Маркетингтік зерттеулер

Жоспар:

1. Маркетингтік зерттеулердің рөлі;
2. Маркетингтік зерттеулер процесі және оның кезеңдері;
3. Маркетингтік зерттеулердің әдістері;
4. Іріктеменің типтері және процедурасы;
5. Сауалнама құрастыру және пікір сұрау жүргізу әдістемесі;
6. Ақпаратты өлшеу сенімділігі және қателерді талдау;
7. Мәліметтерді талдау.
1. Маркетингтік зерттеулердің рөлі
Маркетингтік зерттеулер дегеніміз - компания басқару шешімдерін дұрыс қабылдау мақсатымен, алдына қойған маркетингтік міндеттерге сәйкес
Маркетингтік зерттеулердің міндеттеріне мыналар жатады: фирманың нарықтағы бәсекелестік позициясын анықтап, оның өткізу және баға саясатын, тауарды нарыққа жылжытудың мәселелерін бағалау, тұтынушылардың мінез- құлқын зерттеу, олардың талғамдарын анықтау нарық әлуетті мүмкіндіктерін зерттеу, сатып алушылардың тауарға деген
Маркетингтік зерттеулер - бұл тұтынушылардың талғамдары мен талаптарын зерттеуге бағытталған фирма маркетингтік әрекетінің маңызды түрінің бірі зерттеулерді кәсіпорындар маманданған және консалтивті фирмаларға тапсырыс жасау арқылы немесе өзінің маркетингтік бөлімдерінің күшімен өткізеді. АҚШ компанияларының 75 %-ында осындай бөлімшелер бар, онда маркетологтар, статистер, бағдарламашылар, әлеуметтанушылар психологтар жұмыс істейді.
Қазақстанда маркетингтік зерттеулерді көптеген маманданған компаниялар жүргізеді. Оларға жататындар- БРИФ әлеуметтік және маркетингтік зерттеулер агенттігі, «Gallup Media Asia», ВІSАМ, Сиар, Cessi Каzакһstan , IGМ, Комкон-2 Евразия, Эксперт Консалт және тағы басқа компаниялары . Бұл ұйымдар» қаржылық мүмкіндіктері бар қазақстандық кәсіпорындар тапсырыс жасайды. Мысалы, «Аmer- Nielsen» фирмасының жылдық айналымы 9 млрд доллардан астам болса Қазақстандағы маркетингтік зерттеулерді жүргізетін компаниялардың бір жылғы айналымы - 700-800 мың.
Отандық кәсіпорындардың көпшілігі зерттеулерді жүргізудің қажеттілігін әлі түсіне бермейді. Сондықтан Қазақстан нарығында осындай тапсырыстардың 80%-ы шетелдік компаниялар үлесіне тиіп отыр. Солай бола тұрса да маркетингтік зерттеулердің бағасы Қазақстанда Ресейдегіден 2,0 есе, ал Еуропадағыдан 5-10 есе төмен. Соған қарамастан, кәсіпорындар мен ұйымдарда маркетингтік зерттеулер кеңінен қолданылып жүрген жоқ. Мысалы, Жапонияда шоколадты тұтыну талғамдарын пікір сұрау әдісімен зерттеу (750 адамға 40 минутта пікір сұрау жүргізу) 63 МЫҢ доллар, АҚШ-та - 62,7 мың, Батыс Еуропада – 36 мың, Орталық Еуропада - 14 мың доллар, Қазақстанда — 10 мың доллар тұрады.
Ең қымбат маркетингтік зерттеулер бірнеше жүз миллион долларға дейін жетеді, «Фордтың» «Эдселл» автомобилін шығаруына байланысты шығынға ұшырауы 250 млн доллар, жоспарлауы мен зерттеулері дұрыс болмауына байланысты. «Конкордтың» шығындары 3000 млн доллар болды.
Маркетингтік зерттеулерде статистика, эконометрия, математика, әлеуметтану, психология сияқты әр түрлі ғылымдар әдістемелері қолданылады.
Маркетингтік шешімді қабылдауда ақпарат ауадай қажет.
Сондықтан ақпарат дұрыс жинақталып, қолдану үшін талдануы керек. Ақпарат жинаудың әр түрлі әдістері бар. Оның көздері бастапқы және екінші ретті мәліметтер болып бөлінеді.
Екішші ретті (вторичные) мәліметтер - бұл маркетингтік зерттеулсрдің мақсаттарынан бөлек, бұрын басқа мақсаттармен жиналған ақпарат.
Екінші ретті мәліметтердің артықшылықтары:
I. Бұл ақпарат оңай қолға түседі және салыстырмалы түрде арзан фирмалардың материалдары, салалық жарияланымдар, мерзімдік басылымдар және т.б.
Екінші ретті мәліметтер бастапқы ақпараттан жылдамырақ жиналады.
Кемшіліктері:
1. Екінші ретті ақпарат ескі болуы мүмкін, өйткені басқа мақсат үшін жиналған.
2. Ақпарат жалпы сипатта болғандықтан жүргізіп отырған зерттеулер мақсатына сәйкес келмеуі мүмкін.
Екінші ретті ақпарат негізінде жүргізілетін зерттеулер «кабинеттік» деп аталады.
Екінші ретті ақпарат фирманың ішкі құжаттамаларын және сыртқы ақпарат көздерінде болады. Фирманың құжаттамаларына - пайда туралы есептер, бухгалтерия және қаржы қызметінің есеп берулері, баланстар, өткізу көрсеткіштері, шот-фактуралар, тауарлық-материалдық құндылықтардың есеп тізімдемесі жатады. Сыртқы ақпарат көздері мемлекеттік мекемелердің басылымдары, статистикалык анықтамалар, газеттер мен журналдар, кітаптар, консалтингті фирмалардың, жарнама агенттіктерінің есеп берулері мен шолулары.
Бірақ мұндай мәліметтерді байқап талдау керек, өйткені олар әр түрлі мақсаттар мен әр түрлі жағдайларда жинақталғандықтан, ескіріп кетуі мүмкін. Сондықтан қайталамалы ақпараттарды қолдану алдында олардың шүбәсіз сенімділігіне мұқият тексеру керек.
Егер зерттеуші өзіне қажетті ақпаратты сыртқы көзден таба алмаса, онда оларды жинауы керек.
Бастапқы ақпарат- бұл нақты зерттелетін мәселені шешім үшін жаңа ғана жиналған ақпарат. Мұндай зерттеулер «далалық» деп аталады.
Бастапқы ақпаратты жинау үшін көп шығын, еңбек және уақыт керек. Сондықтан бастапқы ақпаратты жинауды арнайы жоспарын дайындау қажет.
Бастапқы ақпараттардың артықшылықтары:
1. Зерттеудің нақты мақсатына сәйкес жиналады,
2. Ақпаратты жинау әдістемесі бақыланады және белгі болады.

Кемшіліктері:
1. Көп уақыт және қаражат керек (сынамалы маркетинг нақты нәтижесін алу үшін 6 айдан астам уақыт қажет).
2. Кейбір мәліметтер алынбауы мүмкін. Бастапкы және екінші ретті акпараттарды кешенді пайдалану керектігін атап өту керек.
Пайдаланылған әдебиеттер:
С.Р.Есімжанова «Маркетинг» Алматы 2003
        
        Жоспар:
1. Маркетингтік зерттеулердің рөлі;
2. Маркетингтік зерттеулер процесі және оның кезеңдері;
3. Маркетингтік зерттеулердің әдістері;
4. Іріктеменің типтері және процедурасы;
5. Сауалнама ... және ... ... ... әдістемесі;
6. Ақпаратты өлшеу сенімділігі және қателерді талдау;
7. Мәліметтерді талдау.
1. Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... - ... басқару шешімдерін
дұрыс қабылдау мақсатымен, алдына қойған маркетингтік міндеттерге ... жиі ... және ... ... мен ... ... ... міндеттеріне мыналар жатады: фирманың
нарықтағы бәсекелестік позициясын анықтап, оның ... және баға ... ... ... мәселелерін бағалау, тұтынушылардың ... ... ... талғамдарын анықтау нарық әлуетті мүмкіндіктерін
зерттеу, сатып ... ... ... ... ... тауардың
макроортасын ... ... - бұл ... ... мен ... бағытталған фирма маркетингтік әрекетінің маңызды ... ... ... ... және консалтивті фирмаларға тапсырыс
жасау арқылы ... ... ... ... ... өткізеді. АҚШ
компанияларының 75 %-ында осындай ... бар, онда ... ... ... ... жұмыс істейді.
Қазақстанда маркетингтік зерттеулерді көптеген маманданған компаниялар
жүргізеді. Оларға жататындар- БРИФ әлеуметтік және маркетингтік зерттеулер
агенттігі, «Gallup Media Asia», ... ... Cessi ... , ... ... ... Консалт және тағы басқа ... . ... ... ... бар қазақстандық кәсіпорындар тапсырыс
жасайды. Мысалы, «Аmer- Nielsen» фирмасының ... ... 9 ... астам болса Қазақстандағы маркетингтік зерттеулерді жүргізетін
компаниялардың бір ... ... - 700-800 ... ... ... зерттеулерді ... әлі ... ... ... ... ... тапсырыстардың 80%-ы шетелдік компаниялар үлесіне тиіп ... бола ... да ... ... бағасы Қазақстанда
Ресейдегіден 2,0 есе, ал Еуропадағыдан 5-10 есе төмен. ... ... мен ... ... ... кеңінен қолданылып
жүрген жоқ. Мысалы, Жапонияда шоколадты тұтыну талғамдарын пікір ... ... (750 ... 40 минутта пікір сұрау ... 63 ... ... - 62,7 мың, ... ... – 36 мың, ... ... - 14
мың доллар, Қазақстанда — 10 мың доллар тұрады.
Ең қымбат маркетингтік зерттеулер бірнеше жүз миллион ... ... ... ... ... шығаруына байланысты шығынға ұшырауы
250 млн доллар, жоспарлауы мен зерттеулері дұрыс болмауына байланысты.
«Конкордтың» шығындары 3000 млн ... ... ... ... ... математика,
әлеуметтану, психология сияқты әр түрлі ... ... ... ... ... ауадай қажет.
Сондықтан ақпарат дұрыс жинақталып, ... үшін ... ... жинаудың әр түрлі әдістері бар. Оның ... ... ... ретті мәліметтер болып бөлінеді.
Екішші ретті (вторичные) мәліметтер - бұл маркетингтік зерттеулсрдің
мақсаттарынан ... ... ... ... ... ... ретті мәліметтердің артықшылықтары:
I. Бұл ақпарат оңай қолға түседі және салыстырмалы түрде ... ... ... ... мерзімдік басылымдар және
т.б.
Екінші ретті мәліметтер бастапқы ақпараттан жылдамырақ жиналады.
Кемшіліктері:
1. ... ... ... ескі болуы мүмкін, өйткені басқа мақсат үшін
жиналған.
2. Ақпарат жалпы ... ... ... ... зерттеулер
мақсатына сәйкес келмеуі мүмкін.
Екінші ретті ақпарат негізінде жүргізілетін зерттеулер «кабинеттік» деп
аталады.
Екінші ретті ... ... ішкі ... және ... ... ... Фирманың құжаттамаларына - пайда туралы есептер,
бухгалтерия және ... ... есеп ... ... ... ... тауарлық-материалдық құндылықтардың есеп
тізімдемесі жатады. Сыртқы ақпарат көздері ... ... ... анықтамалар, газеттер мен журналдар, кітаптар,
консалтингті фирмалардың, жарнама агенттіктерінің есеп ... ... ... ... ... ... ... өйткені олар әр түрлі
мақсаттар мен әр түрлі жағдайларда жинақталғандықтан, ескіріп кетуі ... ... ... қолдану алдында олардың ... ... ... ... зерттеуші өзіне қажетті ақпаратты сыртқы көзден таба алмаса, онда
оларды жинауы керек.
Бастапқы ... бұл ... ... ... шешім үшін жаңа ғана
жиналған ақпарат. Мұндай зерттеулер «далалық» деп аталады.
Бастапқы ақпаратты жинау үшін көп ... ... және ... ... ... ... жинауды арнайы жоспарын дайындау қажет.
Бастапқы ақпараттардың артықшылықтары:
1. ... ... ... сәйкес жиналады,
2. Ақпаратты жинау әдістемесі бақыланады және белгі болады.
Кемшіліктері:
1. Көп уақыт және қаражат керек (сынамалы маркетинг ... ... ... 6 ... ... ... қажет).
2. Кейбір мәліметтер алынбауы мүмкін. Бастапкы және ... ... ... ... ... атап өту ... ... Қазақстандық компаниялардың зерттеушілік қызметі
|Зерттеу түрлері ... ... ... ... |
| ... ... | |
|1 |2 | 3 ... ... ... Central Asia ... ... ... Нарықтық және |БРИФ ... ... ... ортаны |IGM ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| | ... ... ... ... |«Gallup Media Asia», |Жарнама компаниясының ... ... ... Еуразия BISAM |жоспарын және |
|пен зерттеу, жарнаманың |Central Asia ... ... БАҚ ... ... ... ... ... ... ... |Жарнама тиімді ... ... | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
|Өнімді зерттеу, сауда |BISAM Central Asia ... ... ... ... ... ... тауардың |
|ораманы тестілеу, |IGM ... ... ... ... байқау|Комкон-2 Еуразия Эксперт|сәйкестігін бағалау, |
|маркетингі ... ... ... ... ... ... ... ... және ... |
| | ... стратегияларын|
| | ... ... ... өткізу |BISAM Central Asia |Компанияның нарықтағы |
|жүйесін, ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... болжау, |
| | ... ... | ... ... даму |BISAM Central Asia ... ... және ... ... ... ... ... ... ... үлесін |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... |IGM ... бизнес |
|өткізу саясаты | ... ... ... | ... және ... |
| | ... анықтау ... ... ... ... ... |
|және маркетинг, бизнес |Экспертконсалті |жаңасын құру ... ... | ... |
|схемалар | ... |
| | ... және |
| | ... ... |
| | ... ... |
|Директ маркетингін, |«Азия Директ»Аvanpost ... ... ... ... | ... жаңа клиенттерді|
|бағдарламасын әзірлеу. | ... сату ... ... ынталандыру | ... ... ... | ... ... |
|және жүргізу | ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... |
2. ... зерттеулер процесі және оның кезеңдері
Маркетингтік зерттеулерді бес кезеңмен өткізуге болады:
1. Зерттеудің мәселесі мен мақсаттарын ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты талдау
5. Зерттеу қорытындылары туралы есеп. ... ... ... ... объектісін және мақсаттарын айқын
белгілеп, жұмыс жорамалын жасау.
Егер азық-түлік өндіруші компания фирмалық дамууды жоспарласа, ... ... ...... сатып алушыларды жұмылдыру болып табылады.
Бұл жағдайда сипаттаушы зерттеуді жүргізу үшін мәліметті жинау басталмастан
бұрын мынадай ... ... ... керек. Тұрақты келушілер деп кімдерді
қарастыруға болады. Әр сатып алушыны тұрақты деп ... бола ... ... пайда болуы туралы ақпаратты қайдан алды? Сатып
алушылармен қай кезде пікір сұрау жүргізу керек: сатып ... ... ... бе? ... ... қай ... жүргізген дұрыс: дүкенде ме, дүкен
алдында ма немесе үйде ме? ... ... ... ... ашу ... ... қолдануға бола ма? Тұтынушыларды қалай зерттеу керек:
анкеталық сауалдама ... ... ... ... ... ... ... кезінде бақылау қажет пе? Егер пікір сұрау жүргізілсе, анкетаның түрңі
қандай болуы керек: құрылымдық ... ... емес ... ме? ... ... не ... ... жүргізіле ме немесе жеке сұхбат алу түрінде
өткізіле ме?
Маркетингтік зерттеулердің ... ... оны ... ... және ... ... анықтау қажет. Мәселені анық
баяндау - табысты маркетингтің ... Егер ... ... ... ... ... ... болады. Мақсаттар мен мәселелер неғұрлым анық және
түсінікті белгіленсе, ... ... ... ... ... ... - ... түсетін шара. Сондықтан мәселе бұлдыр немесе дұрыс
белгіленбесе, қажетсіз шығындарға ұшыратады. ... ... ... ... құру да ... , ... өндірістік-өткізу қызметін талдау нәтижесінде және
басшылар мен мамандардан сараптамалық сұрау жүргізу арқылы анықталады.
Мәселелер анықталғаннан кейін ... ... Егер ... (объект)
- бұл міндеттердің жалпы қойылымы болса, онда мақсаттар - ... ... жеке ... ... ... табылады. Мақсаттар
анық құрастырылып, олардың ... ... ... қажет. Мысалы, тауар
өлшемінің өткізу көлемі ... ... ... ... ... ... ... мәселесі болып табылады.
Бұл мәселені шешуде маркетингтік зерттеудің алдына ... ... ... ... ... алушылар көзқарасын айқындау; осы өнімді
сату көлемінің өзгеруіне бәсекелестердің тигізетін әсерін ... ... ... ... бар ... ... ... бенесін (профилін
анықтау (жасы, жынысы, білімі, табысы және т.б.)
Мәселені анықтау үшін "неге" деген сұрақ қойылады. Егер ... ... ... ... ... немесе ол шамалы түрде ғана болса, онда
барлау зерттеуі пайдалану ... ... ... ... ... ... ... тексеру үшін ақпаратты алдын -ала жинау
мақсатында қолданылады. Ал егер мәселе нақ ... ... бұл ... және казуал зерттеулерді пайдалану керек. Шешуді керек ететін
мәселе ... ... ... мәселеге өзгерту қажет, яғни өнім зерттеу
мақсатына сәйкес құрастыру ... ... ... ... өткізу көлемі
төмендеген. Осыған байланысты ... ... ... оны ... ... ... мәселе туады. Бұл өнімді нарықтан алып ... ... ... ... мен өткізу арнасын өзгерту керек пе? Маркетинг маманы
оның ... ... ... ... ... деп есептесе,
бұл болжау зерттеуді талап ... ... ... бола ... ... ... жаңа ... өндіру қажет деп ... ... ... ... ... жаңа ... ... жоспарын әзірлеу
және оған деген тұтынушының әсерін анықтау керек.
Шешуді талап ететін мәселені ... ... басы ... ... «Шешімдер ағашының түбірінде негізгі мәселе орналасады, одан ... ... ... ... ... ... ... кезеңі - маркетингтік зерттеулер
жоспарын әзірлеу. Бұл ... ... ... ... ... ... жинау және талдау әдістерін ... ... ... ... ... ... бірыңғай реттемесі
(процедурасы) және оны ... ... ... ... кезеңде ақпарат алу көздері анықталады. Маркетингтік зерттеу
екінші ретті ... ... ... Одан ... ғана бастапқы
ақпаратты жинауға көшу керек. Екінші ретті ақпараттарға мән ... ... ... ... ... ... ... кейде
зерттеу мақсаты үшін жеткілікті болады. Екінші ретті ақпараттарды ... ... ... ... ... есеп ... фирмалар
жүргізетін "күнтізбе жазбалары" (сатып ... ай ... ... ... алу ... жазбалары) жатады.
Көп жағдайда маркетингтік зерттеуді өткізу үшін бастапқы ақпараттар
қажет болады. Оларды жинақтаудың 3 әдісі ... ... - бұл ... ... ... тобының әрекеттерін немесе
болып жатқан жағдайларды ... ... ... ... жинау әдісі. Ол
далалық (дүкен, көше) және зертханалық (жасанды), стандартты өнім ... ... ... әдістің артықшылығы — объективтілігі жоғары тұтынушы ... ... ... ... ... мүмкіндігі.
Кемшіліктері - қабылдау субъективтілігі, көп сіңіру ... ... ... және ... ... ... алатындығы.
2. Эксперимент - мұнда бір немесе ... ... ... бір ... ... ... ... айнымалыларға ықпалы анықталады.
Эксперименттер зертханалық және далалық болып бөлінеді.
Зертханалық басқа факторларды ... ... ... ... ... ... ... және бақыланбайтын факторлардың әсері
болуын ескеріп шығармайды.
Бұл - ... ... ... ... ... ... секторында
жүргізілетін, бақыланатын эксперименттің ... - бір ... ... ... ... ... сату ... немесе пайданы болжау.
Өндірісте нарыққа жаңа немесе жаңғыртып, жетілдірідгендерді енгізу ... ... ... ... - бастапқы ақпаратты ... ... ... ... (пікір сұраушылармені) жеке байланыс әдісі
және мәліметтерді жинаудың цифрланған түрі. Маркетингтік зерттеулердің 90%-
ы ... ... ... Ол ... ... ... ... де жақсы қолданылады. Пікір алмасу құрылымдық
және құрылымдық емес сипатта болады. ... ... ... ... ... ... ... береді. Құрылымдық
емес сауалнамада сұхбат жүргізуші алынған жауаптарға байланысты сұрақтар
қояды. Сұхбатты осы әдіспен мынадай түрлерде ... ... ... ... (студенттер, зейнеткерлер);
• Бір уақытта құралушылар саны бойынша (жекелей немесе ... ... ... ... ... немесе құрылымдық схема);
• Пікір сұрау жиілігі бойынша (бір немесе ... рет ... ... сипаттаушы зерттеулерде бақылау әдісін барлау,
экспериментті, қазуалды зерттеулерде қолдану тиімді.
Зерттеуші ақпарат ... ... ... ... ... ... Ең дұрысы, ақпарат жинау барысында анкетаға кіргізілетін
айнымалы негізінде құрылған макеттерінің ... ... ... ... ... ... ... айнымалы анықталуы керек.
Тұтынушылар талғамы бойынша жауаптар саны
|Жас шамасы ... ... |
| |А ...... | С ... ... ... | | | ... дейін | | | ... жас және одан | | | ... | | | ... ... ... ... маңызды мәліметтер мен
нәтижелерді көбірек алу мақсатында жиналған ... ... ... ... ... тиісті орта шамалар алынады, ең ... ... ... үшін ... ... ... ... коэффициенттері есептеледі.)
Маркетингтік зерттеулердің соңғы кезеңінде ... мен ... ... Ол тапсырыс берушінің талабынан шығатындай болуы керек.
Есеп кіріспе, негізгі және ... ... үш ... ... Алғы сөз ... ... мазмұны, меморандум қысқаша аннотациядан тұрады. Меморандумда
зерттеулер сипаттамасы, ... ... ары ... ... ... ұсыныстар жасалады. Кіріспеде зерттеудің ... ... ... Есеп бір ... ... қолданылатын
әдістеме және ұсыныс сипатталады. Есеп ... ... ... ... ... ал ... ... қосымшаларда беріледі. Жалпы
есеп беру ... және ... ... үшін ... және ... бойы ... ... алуға мүмкіндік беретіндей болып жазылуы керек.
3. Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... оны ... мен алу ... сандық және сапалық болып бөлінеді.
Сандық әдістер деп - жабық типті құрылымдық сұрақтарды пайдалану ... ... ... ... әдіс — ... ... сипаттау және оны нақты емес түрде
жинау арқылы жүргізіледі. Бұл әдіс бақылау тереңдетілген ... ... және т.б. ... негізделген.
Зерттеу мақсаттарына сәйкес зерттеудің мынадай түрлері:
1. Барлау (іздеу) ... - ... мен ... ... үшін ... алдын ала алу мақсатында жүргізілетін маркетингтік
зерттеулер. Бұл зерттеулер мәселені нақтылауға, ... ... ... ... ... Мысалы, сату көлемінің төмендегі жарнаманың
нашарлығына байланысты ... ... бар, ... барлау зерттеуінің
нәтижесінде басты себеп өткізу жүйесінің олқылығында екендігі анықталды.
Барлау зерттеулерін жүргізудің негізгі ...... ... ... ... жұмыс істеу, сарапшылардан және фокус-
топтардан пікір сұрау алу, таңдалған оқиғаларды талдау. Барлау ... ... ... ... ... ... идеялар мен
болжамдар алынады.
2. Сипаттама зерттеулер - ... ... ... ... тұтынушының өнімге қатысын сипаттауға бағытталған
маркетингтік ... ... ... не, кім, ... ... ... ... қалай сатып алады деген сұрақтарға ... ... ... қайталама ақпаратта бар, сонымен қатар оны пікір
сұрау мен бақылау жүргізу арқылы да ... ... ... - ... байланысына қатысты ғылыми
болжамдарды тексеру үшін жүргізілетін маркетингтік зерттеулер. ... ... ... ... ... жауап алуға болады. «Егер
X факторының мәнін ... онда ... ... бір ... ала аламыз
ба?» Мысалы, «Эйр Астана» әуе компаниясы билеттерінің бағасы ... онда ... саны 7%-ға ... ... бе? Мұндай
зерттеулер негізінен математикалық әдістерді пайдалану ... ... ... ... ... басталып сипаттаушы
зерттеуге көшеді, одан соң ... ... ... ... ... бөлігі, ол болжамды тексеруде қолданатын сипаттаушы
зерттеулер, олар ... ... ... онша ... емес.
Маркетингтік зерттеулердің кең қолданылатын әдістері ... ... ... ... ... ... ... сұрау жүргізу әдісі;
3. Сарапшылар бағалауы.
1. Құжаттарды талдау әдісі: дәстүрлі және бірыңғайлы айналдырылған
(формализованные) болып ... ... ... ... - ... материал мәнін негіздеу қисыны
және құжат мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... болу, басқаның пікірімен есептесу болып табылады.
Бірыңғайлаңдырылған талдауда (контент-талдау) нақты және сандық
өлшенетін ... ... ... ... барлық жиынтығын әлеуметтік әдістер деп атауға
болады, өйткені оларды ең ... ... ... ... ... ... ... бар:
1. Сауалнамалар (анкеталар) тарату жолымен пікір сұрау. Пікір ... ... және жеке ... ... ... Жеке ... - ... сұрау әмбебап әдіспен жүргізіледі. Қажет болса, зерттеуші
сауалнамадағы сұрақтардан да ... ... ... ... толықтыруы
мүмкін. Бұл тәсіл – мұқият нақты ... ... ... және ... қатысуын талап ететін қымбат әдіс. Пікір ... ... атап ... ... Жеке ... - бір ... әңгімелесу. Жеке сұхбатжұмыс орнында, үйде
және далада жүргізілуі мүмкін. Ол сұрақ санына және уақытына ... бір ... ... созылуы мүмкін. Кейбір сұхбаттарда кеткен ... ... ... тиіс ... ақшалай өтемақы беріледі. Жеке сұхбат -
мәліметтерді зерттеудің ең қымбат әдісі.
• Толық ... - 5-10 ... ... ... ... ... ... жоғары білікті, тақырыпты білуі және ... ... ... ... ... ... Ірі ... келушілерден сұхбат (интервью) алу. Жекемен
салыстырғанда арзан.
• Кеңселерде ... ... ... ... ... ... арналған өнім жөніндегі деректерді жинау кезінде ... ... ... ... ... ... жоғары
• Телефондық сауалдама ақпарат жинаудың ең жылдам әдісі болып
табылады. Артықшылықтары: көп ... ... ... ... ... ... Кемшіліктері - тек телефоны ... ... ... ресми сипаттағы қысқа әңгіме өткізіледі, ... алу және ... ... ... ... ... сұхбат. Интернет көмегімен
ақпарат жинау ең жаңа әдіс. ... ... ... жылдамдығы,
жоғары тиімділігі, шығындарының төмендігі. Кемшіліктері: ... ... ... көз ... ... ... ... ұйымдары, саудаға қатысады.
• Тауар шығаратын өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... сарапшы-мамандармен өткізілетін
панель.
Әлеуметтік зерттеу әдістерінің эксперттік зерттеулерінің басты
айырмашылығы олар ... әр ... көп ... ... пікір
сұрау жүргізеді, ал экспериментті бағалау саны шектелген кәсіби мамандардан
сауалнамалар арқылы ... ... ... және "Ми шабуылы" эксперттік бағалау
әдістері ерекше орын алады.
1. "Дельфи" әдісі - болжамды дәлелді ету үшін бірнеше рет пікір ... ... ... "Ми ... мамандардың ұжымдық талдауы негізінде творчестволық
шешім қабылдау әдісі.
Зерттеулердің нақты әдісін таңдау көбіне маркетингтік ... бір ... ... ... мен ... ... Іріктеменің типтері және процедурасы
Іріктеме жоспары 3 сұраққа жауап беруі керек.
1. Іріктеме құрамын анықтау қажет. Ол үшін ... кім ... ... ... ... Бұл іріктеме бірлігі деп аталады. Зерттеуші қажетті
ақпаратты ... ... ол ... ... алу ... де ... керек,
яғни студенттерден бе, бизнесмендерден бе немесе тек ... ... ... ... немесе көлемін анықтау. Зерттеу жүргізу үшін қанша
адамнан пікір сұрау ... Бұл ... ... деп аталады. Іріктеме
мөлшері ұлғайған сайын ... ... ... ... ... амалдары. Іріктеме мүшелерін қалай таңдауымыз керек?
Іріктеме ... ... ... және зерттеуде қолданылатын
әдістерге байланысты. Іріктеме - маркетингтік зерттеу үшін тұрғындардың бір
бөлігін таңдап алу. ... ... ... ... зерттеп, толық
сынақтан өткізуге болады ол – ценз (шектелім) деп аталады. Ал басқаша түрі
- ол бүкіл жиынтықтың ... бір ... ғана ... ... ... ... шығару. Зерттеуші алдымен жиынтықтың құрамын белгілеп алу қажет.
Ол жеке ... ... ... тұра ма? Әлде оған ... ... ... дүкендер кіруі керек пе? Мысалы, жеке адамдарды
алатын ... ... ... тек ... ... жастағы адамдар
немесе тек ер адамдардан, әлде тек жоғары білімі бар ... ... ... ... деп ... ... элементтер тізімін
айтады. Ол территориялық бірліктерден, ұйымдардан, тұлғалардан, және т.б.
тұруы мүмкін.
Сонымен бірге ... ... ... да ... ... - іріктеме құралына ену шартын қанағаттандыратын топ элементтерінің
пайыздық үлесі. Іріктеме әдістерін кездейсоқ (ықтималды) және ... ... ... деп екі ... ... ... болады.
Кездейсоқ (ықтималды) іріктемеге жиынтықтың әрбір ... ... емес ... енуі мүмкін. Кездейсоқ емес іріктемеде оның ... ... ... ... бағалау мүмкін емес. Барлық кездейсоқ
емес ( детерминированные) ... жеке ... ... ... ... - ... шарттарды қанағаттандыратын элементтер жиынтығы.
Бұл жиынтық (популяция) белгілі параметрлермен ... ... бас ... ... ... барлық ересек тұрғындары болса,
оны сипаттайтын параметрлер - жынысы, жасы, табыс деңгейі және т.б.
Бас ... ... ... - ... ... түсінігі
енгізіледі. Бағалау дәлдігі дегеніміз – зерттеу нәтижелерінің қателік
деңгейі. Ол ... ... ... ... ... ... мен ... жұмыс орындарының тағдыры зерттеу
қорытындыларына байланысты болса, бағалау дәлдігі өте жоғары болуы тиіс.
Іріктеменің сенімділігі - ... ... ... жуық ... ... жүргізу үшін кездейсоқ ірікті ... ... Ол үшін ... ... ... жасап, олардың
әрқайсысына номер бері солардың ішінен ... ... ... ... ... ... ... іріктемеге қарағанда репрезентативті
деп есептеледі. Ықтималды іріктемеден артықшылығы, ол ... ... ... ... ... ықтималдықпен бағалауға мүмкіндік
береді.
А. Кездейсоқ емес іріктеменің түрлері:
1. Еркін іріктеме - ... ... ... ... ... Бұл әдіс өте ... шығынды аз қажет етеді. Мысалы,
"Хабар" ... ... ... көрермендерден спирттік ішімдік пен шылым
туралы тележарнамаларға тиым салу жөнінде өз ойларын білдіруді ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Негізгі кемшілігі: дәл емес.
2. Әдейі іріктемеде - зерттеуші ... ... ... ... ... ... ... ықтимал жеңімпазы, зерттеушінің
таңдап алған ұзақ мерзім болжайтын адамдар тобынан пікір сұрау ... ... ... ... - ... ... үлкен зерттелетін
популяция үлесіне сәйкес келуі қажет. ... егер ... оқу ... саны 10 мың ... тұрса, олардың 20%-ы 1-курста, 20%-ы, 2-
курста, 30 %-ы 3-курста және 30%-ы ... ... Егер біз ... ... жүргізуді ұйғарсақ, онда әр курс бойынша көрсетілген
қатынасты сақтай отырып, студенттерді жіктеп аламыз.
4. Типтік ... ... - ... ... бір ... жинау немесе халықтың белгілі бір категориясын ... ... тек ... ... ... не ... істемейтін
әйелдер қатысуы керек.
Ә) Кездейсоқ іріктеме.
1. Кездейсоқ іріктеменің кең ... түрі ... ... ... ... барлық элемнттерінің зерттелетін іріктемеге түсу
мүмкіндігі бар. Мұндай іріктемеде таңдау лотереядағыдай кездейсоқ ... ... ... топтың әрбір тұтынушысы
мүшесі бола алады. Мысалы, зерттеу ... ... ... өтетін кездейсоқ әрбір үшінші немесе ... адам ... ... ... ... үшін ... гипотетикалық жиынтық
негізінде бас жиынтықтың ... ... ... басқа да
көрсеткіштердің орташа мәні табылады.
Бас жиынтықтың дисперсиясын табу үшін ... ... ... ... ... ... жалпы санына бөлінеді.
Іріктеменің жалпы саны 30-ға, ал ... ... мәні 70-ке тең ... ... ... ... + ... Топтық іріктеме - адамдарды әр түрлі ... бөле ... соң әр топ ... ... іріктеме жүргізіледі.
Маркетингтік зерттеулерде жүйелі топтық іріктеме жиі кездеседі. Мысалы,
сауалдама жүргізу үшін 20 адамнан 5 элементті таңдап алу ... ... 20 ... ... іріктеу үлесі 20/5 = 4-ке тең болады, яғни ол 1
элементтің ішінен біреуі іріктеліп ... ... ... ... ... Жалпы жағдайда оны кездейсоқ сандар кестесі арқылы ... ... ... ... басталса, кездейсоқ 1,5,9,13,17 элементтері таңдалып
алынады. ... ... ... кездейсоқ іріктемеге қарағанда
қалыптастыру оңай.
3. Іріктеу ... рет ... ... яғни оның ... ... қарамастан, түрлі болып қалуы - көпсатылы
немесе панельді тәсіл деп ... ... ... - бас жиыны бірқатар қиылыспайтын
бөлу. Бұл ірі кездейсоқ ... ... ... ... ... ... ... ретінде территория (аудан, бөлімше)
алынады. ... ... ... көп ... ... ... кездейсоқ іріктеме жүргізіледі. Мысалы, тараздық отбасы шарап
тұтыну мөлшерін бағалау қажет. Тараз ... ... ... ... анықтау болғандықтан, таңдалған тұрғын кварталдарында кері
әдіспен ... ... ... ... ... ... Іріктелінген
отбасыларда шарапты тұтыну мимен анықталады және осы ... жиі ... ... бір отбасының да іріктемесі
ықтималдығы, іріктелген кварталдардың, оларда тұрған үйлердің, ... ... ... ... ... Мысалы, егер қалада
20 мың адам ... ... ... 400-ін ... ... ... 2% ... мөлшері немесе көлемі. Іріктеу мөлшері неғұрлым үлкен болса,
зерттеу ... ... ... ... ... ... Экономикалық
зерттеулерде тұрғындардың 1% ... ... ... ... ... іріктеуді анықтаудың бірқатар тәсілдері
бар.
1. Еркін тәсіл - ... ... ... ... ... ... дәл болу үшін іріктеме бас жиынтықтың 5%-ын құрауы
керек. Бұл әдіс қарапайым, бірақ қымбат.
2. Қоғамдық ... ... ... ... ... 1000-1200 адамнан
тұрады, өйткені тапсырыс беруші компания ... ... ... Бұл әдіс ... Зерттеулер бойынша 1 млн тұрғыны бар үлкен қала-400 адамнан пікір
сұрау алу ... ... ... ... ... Кейбір
жағдайларда Еуропалық зерттеу компаниялары осы тәсілді қолданады.
4 .Іріктеме көлемін анықтаудың ең ... ... ... ... ... ... ... аралығы (интервалы) - бұл белгілі бір сұраққа нақты
жауаптардың нақты пайызы ... ... ... ... ... . Бұл ... жиынтықтың зерттелетін бөлігінің ... ... ... ... ол ... сайын сенімді аралық кеңірек болуы
тиіс.
Маркетингтік зерттеулер ... 95 ... 99 ... тең ... ... болып есептелінеді.
Іріктеменің репрезентативтігі тек оның көлемімен ғана ... ... де ... ... Сауалдамаға қатысушылар оларды сұраудың
ыңғайлылығына ... ... ... онда ... ... ... жоспарын әзірлеу процесі
| | ... ... ... ... ... ... ... бұйымдарды сататын |
| ... ... ... мен ... ... |
| ... |
| | ... ... ... ... ... бөлшек сауда|
| ... ... ... |Көтерме кәсіпорындар немесе бөлшек ... ... |
| ... ... ... агенттігінде тіркелді |
| ... ... ... және ... ... |
| ... ... ... ... ... ... шарттарына сәйкес |
| ... ... ... 5 %-ын ... ... ... |Ықтимал (кездейсоқ) |
| | ... ... типі ... ... ... Алматы қаласының кондитерлік нарығында кондитерлік көтерме
кәсіпорындар және бөлшек сауда дүкендерінде ... ... ... ... ... ... ... құрастыру және пікір сұрау жүргізу әдістемесі
Маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... ... кейбір жорамалдарды қисынды мазмұндау үшін тақырып жөніндегі
білімі жеткілікті болуі талап етеді.
Сауалнама (анкета) - ... ... ... үшін іріктелген респонденттерге
бірқатар сұрақтар қойып, олардан жауап алатын пікір сұрау парағы. Сауалнама
кеңінен қолданылмастан бұрын мұқият жасалып, сынақ ... ... ... ... ... Сауалнама құру -
бір өнер деп саналады.
Пікір сұрау әдісін мәліметтерді жинау кезінде ... ... ... ... ... және ... сәйкестігін
анықтау қажет. Сауалнаманы кеңінен қолданудан ... оның ... және ... үшін ... ... керек. ІІікір сұрауды дұрыс
жүргізу үшін мынадай ұсыныстарды орындау қажет:
1. Сұрақтарды құрастырудың ... ... ... тек бір мәселе
төңірегінде болуы тиіс. Бір ... екі ... ... ... ... сұрақтар болмауы керек.
2. Сауалдар түсінікті, бір мәнді, ... және анық ... ... ... туғызуы тиіс.
3. Сауалнама зерттеу мақсатына және міндеттеріне сәйкес сұрақтардан тұруы
тиіс. Сұрақ дұрыс қойылмаса, респондент жауап ... бас ... ... ... сәйкестікпен қойылуы керек. Жеке сипаттағы немесе
күрделі сұрақтар сауалнаманың соңында тұруы тиіс. Жағымсыз сезім,
наразылық ... ... ... ... ... ... ... қойылуы
керек. Мысалы, «Сізде автомобиль бар ма?» деген сұрақтың орнына
«Сіздің үйде ... ... ... деп ... ... болады.
5. Сауалнамада нақты терминологияны, күнделікті ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінен тысқары жайт туралы сауалнамаларды қоймаған
жөн. Ол ... ... ... ... ... Негізгіні қоймас
бұрын сұрақтарды ой сүзгісінен өткізіп алған пайдалы. Мысалы, темекі
нарығын зерттеп ... ... ... ... ... қоя алмайсыз.
7. Сұрақты қисындастырып мазмұндау респонденті ... ... ... жетелеп, көндіруге тиісті.
8. Сұрақтар екі мағыналы сипатта болмауы керек. Мысалы, "кейде", "жиі",
"анда-санда" ... ... ... ... олардың орнына нақты
сөздер қолданылуы керек. «Сіз» ... сөз ... ... ... ... ... сұрақты құрастыру кезінде оның орнына «Сіз өзіңіз»
деген сөз нақтылау болады.
2. Сұрақтарды: қарапайымнан — күрделіге, ... ... ... ... ... көше ... қою ... қағидаларды сақтау қажет.
3. Сұрақтардың қисынын келтірудің бірізділігі: ... ... ... ... ... ... ... бойынша
хабардарлығын анықтауға жәрдемдесетін ... ... ... ... зерттеу жүргізу керек болса, респондент ашытқыны қолдана ма, жоқ ... ... ... ... соң ... тікелей қатысты сұрақтар және
бақылау сұрақтар болуы мүмікін, ең соңында жеке сипатты сұрақтар ... ... ... ... ... кіргізбей оның қажеттілігін анықтау
керек. Зерттеуге қажет емес ... ... ... ... ... ... сауалнаманы тым созады. Сұрақтар аз болған ... ... ... ... мол.
5. Анкета құрылымы. Кіріспе, деректеме және негізгі сияқты үш бөліктен
тұрады.
Кіріспеде респонденттің пікір ... ... оның ... респонденттің жауаптарының қандай пайда әкелетіндігі туралы
айтылады. Сауалнаманың негізгі ... ... ... айқындайтын
сұрақтар қойылады, ал деректеме бөлігінде - респонденттердің ... ... ... ... ... Сауалнама жүргізушінің аты-
жөні, пікір сұрау жүргізген орны және күні ... ... ... ... ... типтері бойынша сауалнама ашық және жабық
түрде болуы ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ «иә» «жоқ» сияқты жауаптар болады. ... ... ... өңдеуге және бастапқы мәліметтерді кестеге енгізуге
мүмкіндік береді. Өте жақсы ... ... - ол ... мен жауаптары бұрыннан анықталған сауалнама. Ашық сұрақ-жауаптар
дәл осы ... ... өз ойын ... ... ... ... көздейді.
Ашық сұрақтарды тұтынушыардың тауардың сапасы, дизайны, бағасы туралы ... ... ... ... зерттеудің ізденіс кезеңінде қолдану
пайдалы. Жауаптардың сан алуандығы оларды өңдеуді қиындатады.
Маркетингтік ... ... ашық ... ... сұрақтар да, жауаптар да стандартты және көп нұсқалы болып келеді.
Олардың басты ... - ... ... ... ... ... онша ... емес, бірақ адамдардың талғамы,
демографиялық және ... ... ... ... үшін ... ... Стандартты жабық сауалнамалар
бірыңғайландырылған әдіспен алынған жауаптарды ресімдеу мен айқындау және
жасырын себептерді ... табу ... ... емес ашық сауалнамалар зерттеу мақсаты айқын болған кезде
қолданылады, ... ... ... ашық ... ... Ашық ... бар
сұрақ нысанды емес тереңдетілген сұхбатқа әкеледі. ... ... - ... жеке ... ... ол ойы мен ... өз ... Стандартты емес жабық ... ... ... ... ... ... ... Мұнда жобалық
әңгіме, яғни әңгіме ... және ... ... ... сауалнамада «Менің шылым шегетін себебім...» деген сұраққа
жауапты респондент өз пікірімен аяқтайды. ... құру - ... ... ... суреттер, фотографиялардағы бейнелер
негізінде әңгіме құрастыруға сүйенетін әдіс.
Мәліметтерді жинау әдісі, ... ... ... ... ... түрлі шешімдермен белгіленеді. Егер, бағалау
шкаласын қолдансаңыз, респонденттер телефондық пікір сұраудан бас ... ... ... жеке ... ... ... түрде жауап
берілетін сұрақтар пошталық пікір сұрауға сай келмейді.
7. Жауап түрін анықтау. Әрбір сұрақтың ... ... ... өз ... ... ... тиіс пе, әлде оның екі не одан да көп
нұсқаны (вариантты) қолдануы керек пе ... ... бір ... пайдалана
ма, алдымен соны шешіп алу керек. ... көп ... ... ... респондент оның ішінен тек біреуін таңдап көрсетуі қажет. Сондықтан
мұндай сауалнамада жауаптар мәселені толық қамтуы және оған ... ... жоқ", ... ... ... жауаптар да кіруі керек. ... ... және ... оны ... ... оңай, өйткені ол "Иә"
немесе "Жоқ" деген жауаптардан тұрады. Басқаша қойылатын ... ... ... ... «жиі», «сирек», ... ... ... пайдаланылады.
8. Жазбаша пікір сұрауда, сауалнамаға респонденттерді ынталандыруға
байланысты болады ( мысалы, ... ... хат пен ... ... ... уақыты жоқтығынан немесе пікір сұраудың
мағынасын ұнатпауынан оған жауап ... ... ... ... де ... ... ... іздестіріп, ынталандыру әдістерін
кеңінен қолдану қажет. ... ... ... ... кішігірім
сыйлық немесе ақша беруге тура келеді.
Қазіргі кезде бастапқы мәліметтерді жинаудың әр түрлі механикалық және
электрондық құрылғылары қолданылып жүр. Адамның ... бір ... ... ... және ... ... үшін ... ол жарнаманың әсерін адамның эмоциялық сезімі кезінде
бөлінетін тер ... ... Осы ... ... ... т.б. ... ... беру уақыты: далада - 3 минуттан кем болмауы, үйде
сыйақысыз - 5 минуттан көп емес, үйде сыйақымен - 15 ... ... ... ... ... ... ала хат ... онда пікір
сұрау өткізу мақсаты және оларды таңдау себептері түсіндіріледі.
Пікір сұрау анонимді және құпиялы сипатта жүргізілуі ... ... ... ... ... және ... да ... құпия
болуын қалайды, екінші жағдайда ол өзі ... тек ... ... ... және ... ... сұрау жүргізгенде құпиялы
сипатта болады.
Пікір сұрау жүргізгенде ... ... ... ... ... сұрақ қойып, жауапты сауалнамаға ... ... ... ... ... ... қажет болған жағдайда сауалнамадағы сұрақтарға қосымша ... ... ... ... өз ойын қоса алады.Респоденттерге сұрақтар
қойған кезде оларды ... ... ... ... қою ... сәйкес тіркеу қажет. Сұхбат алушы сауалнама ... ... ... ... ... ... ... Пікір
респонденттерге зерттеу мақсаты туралы бірер сөз және жауаптардың ... ... өту ... Сауалнаманы жауап берушінің табысы туралы және
оның жеке басына қатысты сұрақтардан бастауға ... ... ... және ... ... ... - ... мақсатына қажетті белгілі сипаттағы сандық
мөлшерді анықтау. Субъективті қасиеттерге (талғам, әдет, т.б) ... ... ... ... ... ... өлшеу оңай болып
келеді. Бұл қасиеттерді бағалау үшін ... ... бір сан ... ... ... ... Адамдардың белгілі бір тауарға ... ... ... Өлшем шкаларының мынадай түрлері бар:
1. Номиналды шкала. ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру коды). Зерттеулер жүргізгенде
ерлерге - 1, ал, әйелдерге - 2 деген код берілуі мүмкін.
2. ... ... - «иә» ... ... ... немесе
«келіспеймін» деген жауаптарды пайдалану.
3. Атаулар шкаласы - сандық сипаттамалар берілмейді, тек ... ... ... «Сіз ... техниканың қандай маркасын жиі сатып
аласыз: «Sony», «Philips» және т.б.
4. ... ... ... - ... мөлшерін сипаттайды:
мөлшер белгілі бір нәрседен «үлкен», және онымен «бірдей» болуы ... ... ... ... ... ... ойыңыз
ә) олар басқа супермаркеттермен салыстырғанда;
б) олар басқа супермаркеттермен салыстырғанда;
в) олар басқа супермаркеттердің бағасымен бірдей.
5. ... ... - ... жеке ... арасында белгілі бір
аралық белгіленеді. Шкала біркелкі сипатта деп ... ... ... ... оның ... ... үшін 1 мен ... сандарды қолдануға болады.
6. Қатынастар шкаласы - нөлдік нүктесі бар ... ... ... ... ... ... ... тауар алдыңыз? Жауаптар шкаласы: 0 ден 5-ке
дейін 5-тен 10-ға ... ... ... ... ... көп екендігін көрсету
қажет.
7. Лайкерт шкаласы (сомалау арқылы бағалау әдісі) - объектіге ... ... ... ... ... ... қолданылатын
әдістеме. Мұндай жағдайда бағалау мынадай ... ... ... ... ... ол: 5 - толығымен келісемін, 4 -келісемін, 3 -
бейтараппын, 2 - ... 1 — ... ... ... ... Жауаптың жиынтық мөлшері қатысушыға ... ... үшін ... ... ... ... үшін іріктеме қатысу-жиынтығының
орташа стандартты мәні белгіленеді. Содан соң ... ... ... ... ... ... ... білу үшін баға
беріледі. Бұл әдісті сауалнама құрастырғанда мәнді ... ... ... ... ... барысында керек өлшемді өлшеу үшін Лайкерт шкаласы
сияқты дайын ... ... ... ... ... өлшем шкаласы сауалнаманың ақпараттық ... ... ... ... ... ... пайдалану керектігін
анықтайды.
Сұрау жүргізгенде белгілі бір қателер ... ... ... күмәнді болса, жүргізу уақыты дұрыс таңдалмаса,
респонденттер пікір сұраудан бас ... ... ... ... ... беруі мүмкін. Сондықтан зерттеуші
жауаптардың нақты және дұрыс болуына ықпал етуі керек.
Ақпаратты жинау кезінде ... және ... емес ... ... ... ... іріктеменің кемшіліктері, сауалнамаларға берілген
жауаптардың қателерін респонденттердің жалған жауаптары сияқты факторлар
нәтижесінде пайда болады.
Кездейсоқ емес ... - ол: 1) ... ... жауап бермеген
кездегі қателер; 2) мәліметтерді жиі қателіктері; 3) мәліметтерді алудағы
қателер; 4) ... ... ... 5) ... ... ... қарағанда, кездейсоқ емес қателер ... ... ... ... ... бірге қателер былай бөлінуі мүмкін: мәлімет жинаушының және
респонденттердің ... ... ... қатесі көзделген және
көзделмеген болуы мүмкін. Көзделген қателер - мәліметтерді жинау талаптарын
әдейі ... ... ... ... өзі ... ... ... бір
мақсаттарға керекті бір жауаптарды алу үшін респонденттерге ... ... ... ... әсер етуі.
Сұраушының көзделмеген қатесі ... ... ... ... ... төмендігі анкетаны толтырғанда мұқият
болмауына байланысты ... ... ... - табысын, ұлтын, ... ... ... ... байланысты болатын қателер.
Респонденттің көздемеген қатесі - анкетаны толтыру ... ... ... ... ұқпаған уәжі болмағандықтан, жауап беруге дұрыс
көңіл бөлмеуінен болуы мүмкін.
7. Мәліметтерді талдау
Маркетинг мамандары ... ... ... ... ... ... талдауға дайындайды. Сол мақсатпен ақпаратты алдын ала редакторлық
түзетуден өткізіледі. ... ... - ол ... ... ... ... мен толтырылмаған жерлерін ... ... ... ала ... ... мәліметтердің арқасында мұндай
түзетулер тез жүргізіледі. ... ... ... ... ... Онда ... ... тексеріліп, қателері түзетіледі.
Сауалнама жартылай толтырылады. Оның ... ... ... ... ... мұндай сауалнамалардан зерттеу мақсаттарына
сәйкес келетін ... ... ... ... ... ... талдау үшін алынған жауаптарды бір ретке біріктіру
кажет. Оны ... деп ... ... ... ... және ... қамту үшін сәйкес топтар мен категориялар саны әзірленеді. Кодтау
арқылы шикі ... ... - ... ... сандарға айналады.
Топтар мен категориялар саны ... ... ... әр ... ... ... болу ... Ашық жауаптар түрлі
сипатта болғандықтан, жабық ... ... код беру ... ... үшін әріптерден сандарды ... ... ... ... үшін сауалнамадағы айнымалылардың барлық мәнін
қамтитындай кесте жасау қажет. ... 10 ... ... 0-ден ... ... ... егер ... саны одан көп болса, онда 0-
ден 99-ға дейінгі кодты қамтамасыз ететін екі бағанды пайдалану айнымалы
үшін ... ... ... ... керек.
Мәліметтерді талдау бір өлшемді немесе комбинациялық кестелер көмегімен
жүзеге асырылады.
3 ... ... ... ... ... машина|Отбасы саны |Отбасы санының пайызы, %|
|саны | | |
|0 |60 |30 |
|1 |120 |60 |
|2 |18 |9 |
|3 |2 |2 ... |200 |100 ... ... кестелер айнымалылардың күрделі қателіктерін айқындау,
сонымен қатар есептеу үшін ... Бір ... ... ... олар ... ... бір ... немесе жағдайды сипаттауға болады.
Кестедегі сандық ... ... ... ... ... ... Ол пайыздар бүтін санмен көрсетілсе, талдау түсінікті ... ... ... ... онда біз екі ... ... Егер кестеге жаңа айнымалылар енгізілсе, онда бір өлшемді
немесе аралас кестеге ауысамыз. Мысалы, 4 кестедегі пайыздар ... ... ... ... ... есептелуі қажет. Осылайша көп өлшемді
кестелер негізінде нәтижелік ... ... ... анықтауға болады.
4 кесте Отбасы мөлшеріне байланысты жеңіл автомобильдер саны (%)
|Отбасы мөлшері|Машина саны |
| |1 ... жоқ |2 ... одан ... |
| | |көп |% |
|4 ... | | | ... ... |10 |100 ... да аз | | | |
|5 ... | | | ... ... |77 |100 ... көп | | | ... ... кестелердің негізінде корреляциялық регрессиялық талдау
жасалады.
Екі өлшемді және көп өлшемді кестелерді ... ... ... бас жиынтыққа таралады.
Эмпирикалық бөлуді ... ... ... сипаттау дұрыс,
ондағы айнымалылар мәні X, ал, мәндер жиілігі У осінде белгіленеді.
Бір өлшемді кестелер басқа статистикалық көрсеткіштерді ... ... ол ... ... мән және ... ауытқу. Мода — неғұрлым
жиі болатын жағдайлар. Мысалы, 4-кестеде көптеген отбасында 1 автомобиль
бар ... ... мәні ... ... 1 - бағананың мәнін 2 бағананың
мәніне көбейту арқылы ... 162\200= 0,86 ... Бұл бір ... ... 0,86 ... бар ... ... - реттелген вариациялық қатарды бірдей екі бөлікке бөлетін
белгінің ... ... ... ... медиана 1-ге тең, өйткені, отбасы
мүшелерінде 1 ... бар ... ... жоқ, ал, ... бір
немесе одан да көп автомобильдері бар.
Стандартты ауытқу - мәліметтердің байланыспайтын шашыраңқы мөлшерін
анықтайды. Ол ... ... ... ... ... және ... квадраты арқылы бір өлшемді кесте көмегімен есептеледі. Одан
соң ауытқулар квадраты сәйкес жиіліктер мәніне көбейтіліп ... ... ... ол сан ... кішірейтілген қатынасына бөлінеді. Шыққан
мән - ... ... ... ... шашыраңқылығының
квадраты түбірі оның стандартты ауытқуы деп аталады (5 кесте).
5 кесте Стандартты ауытқуды есептеу
|Мәні ... ... ... ... |Жиілігі * |
| | | | ... |
| | | | ... |
|0 |-0.86 |0.7396 |60 |44.376 |
|1 |0.14 |0.0196 |120 |2.352 |
|2 |1.14 |1.2996 |18 |23.3928 |
|3 |2.14 |4.5796 |2 |9.1592 |
| | | |200 |79.28 ... ... ... және есеп беру мынадай талаптарға жауап
беруі керек:
1. ... ... ... және ... ... ... ... бақылау және жорамалды нақты анықтау арқылы
өткізілуі ... ... ... туындаған кейбір жағдайлар мен мәселелер творчестволық
түрде шешілуі тиіс.
3. Ақпаратты жинау мен талдауда тек бір ғана ... ... ... ... қолдану қажет.
4. Зерттеу және есеп беру анықталмаған жағдайларды анықтайды.
5. Зерттеу мен ақпаратты талдауға кеткен ... оның ... ... үшін ... ... өтелуі керек.
Маркетингтік зерттеулер арнайы маманданған ұйымдар арқылы жүргізілетін
болса, онда ... ... ... оның ... ... мерзімі және оны
орындайтын жеке құрам ... ... ... ... ... ... маркетингтік зерттеулерді жүргізудің
қажеттілігі ... ... ... ... ала ... ... ... жүргізу шығындары одан алынатын пайдадан асып ... ... мен ... ... емес ... уақыттың тығыздығы;
5. қаражаттың аздығы.
Пайдаланылған әдебиеттер:
С.Р.Есімжанова «Маркетинг» Алматы 2003

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Маркетингтік зерттеулер жайлы12 бет
Маркетингтік зерттеулер жүргізу әдістері7 бет
Маркетингтік зерттеулер мен нарық сегментациясы26 бет
Маркетингтік зерттеулер туралы29 бет
Маркетингтік зерттеулер туралы мәлімет36 бет
Маркетингтік зерттеулердің әдістері28 бет
Нарықтағы маркетингтік зерттеулер теориясы30 бет
Стандарттау және маркетингтік зерттеулер9 бет
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь