Маштаб туралы жалпы түсінік

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Маштаб туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
2. Маштабтың карталардағы жол.жол сызығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
3. Топографиялық карталардағы маштабтың мазмұны және шартты белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
4.Карта және пландар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
Кіріспе
Масштаб бойынша карталардың реттелуі. Кез келген территорияны бір парақ қағазға берілген күйінде бейнелеу мүмкін емес. Ол үшін міндетті түрде кішірейту қажет, яғни масштаб қолдану керек.
Масштаб бөлшек сан, яғни территорияны планға немесе картаға бейнелеуде неше есе кішірейттлгенін көрсетеді.
Жергілікті жердің карта мен планын жасау ушін орындалатын геодезиялық өлшеулер процесі түсіру деп аталады. Егер осының нәтижесінде контурлар мен объектілердін өзара пландық орны, яғни жергілікті жердің жай-жапсары анықталатын іболса, онда түсіру горизонтальдық деп аталады. Егер жай-жапсарынан басқа жергілікті жердің жер бедері түсірілетін болса, онда түсіру топографиялық деп аталады. Топографиялық түсірулер 1 : 25000, 1 : 10000, 1 : 5000, 1 : 2000, 1 : 1000 және 1 : 500 масштабтарда орындалады.
Қолданылатын аспаптар мен әдістерге байланысты топографиялық түсірулер мынадай түрлерге: фототопографиялық, теодолиттік, мензулалдық, тахеометриялық, көз мөлшерімен және буссольмен түсірулер және жер бетін нивелирлеу болып бөлінеді. Түсірудің қандай да бір әдісін қолдану көптеген факторларға, яғни түсірудің масштабына, учаскесінің өлшеміне, жергілікті жердің ерекшеліктеріне (салынғанына, ормандылығына, жазықтығына, таулылығына және т. б.), жұмыстарды орындау мерзіміне байланысты. Топографиялық түсірулер нәтижесінде топографиялық пландар мен карталар, фотопландар, сондай-ақ жергілікті жердің цифрлы моделі (жцм) жасалынады. Фото-пландарда әуе суреттерін аймақтар бойынша фототрансформациялау арқылы алады.Топографиялық карталардың жаңа түрі әуеден суретке тү-сіру арқылы материалдарын өңдеу арқылы алынатын ортофото-карталар болып табылады. Ортофотокарталар жергілікті жер-дің фотографиялық картасы болып есептеледі, оларда шартты белгілер мен жердің жай-жапсары және жер бедері кескінделеді.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1) Берлянт А.М., Сваткова Т.Г., «Практикум по картографии и картогрфическому черчению» Общегеографическое и тематические карты и Атласы МГУ-1991 г.в.
2) Бераевский А.М. «Математическая картография»Москва -1998 г.в.
3) Востокова А.В. «Оформление карт» Москва -1986 г.в.
4) Евтеев О.А. «Проектирование и составление социально-экономических карт» Москва-1999 г.в.
5) Зарущеская И.Г., Сваткова Т.К., «Практирование и составление карт» Москва – 1982 г.в.
6) Грюнберг Г.Ю. «Картография с основами топографии»
Москва- 1991 г.в.
7) Самищев К.А. «картография» Высшая школа Москва 1982 г.в.
8) Берлянг А.М., «Картография» Москва-2001 г.в.
9) Салищев К.А. «Картография» Москва 1966 год.
10) Салищев К.А. «Оточности количественных определений по специальным картам» Москва 1963 год.
11) Т. Қалыбеков «Геодезия мен топография негіздері»
Алматы 1993
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
...................................3
1. Маштаб туралы жалпы
түсінік.....................................................................
....4
2. Маштабтың карталардағы жол-жол
сызығы.............................................9
3. Топографиялық карталардағы маштабтың мазмұны және шартты
белгілері...................................................................
...............................................12
4.Карта және
пландар.....................................................................
.......................17
Қорытынды...................................................................
............................19
Әдебиеттер..................................................................
................................20
Кіріспе
Масштаб бойынша карталардың реттелуі. Кез келген ... ... ... берілген күйінде бейнелеу мүмкін емес. Ол үшін міндетті түрде
кішірейту қажет, яғни масштаб қолдану керек.
Масштаб бөлшек сан, яғни ... ... ... картаға
бейнелеуде неше есе кішірейттлгенін көрсетеді.
Жергілікті жердің карта мен планын жасау ушін ... ... ... ... деп аталады. Егер осының нәтижесінде
контурлар мен объектілердін өзара пландық ... яғни ... ... ... ... ... онда ... горизонтальдық деп аталады. Егер
жай-жапсарынан ... ... ... жер ... түсірілетін болса, онда
түсіру топографиялық деп аталады. Топографиялық ... 1 : 25000, 1 ... 1 : 5000, 1 : 2000, 1 : 1000 және 1 : 500 ... ... аспаптар мен әдістерге байланысты топографиялық
түсірулер ... ... ... теодолиттік, мензулалдық,
тахеометриялық, көз мөлшерімен және буссольмен түсірулер және жер бетін
нивелирлеу болып бөлінеді. ... ... да бір ... ... ... яғни түсірудің масштабына, учаскесінің өлшеміне, жергілікті
жердің ... ... ... ... және т. б.), жұмыстарды орындау мерзіміне ... ... ... топографиялық пландар мен карталар,
фотопландар, ... ... ... цифрлы моделі (жцм) жасалынады.
Фото-пландарда әуе суреттерін аймақтар ... ... ... ... жаңа түрі ... ... тү-сіру арқылы
материалдарын өңдеу арқылы алынатын ортофото-карталар болып ... ... ... ... ... ... есептеледі,
оларда шартты белгілер мен жердің жай-жапсары және жер бедері кескінделеді.
1. Маштаб туралы ... ... ... ... ... ... кескіндегенде жер контурының
горизонталь проекцияларын табиғи шамасымен бірме-бір көрсету мүмкін ... план ... ... жер ... ... ... кескінің береді. Пландағы, яғни картадағы кесінді ұзындығының
жердегі тиісті кесіндінің горизонталь проекциясына қатынасы планның ... ... деп ... ... ... түрлерге бөлінеді:
Сандық масштаб - 1:200000;
Атаулық масштаб - 1 см-2 ... ... ... ... көбіне физикалық карталарда крлданылады. Масштаб
көмегімен ... кез ... ... ... болады.
Масштабына қарай карталар ірі, орта және ұсақ масштабты болып 3
топқа ... ... 1 -.100000 және одан ... - ірі ... ... ... - орта масштабты, 1:1000000 мас-штабтан
ұсақтары ұсақ ... ... ... Ірі ... ... ... орта мас-штабтылары - топографиялық шолу, ұсақ масштабтылары
шолу карталары деп аталады.
Топографиялық карталар 1:100000, 1:50000, 1:25000, ... ... Жер ... одан ірі ... ... ... деп ... Пландардың масштабы 1:5000,1:2000,1:1000жәнеодан да ірі
болып келеді.
Көптеген мектеп атластары ұсақ масштабты карталарға жатады.
Масштаб:
1 11 К. 1 ... ' 1000 ' 2000 ' 5000 > 10000 ' ... т. с. с. ... ... сандық масштаб деп аталады, оның бөлімі жердегі
сызықтардың план мен ... ... ... ... ... ... 1 : 1000 ... планда барлық ұзындық өлшемдер 1000
есе кішірейгенін, яғни ... 1 см ... 10 м-ге ... келетінін
көрсетеді, Масштаб әрбір план мен карта бетінің рамкасының оңтүстік қабыр-
ғасының астында сандық (сандық масштаб) және графикалық ... ... ... Сандық масштабты біле отырып, картада жердегі өлшенген
кесіндінің ұзындығын, керісінше картадағы ара ... ... ... ... табуға болады. Мысалы, егер ... ... ... 145,3 м-ге тең ... 1 см 10 м-ге тең) ... ... 1 :
1000, пландағы ұзындығы 145,3 : 10= 14,53 см. Егер ... ... 9,13 см, ал ... ... 1 : 10000 (яғни 1 см — 100 м) ... ... ... ... ара қашықтығы 9,13-100 = 913 м болады.[4]
Планды не картаны жасағанда жердің әрбір ... ... бір ... ... ... оған ... масштабты пайдаланған кезде
қол жеткізуге болады. Сызықтық масштаб масштабтың негізі деп ... ... см ... тең ... бөлінген тік сызық болып табы-
лады. Мұндағы шеткі сол жақтағы кесіндіні әдетте 10 тең бөлік-
ке бөледі. Сызықтық масштабтағы ... ... ... ... бір ... ... Нөлдік сызықшадан оңға қарайсалынған кесінділер 1 : 2000
масштабта жердегі 20, 40, 60, 80,100, 120, 140, 160 м-ді, ал ... ... ... 6, 8,10, 12, 14, 16, 18,20 м-ді көрсетеді. Масштабтағы аЬ ... 88 м ... ... ... ... ... 0,5 мм ... ара қашықтықты өлшеуге
және салуға болады. Ара қашықтықты өте дәлдікпен анықтау үшін көлденең
масштабты қолданады. ... ... ... ... ... ... ... табылады. Көлденен масштабты салу үшін түзуге
бірнеше рет 2 см-лік ... ... ол ... ... деп ... ... перпендикуляр тұргызылады. Масштабтың негізіне
параллель тең ... ... ... түзулер жүргізіледі. Масштаб
негізінің шеткі сол жақтарын жоғарыдан және төменнен 10 бөлікке ( 2 ... 1- ... ... ... нүктелерді көлбеу түзулермен
қосады. BE сызығына параллель көлбеу сызықтардың арасындағы кесінділер AB
табаның оннан бір бөлігіне тең ... яғни ... ал BD ... BE ... арасында жатқан кесінділер масштаб табанының ... ... тең. ... осы ... ең кішісі (t) ED кесіндісінен 10 ... яғни ... ... ... ... ... көлденен масштаб
деп аталады.
1-сурет
Көлденең масштабты қолданып өлшеу жүргізу алдында оның ... ... ... ара ... ... ... анықтау, яғни 2
см, 2 мм, 0,2 мм план масштабының бөліміне көбейтілгенде неге тең болатынын
білу қажет. Мысалы, 1 : 5000 ... план үшін — 100 м, 5 м, 0,5 ... ... ... ашасының инесін диаметрі 0,1 мм шеңбер ретінде
қабылдауға болады. Осы шамадан кем ... ... ... іс ... емес. Планның 0,1 мм нақты масштабына сәйкес келетін жердегі ... ... ... деп аталады. Мысалы, 1/500,1/1000, 1/2000,
1/5000, 1/10000 масштабтары үшін олардың дәлдігі 0,05 м, 0,1 м, 0,2 м, ... 1,0 м-ге тең. ... осы ... кесінділерден кем кесінділер
берілген масштабтағы планда ... ... мен ... ... ... жер беті,
оның сапалық жағдайының өзгеру заңдылықтары, физикалық кеңістік, табиғи,
жер ресурстарының халық ... ... ... ... ... ... ... дәрежеде толық
мағлұмат бере алмайды. Халық шаруашылығына қажетті осы сияқты және т. б.
мәліметрді картография ... ... ... пен ... ... ... ... байланысы және өзгеруі туралы географиялық
карталарды жасау мен әдістерді пайдалану туралы ғылым.
Карта ... жер ... ... ... ... ... ала отырып картографиялық проекцияда салынған жазықтықтағы кішірейген
кескіні. (Қарта арқылы ... ... сан ... мазмұны жағынан
да, олардың масштабтары жағынан да әр ... ... ... ... ... географиялық карталар жалпы географиялық және
тақырыптық болып бөлінеді.
Жалпы географиялық ... жер беті ... ... ... топырақ, өсімдік, гидрография және т. б.) және ... ... ... ... мекендер, өнеркәсіптік кәсіпорындар,
жол торабы және т. т.) кескінделеді. 1 : 10000-1 : 1000000 ... ... ялық ... ... ... деп аталады. Олар ірі
масштабты - 1: 10000, 1 : 25000, 1 : 50000; орта ... — 1 : 100.0, ;
: 200000, ұсақ ... — 1 : 500,000, 1 : 1000000 ... ... 1 :
500, 1 : 1000, 1 : 2000 және 1 : 5000 ... ... ... ... деп ... Жер ... шектеулі учаскесі бедерінің
контурлары мен пішіндер зонталь проекцияда қағаз бетінде кішірейтіп ... ... (Жер ... ... ... план деп атайды.
Ұсақ масштабты карталары халық шаруашылығының дамуын негізгі жобалау
кезінде жерді жалпы зерттеуге, су кеңістігінің және жер ... ... ... ... ... объектілерді алдын ала жобалауға,
еліміздің қорғаныс мүддесіне арналған.
Орта масштабты карталар егжей-тегжейлі мазмұнға және ... ... ие ... олар ауыл ... ... ... трассаларды, электр жеткізу желісін жобалауға селолық ... ... ала ... және ... ... ... ... және іздестіруге арналған.
Ірі масштабты карталар мен пландар әр алуан жұмыстарды неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... жасау, инженерлік тораптарды және коммуникацияларды жобалау)
үшін жасалады.
Тақырыптық арнайы карталар жалпы географиялық ... ... ... ... ... бірі ғана ... толық ашылады
(топырақ карталары, орман, сортаңдану, дымқылдану геологиялық карталар және
т. б.).
Қазіргі уақытта пайдалы қазбалар кенін ... және ... ... ... ... ... және игеру жөніндегі шараларды жүзеге
асыруда, жолды салуда, айналадағы ортаны қорғауда және халық шаруашылығының
басқа ... ... ... ... ... ... карталарғы жол-жол сызығы
Топографиялық карталар үлкен территорияларға жасалады, олар
көптеген беттен тұрады.Қартаның ... ... ... ... ал ... картаның номенклатурасы деп атайды.Топографиялық картаның әрбір
беті трапеция болып саналады, оған ... ... ... ... ... қабырғасының үстінде орналасқан.
Номенклатураның жанында, басқа осы жерде, ең ірі ... ... ... аты ... Әрбір бетте тағы да қатар ... ... ... мұның өзі карталарды жалғастырып ... ... ... ... Осы ... ... рамкасының
сыртындағы қабырғасының ортасында орналасады.
Карталардың номенклатурасы ... 1 : 1000000 ... ... оның ... ... ... 6°, эл ... 4°. Осы масштаб
бетінің нсшенклатурасы белдеуді білдіретін латын алфавитінің бас ... ... ... көрсететін цифрлардан тұрады
Мысал ретінде М-41-60-Б-Г карта бетінің ... 1 ... ... ... ... құрастыруды қарастырамыз.
М-41 бет 1 : ІООООО масштабтағы 144 бетке бөлінеді, олар 1, 2, 3,
..., 144 цифрлары мен ... Осы ... ... бетінің
номенклатурасы М-41-60 боладьг:""""~ - ^—
1 : 100000 масштабтағы М-41-60 ... бір беті I : ... ... 4 ... сәйкес келеді: олар А, Б, В және Г
әріптерімен белгіленеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... 4-ке бөлуден 1 : 25000 масштабтағы картаның 4 бе-тін
алады; бүл беттер а, б, в, г ... ... Осы ... ең ... ... ... М-41--бО-Б-г-4 болады.
1 :5000 масштабтағы картаның номенклатурасының негізі болып 1 :
10000 масштабтағы картаның беті ... ал ол ... 1 :5000 ... 256 ... бөлінеді. 1 : 5000 масштабтағы картаның ең соңғы
бетінің номенклатурасы / М-41-60 (256) ... : 2000 ... ... ... алу үшін 1 : 5000
масштабтағы картаның беті 9 ... ... ... орыс ... ... ... Сонымен 1 : : 2000 масштабтағы картаның ақырғы
бетінің ... М-41-60 (256-и) ... ... ... ... карталар деп аталады. Әдетте
олардың масштабы ұсақ болады. Жер беті ондай ... 1 млн. ... ... ... Ірі ... ... (1 : 200 000 ... ірі) топография-лық карталар деп аталады. Олар мазмұны ... ... ... ... ... ... ірі ... (1 : 25
000, 1 : 50 000, 1 : : 100 000) ... ... жер ... ... ... ... мен өлшеулердің нәтижесінде жасалады. Оның
өзінде аэрофотосуреттер кеңінен пайдаланылады.
Ірі масштабты топографиялық картаның әрбір ... жер ... ... ... ... ... ... бөлігін бейнелейді. Сондықтан ұсақ
масштабты географиялық карталармен салыстырғанда мұндай ... өте ... ... оларды ескермеуге болады. Масштаб
картаның барлық жерінде бірдей болып келеді.
Топографиялық кар-таларда үлкен ... ... үщін ... көп ... ... ... ... әрбір табагы жер бетінің меридиандармен және
парал-лельдермен шектелген уч-аскесін алып жатады. Мы-салы, 1 : 1000 ... ... ... табағы 6° сайын жүргізілген меридиандармен және
бір-бірінен 4° қашықтықтағы параллельдермен ... ... ... шарында мөлшері бойлық бойынша 6° және ен-дік бойынша 4° трапециялар
пайда ... Тым ірі ... ... үшін ... ... пайдаланылады. Мәселен, 1 : 100 000 мас-штабтағы картаның
трапециясының мөлшері бойлық бойынша 30' және ... ... 20', ал 1 : ... ... ... ... ... бетінің мөлшері бойлық бойынша
7' 30" және ендік. бойынша 5'.Сонымен, топографиялыц карталардың ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы
(солтүстік) және төменгі (оңтүстік) қабырғалары параллельдер, ал ... және ... ... ... ... Осы ... мен
параллельдердің градус есебімен ... ... ... ... ... ... карталардағы маштабтың мазмұны және ... ... ... ... ... ... картаны қарап шығып, онда не бейнеленгенін, яғни ... ... Бұл ... ... үшін ... ... ... көрсетілген топографиялың карталардың шартты ... ... ... ... ең ... ... негізгі топтарын бөлейік.
2-сурет
Мемлекеттік геодезиялық тор пункттері. Олардың шартты ... ... тең ... ... ... ... геодезиялық пункттің
картадағы ... ... ... ... оның ... ... нүктенің жер бетіндегі орнына сәйкес келеді. Белгінің жанына
қойылған цифрлар геодезиялық тор ... ... ... ... ... Картаның солтүстік-батыс бүрышындағы Дубровино тауына
орналасқан геодезиялық пункттің ... ... Оның ... ... м. Елді ... ... ... бөлігінің пішінін көрсететін
кескіндермен бейнеленеді. Түрлі түспен отқа төзімді және отқа ... ... ... ... жеке құрылыстар бейнеленеді.
Атаулардың жазулары әр түрлі ... ... Олар елді ... — қалаларды, қала және село үлгісіндегі поселкелерді бейнелейді.
Село ... елді ... ... ... ... ... үйлердің
санын көрсетеді.
Жекелеген жергілікті заттар ... және ... ... тыс шартты белгілермен көрсетіледі. Олар — заводтың,
су диірмен мен ағаш тілетін ... ... ... пайдалы қазбалар
өндірілетін орынның т. с. с. белгілері.
Гидрография. Өзендер мен ... ... көк ... ... ... көлдер, бөгендер, тоғандар пішіні көгілдір түспен
көрсетіледі. Көк түсті цифрлармен өзендердегі, көлдердегі су кемері, ... ... ... ... ... ... және ... өзен
ағысы-ның бағыты мен жылдамдығы, оның ені мен тереңдігі, өткелдің сипаты
белгіленеді. Арнаулы шартты ... ... ... мен ... ... Гидрография элементтеріне топографиялық карталарда
көрсетілетін құдықтар мен ... да ... ... ... және ... әр ... сызықтық белгілермен
бейнеленеді (темір жолдар, тас жолдар, жол ... ... ... түсі ... түрін, тарту күшінің түрін көрсетеді. ... ... ... тас ... ені мен ... ... темір жол табанының
саны сияқты жол сипаттамалары көрсетіледі.
Өсімдік жамылғысы карталарды ... ... әр ... ... ... ... ... жапырақты немесе жапырақты ағаш
түқымдарының басым түрлері көрсетіледі, ... және ... ... ... жуандығы, орманның ңалыңдығы, түңымдық қүрамы
белгіленеді. Шалғындарды, бауларды, батпақтарды, сондай-ақ ... ... ... өртенген, жас ағаш көшеттерін т. б. көрсету үшін
арнаулы белгілер қолданылады. Жер бедері, яғни жер ... ...... ... ... сипатын аныңтайтын аса ... ... ... Жер ... ... ... ... есепке
алмайынша, территорияны игеру, оны шаруа-шылық ... ... ... ... жер ... горизонталь сызықтармен
бейнеленеді. Горизонталь сызыңтарды жер бедерін биіктігі бойынша өзара ... ... ... ... жазықтыңтармен қиған із ретінде
қарауға болады. (Атластың 7-бетінің ... ... «Жер ... ... ... ... ... суреттерді қарап, тексті оқыңдар.)
Көршілес горизонтальдардың биіктіктерінің айырмасын көрсететін ... ... ... қашықтықты ң и ма б и і кт і г і ... ... ... ... ... оның ... ... Горизонтальдар бір-біріне неғұрлым жақын орналасса, ... тік ... және ... горизонтальдар бір-бірінен алыс болса,
олар соғүрлым жатық беткейді бейнелейді. Демек, горизонтальдарға қарап,
беткейлердің пішіні мен ... кез ... ... ... ... жер бетіндегі нүктелердің бір-бірінен арту биіктігін анықтауға ... ... ... ... және еңістер шкаласы картада оның оңтүстік
рамкасының астында ... ... ... ... горизонтальдарды жинақтап
сызады: қима биіктігін үлкейтеді және горизонтальдардың суретін оңайлатады
(қосымшадағы және атлас карталарындағы СССР ... ... ... ... Олар жер ... ... мен түрлері, абсолют биіктіктері
мен еңістері туралы тек жалпы түсінік береді. Ұсақ масштабты карталарда жер
бедері ... ... ... қоса ... ... Горизонтальдар биіктік сатыларды шектейді, ал жақсы көрнекілік
үшін горизонтальдардың аралықтары (сатылар) ... ... ... ... ¥сақ масштабты карталарда қолданылатын шкалалар
гипсометриялық ш к а л а деп ... ... ... өңі мен ... бір қалыпты, бірте-бірте өзгерісін ... ... ... пластикалық бейнесін беретіндей етіп таңдап алынады.
Мектептің оқу карталарында әдетте ойпаттар мен ойыстар ... ... ... ... ... және таулы учаскелер сары, қызғылт сары және ... өңге ... ... мен ... ... жер бедерін аралықтары
көгілдір түстен көк түске дейінгі ... ... қоса ... ... ... бейнелейді. Биіктік пен ... ... ... ... Жер бедерінің шартты
белгілеріне сонымен бірге жыраны, жарды, қорғанды, ... ... ... ... ... және салыстырмалы биіктік белгілерін
көрсететін цифрлар да жатады.Картадан жер бедерін ажыратып оқу ... мен ... ... ... горизонталь сызықтар бойынша жердің ой-
қырының түрін (пішінін), теңіз деңгейінен биіктікті және нүктелердің бір-
бірінен арту ... ... ... Жер ... әр түрлі пішіні
горизонталь сызықтармен бейнеленген ... алып ... ... бойынша тауды қазаншұңқырдан айыру үшін картада беткейдің ... ... Ол үшін ...... ... ... қолданылады. Бергштрихтер беткейдің қай ... ... ... ... белгілер сияқты ... ... ... және ... ... ... ... биіктігін көрсетеді. Горизонтальдардың бойына ... ... жағы әр ... ... ... ... қарайды. Жер
беті әдетте су қоймаларына — ... көл, ... ... ... ... бойынша жер бедерін оқып үйренуді су объектілерін ... ... ... ... ... ... шартты
белгілерін талдау олардың мазмұны жөнінен жалпы географиялық карталар
екендігін көрсетеді. ... ... жер ... ... табиғи
сипаттамалары және әлеуметтік-экономикалық объектілер бейнеленген.[3]
4.Карта және пландар
Геодезиялық өлшеулер мен жекелеген учаскелердің түсірулері жер беті,
оның ... ... ... ... физикалық кеңістік, табиғи,
жер ресурстарының халық ... ... ... ... ... ... жеткілікті дәрежеде толық
мағлұмат бере алмайды. ... ... ... осы ... және т. ... картография береді. Картография уақыт пен кеңістіктегі процестер
мен құбылыстардың өзара ... және ... ... ... ... мен ... ... туралы ғылым.
Карта дегеніміз жер бетінің едәуір территориясының Жердің қисықтығын
еске ала отырып картографиялық проекцияда салынған ... ... ... ... шешілетін міндеттердің сан алуандығы мазмұны жағынан
да, ... ... ... да әр ... ... ... Мазмұны жағынан географиялық карталар жалпы географиялық және
тақырыптық болып бөлінеді.
Жалпы географиялық карталарда жер беті ... ... ... ... ... гидрография және т. б.) және адам
қызметімен байланысты объектілер (елді мекендер, ... ... ... және т. т.) ... 1 : 10000-1 : 1000000 масштабтағы
жалпы географи ялық ... ... ... деп аталады. Олар ірі
масштабты - 1: 10000, 1 : 25000, 1 : 50000; орта масштабты — 1 : 100.0, ;
: 200000, ұсақ ... — 1 : 500,000, 1 : 1000000 ... ... 1 ... 1 : 1000, 1 : 2000 және 1 : 5000 ... топографиялық карталар
топографиялық пландар деп аталады. Жер бетенің шектеулі учаскесі бедерінің
контурлары мен пішіндер зонталь ... ... ... ... ... ... (Жер қисықтығы ескерілмейді) топографиялық план деп атайды.
Ұсақ масштабты карталары халық шаруашылығының ... ... ... ... ... зерттеуге, су кеңістігінің және жер бетінің ... ... ... ... ... ... ала ... қорғаныс мүддесіне арналған.
Орта масштабты карталар егжей-тегжейлі мазмұнға және неғұрлым ... ие ... олар ауыл ... ... ... ... ... жеткізу желісін жобалауға селолық елді
мекендерді алдын ала ... және ... ... ... ... және іздестіруге арналған.
Ірі масштабты карталар мен пландар әр алуан жұмыстарды неғұрлым ... ... ... құрғату, көгалдандыру, қалалардың басты
жоспарларын жасау, инженерлік тораптарды және ... ... ... ... ... ... географиялық карталардың негізінде
жасалынады, бірақ олардың элементтерінің бірі ғана барынша толық ашылады
(топырақ карталары, орман, сортаңдану, ... ... ... ... б.).
Қазіргі уақытта пайдалы қазбалар кенін барлау және игеру кезінде
жердің ... ... ... және ... ... шараларды жүзеге
асыруда, жолды салуда, айналадағы ортаны қорғауда және халық шаруашылығының
басқа мақсаттарында арнайы салалық карталар ... ... ... ... ... сызады; қима
биіктігін үлкейтеді және горизонтальдардың суретін онайлатады Олар ... ... мен ... ... ... мен ... ... тек
жалпы түсінік береді. Ұсақ масштабты карталарда жер бедері әдетте қат-
қабат ... қоса ... ... ... ... сатыларды шектейді, ал жақсы кернекілік ... ... ... қабыл-данған шкалаға сәйкес
бояулармен боялады. Ұсақ ... ... ... ... ш к а л а деп ... ... ... өңі мен рені биіктік-
тердің бір қалыпты, бірте-бірте өзгерісін көрсететіндей, жер ... ... ... ... етіп ... алынады
Қазіргі уақытта пайдалы қазбалар кенін барлау және игеру кезінде
жердің үлкен ауданын ... және ... ... ... ... ... салуда, айналадағы ортаны қорғауда және халық шаруашылығының
басқа мақсаттарында арнайы салалық карталар ... ... ... ... А.М., ... Т.Г., ... по картографии и
картогрфическому черчению» Общегеографическое и тематические карты и
Атласы МГУ-1991 ... ... А.М. ... ... -1998 ... Востокова А.В. «Оформление карт» Москва -1986 ... ... О.А. ... и ... социально-
экономических карт» Москва-1999 г.в.
5) Зарущеская И.Г., Сваткова Т.К., «Практирование и ... ... – 1982 ... ... Г.Ю. ... с основами топографии»
Москва- 1991 г.в.
7) Самищев К.А. «картография» Высшая школа Москва 1982 г.в.
8) Берлянг А.М., «Картография» Москва-2001 г.в.
9) ... К.А. ... ... 1966 год.
10) Салищев К.А. «Оточности ... ... ... ... Москва 1963 год.
11) Т. Қалыбеков «Геодезия мен топография негіздері»
Алматы 1993

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Corel Draw графикалық редактор28 бет
Жерді қашықтан зондтау және гиперспектральді бейнелерді өңдеу алгоритмдері733 бет
Жоба жоспары4 бет
Композиция туралы түсінік және гормониялық пішіні5 бет
Мемлекеттік секторды басқарудың шетелдік тәжірибесі10 бет
Шығындарды қалыптастыру ерекшеліктері және компания табысы (кәсіпорын)8 бет
Иық белдеуі және қолдың еркін қозғалатын бұлшық еттері мен шандырлары7 бет
"Прикаспийский Центр Сертификаций" ЖШС-нің сынау орталығында кабельді сынау және оған сертификат беру процедуралары47 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь