... ... ... құрал-жабдықтарын қалыптастыруға
ықпал жасау құқығына ие болуы қажет. Мемлекет рынокты барлық ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге білімін,
мамандық шеберлігін көтеруге, ... ... ... ... туғызуға тиісті.
Демократиялық социализм тұжырымдамасының құрамдас бөліктерінің
ішіндегі ерекше маңыздысы - ... ... ... ...
қоғамды демократияландырудың ең жоғарғы сатысы, бұл – ... ... жаңа ... ... яғни әлеуметтік мемлекеттің толық дәрежеде
қалыптасқанын көрсетуге тиісті. Әлеуметтік ... деп ... ... өмір сүру ... ... ететін, оларға әлеуметтік жағынан
қорғалуға және өндірісті басқару ісіне қатысуға кепілдік беретін мемлекетті
айтады. Мұндай ... ... жеке ... ... ... ... іске асыруына, өмірден өз ... ... ... ... ... ... қоғам өміріндегі кез-келген жүйесін демократиялы
принциптер арқылы реформалау жалпыға бірдей игілік қоғамын және әлеуметтік
мемлекет құру ... ... ... кең ауқымды пайдалану үшін
әрекет жасайды. Кеңестік тарихнамада социал-демократтар неліктен ... ... ... ... ... ... қояды.
Социал демократтар капитализмге қарсы емес, керісінше капиталистік
жүйеге демократиялық принциптерді барынша ... ... ... ... әр ... социал-
демократиялық партияларын өзінше түсінеді. Герман социал-демократиялық
партиясы Годесберг бағдарламасында былай ... ... ... ... ғана адам ... жол ... Сол ... құру демократиялық
социализмнің мақсаты болды.
Европада көбінесе социал-демократиялық партиялар парламенттік болады
және олар үшін демократия – ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қолдаған социал-демократиялық
теорияны және практикалық түрдегі демократияны қорғаушы ағым.
Социал-демократиялық теория социал-демократия тәжірибесінің ... ең ... ...... Сол ... ... ... Социалистік интернационал ұйым ретінде көптеген социал-
демократиялы ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешуде үлкен рөл атқарады.
Француз социалистерінің ойы бойынша демократиялық социализм идеяларына
сүйене ... ... ең ... адам құқығын қорғау мәселесіне көңіл
бөлуі ... ...... жүзеге асыратын бірден-бір жағдай.
Демократиялық социалистердің ... ... ... теңдік пен
ынтымақтастықтың принциптеріне ... жету ... ... ... ... мәні ... болды. Көп адамдар социализм, коммунизм, демократиялық социализм
тұжырымдарын бір-бірімен ... ... ... ... ... болашағы
және саяси күштері бойынша ерекшеленеді. Ал демократиялық социализм ... ... ... ... ... ... толық қамтамасыз етуіне
мүмкіндік береді. Міне, ... ... ... ... ең
басты стратегичсы ретінде қарастырады. ... ... ... ... ... ынтымақтастық дамуына жол ашуына мүмкіндік
береді. Социализмнің осындай талабы кез-келген жерде құнды болып ... ... ... ... ... ... қол жеткізуіне
кепіл болады. Осындай мақсаттарға қол жеткізу демократиялық социализм
жолындағы ... ... ... сай ... ... ... ынтымақтастық және қоғамдық ұйымдар арқылы
тең бостандық беретін мемлекеттік және қоғамдық тәртіп ... ... ... ... ... ... тарихи мәнін
анықтауға болады.
Тарихи тұрғыдан ... осы ... ... жаңа ... ... қоғамның бостандық, теңдік үшін күресінің кезекті
даму ... ... ... ... реформистік,
релизионистік және либерал-буржуазиялық идеялардың қосындысы ... ... Ал, ... үшін ... ... ... ресми түрде орын алған саяси әлеуметтік жолы және
теориялық, идеологиялық функциясы. Бұл тұжырым тарихы оппортунизм ... ... ... ... ... ... ... социал-демократтары Бернштейн, Лассаль, Каутский бастаған
ревизионистерден ... ... ... ... ... ... бірден
капиталистік модельді жойып социализмге өту емес, ол ... ... ... ... оған ... ... егер демократия
азаматтық қоғамның саяси өміріне араласуына ... ... ... онда ... социализмнің негізгі элементі болады.
Революция демократия дамуындағы кейбір кезеңдерді алып ... ... ... ... ... асығыстық емес, бірте-бірте
қозғалу керек, адамдар өзін-өзі анықтауды жаңа мүмкіншіліктер алып отыруы
тиіс. ... ... ... ... теңдік, бостандық және
ынтымақтастық шеңберін одан әрі ... ... ... қоғамға арналған
арнайы жоба емес, қоғамды демократизациялаудың жалпылық принципі және
демократиялық ... ... ... ... ... ... Олардың барлығы қазіргі біздің
қоғамымыздағы дамуда орын алып жатыр.
1.2 ... ... ... социализм теориясына қосқан үлесі.
Германияның қазіргі заман тарихындағы социал-демократиялық ағымының
көрнекті өкілі – Вилли Брандт. ... ... ... ... ... ... партиясында» айналды және де елдің болашағын
ойлап, оны дамытуға үлес қосуына үміткер ... ... ... ... ... ... уақыттарда (60-70 ж.ж) Вилли Брандт өзінің
мемлекеті үшін ерен еңбек ... ... ... еңбегі зая кетпеді,
өзінің айтқанын іс жүзінде ... ... ... ... Өзінің позициясына нық
болатын. Көптеген адамдар оны өзінің ... деп ... Екі ... ... ... Еуропаның интеграциялық процессті дамытуға үлес
қосты, алайда ең басты оның қадамы демократиялық социализмтұжырымдамасын
одан әрі ... ... ... практика жүзінде іскерлікпен қолдана
білді.
Вилли Брандт саясатын айтпастан бұрын оның өмірбаянына қысқаша тоқтала
кетейік. ... ... 1913 жылы ... ... ... Оның шын ... Герберт Фрам. 15 жасынан бастап жас социалистер қозғалысына ... ... ... ... ... ... байланысты Дания арқылы Норвегияға
эмиграцияға кетеді. 1937 жылы Испанияда ... бес ... ... ... ... 1940 жылы ... оккупация кезінде
нацистердің қолына тұтқынға түседі. Одан ... соң ... ... Швет ... ... өзге мемлекеттердің социал-
демократтарымен бірге ... ... ... ... ... ... ... кейін – бірқатар скандинавиялық газеттердің корреспонденті
болады. 1947 жылы Герман азаматтығын ... ... ... ... Вилли Брандт Батыс Берлинде бастайды. 1955-
1957 ж.ж – қала ... ... ... ... ж.ж ... ... ... мистірі. 1964 жылы Гермсан социал-демократиялық
партиясының басшылығына сайланады. 1966-1969 ж.ж вице-канцлер сыртқы ... ... ж.ж ... Федеративтік Республикасының федеральды
канцлері. 1976 жылы ... ... ... басшылығына
сайланады. 1987 жылы ГСДП-ның құрметті өкілі. 1990 жылы ... ... ... Вилли Брангдттың биографтары оның социал-демократиялық
идеялары ... ... ... туа ... дейді. Тіпті оның
туылған күнін 1913 жылы Герман ... ... ... Бебель қайтыс болған күнімен байланыстырады, яғни В.Брандт Август
Бебельден «символикалық эстафетаны алған ... ... ... ... ... – еркін қала Любек, ол қала социал-демократиялық
дәстүрлерге бай қала. Аталмыш қала бұл ... ... ... ... биографы Каролла Штерн Фрам жастайнан журналист ... ( ... ... ... ... ... ... Вилли Брандт
халықаралық социал-демократиялық ағымға көп пайда әкеледі. Вилли Брандттың
ең басты ... ... - оның ... ... ... теоретикалық,
саяси қайраткерлігіне оның ірі тұлға болып қалыптасуына антифашистік іс-
әрекеттері. Ол 20 жасында ... ... ... ... испан
республикандықтарымен бірге қызымет атқарады. 1944 жылы 20 шілдеде Гитлерге
қарсы қастандық жасаушылармен бірге жоба ... ... ... ... ... ... Берлиннің батысында
басталады. 1940 жылдың соңында ... ... екі ... қалыптасуы, «қырғи-қабақ соғыс»... Сол ... ... ... Брандтты «Прогресивті – демократиялық
қайраткер» деп атамаушы едік. ... ... ... ... ... деп ... Брандт 1961 жылы Берлинде қабырға құрылғанда Батыс Берлинның
бурго мистірі болады. Сонымен ... 60 ... ... ... ... де ... ... Сол кездер екі жүйенің Конфорнтацияға ... еді. Оған ... ... – Кариб дағдарысын атауға болады. Европада да
жағдай оңай болмады, екі әскери блок арасындағы ... ... ... өтті емес ... ... ... ... мынандай сөздері бар: «Біз қабырғамен
бірге өмір сүруді үйренуіміз керек, оны ... ... ... керек.
Үлкен процесте ол білінбей кетуі керек».1
В.Брандт ... ... да, ... ... ... ... түсе алады.
Ол жастарға көп көңіл бөледі. Герман социал-демократиялық партиясының ... ... ... ... ... ... Вилли Брандттың
рухани « балалары» және «немерелеріміз» деп санаған.
В.Брандт өзінің алдындағы ... ... ... ... ... бір еңбегінде Брандт былай жазады: «Маркс ұлы неміс ... ... Ол ... азат ету ... ірі ... ... ... кім не
айтпаса да ол – бостандыққа талпынушы, адамдарды құлдықтан ... ... ... ... ... проблемасы және оның тарихи
байланыстылығын зерттеуде ... роль ... Ол ... ... ... басшыларының досы әрі ұстазы болды...».
Көптеген адамдар үшін В.Брандттың 1974 жылы мамыр айында биліктен кетуі
күтпеген жағдай болды. Оның кетуін ... ...... ... болды деген сөздер болды делінеді. ... ... осы ... ... ... жазады: « Менің отставкаға кетуім
керек пе еді? Жоқ, оған ... ... де ... мен саясатқа өте
ілтипатпен қарадым, сол шамадан көп болып ... ... да мсен өз ... көп жүк алып ... қолымнан келмейтін нәрсені. Үкіметтегі
қиындықтар 1973 жылы ... еді, ... ... мен де, ... ... ... ... Мен сол жағдайларда пассивті түрде ... ... ... осы ... ... проблемаларды шешетін канслер керек
еді».
Федералды канслер қызыметінен босаған соң Вилли Брандт өзін ... ... ... 1976 жылы оны ... ... ... ... интернационалдық басшысы болғаннан кейін қайраткер ... жаңа ... ... 1951 жылы ... ... үшін ... ... – ұйым үшін «екінші тынысы» ашылуы
болып көрінді. Ол социалистерге кіруші социал-демократиялардың ынтымақтығын
дамытты.
70 жылдың ... ... ... ... үш ірі ... ... Б.Крайский және У. Пальме.Үш Европалық соцпартиялардың
лидерлері өз ара ашық ... хат ... ... ж.ж). ... 1975
жылы сол хаттары дискуссиялары жеке брошюра болып шықты: « Демократиялық
социализм теорияда және ... ... ... ... брошюра үстем кітабы болып қалды. Өзінің бір ... ... ... ... ... ... ... негізгі құндылықтары бостандық, әділеттілік
және ынтымақтастық болып табылады, ал ол ... ... ... ... және ... ... ... Герман социал-
демократиялық партиясы өзін еркіндік партиясы етіп ... оның ... ... ... ... алайда оларды ортақ моральды құндылықтар және
ортақ ... қана ... ... социализм бостандық пен
әділеттілікті жаулап алып оны сақтау ... ... (1972 жыл ... ... ... ... әрқашан келеңсіз жағдай болады, нәтижесінде біздің
ұзақ мерзімді мақсаттарымыз бен мүмкіндіктің арасында айырмашылық пайда
болады. ... ... құру – ұзақ әрі ... тапсырма»
(1972 жыл 17 қыркүйектегі хатынан).
«Нақты бостандыққа байланысты социал-демократиялық көзқарас ... ... ... тұрғысынан шығады. Азамат басқарылу обьектісі
бола тұрмай, үлкен мүмкіншіліктерге ие болып, шешім ... өз ... ... Мемлекеттегі демократиялық қарым-қатынастар, ... ... ... үшін ... енкі жағы ... ... (1974
жыл 19 қарашасындағы хатынан).1
В.Брандт социалистерінің жұмыс стилін өзгертті. «Солтүстік – Оңтүстік»
проблемасын шешуде социалистер европалоықтан халықаралық дәрежеге ... ... ... ... ... Африка, Азия мемлекеттерінің партиялары)
13 жыл бойы елде социал-демократтар ГФР үкіметті басқарды (1969-1982
ж.ж) В.Брандт Герман ... ... ... бола ... ... ... де елдің ішкі және сыртқы саясатын ... ... Ол ... қиын – қыстай кезеңі еді: «ракета мәселесі», «Афганистан
мәселесі» т.б. Батыс Герман – Кеңес Одағы ... да мәз емес ... – 1985 ж.ж ... Брандт Мәскеуге екі рет ресми сапармен келді. «Брандт
Мәскеуде сөйлеген ... сол ... ... мәселені шешуді жөн деп
санайды»... Егер әскери жағдайды түземей, саяси жағдай мүлдем ... ... ... ... өз ара ... ... келісім де болмайды.
Онсыз 80 жылдар жақсмен аяталмайды. Бір мәселе бар ол әлем ... ... ... ... ... өз ... ала алады ма
екен?» 2 Бұл сөздерді Вилли Брандт 1981 ... 30 ... ... ... ... ... ... жазады: «Незадолго до своей смерти
Вилли Бранд сказал, что он ... бы ... на ... ... слова: «Они
стрались». Эти два слова харектеризуют масштаб ... ... ... не
считал вазможным приписовать сделанное или одному себе. Но сам он старался
всю свою жизнь. ... ... все, что мы, во имия ... ... и Европы на основе демократий и взаймопонимания»1. М.С ... ... ... ... ретінде, саяси қайраткер ретінде силады.
Вилли Брандттың қайта құру ... ... ... үшін ... ... ... ... 50-60 жылдары социал-демократтар бірқатар әлеуметтік
реформаларды іске ... ... ... ... үлес ... 70
жылдардағы экономикалық дағдарыстар салдарынан бұл ... ... ... ... да ... ... әлеуметтік мәселелерді шешудің
жаңа жолдары мен әдістерін іздеу керек болды.
Германия социал-демократтары әлеуметтік мәселеге қатысты «өмір сапасы»
деген түсінік шығарды. ... ... және ... көбейту өзін -
өзі қанағаттанушылық туғызбайды. Әрбір адамның жан – жақты ... ... ... алуына жеткізбейді» (В.Брандт), өмір сапасының дәрежесі ғана
әлеуметтік ... ... ... ... көрсетеді. Өмір
сапасы дегеніміз – бұл ... ... ... өсуі ... ... ... ... дәрежесін сапалық жетістіктерге
айналдыру керек.
Вилли Брандттың қалыптасқан ... ... ... келе ел ... ... партия қызметі тұсында тәжірибеден
жиған жемістерін сол теорияны әрі қарай ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық саяси реформаларды
шығарғанда теорияны практикада кең және ... ... ... ... принциптері мен өмір құндылықтар қоғам дамуының ... ... деп ... Адам өз ... ... пайдалануы керек, оған
ешкімнің кедергі жасауына ... жоқ, ал ... ... өз ... ... ... ... дұрыс бағыт – бағдар беретін және бере алатындай
жағдайға жетуі керек. Қазіргі таңда В.Брандттың идеялары ... ... ... ... ... ... саясатын жалғыстырып отыр емес пе.
В.Брандт демократиялық социализмнің негізгі үш құндылығын ... ... ... және ынтымақтастық. Сонымен қоса сол құндылықтарды
жүзеге асырып, дамытып отыру үнемі болып отырды, адамзат баласы осы ... ... ... әрқашан дамуда болады. Осының бәрін 1959 жылы
Годесбергс бағдарламасынан ... ... ... орай ... ... Оағы ... ... тұрғыдан да, саяси
тұрғыдан да қабылданбады. Әлі де ... ... ... ... ... ... ... социализм құндылықтарын
зерттеуде, сондықтан да социализм мүмкін, қорқыныш, тоталитаризм құбыжығы
(әрине ол сол болды) болып көрінген ... ... ... ... ... мәселелердің бірі – ақпараттық
ағымдарды бақылайтын топтардың ақпараттық – ... ... ... ... ... ағым ... жөн
көрді. Қоғамда адам беті байқалуы керек. Вилли Брандт еңбектері социализмді
терең технологиялық теориядан теориялық ... ... ең ... ... ... ... тұрғыдан келді.
Герман социал-демократизмі бұрынды – соңды тек ... ... ғана ... және ... ... да ... танылады. Социалистік интернационалдың өзінде, теориясында Герман
социал-демократтары ... ... 1951 ... бері өз ... ... ... ... дамытқан теоретиктердің бірі – Вилли
Брандт. Сонымен қоса «негізгі құндылықтар» категориясын тереңдетті. 60
жылдан ... ... ішкі ... ... қызу ... ... Вилли
Брандт демократиялық социялизмнің негізгі құндылықтары бірін-бірсіз өмір
сүре алмайтынын айтады.
Герман ... ... ... ... ... ... қазіргі таңда әр мемлекеттің саяси ... ... ... айта келе ... осы ... ...... деп айтса, Вилли Брандт социал-демократия өмір сүріп келе
жатқанына барыны – жоғы жүз-ақ жыл балса,социал-демократия тарихи дамуының
басында тұрғандығын ... ... 1970 ылы ... ... ... кезекті съезінде Брандт өз позициясын білдіре
келе: социал-демократия ол – партиялық меншік қана емес ол ...... ... ... сөз ... Осы тұрғыда альтернативаның болашағы
байқалады, сондақтан социал-демократияның болашағы енді басталды деді.
Әлемдік дамудың жалпылық ... пен ... ... ... ... ... байқалады. Вилли Брандтты соңғы кезеңде
пайда болған «әлем шарының азаматы» категориясына жатқызуға болады. Брандт
өз ... ... ... мен ... ... ... дамуына әсер тигізгісі келген. ... ... ... ... ... ... ... партиясының лидері-дегендер жәй ғана қызметтер емес.
Бір кездері Герман Федератифтік Республикасының ... ... ... ... ... ... бейнесі деп атайды. Неміс
саясаткерлерінің ішінде ... ... қана 1970 ... желтоқсанында Варшава
геттасына барғанында қаза болғандарға арналған ескерткіш алдында ... ... ... жылы ГСДП-ның съезінде біздер батыстағы консерванттың ... ... ... ... жоқ, ... бірге шығыстағы
коммунистердің әрекетін байқап тұрмыз дейді.
В.Брандт ... ... ... ... өзінше баға береді. Ол 1973 жылы ... ... ... ... ... ... ... өзінің идеясын анық білдіреді. Демократиялық ... ... ... ... ... жиынтығы емес және оның
ақырғы мақсаты жоқ, оны тұрақты бір ... ... ... ... ... Әлеуметтік топтар қоғамдағы, экономикалық саладағы,
саясаттағы демократиялық үрдіске сай үнемі ... ... ... ... ең басты талап ретінде еркіндік түсінігін алға ... «Біз ... ... ... ұранды жиі айтады. Еркіндік – ол ... ... ... жағдайы да, сонымен қатар социал-демократиялық ... ... ... ... ... түсінігіне байланысты Ф.Энгельске де ... ... ... ... ... ... еркін көзқарастар
көп болуы крек деп айтқан. ... ... ... ... ... ... мұраға қалдырды және өзінің әдеби мұрагерлері ретінде Бебель
мен ... ... ... 1970 жылы ... ГСДП съезінде социал-демократия – ... ... ... ... сонымен бірге ол рухани – саяси ағым деп баға
береді. Кезінде нацистер Европаны немістендіру саясатын жүргізді, ал ... ... ... жүргізуіміз керек, Герман мәселесі
Шығыс пен Батыстың жақындауы арқылы ... ... ... еді және ... болып шықты.
В.Брандт Шығыс Европа мемлекеттеріндегі демократиялық ... мен ... ... зер ... ... ол ... демократиялық
үрдістер қаншалықты дамыса, ондағы әділеттілікте соншалықты жоғары дәрежеде
болады деген позиция ұстады. Реформистік идеяларды қолдай келе, Э.Бернштейн
дамытқан демократиялық ... ... ... ... өзінің канцлер
қызметі үкіметтің әлеуметтік-экономикалық саясатында ұтымда пайдалана
білді. Егер ... ... ... ... ... социализм тұжырымдамасын қолдаса одан кейін оны ... ... ... аңыз деп, ... мен
капитализм арасындағы үшінші жолды ұсынған социал-демократтар ... деп ... еді және де ... жүйе ... ... ... деп ... халықаралық социалистік интернационализм ұйымының жетекшісі
болып жүргенде социализм демократиясыз алға жылжи алмайды деп ... ... ... ... ... көрсеткіші
ретінде түсіндірді. В.Брандт демократия тек мемлекеттпен ғана шектеліп
қоймай, ... ... ... саласына енуі қажет, сондықтан біз
демократияны дамытуда батыл күресеміз дейді.
1959 жылы ... ... ... ... ... партиясының 1969 жылы сайлауда жеңіске жетуінде үлкен
көмегін тигізді. Енді ... ... ... сол ... практикада жүзеге
асырды. Годесберг бағдарламасы демократиялық-социализм құндылықтары
негізінде қоғамда ... ... және ... ... практика
жүзінде жүзеге асыруды мақсат тұтқан. Ол бағдарлама жөнінде В.Брандт:
«Годесберг ... ... ... ... ... жолы», - деп
жазды. В.Брандт екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ... ... ... ... ... Курт ... демократиялық-
социализмге қатысты ойларын құптайды. Брандт былай деп жазды: «К.Шумахердің
демократиялық социализмі – ... пен ... ... алып оған ... және ... Сонымен бірге Австрияның ... ... ... мына ... ... деп ... Социализм – ол шексіз саяси,
әлеуметтік және ... ... ... алыс болашақтң көрінісі
емес, қазіргі кезеңдегі саяси қызметтің басқарушы принципі.
Егер еркіндік, әділеттілік және ынтымақтастық демократиялық социализмнің
тұрақты құндылықтары ... онда ... ... ... сол ... ... ... еркін еңбек, - деп айтады
Брандт. Мемлекет пен қоғамда демократия ... онда ... ... ... әрі ... ... еркіндігі де болмайды.
В.Брандттың егер экономикалық өсім прогрестің негізгі критерийі болмаса,
онда саясат пен экономика ... ... ... алу ... ... ғылыми көзқарас керек, қоғам өмірін жоспарларда қажет ... ... ... ... ... ... шешуге жаңа
реформалар мен ізденістерді көп жүргізді. Вилли Брандт үкіметі 60-70ж.ж
зейнетақы, шәкіртақы және ... ... ... ... ... шығарды. Герман социал-демократтары жоғарыдағы мәселеге байланысты
өмір сапасыдеген түсінікті пайдаланды. ... ... ... ... ... жолында саясат жүргізді.
Демократиялық социализм ... ... ... ... және осы заманғы нысандағы либерализммен
ұқсас белгілерінің болуына қарамастан елеулі айырмашылығы да бар.
Өзінің түпкілікті идеологиялық және ... ... ... ... ұзақта күрделі жолдан өтті. Екінші дүниежүзілік соғыстан
кейін Батыстың көһптеген елдерінің ... ... ... ... ... ... мақсаты бостандықта, әділдік пен ынтымақтастықты
жариялау болатын. Осы құндылықтар ... пен ... ... ... ... үлгілерде көптеген социал-
демократиялардың бағдарламаларында ... пен ... ... өз ... ... ... ... қойып, ал оның жүзеге асырылуын мемлекетке жүктеуді ... ... ... ... ... жетті. Социнтерн
құрамына кіретін 27 партия билеуші, дербес немесе өзгелермен ынтымақтастық
тууы астында әрекет ... ... ... ... ... ... ... отыра, индустриялық ... ... ... ... маңызды реформаларды жүзеге асырда.
Олар қазіргі демократиялық жүйенің ірге тасы ретіндегі «мемлекет игілігі»
институтционализмді құру ... ... ... ... ... ... ... европалық интеграция процесі европалық
социал-демократияның бірігуіне жол ашты. 1974 жылы Европада ... ... ... ... ол ... ... ... Оның құрылуына Европалық Парламент сайлауы мұрындық
болды. Осы парламентте ... ... ... ... ... ... пен Батыс арасындағы шиеленісті
бәсеңдетуге, ... ... ... ... ахуалды
сауықтыруға бағытталған көп жақты және екі жақты ... ... зор үлес ... ... жүзеге асыруға XX ғасырдағы социал-демократияның
В.Брандт, У.Пальме, Б.Крайский, ... ... ... ... роль ... ... ... тұтас шоғырының дамуында социал-
демократия ауқымды деңгейде оң ықпалын тигізіп отыр. Оның ... ... ... скандинавиялық немесе шветтік үлгісін ... ... ... ... ... осы ... ... он жылдықтағы Швеция, Норвегия және Дания сияқты елдерде орнықты.
Осы үлгінің шығу төркінін жұртшылық 1929 жылы ... 1932 жылы ... ... ... ... ... ... Бұл толық
және аяқталған нысанда Швецияда жүзеге асқандықтан ... ... ... ... ... ... үлгіге тән негізгі ерекшеліктер:
- салыстырмалы қысқа мерзімде тиімділігі жоғары экономиканы құру;
- еңбекке қабілетті ... ... ... ... ... жою;
- әлемдегі ең дамыған әлеуметтік қамсыздандыру, ... ... ... мен ... ... ... ... нарықтық қатынастар шегінде жұмыс істейтін плеоралистік
аралас экономика мен мемлекеттің ... ... ... жүргізуінің
арқасында қол жетті. Соңғысына ... ... ... ... социализм» деп атайды.
Алайда, шведтік үлгідегі тек жақсылықты көру ... ... ... жалдары бағалауға, тіпті елемеуге болмайтын бір ортақ заңдылық ... ... ... ... саланы уыста тым қатты ұстаудың,
Швеция мен Норвегия ... ... ... ... қызыметтің құлдарауы мен оған деген ынталылықтың түсуіне алып
келді.
Қазіргі ... ... ... және ... мен
қатар маңызды, әрі икемді қоғамдық – саяси ағымдарға жатады. XX ғасырдың 90
жылдары ол Европалық Одақтың ... ... ... ... ... орнығып, көптеген посткоммунистік мемлекеттердің қоғамдық -
саяси қайта құруларында маңызды ... ие ... ... ... ... ... ... партиялық – саяси жүйесінде ... ... мүше ... саны 139-ға ... өсті. Ал, 1999
жылдың қарашадағы XXI конгресінде олардың саны 143-ке ... ... ... ... өсіп ... ... бес
континентінде әрекет етіп отырған ұлттық париялармен қатар жалпы европалық
деңгейдегі ... - ... ... ... және ... 626 ... 270-ін алып ... социалистер фракциясының
белсенді әрекететуі де дәлелдейді.
Қазіргі таңда социал-демократия деп Социалистік ... ... ... ... мен ... деп ... Социал-
демократия әрі әлеуметтік-саяси қозғалыс, әрі идеялық - саяси ағым да ... ... ... ... ... ... ... өз
елдерінің сыртқы және ішкі саясатын жүзеге асыруына және қалыптастыруына
әсер етуге ... бар. ... ... ... ... үштен
бірі, ал бүкіл әлемде 120-дан 150 млн. сайлаушылары өз дауыстарын социал-
демократтар үшін ... ... ... социал-демократия өзінің саяси
кеңістігін басқа континенттер есесінен ... қол ... ... ... ... ( ... ... Швеция,
Финляндия, Франция және т.б) едәуір маңызды ... ... ... Европада (Испания, Португалия, Греция), басқа да аймақтарда
(Австралия, Жаңа Зеландия, Венесуэлла, Канада және т.б) ... жаңа ... ... таңда Батыстың жетекші саяси күштерінің бірісоциал-
демократияның тәжірибесі ... ... үшін де ... зор екені дау
туғызбайды. Оны тиімді қолдана білу еліміздің қазіргі әлем өркениетінің
жетістіктері мен ... ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
II ТАРАУ. Вилли Врандт үкіметінің ішкі саясаты
2.1. Герман Федеративтік Республикасындағы алғашқы социал-демократиялық
үкіметінің құрылуы
1966ж христиан демократтары саяси ... өз ... ... ... ... ... ... оларды халық қолдауға әкелді,
сонымен бірге К. Аденаэр, Л. Эрхат және т.б. ... ... ... ... ... ... ... олар үшін тиімді
болды. Алайда 60-шы жылдары олардың ... ... ... ГСДП – ХДО/ ХӘО ... ... жаңа ... ашып
келді. екі блок үкіметтік коалиция құрып христиан ... ... ... басқарып, социал-дкмократтардың басшысы Вилли Врандт
вице-канцлер және сыртқы істер министрлігін өз қолына алды.
Герман тарихында христиан ... мен ... ...... коалиция» деп аталды. 60ж соңы мен 70ж басы Герман
Федеративтік Республикасы үшін қиын ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да христиан демократтары мен
социал демократтарының одағы ұзаққа созылмады. Осы жағдайдың бәрі ... ... ... ... ... ... болды.
Сайлау 1969ж 28 қыркүйегінде болды. Осы бундестаг ... ... ... ... ... кәміл сенді. Канцлер
резиденциясында, Шаумбург сарайында Герман ... ... ... ... жеңістерін тойлауды бастап-ақ кеткен.
Америка Құрама ... ... осы ... ... ... ... жеңгенімен құттықтап телефон шалып та
жіберді. Алайда нәтижесінде бәрі олай ... ... жоқ, ... ... ... ... ... белгіді болды. Осыдан кейін
елдегі коалиция – «кіші коалиция» құру туралы идеялар ағылды.
Герман социал-демократтары 42,7% ... ... ... демократтар
партиясы да сайлаға түскен еді нәтижесінде 5,8% дауыс алды. Ал ... ... ... ... пайызы – 46,1%. Сайлау ... ... ... ... ... В. ... ... бір сөзінде өз
даустарын социал-демократтарына беретіндері ... ... еді, ... сөзі ... ... ... еді. ... кейін Еркін демократтары
буржуазиялық реформистік бағыт алған саяси партия еді. Еркін демократтардың
экономикалық концепциялары ... ... ... мүддесін
қорғауды, сонымен қатар антициклдық басқаруды реформациялауға ... Ал ... ... ... еңбекшілердің кәсіподақпен байланысы
және олардың басқаруға араласу ... ... ой ... еркін
демократтардың қолдаған позициясы негізінде консервативтік позиция ... ... ... ... ... ... ... 1951ж көмір
және темір металлургиясы туралы заңға және ... ... ... ... 1971ж ... ... тезистерінде» өздерінің
әлеуметтік бағдарламаларын өзгертті. Еркін демократтардың сыртқы саясатта
қолдаған позициялары социал-демократтарының ... ... енуі ... ... Республикасының сыртқы саясатта Кеңестер ... ... ... ... ... ... құптады.
Жаңадан құрылған социал- либералдық коалиция күшінің негізінде ... ... ... ... ... мен Еркін
демокртаттары 21 мандатқа ие ... 1969 ... 21 ... ... ... ... ... сайланды. Вице – канцлер және сыртқы істер министрі
болып Шеель сайланса, экономика ... ... К. ... ... ... Федеративтік Республикасында жаңадан құрылған кабинеттің болашағы
зор екендігі байқалды. Сол ... 40 жыл бойы ... ... ... еді. Социал-демократтарына осы сайлау үлкен қадам болды.
Сонымен ... ... ... көрнекті антифашизм қозғалысының өкілі,
көрнекті саясаткердің отыруы Герман ... ... одан ... үшін тиімді болған сияқты болды.
В.Врандт: «Мен өзімді ... ... ... ... ... деп ... деп ... етті. Елдегі демократиялық
күштердің баршасы жаңа ... ... ... ... ... Шаумбурт сарайындағы 20 жылдық орнын «кіші коалиция» (ГСДП
/ЕрДП) алды.
Сол 28 қазанында Врандт ... ... ... жария етті. Онда
ұзақ мерзімге арналған бағдарлама болды. Ол ... ... ... ... мейлінше дамытудағы батылдық» ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мәселеге қатысты «өмір сапасы » деген
түсінік шығарды. ... және ... ... ... ... әрбір адамның жан-жақты дамуы үшін ... ... ... - деді В. ... өмір ... ... әлуметтік мәселенің қаншалықты әділеттілікпен шешілгендігін көрсетеді.
Өмір сапасы дегеніміз – бұл материалдық игіліктердің көлемінің өсуі ... ... ... ... ... ... ... қажет. Социал-демократтар бұл бағытта мынадай міндеттерді іске
асыруды ... ... мен ... ... ... ... ол үшін
адам машинаның қосалқы бөлшегіне айналдыратын, ой-өрісін тарылтатын
технологияны тоқтату қажет;
2) әлуметтік қамсыздандыру жүйесін жетілдіру керек; адамдардың ... ... ... үшін ... ... ... саласында
мемлекеттің реттеушілік рөлін көтеру қажет;
3) экологиялық мәселеге ерекше мән ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Қоғамдағы түрлі салаларыды терең ... ... сол ... ... ... ... ... орта уақыттың қаржылық
саясаты басталғандығы жөнінде қайта құрылған социал-либералдар жариялады.
60-70 жж ... ... ... қзақ ... ... құжаттар
дайындалып шығарыла бастаған – «70ж ... ... Онда ... ... ... жеке стратегиялық бағыт-
бағдарларды дайындау деп айтуға болады, және олар 10 жылдық реформа түрінде
жүзеге асты.
Герман социал-демократиясының негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... анық етіп көрсетті. ГСДП басшылығы алысқа
кететін революциялық іс-әрекеттерге әбден қарсы ... ... ... ... ... ... ... жүйелерінің нәтижесі қоғамда
қалыптасқан даму ... жаңа ... ... туралы бір айтқан ... ол әр ... ... Ол ... ... атты ... ... көбейтті.
Брандт Герман Федеративтік Республикасындағы жағдайды асықпай бірте-
бірте көркейтуді дұрыс көрді, осындай ойын жүзеге асыруда В. Брандт ... ... ... сене ... ... әлуметтік-саяси дағдарыс «үлкен коалицияға» деген
сенімді сейілттірді. Ондай ... ... ... ... ие ... саяси
партияның мүшелері кезекті парламенттік сайлауға ... ... ... ... ... қоғамдағы әлуметтік-
экономикалық және сыртқы саяси ... ... ... ... айтты. Брандт партияның реформаторлық иммиджін ... ... пен ... шек ... ... ... ... Еркін
демократиялық партиясы 1967ж съезінде қабылдаған жаңа бағдарламасын («107
тезис») жүзеге асыра бастады. ... ... да ... ... ... ... өзгерту идеясын қолдады, яғни Герман социал-
демократиялық партиясының ... ... ... позитивтік
байланыс жасау саясаты тұрғыда сөз болып тұр. 1968ж Еркін демократиялық
партиясының лидері ... ... ... ... ол Герман социал-
демократиялық партиясымен тығыз қарым-қатынас жасауды құптады. ... ... ... Эрих Менде бастаған топ бұрынғыдай христиан
демократтарымен қосылу позициясын ұстанды.
1969ж 29-қыркүйекте сайлау ... бұл ... ... ... ... ... ... әкелді. Сайлау нәтижесі былай
болды. Герман социал-демократиялық патриясы салаушылардан 42,7% дауыс жинап
224 мандатқа ие ... ... ... ... 36,6% ... алып және
193 мандатқа ие болды. Христиан әлеуметтік одағы 9,5% даус және 49 ... Ал ... ... тек 5,8% ... қана алып ең ... ... тұратын фракция құрды.
Өзінің партиясын сайлау нәтижесінде әлсіз болғанына қарамастан ... ... ... ... ары ... ... енді ... социал-демократтармен альянс құратынын айтты, сол үшін Эрихмен
де 1970ж партия қатарынан шығып кетті. Сонымен «социал-либералдық коалиция»
құрылатын ... Бұл ... ... В. ... ... ... ... Герман саясатына «самал жел» саясатын алып келді. В. Брандт
қоғамда қалыптасқан проблемаларды ашық түрде айтатындакрдың алғашқыларының
бірі болды.
2.2 ... ... ... ... ... саясаты
Брандттың жариялаған реформалары жоспарлау аппаратын модернизациялау
мен оның ... ... ... ... ... анықтаумен
орталықтың басқару істер канцлерінің ведомствосына апарылды. Оның штаты дем
арада ұлғая түсті, мәселен 250-ден 400 адам ... ... ... 1967ж бері
өз қызметін бастаған жоспарлау штатының қызметі шапшаңдалды.
Канцлердің ведомствосында бағыт-бағдарлық жоспарлардың ... ... ... ... ... ... бөлім бастығы
шеніндегі өкілетті қызметіндегі адам міндетті түрде өз мамандығы ... ... Олар ... ... ... ... ... бойынша қызмет істеті. 1970ж Герман ... ... ... ... ... ... профессор Х.
Эмкенің басшылығымен жалпы саяси және қаржы ... ... әр ай ... даярланды. Ол жобалар компьютерлерде өңделіп барлық
ведомстволарға таралды. Ол құжаттарды Брандт ... ... ... бүкіл легислатурлы уақытқа (1969-1973жж) арналған жоба дайындалды.
Соған қарағанда ұзақ ... ... ... ... ішкі жағдайындағы бпрлық ... ... ... ... ... ... ... қызметкелерінің де рөлі үлкен болды. Басқарылымының ең ... ... ... «үлкен коалиция» жылдары кезінде қолданылған орта уақыттық
қазыналық жоспарлау болды. Ол саясат жыл ... ... Оның ... ... ... ... және ... саясатты ұштастыру
еді. Жыл сайынғы ... ... ... пен ... ... жаубымен бірге тапсырылып отырғанды. 1967-71жж ГСДП
жүргізген жоспарлау ... сол ... ... ... ... ...... баласы» деді.
70жылдардағы Батыс Германдық социал-демократтарының саясаты мен
идеологиясының дамуындағы ең бастысы ұзақ ... ... ... ... жоспарлары болды. Ол ... ... ... даму ... ғана болмай, сонымен қатар қоғамдық ... ... жаңа ... ... қарастырылды. Тұрақты
экономикалық өсім, апсырманың систематикалық санау ... ... ... талаптарына сай алдыға әлеуметтік-экономикалық саясаттың
перспективалық жобасын құруды мақсат ... ... ... ... ... туралы нақты шешім 1970ж ... ... 1971ж Г. ... ... ... ... төрағасы ретінде партия съездерінде өзінің жобасын ұсынды –
«Болашақты жоспарлайтын ... ... деп ... ... ... Шмидт нақты жоспардың уақыты 4 жылдан аспауы ... ... ... уақытын да анықтады. Сонымен бірге Шмидт 2-3 легислатур уақытқа
арналған жалпы саяси-экономикалық ... ... ... деді. Оның бәрі
партияның өзіндік жоспарларды жүзеге асыруда ... рөлі бар ... 1973ж ... ... ... ... бағдарламаның» алғашқы
оқылуымен ғана шектелді. Инвестиция жөнінде қоғам ішінде талас-тартыстар
басталды.
«Тең мүмкіндіктерді» қамтамасыз ету мен ... ... ... ... ... ... ... қайта жандануындағы деректер ретінде
қарастырылды. Осыған байланысты алғашқы ұзақ уақыттық ... ... ... ... ... бастады – экономикалық өсімнің көлемі
бір жағына шаққанда 4,4-5% көрсетті. Осында ... ... ... дейін экономикадағы дағдарыстық тенденциялар басталғанға дейін
жалғасты. 1974-75жж бағдарлама қайта өңдеуде ең ... ... ... ... кейін комиссия қайта құрылып, оның басшысы ... ... ... ... П. ... ... сайланды. Қалыптасқан жағдайға
байланысты 1975-85жж арналған экономикалық саяси бағыттық ... ... ... ... 1959ж ... ... ... ГСДП
әлеуметтік-экономикалық карым-қатынасты кеңейтуді қолдады. Өндіріс
құралдарын мемлекеттендіру саясатына ... ... жоқ, ... ... ... идеясын дамыту жолындағы қадам ... ... ... ... ... ... ... құптады –
экономикалық дамуды қолдау үшін еркін бәсекелестікті ... ... ... ... ... жалпылық басқару болды. Ондай саясат
тек антидағдарыстық әдістер ... ғана ... ... ... ... ... экономиканы қадағалаудағы механизм ... ... ... ... қоғам дамуының актуальді проблемаларын
шешуде маңызы да зор болды ... ... ... ... 4 жылға
арналған нақты болжауды қарастырды. Бағдарлама тұжырымдамасында «критиктік
рационализм» философиясының негізін салушы Карл Поппердің ... ... ... ... ... яғни Поппердің айтуы бойынша дам ойының
шегіне сүйене отырып ... ... ... ең ... ... деп ... ... керек екендігі. «Кіші коалиция» ... ... ... ретіндегі саясаты қиын түрде жүоді. Әсіресе канцлер
ведомствосы үлкен әсерін тигізді. ... ... ... ... ... ... саясатына кері әсерін тигізді. Көптеген
антикризистік бағдарламалар өз жемісін бермеді. Х. ... ... ... ... баланың бу машинасы» деді.
Германияда «кіші коалиция» фракциясы өзінше «ішкі ... ... ... ... Христиан демократтары мен христиан одақтарының
«Ешқандай тәжірибенің қажеті жоқ!»; «Бәрі өз орнында қалуы ... ... ... ... бірінші кабинетінің бағыты «жақсарту мен
дамыту» саясаты сияқты болып көрінді. 70жж ГФР-да ... ... ... ... партиясының идеологиялық постулаттарына сай
реформалардың ... ... заң ... ... ... ... ... заңгерлігін модернизациялауда құқықтық негіздің дамуы
үлкен нәтиже күттірді. 1969ж ... ... ... ... каталогтары ұсынылды. Олардың ішінде: өндіріс саласындағы
жұмысшылардың құқығын кеңейту, білім беру жүйесін ... ... ... ... т.б. ... 2/3 ... әлеуметтік жағдайын
жақсартуына бағытталды.
Кәсіподаққа байланысты көп мәселелер ... ... ... ... мен дискуссиялар тудырды. Кәсіподақтар өндірісті басқаруда
жұмысшылардың паритетік қатысуы ... ... бас ... ... шешу үшін 60жж ... ... ... одағының
лидерлерінің бірі К. Биденкопфтың ұсынуымен эксперттік комиссия құрылып
өзінше ... ... 1970ж ... ... ... Ал, 1972ж
бендестаг 1952ж өндіріс статусы жөніндегі заңды қайта ... ... 1952ж заң ... ... ... ... ... еңбекшілер
саны тек 3/1 ғана еді. Жаңа заң енді өндіріс саласындағы саяси ... шек ... ... ... жаңадан қабылданған заң бойынша енді.
1969ж Германияда социал-демократтар сайлауда жеңіп шыққаннан кейін
өзінің ... ... ... ... ұсынды. Брандт сөзінің негізі
реформа жүргізудің активті уақыты келгені екендігін байқалды. ... В. ... ... ... ... ... ... міндетті түрде саяси демократиямен толықтырылуы керек.
Үкіметтік бағдарламада В. Брандт демократияны дамытудағы ... ... ... бастап ол сөзі көп қайталанады және социал
демократиясының теориясында басты рөл атқарады. Сол жөнінде В. ... ... ... демократияны кеңейтуде батыл шешім қабылдап, жұмысымыздың
әдістері туралы ... ... ... ... ... ... Біздер бундестагтағы тыңдауларды тыңдамай,
халықтан ... ... ... ... ... жасап, халыққа
биліктегі жағдай туралы ... ... ... ... мен ... реформасы» - дегенде В. Брандт не айтқысы келеді?
Ең біріншіден Брандт басқарудағы қатысу ... ... ... түрлі облысындағы бірігіп жауапкершілік (Брандт бұл сөздерді
ерекшелеп бөліп қойған) жасауымыз осы жылдардағы басты күш ... ... ... В. Брандт білім беруді ... ... ... шешуші рөл атқаратыны туралы айтады.
Үкіметтік бағдарламада реформалардың тізімі анықталады. ... ... 312 ... 624 ... ... ... ... бірге салық және қаржы жүйесіне, құқық саласына біраз өзгертілер
енгізу туралы айтылды. Білім беру жүйесінде ... ... мен ... ... берілді. Жиналған талаптарға байланысты (жастар қозғалысы мен
парламенттік емес оппозиция ... ... ... ... ... ... ... реформа жасаудың бірінші ... ... ... ... ... ... бағытталған құрылымдық саясат
жүргізуді бастайды. Соның ішінде ауылшаруашылықты ... көп ... ... үй салу, денсаулық сақтау, зейнетақы ісі, медициналық
зерттеу, жанұяларға ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды Брандт экономикалық өсіммен
байланыстырып, алға қойған мақсаттар мен ... ... ... ... шаруашылықты тиімді құру кезінде» ғана жүргіземіз деді.
Тұрақты өсуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... Ұсынып отырған бағдарлама өз кезінде 5
пункттен тұрады:
1) ішкі отан ... ... ... ... ... ... одан әрі ... кәсіпкерлер мен кәсіподақ;
4) жер федерациялары мен одақтастықтардың қоғамдық сектор конъюктурасы
кеңесінің ынтымақтастығы; европалық эконмикалық одақтастыққа мүше
мемлекеттердің экономикалық және қаржы ... ... ... ... ұраны «бірізділік, жүйелік және жаңарту» болып
табылды. Онда ГСДП бағдарламалық позициясы көрінді – капитализмнің келеңсіз
жақтарынан бас ... ... ... және ... ... ... дамыту. Зерттеуші С. Миллер В.
Брандттың «жаңарту» ... ... ... ... айтады, ал ішкі
саясатқа келетін ... ... ... ... ... өз ... ... жалғасы болды, яғни үлкен коалицияның әрекетін тереңдету ... ... ... Брандт үкіметінің ішкі жағдайға қатысты әлеуметтік-экономикалық
саясаттағы реформалардың жүзеге асуын Брандт ... ... ... көрді -
әлімжеттік пен агрессия ... аяқ ... ... ... ... Брандт қоғам дамуының динамикасын өзгертуде әлеуметтік реформалар
жасауды дұрыс деп ойлады. В. Брандт ел басқару кезінде 18 ... ... ... қатысуға болады деген сайлау заңына біраз ... ... ... ... оқу ... ... ... 1971ж
жоғарғы оқу саласы студенттерінің шәкіртақыларын көтеру туралы және ақысыз
оқу, өзінің акдемиялық дәрежесін қорғау ... ... ... ... ... антикоммунистік күштерге ... ... ... ... ... оқу жүйесінде
қызмет істеуге тиым салынды. В. Брандт үкіметі ... ... 1970ж ... ... ... ... ... тұрғын үй салу үшін және жағдайы төмен жанұяларға дотация алу үшін
арнайы заң ... ... ... ... заң» ... Ол ... мен студенттер міндетті түрде сақтандыру полисін алу керек болды.
1972ж «Зейнетақы заңын» қабылдайды.
Әлеуметтік ... ... ... ... саясатының
кейбір салаларын қайта қарастыру керек екендігі ... ... ... ... мен экономикалық процестерді ... ... ... бастады. Егер 1960ж салық пен әлеуметтік
бөлінбеген сумма жалақының орта ... 15,9% ... 1973ж ол 26,1% ... ... ... ... ... байқалды. 1970-75жж
қоғамдық өнімге деген әлеуметтік төлемдердің шығыны 29%-тен 51%-ке ... бұл ... ... ... ... саласында қатты
байқалды, яғни өндірістік емес шығын экономикалық саладыға дағдарыс біраз
қиындықтар туғызды.
70жж басынан бастап жұмыссыздық көбейіп ... ... ... ... бой ... ... ... ГФР айналып өтпеді.
III ТАРАУ. Вилли Брандт үкіметінің сыртқы саясаты.
3.1 «Жаңа шығыстық саясат» және ... ... ... ... ... келген бетте біріншіден, әрине, ішкі
жағдайды қолға ала бастады. Бірқатар реформаларды жүргізуде канцлер ... ... ... ... жеткізетін жол салып жатқандай
болжды. Өткен тарихымызға үңілетін болсақ Германия ... ... әрең ... қарамастан 30-40 жылда-ақ әлем державаларымен
«терезесі тең» болып қалд. Бұл ретте, ... ... ... ... ... ... кетуге болмайды.
Вилли Брандттың халқаралық қатынаста Герман Федеративтік Республикасына
жаңа лек алып келуіне үлкен рөл ... ... ... ... ... ... өз ... Кеңестер Одағы мен Шығыс Европа мемлекеттерімен
халықаралық қатнастарды тереңдетуді дұрыс көрді.
Шығыс ... ... ... ... ... ... ... шығыстық саясат»деп аталды. Шығыстың саясаты Брандттың сыртқы
саясатының ... ... Голо Маны ... ... арналған ерік» атты кітабының алғы сөзінде
Вилли Брандттың ... ... , ... ... әсіресе, Герман
Демократиялық Республикасына қатысты саяси концепциясының ... ... ... деп жазады. Сол қиындықтар екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Европадағы ... ... ... ... жылы ... Герман Федеративтік Республикасы статус-кво үшін
көптеген келісімдерге баратындығы ... нота ... 1940 ыжлы ... В. Шиль ...... ... ... атты газетте мақала
жариялады, ол мақалада Герман ... ... бас ... ... күш ... ... жол бермеу туралы ой
қозғаған. Бұл сөздері әрине, «екінші неміс мемлекетіне» ... ... ... ... ... ... Республикасы мен қарым-қатынасты
түзету өте қиын болды.
Герман Федератифтік Республикасының Герман Демократиялық Республикасына
қатсты ол ... « ... ... ... бір ... ... неміс
мемлекеті», «Ульбрихт режімі» т.б деп атады. Оның ...... жол ... ГФР мен ГДР бір-біріне шет мемлекет деп, біріне-
бірі қатысты «ерекше түрде» болды.
Кеңестер Одағы, Шығыс Европа ... және ... ... Герман Федератифтік Республикасына ... ... ... мойындауын талап етті. Вилли Брандт «күш қолданбау»
саясатын тағы айтты.
1969 жылы Герман Федеративтік ... ... ... жарақты шығаруға
шектеу туралы келісімге қол қояды, сонымен қатар Европадағы қауіпсіздік
және ынтымақтастықты ... ... ... ... ... ... Брандт оның шғыстың көршілерімен Кеңестер Одағымен нәтижелі
келісімдерге ... үшін ... ... ... ... бейбіт
келісімдеріне сендіруіміз керек және ... ... үшін ... ... болп ... ... деді ... Сонмен қатар Вилли Брандт екі
Герман мемлекетінің жақын арада қосылуына сенбеген еді және ... ... ... ... ошағын тудырады деді.
Жаңадан қалыптасқан жағдайдың өзгеруіне Кеңестер Одағы мен
Шығыс Европа мемлекеттеріндегі ... ... ... ... еді. ... ... « біздер өзгеруші әлемнің куәгерлеріміз», ... ... – ол ... ... ... ғана емес.
60 жылдардың ортаснда В.Брандт Америка президенті Дж.Кеннедидің «Әлем
стратегиясы» атты саясатын айта ... оның ... ... – квоны
дамыту» екендігін жазды. Сонымен қатар әңгіменің «қалыптасқан саяси және
идеологиялық қабырғаның трансформациялану ... ... және оның ... ... ... ... туралы болғандығы белгілі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Герман Социал-демократиялық партиясының өкілі, статс-
секретарь Э.Бармен бірге сыртқы саяси ... ... ... ... ... ... кейіннен – Польшамен және Герман
Демократиялық Республикасымен бейбіт ... ... ... ... ... ... байланысты) дискуссияға
түсірген кезде Шиль Бонндағы совет елшісін қабылдайда. Көп ұзамай ... ... ... күш қолданбау туралы келісімдерді соңына жеткізді.
Келісулердің алғашқы этапында Герман Федеративтік Республикасы
Мәскеуге ... ... ... елші етіп ... ... ... ешқандай опимистік нәтижелер болмайды деген жобалар пайымдалды.
Мәскеу келісімдердің ... ... ... ... ... ... Одағы мен Герман Федеративтік Республикасы және оның
одақтастарымен қарым-қатынас жөнінде ... ... ... ... «қырғи-қабақ соғыстың» енді бой көтеріп келе жатқан уақыты еді.
Совет делегациялары бастан-ақ ... ... қоя ... ... ... ... ... Герман Федеративтік
Республикасының мойындауы, Герман Демократиялық Республикасын халықаралық-
құқықтық дәрежеде мойындауы және 1938 ... ... ... «басынан
бастап» мойындамау туралы. Герман Федеративтік Республикасы өзінің батыстық
одақтастарына сүйене отырып кейбір талаптарды орындау мүмкін емес екендігін
де ... ... ... ... Республикасы және Чехословакия
жөнінде. Сонымен ... ... ... ... Федеративтік Республикасына
қатысты саясаты шеңберден шығып кетекндігі де айтылды.
Нәтижесінде Кеңестер Одағы мен Герман ... ... ... ... ... құжатқа еніп 10 тезистен тұратын
«Бар құжаты» (немесе «Громыко-Бар құжаты)деп аталды. Аталмыш құжатта Герман
Федеративтік Республикасының ... ... ... ... ... Демократиялық Республикасы арасындағы жағдайды реттеу жөніндегі
кейбір аспектілері қаралды. Осы ... ... ... ... ... күтілді.
Ресми түрде Совет – Батыс Герман келісіміне 1970 ... 12 ... ... ... ... мен ... ... Республикалары
Европадағы территориялық жағдайды сыйлап, күмән туғызатын ... ... ... ... сөз ... ... ядросы – шекаралар
мәселелер еді. Келісуші жақтар кімде – кім сол кезеңде ... ... ... ... сақталады және соны мойындайды. Бұл,
әсіресе Польшалық батысындағы Одер – Нейс ... ... ... және ... республикалары арасындағы шекаралар еді. Осы келісімдерді жүргізуде
Герман Федеративтік Республикасы екі үлкен мақсат қойды:
1. Қалыптасқан жағдайға байланысты күш ... ... ... Екі ... ... ... жол ашу.
Сонымен Мәскеу келісімдері ... ... ... ... пен бейбітшілікті сақтау аясында болды.
Мәскеудегі келісімдермен қатар Варшавада Польша мемлекетімен Герман
Федеративтік Республикасы арасындағы жағдайды түзеу ... ... ... ... Бұл ... екі ... жақтар үшін ірі саяси әрі психологиялық
мәні болды: екінші дүниежүзілік ... ... ... ... ... және ... ... құрбандарды ескере отырғанда
Вилли Брандт өз мемлекетінің ... ... ... ... көршілік
қатынастарды реттеу өзінің сыртқы саясаттағы басты мақсаттарының бірі деп
қарады. 1970 жылдың 7 ... ... ... ... ... ең ... ... – екі мемлекет арасындағы шекараның Одер – Найс
сызығы бойынша өтуі туралы болды. ... ... 1945 ... ... ... және ... Демократиялық Республикасы мен польша
арасындағы 1950 жлғы Герлицк келісімін тағы құптады.
Екі ... ... ... ... үлкен маңызға ие болды.
1969 жылы сәуір айында Герман ... ... ... екі ... ... ... қарым-қатынас, ынтымақтастықты
тең түрде дамытып, дискриминацияға жол бермеу. Брандт үкіметінің үкіметтік
бағдарламасында екі ... ... ... көршілік қатынасты
қалыптастыру болып табылады деді. Герман Демократиялық Республикасымен
халықаралық байланысы үкіметтік ... ... деп ... ... Хольисин
доктринасы Герман Федеративтік ... ... ... онымен бірге Герман Демократиялық Республикасының халықаралық-
құқықтық ... ... ... ... де ... екі ... ... да, олар шет емес және олардың қарым-қатынасы ерекше мәнге
ие болады» - деді канцлер Вилли ... Шель ... ... жол ... одан үлкен үміт күтті.
1970 жылы қаңтарда Герман Демократиялық Республикасының Министірлер
Кеңесінің төрағасы В.Штодқа күш ... ... ... ... етті. Екі
мемлекет арасындағы үкімет басшылары 19-наурызда Эдфуртте бас қосты. Ол
кездесулер неміс-неміс ... ... екі ... ... ... Федеративтік Республикасының Чехословакия мемлекетіменбастап
келісілген келісім – шарттардың жаңа ... (1969 ... ... ... Республикасының «жаңа шығыстық саясаты» деп аталды.
60 жылдың екінші жартысында соғыстан кейін ... рет ... ... ... ... Осы ... ... Европа мемлекеттерімен қарм-
қатынасты реттеуге үлкен мән берілді. 1969 жылы ... ... ... басына
келуімен өзге социалистік мемлекеттермен, әсіресе Кеңес ... ... ... жаңа ... ... жылы екі ... мемлекеті Біріккен Ұлттар Ұйымына кірді. 1971 жылы
Вилли Брандтқа Нобель сыйлығы берілді.
70 жылдардағы Брандт ... ... ... ... ... батыс келісімнің үлгілері болды. Вилли Брандттың «шығыс саясаты»
болса, ... ... ... ... ... ... ... Екеуінің де саясаты халықаралық
қатынастар жүйесінде Герман Федеративтік Республикасына ... орн ... ... ... ... ... ішкі ... жағдайды да
жақсартып алды. 70 жылы Герман Федеративтік Республикасы тек шығыспен ... ... ... жоқ, ... ... ... ... үлес салмағын көрсете білді
Германияны 50 ыжлдағы провинциализмді артта қалдырғанын білдіртті.
Өткен тарихқа үңіле отырып, Герман ... ... ... ... үлкен ұтыс тапқанын аңғарамыз Ганс-Петер Шварц былай жазады: ... ... бұл ... ... ... ... ... күш көрсету саясатының орнына, бейбіт саясат.
Батыс герман интернационализм саясаты ... ... Оның ... ... сияқты».
Федеративтік Республика еуропалық интеграция идеясының жақтаушысы
болып басында-ақ танытты. ... ... ... ... ... кейін келе өзге мемлекеттермен тең дәрежеде ... ... ... ... ... соғыстан кейінгі уақытта К.Адэнауэр кезінде
Федеративтік Республика ... ... ... ... ... ... Республика Европадағы бірқатар ұйымға мүше ретінде кіре
бастады Мысалы, Европаның Кеңестің мүшесіне таз-ақ өтті.Содан соң ... тез мүше ... ... жылы Рин ... ГФР қол ... Бұл келісімдер Европаның
экономикалық одағының негізі болды. Герман ... ... ... жақындады, ынтымақтасуы елдің конституциясында
жазылған неміс ұлттық саясатына кері ... ... деп ... социал-
демократиялық партиясы аденерлік саясатқа рсы болы.
Социал-демократиялық ойы ... ... ... екі ... ... ... ... деді. Адэнауэр герман
проблемасын шешуде Вашингтонға сенді.
Алайда ... ... ... ... ... ... проблемасын шешуін
қшл ұшын тигізбейтініне кәміл сенді.
Адэнауэрдің саясатына неміс ... да ... ... ... ... үшін
де екі герман мемлекетінің бірігуі басты мақсат етті. Нәтижесінде 1961 жылы
13-тамызда Кеңес Одағы Шығыс пен ... ... ... ... Бұл ... проблемасын шын шиеленістіріп жіберді. Шығыс пен ... ... ... ... ... еш ... Онымен қоса 50 жылыдың
басында Кеңес Одағы ядролық қару жағынан Америка ... ... ... оның өзі ... ... одан әрі ... ... Федеративтік Республикасының сртқы саясатын қарастыра келе «шығыс
саясатына» байланысты төрт кезеңін анықтауға болады.
Бірінші кезең ... ж.ж). Бұл ... ... Федеративтік
Республикасы К.Адэнауэр басқарған. 1952 жылы Кеңес ... ... ... ұсыныстар ұсында. 1954 жылы қаңтар-ақпан айларында Кеңес Одағы ,
АҚШ, Ұлыбритания және Франция мемлекеттерінің сыртқы істер ... ... ... ... ... ... Ол конференцияда
біріккен Берлин мемлекетін құрып, оның ешқандай әскери блдкқа ... ... ... аумағын барлық әскерлерді шығару. Алайда екі болок
арасындағы идеологиялық күрестердің ... ол ... ... ... ... Федеративтік Республикасы НАТО-ға кіреді. К.Адэнауэр үкіметі
(1949-1963 ж.ж) Л.Эрхард үкіметі (1963-1906 ж.ж), К.Г ... ... ж.ж) ... ... ... мен өзге социалистік мемлекеттермен
саяси және дипломатиялық байланыстарна ... ... 1969 жылы ... ... сайланды. Жаңа үкімет құрыла сала 28 ... ... оны ... ... Ол ... ... Федеративтік Республикасын Совет Одағымен және ... ... ... және ... қарым-қатынасты реттеу аясында болды.
Ол жөнінде канслер былай деді: «күш қолдану саясатынан бас тарту федералдық
үкіметтің территориялық тұтастыққа, ынтымақтастыққа апаратын ... ... жылы ... ... ... ... ... Вилли Брандт
бұдан былай федералды республика Кеңес Одағымен ... ... ... және ... ... мен ... жасау яғни экономикалық және мәдени салады қарым-қатынас түзесе,
онда саяси-дипломатиялық қатынас өз орнына ... ... ... ... В.Шель 1969 жылы 15 қарашада ... ... ... ... Кеңес Одағының сыртқы істер
министірлігіне деген нотасын жіберді. Ол ... тез ... ... екі ... күш ... туралы келісімге келу керек екендігі баяндалды.
1969 жылы жаңа ... ... ... Республикасына екі мемлекетке
қатысты мәселелерді шешуге өз ... ... Сол жылы ГФР ... ... ... мүше болып қосылады. Социал-либералдық коалицияның
дипломатиялық акцияларын активті түрде ... ... ... ... алатындығы байқалады.
В.Брандтың сыртқы саяси тұжырымдамасы сол периотта «70 ... ... ... ... атта ... ... ... Оны 1970 жылы
мамырда Саарбрюкенде Герман Социал Демократиялық Партиясының ... ... ... ... тұрып мынандай сөздер сөйледі: «Біздер ендігі
кезекте неміс жерінде соғыс қауіпін тудырмау керек. Біздер ... ... ... екі Герман мемлекеті де неміс жерінде тыныштық болып, сол
жердегі қауіпсіздікті орнатуға ... Егер ... екі ... ынтымағы болатынына сенсе, сол осы мәселені толқтай жеңе
алады».
Баяндама еуропалық ... ... ... ... қиын емес ... 1970 жылы ... айында Америка Құрама Штатарының,
Ұлыбританияның және Францияның
Герман Федеративтік Республикасынағы елшісі және ... ... ... ... елшілері Батыс Берлин мәселесін шешуге
кездесті. Ал сәуір ... ... ... ... мен ... ... арасында
стратегиялық кару-жарақтарды шектеу мәселесіне байланысты келіссөздер
басталды.
1970 жылы Тюбингендегі Виннер ... ... ... ... 18 жастан асқандардың
92 % тұрғыны елдің Кеңес Одағымен қарым-қатынас жасағысы келеді ... жылы ... ... ... ... және В.Шель мен
КСРО-дағы А.Н Косыгин және А.А Громыко ... ... ... ... қол ... ... ... екі жақ та Европалық сонымен қатар
әлемдік тыныштық сақтауға бар күшін салып екі ел ... ... және ... ... тереңдетуге күш салуы керек туралы
айтылды. Олар ... және ... ... ... ету ... ... ... жарғысының қауіпсіздік сақтау туралы екінші бабан
орындауға келісті. Сонымен Европадағы ... ... ... ... қозғалды.
Соныменбұл келісім европалық геосаясаттың біраз кардиналды ... ... ... ... енді ... ... қарым-қатынасты тереңдету туралы және ішкі компетенция мен
шекара мәселесінде тез дәрежеде келісімге қол қоюға дайын ... ... ... ... екі ... ... де ... халқы атынан
келісімдержүргізуге болмайды делінді. Осыдан бастап екі Герман ... ... ... кіру ... идея ... аса бастады
12-тамызда келісімге қшл қшятын күні батыс германдық делегация ... ... ... ... ... жазған хатты табыс етті. Ол
хатты ... ... ... ... ... саяси мүддесі
мен мақсатына қайшы келмейді және біздер Еуропалық бейбітшілік сақтауға ... ... ... ... болды.
1970 жылы В.Шель АҚШ, Ұлыбритания және Франция мемлекеттерінің ... ... ... ... өз ... ... ... В.Шель
Ұлыбританияныңсыртқы істер министірі А.Дуглос-Хьюмнан Мәскеу ... ... ... жолдады.
Кеңес Одағы мен Герман Федеративтік Республикасы ... ... ... ... келісімнің халықаралық қатынасты реттеу мақсатындағы
қарам болды. КСРО мен ГФР арасындағы саяси, экономикалық, ... және ... ... ... ... ... ... Федеративтік Республикасының бұл келісім өте ... ... ... ... ... болып тұр (соғыстан кейін). Тек
КСРО-ФРГ арасындағыкелісімнен кейін ғана ... ... ... ... ... Сыртқы істер министірі Г.Шмидт ... ... ... саяси салмақты компромиссі» деп атады.
Батыс Германия мен Польша арасында территориялық мәселелер екі ... ... ... қайта қаралды. 1970 жылы Польша мен Батыс
Германия арасындағы күш қолданбау және ... ... ... ... жақтың делегацрялары Варшавадв қол қойды. Келісімнің 1-бабы Потсдам
келісімі бойынша қойылған Польшаның ... ... ... ... ... ... Вилли Брандттың «жаңа шығыстық саясатына» қарсы ... ... ... де өз ... ... ... ... пікір-
таластар болды. Бұл заңды нәрсе. 1970 жылы қазанда Вюрцбургте ... ... ... ... одақтастығы, «Шығыс немісжастары»,
«Одер-Нейс акциясы» т.бреванистік одақтар Брепут-Шиль ... ... ... ... ... ... іәрекеттері болды.
В.Брандттың екі жылдық сыртқы саясатының салмақтығы, тарихи маңыздылығы
байқалды: КСРО және ... ... ... өз қалпына келді. 1972
жылы сәуірдің соңында Герман Демократиялық Республикасы мен ... ... ... ... ... Чехословакиямен нәтижелі
келісім сөздер болды; Батыс Берлин бойынша төрт ... ... ... жылдары Герман Федеративтік Республикасы Румыния, ... ... және ... мемлекеттерімен саяси-экономикалақ
ынтымақтастық туралы келісімдергі қол қойылды. 1972 жылы ... ... ... ... ... ... ... 25%-ға өсті.
Екі ел арасында ірі фирмалар, сыртқы сауда ұйымдары, КСРО ... және КСРО ... ... ... ... ... және
техника комитеті мен Неміс зерттеу қоғамы араларында ынтымақтастық туралы
екі жақты келісімдер ... ... ... ... ... ... ... советтік полиграфиялық құрал-
жабдықтарды эксперттеу, арақ-шарап өнімдері «Плодимэкс- Ауссенхандель»
ұйымы құрылып өз қызыметтерін жүргізді.
«Үлкен ... ... « жаңа ... ... ... ... үшін қандай маңызы болды? Ең алдымен 70 жылы территориялық-
саяси ... ... ... ... ... күш ... саясаты өз нәтижесіне берік бүніл Европа
континентінде тыныштық пен бейбітшілік орнады, «жаңа ... ... ... үшін ... ... ... зор болды.
ГФР-дің экономикалық дамуы бойынша өзге капиталистік мемлекеттерімен
теңесіп, тіпті, асып түсті. Герман Федеративтік Республикасы мен ... ... ... байланыс Шығыс пен Батыс арасындағы байланыстарды
ымыраға алып келді.
Шынында Германия өзінің даму барысында: Ұлттық мемлекет, индустриалды ... ... ... ... өзге ... ... ... бірі болып қалыптасатын. 1871 жылы құрылған
Герман империясы XIX ғ. Аяғы мен X X ғ. ... ... ... беделді
орын алуға талпынуымен түсіндіруге болады. Сонымен қатар бізге Германияның
геосаясиорналасуына үңілсек ол мемлекет Шығыс Европа мен ... ... ... фактор, яғни қауіпсіздік факторы немістер
үшін ең ... ... ... Соның нәтижесінде агрессияның өсуі мен
экономикалық милитаризациялануынаалып ... ... да ... жеңілген Германияны жеңуші мемлекеттер әсери салада дискриминация
жасады.
Екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ... әлемнің құрылуы, екі антиподГерман мемлекеттерінің ... жаңа ... ... әлеміне қиындық туғызды. ... ... ... қол ... ... ... болды.
1949 жылы ГФР-дің мемлекеттік мақсаты айқын болды-бейбітшілік, ... ... жылы ... т.б
Екі неміс мемлекеттерінің АҚШ пен КСРО-ға байланысы белгілі бір ... ... ... ... ... да ... көрініс тапты,
қандай жағдайда қай Германия болса да ... ... ... ... ... ... ... бойынша батые германдық мемлекеттің қалыптасуыннан соң ... ... ... аксиомалық комплекс те қалыптасты, оны мемлекеттің
өзіндік мүддесімен тығыз байланыстыруға болады. ... ол ... ... ... ... оның ішіндегі ерекшесі герман-француз
қатынасын атап кетуге болады: оның халқаралық экономикалық ... ... ... бағыт алған қарым-қатынастың үлгісі
ретінде де санауға болады. ... ... бұл ... қолданатын
әдісі ХIХ және ХХ ғ.ғ ұлттық мемлекеттерден ерекшелігі- «постмодернистік»
деуге болады.
Атақты неміс тарихшысы Г. ... ... ... ... ... ... ... сыртқы саяси курсын ... ... ... екі әлем ... ... өте ... керек. 1969-1973 жылдары Герман тарихындағы «шығыс саясаты» немесе
«неміс саясаты» шығыспен тығыз қарым-қатынас ... ГФР- дің ... ... деп ... керек және ол саясаттың америка құрама штаттарына
қарсы болуы да мүмкін емес еді.
Кейіннен екі ... ... ... ... ... ... жүйе мен ... талабына сай ішкі саяси және ішкі экономикалық
мәселелердің каталогына айналды. Европалық социялистік лагер ... ... ... ... қалды, 2005-жылдан бастап менің ойымша сол
саясат қайта бой ... ... ( ... мен ... ... дәйек
болады). Ендігі кезекте «шығыстық саясаттың» мәні өзгеше, яғни постбипо
әлемдегі жағдайға байланысты болатыны сөзсіз
3.2 ... ... және ... ... ... ... екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Герман мәселесі,соның
ішінде Берлин ... ... ... ... ... ... 1941
жылдың өзіде-ақ кеңес-ағылшын келіссөздерінде рейх территориясының соғыстан
кейінгі тағдыры сөх болды;Австрияны қайта ... ... ... ... ... Рейн облысы
мен Бавария жерінде тәуелсіз мемлекет құру туралы.1943 жылы қазн ... ... ... өткен конференциясында Америка Құрама Штаттары
Германияны «децентрализациялау» туралы ... ... жылы ... ... ... ... және ... Герман мәселесін шешуде қатал саясат ұстанды.Олар соғыстан
кейінгі Германия аумағында бес ... ... ... ... мен ... құралған Дунай федерациясын құру туралы идеяларын
ұсынады.1944 жылы 15-қаңтарда Ұлыбритания үкіметі Германияны ... ... жоба ... сол жоба бойынша екі Германия
мемлекеті арасындағы шекара сызығы өтеді.1944 жылы Квебек ... ... ... қаржы министрі Генри ... ... ... саясатымен Черчиль бірден келіседі.Онда ... ... ... ... және ... қатаң бақылауда қарау туралы мәселе болды.
1945 жылы Ялта конференциясында Германияны соғыс аяқталғаннан ... ... ... ... күн ... ... ... зоналарға бөлу жане американ,ағылшын зоналарынан Франция
Зонасын белгілеу ... жоба ... ... ... ... соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... ... ... асыру
үшін Германияның саяси жүйесін децентрализациялау,неміс ... ... шешу үшін ... ... ... ... ... 17-шілдесі мен 2-тамыз аралығындаболған ... ... ... өз ... ... ... Берлин төрт оккупациялық зонаға бөлінді ... ... 40 ... мен 30 % ... % ... потенциалы үлесі тиді.Мәселні
түбегейлі шешу үшін ... ... ... мемлекеттерінің ... ... ... «Сыртқы Істер Министрліктерінің Кеңесін»
құрды,сонымен қатар антигитлерлік ... ... ... ... ... және Берлиндегі біріккен комендатуралар
құрылды.Осы конференциадан кейін «батыс зоналар мен «шығыс зоналар» ... пйда ... ... жаңа шекараларды бекітті:Шығыс Пруссия Кеңес
Одағына,Одер мен Батыс Нейске дейінгі ... ... ... мен ... немістерді қайта
Германияға депортациялады
Одақтық Бақылыу Кеңесі (ОБК) 1945 жылы ... ... ... ... ... ... ... «Немістің
жартылай әскери ұыйымдарын тарату» , «Германияны ... ... ... атты ... ... коммюникесін құптайтын директиваларды
қабылдайды. Одақтық ... ... ... ... территориясы бойынша
билікті өз қолына алды.Алайда оккупациялық зоналарда әкімшілік басқару
автономды ... ... ... ... мен жергілікті басқару
органы мен саяси партиялар құрылды .
Батыс және Шығыс ... ... ... ... ... ... ... экономика мың,саяси реформалар идеологияға сәкестеліп
жүрді.Екі зонада партиялық жүйесінің құрылды:
1.Герман Комунистік Партиясы ... ... ... –демократиялық партиясы;
4.Герман социал-демократиялық партиясы;
1948жылы Германиядағы ... ... ... ... ... Партия мен крестиян Демократиялық партиясы құрылды .Герман
Коммунистік Партиясында ... ... ... ... ... ... ... сүйенген Вольтер Ульбрихт басқаруымен
күшті ... ... ... ... партияда
О.Гротевел мен К.Шумахердің басқаруымен екі қанат пайда ... .1946 ... мен ... ... ... ... Социалистік партиясы дүниеге келді . Шумахер тобы біріккен
социалистік партианы ... ... ... ... ... ... өз ... құрды.
Батыс Германияның христиан-демократиялық одағын Кельн қаласының әкімі
Конрад ... ... . ... ... ... мен ... қолдады . 1945 жылы батыс зонада әлсіз либералдық –христиандық
партиасы құрылды .
1946жылы бастап ... ... ... ... ... ... ... негізінде 1948жылы желтоқсан ... ... ... бой ... . Ол ... ... ... идея мен
классикалық либералдық –демократиялық құндыллықтарды дәріптеді .Міне
,осындай мемлекеттің ... ат ... . ... ... толық шешіледі .
1948жылы Берлин мәселесі дағдарысқа түседі .1947жылы ... ... ... ... ... ... .1947жылы Мәскеуде болған сыртқы
істер министірліктерінің екңесінің сессиасында репарацясы мәселесі бойынша
ортақ келісімге келе ... ... ... ... ,тіпті келесі
сессиясының уақыты мен жері анықталмай қалды .АҚШ пен КСРО ... ... ... ... қарағандықтан ортақ идея болмай
Герман мәселесі терең дағдарысқа түсті .Батыс ... ... ... ... ... ... асты .
Герман мәселесі батыс зонада басталған ақша реформасы дағдарысымен
жалғасты .1948жылы 20-маусымда батыс зонада ақша ... ... ... жауы ... ... 1 маркасына тең болды ... ... ... берілді ,одан кейін салық полициясының
тксеруінен кейін 20%,кейін 10% берілді ... ... . ... ... болуы «қара базар» мен бартерлік келісімге шек қояа басады
. Ал ... ... еш ... ... .
1946жылы 30-маусымда жабық зонаралық шекара шығыс зонаға ақша
реформасының өтуіне үлкен белес ... . ... ... ескі ақшасының
үстіне купон жабыстырды , батыс зонадан ақшаның үлкен толқыны ... ... ... тұрғындарына көмек ретінде әскери көпір орнатты. Темпельхолф
аэродромына 13 мың тонна азық-түлік әкелінді. ... ... ... ... ... ... державалары Берлин дағдарысын шешу үшін әлем қауымдастығына
жар ... ... ... Ұлттар Ұйымы шеңберіде шешу керектігін
айтады.Ол туралы нотаны 1948 жылы ... ... ... Ұйымы Бас
секретаріне жіберді.Бірнеше мемлекеттер «Берлин дағдарысының» тереңдеуіне
байланысты,оны шешу үшін Берлиндегі сауда және қаржы ... шешу ... ... құру ... ... қолдады.Ол комитат- «Брамугия
комитеті» деп ... (1948 жылы ... 1949 жылы ... ... ж. ... Батыс Берлин мәселесі әліде болса шешімін таппады.1951 жылы 5-
наурызда Парижде сыртқы миністрлерінің кезекті ... ... ... атынан ағлшын өкілі Э.Дэвис Герман мәселесін шешу жөнінде ... ... ... ... А.А. ... ... ... Төмендегідей күн тәртібінің жобасын ұсынды:
1. Потсдам конференциясының шешімінің Германияны демилитаризациялауды
төрт держава бірігіп шешу және ремилитаризацияға жол бермеу;
2. ... ... ... тез ... ... Германиядан
оккупациялық әскер контингентін шығару:
3. ... ... ... мақсатында әскер санын ... жылы ... бес ... ... ... төрт державаның
сыртқы істер министрліктері орынбасарларының қайта кездесуі болды.Онда
Гермнияада сайлау саясатын ... ... ... ... ... бойынша «Иден жоспары» қаралды.Күн тәртібінде
Еуропалық тыныштық интегграция ... ... ... бұл ... ... ... «Қырғи-қабақ соғысының»
тереңдеуімен байланысты Батыс Берлин мәселесі шешілген жоқ. екі жүйенің бір-
бірімен идеологиялық ... ... ... ... өз шешімін
таппады.
60 ж. соңы мен70 ж. басында Герман Федеративтік ... ... ... саясатының» Еуропалық континентінде
ынтымақтастық пен ... ... , ... соғысты» бәсеңдетуде
үлкен рөлі болды. ... ... ... ... және ... ... ... мәселелерге байланысты елісм-шарттарға қол қойды.
Аталмыш келісімдердегі неміс-неміс қарым-қатынасында ең маңызды ... ... ... ... ... ... саясатының» ең бір нәтиже
бергені-Батыс Берлин мен Герман мәселесінің шншілуі ... ... ... төрт ... ... келісімге қолқойюмен аяқталды
(Кеңестер Одағы,Америка Құрама ... ... ... ... ... ... ... туралы
жазылдыСонымен бірге Бонның жағдайына байланысты кейбір мәселелер шешілді.
Герман Федеративтік Республикасыда үш ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды
реттеу үшін тұрақты орган құрылды.
Осыған байланысты Герман Федеративтік Республикасы мен Батыс Берлин
арасындағы түрлі ... ... ... ... келісім шарттар
заңды түрде өз күшіне енді.Екі неміс ... ... ... қатынастар жөнінде келісім шарттар болды.Өзара туыстық
қатынастар енді ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізді. Герман
Федеративтік Республикасы мен өзге шет ... ... ... бір ... ... ... де әсері болды.
1970 жылдың екінші ... ... ... және ... ... ... ... қатысты төрт держваваның
келісімінен кейін Герман Федеративтік Республикасы мен Герман Демократиялық
Республикасы расындағы қарым-қатынас белгілі бір ... ... ... ... ... ... жөнінде біраз мәселе шешілией,аяқталмай
қалғанын айтуымыз керек.негізінде Герман Федеративтік Республикасы Батыс
Германиядағы социалстік ... ... ... бойнша емес
қалыптасып келе жатқанын аңғарып қарсы болды. Герман ... «екі ... ұлт» ... позицияны ұстанды.
1972 жылы 21-желтоқсанда «Герман Федеративтік ... ... ... ... ... ... ... қол қойылды.Ол құжатта екі мемлекет арасындағы бейбіт көршілік
қатынастардың «теңдік негізінде» болатындығы ... ... ... ... ... ... мәселелерді бейбіт түрде шешу туралы келісімдерге ... ... ... ... ... ... Республикасының
басындағы қатаң позициясынан бас тартып ымыраға келгендігін байқауға
болады.
Сонымен бірге екі ... ... ... ... ... олардың дәрежесіне көңіл бөлінбейтіндігі айтылды.Сауда байланыстары да
келісілген келісімдер бойынша жүргізетін ... да ... ... ... жүретін болды. Герман Федеративтік Республикасы ... ... ... ... ... ... ... салығы
ьолмайтындығы тупралы жарияланды.
Екі Герман мемлекетінің өзара қарым-қатынасында түрлі линияларда терең
қарым-қатынаствр бой алды. Герман ... ... мен ... Республикалары Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып қабылдануы
үлкен мақсатқа жеткенін аңғаруға болады.Әлемніңбіршама ... ... ... ... ... қақ ортасында
ымыраға келу инфрақұрылымының элементтері ... ... ... ... ... ... Республикасы мен Чехославакия арасындағы
келісімді ... ... ... Кеңестер Одағы,Польша және Герман
Демократиялық Республикалары арасында қойылған ... ... ... ... Берлин- Еуропадағы ерекше маңызы бар қалаСол кездері Еуропада
қалыптасқан ірі-кішілі мәселелер осы ... ... ... ... шешу өте қауіпті ... ... ... ... ... ,төрт ірі әлем державаларының мүдделері болды.Тіпті
кино , ... ... ... ... ... екінші
дүниежүзілік соғыс аяқталған Батыс Берлинде енді үшінші дүниежүзілік соғыс
басталады
Берлин мәселесі 1971жылы төрт жақты келісім ... ... ... ... жылдары аралығында келіссөздер болды .Батыс Берлинде
елшілер бұрынғы Бақылау кеңесінің ... ... ... ... ... ... жүргізді .Келіссөздер 16-ай және
27-күнге созылды . Нәтижесінде 1971 ... ... ... ... ... . Оны әркім өз үкіметіне ұсынуы керек еді .
1971жылы 3-қыркүекте ... ... ... ... ... ... ... ашылды . Оған қоса қорытынды протоколға қол ... . ... 48 қол ... ,төрт елдің елшілері нәтижелі келісімді аяқтады
делінген оң баға берілді .
Төртжақты келісім бойынша Батыс ... ... күш ... ... ... ... ... .Сонымен бірге төртжақты келісім
біржақты келісімге айналмайтындығы туралы ... ... ... ... ... Берлин Герман Федеративтік
Республикасының бақылауында емес ... ... ... ... ... ... Берлинге байланысты конституциялық күші өз күшін жояады
,онымен қоса федералды президент ,федералды үкімет ... ... және ... ... мен ... ... батыс
секторларға күші жоқ деп шешті .Енді ГФР ... ... ... тек ... ... және Батыс Берлиндік сенаттың байланыс жөніндегі тұрақты
органы қатысуымен келіссөз жүргізе ... ... .Бұл ... ... ... ... ... бірінші бөлімінде Батыс Берлин арқылы өтетін автокөлік ,
теміржол ,су транспорттары қатынастары туралы мәселелер мен ... ... ... ... ... Берлиндіктер сыртта қалған өз ... мен ... ... ... және коммерциялық мәселелер бойынша еш
қиындықсыз шыға алатын болды .Сонымен қатар Батыс ... ... ... ... үшін ... ... жүйелері өңделіп ,қайтта жөнделді
.Келісім көлемінде Батыс Берлинде неонацистік ұйымдардың шығуының алдын алу
туралы шаралар туралы ... ... ... ... дағдарысы екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі уақытта
20 жылдан астам уақыт бойы ... . ... ... ... ... министірлігінің қаншама басқосуы ,конференциялары болды
,олардың ешқайсысы өз нәтижесін бермеді.Германияда ... , ... ... ... ,бұл ретте Вилли Брандттың
саясатының нәтижесінде Батыс Берлин мәселесі өз шешімін ... ... ... ... ... ... маңызы өте зор .
Жоғарыда айтып өткеніміздей Вилли Брандттың « жаңа ... ... пен ... арасындағы қарым-қатынасты реттеп қана қоймай ... ... ... ... Вилли Брандттың сыртқы саясаты
тұжырыдамасымен дұрыс саясат екенін ... ... ... төрт ... ... ... ... дейін 1970-1971 жылдары ... ... ... ... ... ... Бақылау кеңесінің үйінде 1970жылы 26-наурызынын-
1971жылғы 23-тамызы ... ... ... ... .Келіссөздер
16-ай және 27-күнге созылды . Нәтижесінде 1971 23-тамызда ... ... ... шығарды . Оны әркім өз үкіметіне ұсынуы керек
еді ... ... ... ... ... ... төртжақты келісім
салтанатты түрде ашылды . Оған қоса қорытынды протоколға қол қойылды . 12
құжатқа 48 қол ... ... ... ... ... ... ... оң баға берілді .
Төртжақты келісім бойынша Батыс Берлинде ешқандай күш көрсететін
әрекет қолданбау туралы ... ... ... ... төртжақты келісім
біржақты келісімге айналмайтындығы туралы айтылды .
Төртжақты келісім ... ... ... Герман Федеративтік
Республикасының бақылауында емес ... ... ... ... ... ... Берлинге байланысты конституциялық күші өз күшін жояады
,онымен қоса федералды президент ... ... ... ... және ... ... мен фракциаларының актілері батыс
секторларға күші жоқ деп ... ... ГФР ... ... ... тек ... ... және Батыс Берлиндік сенаттың байланыс жөніндегі ... ... ... ... алатын болды .Бұл мәселе төртжақты
келісімнің бірінші бөлімінде қаралды.
Келісімнің ... ... ... ... ... өтетін автокөлік ,
теміржол ,су транспорттары қатынастары туралы ... мен ... ... ... ... ... Берлиндіктер сыртта қалған өз ... мен ... ... ... және ... ... бойынша еш
қиындықсыз шыға алатын болды .Сонымен қатар Батыс Берлиннің сыртқа әлеммен
қатынас жасауы үшін телефон ,телеграф ... ... ... ... ... ... Берлинде неонацистік ұйымдардың шығуының алдын алу
туралы шаралар туралы мәселе ... ... ... дағдарысы екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі ... ... ... ... бойы ... . Антигитлерлік коалиция мемлекеттерінің
,сыртқы істер министірлігінің қаншама басқосуы ... ... ... өз ... ... ... , «үлкен коалициасының» үкіметтің ,бұл ретте Вилли Брандттың
саясатының ... ... ... ... өз шешімін тапты.Вилли
Брандттың Батыс Берлин дағдарысын шешуде тарихи маңызы өте зор ... ... ... ... ... « жаңа ... саясаты»
Шығыс пен Батыс арасындағы қарым-қатынасты реттеп қана қоймай ,Батыс
Берллин дағдарысына ... ... ... ... сыртқы саясаты
тұжырыдамасымен дұрыс саясат ... ... .Екі жүйе ... ... ... ... ... Нобель сыйлығын алуы бекер емес.
Қорытынды
Социал-демократиялық ағымының көрнекті қайраткері Вилли Брандт
Пайдаланған әдебиеттер мен сілтемелер ... ... В. ... ... и ... на ... ... избраннных трудов.-М.,1992
2. Социал-демократия и перспектива в ... ... ... ... ... К.,Романов Б.,Орлов Б.С.,Медведеву В.А.,Горбачев
М.С.,Онищенко Т.А., Красин ... ... ... ... ... ... ... Әбішев А.Қазақстандағы социал-демократиялық ұйымдар//Қазақстан тарихы.-
2003,№3.;Қазкенов Қ.М. Социал-демократияның тарихы мен теориясы хақында
бірер сөз.// Дала мен қала.-2003.-5-қыркүйек.;Теркщенко ... ... ... ... және ... ... ... құрал.-А.,2001
4. Бернштейн Э.Возмжен ли научный социализм?Ответ Г.Плеханова.-М.,1991
5. Что такое деиократический социализм?-М.,1979
6. Брандт В.Воспаминание.-М.,1993;Программные документы социал –демократии:
проект новой программы СДПГ.-М.,1989;Брандт В.Речь на ... в ... 1990 ... ... ... ... президента Социалистического
Интернационала к ХІХ конгрессу ... ... ... ... ;От Женевы к
Стокгольму:материалы ... ... ... соглашение по Западному Берлину и его реализация.1971-
1977 г.г.-М.,1977
8. Қазкенов Қ.М. ... ... мен ... ... ... Дала мен ... Современная социал-демократия:теория и ... ... ... в начале века.-1994,с.118
11. ... ... ... ... ... ... социал-демократии.-СПб.,1994,с.72
13. Миилибенд Р.Парламентский социализм.\исследование ... ... ... ... В.Этическии реализм и социальная демократия.Избранные труды.-
М.,1996,с.96
15. Мушинский ... или ... ... и что мы ... из ... http://umbt.com.ua/germany.html-L-224
17. Каутский К. Эрфрутская программа (Комментарии к принципиальной части).-
М.,1959,с.61
18. Межуев В.Социал-демократия как политика и идеология.//Свободная мысль-
ХХІ ... ... ... ... и ... ... ... Старейшая партия Германии.12.09.2002.18:20//Немецкая волна
21. Теркщенко ... ... ... ... ... ... ... құрал.-А.,2001,38 б.
22. Мейер ... ... На пути к ... ... ... В.С. ... Брандт и Москва (к ... ... ... ... ... к власти ФРГ).//Новая восточная политика
ФРГ в отношении СССР.//Дипломатическии вестник,1999,№12-декабрь,с.83-85
25. ... ... ... ... От ... к ... конгрессов Социалистического
Интернационала.Реф.сборник.Ред.-сост.-М.А.Гордон.Ч.1,с.14
27. Теркщенко ... ... ... ... өкімет билеу тәжірбиесі.Ғылыми-әдістемелік құрал.-А.,2001,39 б.
28. От Женевы к Стокгольму:материалы ... ... ... ... реализм и социальная демократия.Избранные труды.-
М.,1996,с.104
30. Теркщенко ... ... ... қалыптасуы,дамуы
және өкімет билеу тәжірбиесі.Ғылыми-әдістемелік құрал.-А.,2001,14 б.
31. Швейцер В.Я. Опыт Западной ... в ... ... исследования,№6,1999,с.80-82
32. Лопарев А.В.Социал-демократия:истоки и современность.//Обществознание в
школе,№5,1998,с.20
33. ... ... ... В.С. ... ... и ...... прихода Социал-
демократической партии Германии к власти ФРГ).//Новая восточная политика
ФРГ в ... ... ... ... М.С.Делает ли человек политику?Делает ли ... ... о ... ... ... Свободная мысль.-
М.,1992,№17,с.18-19
36. М.С. Горбачев-В.Брандт.Из архива Горбачева.// ... ... ... ... ... Социалистического Интернационала// От
Женевы к Стокгольму:материалы конгрессов ... ... ... ... ... ... ... Брандт В. Демократический
социализм.Статьи и речи.-М.,1992,с.134-135
40. Мысливенко ... ... ... ... ... Аденуэр: легенда и действителность.-М.,1960.с.45
42. Козин Г.И.Интеграция правых лидеров СДПГ в систему ... ... ... ... ... ... германских интересов.-
Киев,1991,с.134
44. Германия.факты.-Франкфурт-на-Майне:Soscietats-Verlag,1999,с.67
45. Куркин Б.А.Политическая философия ФРГ,-Ростов на ... ... ... ... и ... СвДП в ... ... «восточной политики».-М.,1989,с.136
47. Ежов В.Д.От «холодной войны» к разрядке.-М.,1979,с35
48. ... ... ... ... и ... 1960
49. бұл да сонда,с.59
50. Фурман А.А.О чем мечтают канцлеры.-Киев,1990,с.57
51. Елисеев ... ... ... ... ... и ... Истягин Л.Г.Общественно-политическая борьба в ФРГ по вопросам мира и
безопасности (1945-1987 г.г.).-М.,1988.с.62
53. ... В. ... ... проблемы социал-
демократа.-М.,1989.Вып.3.с.8
54. Трунин Н.А.Милитаризация ФРГ и политика социал-демократической партий.-
М.,1974.с.152
55. Козин Г.И.Интеграция правых лидеров СДПГ в ... ... ... ... В.Воспаминание.-М.,1993
57. Истягин Л.Г.Общественно-политическая борьба в ФРГ по вопросам мира ... ... ... ... М.С «Восточная политика» ФРГ(1945-1966).-М.,1975.с91
59. Норочницкая Н.А.США и ... ... ... ... М.С.Делает ли человек политику?Делает ли человек ... о ... ... ... Свободная мысль.-
М.,1992,№17,с.18-19
61. Трунин Н.А.Милитаризация ФРГ и политика социал-демократической ... ... ... ... с ... ... Ежов ... «холодной войны» к разрядке.-М.,1979,с58
64. Вопросы германской истории.Русско-германские отношения нового ... ... ... ... ... ... Ежегодник германской историй.-М.,1991.с.83
67. Брандт В.Воспаминание.-М.,1993.с.67
68. Дзелепи Э.Конрад Аденуэр: легенда и действителность.-М.,1960.с.147
69. ... ... ... ... ... ... и ... Кальвокересен ... ... ... ... ... в ... и новейшее время «Проблемы
историй и историографий.-М.,1982.с.182
72. Беленский В.Н.За столом переговоров.-М.,1979.с.87
73. Германская восточная политика в ... и ... ... «Проблемы
историй и историографий.-М.,1982.с.184
74. Высоцкий В.Н.Западный Берлин.-М.,1971.с.87
75. ... В.Н. ... ... ... ... и ... орнтация.М.,1977.с.76
77. СССР «Германский вопрос.1941-1949:документы из архива внешней политики
Российской Федераций.//Новая и новейшая история.2004,№4,с.204
78. ... ... ... ... ... ... в ... и новейшее время «Проблемы
историй и историографий.-М.,1982.с.184
80. Беленский В.Н.За столом переговоров.-М.,1979.с.145
81. Горбачев М.С.Делает ли ... ... ли ... историю?
Размышления о наследии ... ... ... мысль.-
М.,1992,№17,с.18
82. КрмерИ.С.ФРГ:внутреполитическая борьба и внешняя орнтация.М.,1977.с.76
83. ... ... ... ... ... А.Судба Западного Берлина//Новое время.1959,№15
85. Беленский В.Н. Западный Берлин.-М.,1981.с.158
86. Высоцкий В.Н.Западный ... ... ... ... и его ... в системе современных
жеждупародных отношений.-М.,1971.с.137
88. Высоцкий В.Н.Западный Берлин.-М.,1971.с.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
1890-1914 жж. АҚШ социалистік қозғалыс51 бет
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
XVII – XVIII ғасырлардағы демократиялық педагогиканың дамуы6 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Серке» газеті – қазақ қоғамындағы алғаш демократия жаршысы48 бет
Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар13 бет
Ақш тарпынан социалистік Кубаға көрсетіліген қысым және КСРО көмегі10 бет
Бірінші орыс революциясы және ұлттық демократиялық қозғалыстың өрістеуі7 бет
Бірінші орыс революциясы және ұлттық-демократиялық қозғалыстың өрістеуі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь