Корпоративтік табыс салығы: мәні, маңызы және қызмет ету механизмі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І.Бөлім. Корпоративтік табыс салығының теориялық және методологиялық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1. Корпоративтік табыс салығының мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ..
1.2. Қазақстан Республикасындағы корпоративтік табыс салығының
қалыптасу мен даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ІІ.Бөлім. Қазақстан Республикасындағы корпоративтік табыс
салығының қызмет ету жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1. Корпоративтік табыс салығын есептеу және төлеу механизмі ... ... .
2.2. Корпоративтік табыс салығының бюджетке түсуін талдау ... ... ... ..
1.3. Корпоративтік табыс салығын алудағы дамыған шет мемлекет
елдерінің тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІІ.Бөлім. Қазақстан Республикасындағы корпоративтік табыс
салығынның мәселелері және жетілдірілу жолдары ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға өтудегі проблемаларының бірі салықтық қатынастар болып табылады. Ол қаржы ресурстарының әртүрлі әлеуметтік-экономикалық мақсаттар деңгейінде құрылуымен байланысты және олар өз алдына мемлекет, аймақтар, кәсіпорын, шаруашылық субъектілері, жеке және заңды тұлғалар, барлық салық төлеушілердің көзқарасын ескереді. Қазақстан Республикасында табыстың бір бөлігін мемлекетке беретін және сонымен бірге кәсіпкерліктің дамуына ықпал етуге қабілетті салықтық жүйе қалыптасқан. Бірақ, нарықтық қатынастарды дамыту жағдайында салықтық жүйенің маңызы мен ролін анықтайтын жаңа бағытты жүзеге асыру қажеттілігі туады. Ғылыми негізделген, өзгермелі нақты жағдайда бұл жүйе экономикалық процестерге оң әсер етеді, теріс құбылыстарды жояды, қоғамда дамыған құқықтық қатынастарды бекітеді.
Салықтық жүйе аса мән беретін құрал, себебі ол меншік түріне қарамастан шаруашылық субъектілердің қызметін ынталандыру үшін әсер ете алады және жағдай жасайды: кәсіпкерлік қызмет пен еңбек белсенділігін ынталандыруды жүзеге асыру; жеке азаматтардың әлеуметтік-ақталмаған ақшалай табыстарын шектеу; инфляциялық есептерге қатысты бағалар мен табыстардың өсуін шектеу; бюджеттің табыстық базасын нығайту мен өсуін қамтамасыз ету. Қазіргі салықтық жүйе алдына қойған мақсаттарды көбінесе шешпейді. Сондықтан әлеуметті-экономикалық дамудың нақты анықталған стратегиялық мақсаттары мен приоритетті бағыттарын жүзеге асыру қажет. Осыған байланысты нарықтық құралдарды тиімді пайдалану негізінді салықтық жүйені қалыптастыру саласында теориялық және тәжірибелік зерттеу жұмыстары ерекше өзектілік танытады. Ол тақырыпты таңдау мен қарастырылу сұрақтардың шеңберін анықтауға мүмкіндік береді.
Рыноктік экономикаға өту жағдайында Қазақстан Республикасындағы табыстың бір бөлігін мемлекетке беретін және сонымен қатар кәсіпкерліктің дамуына ықпал етуге қабілетті салықтық жүйе қалыптасқан. Қазақстан Республикасының экономикасында салық жүйесі мемлекет қаржы көздерін жасаудың ең негізгі құралы болуымен қатар, ел экономикасын қайта құруға, өндірістің ұлғайып дамуына және саяси әлеуметтік шаралардың толығымен іске асуымен мүмкіндік туғызады. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы егемендік алып, дербес мемлекет болған кезінде және белсенді түрде рыноктік экономикаға өту кезінде салық жүйесі елеулі орын алады.
1. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» заңы (Салық Кодексі). – Алматы: Юрист 2005 ж.
2. Қазақстан Респуликасының Президенті Н.А.Назарбаевтың Қазақстан халықтарына жолдауы.
3. Черник Д.Г., Починок А.П. , Морозов В.П. Основы налоговой систымы: Учебное пособие для вузов. – Москва: Финансы, Юнити, 1998. – 422 б.
4. Мельников В.Д., Ли В.Д. Общий налоговой системы: Учебное пособие для вузов. – Москва: Финансы, Юнити, 1998. – 422б.
5. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы. – Алматы: Изд. 2-е перераб. и доп. – Қаржы-Қаражат, 1997. – 472б.
6. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. Основы налогобложения: Учебное пособие. – Алматы: Қазақ Университеті, 2002.-122 б.
7. Ермекбаева Б.Ж., Салықтар және салы салу: Оқу құралы – Алматы: Қазақ университеті, 2003. – 131б.
8. Курс экономики: Учебник / Под. ред. Б.А. Райзберга. – ИНФРА –М., 1997. – 720б.
9. Я.С. Ядгаров «История экономических учений», Москва.- 2001 г.
10.«История экономических учений», Москва. «Высшая школа». – 1983г.
11.Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. Налоги: понятие, элементы, установление, виды – Алматы. ТОО Баспа, 1998 – 160б.
12.Қарагусова Г.Д. Налоги: сущность ипрактика использования. – Алматы //Қаржы-Қаражат, 1994. – 45б.
13. Черник Д.Г., «Налоги». Москва. – 1994 г.
14. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. Шет мемлекеттердің салықтары: - Оқу құралы. – Алматы: «Қазақ Университеті», 2004 ж. – 153 бет.
15.Мещерякова О. «Налоговые системы развитых стран мира» Москва: 1995 г.
16.Князева В.Г. «Налоговые системы зарубежных стран» Москва. 1997г.
17.«Салық жүйесінің даму кезеңдері» // Кусаинов К.К. / Қаржы-қаражат. 2000 ж. №6.
18.Гулаева З.М. /Стратегия индустриально-инновационного развития РК: проблемы и перспективы ее реализации ІҮ-ая традиционная научно-теоретическая конференция молодых ученных и студентов.
19.Статистический ежегодник Казахстана / Под. ред. К.С. Абдиева – Алматы: - Агенство Республики Казахстан по статистики, 2005.– 616б.
20.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ФАКУЛЬТЕТІ
ҚАРЖЫ КАФЕДРАСЫ
МАГИСТРЛІК ЖҰМЫС
Тақырыбы: Корпоративтік табыс салығы: мәні, маңызы және қызмет ету
механизмі
Тексерген: Ермекбаева Б.Ж.
э.ғ.к., ... ... ... ... 2005
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
....................................... 3
І.Бөлім. Корпоративтік табыс салығының теориялық және ... ... ... ... мәні ... ... ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... Корпоративтік табыс салығын есептеу және төлеу механизмі.........
2.2. Корпоративтік табыс салығының бюджетке түсуін талдау ... ... ... ... ... ... шет ... Қазақстан Республикасындағы корпоративтік табыс
салығынның мәселелері және ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарға
өтудегі проблемаларының бірі салықтық қатынастар болып табылады. Ол қаржы
ресурстарының әртүрлі ... ... ... ... және олар өз ... мемлекет, аймақтар, кәсіпорын,
шаруашылық субъектілері, жеке және ... ... ... ... ... ескереді. Қазақстан Республикасында табыстың бір
бөлігін мемлекетке беретін және сонымен бірге кәсіпкерліктің дамуына ықпал
етуге қабілетті салықтық жүйе ... ... ... қатынастарды
дамыту жағдайында салықтық жүйенің маңызы мен ... ... жаңа ... ... ... туады. Ғылыми негізделген, өзгермелі нақты
жағдайда бұл жүйе ... ... оң әсер ... ... ... қоғамда дамыған құқықтық қатынастарды бекітеді.
Салықтық жүйе аса мән ... ... ... ол ... түріне
қарамастан шаруашылық субъектілердің қызметін ынталандыру үшін әсер ... және ... ... ... ... пен еңбек белсенділігін
ынталандыруды жүзеге асыру; жеке азаматтардың әлеуметтік-ақталмаған ... ... ... есептерге қатысты бағалар мен табыстардың
өсуін шектеу; ... ... ... ... мен ... ... ету.
Қазіргі салықтық жүйе алдына қойған мақсаттарды ... ... ... ... ... ... стратегиялық
мақсаттары мен приоритетті бағыттарын жүзеге асыру қажет. Осыған байланысты
нарықтық ... ... ... ... ... жүйені қалыптастыру
саласында теориялық және тәжірибелік зерттеу жұмыстары ерекше өзектілік
танытады. Ол ... ... мен ... ... ... ... береді.
Рыноктік экономикаға өту жағдайында Қазақстан ... бір ... ... ... және ... қатар кәсіпкерліктің
дамуына ықпал етуге қабілетті ... жүйе ... ... ... ... ... ... қаржы көздерін
жасаудың ең негізгі құралы болуымен қатар, ел ... ... ... ұлғайып дамуына және саяси әлеуметтік шаралардың толығымен іске
асуымен мүмкіндік туғызады. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы ... ... ... ... кезінде және белсенді түрде рыноктік
экономикаға өту ... ... ... ... орын алады.
Қазақстан экономикасы нарықтық қатынастарға өтуінде корпоративтік
табыс салығы елеулі рол ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының мемлекеттік бюджетінің салықтық түсімдерінде ең қомақты
үлеске ие болуда. Сонымен ... бұл ... түрі ... ... ... - ... ... нәтижелеріне тікелей
әсерін тигізеді. Осы мәселелерге байланысты корпоративтік ... ... және ... ... ... дамытудың маңызы зор болып
келеді.
Магистірлік жұмысының мақсаты қазіргі ... ... ... ... және ... ... анықтау, оның негізінде –
республикадағы ... ... ... макро және мезодеңгейде
жетілдіру мен құру бойынша әдістемелік және тәжірибелік ұсыныстарды жүзеге
асыру ... ... жазу ... ... мақсатқа сәйкес келесі мәселелер
шешілді:
- корпоративтік табыс салығының ... ... ... және ... ... сапалы жаңа мазмұнын ашу;
- республикада және аймақта ... ... ... даму ... ... ... оның ... мүмкіндіктерін анықтау;
- корпоративтік табыс салығының бюджеттегі орнын ... ... оның ... құру ... ... ... ... табыс салығын жетілдіру бойынша нақты
ұсыныстарды жүзеге асыру мен негіздеу.
Зерттеу заты ... ... ... ... ... мен теориялық аспектілеріне қатысты ұйымдастырушылық-экономикалық
сұрақтар жиынтығы.
Магистірлік жұмысының міндеттері:
- Қазақстан Республикасының корпоративтік табыс ... мәні ... ... ... ... корпоративтік табыс салығының қалыптасу
тарихын ... ... ... ... ... және ... механизімін қарастыру;
- Корпоративтік табыс салығының бюджетке түсуін талдау;
- Қазақстан Республикасының корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... теориялық методологиялық базасы – экономика
ғылымының классиктерінің ... ... ... ... және ... заңды нормативтік ... ... ... ... ... және ... ғылыми
экономистердің еңбектері Я.А.Аубакиров, ... ... ... К.К.Ильясов және А.И.Худяков зерттеу
барысында жинақталған және өңделген ... ... ... ... ...... өңдеу, салыстыру, негіздеу және тағы
басқа сияқты әдістер қолданылды.
Магистірлік жұмысының ... - ... ... ... үш ... ... ... тұрады.
Зерттеудің бірінші бөлімінде корпоративтік табыс ... ... ... қызмет етуінің теориялық және
методологиялық аспектілері, корпоративтік табыс салығының ... ... ... ... ... ... екінші бөлімінде – Қазақстан Республикасындағы
корпоративтік табыс салығының есептеу және төлеу механизмін, корпоративтік
табыс ... ... ... ... және ... ... салығын
алудағы салық органдарының атқаратын қызметтері қарастырылды.
Магистірлік жұмысының үшінші бөлімінде Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... жолдары мен
даму перспективалары қарастырылды.
І.БӨЛІМ. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ... ... ... ... МӘНІ МЕН ... ... рыноктік экономикаға әсер етуші экономикалық
тұтқаларының ... ... ... рөлі зор. Ол ... өтпелі
экономикалық кезеңде мемлекеттің қаржы-несие механизміндегі экономиканы
реттеуші жүйелердің бірі ... ... ... салық саясатын
рынокқа жағымсыз әсер етуші ретінде кеңінен қолданады. Салықтар, ... ... ... рынок жағдайында экономиканы реттеуші құралдар ішіндегі
ең жоғарыларының бірі болып табылады. ... ... ... ... ... ... салық салу жүйесінің дұрыс жолға қойылатындығына
тікелей байланысты. Салықты ... ... ... қызығушылық пен
коммерциялық қызығушылықты немесе мүддені ешқандай меншік заңды тұлғалардың
ұйымдық және ведомствалық бағыну ... ... ... ... ... бірден-бірі. Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту,
тұрақтандыру ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлер, жергілікті және мемлекеттік бюджетпен,
банктермен, сонымен қатар жоғарғы органдармен ... ... ... ішкі ... қызметтер, шетел инвестициясын тарту саясаты,
кәсіпорындардың ішкі шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... өзінің қоғамдық міндеттерін
ресурстарды иелену арқылы іске асырады. Салық арқылы табыстың көп ... ... ... іске ... ... салу жүйесі адамдар
арасындағы табыстың соңғы ... ... ... ... ... бөлінуімен және мемлекеттің құрылуымен
бірге пайда болады және мемлекеттің өмір ... мен ... ... көзі ... ... Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашан
да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, ... ... Ол ... ... ... ... ... құру
үшін қажет” деген қағидаға сүйенеді. Әрбір мемлекетке өзінің ішкі ... ... ... үшін ... бір ... ... ... қажет.
Қоғамның дамуымен байланысты бірде-бір мемлекет өзінің даму ... ... ... ... ... да бір топтың сұранысын
қанағаттандыру үшін белгілі көлемде ақша ... ... ал ол ақша ... ... ... Осыдан шығаратын қорытынды ең ... ... ... ... өз ... іске ... кететін
шығынымен анықталынады, олар: басқару, қорғаныс, сот тәртіп ... ... түрі көп ... ... ол ... ... көп жинауы
керек.
Сонымен, салық салу дегеніміз – ол табысты заңды, жеке ... ... ... ... ал салық қоғамдық сұранысты ... заң ... ... ... және жеке тұлғалардың міндетті
төлемдері болып табылады. Салық табыс алушы жеке және ... ... ... ... ... ... міндеттейді. Салықтар
қайта бөлу құралы бола отырып, ... ... да бір ... мүмкіншілік, ынталандыру болады.
Салықтар дегеніміз – шаруашылық жүргізуші субъектілердің, ... ... екі ... ... орталықтандырылған қаржы
көздерін құруға байланысты туындайтын қаржылық қатынастарды сипаттайтын
экономикалық категория.
Салықтардың экономикалық мәні мынада:
- ... ... ... ... ... мен ... қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін
көрсетеді;
- екіншіден, шаруашылық ... ... мен ... ... ... мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық
қатынастарын көрсетеді.
Осы салық салуға байланысты әр ... ... ... ... ... көптеген еңбектер жазған. ... ... ... ... ... ... ... анықтаса,
салық салу теориясының негізін салушылардың бірі А.Смит “салық төлеушілер
үшін құлшылықтың белгісі ... ... ... деп ... ұғымы әр түрлі ... ... әр ... ... ... ... әдебиеттерде “салық” ұғымы
бюджет қорына белгілі бір көлемде және ... бір ... ... ... ретінде қарастырылады.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде салық салу ... ...... ... құру және оның ... ... ... беретін салық механизмін іске асыру. Салық салудың әдістері мен
жолдары, салық салудың негізгі қағидалары, салық ... ... ... ... Қандай да бір механизмінің құрамында бірнеше тетіктер
мен элементтер болады. Сол сияқты ... ... де ... бір ... ... ... салу элементтері мыналар болып табылады:
- субъект;
- объект;
- салық көзі;
- салық ставкасы;
- салық өлшем бірлігі;
- салық ... ... ... ... ... ... мен ... салық төлеушінің және ... ... ... құқықтары мен
міндеттері;
- салық төлеуін бақылау;
- салықтық жазалау шаралары.
Осы элементтерге жеке-жеке тоқталатын болсақ:
Салық төлеуші (субъект) – салықты және ... ... ... да
міндетті төлемдерді төлеу жөніндегі заңды міндеті бар тұлға.
Қазақстанда салық ... ... және ... емес ... ... ... ... шетел азаматтары және
азаматтығы жоқ ... ... ... объектісі – заң жүзінде негізделген салық салуға ... ... ... ... ... ақшалай операциялар және тағы ... ... ... көзі – салық салынатын табыс. ... ... ... ... ... пен ... ... ретінде анықталады.
Салық ставкасы – бір өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.
Ставкалар тұрақты ... ... ... ... салық ставкасы прогрессивтік, регрессивтік және
пропорционалдық (тұрақты) ... ... ... ... салынатын табыстың өсуіне сәйкес ұлғайып
отырады. Пропорционалды ... ... ... ... табыстың
мөлшеріне байланыссыз тұрақты пайызбен тағайындалады. Регрессивті салық
ставкасы – ... ... ... ... ... қарай салық ставкасының
төмендеуі.
Тұрақты салық ставкасы ... ... ... ... ... ... ... өлшем бірлігі – есептеу үшін берілген салық объектісінің өлшем
бірлігі.
Салық ...... ... ... бір ... ... сомасы.
Салық жеңілдіктері – заңға сәйкес салық төлеушіні біртіндеп немесе
салық ... ... ... ... ... салықтан толық
босатылатын, салық салынбайтын минимум, ... ... ... ... төлеу мерзімін ұзарту және тағы басқалар жатады.
Салық ... ... ... ... ... ... ... растайтын құжаттары болған кезде жүргізеді.
Салықты төлеу мерзімі – салықтар мен басқа да ... ... ... ... төлеу тәртібі белгіленген мерзімде салықты төлеген кезде алдымен
бюджетке қандай салықтар төлеу керек екенін, яғни төлеу кезіндегі белгілі
бір ... ... ... ... ... жүрген салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... туралы салық қызметі
органдарынан ақпарат алу;
- салық қатынастары мәселелері бойынша өз мүдделерін ... және ... не өз ... ... білдіру;
- салық бақылауы нәтижелерін алу;
- салық бақылау ... ... ... және ... ... ... ... төлемдерді есептеу мен төлеу жөнінде салық қызметі
органдарына түсіндірме табыс ету;
- жеке ... ... ... ... ... бюджетпен есеп
айырысудың жай-күйі туралы көшірме алу;
- Салық Кодексінде және ... ... ... да ... белгіленген тәртіппен салықтық тексеру актілері бойынша
хабарламаға және салық қызметі органдары ... ... ... ... ... ... құпиясының сақталуын талап ету;
- салық салуға қатысы жоқ ақпарат пен құжаттарды табыс етпеу.
Салық төлеушінің міндеттері:
- салық ... дер ... және ... ... ... ... қызметі органдарының анықталған салық заңдарын бұзушылықтарды
жою туралы заңды талаптарын орындау, сондай-ақ қызметтік ... ... ... ... кедергі жасамау;
- нұсқама негізінде салық қызметі органдары лауазымды адамдарының салық
салу объектісі және салық салумен байланысты объект ... ... ... жол ... салық есептілігі мен құжаттарды заңға сәйкес тәртіппен табыс ету;
- сауда ... ... ... ... көреткен кезде
тұтынушылармен ақшалай есеп айырысуды фискалдық жады бар бақылау–касса
машиналарын міндетті түрде пайдалана және ... ... ... бере ... ... ... бақылау – салық заңдарының орындалуын, мемлекетке
түсетін салықтар мен ... да ... ... ... ... ... уақытылы төлену мәселелері бойынша заңды және жеке тұлғаларды
тексеру. ... ... ... тек қана ... қызметі органдары жүзеге
асырады.
Салықтарды мынадай ерекшелік ... ... ... ... салу ... ... ... қарай;
3. Салық салу органына байланысты;
4. Экономикалық ерекшелігіне ... ... салу ... ... ... қарай.
Салық салу объектісіне қарай салықтар тікелей және жанама салықтар
болып жіктеледі.
Тікелей салықтар ... ... және ... салынады. Тікелей
салықтарға мынадай салықтар жатады: корпоративтік табыс салығы, жеке ... жер ... ... ... ... салық және тағы басқалар.
Жанама салықтарды тұтынушы ... ... ... ... ... алдын ала
салық енгізілгендіктен, іс жүзінде оны бюджетке сатушы ... ... ... ... ... ... ... салық, акциздер.
Бюджетке түскен соң салықтар қолдану белгісіне қарай: жалпы және
арнайы болып жіктеледі.
Жалпы салықтар ... ... соң, ... ... ... ... табыс салығы, қосылған құнға салынатын салық және тағы
басқалар жатады. Арнайы ... ... ... соң, ... ала белгіленген
нақты шараларға жұмсалады. Яғни, белгілі бір бекітілген ... ... ... ... ... деп ... ... көлік құралдарына
салынатын салық жол қорын құруға ... салу ... ... орталықтанған (жалпы мемлекеттік)
және жергілікті салықтар ... ... ... салу ... ... байланысты табысқа салынатын салық және тұтынуға
салынатын салық болып жіктеледі.
Табысқа салынатын салықтар – бұл ... ... ... ... ... ... табысынан алынады. Олардың санатына мына
салықтар ... ... ... ... ... ... ... салынатын
салықты – салық төлеуші тауар немесе қызмет құнын төлеген кезде ... ... ... салынатын салық пен акциздер жатады.
Салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай салықтар нақтылы және
дербес болып ... ... – бұл ... ... ... есептелместен салық
төлеушінің салық салынатын объектісінің сыртқы белгісіне қарай салынады.
Оған жер ... ... ... ... ... ... салықтар – салық
төлеушінің салық салынатын ... ... ... мөлшеріне байланысты
салынады. Дербес салықтарды тек табыс қана емес төлеушінің қаржылық ... ... ... ... ... Оған ... ... салығы,
жеке табыс салығы жатады.
Салықты есептеуіне немесе салық салу объектісін бағалауға байланысты
салық өндіріп алудың 4-әдісі бар:
1. ... ... ... ... ... ... көзінен алынатын салық;
4. Патентпен.
Кадасторлық әдіс бойынша есеп немесе салық салу ... ... ... ... да, нақты табыстылығы ескерілмейді. ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді, онда
жеңілдіктер, шегерістер жасалып ... ... ... ... көзінен алынатын салық салық төлеушінің табыс алатын орнынан,
жұмыскердің ... ... ... ... ... ... жерде төленеді.
Патент бойынша салық әр түрлі қызметтерден түскен табыстан төленеді,
олардың көлемі мен есеп мөлшерін анықтау қиын.
Салықтық есептің ... және ... ... екі ... ... ... ... артып жіберілген және мүлікті кіріске алған жерде
ақша төленген жағдайда - кассалық әдіс бойынша ... мен ... ... ... ... әдіс бойынша төлем жасау ... ... ... әдіс ... ... ... осы екінші әдіс
Қазақстанда барлық төлеушілер үшін қабылданған. Төлеушілер үшін бұл әдістің
кемшілігі – ... ... ... ... ... ... ... керек,
бұл айналым құралдарының оқшаулануына алып келеді.
Жалпы салық ұғымдар теориясын салық жүйесі ... ... ... – бұл ... саяси-әлеуметтік, экономикалық және қаржы ... ... ... ... ... ел ... салық жүйесін құрады.
Қазақстан Республикасының салық жүйесін басқару Қазақстан Республикасы
Конституциясы ... ... ... Үкіметке; Қаржы
Министрлігіне жүктеледі, яғни салық инспекциясының ең ... ... рол ... ... мәні олардың қызметінен пайда болады. Жалпы
ескеретін бір жағдай қаржы категориясын ... ... ... ... қарастырылады. Себебі, қаржы қызметінде бөлу қызметін
сипаттайды. ... ... ... бұл оның ... мәні ... ... Жоғарыдағы қызмет бұл экономикалық категорияның
мемлекеттік табысты қайта бөлудегі құндық құрал ретінде ... ... ... көрсетеді. Бұл жерден салықтық қайта бөлу қызметінің
туындағандығын ... ... ... ... бөлу қатынастарындағы
маңызы да көрінеді.
Қазіргі кездегі экономикалық әдебиеттерде келесідей салықтың ... ... ... ... реттеушілік, қайта бөлу,
бақылау және шет ел әдебиеттерінде сонымен бірге шектеушілік қызметі де
көрсетіледі.
1. Салықтың ... ...... ... ... қызмет. Бұл
барлық салық жүйесінің даму тарихында кездесетін және ... ... ... Бұл қызмет арқылы мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлімі құралып,
салықтардың қоғамдық міндеті ... және ... ... ... ... ... Яғни, мемлекет салықтарды сәйкес келетін ... үшін ... ... ... ... ... кірісін
топтастыра отырып, әлеуметтік, әскери, қорғаныс, тағы басқа да шаралардың
іске асуын қамтамасыз ... ... ... ... көзін құрайтын
негізгі қаржылық көздер – салықтар. Өндірістік ... ... ... мәні де өсе ... Бұл барлық дамыған елдердің
тарихында айқын көрінеді және ... ... ... мемлекетімізден
де айқын көрініс табуда.
Салықтың фискалды қызметі арқылы ұлттық ... бір ... ... ... ... ... реттеуінде мемлекеттің
рөлін объективті өсіреді. ... ... ... ... ... ... бір ... оларды шарттастырады. Салықтың бұл қызметтерден
бөлінбейтіндігі сияқты бақылау қызметі де ... ... ... және олар бір біріне сүйене жұмыс істейді. Бірақ та, фискалдық
саясат қаншалықты жетекші қызмет ... ... ... қоғамдық
артықшылығын аша алмайды. Ол тек қана ... ... ... ... ... ғана ... алады. Мемлекеттік шығындарды
қаржыландыруды қамтамасыз ... яғни ... ... ... ... асырады. Фискалдық саясатқа мемлекет қызметінің бюджет құралдарына
иемденуі жатады. Бұл қызметтің бір жағы ... ... ... ... жағы олардың шығысымен байланысты. Міне, дәл осы құралдар арқылы
мемлекет ... ... ... ... игілікпен әлеуметтік
қамсыздандыру және басқа да ... ... ... ... ... іскерлік қатынастарды ынталандыруға, жұмыссыздық пен
инфляцияға әсер етуге болады.
2. Салықтың екінші қызметі – ынталандырушы қызметі. Бұл ... ... ... ... ... техниканы жаңартуға, ғылыми зерттеуге
және тәжірибелік ... ... ... ... ... ынталандырулар жасау.
3. Салықтың үшінші қызметі – реттеушілік қызмет. Бұл қызмет салық
механизмі арқылы іске ... Оның ... ... ... ... мен салық жеңілдіктері. Салықтық реттеудің тетіктері тек қана
өндірістің дамуын реттеп қана қоймай, сонымен қатар ақша және баға ... ... ... ... және кіші ... ... ... асыруы қажет. Әрине салықтық реттеу тетіктері ... ... үшін ... ... да ... ... ... болуы керек.
Салық мөлшерін көбейту мақсатында салық ставкаларын шектен тыс жоғары
деңгейде белгілеу өндірістің тоқтауына, өндірушінің өз ... ... ... ... ... ... ғалымдар еңбектерінде тұжырымдалып,
дәлелденген. Мысалы, табыс салығын салғанда, салық ставкасының деңгейі 35-
40 ... ... ... ... оның ... салық ставкаларының деңгейін зерттеген
ғалымдардың тұжырымдары мынаны дәлелдейді:
- егер төленетін салық ... ... ... табысының 50(-нан асып
кетсе, онда ол өндірістің тоқтап қалуына әкеліп соқтырады;
- егер салық ... ... ... ... 45-50(-ы аралығында болса,
онда жай ұдайы өндіріске ... егер ... ... салық төлеуші табысының 35-40(-ы мөлшері
аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндіріске әкеледі.
Шаруашылық ... мен ... ... бір ... ... ... көздеріне айналдыру салықтардың ұдайы
өндірістегі қызметтерін көрсетеді. Бұл қызметтің ... ... ішкі ... салықтардың алатын үлес салмағы арқылы көруге болады.
Салықтың реттеуші қызметі ұдайы өндіріс процесінің масштабы мен ... ... ... ... ... өзгеру төлем қабілетінің сұранысы мен
ұсынысының кеңеюіне немесе таралуына әкеледі, сонымен бірге ... ... ... мен ... азаюына не көбеюіне алып келеді.
Салықтар ... ... ... ... инновацияға, ресурстар жинауға,
экономикалық еңбекке талпынысты пайда болдырады ... ... ... ... ... кедергі жасау құралдарының ең
белсенділерінің бірі. Олар экономикалық даму мен ... ... ... немесе қарқын беруі мүмкін. Дамыған елдерде дағдарысқа қарсы
бағдарламаларда ... ... ... ... ... ... ... реттеуші қызметі ұлттық шаруашылықтың
қабылданған бағдарламаға сай ... әсер ете ... ... ... ... ... ... жинау түрлерін, жеңілдіктері мен
шегерімдерін өзгертуге болады. Бұл ... ... мен ... қоғамдық өндірістің теңдігі мен құрылымына әсер етеді. ... ... ... ... мен ... қосымша төлемдердің төмен
үлесі, салықтардың толық жиналмауы, салықтан жалтарулармен сипатталады.
4. ... ... ...... бөлу ... Бұл ... ... салықты жинай отырып экономиканың әр түрлі салаларына әсер етеді,
әлеуметтік саясатты құрады, халықтар мен ... ... ... ... ... ... ... қолдайды және тағы басқалар.
Салықтың қайта бөлу қызметі түскен ... ... ... ... ... ... арасында бөлу қызметін атқарады. Бұл
қызметтің жалпы масштабы ... ... ... салықтың көлеміне байланысты
анықталынады, ол ұлттық табыстың қанша бөлігі ... ... ... ... ... тұтыну мен жинақтау
арасындағы тепе-теңдікті ... ету, яғни ... ... ... бір ... бөліп алып оны өнеркәсіптің дамуына
бағыттауы.
5. ... ... яғни ... ... ... бақылау
қызметі белгілі объективті әсерлер үшін қаржы базасының құрылуына бақылау
жасап, сол арқылы мемлекеттің ... ... ... әсер ... бақылаушылық қызметі арқылы салық механизмінің қызмет етуінің
тиімділігі бағаланады, қаржы ... ... ... ... салық жүйесі мен бюджет саясатын ... ... ... ... ... ... арқылы салықтық тәртіпті
қатаң сақтау, ... ... ... ... ... ... мен
алымдарын толық және уақытылы бюджетке төлеп отыруы қамтамасыз етіледі.
Халықтың топтарының және ... ... ... ... және көлемдері, қаржы ағымдарының қозғалысы бақыланады. Бақылау
қызметінің іс әрекеті мен өмір ... ... ... ... ... бақылаулар, ұйымдастырулар жүргізуге бағытталды.
Бірақ, салықтық ... ... ... ... тек қана ... ... бөлу қажеттілігі туындаған кезде ғана пайда болады. Сол
себепті, бақылау қызметі өзі бөлек өз ... ... әсер ете ... ... қана ... қызметпен бірге қолданылады.
6. Шектеуші қызмет. Егер мемлекетке қандай да бір өнеркәсіптің дамуы
тиімсіз болса, ол салық саясаты арқылы ... ... ... және ... Салықтарды ұтымды ұйымдастырудың классикалық принціптерін кезінде
Адам Смит ұсынған еді. Олар мыналар:
а) салық әрбір төлеушінің табысына ... ... ... ... ... мен төленетін мерзімі алдын ала әрі ... ... ... салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және ... ... ... өндіріп алынатын салықтың шығындары мейлінше аз болуға тиіс.
Қазақстан ... ... ... ... және ... ... да ... төлемдерді төлеудің міндеттілігі, салық
салудың нақтылығы, әділеттілігі, салық жүйесінің біртұтастылығы және салық
заңдарының ... ... ... ... міндеттілік қағидасы бойынша салық төлеуші салық
заңдарына сәйкес ... ... ... ... және ... ... ... салудың нақтылық қағидасы бойынша Қазақстан Республикасындағы
төлемдер мен салықтар нақты болу ... ... салу ... ... салық міндеттемелері ... ... ... ... ... мен ... ... заңдарында белгілеу
мүмкіндігін білдіреді.
Салық салудың әділеттілік қағидасы бойынша Қазақстан ... салу ... ... және ... ... болып табылады, жеке
түрдегі салық жеңілдіктерін жасауға рұқсат етілмейді.
Салық салудың біртұтастылық ... ... ... Республикасы
аумағында жалпыға бірдей салық жүйесі қолданылады.
Салық заңдарының жариялылық қағидасы бойынша салықты реттеуші
нормативтік ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті бюджетке түсетін салықтың негізгі
бөлігін кәсіпорындардан алынатын салықтар құрайды. Бюджет табыстарының ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Табыс салығы мен қосымша құн салығы салық жүйесінің құрамдас ... және ... ... ... ... ... ... де қызмет етеді.
Бірақ, табыс салығының қосымша құн салығынан ерекшелігі тікелей салық болып
табылады, яғни оның ... ... ... шаруашылық әрекеттерінің
соңғы қаржылық нәтижесіне түгелдей және бүтіндей тәуелді болады.
Корпоративтік табыс салығы дегеніміз – заңды ... ... ... мемлекеттік тікелей салық болып табылады. Кәсіпорының жалпы
табысының жарты бөлігіне жуық және одан асатын салықтармен, ... ... ... ... ... қалыптасуы және
бөлінуінің жалпы ... ... 1- ... ... ... табыстарының қалыптасуының және бөлуінің схемасы
Көрсетілген схеманы талдамай тұрып оның ... ... ... ... ... ... және ... шегерімдері белгілі бір мөлшерде кәсіпорының түрлеріне тәуелді.
Сонымен қатар, уақыт өте келе салықтарды төлеу реттері мен ... ... ... ... бастапқы сатылары кәсіпорының жалпы табысынан
қалыптасады. Ол өндірістік кәсіпорының ... ... ... ... ... және артық құрал-жабдықтарды, мүліктерді
сатуларынан алынатын түсімдерінің есебінен құралады, ... ... ... және ... ... ... пайыздары және
дивидендтер түрлерінде және өзінің мүлкін ... ... ... ... ... ... табыстарды қосқанда,
өткізуден тыс ... деп ... ... құралады.
Осы кезеңде кәсіпорын егер осы салықтан босатылмаса, онда қосымша
құн салығын төлеуге міндетті ... ... құн ... ... ... сомасынан өндіріліп алынбайды, тек қана кәсіпорының шикізаттарды ... ... ... ... тең болатын кәсіпорының қосымша
құны болады.
Кәсіпорының салынатын салығының ... ... ... ... ... басты қайнар көздерді көрсететін жалпы (баланстық)
пайда болып табылады. Суретте көрсетілген жалпы ... ... ... ... бюджеттерден, мақсатты алымдардан аударылады, содан
кейін қалған пайданың салық салынатын бөлігінен ... ... және ... ... ... ... ... айыппұлдар, өсімақылар, тұрақсыздық
айыптары алынады.
Корпоративтік табыс салығы әлемдік салық салу ... ... ... ... және ... ... жатады. Кез-келген мемлекет өзінің кәсіпорынның табысының бір
бөлігін жалпы жинақталынатын – мемлекет бюджетіне беру ... ... таза ... қоғам арасында бөлуіне мәжбүр етеді.
Корпоративтік табысқа салынатын салықтың ең бір ... бұл ... ... таза ... ... пайдаларға салынбайды,
тек оның салық салынатын бір бөлігіне ғана салынады. ... ... ... ... ғылыми-техникалық әлеуметтілігін
жетілдіруге, өндірістік ... ... ... ... салымдар
пайдаға салынатын салықтан жиі босатылады.
Өндірістегі барлық салықтар және алымдарын төлегеннен кейін пайда
болған табысты бөлінетін (қалдық) пайда деп ... ... ... ... кәсіпорындар арасында және оның әкімшіліктерінің арасында өздеріне
бөледі. Осы ... ... көп ... ... ... ... қорына (кәсіпорының дамуына капиталдар салулар) және пайдадан
құралған тұтыну ... ... ... ... және тағы ... ... ... заңды тұлғалардың табыстарына салынатын салық
салықтық декларация бойынша алынады. ... ... ... ... мөлшерлемедегі 15-тен 55(-ға дейінгі таза пайдаға салынатын
салықтармен жүзеге асады.
Кәсіпорының пайдасына салық ... ең ... ... болып корпорацияның басқаруында қалатын пайданың үлестірілетін
бөлігіне ... ... ... ... табылады. Мұнда екі ... ... ... ... ... дивидендтеріне жеке салық
салулар және оның бөлінуіндегі пайдаға салық салулар ... ... ... ... Осы ... ... ... дивидендтер жеке
тұлғалардың табыс салығының әрекетіне сәйкес келеді. Нәтижесінде, ... екі рет ... ... ... – алғашында фирманың пайдасының бір
бөлігіне корпоративтік ... ... ... ... ... – акционерлердің
табысына салынатын салық бөлінетін пайдаға жеке табыс салығы ... ... ... ... босату үшін пайданы салық
салудың бөлінетін және ... ... ... тура ... ... ғана ... әрбір бөлігіне сәйкес келетін салық мөлшерлемелерін
қолданамыз.
Қосарлы салық салу ... ... ... пайданы келесі
корпорацияның табысынан салық алудың ұлттық жүйесін көрсетуге болады:
1) ... ... ... ... ... пайдасына салынатын салық салынады;
2) компанияның деңгейіне қарай салық салуды төмендету ... ... ... ... ... өте ... ... салық салынады
және салық салынудан біртіндеп босатылады;
3) акционерлер деңгейлеріне қарай салық ... ... ... ... ... ... салық ұсталғанына қарамастан
акционерлер алатын ... ... ... ... ... немесе компаниямен бөлінген пайдаға төленген салығы біртіндеп
акционерлердің ... ... ... ... ... фирма деңгейіне байланысты корпоративтік
салықтың бөлінетін пайдасын түгелдей босату жүйесі.
1.2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС ... ... ДАМУ ... экономикаға өту жағдайында ... ... ... ... ... ... ... салымын үлкейтуге
әсер ететін және жекелей шаруашылық ... мен ... ... ... ... салық жүйесін қалыптастыру. Міне, ... ... ... ұзақ ... бойы салық салу жүйесі тұрақталмады,
ал осы жүйені жасау барысында толық түрде әлемдік тәжірибе ... ... ... ... ... ... осыған байланысты. 1992 жылы ойлағандай салық ... ... Міне дәл осы ... ... ... ... туралы”
заңның шығуымен байланысты ғалымдар мен экономистер арасында салық жүйесін
дамыту жөнінде даулар туа бастады. “Қазақстан Республикасынның салық ... (1992 ... 1 ... ... күшіне енуі бұрынғыдай
байланыстардың үзілуі, КССРО-ның құлауы, жаңа тәуелсіздік ... ... ... құлдыраулар, барлық жаңартулар осы арадан басталғандай
болады.
Кеңес одағы ыдырағаннан соң және ... ... ... ... ... теориясы мен тәжірибе саласында тоқырау байқалды. Ол
негізінен Германия федерациялық республикасының тәжірибесіне сүйенген ресей
тәжірибесін көшіруден көрініс ... ... ... ... ... 25 желтоқсанында қабылданған Қазақстан Республикасындағы Салық
жүйесі туралы Заң тәуелсіз салық жүйесін құрудың ең ... ... ... Бұл ... ... ... күрделі жұмыстардың
бірі болып саналады. Осы кезеңдерде елде көптеген өзгерістер болды ... ... ... ... атап ... ... көптеген
түрлерінің дамуы, шарушалық жүргізуші субъектілер мен мемлекет арасындағы
қатынастардың құқықтық негізінде жүргізілуі және тағы басқа құбылыстар ... ... ... Республикасындағы Салық жүйесі туралы” заңына
сәйкес ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде алғаш рет Қазақстан Республикасында 42 салық
түрі қызмет етті және олар үш топқа бөлінді:
- жалпы ... ... ... ... ... ... жерлігілікті салықтар мен алымдар-11;
- жергілікті салықтар мен ... –18 ... ... ... ... ... ... салынатын салық,
қосылған құнға салынатын салық, акциз салығы, жер салығы және тағы басқа
салықтар құрады. Үш ... ... ... ... ... тән ... ... бөлініс Қазақстан сияқты унитарлы
мемлекетте мақсатқа сай болмай шықты. Тіптен ... ... ... ... ... сұрақтар туындай бастады: не себептен
жергілікті салықтар мен ... екі ... ... ... бірдей
міндетті салықтар мен алымдар” қандай ... ... және ... Жалпы салық анықтамасы салықтың міндетті екендігін көрсетеді, ... ... ... ... ... жоқ. ... ... өте
түсініксіз салық классификациясын ұсынды. ... ... ... ... ... ... Республикасы Жоғарғы Кеңесінің реттеуінде
болады, ал жергілікті ... мен ... ... ... ... беріледі (бұл 17 салықтар мен алымдар түрі). Алғашқы салық
жүйесінің көптеген кемшіліктеріде ... Атап ... ... ... ... ... ... жинақталған ғылыми және практикалық
тәжірибелерінің жеткіліксіздігі, салықтар түрлерінің ... (43 ... 16 ... ... 10 ... бірдей міндетті жергілікті салықтар
мен алымдар, 17 жергілікті салықтар мен алымдар), ... ... ... ... тыс ... ... анықталудың қиындығы, дәлелсіз
берілген жеңілдіктердің көптігі (бір ғана табыс салығында – 9 қойылым ... ... ... міне ... ... ешқандай реттеуге
келмейтіндігін және ешқандай тиімсіз екендігін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Үкіметі 1992 жылдың басында ... ... ... ... ... қабылдады. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесіндегі Қаржы
және бюджет бойынша Комитет салық ... ... ... ... ... ... бұл құжатта Қазақстан Республикасында салық
реформасын екі кезеңге ... ... ... 1 ... ... жж.) – жаңа ... ... базисінің, салық
кезеңінің өңделуі және іске қосылуы;
- 2 ... ... жж.) – ... ... ... сай келетін
салық жүйесін құруды аяқтау (Салық жүйесінің 3-4 кезеңдері де бар);
- 3 кезең (1998-2000 жж.) – барлық қағидалардың ескерілуі арқылы ... ... мен ... ... ... ... одан ... 4 кезең (2001-2002 жж.) – Жаңа Салық ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесіне
қажетті қағидаларды анықтау, жаңа Салық Кодексінің ... ... ... құру. Жаңа заң қабылдаудың ... мен ... ... ... ... ... келетін заңдар мен заң актілерін
тез арады жалғыз Салық Кодексімен айырбастау;
- заң органдарының ... бір топ ... ... ... ... жеңілдік қағидаларын, жалпы жеңілдікті ... ... ... ... ... ... төлем мен салықтың сандық
параллельді өсуімен күрес.
Дүние жүзінде табыс ... ... ... ... ... ... Бұл экономикалық категориялардың мазмұны, әсіресе ... ... ... ретінде болған кезде, айтарлықтай тұрақты емес, бірақ
жалпы алғанда пайдадан шығыстар ... ... ... белгілі, ал
табыс дегеніміз – шаруашылық субъектілерінің өз тауарларын (жұмыстарын,
қызметтерін) өткізуден ... ... ... ... ... мәні ... ... “пайдадан” кең болып табылады. Қазақстан
Республикасы өзінің салыстырмалы қысқа ... ... ... ... ... қолданады. Қазақ ССР-нің 1991 жылғы 14 ақпандағы “Кәсіпорындарға,
бірлестіктерге және ұйымдарға ... салу ... ... ... ... салу
объектісі ретінде пайда саналды. Бұл заңның ... ... ... ... 1994 ... 14 ақпанында “Пайда мен табысқа
салық салу ... ... ... ретінде пайда да, табыс та
танылған. Нәтижесінде, “Салық және ... ... да ... төлемдер
туралы” жарлығы табыс салығы формуласына тоқталды, бірақ бұл ретте ... ... ... ...... ... табысты
шығарған. Одан басқа, “Салық және бюджетке басқа да міндетті ... ... ... ... және жеке ... қамтитын табыс салығының
бір конструкциясын (құрылымын) құрған. Бірақ та, бұл субъектілердің және
олардың ... ... мен оны алу ... ... сапалық
айырмашылығына қарамастан, мұндай бірлесуі механикалық түрде болды ... ... ... және жеке ... ... ... екі тәртібі қалып
отырды. Осыған байланысты Қаржы Министірлігі заңды және жеке тұлғалардан
табыс салығын есептеу мен ... ... ... жеке ... ... Табыс
салығы енді төлем субъектісіне тәуелді екіге бөлініп қарастырылды. “Салық
туралы” жарлық қабылданған кезде табыс салығын салуда бір ғана ... ... ... ... бұл ... ... ... жиынтық
табыс пен шегерімдер арасындағы айырмасымен есептелінді.
Қазақстан Республикасы салық жүйесінің даму ... ... 1994 жыл ... орын ... Дәл осы жылы алғаш рет салық жүйесін
реформалауға ... ... ... ... ... ... екі салыққа
байланысты болды: жеке тұлғалардың табысына салынатын ... ... ... ... салық. Қазақстан Республикасы Президентінің
заң күші бар “Жеке тұлғалардың табысына салынатын салық туралы” және “Заңды
тұлғалардың ... мен ... ... ... туралы” жарлығы
қабылданды. Атап өтілген заң ... ... ... ... ... ... кең ... өзгеріс енгізілді. Жеке тұлғалардың
табысына ... ... көп ... бойы ... КСРО – елдерінде
қолданылып келген шедулярлы салық салудан жалпы ... ... ... арқылы есептелетін салық есептеу ... ... ... ... ... өзгерістер келесідей болды: табысқа ... ... ... екі ... ... барлық заңды тұлғалар 30(,
банктер мен сақтандыру компаниялары 45(, ең ... рет ... ... ... тапқан табыстарына салық ... ... ... 6-ға ... және тағы ... Бұл жерде тағы да айта
кететін мәселе көптеген жеңілдіктер мен ... ... ... фермерлік және шаруа қожалықтарының дамуын ... де ... ... 1994 жылға дейін басым ... ... ... ... мен кооперативтерге 3 жылға дейін салықтық
каникулдар, 2 жыл көлемінде төмендетілген салық қойылымдары бар болатын.
Шағын ... ... ... ... ... тек
қана кері әсерлерін берді. Нәтижесінде өндірістік бағытта жұмыс жасап
жатқан кооперативтер, ЖШС мен ... ... саны ... кетті. Жалпы
өндірістік сферадан сауда, делдалдық, коммерциялық қызмет сферасына ауысу
ағымы қатты байқалды. Тіпті салық ... ... ... ... ... ... болып қалды. Кәсіпкерлердің көбісі құралдардың
тез айналымға түсуінің ең басты көзі ... ... ... ... бет ... басталды. Бірақ та, экономикалық тұрақсыздық жағдайында
ресми емес ... тез ... ... өте қиын ... Бұл ... ... негізінде өндіріске инвестицияланбайды. 1994 ... ... ... ... ... ... ... жоюда салық заңына
бюджетті қорғау механизмі ретінде енгізуі қажет болды, яғни ... бұл ... ... ... ... аяқталуына
дейінгі тоқтап қалу жағдайындағы жоғалту мүмкіндіктерінен қорғап ... ... ... ... ... қабылданған әділеттілік
және теңдік қағидасын қолдануға көшу біржақтылықты және ... ... ... ... ... салық салудың тәртібін тең
қолдануды болжайды. Сондықтан да ... ... ... ... бірі ... өндіруге негізделінеді, ал екіншісі
делдалдық қызметтерді көрсетуге мамандандырылады) салық салу жүйесін құруда
теңдік қағидасын қолдану менің ойымша ... сай ... ... ... ... ... жағдайында мемлекет отандық
өндірушілерге қатысты протекционизм саясатын қолдануы, дағдарыстан ... ... ... ... белсенді пайдалануы және бизнестің әртүрлі
формаларын дамыту үшін шарттар жасаулары қажет. Мұндай ... ... ... оң ... әкелмеуі мүмкін емес.
1994 жылғы Қазақстан Республикасы салық жүйесіне енгізілген
өзгертулерге талдау ... келе ... ... ... ... ... Бірақ та, салық ауыртпашылығын көбейткенге қарамай ЖІӨ-дегі салық
түсімдерінің мөлшері 1993 жылы – 14,8(, ал 1994 жылы – ... ... Өте ... ... ... “Салық тұзағына” алып келетіні белгілі.
Тіптен жоғарғы салықтық қойылымына қарамастан түсімдер азаяды, ... бір ... ... ... ... және салық салынатын
табыстың ... алып ... ... ... ... ... ... реформасы нәтижесінде келесідей кезеңдер іске асырылады:
- Рыноктік қатынастарды ынталандыру, нақтырақ айтатын болсақ:
- кәсіпкерлікті белсенді қолдау;
- мемлекеттік ... ... тек қана ... ... кәсіпкерлік жұмыс арқылы тапқан табыстарынан жеке салық төлеушілердің
төлеуін ынталандыру;
- салық салу арқылы кең көлемдегі заң базасын тарату;
- үш рет ... ... ... ... ... жасау.
- Салық салуда белгілі бір әділеттілікке жету, атап айтсақ:
- әл-ауқатсыз әлеуметтік топты қамсыздандыру;
- табыс табу ... ... ... ... салу шкаласын жасау;
- ұлттық және территориялық мемлекеттік қызығушылықты есептеу;
- әлемдік тәжірибеге сүйене отырып салық салу ... ... ... ... басқалар.
Бұл мақсаттарға сәйкес жалпы Қазақстан Республикасы салық жүйесін
түбімен өзгертіп әлемдік стандартқа ... ... ... ең ... ... ... қысқарту арқылы ауыртпашылықты төмендету, ... ... ... ... ... ... ... 1995 жылдың 21 желтоқсанындағы енгізілген
өзгертулерге сәйкес салық салудың ... ... ...... мөлшерленген көлемде материалдық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... сомасы танылды. Еңбек
ақыға шығынның мөлшерленген ... ... мен ... ... және ... ... мен салық төлеушілер үшін ... ... қою ... ... ... керек. Бірақ, мұндай іс-әрекеттер
жасалынбайды. Осылайша табыс салығын салудың екінші объектісі ... ... ... ... үкімет өз уақытында оны енгізуге
тырысқанымен, бұдан түк шықпады, ал ол ... ... ... ... ... бұл соттың шешімін күтпестен, осы салықты енгізген өз
қаулысының ... ... ... оның ... ... тек ғана экономикалық
немесе саяси емес, ал құқықтық мәселесі болған, ... етіп ... ... ... ... тек ... ... кеңесі белгілей алатындығы
болды (сол кездегі Парламент). Үкімет бұл ... ... ... ... ... ... ... оны енгізуге
тырысты.
“Салықтар туралы” жарлыққа сәйкес ... ... ... ... ... ... ... мойнында қалдырылды, бірақ
бұл жерде өз ... іске ... ... ... ... экономикалық және
сонымен бірге әділетілік қағидасы емес, ал мемлекет өз табыстарын ... ... ... салуды көздеді. Біздің көз-қарасымыз бойынша ... ... ... ... ... ... ... өзінің шыңына
жетті және салықтардың болашақтағы кез-келген өсуі ... жаңа ... ... ... тең ... ... бұл салықты төлеуден
бас тарту мемлекетті ... ... ... яғни ... бар ... ... ... бірақ бюджетке ақша одан түспейді. Ресейде мұндай ... ... және ... одан бас ... ... ... көзі ... біздің үкімет оны не енгізудің, не одан бас ... ... ... ... ... салықтың экономикалық мәніне жақындай отырып, оның өте төмен
қаржы тиімділігіне ғана ... ... ... ... ... (рынокқа
қарсы) бағытында қарастырамыз. Біріншіден, ... ... ... ... ... орын ... ... салық төлеуші жұмыс беруші болып
танылғанда, еңбек ақының ... өсу ... ... көлемде
салық салынды, ал содан соң жұмысшы төлейтін ... салу ... ... ... ... табыс салығы түрінде болады. Екіншіден, салық
кәсіпкерлердің жеке табыстарын қысқартуға бағытталынған. Нәтижесінде, ... 31 ... ... еңбек ақы шығындарының өсу сомаларына салық
салудан бас тартылды. Яғни, біз ... ... салу ... бірі ... табыс болып табылатын бастапқы жағдайға келдік. Салық салу
объектісі теңгеде анықталуы тиіс. Егер ... ... шет ел ... ... ол ... ... кезінде Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкінің ресми курсы бойынша теңгемен қайта есептелінеді. ... ... ... ... ... табысты есептеумен басталады.
Салық ... ... үшін бұл ... ... ... ... ... жарлық және де оны дамыту үшін 1995 ... ... ... ... ... ... ... “Заңды тұлғалардың табыс салығын бюджетке төлеу және есептеу
тәртібі туралы” нұсқасы жылдық жиынтық табысқа көп ... ... ... ... ... жаңа ... ... және
әрекет етуде көптеген маңызды жетістіктерге жетті. ... ... ... ... ... ... рационалды емес салық
салудың жүйесі айтарлықтай өзгерді. Бюджет жүйелерінің ... ... ... ... біртұтас пропорцияны белгілеуге
қадамдар жасалынды. Аймақтық бюджеттердің пайдаларына бюджеттік ... бөлу ... ... ... ... ... және біртіндеп халықаралық стандарттың салық салу құрылымына
жақындауда. Бұл әрекет етуші салық жүйесін жетілдірудің ... ... ... ... ... саясаты экономикалық өсуді нақты ынталандыра
отырып, өндіріс және кәсіпкерлік ... ... ... ... және ... қатар икемді салық саясатын ескеру қажет.
Салық Кодексін ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі деп есептеуге болады. Бұл азаматтар
мен кәсіпкерлердің мемлекетпен өздерінің қарым-қатынастарындағы қатал
ереженің ... ... ... 1 ... енгізілген “Қазақстан Республикасының заңды
актілеріне кейбір түзетулер мен толықтырулар ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың табыс салығын төлеу және
есептеу тәртібірде кейбір өзгерістер болды. Осылайша, бұрынғы қолданыстағы
салық салу тәртібіне ... ... ... ... үшін сыйақы (мүдде)
теңгемен несие (қарыз) бойынша 50(-бен өсірілген Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкісімен қайта ... ... ... ... және шетел
валютасымен несие (қарыз) бойынша ... ... ... банк ... ... арқылы есептелінген сома шегіндегі шегерімдерге жатқызылды.
Осы өзгерістер шетел валютасымен несие ... ... ... ... ... ... алады. “Амортизациялық аударым және негізгі құралдардан
шегерулер” бабы амортизацияның ... ... ... ... ... ... ... және берілген деректерді өңдеу
жабдықтары кіретін топпен ... ... ... ... ... ... ставкалары” бабы салық ... ... ... жарғылық капиталын өсіруге бағытталған (әрбір акционердің
акциясының үлесін ... ... таза ... ... жеңілдікпен
толықтырылған.
Салық саясаты мемлекет пен салық төлеушінің мүдделерін байланыстыруы
үшін қажет. Бірақ, практикада іс-шаралар мұндай емес. Сондықтан да ... ... ... көп ... және жазылуда. Жылына бірнеше
рет өзгеретін Салық ... ... өз ... және ... ... ... Ол салық төлеушіге тек ауыртпашылық әкеледі және ... де кері әсер ... ... ... ... ... ... дейін жылына бір рет енгізілуі тиіс. Нақты болжаммен ... ... ... төлеушіге жеке-жеке тоқтала отырып, заң шеңберінде
берешекті өтеу графигін қарастырады, ... және өтеу ... ... ... ... тек ғана ... есептеу әдісіне негізделіп, және
шығынға ұрынбауы керек.
2000 жылдың 3-қазанында үкіметтен парламентке ... ... ... ... ... ... ... төңірегінде
қоғамдық ойлар одан да көбейе берді. “Салық және бюджетке ... ... ... ... ... күші бар ... Республикасының
Президенттінің жарлығының қабылдауынан бастап Салық Кодексінің қабылдануына
дейін 7 жыл өтті. Бұл ... ... ... мен ... ... ... экономикада, экономикалық
қатынастардың құрылымы және меншікте, және адамдардың менталитеттерінде де
елеулі ... ... ... ең ... 2000 ... 11 ... кеңейтілген мәжілісінде қарастырылғанындай мемлекет ... ... ... ... жаңа, сапалы кезеңіне келді. Және сондықтан
да өткен кезеңдерде не жасалғандығын, ... не ... ... ... ... Салық Кодексін жасаушылардың өздерінің ойынша “...
осындай кішкентай төңкеріліс шегінде салық заңдылығын өңдеу қажет болады.
Орнын басу онда ... ... ... ... ол үшін ... негізгі салық түсініктемелерінің тұжырымдамалары және
категориялалары, ... ... ... ... ... ... ... болды”. Қазақстанда әрекет етуші ... ... ... ... салыстырмалы түрде жоғары екендігі
туралы көп айтылды. “Салық және бюджетке төленетін басқа міндетті ... ... күші бар ... ... ... енгізілген барлық базалық қағидалар 1995 жылдан 1999 жылға
дейін өткізілді: бұл әлеуметтік ... ... ... ... ... ... принціптерге қосымша құн салығын алуды
аударуға арналған. ... ... ... ... ... кейін біздің еліміздің салық жүйесінде де елеулі ... ... ... ... ... 2002 жылғы Салық Кодексі жан-
жақтылы және жүйелі болып табылады. Қазақстан Республикасының Салық Кодексі
Қазақстанның салық ... ... ... бірнеше ереже қатарынан
тұрады. Бұл жағдайдың маңыздыларының қатарларына мыналар жатады:
- Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... жалпы қағидаларын белгілеу, салықтар мен
алымдарды белгілеуде мемлекеттік билік органдарының құзіретіне шек қою, ... ... ... ... ... ... ... ауыртпашылықтарын төмендету мақсатында негізгі салықтар
қатарын өзгерту, ең ... ... ... ... ... ... ... ауыртпашылықтарын теңдей бөлу
үшін салық жеңілдіктерінің кейбірінен бас тарту және салық ... ... ... және ... да ... бас тарту.
Салық кодексі – бұл адамдардың, кәсіпорындардың және ... ... ... ... ... ... ... көп жоспарлы және көп функционалды ... ... ... ... экономикалық әрекеттердегі субъектілердің қаржылық мүдделеріндегі әр
түрлілігін ескере отырып Кодексте ұсынылған салық ... ... ... ... ... ... ... әсіресе субъективтіден,
ұйымдастырылғаннан саясиға дейінгі әртүрлі сипаттарға ие. Осыған байланысты
елдің экономикасының даму ... мен ... ... және ... ... ... (концепциясын) анықтайтын
белгілі-бір критерийлер жүйесін басшылыққа ала отырып ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігі ұсынылады:
жалпы-концептуалдық және тактикалық-бағдарланған (жеке). ... ... ... ... ... мыналарды жатқызуға болады:
тұрақтылық, болжамдалатындық, ... Ал ... ... тұрақтылығына бағытталу, өндірістік тоқырауды тоқтату,
өндірістің тиімділігін өсіру және оны ынталандыру, ... ... ... өмір ... қамтамасыз ету және тағы басқаларды жатқызуға балады.
Бұл мәселелерді шығарылған әдіснамалық ... ... ... ... ... ... ... негізгі оң және теріс жақтарын қарастырсақ.
Құрастырушылардың ойларынша, ... салу ... ... ... келесілер жатады:
бюджеттік алымдар мен салықтармен байланыстының барлығы бір
құжатпен біріктіріледі және реттеледі;
... ... ... үшін ... заңдарының негізгі нормалары
нақты мазмұндалынған;
• ең ... - ... ... ... салаларындағы салық
ауыртпашылығын теңестіру.
Корпоративтік салық бойынша салық базасын анықтауда қазіргі кезде
белгілі-бір мөлшердегі ... ... ... ... ... көлемде шегерімдерге жатқызу ұсынылады немесе ... ... ... ... Одан басқа пайдасыз мекемелерге де,
сонымен қатар әлеуметтік салада да әрекет ететін мекемелерге ... ... ... ұсынылады, мұндай мекемелерді белгіленген шарттарды
орындаған ... ... ... ... ... босату
болжанылуда. Қазіргі уақытта жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС ... ЕТУ ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... МЕХАНИЗМІ
Қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасындағы корпоративтік табыс
салығының есептелу механизміне келетін болсақ. Корпоративтік табыс ... ... ... ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары,
сондай-ақ Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты ... ... ... ... ... ... ... табыс алатын резидент
емес заңды ... ... ... ... салығының салық салу
объектісі: салық ... ... ... ... ... ... ... Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын
резидент емес заңды тұлғалардың таза табысы.
Салық салынатын табыс ... ... ... ... пен ... алынатын шегерістердің айырмасы. Жылдық жиынтық ... ... ... және ... емес тұлғалардың әрбір қайнар көздерінің
жылдық табысы болып табылады. ... ... ... ... ... барлық түрлері, соның ішінде:
1) тауарларды (жұмыстарды, қызметтер көрсетулерді) өткізуден түсетін
табыс. Егер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... мәселелері жөніндегі заңдарында өзгеше
көзделмесе, ... құн ... мен ... ... ... ... ... көрсетілген қызметтердің құны
тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсерулерді) өткізуден түсетін табыс ... ... ... қызмет көрсетулерді) өткізуден түскен
табыс:
- тауарлар толық немесе ішінара ... ... ... ... өткізілген тауарлар (жұмыстар, қызмет көрсетулер) үшін бағалар өтемдер
өзгерген;
- теңгемен төленген кезде ... ... ... қызмет
көрсетулердің) құнындағы айырма алынған жағдайларда түзетілуге тиіс.
Табысты түзету аталған өзгерістер болған салық кезеңінің ... ... ... ... ... ... амортизациялауға
жатпайтын активтерді өткізу кезіндегі құн өсімінен ... ... ... ... ... ... ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-ақ
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік қажеттіліктер үшін
сатып алынған активтерді қоспағанда, ... ... ... ... өткізу кезінде құралады. Амортизациялауға жатпайтын активтерге:
- жер учаскелері;
- құрылысы аяқталмаған объектілер;
- орнатылмаған жабдық;
- салық төлеуші ... ... ... ... қызметтер
көрсетуде пайдаланбайтын негізгі құралдар мен материалдық емес
активтер;
- бағалы ... кез ... ... ... ... ... консорциумдарға
қатысу үлесі;
- Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 1 қаңтарға ... ... ... сәйкес бұрын құны толық шегерімге жатқызылған негізгі
құралдар.
Өсім аталған активтерді сату құны мен ... ... ... ... ретінде айқындалады. Активтер өткізілген айдың бірінші
күнінде бухгалтерлік баланста көрсетілген құны олардың ... құны ... ... ... ... үйлерді, ғимараттарды,
құрылыстарды өткізу кезінде құн өсімі (залал) ... құны мен ... ... ... ... ... ... ретінде айқындалады.
Бағалы қағаздарды өткізу кезіндегі құн өсімі ... ... ... қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздар бойынша -
өткізу құны мен иемденіп алу құны арасындағы оң айырма;
- ... ... ... ... - ... күніндегі дисконт
амортизациясы және сыйлықақы ескерілген, өткізу құны мен иемденіп алу құны
арасындағы купон есепке алынбаған оң ... ... ... ... ... ... ... есептен шығарудан түсетін табыстарға:
- салық төлеушінің міндеттемелерінің оның ... ... ... деп танылған міндеттемелерді қоспағанда, Қазақстан
Республикасының заң актілерінде белгіленген талап қою ... ... ... ... шығару;
- сот шешімі бойынша міндеттемелерді есептен шығару жатады.
Міндеттемелерді есептен шығару ... ... ... ... шығарылған кредиторлық берешек сомасына тең болады.
4) күмәнді міндеттемелер бойынша түсетін табыстар. ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қызметкерлерге
есептелген табыстар мен басқа да ... ... ... және ... ... үш жыл ішінде қанағаттандырылмаған міндеттемелер күмәнді деп
танылады және кредиторлық ... ... ... ... ... ... өзара есеп айырысуда қалпына келтірілуге тиіс қосылған
құн салығын қоспағанда, ... ... ... ... табысына қосылуға
тиіс.
5) мүлікті жалға беруден түсетін табыстар.
6) Қазақстан Республикасының заңдарымен провизиялар жасауға рұқсат
етілген банктер мен банк ... ... ... ... ... ... провизиялардың мөлшерін азайтудан түсетін табыстар.
Борышкер банктің және банк ... ... ... ... ... ... орындаған кезде бұрын шегерімдерге жатқызылған
провизиялар сомалары жасалған ... ... ... ... деп танылады. Бұл ретте, борышкер орындаған талап ... ... ... ... табысқа енгізіледі. Сондай-ақ цессия шартын
жасасу жолымен жол беру туралы шарт, ... ... ... құқығын басқаға
қайта беру негізінде және Қазақстан Республикасының заңдарында ... де ... ... ... ... ... кезінде бұрын
шегерімдерге жатқызылған провизиялар сомасы да ... деп ... ... ... қайта сыныптау кезінде бұрын шегерімдерге
жатқызылған провизиялардың азайтылған сомасы ... деп ... ... ... ... ... беруден түсетін табыстар. Салық
төлеушінің ... ... ... етуі ... борышкер төлейтін сома, ол
негізгі борыштан тыс төлейтін соманы қоса және ... ... ... алу құны ... оң ... ... ... табыстары
борышты талап етуді басқаға беруден түсетін табыстар болып табылады.
8) ... ... ... ... ... ... үшін
алынған табыстар.
9) шығып қалған тіркелген активтер құнының ішкі топтың ... асып ... ... ... Егер ішкі ... ... қалған
тіркелген активтерінің құны салық кезеңінің басында ішкі ... ... асып ... ... ... келіп түскен тіркелген активтер құны
есепке алына отырып, артық мөлшері жылдық жиынтық табысқа енгізілуге ... ішкі ... құн ... ... ... аяғына қарай нөлге тең болады.
10) кен орындарын игеру зардаптарын жою жөніндегі нақты ... кен ... ... ... жою ... ... соманың
асып түсуінен алынатын табыстар. Егер кен ... ... ... жою
жөніндегі нақты шығыстар аталған қорға жасалған аударымдардан ... ... жер ... ... ... жиынтық табысына енгізілуге тиіс.
Егер жер қойнауын пайдаланушы тиісті мемлекеттік уәкілетті орган ... ... ... ... жою бағдарламасында көзделген кезеңде қор
орындарын игеру ... жою ... ... ... ... жатқызылған, кен орындарын игеру салдарын жою ... қор) ... ... олар ... тиіс ... ... жиынтық табысына енгізілуге тиіс.
11) ортақ үлестік меншіктен түсетін табысты бөлу кезеңінде алынатын
табыстар.
12) бұрын негізсіз ұсталып, ... ... ... ... ... ... ол мойындаған айыппұлдар, өсімпұлдар және
санкциялардың басқа да түрлері.
13) бұрын жүргізілген шегерімдер ... ... ... ... ... бойынша өтем түрінде алынған кірістерге:
- бұрын шегерімдерге жатқызылған және кейінгі ... ... ... деп ... талаптардың сомалары;
- мемлекеттік бюджет қаражатынан шығындарды (шығыстарды) жабуға ... ... ... ... ... шығыстарды өтеу бойынша алынған басқа да
өтемдер жатады.
Алынған өтем ол ... ... ... ... ... ... ... сақтанушыға жинақтаушы емес сақтандыру шартының әрекеті
аяқталғаннан кейін немесе оны мерзімінен бұрын тоқтатқан жағдайда қайтаруға
тиіс (қайтарылатын) және ... ... ... ... сақтандыру
сыйақыларының сомасы олар шегерімге жатқызған ... ... ... ... жатқызылады.
14) өтеусіз алынған мүлік, орындалған жұмыстар, ... ... ... ... алынған кез келген мүлік, сондай-ақ
жұмыстар мен қызмет көрсетулер оның табысы болып табылады.
Бірақ мыналар табыс ... ... ... ... ... ретінде алынған мүлік;
- мемлекеттік бюджет қаражатынан алынған субсидиялар.
15) дивидендтер;
16) сыйақылар;
17) ... оң ... ... теріс бағамдық айырма сомасынан
асып кетуі;
18) ұтыстар;
19) роялти;
20) әлеуметтік сала ... ... ... ... шығыстардан артығы қамтылады.
Жылдық жиынтық табысқа мынадай ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы төлем көзінен бұрын ... ... ... резидент заңды тұлғасынан алынған девидендтер;
- эмитент өз акцияларын ... ... ... ... ... ... асып кетуі және эмитенттің өз ... ... құн ... қор биржасының “А” және “В” ресми тізімдерінде ... ... ... мен ... ... ... құн өсімінен алынған
табыс;
- мемлекеттік бағалы қағаздармен және агенттік облигациялармен
жасалған ... ... ... ... және ... ... ... жағдайлар туындаған
ретте ізгілік көмек түрінде ... және ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорының Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі
негізінде ... ... ... ... ... ... ... негізгі құрал жабдықтарының құны;
- Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы
заңдарына сәйкес ... және жеке ... ... ... ... ... Республикасының міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы
заңдарына сәйкес алынған және ... ... ... активтерін ұлғайтуға жіберілген инвестициялық табыстар алып
тасталуға тиіс.
Активтерді бағалаудың ... ... ... ... ... өзге әдіске ауысқан кезде салық төлеушінің жылдық жиынтық табысы
бағалаудың жаңа әдісін қолдану нәтижесінде ... оң ... ... және ... ... сомасына азайтылуға тиіс. Активтерді
бағалаудың өзге әдісіне ауысуды ... ... ... ... жазбаша
хабарлап, салық кезеңінің басынан бастап жүргізеді.
Шегерімдерді жылдық жиынтық табысты алуға байланысты шығыстарды
растайтын құжаттары болған ... ... ... ... Бұл ... кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, олар нақты жүргізілген салық
кезеңінде шегерілуге жатады. Болашақтағы ... ... қай ... ... ... сол ... ... тиіс. Табиғи монопалистер
шеккен залалдар Қазақстан Республикасының заңдарында ... ... ... ... Егер ... ... ... белгілі бір
шығындар көзделсе, салық салынатын кірісті есептеу кезінде көрсетілген
шығындар тек бір рет ... ... ... ... ... ... жиынтық табысты алуға байланысты ... ... ... ... ... ... шегеріп тасталуға
тиіс.
Қызмет бабындағы іссапарлар кезіндегі және өкілдік шығыстар бойынша
өтемдер сомаларын шегеру. Қызметтік іс-сапарлар ... ... ... ... үшін ... ... қоса ... іссапарға баратын жерге
жетуге және қайтуға нақты шыққан шығыстар;
- бронь үшін ... ... қоса ... ... ... жалдауға
нақты шыққан шығыстар;
- Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде ... ... ... ... ... ... ... шегінде
төленетін тәуліктік ақы жатады.
Салық төлеушiнiң өзара ынтымақтастық орнату немесе оны ... ... ... ... ... өткiзуге, сондай-ақ
директорлар кеңесiнiң, тексеру комиссиясының отырысына ... ... және ... қызмет көрсетуге, ресми қабылдаудан өткiзу, оларды
көлiкпен қамтамасыз ету, келiссөз кезiнде ... ... ... ұйым ... ... аудармашылардың қызметiне ақы ... ... ... ... ... жатады және Қазақстан
Республикасының Үкіметі белгілеген нормалар шегінде шегерімге ... ... ... немесе демалыстар ұйымдастыруға жұмсалған
шығыстар өкілеттік шығыстарға жатпайды және ... ... ... ... ... және құрылыс
кезеңiнде төленетiн кредиттер (қарыздар) ... ... ... кредиттер (қарыздар) бойынша, оның iшiнде қаржы лизингi түрiндегi
сыйақы; - ... ... ... ... үшін сыйақы; - борыштық
бағалы қағаздар иесiне оларды шығару және ... ... ... ... ... не ... ... не сыйлықақыларды есепке ала
отырып) жатады.
Сыйақы бойынша шегерiм мынандай мөлшерлерде шегерiледi:
- теңгемен алынған және ... ... оның ... ... бойынша, депозиттер, борыштық бағалы қағаздар бойынша, сондай-
ақ сенiмгерлiк ... ... ... үшiн – ... ... ... ... қайта қаржыландырудың ресми ставкасы 1,5 еселенiп
қолданылып есептелген сома ... ... ... ... және ... ... ... қаржы лизингi бойынша, депозиттер, борыштық бағалы қағаздар бойынша
– Лондон банкаралық нарығының ставкасын 2 еселеп қолданып есептелiнген ... ... ... ... кредиттер (заемдар) бойынша сыйақының
ең жоғарғы сомасы мынадай сомамен шектеледі:
- резидент заңды тұлғаға төленетін және ... ... ... ... осы ... ... салық салынатын сыйақы сомасы мен
төлем көзiнен ... ... ... 30 ... ... ... салығының ставкасына қатынасы ретiнде есептелген сома.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң қайта ... ... ... ... рыногының ставкасы депозиттi, борыштық бағалы
қағаздарды, мүлiктi, ... ... ... ... ... ... Шартқа сәйкес кредит (заем) үшiн ... ... ... ... белгiленген жағдайларда, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... және ... банкаралық рыногының
ставкасы шартқа сәйкес құбылмалы ставка өзгерген күнге қолданылады.
Төленген күмәнді міндеттемелер бойынша шегерімдер.Егер салық төлеушi
бұрын ... деп ... ... ... ... берушiге төлеген
жағдайда, жүргiзiлген төлемнiң шамасында шегерiм ... жол ... ... төлем жасалған салық кезеңiнде табыстарға жатқызылған шама
шегiнде жүргiзiледi.
Күмәнді талаптар бойынша шегерімдер.Күмәндi талаптар - ... ... ... ... мен жеке ... ... мекеме арқылы Қазақстан Республикасында қызметтi жүзеге асыратын
резидент емес ... ... ... ... ... ... көрсету нәтижесiнде туындаған және туындаған кезден бастап үш ... ... ... өткiзiлген тауарлар, орындалған
жұмыстар, көрсетiлген қызметтер ... ... және ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес бонкрот деп тануға
байланысты қанағаттандырылмаған талаптар да ... ... ... Салық төлеушінің күмәнді талаптарды ... ... ... сақтаған жағдайда:
- шегерiмге жатқызған кезде олар бухгалтерлiк ... ... ... ... рәсiмделген мына құжаттар: шот-фактуралар;
салық төлеушiнiң тiркелген жерi ... ... ... осы ... жатқызу туралы жазбаша хабарламасы болған жағдайда жүргізіледі.
Дебитор банкрот деп ... ... ... ... деп ... сот ... мен оны ... тiркелiмнен шығару туралы әдiлет
органдарының шешiмiн қосымша тапсыру ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушi-дебитор банкрот деп танылған салық
кезеңiнiң қорытындылары ... ... ... ... шегерiмге
жатқызуға құқылы.
Резервтік қорларға аударымдар бойынша шегерімдер. Өзінің қызметін
заңдарға ... ... ... негізінде жүзеге асыратын жер
қойнауын пайдаланушы кен орында жер ... ... ... ... ... сол кен орнын игеру салдарын жою
қорына аударымдар ... ... ... Кен ... ... жою ... аударымдардың мөлшері мен тәртібі жер қойнауын
пайдалану келісім-шартымен белгіленеді.
Ғылыми-зерттеу және ... ... ... ... шегерімдер. Негізгі құралдар сатып алуға, оларды орнатуға
жұмсалатын шығыстардан және күрделі сипаттағы өзге де ... ... ... және ... ... ... ... жатады. Тиісті ғылыми-зерттеу және ... ... ... ... ... ... ... және басқа да құжаттар мұндай шығыстарды шегерімге жатқызу ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың салымдарын ұжымдық сақтандыру жүйесіне қатысушы
банктер жеке тұлғалардың салымдарын ... ... ... ... ... және ... жернамалардың сомаларын
шегерімге жатқызуға құқылы. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... еңбекке қабілетсіздігіне,
жүктілігіне және босануына байланысты демалысына ақы ... ... ... ... ... ... ... орындауы кезінде
мертігуіне немесе денсаулығының өзге де ... ... ... ... ... ... жұмсалған шығыстар да Қазақстан
Республикасының заңдарында белгіленген мөлшерде ... ... ... ... ... және оларды өндіруге әзірлік
жұмыстарына жұмсалған шығыстар бойынша шегерімдер. Бағалау және абаттандыру
кезеңінде пайдалы қазбаларды геологиялық ... ... және ... ... ... ... жер ... пайдаланушы жұмсаған
шығыстар, жалпы әкімшілік шығыстар, қол ... ... пен ... ... ... ... ... табыстан шегеріп тасталады. Осы
шығыстар табиғи ресурстарға геологиялық зертеу және ... ... ... ... кезеңінде жасалған келісім-шарт шеңберінде жүзеге
асырылатын жер ... ... ... ... алынған табыстар
сомасына оларды азайту жолымен түзетуге жатады, оған:
пайдалы қазбаларды ... ... ... ... ... ... алып ... тиiс табыстар
қосылмайды.
Белгіленген тәртіп табиғи ... ... ... ... ... ... ... байланысты салық төлеушінің материалдық
емес активтерге жұмсаған шығындарына да ... Жер ... ... ... ... және ... ... дамытуға нақты жұмсалған шығыстары жер қойнауын пайдалану келісім-
шарттарында белгіленген сомалар шегінде шегерімге жатады.
Теріс ... ... ... оң ... ... ... ... шегерім. Теріс бағамдық айырма салық төлеушінің жылдық жиынтық
табысты ... ... ... ... табылады. Құрылысқа алынған
кредиттер бойынша және құрылыс кезеңіндегі төлемдер бойынша туындаған ... ... ... құнына енгізіледі. Шегерімге ... ... ... ... ең ... сомасы салық төлеушінің салық салынатын
табысының 50 пайызы мөлшерінде сома қосылған оң ... ... ... ... ... ... ... салынатын табыс жылдық жиынтық табыс
және салық төлеушінің бағамдық айырымының шығыстары мен ... ... ... ... ... ... ... салықтар шегерімге жатады, оларға ... ... ... ... ... ... есептен шығарылатын
салықтар;
- Қазақстан Республикасының аумағы мен басқа мемлекеттерде төленген
корпоративтік табыс ... мен ... ... ... ... ... салық.
Шегерімге мына шығыстар жатпайды:жылдық ... ... ... емес ... ... және тіркелеген активтерді иемденіп
алуға жұмсалған шығыстар мен күрделі сипаттағы ... да ... ... ... ... ... айыппұлдар мен
өсімпұлдар; шегерімдерге жатқызудың белгіленген нормасынан асып түсетін
жылдық жиынтық табыс алуға ... ... ... ... құқықтық актілерінде белгіленген нормадан артық төленуге тиіс
(төленген) ... ... ... да ... ... ... қызметте пайдаланыламайтын объектілерді салу, пайдалану мен
күтіп-ұстау жөніндегі шығыстар; салық төлеушінің өтеусіз ... ... ... ... ... қызметтерінің құны шегерімге
жатпайды.
Тіркелген активтер бойынша ... ... ...... ... ... ескерілетін және жылдық жиынтық табыс алу
үшін пайдаланылатын негізгі құралдар мен ... емес ... емес ...... ... ... алу үшін ұзақ мерзімді
кезең ішінде пайдаланылатын материалдық емес объектілер.
Негізгі құралдардың бастапқы ... ... ... алу, өндіру, салу,
монтаждау және орнату жөніндегі шығыстар, сондай-ақ салық төлеушінің
шегерімге құқығы бар ... ... ... ... арттыратын басқа да
шығындар енгізіледі. Қатысушылар, құрылтайшылар негізгі құралдарды жарғылық
капиталға өздерінің салымы ретінде енгізген кезде Қазақстан ... ... ... айқындалатын құн осы құралдардың бастапқы құны
болып табылады. Негізгі құралдарды өтеусіз алған кезде ... құн ... ... ... ... ... ... олардың
нарықтық құнынан асырмай белгіленеді. Құрылысқа алынған және құрылыс
жүргізу кезінде ... ... ... үшін ... ... ... ... Қатысушылардың, құрылтайшылардың шығындарын
қоса алғанда, материалдық емес активтерді ... алу ... ... бастапқы құны болып табылады.
Тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдарды ... ішкі ... ... жүргізіледі. Амортизациялауға жатпайтын
тіркелген активтерге: жер, өнім ... мал, ... ... ... өнер ескерткіштері, жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары,
жағажайлар, бульварлар, скверлер, аяқталмаған күрделі құрылыс, фильм қорына
жататын объектілер, ... ... 2000 ... 1 ... ... салық заңдарына сәйкес бұрын құны толығымен ... ... ... ... жоба ... ... тіркелген активтер жатады. Әрбір ішкі топ бойынша ... ... ... ... ішкі ... құн ... ... қолдану жолымен есептеледі. Салық төлеуші таратылған немесе
қайта ұйымдастырылған жағдайда амортизациялық аударымдар ... ... ... ... ... алу, ... алу, ... капиталға салым ретінде алу кезінде
келіп түскен тіркелген активтер ішкі топтың құн балансын белгіленетін ... ... ... ... ... ішкі топтардың құн балансын:
өткізу, қаржы лизингіне беру кезінде - ... ... ... ... ... ... ... – анықталынатын құн бойынша; тіркелген активтер
сақтандырылған ... олар ... ... ... ... ысырап болған кезде сақтандыру ұйымы сақтанушыға сақтандыру
шартына сәйкес төлейтін сақтандыру төлемінің сомасын ... ала ... құн ... ... беру ...... құн бойынша
кемітеді. Егер тіркелген активтің бір ... ғана ... сату ... активтің құны қалған және өткізілген бөліктің арасында бөлінеді.
Амортизацияға жататын тіркелген активтер амортизациясы ... ... мен ... және ішкі топтарға бөлінеді:
|Тіркелген активтердің атауы ... |
| ... ... (()|
|І |Үйлер, құрылыстар | |
|1 ... ... |8 ... ... | |
|1 ... және газ ... |20 |
|2 ... ... |10 |
|3 ... ... ... су ... |10 |
|4 ... |7 |
|5 ... ... |7 |
|6 ... және ... ... ... |7 |
|7 ... ... ... |8 |
|8 ... бекітетін, жағалауды қорғайтын |7 |
| ... | |
|9 ... ... бактар және басқа да |8 |
| ... | ... ... ... және ... ... суару |7 |
| ... | ... ... ... ... |7 ... |Әуе ... ... ... олар ... |
| ... тұратын орындар | ... ... мен ... ... ... |8 ... ... сауықтыру ғимараттары |10 ... ... мен ... |10 ... ... ... |7 ... ... құрылғылары: | |
|1 ... ... және ... ... мен |10 |
| ... | |
|2 ... газ құбырлары мен құбыр желілері |8 |
|3 |Су ... ... және жылу ... |7 |
|4 ... |7 ... ... машиналары мен жабдықтары: | |
|1 ... ... |15 |
|2 ... жабдықтар мен газ турбиналық |15 |
| ... | |
|3 ... ... мен ... |10 |
|4 ... ... |8 |
|5 ... де күш машыналары мен жабдықтары (икемді |7 |
| ... ... | ... ... ... бойынша жұмыс машиналары мен | |
| ... ... ... ... | |
|1 ... ... металургия машиналары мен жабдықтары |20 |
|2 ... ... ... мен ... |20 |
|3 ... ... және мұнай-химия өнеркәсібі |20 |
| ... мен ... | |
|4 ... ... ... мен ... |15 |
|5 |кен ... ... ... мен |25 |
| ... 40 тонна және одан да ауыр жүк | |
| ... ... ... қоса ... | |
|6 ... ... ... |20 |
|7 ... ... ... ... мен |20 |
| ... | |
|8 ... өңдеу, целлюлоза-қағаз өнеркәсібі машиналары|20 |
| |мен ... ... | |
|9 ... өнеркәсібі машиналары мен |15 |
| ... | ... ... ... ... мен ... |20 |
|11 |Тамақ, балық, ет және сүт ... |20 |
| ... | ... ... және қоғамдық тамақтандыру машиналары мен |15 |
| ... | ... ... машиналар мен механизмдер өндірісіне |20 |
| ... ... | ... ... шаруашылық тракторлар, машиналары мен |20 |
| ... | ... |Құю ... ... ... мен |20 |
| ... ... ... | |
| ... | ... ... және ... берудің цифрлы |25 |
| ... ... ... ... | |
| ... беру ... ... ... | |
| ... техникасы | ... ... ұялы ... ... ... |
| ... ... байланысы құрал-жабдықтары | ... ... беру ... ... ... |10 |
| ... | ... |Киностудиялардың мамандандырылған |8 |
| ... ... және ... | |
| ... ... | ... ... салалардың машиналары мен құрал жабдықтары |10 ... ... ... мен ... ... ... | |
| ... | |
|1 ... ... |20 |
|2 ... ... ... |15 |
|3 ... ... |15 |
|4 ... құрал-жабдықтары |15 |
|5 ... |20 |
|6 |Жүк ... жүк ... ... мен |15 |
| ... жер, ... және жол ... | |
| ... ... ... мен | |
| ... | |
|7 ... қағу ... ... ... мен |20 |
| ... ... сорттау, байыту | |
| ... | |
|8 |Су асты ... ... ... ... |
| |мен ... | |
|9 ... дәнекерлеуге және кесуіне арналған |10 |
| ... мен ... | ... |Технологиялық процестерге арналған сауыттардың |8 |
| ... түрі | ... ... ақша ... арналған құрал-жабдықтар |20 ... ... де ... мен құрал-жабдықтар |10 ... ... ... | |
|1 ... ... жол ... |15 |
|2 ... өзен кемелері, балық өнеркәсібі кемелері |10 |
|3 ... ... ... ... |10 |
| ... ... (жеңіл автомобильдер мен | |
| ... ... | |
|4 ... ... мен ... |7 |
|5 ... құбыр желілері |15 |
|6 ... ... |10 |
|7 |Әуе ... |15 |
|8 ... де көлік құралдары |7 ... ... ... мен | |
| ... өңдейтін құрал-жабдықтар | |
|1 ... |25 |
|2 ... ... мен деректер өңдейтін |20 |
| ... | ... ... ... енгізілмеген тіркелген активтер | |
|1 ... ... |8 |
|2 ... емес ... |15 |
|3 ... жиһазы |10 |
|4 ... ... және ... |8 |
| ... заттар | |
|5 ... ... ... |20 |
|6 ... және ... ... мен құрылғылары, |10 |
| ... ... | |
|7 ... |7 ... ... ... Республикасының аумағында пайдалануға алғаш
берілген тіркелген активтер бойынша, осы ... ... ... табыс алу мақсатында кемінде үш жыл пайдаланған жағдайда,
пайдаланудың ... ... ... ... аударымдарды
амортизациясының екі есе нормасы бойынша есептейді. Осы тіркелген активтер
пайдаланудың алғашқы ... ... ішкі ... құн балансынан бөлек
есептеледі. Келесі салық кезеңінде осы тіркелген активтер тиісті ... құн ... ... ... ... басқа да шегерімдер. Ішкі топтың барлық
тіркелген активтері шығып қалғаннан кейін осы ішкі топтың құн балансы ... ... ... ... Егер ішкі ... құн ... сомасы
салық кезеңінің соңында 100 айлық есептік көрсеткіштен кем болса, салық
төлеуші ішкі топтың құн ... ... ... ... ... берілген тіркелген активтердің құны лизинг алушының
ішкі тобының құн балансында ... Егер ... ... ... бергенге дейін ішкі топтың құн балансына енгізілген болса, лизинг
берушідегі ... ішкі ... құн ... қаржы лизингіне тіркелген
активтердің құнына азайтылады.
Жөндеуге ... ... ... ... Осы ... ... құралдарды жөндеуге салық төлеуші жұмсаған нақты шығыстар бойынша
әрбір топқа қатысты шегерім жасауға ... ... ... топ ... құралдарды жөндеуі жұмсалған нақты шығыстар сомасы топтың салық
кезеңінің соңындағы құн ... 15 ... ... шегеріледі.
Көрсетілген шектен асып кеткен сома ... құн ... ... ... ... ... ... жөндеуге жұмсалған
шығыстар шегерімге жатпайды және топтардың құн балансын ұлғайтпайды.
Ұзақ мерзімді келісім-шарттар ... ... мен ... келісім-шарттарға қатысты табыстар мен шегерімдер олардың нақты
орындалу бөлігінде ... ... ... ... ... ... ... орындауға, қызмет көрсетуге жасалған, қолдану мерзімі
бір жылдан артық келісім-шарт ұзақ ... ... ... ... орындалу үлесі салық кезеңінің ... ... ... ... осы ... ... ... шығыстар сомасымен
салыстыру арқылы анықталады.
Жекелеген салық төлеушілерге салық салу ерекшеліктері. Сақтанушылар
мен қайта сақтанушылардың салық кезеңі ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру сыйақылары түріндегі табыс,
сақтандыру ұйымдарына өздерінің сақтандыру сыйақыларын ... ... ... ... және ... ... ... асыратын бөлігінде
корпорациялық табыс салығын салу объектісі ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымына тәуекелдерді беруге
байланысты қайта сақтандыру қызметін жүзеге асырған кезде, қайта сақтандыру
шарттары ... ... ... ... ... ... ұйымының салық салу объектісі болып саналмайды. ... ... ... ... (қайта сақтандыру) шарттары бойынша
тіркелген аударымдар түріндегі корпорациялық табыс салығын мына ... ... емес ... ... ... ...... сақтандыру сыйақылары сомасының 4 пайызы;
- жинақтаушы сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша – алуға жататын
сақтандыру сыйақылары сомасының 2 ... ... ... ... ... ... ... табыстар бойынша есеп қисапты салық органдарына есепті ... ... ... ... бір ай ... ... ... емес ұйымның сыйақы, грант, кіру және мүшелік ... ... ... ... аударымдар түрінде алған табысына
салық ... Бұл ... ... ... ... емес
ұйымның табысына жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен салық салынады.
Сондықтан ... емес ұйым ... ... ... ... және ... бірдей белгіленген тәртіппен ... ... ... ... ... есеп ... ... төлеушілер корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... ... анықталынған мөлшерде ағымдағы
айдың 20-сынан кешіктірмей ай сайын төлеп тұруға міндетті. Салық төлеушінің
салық салынатын табысы 30 пайыздық ... ... ... ... ... құралы жер болып табылатын салық төлеушінің ... ... 10 ... ... бойынша салық салынады. Резидент еместердің
Қазақстан Республикасындағы көздерден алатын ... ... ... ... салынатын табыстарына төлем көзінен 15 пайыздық ставка
бойынша салық салынады. ... ... ... мекеме арқылы
қызметін жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғалардың таза ... ... 15 ... ... ... салынады. Корпорациялық
табыс салығын төлеушілер корпорациялық табыс салығы бойынша декларацияны
салық органдарына ... ... ... ... ... 31 ... ... етеді.
Инвестициялық салық преференциялары дегеніміз жаңа өндіріс құру және
жұмыс істеп тұрғандарын ұлғайту, жаңарту мақсатында негізгі ... ... ... ... ... ... жиынтық табысынан
қосымша шегерімдер жасауға құқық ... ... ... осы ... пайдаланылатын құралдар бойынша мүлік салығын төлеуден босату.
Инвестициялық салық преференциялары корпорациялық табыс ... мен ... ... беріледі. Корпорациялық табыс ... ... ... үшін ... ... ... ... берілген
негізгі құралдар бойынша олардың құнын ішкі топтың құн ... ... ... Мүлік салығы бойынша ... ... жоба ... ... ... берілетін негізгі
құралдарды мүлік ... ... ... ... қызмет жасау
мерзімі инвестицияның өзін-өзі өтеу мерзіміне және ... ... ... ол бес жылдан асып кетпеуі керек. Инвестициялық
преференция мерзімінен бұрын тоқталған жағдайда ... ... ... бірдей тәртіппен төлейді.
Шетелдік тұлғаларға салық салу ... ... ... салу ... олар резидент және резидент емес деп ... ... ... салық жылында 183 және одан да көп уақыт
болатын тұлғалар жатады. Резидент емес ... 183 ... аз ... ... ... тұлғалар жатады. Резидент емес тұлғалар қызмет жасау
барысында тұрақты мекеме арқылы және тұрақты мекеме құрмай ... ... ... ... ... ... агенті резидент емес тұлғаның
төлем көзінен ұсталынатын ... ... ... ... ... жасалған
айдан кейінгі айдың бес жұмыс күні ішінде аударылып, оған қатысты есеп-
қисапты есепті ... ... ... ... ... тркелген
жеріндегі салық органына тапсыруы керек.
1. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ БЮДЖЕТКЕ ... ... ... ... ... ... алып, дербес мемлекет
болған және белсенді түрде рыноктік экономикаға өту ... ... ... орын ... ... ... және ... алған кез-келген
мемлекетке тұрақты, әрі күшті қаржылық база ... ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің
қаржылық негізі шаруашылық субъектілерден және ... ... ... ... ... ... ... пайда болады және мемлекеттің
өмір сүруі мен дамуының ... ... көзі ... ... ... өзгеруі, өркендеуі қашан да болса оның салық ... ... ... бірге қалыптасады. Әрбір мемлекетке өзінің ішкі және
сыртқы саясатын жүргізу үшін ... бір ... ... ... ... ... ... базасының қалыптасуының қайнар көзі болып қана
қоймай, сонымен қатар күрделі бюджеттік мәселелерді шешудің ... ... ... табылады. Мемлекеттік бюджеттің кіріс көзін құрайтын ... ...... ... кезде Қазақстан Республикасының
мемлекеттік ... ... ... ... мына ... ... болады.
1-кесте
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетінің жалпы кірісіндегі
салықтық түсімдердің үлес салмағы
| |2002ж. |2003ж |2004ж. ... ... |
| | | | ... өсу |шаққандағы өсу |
| | | | ... ... ... | | | | | ... ... |808,0 |1004,7 |1305,1 |161,5 |130,1 ... тг) | | | | | ... ішіндегі | | | | | ... |752,8 |947,3 |1186,1 |157,5 |125,2 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |93,2 |94,3 |91,1 |- |- ... | | | | | ... | | | | | ... ... % | | | | | ... ... ... ... көрсетілген мәліметтерді қарастыра келе, қазіргі
кезде еліміздің бюджетінің кіріс көзінің 91 ... ... ... ... Еліміздің экономикасы дамып, мемлекеттік бюджеттің кіріс
көзі ұлғайған ... ... ... де өсіп ... байқалады.
Себебі, салықтың экономикалық табиғаты өндіріске байланысты. Өндіріс бар
жерде табыс бар, одан алаынатын салықтар да бар. ... ... ... ... өз ... ... өндірушілердің ынтасын арттыруға жағдай
жасауы қажет. Енді, Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджет түсімін-
дегі 2002-2004 жылдардағы корпоративтік ... ... үлес ... ... оны ... 2-кестеден көруге болады.
2-кесте
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджет түсіміндегі 2002-2004
жылдардағы корпоративтік табыс салығының үлес салмағы
|Көрсеткіш |2002 ж. |2003 ж. |2004 ж. ... | | | |
| ... тг |% ... тг |% ... тг |% ... ... |808,0 |100 |1004,7 |100 |1305,1 |100 ... | | | | | | ... ... |209,1 |25,8 |272,6 |27,2 |382,8 |29,4 ... түсім |598,9 |74,2 |732,1 |72,8 |922,3 |70,6 ... ... ... көрсетілген кестеден 2002 жылы бюджеттік түсім 808,0
млрд. теңгені құрады, соның ішінде корпоративтік ... ... 209,1 ... ... Яғни, бұл корпоративтік табыс салығының үлес салмағы ... ... ... ... ... 74,2 ... ... жылы бюджеттік түсім 1004,7 млрд. теңгеге ... ... ... ... ... 272,6 ... теңгені құрады. Яғни, бұл
корпоративтік табыс салығының үлес ... 27,2 ... ... 2003 жылы ... ... ... 1,4 ... өскен. Қалған
салықтар 72,8 пайызды құрайды.
2004 жылы ... ... 1305,1 ... ... құрады, соның ішінде
корпоративтік табыс салығы 382,8 млрд. теңгені ... ... ... ... үлес ... 29,4 ... болды. 2004 жылы
корпоративтік табыс салығы 2,2 ... ... ... ... 70,6 ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеттегі
салықтық түсімдерінің ішінде ... ... ... үлес ... өсіп отыр, оны келесі 3-кестеден көруге болады.
3-кесте
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджеттегі салықтық
түсімдеріндегі ... ... ... ... ... ... мөлшері |2002 ж. |2003 ж. |2004 ж. |
| ... тг |% ... тг |% ... тг |% ... салықтық | | | | | | ... |752,8 |100 |947,3 |100 |1186,1 |100 ... ... | | | | | ... |209,1 |27,7 |272,6 |28,8 |382,8 |32,2 ... ... |543,7 |72,3 |674,7 |71,2 |803,3 |67,8 ... ... ... көрсетілген мәліметтерден, біз ... ... ... ... ... үлес ... көре аламыз.
2002 жылы бюджеттің салықтық түсімдерi 752,8 млрд. теңгені құрады, соның
ішінде корпоративтік ... ... 209,1 ... ... болды, яғни
корпоративтік табыс салығының үлес салмағы 27,7 ... ... ... ... салықтар 72,3 пайызды құрайды.
2003 жылы бюджеттегі салықтық түсімдері 947,3 млрд. теңгеге ... ... ... ... ... орны 272,6 млрд теңге болды,
яғни ... ... ... үлес салмағы 28,8 пайыз болғанын
көрсетеді. Қалған салықтар 71,2 пайызды ... жылы ... ... ... 1186,1 ... ... соның ішінде корпоративтік табыс салығының орны 382,8 млрд теңге
болды, яғни корпоративтік табыс салығының үлес ... 32,2 ... ... ... 67,8 ... ... корпоративтік табыс салығының тез өсуі республикадағы нақты
экономикалық секторлардағы ... ірі ... ... ... ... ... болып таблады. Мониторингтік
бақылау пайда болуының нәтижесінде ... ... ірі ... ... ... алып келді және қаржы-шаруашылық
әрекеттерінің барлық ... ... ... ... ... алып келді.
Қазіргі кезде еліміздің экономикасы дамып, ... ... көзі ... ... ... ... де өсіп ... байқалады.
Себебі, салықтың экономикалық табиғаты өндіріске байланысты. Өндіріс бар
жерде табыс бар, одан алатын салықтар да бар. ... ... ... ... өз ... тигізіп, өндірушілердің ынтасын арттыруға жағдай
жасауы қажет.
Қазақстан Республикасы экономикасының ... ... ... ... өте зор ... ... белгілі.
Салық саясаты дұрыс жолға қойылмай, ешқандай экономикалық өсу ... ... ... жаңа салық кодексі салық төлеушілерді жаңа
технология қолданып, бәсекелестікке жауап беретін өндіріс құруды ... ... ... ... ... ... мен ... салығынан
2002-ші жылдан бастап салықтық преференциялар ... Ол ... ... ... ... ... төлеушілерге, жаңа технологияға
қажет негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... ... қатар, бұл мүліктерден мүлік салығы да
алынбайды. Бұл әрине, салық салушыларды ... ... ... ... ... экономиканың инновациялық-индустриаялдық өсуі үшін
біздің пікірімізше салықтық амортизация саясатын түбегейлі өзгерту ... ... ... ... ... нормалары мен әдістері
тіркелген активтерді жаңалауға ынталықты туғызбай отыр.
Жоғарыда айтылған ... ... ... мен мүлік
салығына қоса, жаңа инновациялық жобаларды іске асырушы салық төлеушілерді
жер салығынан да ... ... іске ... ... деген пікір
білдіреміз.
2.3 КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС ... ... ... ШЕТ ... ... экономикалы, дамыған елдердің салық жүйелері фискалдық
функциясымен қатар, әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... функциясын да ұтымды жұмыс ... ... ... ... үш ... ... ... Бұл жерде
мемлекеттік салықтар жетекші, ал ... ... ... роль атқаруда
және әр ел бюджетіндегі пайыздық ара қатынастары әр ... ... ... ...... салық ретінде, әдетте, табысқа салынатын
салықтардың, жергілікті ... ... ... салығы, қосылған ... ... ... ... ... болуы.
Дамыған елдердің салықтарының құрылымына тән ортақ ерекшелік олардың
салықтарын салу барысында ... ... ... ... елімізде
салық жүйесін жетілдіру барысында шетел тәжірибелерін, олардың қызмет ... ... ... ... ... ... ... шет
мемлекеттердің салық жүйелері әр түрлі экономикалық, саяси, әлеуметтік
жағдайлардың ... ... ... ... жүйесі әкімшілік
басқарудың әртүрлі деңгейінде, сондай-ақ халықаралық ... ... ... ... ... мақсатында осы жағдайлар барысында туындайтын
ерекшеліктерді ескере отырып құрылады. ... ... мен ... аясы, есептелу және алыну механизмі, әр түрлі билік ... ... және ... ... ... ... шет мемлекеттердің салық жүйелері ... ... ... ... ... ... ... салықтарының құрылымы мен
түрлерінеде, басқа да салыққа қатысты мәселелерінде ортақ ұқсас нышандарды
байқауға болады.
Салықтар әр түрлі елде әрқалай ... де, кей ... ... ... ұқсас болып келеді. Салық төлеуші болып салық төлеу
жауапкершілігі ... ... және жеке ... ... ... ... ... салық төлеушінің есепті ... ... ... пайдасы, т.б. жатады. Салық төлеушілер өз кезегінде резидент
және бейрезидент ... ... ... ... ... заттай түрде
әділеттілік, теңдік тәрізді салық салу ... ... ... ... қолдану арқылы алынады. Салық ставкалары тұрақты немесе пайыз
түрінде тағайындалуы мүмкін. ... ... өз ... ... және ... болып жіктеледі. Салық
жеңілдіктері қандай да бір елдің фискалдық саясатының бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... төлем көзінен (салық табыс алынған кезде ұсталып қалады);
ә) ... ... ... салық төлеушінің декларациясында
көрсетілген табыстары, шегерімдері мен жеңілдіктерін ... ... ... ... (салық салу объектісін тіркеу арқылы, одан
түсетін табыстың нақты ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың
табысына салынатын салық (азаматтардың табысына салынатын салық), ... ... ... ... ... ... салық),
мұра мен сыйға салынатын салық, қосылған құнға салынатын салық, тұтыну
салығы, ... ... ... аударылатын жарналар, айналымға
салынатын салық, мүлік салығы, жер салығы, көлік ... және тағы ... ... көп ... бері ... ... елімізбен тығыз
сауда және экономикалық байланыс жасап келе жатқан Америка Құрама Штаты,
Канада, Ұлыбритания, ... ... ... Еуропаның жекелеген
елдерінің салықтарының ішінде корпоративтік табыс салығына ... ... ... ... табысына салынатын салық (корпоративтік
салық) көпшілік ... ... таза ... ... ... Салық салынатын таза пайда жалпы ... мен ... ... ... ... ... айырма негізінде
анықталады. Әдетте, компанияның пайдасы екі, яғни ... ... ... тұрады. Салық салу барысында бұл бөліктер өз алдына
мынадай түрлерге жіктеледі:
- классикалық ... яғни ... ... ... және жеке ... ... салынады. Бұл жүйе негізінен Бельгия,
Люксембург елдерінде кеңінен тараған.
- компания деңгейінде ... ... ... ... ... ... қолданылады:
- әр түрлі ставкалар негізінде, әсіресе бөлінетін пайдаға салық
төмендеген ставкамен салынады. Бұл жүйе ... ... ... ... пайданы салық салудан ішінара босату негізінде. Бұл жүйе
Исландия, Финляндия елдерінде қолданылады.
- акционерлар деңгейінде ... ... ... кеміту жүйесі
дивидендтер түрінде қолданылады:
- ... ... ... қарамастан,
дивидендтерді салықтан ішінара босату;
- салық несиесі немесе импутациялық жүйеде ... жеке ... ... ... ... ... ... босату мына деңгейде
жүргізілуі мүмкін:
- компания (Греция, Норвегия);
- акционерлер (Финляндия, Дания).
Салық салу барысында компаниялар резидент және ... ... ... ... ... ... елдерде қайта өңдеу
өнеркәсібіндегі, орман шаруашылығындағы компанияларға жеңілдетілген, ... ... ... ... ставкамен салық салу
тәжірибелері тән.
Шетел мемлекеттерінде ... ... ... ... ... ... жеке ... салынатын салық саласында:
- салық салу базасын кеңейту. Мұны екі тұрғыда қарастыруға болады.
Біріншіден, салық салу ... ... ... ... жәрдемақы,
жұмыссыздыққа төленетін төлемдер тәрізді табыс ... ... ... ... түрлеріне жеңілдетілген ставкамен салық салу
режимі алынып тасталды.
- ... ... ... ... ... ... ... салық ставкасы төмендетілді.
- әр түрлі табыс түрлеріне ортақ режим негізінде салық салу, т.б.;
б) компания табыстарына салық салу саласында:
- салық ... ... ... ... толығымен алып
тастау);
- салық ставкаларын төмендету; т.б.
АҚШ-ның корпоративтік табыс салығының жүйесі. Қазіргі ... ... ... ... ... әрі салық салу қағидаларына жауап беретін
дамыған салық жүйелерінің бірі ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралы ретінде мемлекеттік
(федеративтік) бюджет кеңінен қолданылды.
Үкіметтің пікірінше, салық ставкасы мен ... салу ... ... еңбек белсенділігін, жинақтау мен инвестицияны ынталандыруы
керек болды. Салық түсімдерін ұлғайту американ ... ... ... ... ... шешілді. Салық реформасы 1981 жылы “1981 жылдың
экономикасын сауықтырудың Салық Заңының қабылдауымен басталды. ... үш ... ... ... ... пайдасына салынатын салық ставкасын
төмендету ... ... ... салынатын минималды салық
ставкасы 17 пайыздан 16 пайызға төмендетілді. Өнеркәсіптің капиталын жаппай
жаңарту және ... ... ... мақсатында жаңа
амортизациялық саясат жүргізілді. 1980 ... ... ... ... ... ... модернизациялау
тиімді болды. Осындай шаралардың өткізілуінің нәтижесінде ... ... ... ... өсу қарқыны өсті. Бірақ, 1980 жылдардың
орта кезінде елдің қаржылық жағдайы күрт төмендеді. Салық салудың ... ... ... ... 1984 жылы ... ... қысқарту туралы”, 1985 жылы “Теңдестірілген бюджет ... ... ... ... ... ... қабылдады. 1981-
1985 жылдар аралығында өткізілген шараларға қарамастан, салық ... ... ... қала ... ... ... жүргізілген салық реформалары ел экономикасына елеулі әсерін
тигізді. Сол ... ... ... реформасының басты көздеген мақсаты
федералдық салық салу жүйесін оңайлату, экономикалық ... ... Сол ... ... қолданылып келген Ішкі табыстар Кодексінің орнына
АҚШ-тың 1986 жылы жаңа, яғни қазіргі кездегі ... ... ... ... реформасы екі кезеңде өтті: 1987 жылдың 1-ші қаңтарынан
және 1988 ... 1-ші ... ... табыс салығы мен ... ... ... ... ... ... жүргізілді: салық
ставкасының саны қысқарды, ... саны ... жаңа ... ... аз ... ... ... ауыртпалығының мөлшері
қысқарды. 1990-шы жылдардың бас кезіне дейін халықтан ... ... 33 ... ... ... ... келді, бірақ президент
Дж.Буш тұсында ол 31 пайызға төмендетілді және ол ставканы қолдану шегі ... ... ... индексацияланып отырды. Сондай-ақ, осы ... Ішкі ... ... ... нақтыланды.
Қазіргі кездегі АҚШ салық ... ... ... ... яғни ... ... және ... өзін-өзі басқару
деңгейінде қолдану тән. Сонымен АҚШ-тың ... ... ... үш
деңгейде де төлейді: федералдық, штаттар, жергілікті билік органдары.
Мына салықтар үш деңгейде де алынады: жеке табыс салығы, мұра ... ... ... акциздер, әлеуметтік сақтандыру жарнасы, корпорация
табысына салынатын ... ... 70 ... жуық ... ... ... ... кірісте тура салықтардың үлесі басым. ... мен ... ... ... ... ... салықтардан тұрады. Федералдық
салық жүйесіндегі негізгі салықтар болып: жеке тұлғалардан алынатын табыс
салығы, ... ... ... ... табысына салынатын салық,
акциздер, т.б. жатады. Федералдық кірістегі ең басты салықтардың бірі
халықтан алынатын ... ... (income tax) ... бюджеттің негізгі
кіріс көзі болып табылады. Салықты жеке тұлғалар, жеке ... ... ... жоқ ... төлейді.
Федералдық бюджеттегі маңызды салықтардың бірі – корпорация табысына
салынатын салық ... income tax) ... ... ... барысында айтарлықтай өзгеріп, жетілдірілді. Жалпы ... – 7 ... ... ... ... айтарлықтай болмаса да, Үкімет ... ... даму ... ... ... ... ... ретінде
пайдаланады. Корпорацияға салық салудағы басты қағида таза табысқа салық
салу болып табылады. Салық салынатын табыс ... ... ... ... мен ... арасындағы айырма негізінде ... ... ... ... ... ... ... табыс, долл. |Салық ставкасы, ( ... ... |15 ... ... ... |25 ... 100000-ға дейін |34 ... ... ... |39 ... 1000000-ға дейін |34 ... ... ... |35 ... ... ... |38 ... ... |35 ... ... ... ... ... ... сондай-ақ,
штаттар деңгейінде де алынады. Салық ставкасы әр штатта әр түрлі болып
келеді. Орташа ... ... – 10,25 ... ... ... ... ... жұмсалған шығындары шегеріліп тасталып, салық салу
объектісі анықталады. ... ... ... ... және ... процесінде күн, жел энергиясын пайдаланатын
өнеркәсіптегі кәсіпорындарға капиталды рационалды пайдалануға жұмылдыру,
ғылыми-зерттеу және ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктері қолданылады.
Жекелеген жағдайларда үстем пайда ... ... Бұл ... ... ... ... ... 1980 жылдан бастап аталмыш салық,
негізінен, мұнай ... ... ... ... салу
базасы болып мұнайдың сату бағасы мен базалық бағасы арасындағы айырма
саналады.
АҚШ-тың корпорациялары ... ... ... кейінгі айдың үшінші
айының 15-ші жұлдызына дейін бекітілген нысандағы салық декларациясын ... ... ... Капитал активтерін сатудан алынған табыстарға салық
34 пайыздық ... ... Егер ... туындаған болса, онда ол
шегерілмейді.
Канаданың корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... әскери Заң 1917 жылы елдің бірінші дүниежүзілік
соғыстағы шығындарын қаржыландыру мақсатында қабылданды. 1948 жылы ... ... Заң ... 1972 жылы оған ... ... мен
толықтырулар енгізілді. 1981 жылы салық салу ... ... ... ... ... ... қабылданды. Нәтижесінде 1988 жылы
реформаның бірінші кезеңі табыс салығына байланысты өткізілді. Бұл реформа
нышандары жағынан 1986 жылы ... АҚШ ... ... ... ... бюджеттің негізгі кіріс көзін құрайтын табыс салығы мен пайдаға
салынатын салыққа ... ... ... ... Осы ... ... дейін федералдық деңгейде қолданылған табыс салығының он
ставкасының орнына үш салық ставкасы енгізілді; көптеген ... ... ... ... ... әр түрлі саласы үшін салық
ауырпалығы оңайлатылды, провинциялық деңгейдегі ... ... ... ... орындарға берілді, т.с.с. Канаданың салық жүйесі үш
деңгейден тұрады:
- федералдық (мемлекеттік бюджет ... 48 ... ... ... ... ... кірісінің 42 пайызын құрайды);
- жергілікті (мемлекеттік бюджет кірісінің 10 пайызын құрайды).
Федералдық бюджет кірісінің басым бөлігін халықтан ... ... ... ... ... ... құрайды. Одан кейін федералдық
Үкімет дотация түрінде салықтық түсімдерді провинциялар арасында бөледі.
Провинциялық кірістердің негізгі ... ... ... ... ... ... ... акциздер, мұра мен сыйға салынатын салық тәрізді
көздерден құралады. Жергілікті бюджеттің кірісі негізінен мүлікке салынатын
салық пен кәсіпкерлікке ... ... ... ... ... толық көлемде бюджетке түсуіне Ұлттық кіріс ... ... ... ... ... ... ... Салық соты деңгейінде
шешіледі. Салық саласына қатысты ... ... ... ... салынатын салық туралы”, “Жұмыссыздықтан сақтандыру туралы”
тәрізді Заңдар мен заңнамалық актілер ... ... ... салық федералдық және провинциялық
бюджет кірісіне түседі. Федералдық ... ... ... Канада заңымен
12 және 28 пайыз мөлшерінде барлық ... ... ... ... ... ... үшін ... табыс
салығының ставкасы 23 пайыз мөлшерінде белгіленген. Провинциялық табыс
салығының ставкалары провинцияның заң шығару ... ... ... әр ... әр ... ... келеді және оның өзгеруі федералдық
табыс салығының ставкасының өзгеруіне әсер етпейді. Муниципалитеттердің
корпорацияларға ... салу ... жоқ. ... ... ... ... көңіл бөлінеді. Бұл елдің заңнамасына сәйкес, жылдық ... 200 ... ... және ... ... саны 100 ... ... шағын бизнес субъектісі болып танылады. Қазіргі ... ... ... ... ... орта ... 80-85 ... құрайды.
Шағын компаниялар негізінен қызмет көрсету, ... ... ... жұмыс жасайды. Шағын бизнестегі компаниялар 12 ... ... ... ... ... салық салу барысында ... ... ... инвестициялық салықтық несие;
- жеделдетілген амортизация;
- салық төлеу мерзімін ұзарту;
- экспорт операцияларын салықтан ... және ... ... ... ... ғылыми-зерттеу,
тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды дамытуды, жаңа технологияларды
өндіріс процесіне ... ... ... да ... ... ... негізінен арнайы бөлінген аудандарға беріледі.
Ұлыбританияның корпоративтік табыс салығының жүйесі. Ұлыбританияның
салық ... ... ХІХ ... ... 1965, 1973, 1987-1988
жылдары жүргізілген салық ... ... ... ... ... ... ... Елдің салық салу ... ... ... ең маңыздыларының бірі – 1988 жылдың наурызында ... ... ... ... ... ... ... ұсынған
бюджеті болды. Қаржы министрінің бағалауынша, бұл жоба салықтың радикалды
реформаларын көрсетті. ... ... ... мемлекеттік бюджетті
қабылдаған кезде, Үкімет жаңа ... ... ... де ... ... ... бірі – ... салынатын салық
болып табылады. Ол ең алғаш рет 1799 жылы ... ... ... ... ... ал 1842 ... ... ағылшынның салық
жүйесінде тұрақты түрде орын алды. 1909 жылдан бастап табысқа салық ... ... ... 1965 жылға дейін табыс салығын заңды және
жеке тұлғалардың барлығы төледі.
Корпорация салығы немесе компанияның ... ... ... ... ... Оған ... жеке тұлғалармен бірдей салық және оған қосымша
пайдасынан 15 пайыз мөлшерінде салық ... ... ... ... ... ... салықтың классикалық түрінің орнына
корпорациялық салықтың “импутациялық” түрі ... ... ... ... ... ... ... төлем көзінен алынбайды;
- компания барлық бөлінген және бөлінбеген ... ... ... ... ... ... төлеген жағдайда компания аванстық корпорациялық салықты
төлеуі керек;
- дивиденд алған резидент аванстық төлем ... ... ... ... кезең аяқталғаннан кейін аванстық корпорациялық төлем сомасы
жалпы салық сомасынан шегеріліп ... ... ... ... жасайтын бейрезидент
компаниялардан корпорациялық салық мынадай табыстарда алынады:
- бөлімше арқылы немесе бөлімшенің атынан тура ... ... ... ... ... осы бөлімшеде қолданылған активтерден алынған капитал өсімі.
Ғылыми зерттеулерге жұмсалған шығындар толығымен салық салынатын
пайдадан шегеріліп тасталады. Корпорация ... ... – 35-33 ... ... ... 25 ... ... төмендетілген ставка
қолданылады. Мұнай ... ... ... салық режимі
бекітілген. Олар мұнайдың корпорациялық салығын (petroleum revenue tax) ... ... ... ... ... салықты төлеуден
босатылады. Сондай-ақ, олар корпорациялық табыс салығынан басқа, тағы екі
төлемді ... 1982 ... 1-ші ... ... ... ... компаниялар 12,5
пайыздық ставкамен роялти төлейді;
ә) мұнай табыстарына салынатын салық 1975 жылы енгізілді. Бұл ... ... оның ... ... ... ... ... алу
жауапкершілігі мұнай табыстарына салық салу Басқармасына жүктелген.
Бейрезидент компанияның ... ... ... ... ... ... алынады. Бейрезидент компания бөлінетін
пайдадан аванстық корпорациялық салығын төлеуден ... ... ... ... ... ... ... тән ерекшелік – бюджет жүйесі буындарының арасында жиынтық салық
түсімдерінің күрделі әрі көп ... ... ... ... ... табыстар вертикалды және горизанталды деңгейде теңестіріледі.
Табысы ... ... ... ... ... ... жерлер
өзінің қаржы ресурстарының бір бөлігін ... ... ... ... дамыған жерлерге береді. Германия Конституциясына сәйкес,
елде мемлекеттік биліктің екі ... ... және жер ... ... ... қолданыстағы салық жүйесі 1969 жылғы ірі салық
реформасы барысында қалыптасты. ... ... ... ... 1986, 1988 және 1990 жылдары жүргізілген салық ... ... ... ... ... ... ... салынатын салық
1977 жылғы салық реформасы нәтижесінде енгізілді. Салық сомасы федералдық
және жер ... ... ... ... тұлғалар корпорациялық табыс
салығын меншік нысанынан тәуелсіз төлейді. Салық салу объектісі ... ... ... пен ... ... ... ... айырмасы
табылады. Салық салу барысында ... ... ... Германияда ғылыми-техникалық прогрессті ынталандыру мақсатында
өнеркәсіп орындарына өндіріс қорларын жедел есептен ... ... ... ... ... ... ... Елдің шығыстағы
жерлеріне және олармен шектесетін жерлерге капитал инвестициялайтын
фирмаларға ... ... ... ... Салық салу объектісінен
қайырылымдық қорына, ғылым мен мемлекеттік саясатқа аударылған жарналар,
өкілдік шығындары шегеріледі.
Салық ... – 40 ... ... ... ... ... ... төленеді. Жыл соңында салық декларациясы негізінде бюджетпен ... ... ... ... ... бойынша декларация салық
органына есепті жылдан кейінгі жылдың ... ... ... ... жылындағы пайдасы (залалы), резервтік қорға аударым,
төленген корпорациялық салық, ... ... ... ... кеңесінің мүшелеріне төлем, залал ... ... ... шетел компаниясындағы инвестиция мөлшері туралы мәліметтер
келтіріледі. Декларацияға компанияның балансы, пайда мен ... ... ... ... ... ... туралы жылдық есеп, қаржы
есебі мен бөлінетін пайда туралы ... ... ... ... ... ... ... жүйесі. Франция салық
жүйесінің басқа дамыған елдерден ерекшелігі – жалпы ішкі өнімдегі міндетті
аударымдардың ... ... 40-45 ... ... ... ... ... үлесінің көптігі; тура салық салуға қарағанда ... ... ... ... ... ... арасында Франция жалпы
ішкі өнімдегі әлеуметтік ... ... ... ... орын алады.
Франция мемлекеттік бюджеттінің 90 ... ... ... ... ... ... орталық бюджетке түсетін және жергілікті бюджетке
түсетін болып бөлінеді. ... ... ... ... аумағында алынады
және орталық бюджеттің негізгі кіріс көзі болып табылады.
Корпорация ... ... ... барлық заңды тұлғалар ұйымдық-
құқықтық нысанынан тәуелсіз төлейді. Корпорация пайдасына салынатын салық
кәсіпорындардың ... таза ... ... ... ... ... ... процесінде алынған табыстары мен шығындарының айырмасы
негізінде анықталады. Негізгі салық ставкасы – 34 ... ... 42 ... ... жоғарылайды. Жерден және бағалы қағаздардан
алынатын пайдаға 10-24 ... ... ... ... Кәсіпорын
бухгалтерлік есеп негізінде жыл сайын қаржы жылы аяқталған соң үш ай мерзім
ішінде немесе есепті жылдан ... ... 1-ші ... ... ... ... ... декларацияны салық органына тапсырады. Аталмыш салық
аванстық төлем түрінде төленіп, қаржы жылы аяқталған соң ... ... ... Қайтадан құрылған компанияларға 5 жылға дейін жеңілдікпен
салық салынады. ... екі ... ... толығымен босатылса, үшінші
жылда есептелінген салықтың 25 пайызы, төртінші жылда 50 пайызы, бесінші
жылда 75 ... ... ... 100 ... ... ... табыс салығының жүйесі. Көптеген дамыған
елдердегі сияқты мемлекеттік кірістің негізгі көзі болып салықтар саналады.
Заңды тұлғалардың ... ... ... ел ... ... ... ... тұлғалар төлейді. Салық салу объектісі болып компанияның
бөлінбеген пайда ... таза ... ... Ол өз ... жиынтық табысы мен өндіріс процесінде ... ... ... ... ... ... негізгі қызметті жүзеге
асырудан тапқан барлық табыстары жатады.Салық 1983 ... бері 36 ... ... ... Оған ... 25 ... ставкамен
төленген болатын. Бұдан басқа екі ... ... ... ... ... жұмыс жасайтын қаржы және холдингтік компаниялар ... ... ... 50 ... ... ... компаниялар мен
ұйымдар 6,25 пайыздық ставкамен табыс ... ... ... 5 ... ... жекелеген елдерінің корпоративтік табыс салығының
жүйелері. Швецияның ... ... ... ... ... билік органы екі деңгейлі болып келеді. Ел құрамына 24 лэн ... ... ... ... ... рикстаг, ал оның ставкаларын лэн ... ... ... ... жылы 1-ші ... ... ... реттейтін заңнамалық құжаттарды парламент бекітеді, жергілікті
органдар мемлекет деңгейінде бекітілген шек мөлшерінде салық ставкаларын
өзгерте ... ... ... әрі ... ... ... түсуін
ұлттық салық басқармасы мен жерлердегі салық органдары жүзеге асырады.
Корпорацияның пайдасына салынатын салықты коммерциялық ... ... ... ... ... шетел компаниялары
30 пайыздық ставкамен ... ... ... заңды тұлға деп
танылып, патент Басқармасынан тіркеуден өткенімен де, ... ... ... ... ... ... Өйткені салық салу тұрғысынан
олардың ... ... ... ... болып есептеліп, әрбір
қатынасушыдан жеке табыс ... ... ... ... ... салық 1947
жылы шыққан “Ұлттық табыс салығы туралы” Заңмен реттеліп (өзгертулері мен
толықтыруларын қоса алғанда) ... 1975 жылы ... ... ... ... ірі компания болып активтері 35 млн кроннан асатын,
200-ден астам ... ... ... және қор ... ... ... компаниялар танылады. Бұл Заң бойынша шағын және ... да ... ... ... ... ... ... керек. Кез келген ... ... ... ... құрамы, ресми аудиторлар, құжатқа қол қоюға өкілетті
тұлғалар туралы мәліметтерді және осы ... ... ... мен ... ... ... хабарлап отыруы керек.
Сондай-ақ, бұл басқармаға компанияның ... ... мен ... көшірмесі тапсырылады. Бұл құжаттардың ... ... үшін ашық ... ... ... ... ... есебі мен басқа
да маңызды ақпарлары жалпы ұлттық деңгейдегі басылымдарда ... есеп және ... ... ... 1976 жылы ... есеп ... Заң ... жүзеге асырылады.
Корпорация пайдасына салынатын салықты салу ... ... ... ... таза ... ... анықталады. Корпорация
пайдасына салынатын салықты төлеу кезеңі болып жыл саналады. Бірақ ...... ... жылды 1-ші қаңтардан, 1-ші мамырдан, 1-ші
шілдеден, 1-қыркүйектен бастауына болады. Есепті ... тек ... ... ғана ... ... ... декларациясы есепті
жыл біткеннен кейін, алты ай мерзім ішінде тапсырылуы керек. Корпорация
пайдасына салынатын салық 18-ші ... 18-ші ... 18-ші ... ... 18-ші ... 18-ші ... аванстық төлем түрінде төленуі
керек. Салық жылы аяқталған соң, ... ... ... ... ... ... бойынша толық есеп айырысады. Салық органы салық
төлеушілерді жүйелі ... ... ... ... ... ... ... қатысты құжаттар алты жыл, ал бухгалтерлік есепке қатысты
заңнамасына ... он ... кем емес ... ... керек. Салық
заңдылығын бұзу фактілері анықталған жағдайда, салықтық жазалау шаралары
қолданылады. Салық ... ... ... ... ... одан ... ... салық органына немесе жер сотына шағымдану
құқығына ие.
Австрияның корпоративтік табыс салығының жүйесі. Австрияның ... ... ... ... ұқсас. Корпорация табысына салынатын
салық 34 ... ... ... ... ... ... жұмыс
жасайтын компанияларға арнайы салық жеңілдігі беріледі.
Нидерлендияның корпоративтік табыс салығының жүйесі. ... ... ... зор. ... ... ... ... түрде субсидия және субвенция нысанында ... ... ... ... ... бюджетіндегі үлесі орта есеппен 10-
12 пайыз мөлшерінде ғана. Жергілікті бюджеттің ... ... ... ... мен ... құрайды. Жергілікті қорға түскеннен кейін
олар қала бургомистрының шешімімен жұмсалады. Корпорация ... ... 35 ... ... ... құнға салынатын салық 19 пайыздық
ставкамен алынады.
Данияның корпоративтік табыс салығының жүйесі. Скандинавия елдерінде
өте жоғары ставкалы ... ... ... ... ... салынатын
салық 34 пайыздық ставкамен алынады.
Испанияның корпоративтік ... ... ... ... он бес ... ... ... даму жағынан орташа дамыған еуропалық елдердің
қатарына енді. Бұған елдегі ... ... ... мен салық саясаты өз
әсерін тигізді. Италияның салық жүйесі:
- жалпы ұлттық;
- жергілікті ... ... ... ... ... органына парламент (кортесы), ал
салық жүйесін басқаратын жоғарғы ... ... және ... министрлігі
жатады. Салықтардың дер кезінде толық көлемде ... ... ... ... Оның бас ... ... ... басқармалары
әрбір провинцияның орталықтарында орналасқан. ... ... ... ... 60 ... тура ... 25 ... жанама салықтар,
15 пайызын әлеуметтік сақтандыру төлемдері құрайды. Компания пайдасына
салынатын салықты төлеу ... ... ... және ... ... ... пайдасына салынатын салықты Испания заңына сәйкес
заңды тұлға мәртебесіне ие ... ... ... ... ... ... табыстарына қосылады, демек олар салық
органы алдында салық жауапкершілігіне тартылмайды, керісінше ... ... ... ... яғни ... құрылтайшыларына ауысады. Ондай
кәсіпорындардың санатына жабық ... ... ... ... ... ... ... бөлу келісім-шарты
негізінде жұмыс жасайтын кәсіпорындар жатады.
Салық салу объектісі болып кәсіпорының жиынтық табысы мен ... ... ... ... ... ... корпоративтік табыс салығының жүйесі. Жапонияның ... ... ХІХ ... қаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін,
1949 жылы қаржы саласындағы американ маманы, профессор ... ... ... ... Кейіннен бұл реформа нәтижесі ұзақ уақыт бойы
қолданылды. 1987 жылдың қыркүйегінде және 1988 ... ... ... жүйесіне үлкен өзгерістер салық реформалары жүргізілді. Нәтижесінде
салық ставкаларының шкаласы оңайлатылды және төмендетілді. Егер ... ... ... 10,5-70 ... ... болса, реформадан кейін 10-50
пайыз аралығына дейін төмендетілді. Қазіргі кездегі қолданыстағы салық
жүйесі 1989 жылы 1 ... іске ... ... ... 84 пайызы
салықтар есебінен, ал оның 16 пайызы салықтық емес ... ... ... ... жүйесі АҚШ және Еуропа елдерінің салық жүйелері
сияқты салықтарының көп түрлілігімен ерекшеленеді. Кәсіпкерлікке ... ... ... ... 6-12,6 ... аралығындағы ставкамен алынады.
Ал Ресейдің корпоративтік табыс салығының жүйесіне келетін болсақ.
Салықтардың Ресей ... ... Көне Русь ... ... ... ... келе ХІХ ғасырда өзінің даму барысында салықтар негізінен
мына мақсаттарға алынды:
- мемлекеттің үлкен жол ... су жолы ... ... ... төлеуді тездету үшін;
- уақытша қосымша төлемдер алу және тағы ... ... мен ... ... салынатын салық дербес мемлекет
болғаннан кейін 1991 жылы 27 желтоқсанда РСФСР Заңымен енгізіліп, 1992 ... ... ... іске ... 1998 жылға дейін бұл салық түрі бойынша
мынандай салық ставкалары қолданыста болды:
- федералды бюджетке түсетін салық бойынша – 13 ... ... ... ... ... ... бойынша – 22 пайыз;
- кәсіпорындардың ... ... мен ... ... сақтандырушылардан түскен табыстары бойынша – 30
пайыз.
Бертін келе ... ... ... ... ... ... ... салынатын салықты төлеушілер болып резидент-заңды
тұлғалар және ... ... ... ... ... ... ... көздерден табыс алатын шетелдік заңды тұлғалар табылады. Салық
салу объектісі болып салық төлеушінің ... ... ... Ресейдің
салық заңнамасына сәйкес резидент-заңды тұлғалар үшін пайда деп табыстар
мен шығындардың айырмасы ... ... ... ... ... ететін
шетелдік заңды тұлғалар үшін пайда деп тұрақты мекемесі алған табыстары мен
шеккен шығындарының айырмасы танылады.
Табыстарына ... ... ... және мүліктік құқықты
өткізуден түскен табыстар, өткізуден тыс табыстар жатады. Мұндай ... ... ... ... қосылмайды:
а) жарғылық қорға жарна ретінде алынған мүліктер;
ә) қайтарымсыз негізінде алынған мүліктер, қаражаттар;
б) ... ... ету ... ... ... ... мақсатты қаржыландыру негізінде алынған мүлік;
г) бағалы қағаздарды нарықтық құны бойынша қайта бағалау негізінде
алынған оң ... ... ... ... ... бюджет қаражаты
есебінен салынған ауылшаруашылығы мақсатындағы объектілердің құны;
д) тауардың (қызметтің, жұмыстың) төлемі ретінде ... ала ... ... құқық, қызмет, жұмыс);
е) халықаралық келісім-шартқа сәйкес, сондай-ақ атом станцияларының
қауіпсіздігін арттыру үшін өндірістік ... ... ... ... материалдық емес активтер, т.б.
Шығындарына өндіріс процесі ... ... және ... ... ... жатады. Мынадай шығындары шегерімге
жатқызылмайды:
а) жай серіктестіктің жарғылық ... ... ... ... ... ... ... сақтандыруға жарна;
в) кәсіподақ ұйымдарына аударылған қаражаттар;
г) кепіл ретінде берілген мүлік немесе мүліктік құқық;
ғ) қайтарымсыз берілген мүлік;
д) мемлекеттік емес зейнетақы ... ... ... ... ... ... ерікті мүшелік
жарна, т.б.
Салық базасы болып салық салынатын пайданың ... ... ... 24 ... ... ... ... түрінде есептелініп,
төленеді. Бұл жерде есептелінген салық сомасының 6 пайызы ... 16 ... ... ... ... Ресей субъектілерінің
бюджеттеріне, 2 пайызы жергілікті бюджеттерге есептеледі. ... ... ... төмендетілуі мүмкін, бірақ 12 пайыздан ... ... ... ... ... ... ... шетелдік заңды
тұлғалардың барлық табыстарынан 20 пайыздық ... ... ... қызметінен 10 пайыздық ставкамен төленеді. Мынадай ... ... ... төмендегідей болып бекітілген:
- Ресей ұйымдарынан резидент-заңды және жеке тұлғалардың алған
дивиденд сомасына 6 ... ... ... ... ... және ... ұйымдарынан Ресей
ұйымдарының алған дивиденд сомасына 15 пайыз;
- мемлекеттік және жергілікті бағалы ... ... ... 15
пайыз;
- 1997 жылдың 20 қаңтарына дейін шығарылған ... ... ... ... ... ... сондай-ақ 1990 ... ... ... займ ... ... табысқа 0
пайыз.
Салық төлеуші салықты дербес есептейді. Салық ... ... жыл ... ... ... ... мен ... декларациясы
есепті салық кезеңінен кейінгі айдың 28-не дейін ... ... ... ... ... көрсетілген салық декларациясы есепті жылдан кейінгі
жылдың 28 наурызына дейін тапсырылуы керек.
Белоруссияның корпоративтік табыс салығының ... ... ... ... ... нысанынан тәуелсіз барлық
заңды тұлғалар төлейді. Салық салу объектісі болып кәсіпорынның ... ... ... ... өнім (тауар, қызмет, тауарлы-материалдық
құндылықтар, материалдық емес активтер, ... ... және ... ... ... ... ... тыс операциялар бойынша
пайда мен осы ... ... ... ... ... ... ... баланстық пайдадан төленген табыс ... ... ... салынатын салық шегеріліп тасталады. Салық салынатын
пайдаға 30 пайыздық ставкамен пайда салығы ... ... ... 5000 ... минималды жалақы сомасын құрайтын шағын кәсіпорындар
аталмыш салықты 15 пайыздық ставкамен төлейді.
Ғылыми-өндірістік бірлестіктер, ... ... ... айналысатын кәсіпорындар пайдаға салынатын салықты 10
пайыздық ... ... ... салынатын салық бойынша жеңілдік
негізінен үш нысанда беріледі:
а) салық салынатын пайданы ішінара кеміту;
ә) салықтан толығымен ... ... ... ... бекіту.
Бұдан басқа да салық жеңілдіктері берілуі мүмкін. Бірақ олар жыл
сайын ... ... ... ... ... қайтадан қаралып, белгіленеді.
Бұл салықтың төлену мерзімі мен тәртібін Министрлер Кеңесі анықтайды. ... ... ... ... ... ... нысанынан
тәуелсіз барлық заңды тұлғалар төлейді. Салық дивиденд және ... ... да ... 15 ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ
МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ... ... ... ... ... мәселе салық ставкасы болып табылады.
Қазіргі уақытта ставкалар жоғарылатылған. Негізінен ол сол ... ... ... ... ... Салықтың
ставкалары басқа елдерде жүзеге асып ... ... ... ... алайда осы елдердің әлеуметтік-экономикалық ... ... ... өмір сүру ... ... Сондықтан, әл-ауқаттылық
деңгейі жоғары қоғамда қолайлы және өз қызметін ... ... ... салық салу негізіне сәйкес келмеді. Бірақ, салық ставкалары
кәсіпорынның біржолата ... ... ... ... ... ... ... жағдайында жалпы әлемдік деңгейге жақын
ставка жүзеге асқанда салықтық ауыртпашылық бақыланылады. Қазіргі уақытта
бұл ... ... ... ... мен төлемдерден бас тартудың себебі
болып саналады.
Сондықтан салық төлеушілерді жұмыс істеу мен табыс (пайда) ... ... үшін ... ... мақсатты жүргізу керек. Ал,
оларды жұмыс жасату мен өндірісті инвестициялауға тарту тек ... ... ... ... асады.
Корпоративтік табыс салығын төлеу тәртібі ... бір ... ... ... ... жүзеге асады. Кәсіпкерлік іс-әрекетпен
айналысатын субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... жылына заңды тұлғаның табысынан табыс
салығының ұйғарған сомасы ... ... ... ... ... 20 ... дейін беруі керек. Оның негізінде салық қызметі
органдарының белгілегеніндей салық жылындағы болжанылған ... ... ... ... тыс ... ... есеп беру кезеңіндегі
әрбір айдың 20 дейін бюджетке аванстық төлемдерді төлеуге міндетті. Егер
ағымдағы ... ... ... табыс салығының сомасы аванстық төлемнен
бір жылға жоғарыласа, ... ... ... жауапкершілікте
көрсетілгендей және аванстық төлемдерді төлемеу жағдайында ... ... ... алуы бойынша өсім алынады. Сондықтан мемлекет салық
жылында салық төлеушіге ... ... ... көлемін ойлап табуға, соның
негізінде төлеуге тиіс салықтың болжанған ... ... және ... ... ... 12-і ... ... бір айда төленетін аванстық төлем
сомасын анықтауды міндеттейді. Бұл ... ... ... алынатыны
ескерілмейді. Салық төлеуші анықтамада көрсетілген ... ... ... ... және артық төлеген жағдайда, ... ол ... ... ... ... ... ... бұл енгізілген тәртібі
мемлекет үшін тиімді, ал салық төлеушінің мүддесін ... ... ... мен “болжамды табыстың” анықсыздығы ... ... және ... алдында субъектінің салықтық міндеттерінің
туындауы мүмкін емес. Сондай-ақ, салық кезеңіндегі бір айға ... ... ... аванс төлемінің сомасын төлеуге міндетті.
Корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық ... ... ... көптеген салық төлеушілердің разы емес. Салықтың бұл
түрі бойынша ағымдағы төлемдерді төлеудің алғашқы ... ... ... ... нәтижесін объективті тұрғыдан ескеруге мүмкіндік береді.
Қаржылық нәтижені жылдық жиынтық нәтиже туралы декларацияны өткізу уақытына
дейін есептеуге ... ... ... кем ... екі өлшемі бар.
Бірінші өлшемі – есеп беру кезеңінде (квартал) ... ... ... ... ... сан жыл ... ... балансын анықтау қажеттігіне байланысты тек салық жылы аяқталған соң
есептеледі. Басқа өлшемдерді ескеру белгіленбеген, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... өндірістік
қорын қоса алмайды, ал ол ... ... ... ... ... ... есеп беру ... табыстың жасанды жолмен жоғарылауына
әкеледі. Екінші ... ... ... ... ... ала
есептелмейді. Ол себептер – жыл соңында жиынтық жылдық табыстан ... ... 15( ... ... ... ... ... бұл мәселе амортизацияның бөлінген сомасы мен жөндеуге кеткен
шығындар ... ... ... 1/12 ... ай ... ... ... қазіргі кезде бұл тәртіп жойылған.
Келесі кезеңде бірінші квартал, ... ... ... пен ... ... ... 15 ... 15 тамызға, 15 жылтоқсанға
дейін алдын ала есеп беріледі.
Алдын ала есеп беру ... ... ... сомасына аванстық
төлемдерінің сәйкес келуін бақылау қызметін атқарады, екіншіден соңғысына
түзету құралы болып саналады.
Келер жылдағы салық салу ... ... ... үшін ... ... болуы керек немесе декларция ... бір ... ... ... көп ... тең ... аванстық төлем төлеу
керек, екеуі де тәжірибе жүзінде бірдей. Егер ... ... ... ... сомасын болжап білетін болса оған жыл бойы 31 желтоқсанға
дейін болжанған соманы төлеу ... ... Егер 10( кем ... ... ... сомасынан 2( мөлшерінде айып төлейді, ал 25( кем ... ... ... сомасы 5( мөлшерінде айып-пұл төлейді. Сондықтанда,
жоғарыда көрсетілген шектеулерге сәйкес ... ... ... ... ... қоса ... салынатын табыстың 2( немесе 5(
мөлшерінде айып-пұл ... ... Бұл ... ... ... ... шарт бұзушылықтың белгілерін таппаған жағдайда да осы ... ... ... әр ... болжанылған есебінде көрсетілген
салық сомасының төмендеуіне айып пұл, ... ... ... ... Яғни, есеп беру жылында декларация ұсынылуына дейінгі ... ... ... ... ... жүзінде бақылаусыз қалады, мұнда,
берілген түрі ... ... ... ... бос ... және ... ... уақытқа дейін ағымдағы жылдағы
кәсіпорының іс-әрекетінің нәтижесін тексеру орынсыз болып табылады.
Берілген салық бойынша келесі есеп беру ... 31 ... ... ... ... ... беру қарастырылған. Табыс салығы
бойынша ... ... ... ... ... 10 күнде жүзеге
асады, бірақ келесі есеп беру жылының 10 сәуірінен кешікпеуі керек.
Сондықтан, заңды ... ... ... ... салуда
қарастырылған мәселелері салықты өндіріп алу механизмінің жекеленген
тұрғыдан шегеру ... ... ... ... ... ... елдегі әділетті болса да ... ...... ... табылады, алайда тапқан табысының бір бөлігінен қуана-
қуана айырылатын салық төлеушілер жоқ. ... ... ... ... ... шешуге тура келеді.
Рыноктік экономика барлық ... үшін ... ... мен ... ... мәселесі тұрақты процестің бірі болады. Түпкілікті салық
жүйесі, оның құрамдық ... ... және ... ... ... ... ... өндіріске салық салу базасын кеңейте отырып, оның өсуін
ынталандыруға бет бұруы қажет. Өсудің белгілі бір нүктесіне ... ... ... ... ... ... төлеушілердің өндірістік және басқа
да іс-әрекеттерге ынтасы төмендеп, өздерінің табыстарын жасыратынын әлемдік
тәжірибе дәлелдейді. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... оптималды деңгейінің жағдайын ... ... ... ...... процестерге күштеп енуге
алып келетін биліктің қалыпты және сенімді ... ол ... ... мен ... ... құралы болып табылады.
Корпоративті табыс салығы біртұтас болғанда, ... ... тең ... ... тәртіпінде экономиканың процестері
мен субъектілердің шешімдеріне салықтың әсері жоғары ... ... ... ... жетілдіру салық салу механизмі мен
заңдылық ... ... ... Өз бизнесін табысты жүргізуге
қажетті Қазақстан Республикасының заңдылықтар негізінен қалыптасқан. Бірақ,
көптеген мәселелер республика ... ... ... мен ... ... туындайды. Салық заңдылықтарын жеткілікті талдау
үшін ... ... ... ... ... ... негіздері көптеген
нұсқаулар, хаттар, түсіндірмелер өзара байланысты ғана емес, бір-біріне
қарама-қарсы да болады.
Қазақстан ... ... ... ... ... қолдайтын
азаматтар үшін есептеліп шығарылған деп ... ... ... ... ... ... ... механизмі біртіндеп мемлекеттік
сипатта болатын қиындықтарға кездесіп қалуда. ... ... ...
салықты мүмкіндігінше аз мөлшерде төлеу. Бұл мақсат өте оңай ... ... ... тұлғалардың жиынтық шегеру көлемі өскенде салық салу табысы
азаяды, ал ол ... ... ... алып ... ... ... етпейтін шаралар жағдайды өзгерте алмайды. Қазақстан үшін глобалды
мәселе – салық ... ... мен ... ... заң ... ... жақта талдануы сияқты
мәселелермен кәсіпкерлер жиі кездесіп отырады. Мысалы, азаматтық кодексі
мен бухгалтерлік есеп ... егер ... ... ... және өнімді
сатушыда қалса, онда тауар өткізілді деп ... ... ... ... ... ... бар, ... егер сіз өнім не
қызметті сатсаңыз, ... ақша ... ... ... мен салық
бойынша міндеттемелер көз-қарасынан бұл процесс жүзеге асты деп саналады.
Салық реформасының басты бір шартының жемісті орындалуы салық ... ... ... ... ... ... корпоративтік
табыс салығын төлеушілер) барлығының сәйкес ... ... ... ... ... болып табылады.
Өз кезегінде корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... ... жақын болашақтағы
уақытта жүзеге асып жатқан іс-әрекеттерінің заңға сәйкестілігіне ... ... ... ... ... екіншіден, салық салу
процесіне қатысушылардың көз-қарастарын тең деңгейде қорғауда; үшіншіден,
тек өзінің ғана формасында емес, ... де ... ... және ... ... ... ... анықтап көрсетуінде;
төртіншіден, ... ... қоса ... ... ... ... кең ... талқыланғаннан кейін қабылдауы.
Заңдылықтар негізін жетілдірумен бірге салық салу ... ... ... ... ... алу ... шығарылатын өнім көлемін
өсіру мен өзіндік құнын төмендетуге ынталандырмайды, керісінше салықтан бас
тарту мен шектеулердің жасанды жолмен өсіруді ... ... ... және ... ... маңызды түрі бола отырып, басқа ... ... ... ... салығының ставкасы ең жоғарғы
болып табылады. Салық ставкасы ... ... ... ... ... ... ... ол елдердің әлеуметтік-экономикалық жағдайы,
әсіресе халықтың өмір сүру деңгейі қабылданбады. Сондықтан, бұл ставка ... ... ... өмір ... ... үшін өз қызметін тиімді
атқарады, ал біздің ... салу ... ... ... Сонымен,
Қазақстан жағдайында жалпы ... ... ... ... асқанда
салықтық қиындықтар, ауыртпашылықтар туындайды. Салық салудың оптималды
шкаласын анықтағанда ұлттық, психологиялық және ... ... зор. ... американдықтардың ойынша салық салудың осындай
шкаласында Швецияда 75( салса, ал АҚШ-та ... ... ... ... ... ... ... жасап және содан пайда табуға ... Ал, ... ... ... және ... ... ... салық ауырпашылықтарын азайту жолымен жүзеге асыруға болады.
Мамандардың айтуынша, экологиялық тиімсіз аудандарда өндірістік
іскерлікпен айналысатын ... ... үшін ... ... ... ... босату керек. Ол біріншіден, берілген аудандарды
экономикалық қолдауға, ал екіншіден, маңызды проблемалардың бірі ... ... ... алып ... Жұмысқа тарту да кәсіпорынның
маңызды мәселелерінің бірі болып табылады.
Корпоративтік табыс салығын ... ... алу ... ... ... қорытындыға алып келді. Сонымен қоса, басқа салықтарда
өзгертпей, тек ... ... ... Өзгертулер бүкіл салық жүйесінде
толықтай орын алулары қажет. Корпоративтік табыс ... ... ... мен ... талдай келе мақсатты түрде
келесілерді ... ... ... жеткізу мақсатымен заңға жаңартулар енгізіп ақпаратты
анықтаманың сапалы секторын қалыптастыру;
- салық төлеушілерді ... мен ... ... ... салық
инспекторының іс әрекетін жеңілдететін салық салу ... ... ... ... ... әрі ... ... жұмыста Қазақстан Республикасының корпоративтік табыс
салығының теориялық және әдістемелік мәселелері қарастырылды. Бүгінге ... ... ... ... ... аспектілерін ғалымдар мен
тәжірибеде қолданылуда. Салық туралы теориялық – тәжірибелік ... ... ... ... ... тәжірибесінің тепе-тең
рыногында туындайтын қиындықтарды ғана ... ... Ол ... ... ... да ... ... жаңа ғылыми бағыттардың
өңделуін куәландырады.
1. Алынған ... ... ... ... ... салық салу теориясы салық қатынасындағы ... ... ... қалыптастырды. Уақытқа байланыссыз салық
қатынастарының негізін анықтайтын принціптердің бірі – ... ... ... ... бір елде және ... тарихи жағдайда қалыптасуы
мен қызмет етуін ... ...... ... ... ... салығынң позитивті орнының куәсі ретінде ... ... ... алуы ... ... ... ішкі потенциалын толық жүзеге асыру үшін, яғни ... мен ... ... ... болатын максималды
теңдігіне жету керек. Бұл дегеніміз салық салу ... ақша ...... ... мемлекеттік билік иеленуіне концептациялана
отырып, бизнесті ... ... ... ... ... керек.
Тәжірибеде өзара байланысты салық қызметінің – фискалды, реттеушілік, қайта
бөлетін – ... ... ... ... ... табыс салығының жүйесі салық заңының
жетілмеуінен және ... ... ... және нормативті
актілерімен қарама-қайшылығы ... ... ... әр бір заң және оның өзгертулері мен толықтыруларының нақты авторы
болуы қажет.
2. Заңды тұлғалардың корпоративтік ... ... ... жаңа ... болып:
- заңды тұлғалардан табыс салығының ... ... оның ... ... ... ... ... шектеулердің
амортизациялық есептеулердің тартылуын қайта қарау. Жұмыс жасайтын қорларға
амортизацияларды бөлуге болмайды, себебі керісінше ... ... ... ... ... 8 – 10 ... бір рет ... жүзеге асыру, өңделген қайта бағалаулар қордың күшін қаншалықты
өсіретінін анықтау керек.
- жөндеуге шектеулерді өзгерту. ... ... ... сомасын
енгізу. Егер бұл ұсыныс мүмкін болмаса, кәсіпкерлерге ... ... ... ... ... 15( ... жолымен салық ауырпашылығын
азайту қажет.
- салық қойылымын төмендету қажеттілігі. Егер кәсіпорынды жұмыс
жасатып және ... ... ... ... ... төмендетуге болады. Заңды тұлғалардан табыс салығын 20(-
ға ... ... ... отырады.
- заңды тұлғалардан табыс салығын төлеу тәртібін ... ... ... ... әкелетін аванстық төлемдердің
орнына салық бойынша ... ... ... ... ... ... кәсіпорының іс-әрекетінің аралық нәтижесін объективті ескеруге және ең
бастысы келер айдағы нақты ... ... ... салық және бухгалтерлік есептке сәйкестілігі. Есеп біртұтас болуы
керек.
- экономикалық мөлшер ... ... ... кіші және ... ... мен ... өндіріс кәсіпорындарына жеңілдік
жасау керек. Ол жеңілдіктер: алғашқы бес ... ... ... табыс
салығынан босату, жер салығынан, мүлікке салықтан босату, ал келесі бес
жылда – салықты белгіленген ... 50( ... ... ... ... есеп беру ... ... салынбайтын минимумның
өзгеруінен төменгі еңбек ақыға дейін ... ал ол ең ... ... ... көрсеткішті жақындатуға әкеледі, және Қазақстанның барлық
территориясында қолданылады және жиналатын салықты азайтпайды.
- салық салуда инфляция деңгейінің ... Бұл ... ... ... алып ... ... содан кейін заң бойынша
белгіленген ставкада қолдану керек.
Жоғарыдағы қорытындылар нәтижесінде ... ... ... көп
мөлшерде рыноктағы заңды және жеке тұлғалардың санының өсуі нәтижесінде
салық салу негізінің кеңеюі ... ерте ... ... ... ... ... ... шаруашылық етуші тұлғалардың белгілі бір
мөлшерінің салық ауыртпашылықтарының азаюынан ... ... алып ... ... салудың жетілуі қоғамдық дамудың тұрақты саяси
жағдайы мен экономикалық базистің құрылуымен тікелей ... ... ... Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке ... ... ... ... ... заңы ... Кодексі). – Алматы: Юрист 2005 ж.
2. ... ... ... Н.А.Назарбаевтың Қазақстан
халықтарына жолдауы.
3. Черник Д.Г., Починок А.П. , ... В.П. ... ... ... ... для ... – Москва: Финансы, Юнити, 1998. – 422 б.
4. Мельников В.Д., Ли В.Д. ... ... ... Учебное пособие для
вузов. – Москва: Финансы, Юнити, 1998. – 422б.
5. Мельников В.Д., Ильясов К.К. ...... Изд. 2-е ... и
доп. – Қаржы-Қаражат, 1997. – 472б.
6. Ермекбаева Б.Ж., ... Г.А. ... ... ... ... ... Қазақ Университеті, 2002.-122 б.
7. Ермекбаева Б.Ж., Салықтар және салы салу: Оқу құралы – Алматы: ... 2003. – ... Курс ... ... / Под. ред. Б.А. ... – ИНФРА –М., 1997.
– 720б.
9. Я.С. Ядгаров «История экономических учений», ... 2001 ... ... ... ... ... школа». – 1983г.
11.Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. Налоги: ... ... ...... ТОО ... 1998 – ... Г.Д. ... сущность ипрактика использования. – Алматы
//Қаржы-Қаражат, 1994. – ... ... Д.Г., ... ... – 1994 ... Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. Шет мемлекеттердің салықтары: - Оқу
құралы. – Алматы: «Қазақ Университеті», 2004 ж. – 153 ... О. ... ... развитых стран мира» Москва: 1995 г.
16.Князева В.Г. «Налоговые системы зарубежных стран» Москва. 1997г.
17.«Салық жүйесінің даму кезеңдері» // Кусаинов К.К. / ... ... ... З.М. /Стратегия индустриально-инновационного ... ... и ... ее ... ... ... ... конференция молодых ученных и студентов.
19.Статистический ежегодник Казахстана / Под. ред. К.С. Абдиева – ... ... ... ... по ... 2005.– ... |1999 ж. |( |2000 ж. |( |2001 ж. |( |2002 ж. |( |2003 ж. |( ... | |100 | |100 | |100 | | | | | |Табыстар | | | | | | | | | | ... ... ... | | | | | | | | ... ішінде | | | | | | | | | | | ... ... ... | | | | | | | | ... ... ... | | | | | | | | |Әлеуметтік салық |
| | | | | | | | | | ... ... | | | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | ... ... ... ... ... пайда
Пайдадан құралған тұтыну қоры.
Пайданың бір бөлігіне салынбайтын салықтар.
Пайданың бір бөлігіне салынатын салықтар.
Корпоративтік салық, басқа ... ... ... ... ... ... дивидендтер
Жалпы (баланстық) пайда
Меншікке салынатын салық
Айналыс және өндіріс шығындары
Жалпы табыс
Өткізудің басқада табыстары және өткзуден тыс табыстары
Өнімді өткізуден түсім
Қосымша құн ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 80 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
Антисептика7 бет
Ағзаның қорғасынмен улану жағдайындағы иммунокоррекциялық препараттардың әсері8 бет
Банктік қызметтегі несиелердің қайтарымдылығын қамтамасыз ету92 бет
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің түсінігі және оның кызмет ету механизімі30 бет
Зейнетақы реформасы30 бет
Институционалды инвесторлардың мәні жане олардың қызымет ету механизмдері126 бет
Материалдық нүкте динамикасы5 бет
Миграциялық саясаттың түсінігі мен мәні79 бет
Қосымша құн салығы: есептеу механизмі мен қызмет ету мәселелері80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь