ХХ ғасырдағы Түрікмен әдебиеті

Жоспар:

І. ХХ ғасырдағы Түрікмен әдебиеті

ІІ. Архитектурасы мен бейнелеу өнері

ІІІ. Музыкасы

IV. Театры

V. Киносы
Мемлекеттің орта ғасырларда Орталық Қазақстан жерінде ертедегі найман және керей, қимақ пен қыпшақ одақтары, оңтүстік және оңтүстік-шығыста караханидтер мемлекеті сияқты этносаяси түрлері пайда болды. Олар биліктің құрылымы жағынан көбіне бұрынғы мемлекеттік құрылымдарға ұқсас болғанымен, орталық билік тайпалар одағының (ұлыстардың) орналасу аумағына сай басқару принципіне сүйенеді. Соған сәйкес әскери – лендік жүйе енгізілді. Жоғарғы басшы өз туысқандарын мен жақындарына халықтан салық жинау құқығын берді. Бұл – биліктің иерархиясын нығайтып, оған көптеген адамның тәуелділігін күшейтті.
Х-ХІІ ғасырларда ертедегі феодалдық қатынастардың дамуы мен нығаюына қарай найман және керейіт тайпалар одақтары нығайды, бірақ тайпалардың, сондай-ақ осы одақтарға енетін рулар арасындағы жиі қақтығыстардың салдарынан берік бірлестіктер бола алмады.
Экстенсивті көшпелі мал шаруашылығы үстем болып тұрған жағдайда наймандар мен керейіттерде ертедегі феодалдық қатынастардың орнығуы ұлыстардың құрылуымен бірге жүрді. «Ұлыс» ұғымы ол кезде «халық» дегенді білдірді. Ұлыстың құрамында қандас туысқан адамдардың болуы міндетті емес еді, онда хан руының өкілдері ғана емес, сонымен бірге бөгде адамдар да болды. Әрбір ұлыс белгілі бір территорияны иеленді, оны шығу тегі бейне бір «көктен жаратылғандық» таңбасымен белгіленген рудың өкілі – хан басқарды. Хан «Мәңгілік көктің» әмірімен, әрі соның атынан әрекет етеді деп саналды. Ұлысты билеуші хан – өзінің басқару аппаратын, бірінші кезекте хан ордасын, әскерлер мен жасақты басқару органдарын құрды. Хан ставкасы – орда – ұлыстың өзіне тән үлгідегі «үкіметі» болып табылады, ол хан мүлкіне иелік етті. Әсіресе ірі ұлыстарды билеушілердің өздеріне меншікті жайлаулары және қысқы жайылымдары болды. Ұлыс әскері ондық принцип бойынша ондықтарға, жүздіктерге, мыңдықтарға, түмендерге бөлінді. Тегінде, ұлыстардың халқы осы әскери бірліктер бойынша бөлінсе керек. Ұлыстардың істерін, оның ішінде салықтар алуды ерекше атағы немесе хан беретін шерби атағы бар қызмет адамдары жүргізді.
Наймандар мен керейіттер арасында әдеттегі право қолданылды. ХІІ ғасырда найман ұлысында іс жүргізу қызметі болды. Ол ұйғыр жазуымен жүргізіліп, документтер, әсіресе салықтар жинау мен лауазымды адамдарды тағайындау жөніндегілері, хан жарлығының ақиқаттығын дәлелдейтін ханның «алтын мөрімен» куәландырылды.
Керейіттердің діні, ең алдымен оның билеуші тобы несториандық бағыттағы христиандар болды, мұны «Юань ши» хроникасы дәлелдейді.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Нұрпейсов Е. Қазақстан мемлекеті: ханндық биліктен президенттік республикаға дейін, 1993 жыл;
2. Қазақ ССР тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. ІІ том. Алматы: Қазақ ССР-інің «Ғылым» баспасы, 1983 жыл;
        
        Жоспар:
І. ХХ ғасырдағы Түрікмен әдебиеті
ІІ. Архитектурасы мен бейнелеу өнері
ІІІ. Музыкасы
IV. Театры
V. Киносы
ХХ ғасырдағы Түрікменстан мәдениеті
Әдебиеті. ХХ ғасырда түрікмендік Байрам ... ... ... ... (1879-1930), Дурды Клыч (1886-1950) ... ... ... ... ... дәуіріндегі Түрікмен әдебиетінің алғашқы үлгілері Көрмолланың
(«Большевик»,1918), Дурды Клычтың («Мен айтам»,1923, «Байлар», ... 1924), ... ... 1925) ... ... ... «Әдет құрбандығы» (1932), Аман-Дурды Аламышевтың ... т.б. ... ... ... ... 1925 жылы Якуб
Насырлының «25 жылдан соң» повесі шықты. 20 жылдардың ІІ ... ... пен ... ... жаңа тақырыпта прозалық шығармалар ... ... ... рет Ата ... ... ... (1929), Б.
Кербабаевтың «Тирьякеш пен Табиб» (1927) ... ... ... 30 ... Кекілов, Ч. Аширов, Алты Қарлиев, ... ... ... құрылысына
арналған шығармалар жазды. Проза өркендеп, Хыдыр Дерьяевтің ... (1937), Б. ... ... мен ... (1936) рев. ... ... Қысқа әңгіме жанры қалыптасып, Н. Сарыхановтың
новеллалары басылды.
1934 жылы Жазушылар одағы құрылды. ... ... ... ... ... болды. 1928 жылдан «Совет әдебиеті» журналы
шығып, Түрікмен совет әдебиетінің дамып қалыптасуына ... ... ... Түрікмен әдебиетіне Ата Атажанов, Мамед Сеидов, Аллаберды Хаидов,
Шахер Боржақов және т.б. жас әдебиетшілер ... 60-70 ... ... ... ... Клыч ... ... керуен», Х.
Дерьевтың «Тағдыр» романдары, Арап Құрбановтың, Ораз Ақмамедовтың т.б.
повестері мен ... ... ... Б. ... «Ақ алтынды аймақтың Айсолтаны»
(1952) ... ... ... ... ... ... ... «Түрікмен жырлайды» (1963), «Түрікмен әңгімелері» (1969) атты
жинақтар т.б. шығармалар қазақ тілінде жарық көрді.
Архитектурасы мен ... ... ХХ ... ... ... ... ... үлгісіне Ашхабад тоқыма ф-касы жатады.
1930 жылдары қала салу ісіне жергілікті архитекторлар ... үлес ... ... ... ... келетін көп пәтерлі тұрғын үйлер жобасы
жасалды. Тұрғын үйлермен қатар ... ... ... ... клуб және
дүкендер тұрғызыла бастады. 1930-40 жылдар архитектурасында ... ... мен Орта Азия ... ... ... кеңінен
қолданылды. 1948 жылы жер сілкінісінен кейін қайтадан жаңа жоба жасалды.
1950 жылдардың І жартысынан кейбір ... орыс және ... ... дәстүрлері тоғыстық тапты. 1950 жылдардың ІІ жартысынан индустриялдық
құрылыс әдісіне көшу басталды. Микроаудандар салынды. 1960-70 ... ... ... түседі.
Түрікмен советтік бейнелеу өнерінің қалыптасуы Р. М. Мазель, А. П.
Владычук творчествосымен байланысты. 1920 жылы ... ... ... ... ... 1920 жылдардың ... ... ... өкіметі тұсындағы түрікмен диқандарының өмірі мен
санасындағы өзгерістерді бейнелейтін картиналар мен портреттер етек ... ... ... ... көрініс берді. 1939 жылы Түрікмен Суретшілер
одағы құрылды. Ұлы Отан ... ... ... ... газеттік
графика мен плакатқа аса назар аударды. Соғыстан кейін кескіндеме ... ... ... және ... картина, портрет, пейзаж етек
алды. Нұрали, Бабиков, Адамов, Қылышев, ... ... ... ... ... етіп ... Ұлы ... революциясынан кейін Түрікмен профессионалды
музыка ... ... 1925-29 ... ... этнограф В. А.
Успенский «Түрікмен музыкасы» еңбегін жазды. Успенский жазбалары Түрікмен
композиторларының симфониялық және ... ... ... жылы ... көркемөнер техникумы, 1935 жылы Москва консерваториясы
жанынан түрікмен бөлімі ашылды. Төл ... ... ... бірі Д. ... ... 1941 ж. ... ... және балет театры
құрылды. Ұлы Отан соғысы жылдары түрікменнің тұңғыш ... ... ... - ... Шехтер мен Кулиевтің «Жүсіп пен Ахметі»,
Корчмаревтың «Алдар Көсесі» қойылды. 50 ... ... ... ... 60 ... ... музыка өнері жетістіктері мен ұлттық дәстүрді
астастыруды көздеген композиторлардың жаңа буыны өмірге келді.
Театры. 1918 жылдан әуесқой ... ... ... ... ... жылы ... ... тұңғыш ұлттық драма студиясы ұйымдастырды. Оның
жетекшілері мен ... ... ... К. ... А. ... Ю. ... татар театрының көрнекті қайраткері Камал І болды.
1929 жылы студия ... ... ... театры құрылды. Театр
Фурмановтың «Бүліншілік», Корнейчуктың ... ... мен ... ... ... Джабарлының «1905 жылы», Треневтің «Любовь
Яроваясы» мен Карлиевтің «Айна» пьесаларын сахнаға шығарды. Осы кезеңде
муз.-драм. ... ... ... 30-40 ... көп ... ... ... игеру, К. С. Станиславский жүйесімен ... ... ... ... ... ... алынды. Ұлы Отан соғысы
жылдарында неміс фашистеріне қарсы ... ... ... ... ... ... ... өткен түрікмен әдебиеті мен өнерінің он ... ... ... 60-70 ... ... ... ... сезімі, партияның
авангардтық ролі туралы жоғ. идеялы пьесалар қойды.
Киносы. Түрікменстанда алғашқы ... 1925 жылы ... ... ... ... «Түрікменфильм» ... ... ... ... ... ... 30 ... ісіне режиссерлер мен операторлар Лавров, ... ... Мәй, ... ... ... ... Олар ... «Шөл даланың тұңғышы», «Түрікменстан» картиналарын қоюға ... жылы ... ... атты ... ... ... (реж. Д. ... 30 жылдардағы көркем фильмдер: «Умбар», ... ... ... ... Ұлы Отан ... жылдары Ашхабад
киностудиясында украина кинематографистері жұмыс істеді. Олармен бірігіп
«Құрыш қалай ... ... ... ... ... 1948 ... жер ... кейін 1950 жылдары киностудия қайта
қалпына келтірілді. Түрікмен тіліне жылына 50-ден ... ... ... 1976 жылы ... ... кино ... ... істеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «Қазақстан ұлттық энциклопедиясы» 8 том.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ әдебиеті тарихы пәні4 бет
Туристік бизнестің отандық шетелдік тәжірибесіне салыстырмалы экономикалық талдау диплом жұмысы25 бет
Каспий теңiзiн бөлiктерге бөлу туралы теория25 бет
Мәдениет ұғымы 9 бет
Орта ғасырлардағы музыка өнері. Хандық дәуір музыкасы8 бет
Оғыздар4 бет
Шет елдерде тұратын қазақтардың ата отанына оралуына тиімді кейбір мәселелер4 бет
Ә.Кекілбаев шығармаларындағы тарихи тұлғалар3 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь