Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
I бөлім. Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды даярлаудың теориялық негіздері

1.1 Ағылшын елдеріндегі болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау тарихына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

1.2 Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудың қазіргі жай.күйі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

1.3 Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлауға салыстырмалы сипаттама беру ... ... ... ... ... ... ... ... ...30


Тұжырым.

II бөлім. Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудың мазмұнына шолу.

2.1 Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудың жүйесі мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42

2.2 Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау үрдісінің мазмұнын ашу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..54

2.3 Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудағы қолданатын қазіргі технологиялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .82
Библиография ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..84
Қосымша.
Зерттеудің өзектілігі. Қазіргі жағдайда Қазақстанда мыңдаған мұғалімдер әлеуметтік педагогикалық дайындықсыз жұмыс істеп жүр. Жоғарғы оқу орындарында әлеуметтік педагогтарды дайындау процесі мен олардың мамандандырылуы осы мәселенің көкейкестілігін көрсетеді. Соңғы жылдары батыстың педагогтары әлеуметтік мәселелерге барған сайын жиі көңіл аударуда. Себебі, педагогика ғылымында - әлеуметтік факторлардың тәрбие мен білім беруге ықпалын және педагогикалық тәжірибенің қоғамның дамуына кері ықпалын талдайтын, «әлеуметтік педагогика» деп аталатын педагогиканың жаңа саласы қалыптасты.
Бүгінгі таңда сан алуан әлеуметтік құрылымдардың жұмысында әлеуметтік жұмыстың әлеуметтік педагог та айналысатын негізгі бағыттары анықталды. Аталған мамандықтар КСРО-да 1991 жылдың наурыз-сәуір айларында ресми түрде тіркелген болатын, әрі сол жылы мамандар дайындау қолға алынды. Жоғары білім беру жүйесіне әлеуметтік педагогпен әлеуметтік қызметкер мамандықтарын енгізуге олардың жоғары біліктілігіне деген қажеттілік себепші болды. 1990 жылы әлеуметтік педагогтарды кәсіби дайындау процесі басталды, әлеуметтік педагогтардың жұмыстарының мазмұны, түрлері және әдістері анықталды, оларға қойылатын кәсіби талаптар негізделді. [1,9]
Ал бұл кездейсоқ емес, шығармашылық орталықтардың жанындағы өздері қызығатын бірлестіктерге кіруге мүмкіндігі жоқ балалар мен жас өспірімдердің ұйымдарынан шеттелген көптеген балалар әлеуметтік тұрғыдан қорғалмай, оң қарым-қатынастан шеттеліп қалды. Сонымен қатар, биліктің барлық деңгейлерінде пән мұғалімінің еңбегін қарқындандырудың келешектегі мүмкіндігі анықталды, ал нақты өмірмен білім беру мекемесі мектепте күн сайын тікелей оқу-тәрбие үрдісінің аясынан шығатын, бірақ соған қарамастан, оның нәтижелеріне және оқыту мен тәрбиенің сапасына, сондай-ақ әлеуметтегі өзара қарым-қатынастарға тікелей не жанама түрде ықпал ететін көптеген әлеуметтік педагогикалық мәселелерді шешуге тура келді. Мұғалім, бала және әлеуметтік орта байланыстыратын буын әлеуметте қарым-қатынас жасауда
1. Байгожина Ж.М. Германиядағы әлеуметтік педагогтарды дайындаудың ерекшеліктері. Автореф. А.,2005
2. Битинас Б.П., Катаева Л.И. Гражданскому обществу институт социальных педагогов.// Педагогика, 1992.-№2, с. 38-44
3. Социальная педагогика / Под ред. М.А. Галагузовой. – М., 2001-416 с
4. Баймуканова М.Т. Научные основы подготовки будущих социальных педагогов к работе со студентами по формированию семьи. Дис. А., 2001
5. Кожамкулова Л. Разрешение конфликтов – функция социальной работы. // Мысль, №12 – 2004
6. Философский энциклопедический словарь. М., ИНФРА-М, 2001
7. Педагогика: Учебн.пос. / В.А.Сластенин, И.Ф.Исаев, А.И.Мищенко и др.- М.,Ю 1998
8. Джуринский А.Н. История зарубежной педагогики. – М., 1998
9. Теория и методика социальной работы. Т.1, М.: Изд. «Союз», 1994
10. Социальная педагогика: теория, методика, опыт исследования. Саратов, 1989
11. Энциклопедия социальной работы. В 3-х томах.
12. История социальной педагогики: Становление и развитие зарубежной социальной педагогики. М., 2003
13. Григорьев С.И. Теория и методология социальной работы. М., 1994
14. Вульфов Б.З., Иванов В.Д. Социальная педагогика как наука и учебный предмет. // Педагогика, №8 - 2000
15. Василькова Ю.В., Василькова Т.А. Социальная педагогика: Учебн. пос. М.,1999
16. Российская энциклопедия социальной работы: в 2-х томах, М., 1997
17. Вульфов Б.З. Социальный педагог в системе общественного воспитания.// Педагогика, 1992 - №2, с.45-49
18. Вульфсон Б.Л. Стратегии развития исследования на западе. М., 1999
19. Джуринский А.Н. Зарубежная школа, современное состояние и тенденции развития. М., 1993
20. Hoffman K.S. Should we support the continuum in social work education? Yes! // Journal of Social Work Education.-1992.-№28
21. Воскресенская Н.М. Педагогические исследования в Великобритании. // Педагогика, №1-2004
22. Мусин К.С. Профессиональная подготовка учителей в Казахстане, России, Англии и США. Дисс. А.,1999
23. Петрищев В.И. США: взаимодействие общины и школы (критический анализ). К., 1985. – 112 с.
24. Гребенюк Е.Б. Социализация учащихся общеобразовательных школ развитых капиталистических стран Англии, США, ФРГ. Автореф. М., 1979 г
25. Национальные системы образования: общая характеристика, структура. (Казахстан, США, Германия, Франция, Великобритания, Канада, Япония, Китай)/ Под ред. А.Кусаинова. А., 2004
26. Кремнева Т.Л. Технологии обучения практике социальной работы в Великобритании.// Педагогика, №1 – 2000
27. Липский И.А. Социальная педагогика: практика, научная дисциплина, образовательный комплекс // Педагогика, №1 – 2001
28. Бочарова В.Г. Социальная педагогика: диалог науки и практики // Педагогика, №9, 2003
29. Социальная работа: наука – профессия. М., 1991
30. Овчарова Р.В. Справочная книга социального педагога. М., 2002
31. Никандров Н.Д. Педагогическое образование и общество в США// Педагогика, №1-1992
32. Малькова З.А. Американская школа: взгляд изнутри // Педагогика, №9-2000
33. Колумбаева Ш.Ж. Особенности подготовки социального педагога к работе с трудными подростками. Дисс. А., 2000
34. Флорова Т. Социальный педагог: его предназначение и стратегии деятельности. // Директор школы.
35. Белканов Н. Введение в сравнительную педагогику. А.: Рик, 1994
36. Теория и практика социальной работы на рубеже веков. Т.1, Новосибирск, 2001
37. Бражник Е.И. Становление и развитие интеграционных процессов в современном Европейском образовании. Дис. Санкт-Петербург., 2002
38. Вульфсон Б.Л., Малькова З.А. Сравнительная педагогика. М.- Воронеж, 1996.
39. Мустаева Н.М. Основы социальной педагогики. М., 2003
40. Петрищев В.И. Великобритания: социализация молодежи на рубеже 90-х годов ХХ века. Красноярский государственный ун-т. К., 1992. – 145 с
41. Филонов Г.Н. Социальная педагогика: научный статус и прикладные функции // Педагогика, 1994.- №6, с.37-42
42. Максимова Е.Ю. Формирование профессионально-значимых качеств у будущих социальных педагогов. Дисс. Казань, 1999
43. Кривов Ю.И. Проблема социализации подрастающих поколений в зарубежных странах (США) Автореф. М., 1992.
44. Филонов Г.Н. Социально-педагогическая теория: сущность тенденции развития // Педагогика, 1997. - №6
45. Кенесарина З.У. Теория и практика социалиации школьников в США. Автореф. А., 2000.- 47 с.
46. Поздеев М.М. Обзор исследовании по педагогическому образованию в Великобритании //Педагогика, №1-1994
47. Янковский В.Е. Система и содержание профессиональной подготовки учителя в современных западных странах. Дисс. М., 2002
48. Фокин В.А., Фокин И.В. Профессиональное образование социальных работников в США. // Педагогика, №4, 98-103 с.
49. Супрунова Л.Л. Дифференцированный подход к обучению в высшей школе США //Педагогика, №8-1998
50. Wolk J.R. Generalist practice versus case management: An accreditation contradiction // Journal of Social Work Education. – 1999.-№35.-P.101-113
51. Малькова З.А. Современная школа США. М., 1971
52. Вендеровская Р. Прогрессивизм в США 90 г.г. ХХ в. // Педагогика, №5-2003
53. Быков Д.А. Обучение детей с ограниченными возможностями в США и Великобритании. // Педагогика, №6 – 2004
54. Гончаров Л.Н. Школа и педагогика США до второй мировой войны. М., 1972
55. Петрищев В.И. Американская школьная молодежь. Проблемы, поиски, решения. К., 1989. – 48 с.
56. Экспериментальные учебно-воспитательные учреждения Западной Европы и США. М., 1989
57. Клименко В.И. Социально-педагогические условия профессионального становления социального работника. М., 1994.-127 с
58. Ахмерова Н.М. Личностно-деятельностный подход к контекстному обучению социального педагога. //Педагогика, №5 – 2003
59. Методика работы социального педагога. М., 2004
60. Малькова З.А. Школа и педагогика за рубежом. М., 1983
61. Васильева Ю.А. Подготовка социальных работников в США.//Образование в мире. М., 2005-№1, стр. 68-79
62. Council on Social Work Education Educational Policy and Accreditation Standarts. – Alexandria, VA, 2001
63. Гуров В.Н. Ставродолье: Опыт подготовки.// Педагогика 1998.- №8
64. Лизунова Н.М. Теория и практика отбора содержания обучения в высшей школе. Дисс. М., 1990
65. Платонова Н.М. Дидактика социального образования. С-Петербург, 2001
66. Клименко В.И. Социально-педагогическая компетентность специалистов социальной сферы // Педагогика, №2-2003
67. Педагогика: Учебн.пос. / Под ред. П.И. Пидкасистого. М., 1996
68. Малькова З.А. Дети в американском обществе // Педагогика, №1-1994
69. Липский И.А. Технологический потенциал социально-педагогической деятельности // Педагогика, №9 – 2004
70. Хмель Н.Д. Теоретические основы профессиональной подготовки учителя. А., 1998.- 320 с
71. Успанов К.С. Теория и практика формирования профессионально значимых качеств у будущих учителей. А.: Ғылым, 1998.-228 с.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
АБЫЛАЙ ХАН АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖӘНЕ ӘЛЕМ ТІЛДЕРІ
УНИВЕРСИТЕТІ
А.Х. ТЕМІРБЕКОВ ... ... ЖӘНЕ ... КАФЕДРАСЫ
МАГИСТРЛІК ДИССЕРТАЦИЯ
АҒЫЛШЫН ЕЛДЕРІНДЕ БОЛАШАҚ ӘЛЕУМЕТТІК ПЕДАГОГТАРДЫ КӘСІБИ ДАЯРЛАУ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.
Орындаған:
Абдрахманова П.А.
Ғылыми жетекші:
Педагогика ғылымдарының
Докторы проф. Успанов К.С.
Қорғауға жіберген
кафедра меңгерушісі
п.ғ.д. проф. Успанов К.С.
Алматы, 2006
Магистрлік ... ... ... ... ... ... педагогтарды кәсіби
даярлаудың ерекшеліктері.
Кіріспе..................................................................
.........................................3
I бөлім. Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды даярлаудың
теориялық негіздері
1. Ағылшын елдеріндегі болашақ әлеуметтік ... ... ... ... елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудың
қазіргі ... ... ... ... ... ... кәсіби даярлауға
салыстырмалы сипаттама беру...................................30
Тұжырым.
II бөлім. Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудың
мазмұнына шолу.
2.1 Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби ... ... ... Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау үрдісінің
мазмұнын ашу……………………………………………………………..….…54
2.3 Ағылшын елдерінде ... ... ... ... ... ... өзектілігі. Қазіргі жағдайда Қазақстанда мыңдаған мұғалімдер
әлеуметтік педагогикалық дайындықсыз жұмыс ... жүр. ... ... ... ... ... ... мен олардың
мамандандырылуы осы мәселенің көкейкестілігін көрсетеді. Соңғы жылдары
батыстың ... ... ... ... ... жиі көңіл
аударуда. Себебі, педагогика ғылымында - әлеуметтік факторлардың тәрбие мен
білім беруге ... және ... ... ... ... ... ... «әлеуметтік педагогика» деп аталатын педагогиканың жаңа
саласы қалыптасты.
Бүгінгі таңда сан алуан ... ... ... ... ... педагог та айналысатын негізгі бағыттары ... ... ... 1991 ... ... айларында ресми түрде
тіркелген болатын, әрі сол жылы мамандар дайындау ... ... ... беру ... әлеуметтік педагогпен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қажеттілік
себепші болды. 1990 жылы әлеуметтік педагогтарды кәсіби дайындау процесі
басталды, әлеуметтік педагогтардың ... ... ... және
әдістері анықталды, оларға қойылатын кәсіби талаптар негізделді. ... бұл ... ... ... ... жанындағы өздері
қызығатын бірлестіктерге кіруге мүмкіндігі жоқ балалар мен ... ... ... ... ... ... тұрғыдан
қорғалмай, оң қарым-қатынастан шеттеліп қалды. Сонымен қатар, биліктің
барлық ... пән ... ... ... ... анықталды, ал нақты өмірмен білім беру мекемесі мектепте күн
сайын тікелей оқу-тәрбие үрдісінің аясынан ... ... ... қарамастан,
оның нәтижелеріне және оқыту мен тәрбиенің сапасына, сондай-ақ әлеуметтегі
өзара қарым-қатынастарға тікелей не жанама түрде ... ... ... педагогикалық мәселелерді шешуге тура келді. Мұғалім, бала және
әлеуметтік орта байланыстыратын буын әлеуметте қарым-қатынас ... ... ... ... бар ... яғни ... педагог» болып
табылады.
Әлеуметтік тәрбиенің идеяларын көрнекті орыс және кеңес педагогтары
К.Д.Ушинский, ... ... ... ... ... ... әлеуметтік педагогика саласында Ресейдегі
әлеуметтік педагогтар мен ... ... ... ... ... ... ... М.А.Галагузова, В.Г.Бочарова, ... ... ... ... және т.б. ... айтуға болады. Сонымен қатар, әрбір елдегі салыстырмалы педагогиканың
өкілдері шетелдік тәжірибеге, ең алдымен отандық ... ... ... ... ... ... авторлар әлеуметтік педагогтардың әртүрлі
мәселелерін қарастыра бастады. Мәселен, ... ... ... ... ... ... болашақ әлеуметтік
педагогтың студент жастармен жұмысқа дайындығын қалыптастырудың ... ... ... әдістемесін әзірледі. Е.З.Батталханов оқушы
жастардың гуманистік дүниетанымының қалыптасу мүмкіндіктері мен ... ... ... ... ... ... болашақ ұстаздарды әлеуметтік педагогикалық жұмысқа
дайындаудың жүйесін құруды ... ... ... ... ... педагогикалық ... ... ... ... мен ... интеграцияланған жеке
тұлғалық білім беру ретінде ... ... ... ... ... ... мен
отбасын құру бойынша жұмысқа деген кәсіби дайындығын қалыптастырудың
әдістемесін әзірлеу мақсатында жоғары оқу ... ... ... ... үрдісі оның зерттеуінің нысаны болады.[4,105]
Дайындық жүйесін құру мен ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс тәжірибесі, сондай-ақ әлеуметтік
мамандықтардың мамандарын дайындаудың шетелдік бай тәжірибесі пайдалынады.
Батыс Европа, АҚШ елдерінде осы ... жүз ... ... ... ... ... ... тәжірибесін отандық педагогикаға толық енгізу мүмкін
емес. Мамандарды дайындаудың артықшылықтары мен кемшіліктерін ... ... ... ... ... АҚШ, ... ... сияқты елдердің әлеуметтік педагогтар мен ... ... беру ... ... әрі ... педагогтарды
оқытуға ерекше көңіл бөлу ... ... ... ... ... жүз ... ... тәжірибесі әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... беру жүйесі үшін белгілі бір маңызға ие
болады.
Бүкіл әлемде ғылымның осы саласымен айналысатын мамандар саны ... ... ... Қазақстанда салыстырмалы педагогикалық зерттеулер
салыстырмалы педагогиканың әдіснамалық, ... ... ... ... жеке ... мектептердің даму
тарихы (А.О.Ысқақова), әртүрлі елдердегі оқытушыларды кәсіби даярлау
(Қ.С.Мусин), ... ... ... ... ... жеке ... ... тәрбиелеу
(Ә.Б.Қалиева) мәселелерін қамтиды.[5,6] Демек, еліміздегі әлеуметтік
педагогтарды дайындау мәселесі жеткілікті зерттелмеуімен оған ... ... ... және ... мен ... ... ... бізге
зерттеу тақырыбымызды «Ағылшын елдерінде болашақ ... ... ... ... деп ... ... ... мақсаты: ағылшын елдеріндегі болашақ әлеуметтік ... ... ... негізгі ерекшеліктерін анықтап, салыстырмалы
түрде талдау нәтижелерін Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... оқу орындарында біртұтас
педагогикалық процесте әлеуметтік педагогтардың кәсіби дайындау жүйесі.
Зерттеу пәні: ... ... ... ... ... ... ... кәсіби даярлау үрдісі.
Зерттеудің ғылыми болжамы: Егер: Қазақстанда АҚШ, Англияның жоғары ... ... ... пен ... ... ... тенденциялары анықталса, сондай-ақ осы ... ... ... пен ... ... дайындау жүйесінің
салыстырмалы талдауы жүргізілсе және Қазақстанның жағдайында мүмкін болып
табылатын алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... педагогтардың кәсіби даярлық процесінің тиімділігі
артады, өйткені бұл білім беру жүйесіне қойылып отырған ... ... ... ... ... ... ... кәсіби даярлаудың жалпы
және өзіндік ерекшеліктерін анықтау;
- ағылшын елдеріндегі әлеуметтік педагогтарды ... ... ... ... ... ... болашақ әлеуметтік педагогтардың мазмұндық
ерекшеліктерін ... ... ... жоғары оқу орындарындағы оқытудың мақсаттарын,
міндеттерін, мазмұнын талдаудың негізінде кәсіби дайындықтың негізгі
тенденцияларын көрсету;
- ... ... ... ... ... салыстырмалы
педагогикалық талдау критерийлерін анықтау;
Жетекші идея. Ағылшын елдеріндегі әлеуметтік педагогтарды даярлаудың
ерекшеліктерін анықтау, оны ... ... беру ... ... ... білу – ... сұранысына сай жан-жақты әлеуметтік педагогтарды
дайындауға негіз болады.
Зерттеудің ... ... және ... ... (философ,
тарихшы, әлеуметтанушы, психолог, педагог) зерттеліп отырған жұмыс ... ... ... ... ... ... көкейкесті
проблемаларды зерттеп жүрген ... ... ... ... ... ... ... заңдар, қаулылар,
баяндамалар); Білім және Ғылым министрлігінің нормативті құжаттары; шетел
зерттеушілірінің автореферат, ... ... ... ... ... ... салыстырмалы педагогикалық ғылыми негізде педагогикалық
зерттеулерді талдау; аналитикалық әдістер(талдау,синтез, жинақтау, қорыту);
салыстырмалы түрде жинаған ... ... ... талдау және
алған нәтиженің тиімділігін тексеру.
Зерттеудің теориялық мәні мен ғылыми жаңалығы:
1. Англия, АҚШ елдеріндегі ... ... ... ... ашып,
ғылыми теориялық негіздемесі анықталды.
2. Ағылшын елдеріндегі «әлеуметтік педагог» қызметінің даярлау
құрылымы мен ... ... ... ... әлеуметтік педагог мамандығының кәсіби дайындау
мазмұны мен ... ... жаңа ... талдау жүргізіліп
еліміздің білім беру жүйесінде мүмкіндігінше пайдаланудың ... ... ... ... талдаулар нәтижесінде жасалған
тұжырымдар, қорытындылар, аталған арнайы курс бағдарламасы, әдістемелік
құрал мен ... ... оқу ... ... ... ... ... мен осы саладан білім, білік дағдыларды жетілдіру
мақсаттарында пайдалануға болады.
Зерттеудің негізгі кезеңдері.
Бірінші кезеңде ... 2004 ж.) ... ... ... ... ... бойынша ғылыми әдістемелік әдебиеттерге теориялық
талдау жасалды. Болашақ зерттеу жұмысына ғылыми аппарат негізі салынды.
Екінші кезеңде (қаңтар-мамыр 2005 ж.) ... ... ... жинақтау және топтау жүргізілді, яғни ағылшын елдеріндегі
әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау үрдісінің ерекшеліктері салыстырмалы
түрде ... ... ... жж) жүргізілген зерттеу жұмыстарының
қорытындылар шығарылып, оның ... ... ... ... ... нәтижелерінің дәлелдігі мен негізділігі.
Зерттеу нәтижелерінің талапқа сай теориялық ... мен ... ... ... ... ... мазмұнының ғылыми аппаратқа
сәйкестігімен, нәтижелердің жүйеленіп ... ... ... ... ... және практикаға ендірумен
қамтамасыз етіледі.
Кіріспеде зерттеу жұмысының өзектілігі, зерттеу мақсаты, объектісі, пәні,
болжамы, міндеттері, жетекші ... ... ... және ... ... ... көрсетіледі.
«Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды даярлаудың теориялық
негіздері» атты бірінші тарауда ... ... ... ... оны даярлау тәжірибесі жан-жақты талданады, АҚШ, Ұлыбритания және
Канада елдеріндегі дайындау жүйесінің ... ... ... ... ... ... кәсіби даярлаудың мазмұнына
шолу» атты екінші тарауда ... ... ... ... ... ... кәсіби даярлайтын мекемелердің құрылымы мен
мазмұнына және жаңа технологияларға сипаттама беріледі.
Қорытындыда ... ... ... ... ... оқу ... және ... мазмұны ұсынылады.
I – бөлім
Тақырыбы: Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды даярлаудың
теориялық негіздері
1. Ағылшын елдеріндегі әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау тарихына
сипаттама.
Әлеуметтік ... ... ... статусын негіздеу үшін оның
тарихи, әлеуметтік, ... даму ... алғы ... керек. Адамның шығу тарихы жайлы ғылымдардың ... ... ... ... терең және оның даму беталысын байқауға
болады. Бұл ескі ... және ... ... қамти отырып, этно-
мәдени салтты, діни ... ... ... ... олар ... мен ... ... тапқан мемлекеттік жүйе,
мемелекеттік емес бірлестіктері, жеке адамдардың ынта, ... ... ... ... ... ... ... Содан адам ... ... ... құрылу мақсатында қайырымдылық пен
мейірімділік негіздері қалыптасты. Осының бәрін бірге қосқанда ... ... ... ... ... рет ... ... терминін ХIХ ғ. орта шеңінде ғылымға
енгізген Ф.Дистервег. Оның қалыптасуына ... ... ... ... мақсат-міндеттерін анықтаған Э.Дюргейм, В.Дильтей, ... ... ... ... ... ... ең алғашқы ғылыми педагогикалық білімдер философия
білімі мен ... ... ... ... ... ... ... дамуы жайлы заңдылықтарды қарастыра отырып, жас ұрпақтың өздік іс-
әрекеті жайлы мәселелерді қарастырмай өтпейді. ... ... ... ... жүйе және ... ... ... бір ... ... Ол оның методологиялық
фундаментын, әлеуметтік-педагогикалық теория мен ... ... ... ... ... ең ... философтар, мәдениеттің теоретиктері мен
тарихшылары өздерінің педагогикаға байланысты философиялық ... ... ... біріктірген мәдени-философиялық идея, педагогика ғылымы
мен тәжірибенің ең негізгі ... ... ... ... ... ... ... және білім саласын жатқызамыз.
Әлеуметтік педагогика педагогикамен ... ... оның ... бөлігі
болғандықтан педагогика ғылымымен салыстырғанда біршама жас ғылым ... ... ... ... ... ғалымдар, оның
бастамасы мен қайнар көздерін философия ... ұлы ... және ... уақыттағы халықтың педагог-классиктерінің
трактаттарынан табамыз.
Егерде әлеуметтік педагогиканы осылай ... онда оның даму ... ... ... ... кезең – бастапқы кезең, ежелгі уақыттан бастап ХYII ғасырға ... ... ... ... ... ... мен педагогикалық
және әлеуметтік-педагогикалық ойдың қалыптасуымен байланысты. Қайта ... бала ... ... ... ... ... Бұл ... педагог-гуманист Витторино Да-Фельтре (1378-1446) еңбегінде
алғаш рет «Қуаныш үйі» атты интернат тәріздес мектеп ашып, осы ... ... ... ...... ғғ. ... педагогиканың алдыңғы идеяларының дамуы
мен әлеуметтік педагогиканың ғылыми тұжырымдамаларының ғылым ретінде пайда
болуы.
ХYIII – XIX ғғ. әлем ... ... ... ... деп кірді. Көрнекті ғалымдар (педагогтар, философтар, социологтар,
психологтар) қоғам және ... ... ... ... ... шешу ... ... Сол заманның педагогтары өз
ойларын ортаға салумен шектелмей, оны тәжірибе жүзінде жүзеге асырды. Олар
жетім және қараусыз ... ... - ... ... баспанасын, балалар
бақшаларын және кемтар балаларға мектептер мен әртүрлі мекемелер салды.
ХIХ ғасырдың басынан аяғына дейін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... оның ... философия және
педагогикадан басқа ... ... ... (адамның шығу
тегі мен дамуы жайлы ғылым), медицина және т.б. ғылымдар ықпалын тигізді.
Әлеуметтік педагогиканың педагогикадан ажырау ... ... оның ... ... ... жүрді.[8, 146]
ХIХ ғасырдың аяғында әлеуметтік педагогика педагогика ғылымының жеке
саласы болып қалыптасады. Бұл жағдай, ең ... ... ... Фридрих
Дистервег пен Пауль Наторп есімдерімен байланысты.
Әлеуметтік педагогика термині 1844 жылы К.Магералмен тәрбие жайлы талқыға
салынып, ... ... оны ... Сол ... ... ... осы ... дейін екі түрлі түсіндірме ... ... ... сай ... ... әлеуметтік тәрбиемен бір
деген (К.Магер);[9, 239]
Екінші түсіндірмеге байланысты ол ... бір ... ... ретінде қабылдайды. (Ф.Дистервег)
Осы көзқарастардың жақындығына қарамастан, оның кейбір ерекшеліктері ... ... ... ... ... мен міндеттері жайлы
айтылады.
Бірінші бағыттың өкілдері К.Магер, П.Наторп (20 ... ... (60-шы ... Д.Пегелер (80-ші жылдар) және басқалар. К.Магер
заманынан бастап, әлеуметтік педагогиканың алғы шарттары, ... ... ... яғни қоғамды қоғам арқылы тануды қарастырады.
Екінші бағыт Ф.Дистервег (ХIХ 40-50 жылдар), Г.Ноль, Г.Боймер (20-30 ... (50-ші ... және т.б. ... бастап, осы бағыттың
өкілдері әлеуметтік ... ... ... ... білімі, қараусыз
қалған балалар және т.б. сол ... ... ... ... ... 96]
Герман Ноль (1879-1960) әлеуметтік педагогиканың ... ... ... ... және ... өз ... қандай да болмасын себептермен жедел
көмек қамтамасыз етілмей, ... ... ... ... ... ойын П.Наторппен салыстырғанда әлдеқайда нақтырақ және ... Оның ... 1922 ж. ... ... қайырымдылық жайлы заңында
көрініс тапты. Бұл Германиядағы мектептен тыс уақыттағы жастардың тәрбиесін
қадағалайтын ең ... ... ... болған.[11, 465]
Сол уақыттан бастап, әлеуметтік педагогика отбасы және ... ... ... кемшілікті жетілдіру қызметін енгізді.
Дж.Локк (1632-1704) англияда конституциялық монархия орын тепкен ... ... ... ... қарсы, буржуазия және жаңа ақсүйектердің
идеясын қолдады. Оның айтуынша: «балада туылғанынан идея ... ... ... ... тақта тәріздес» - дейді. Сондай-ақ, адамгершілік
қасиеттер мен білім туа пайда болмайды, ол өмір ... ... ... ... [12, ... өмір сүруіне қажеттіліктің барлығын білім және тәрбие, өзінің іс-
әрекеті ... ... Локк ... ... және әлеуметтік
мәнінде жеке тұлғаның қоғаммен қарым-қатынасы, оның өзіндік өсуіне ықпал
етеді деп атаған.
Тәрбие социализация ... ... ... ... компоненты
болып табылады. Коменский оның қажеттілігін айтқан болатын. Осы міндеттің
теориялық негіздемесін ашты. Оның ... ... ... Демек,
тәрбиелеушінің тек өз істерінен басқа, азаматтық жауапкершілікті, өз еліне
және өз табына қажетті екенін сезіну керек. [12, 126]
Джентльмен өз ... ... үшін ... дені сау, ... ... және еркіндікті сүйетін болуы тиіс.
Локк өзінің педагогикалық тұжырымдарын «Тәрбие ... ... ...... әлемде іскер адамды даярлау бағдарламасында
білдірген. Ақсүйектік дәстүрді (феодалдық) ... ... ... ... ... яғни ол тұлғаның буржуа есебінде оның азаматтық,
адамгершілік және ... ... ... ... ... ... негізінде ол ең алғашқы тәрбиенің
физиологиялық, адамгершілік және сананың ... ... алып ... ... ... Оның педагогикасының мәні ... ... өмір ... ... яғни ... ... ... біліммен білікті қамсыздандырады).
Ол нақты білім беру бағдарламасын, дәстүрлік пәндерден басқа мемлекеттік
тарих пен құқық, стенография, этика, ... ... т.б. ... ... балалардың жасына лайық болу керек.
Сонымен бірге, Локк тәрбиені буржуазия өкілдерінің ... ең бір ... ... ... ... Өз елінің азаматын,
патриотын тәрбиелеу міндеті бірінші жоспарда тұрды.
Социализация процесінің ... ...... деп қарастырады.
Баланың іс-әрекеті тәрбиешілердің ықпалына ... ... ... ... ең
бірінші тәрбиеші ата-анасы деп атаған. Бұл модельдің өзіндік пайдасы бар.
Тәрбиешімен балалардың ... ... ... ортаның
педагогизация үрдісі жүреді. Алайда, оның кемшіліктері байқалады. Баланың
іс-әрекетіне байланысты ... ... ... ... алшақ болу. Локктың оқыту және тәрбиелеу ісі тұлғаның қоғамдық
және адамгершілік қасиеттерінің әлеуметтік процесте ... ... ... осы ... ... ... ... қарсыластарынан
айырмашылығы әлеуметтік педагогика негізін педагогиканың құрамдас бөлігі
деп қарастырады.[13, 38]
Баланың қараусыздығын зерттей отырып, К.Молленгауэр, ... ... ... шеше алмаса, онда тәрбиенің үшінші бір кеңістігін жасау
керек ... және ... ... яғни ... тарапынан көмек керек
екендігін түсіндірді. Сонда оның ойынша, әлеуметтік педагогика ... ... беру ... ол тек қана өсіп келе ... ... даму
процесінде пайда болатын ақауларды шешуге ұйымдастыруын атап айтқан. [14,
18]
XIX ... ... ... ... ... ... және мемелекеттік
жүйелері қалыптаса бастады. Сонымен бір уақытта білікті көмек, ... ... ... алатын кәсіпқой адамдардың қажет
екені аңғарыла бастады. АҚШ пен ... ... ... ... ... оқу ... ұйымдастырушысы шіркеу болған.
Әлеуметтік жұмыстың алғашқы мектептері 19 ғасырда: Нидерландта – 1896 ... -1899 ж., ал ... – 1903 ж. ... бола ... ... ... осы бағыт біржолата өз қалпын, теориялық мәнін ашып негіздейді.
Сонымен, қылмыс жасаған балаларға ... ... ... ... мектептен тыс жұмыс, ... ... ... ... және т.б. ... беру орындарында тәрбиелік жұмыс
жүргізілді.
Пауль ... ... ... деңгейін көтеру, қоғамның тәрбиесін
интеграциялау мәселелерін ... сала ... ... ... байланысты П.Наторптың идеялары ұмытыла бастады.
Оның орнына Джордж Дьюидің педагогикалық ойлары өз ... ... ... ... ... ... байланысты құрылған еді.
Жаңадан пайда болып келе жатқан ғылымның ... ... ең ... ... ... әлеуметтік жұмыстың барлық американдық мектебін алып
қарастыру керек. Оның еңбектері. «Дружеский визит к ... ... ... в благотворительных организациях» (1899), и «Социальные
диагнозы» (1917) және т.б. әлеуметтік ... ... ... ... ... ... негізін қалыптастырды.[16, 431]
Осы салаға өз шығармашылық үлесін қосқан өткен ғасырымыздың және ... ... ... ірі ... ... ... ... тәрбиелеу мен білім мәселелері бай ой тізбектері
тәжірибеге сүйенген зерттеулері бар. Осы ... ... ... ... жүйелілігі және құрылымды-функционалдық
динамикасын, ... ... ... ... оның ... бұл ... ХIХ ғасырдың аяғында пайда болып, ХХ ғасырдың ... ... ... мен ... ... ... зерттеу идеялары
дами бастады. Бұл идея С.Т.Шацкийдің және т.б. ... ... ... ... ... ... контексте нақты құбылыстар, яғни адамды тәрбие
объектісі ретінде қарастыру, білім беріп ... ... ... ... К.Д.Ушинскийді айтуға болады. К.Д.Ушинский әлеуметтік педагогика
мен әлеуметтік жұмыстың қазіргі уақытта ... ... ... заңдылықтарын ашты. Оның мәні педагогтар мен бір-бірімен шектес
пәндердің мамандары бірігіп, адамды ... ... ... жүйесін
құруы қажет.
Дәрігер, тарихшы, филолог – К.Д.Ушинский: «Егерде олар тек қана ... ... ... логика ғылымымен таныс болса, яғни
педагогиканың ең ... үш ... ... онда олар ... ... тауып, тәрбиеге тікелей үлес қосар еді».[17, 46]
Дамыған елдерде ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс саласындағы, әсіресе
бастапқы кезеңдегі өзара ықпалы да ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстың үлгісі ретінде Эльберфельд қ.
кедейлерге көмек көрсетудің неміс жүйесін алса, олар өз ... ... ... ... жұмыстың, сондай-ақ Париждегі әулие Павел
Қоғамының ... ... ... ... Содан кейін ағылшындық
Достық сапарлар ұйымы мен ... ... ... ... ұйымы Солтүстік
Еуропа елдеріндегі әлеуметтік ... ... үлгі ... Алайда, өзара
ықпалға қарамастан, кәсіби әлеуметтік жұмыс пен осы саладағы ... ... ... ... дейін пайда болған елдерде, яғни Англияда,
Германияда, Францияда, Голландияда, АҚШ-та берік ұлттық дәстүрлер қалыптаса
бастады.
Бірінші және ... ... ... ... ... ... ... білім беру әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесімен қатар және соған
сәйкес ... ... ... ету ... ... әлеуметтік
қызметкерлер мен ... ... ... ... ... ... ... еуропалық мемлекеттердің үкіметтерінің
әлеуметтік жұмыс пен білім ... ... ... ... түсті. Бұл
уақытта дайындықтың мазмұны мен әдістеріне, сол секілді Батыс ... ... ... ... салаларына АҚШ-тағы әлеуметтік
қызметкерлердің ... ... ... ... ... дағдарыс, сонымен
бірге әлеуметтік қамтамасыз етудің де ... ... ... ... ... 70-ші жылдардағы реформа ... ... ... ... ... ала отырып, әлеуметтік педагогика халық
шаруашылығы мен күнделікті тұрмыс және ... бос ... ... ... ... ... және оның үйлесімді түрде дамып,
адамның табиғи мәнін ашады.
Әлеуметтік педагогика дамуына тарихи-логикалық ... ... ... ... ... ... мәлім ХХ ғ. орта шеңінде әлеуметтік
педагогика саласының функционалды түсіндірмесі, оның ... ... ... ... ... ... шеңберіне келді. Демек, тек
білім ... ... ... ... ... ... үйлеріне
жасалды.
Өз заманында немістің ірі ... және ... ... ... даму ... ... Сонда әлеуметтік
педагогика үлкен қоғамдық кеңістіктің теориялық ... және ... ... ұйым аралық координациясының мазмұнды желісінің
негізін қалады дейді. Әлеуметтік педагогиканың ең ... ...... ... ... әрекеті, құндылық бағытқа ... ... ... оларды отбасы, мектеп, тұлғаның зерттеу
күйіндегі мәнін өндірістік орта зерттейді, субъекттің өздігінен жетілу ... ... ... ... ... және әлемдік тәжірибе негізінде оның дамуын ... ... ... сол ... ... діни және ... ... қызметін жаппай зерттеуін талап етеді.
Шетелде әлеуметтік педагогиканың теориялық нысаны тек ХХ ғ. 50-60 ... ... ... ... АҚШ-та ХIХ ғ. аяғында пайда ... ... діни және ... ... ... ... ... жатқызады.[19, 123] Оның мазмұны балаға,
отбасыға көмек беру, мектеп және т.б. ұйымдарға тәрбие жұмыстары ... ... ... ... ... келіп, кейін белгілі бір
қоғамдық институтты, адамдар қызметінің шеңберіне айналып, ғылыми мағынасын
ашады деп айтуға болады. Осы ... тек ... ... ... ... ... ... тәжірибесінің мәселелерін қамту емес, ... жеке ... ... ... ... ... білімнің
жинақталуы.
Шетел елдерінде әлеуметтік педагогиканы теориялық зерттеу ... мен ... ... ... ... ... жұмыс топтары бар.
Ғылымның статусына сай әлеуметтік-педагогикалық қызметтің ... ... ... ... қызметіне пән аралық ерекшелік
тән. Әр елде өзіндік ұлттық ерекшелігі бар. Ең ... бұл ... орта және ... оқу білімі мен мектеп жүйесінің ұлттық, ... ... ... ... байланысты.
Әлеуметтік педагог қызметінің айырмашылығы тек оның статусында ғана ... ... ... ... ... ... жұмыскердің білігі,
шеберлігі мен кәсіпшілік деңгейінде екенін көреміз.
АҚШ, Англия, Канада сияқты елдердің әлеуметтік педагогтарды ... ... ... ... мен ... ... арасында
айырмашылық бар. Жекеменшік иесі немесе жеке өзінің талпынысының арқасында
жасаған қоғамның дәулетті немесе бақуатты ортасы ... ... ... ... ... ... осы мәселелерді шеше алуы керек.
Өйткені көптеген жоғарғы орта табына да ... ... ... және
маманның еңбегін де өтеп береді. Канадалық ғалым Р.Рамзей бұл ... ... ... деген.[20, 45]
Канадада әлеуметтік жұмыс негізгі қызмет есебінде АҚШ пен ... бір ... ... ... Әлеуметтік жұмыс мамандық есебінде
қалыптасқанына 100 жылдан астам уақыт ... ... ... ... мектептері немесе әлеуметтік жұмыс факультетіне 80 жылдай
уақыт болды. Әлеуметтік қызметкердің университеттік деңгейде оқу түрі ... ... ... мен ... ... ... Әлеуметтік жұмыс
жүйесіне сол сияқты Ұлыбритания, Шотландия, Ирландия, Германия, Норвегия,
сондай-ақ 1598 жылғы «Кедейлерге ... ... ... ... мен ... ... ... Канадалық әлеуметтік жұмыс жүйесі
бастапқы ... ... ... күні ... ... ... Француздың әлеуметтік, философиялық және діни дәстүрлері, әсіресе
Канадалық француз тілді мекендерінде өз ... ... ... екі ... ... ... бұл ... дамуына елдің азаматтығын
алған халықтың да ықпалы зор ... ... осы ... ең ... ұлт ... ... бай және ... құрылымдарды құрды, оған топ ішіндегі бір-
біріне деген ... ... ... ... ... ... ... елдерде бір-біріне ұқсас келеді. Алайда, мазмұны, теориясы
мен тәжірибе түрлері осы ... ... сол ... және ... ... ... Бұл ... мамандықты әлеуметтік
жұмыстан айырмайды, керісінше қоғам және мемлекет сұранысына сай ... ... ... ... ... және бар ... балаға білім беру мен қабілеттерді
дамыту ... ... ... ... ... адамгершілік, жүріс-
тұрыстың эстетикалық нормаларын, еңбек етуге дайындық, әлеуметтегі өмірге,
ақыл-ойды ... ... деп ... ... таңдағы ағылшын елдеріндегі болашақ әлеуметтік педагогтарды
кәсіби даярлау теориясына ... ... ... ... ... ... 1990 жылдардан бастап енгізілді. Осы
арада, адамға, отбасына, жеке тұлғаға ... ... ... ... ... ... ... моралдық, заңды қолдау көрсету
түсініктемелері шетел елдерінде, ... ... ... Европада көптеген
ғасырлар бойы жинақтаған дәстүр бар. Мұнда әлеуметтік педагогтарды кәсіби
даярлау ... ... мол. Олар ... бір ... пен ... бар адам
туралы ғылым саласын терең білуі қажет. Мәселен, медицина, ... ... ... ... этика және т.б. ғылым салалары.
Әлеуметтік педагогика ... ... мен ... сол ... ... ... әлеуметтік педагогтың кәсіби
қызметке даярлығы деп қарастырады.
Осы ... ... ... біз ... ... ... жүйесін қарастырдық, соның ішінде Англияның Орталық ... қ.), ... және ... ... ... ... А.Сайсон мен М.Багинскийдің айтуы бойынша:
«әлеуметтік педагог сияқты маманға тәжірибелік қабілеті мен ... ... ... - ... ... ... ... оқу орындарында әлеуметтік педагогика саласында
«әлеуметтік педагог», «әлеуметтік қызметкер» атты қызметтер енгізілді.
АҚШ-тың оқу орындарында оқытудың ... ... ... ... ғалымдар – Дж.Дьюи, У.Кипатрик (ХХ ғасырдың 20-30
жж.), ... ... ... (40-60 жж.), ... ... ... (70-80 жж.) ... үлгіге алынды.[22, 105]
АҚШ-та, әсіресе Англияда оқыту теориясының рационалдық бағыты кең тараған.
Бұл бағыт студенттердің әртүрлі білімдерді меңгеруіне бағытталған.
Англия мен ... ... ... бір бағыттардың бірі дәстүрлі-
консервативтік педагогика. Осы бағыт өткен ... ... ... ... емес ... қарамастан, ескіге жатқыза алмаймыз, оның
тамырларын бүгінгі күндегі мектепте және ертеңгі ... де ... мәні 3 ... ... Бірінші постулатқа сай оқушылардың
негізгі білімімен ... және ... ... ... ... ... жоспардағы білімдермен қамтамасыз етеді. Үшінші постулатқа
сай міндеттері оқушылардың рухани байлығын толықтыру және ол ... ... ... және болашақта өз орнын табуы.[23,54]
Аталмыш бағыттардың ішінде АҚШ-та кең ... ... өз ... ... ... ... бағыт. Бұл бағыттың дамуына айрықша
әсер еткен АҚШ-тың ... Джон ... ... ... ... ... ... мәселелеріне қатысты еді. Коллумбиялық
университеттің ... ... ... жеті ... ... ... ... педагогикалық жаңалықтарды
және реформаларды енгізгенін көреміз. Мәселен, «ашық мектеп», «прогрессивті
тәрбиелеу», ... ... үшін ... және т.б. Дж. ... ... білімді меңгеру және дамыту салғырт емес, белсенді түрде жүзеге асуы
қажет. Дж. ... ... ... балаларды белсенді оқыту
үрдісінде көмекті беру қажет деген ойы, идеяларының алдыңғы қатарына
жатады. Сондай-ақ, ... ... ... мен ... ... ... ... болды;
- Білім саласында уәждемеу ең басты фактор ... ... ... ... ... яғни ... не болмаса мұғалімді
қоғамға әділетті ... ... ... деп ... ... үрдісінде нақты мәселелерді шешу үшін бағытталу қажет. Дьюидің
еңбектерінде оқушылар ... ... үшін ңана ... ... ... ортада белсенді түрде ат салысуы қажет;
- Оқушылардың зерттеуге арналған еркіндігі оқыту әдістемесінің негізгі
элементі ... ... ... ... ... ... дамуы мүмкін емес»,-дейді Дьюи.
- Оқу мазмұнына байланысты әрқашан жаңа ... табу үшін ... ... Дьюи ... бағдарламасының әрқашан біркелкі болуына
қарсылық ... Оның ... ... ... ... ... беру және ... мазмұнының өзгерісі мен
тәжірибесіне сай қайнар көзі мен стимулы болып ... ... ... ... болмасын саланың шығармашылық тұлғасы болу керек.
Жоғарыда аталған пунктарда педагогикалық философия ... ... өз ... ... ... ... болу
қажет.[24, 59]
АҚШ-та «әлеуметтік жұмыс» ұғымы әртүрлі адамға, мәселен, балаларға немесе
қарттарға көрсетілетін әлеуметтік қызметті ... ... ... ... сан ... ... ... отбасыларға қаржы
мәселесінен көмек; жетім балаларға және зорлық құрбандарына, ауруханадағы
науқастарды реабилитациялауды және ем ... ... ... ... бар ... психотерапиялық көмек, әлеуметтік бағдарламаларды
басқару және т.б. қызметтер бар. Әлеуметтік жұмыс қызметтерінің кең ауқымды
қамтығаннан ... оны іс ... ... асыру үшін әлеуметтік қызметтің
кәсіби даярлауының бірнеше жолдары бар. Мұның бәріне негіз ... ... ... ... шетел елдерінде «педагог», «әлеуметтік педагогика», «әлеуметтік
педагог» деген ... ... ... ... ... ... оқу
орындарында студенттер педагогика пәнінің орнына ... ... ... ... ... ... ... жатқызады. Алайда, әлеуметтік
жұмыскерлердің арасында кеміс, кемтар балаларға көмек ... ... ... да бар.[25, 56]
Осы объектілерді салыстыра отырып, екі ғылымды және қызметтің практикалық
шеңберін жақындастырғанмен ... ... ... ... бар.
Сондай-ақ, әлеуметтік жұмысқа, әлбетте көмек сұраушы адам – клиент болса,
әлеуметтік ... ... ... ... ... қызметкер –
реабилитациондық орталықта, қарттар үйінде, жетім сәбилер баспасында арнайы
әлеуметтік жұмыс маманы.
Әлеуметтік педагогикамен әлеуметтік жұмыстың ... ... ... көп мән ... ... ... педагогика әлеуметтік жұмыстың ғылыми
методологиясы қызметіндегі компоненты. ... ... ... ... қарым-қатынас, тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... Демек,
әлеуметтік жұмыстың педагогикалық ... ... ... әдіс-тәсілдерін қосады. Әлеуметтік педагогика әлеуметтік жұмыс
құрылымында психологиямен қатар, оның түсіндірмелі қызметтерін ... осы ... ... ... ең алдыңғы рөлі, яғни оған
тұлғаның дамуы жатады.
Егерде әлеуметтік педагогтың дайындығы жеткіліксіз болса, ... ... ... ... Адамға өз қатынасын өткізу –
педагогикалық және ... ... Бұл ... әлеуметтік педагог
та, қызметкер де айналысады.
Англияның педагогы М.Пейн әлеуметтік жұмыстың ... 5 ... ... ...... әлеуметтік қызметкер әлеуметтік
ақаулардың барлық түрін білу ... ... ...... яғни ... ... адамды барлық
топтармен қарым-қатынас, көмек үйрету,
• Үшінші қызметі - адамның қоғамдағы орнынан бөлек, қажеттіліктерін
түсініп, әлеуметтік көмек ... ...... ... қоғамға кедергі жасайтын адамдардан
сақтау;
• Бесінші ең өзекті қызметі – адвокаттық: ... ... ... сот ... ... бес өзекті қызметті орындау үшін ... ... ... қабілет, жеке тұлғалық қасиеттер, тәжірибелік білім ... ... ... 84,85]
И.А.Липскийдің пікірінше, әлеуметтік жұмыс клиенттің мұқтаждықтарын
қанағаттандыру болып табылса, әлеуметтік педагогика әлеуметтік ортаны ... ... ... ... жеке ... мен әлеуметтің қарым-
қатынастарын оңтайландыруға бағытталған. «Жаңа мамандыққа кіріспе» атты
әдістемелік хатта әлеуметтік педагог ... ... ... ... ... оны ... себептерді уақытында анықтауға және жоюға, әртүрлі
кері құбылыстардың, адамдардың мінез-құлқындағы ауытқушылықтардың бастапқы
профилактикасын қамтамасыз етуге және ... ... ... ... тырысатыны көрсетіледі.[27, 45] Сонымен бірге, әлеуметтік
қызметкер қалыптасқан мәселемен айналысады ... ... ... ... ... ... апаттар және басқалар),
бұл әлеуметтік көмектің арнайы түрлері мен одан да ... ... ... ... ... ... топтармен
және басқалармен жұмыс бойынша) талап етеді.
Әлеуметтік педагогиканың клиенттері, ... ... мен ... ал ... ... ... түрлі топтарымен жұмыс
істейді. Егер әлеуметтік педагогтың күш жұмсауының нысаны – тәрбие үрдісі
болып табылса, ... ... ... ... ... ... Алайда, бұл айырмашылықтар тек салыстырмалы турде ғана, ал
мамандардың арасындағы ... ... ... ... ... ... ... қоғамымыздың барған сайын ушығып жатқан мәселелерін
бірге ... ... ... ... істейді.
«Әлеуметтік педагог – жеке тұлға, отбасы және қоршаған орта ... ... ... ... ... сай қайта құрылуына ықпал
ететін байланыстырушы адам». ... әр ... ... ... ... мен ... ... ұйымдастыратын маман; жеке тұлға мен
оны қоршаған микроортаның психологиялық ... ... ... мен ... ... ... мінез-құлқындағы аутқушылықтарды, шиеленісті жағдайларды
анықтайды. Олар ... ... әрі ... көрсетеді. Жеке тұлға мен білім
берудің орындары арасында әрекет ... ... ... ... жүзеге асуына, ыңғайлы және қауіпсіз жағдайды құруға
олардың өмірі мен денсаулығын қорғауды ... ... ... ... ... ... өмір ... насихаттауға көмектеседі;
балалардың таланттарын дамыту үшін жағдайлар жасайды.[28, 4]
Әлеуметтік педагогтың кәсіби қызметіндегі басты мақсат – ... ... ... әлеуметтік құқықтарымен мүдделерін қорғау.
Дамыған Европа елдерінде әлеуметтік жұмыс мүдделі адамдарға көмек ретінде
бағытталған. АҚШ-та ХIХ ғасырдың 80-ші жылдары Колумбиялық ... ... ... ... ... ашылды.[29, 142]
Әлеуметтік жұмыс пен әлеуметтік педагогиканың байланысы әркелкі. Ресейдің
әлеуметтік педагогика саласының алдыңғы қатардағы маманы – ... ... ... ол ... жұмыскер, бірақ әрбір әлеуметтік
жұмыскер - әлеуметтік педагог ... ... ... жұмыс
дегеніміз – клиенттің проблемаларын шешудегі әртүрлі қызметтер (мәселен,
медициналық, заңдық, экономикалық, психологиялық, тәрбиелік және т.б.), ... ... ... – клиенттің жеке тұлғалық ... ... ... ... есептелінеді.[30, 123] Әлеуметтік
педагогика ... ... ... негіздерінің бірі бола ... ... ... қалыптасқан жоғарғы оқу ... ... ... Ұлыбританияның педагогикалық зерттеу ... ... ... ...... ... ... кездеседі.
Қазіргі уақытта Ұлыбританияның төрт аумағында ... ... ... ... жүзге жуық университет пен колледждер ғылыми жолда
қатысады. Олардың үш ... ... бар; ... ... 70%-тен
жуығы экономикалық және әлеуметтік зерттеулер кеңесінен ... ... ... қорларынан түседі.
Университеттерден бөлек зерттеулер білім саласының ... ... оның ең ... ... ... ... ... қоры(National
Foundation for Research in Education - NFRE) Шотландиялық білім зерттеу
кеңесі(Scottish Council for Research in ... - SCRE) ... ... ... жұмыскер бала туу орындарында, психиатриялық
ауруханаларда жұмыс істейді. Әлеуметтік педагог әлеуметтік ... ... ... ... қиын жас ... ... ... Отбасында ата-аналармен балалардың қарым-қатынасын жөнге келтіруге
көмектеседі. Балаларымен қатал ата-аналар жанұяларын анықтайды. Сонымен
қатар, ... ... ... мектептен шығарылған немесе науқас балаға
үйде сабақ беруді ... Олар ... ... ұлты ... ... жеңілдіктер де көрсетеді.
Ұлыбританияда дискриминация кең ауқымда таралған. Адамның ұлты, нәсілі мен
дініне, жынысына, жасына, денсаулығына, тұрғылықты жеріне ... ... ... және т.б. шектеулер жасалынады. Сондықтан
әлеуметтік педагогтарды даярлау ... ... ... рөл атқарады.
Студентке бірінші курстан бастап, жұмыс орны беріледі. Онда ол таңдап алған
қызметі бойыша мамандандырылады.
Солтүстік ... ... ... бар. ... өзі 4-5 ... ... сот ... жасы кәмелетке толмаған баланың халін айтады. ... ... ... ... сонымен бірге, бала белгілі мерзімін
өтеген соң, бұрынғы халіне түспес үшін көмек береді.[15, 275]
1921 ж. ... ... ... ... ... ... ең ... ұйымдардың бірі, дәлірек айтқанда, «Американдық балаларға
көмек Лигасы» 1920 ж. ашылды. Бұл күнде Лига ... ... беру ... ... жасады.[31, 35]
Кәмелет жасына толмаған аналарға, ... ... ... ... және ... мектепті бітіру үшін материалды көмек
көрсетіледі. Мұндай балалардың ... ... ... тұрмағанның өзінде
балаларын асырауы керек. Бір штаттарда балаларына материалды ... ... ... ... ... қамауға дейінгі жауапкершілікке тартылған.
Кейбір штаттарда «Хелп» бағдарламасы бойынша 20 жасқа ... ... ... ... баспанасынан орын беріледі. Мұнда жұмысшылар балаларды
бағып өсіреді. Ал жасына толмаған аналар оқып, ... ... ... ... сәбилер баспанасын жеке тұлғалар мен коммерциялық емес
ұйымдар қамтамасыз етеді. Оларды ... штат ... ... ... ... ... яғни балалар бақшасы, жеткіншектер
мен бұзық балалар ... ... және ... ... мектептерін,
әртүрлі түзелу орындарына көмек көрсетеді.
Федералды заң шығару ... ... және ... ... ... ... қояды:
- жасы, қабілеті мен қызығушылығына сай толық біліммен қамтамасыз ету;
- ... ... ... және ... ... педагогикалық білімдеріне ата-аналарын араластыру;
- балалар мен ата-аналарына әлеуметтік қызмет ... ... ... ... ... болып келеді. Тұрмысы нашар
отбасыларының балаларына ... ... ақша ... ... орта ... бір ... 4-5 ... бес балаға келеді.
[32, 24]
Тұрмысы нашар отбасыларының балаларына ... ... ... беріледі.
1996 жылдан бастап тәрбиелеу мен тұрмысы нашар ... ... ... ... ... ... Бұл ... орта
шамамен жылына 450 адамды қамтиды. Реабилитациалық Орталықтар қызметінде 8-
10 балалардан құрылған жетім сәбилер баспанасы ... Онда ... ... ... үшін ... ... жасайды. Ақыл-ойы кемтар
балаларға арнайы мектептер салынған, балалар үйі мен ... ... ... ... беруінен құрылған.[33, 69]
Жалпы, әлеуметтік педагогтардың қызметтері сан алуан. Бірақ та, ... жас ... ... мен ... де ... ... ... педагогтардың мүгедектермен жұмысы, көбінесе
олардың оқытуымен байланысты болады. Мүгедектерді оқыту процесі ... ... ... Бұл ... мүгедектермен кемтар балаларға
арналған.
Канадада әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлайтын жүйе ... ... және ... ... концепцияларына байланысты бүкіл
әлемде гуманды әлеуметтік жүйесін құруға ... ... ... ... ... және дамуына сай өзіндік терең дәстүрі бар. Осы
елде «әлеуметтік педагогика» деген ұғым жоқ, тек оның ... ... ... пайдаланады.[12, 111]
Кейбір канадалық әлеуметтік қызметкерлердің ісіне әлеуметтік-педагогикалық
қызмет еніп, қолдану мазмұнына, түріне және ... ... ... ... ... қызметіне ұқсас келеді. Канадада
әлеуметтік жұмыс бүкіл идеология, методология, теория, ... ... ... қосады.
Канадада әлеуметтік жұмыс пайда болып, «сыйлы» мамандық және ... ... ... ... де, ... ... де провинцияларында дамып
келе жатыр. Көптеген университеттерде әлеуметтік жұмыстың кәсіби білім беру
бағдарламалары бар. Онда ... ... ... да ... ... ... ... мен қызметтерін талдау қиынға
соқтырады. Мәселен, канадалық әлеуметтік қызметкерлер дәстүрлі клиникалық
және терапиялық әрекетпен айналысады, дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... басқарудың барлық
деңгейінде әлеуметтік ... ... әсер ете ... ... администратор, саясат қайраткерлерінің кеңесшілері, адвокат
есебінде шыға алады. Олар әртүрлі салаларда, ұйымдарда, әскери ... ... ... алады. Канадалық әлеуметтік қызметкерлердің көбісі ғылыми
саланың барлық деңгейінде істейді. Олардың бірнешеуі жекеменшік тәжірибеде,
яғни ... ... ... ... ... мұны қоғам дұрыс көрмейді.
Мамандықтың күрделілігі, жан-жақтылығы, ең алдымен, әлеуметтік педагог
қызметтерінің әр алуандылығымен анықталады. ... ... ... ... ... ... ... педагог жеке тұлғаның қызметі мен
араласуының ерекшеліктерін, микроортаның, отбасының, құрдастарының,
топтарының, ... ... ... ету ... мен
бағытын зерттейді және нақты түрде бағалайды;
• болжамдық: жеке тұлғаны қалыптастыру жөніндегі барлық институттардың
қызметінің дамуына қарай ... ... ... және болжам
жасайды.
• ұйымдастырушылық: ол ашық ... ... мен ... ... маңызды қызметін ұйымдастырады, демалысты орынды
түрде ұйымдастыруға ықпал етеді, адамдар арасындағы ... ... ... ... ... ... алдын алу – ... және ... ... жеке ... әсер ететін жағымсыз ықпалдардың алдын алудың
және жеңіп шығудың әлеуметтік-құқықты, ... ... іске ... жеке ... ... қорғауды
қамтамасыз етеді;
• ұйымдық-байланыстық: қауымдастықтың өсіп келе жатқан ұрпақты
тәрбиелеуге ... ... пен оның ... ... ... мен мекемелер арасындағы байланыстарды реттейді;
• қорғаушы: жеке тұлғаның құқықтары мен ... ... ... ... бар ... ... балалар мен
жасөспірімдерге құқыққа қарсы ықпал етуге жол беретін ... ... ... ... ... көмектеседі.[1,
38]
Осы қызметтерге қоса, әлеуметтік қызметкер, сондай-ақ, келесі дағдыларға
да ие болады:
• әлеуметтік-медициналық – сырқаттардың алдын алу ... ... ... медициналық көмек көрсетудің негіздерін
игеруге көмектеседі, жастарды отбасы өміріне дайындауға ... ... – жеке ... ... қарым-қатынастарда түрлі
кеңестер береді және оларды түзетеді, жеке тұлғаның әлеуметтік
бейімделуіне көмектеседі, ... ... ... ... ... көмек көрсетеді;
• әлеуметтік-тұрмыстық – тұрғындардың түрлі категорияларына олардың
тұрмысын, тіршілік жағдайын жақсартуда қажетті көмек пен ... ... ... ... ... және ... басқа да батыс елдеріндегі секілді үйінен
безген және үйі жоқ ... ... ... ... пана үйлер мен
жатақханалар жұмыс істейді, баланы отбасына қайтару мақсатында ... ... және топ ... ... ... жүргізіледі;
балаларымен қосылған отбасыларына көмек көрсету және т.б. АҚШ және Канадада
сондай-ақ, жас ... ... ... «сенім білдіру телефондары»
деген қызметтер бар.
Кәмелетке толмаған ... ... және ... ... жас
өспірімдерімен әлеуметтік жұмыс АҚШ және ... ... ... құрылады: полицияның негіздік ... ... ... ... соттардың негізгі бағдарламары;
мектептердің негізгі бағдарламалары. ... ... ... екі ... қалыпты жасөспірімдер мен «қиын» және сотталған жас өспірімдерге
есептелген арнайы мектептерге ... ... ... ... ... тәжірибелік әдістердің
салыстырмалы еңбегі, артықшылықтарына қатысты академиялық ... ... мен ... өзгерте алса да, олардың барлығы оқу жоспарының алты
пәннің негізгі элементтерін ... ... ... ... алты ... білімдер мен тренингтер құруы керек:
адамның әлеуметтік ортадағы мінезі, әлеуметтік саясат, мамандықтың теориясы
мен тәжірибесі, зерттеу, ... мен ... сол ... ... ... ... күрестен кейін, АҚШ-ғы кәсіпқойлар ... ... ... ... ... емес деген қорытындыға келді. Бұл да
солардың ... ... ... ... Тек осы ғана ... ... да, оны қоршаған әлеуметтік ортаға да жақсы ... ... ... ... ... Оқытудың бұл үлгісіне қол жеткізуге бола ма, әлде
болмай ма – бұл соншалықты маңызды ... ... ... өте ... ... және оқыту жүйесінің нақты қызметке сүйеу болу үшін үздіксіз
дамитынында. Қоғам жүктеген осындай маңызды ... тек ... ... ғана ... ... қызметтерге интернационалдық сипат тән екенін, яғни дүниежүзінің кез-
келген елінде ... ... мен ... педагогтар жүзеге
асыруы керек екенін дәлелдейді. Оларды жүзеге асырудың шарттары нақты
елдегі ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің жұмысы қазіргі уақытта көмекке мұқтаж адамдар
санының барған сайын ... ... ... ... ... ... ... әрі солардың салдарлары ретінде
кедейліктің, босқындардың санының, ... ... ... ... ... бір жағынан, мамандардың санын ұлғайтуды көздейді, ал ... ... ... талаптарды ұлғайтады. Қазақстандық әлеуметтік
педагогтар мен әлеуметтік қызметкерлер ұлттық ерекшеліктер мен дәл ... ... де, ... кәсіби талаптарды да есепке алуы
керек.
Әлеуметтік педагогқа, әлеуметтік қызметтерге қойылатын кәсіби стандарттар,
талаптар негіз қалаушы жалпы ... ... ... ... ... ... мен ... оның құқықтары мен мүмкіндіктерін
есепке алады.
1.3 Ағылшын елдерінде ... ... ... ... ... беру.
Бүгінгі таңда әлеуметтік педагогтарды кәсіби ... ... ... мен ... ал ... ... дайындау политехникалық институттарда, медициналық
академияларда, университеттер мен педагогикалық жоғары оқу ... ... әдіс ... ... ... бөліп көрсету, соның
ішінде елдерді, олардың қоғамдық-саяси және әлеуметтік экономикалық даму
деңгейін есепке ала ... ... ... мүмкіндік туды. Әлеуметтік
педагогтарды дайындау жүйесін осы тұрғыдан толығырақ қарастырсақ: ... ... ... әлеуметтік қызметкерлер мен әлеуметтік педагогтарды
даярлауы бойынша сан алуан оқу орындары бар. Еуропаның көптеген елдерінде
әлеуметтік ... ... ... беру кәсіби техникалық білім берудің,
жоғары білім берудің, университеттік білім ... ... ... бір бөлігі, болып табылуы мүмкін. Барлық елдер үшін
аккадемизациясы тән ... да, ... ... ... көп ... ... ... тыс, негізінен кәсіби
училищелердегі дайындықтан өтеді. Әлеуметтік қызметкер бастапқы дайындаудың
Еуропалық астарын талдай келе, дайындық түрі бойынша үш ... ... ... ... ... ... бұл ... де біртекті болып
келмейді.[35, 47]
Бірінші топқа 5 ел жатады: ... ... ... ... ... ... дайындаудың негізгі түрі –
университеттен тыс. Австрияда оқыту әлеуметтік жұмыстың сегіз ... ... ... үш жазғы бағдарламалар да бар. Бельгияда әлеуметтік
қызметкер 23 кәсіби колледждерде білім ... ... ... ... мен әлеуметтік жұмыстың 82 мектебінде ... ... ... те, жеке ... те оқу ... бар. ... үш жылдық бағдарлама бойынша кәсіби ... мен ... ... ... әлеуметтік педагог/қызметкерді
дайындау ірі ... ... ... ... ... ... университеттік те, университеттен тыс та түрі
дамыған елдер жатады. Олар – Чехия, Венгрия, ... ... ... ... ... топқа соңғы жылдары әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... ... ... Шығыс Еуропа елдері кіреді. Егер ... екі ... ... ... ... ол үш деңгейде жүріп
отыр. Бірінші деңгейде әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... орта ... дәрежелі) мектептер әрекет етсе, екінші
деңгейде төрт жылдық оқудан тұратын колледждер алға шығады; үшінші, ... ... ... ... ... ... ... факультеттері қызмет жасайды. Польшада дайындық әлеуметтік жұмыс
факультеті қызмет жасайды. Польша мектептерінде (оқу ... – 2,5 ... ... бес ... (оқу ... – 5 ... Болгарияда 70-ші жылдары ... ... ... мен ... ... ... дайындығы жеке
университеттерде және екі ... ... ... Осы топтың екінші
қосалқы тобы әлеуметтік қызметкерлерді дайындауды университеттерде жақын
арада ғана ... ... ... Бұл ... ... Греция
әлеуметтік педагогтар мен әлеуметтік қызметкерлерді дайындау техникалық
білім берудің бір ... ... 3,5 жыл ... ... Норвегияда ол
колледждер мен Грейндаймдағы университетте көрініс табады. Данияда дайындық
әлеуметтік жұмыстың тәуелсіз мектептерінде, ... ... ... шығаратын Копенгагендегі әлеуметтік жұмыс мектебі ... ... пен ... ... ... топқа кіретін елдерге дайындық, негізінен, университеттерде жүреді,
алайда бұл топ та біртекті болмайды. Дайындықтың үш негізгі үлгілерін ... ... ... және ... ... дәрежесін алуға болатын
кәсіби мектептер бар. Эстонияда, Финляндияда, Англияда, Исландияда дайындық
университеттерде, әлеуметтік ... ... ... ... алу үшін ... ... 3-4 жылдық дайындық керек, алайда оқудың
одан да ... ... бар, ... ... 2 жыл болса, Финляндияда – 5
жыл.[36, 47]
80 жылдардың аяғынан бастап АҚШ пен ... және 90 ... ... ... және ... оқу ... ... екінші түрі (ЮНЕСКО-
ның классификациясы) жүрді.[37,168] Бұл елдердегі оқу ... ... ... ... мамандарды даярлау процесінің, яғни оқудың
формалары, ... және ... ... қарама-қайшылығынан көреміз.
Мамандандырылған кадрларды, соның ішінде әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және т.б. ... өмірінің
аспектілерін компьютермен жабдықтау керек еді. Реформалау процесінің ортақ
мақсаты ... ... бар. ... және АҚШ ... реформалауда
мамандандырылған кадрларды жаңарту, ең алдымен өз заманына сай болашақ
мұғалімдерді, әлеуметтік ... ... ... потенциалын көтеру, олардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын
көтеру еді.
Басқару дегеніміз - әрбір ... ... ... ... ... ... жету мақсатындағы қарым-қатынасын айтамыз.
Халықаралық тәжірибеде білім жүйесіндегі басқарудың 2 негізгі құрылымын
ашып көрсетуге болады: орталықтанған және ... ... ... ... орталықтанған білім жүйесіне Франция, Япония, ... т.б. ... ... ... ... ... ... бүкіл елдегі мемлекеттік білім жүйесін қатал және біркелкі
әкімшіліктен ... Оқу ... және ... ... ... ... ауыстыру, орналастыру, педагогикалық қызметкерлерді
жұмыстан шығару білім министрлігің ... ... ... ... ... білім жүйесін басқару соңғы он жылда бөгет
болды.
Бұл мектеп ... және ... ... ... Білім жүйесінің дамуына жаңа жолдар іздеу, педагогикалық
жұмыстың әдіс-тәсілдерінің бірдейлілігі ... ... ... Осы ... ... ... ... басқару және қаржыландыру процестері
орталыққа бағынбайтын басқару үрдісі күшейуде.
Орталыққа бағынбайтын басқарудың білім ... ... ... және ... ... ... байқалады. Англияда «графтік», АҚШ-та ... ... ... өңір мен облыстардан басқарылады. Мәселен,
Ресейдің ... ... ... ... ... ... ... өздері белгілейді. Сонымен қатар, бұл елдің ... ... оқу ... ... ... ... ... жасалып, жүзеге асыруына кедергі туғызады. Сондай-ақ, соңғы
уақытта осы аталған елдерде білімді бір ... ... ... ... Халықаралық тәжірибеде басқарудың мынадай түрлерін атауға
болады: міндеттерге байланысты басқару (мақсатты басқару), шығару ... ... ... ... ... ... ... үрдісті
басқару, нәтижелерді басқару.[38, 327]
Англияда әлеуметтік педагог пен жұмыскерлер көптеген ұйымдарда ... Олар ... және ... басқару орындарымен қамтамасыз
етіледі, яғни әлеуметтік педагогтар беделі бар ұйымдарға жатады.
Англияда 1970 ... ... ... саласында маңызды шаралар
қолданды. 1971 жылдан бастап әлеуметтік педагогтарды ... және ... ... кеңесі ашылды.[39, 224]
Әлеуметтік педагогика курсына саралау методикасы қатал және мақсаты
тек талапкердің академиялық біліміне ғана емес, сонымен ... оның ... ... ... жеке ... сай келуін де
қарастырады. Әдетте, ... ... ... түрде, не себеппен талапкер
әлеуметтік педагог болуды таңдады деген ... эссе ... ... ... ... әңгімелесуден өтеді. Сұхбат алушы ... ... ... ... ... ... ... ең бірінші ақауы – оқу
процесінің қысқалығы, небәрі 1 жыл ғана, екі ... ... ... ... ... 2-3 әлеуметтік көмек ... ... ... ... орындарында жұмыс істеуді жоспарлаған студенттер
ерекше топтағы ... ... ... Бұл ... ... жетім
балалар, нашар күйдегі отбасылар, кеміс, қарттар, психикалық ... ... ... ... ... ... ... бар топтың заңдарын
білуі тиіс.
Оқудың бірінші жылы студентке жұмыс орны беріліп, кейін ... ... ... ... ... педагог пен әлеуметтік қызметкер даярлайтын барлық жоғарғы оқу
орындары оқыту үрдісін әлеуметтік қорғайтын агенттіктерімен ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы
оқу орындарының коммиссиялары тарапынан үйлестіреді. Комиссия ... ... ... ... ... қорғау
агенттіктерінен жұмыскерлер, мүдделі жақ ... ... ... ... орындары және т.б.) кіреді. Өндірістік ... ... ... ... үш ... ... Жалпы, бұл барлық студенттің құрайтын ісі.[40, 98]
Әлеуметтік педагогика саласында оқуды сәтті бітірген студенттер куәліктің
екі түрін ... ... оқу ... өз ... ... ... университеттерде, тіптен магистр дәрежесін де береді.
Ал, Канадада әлеуметтік қызметкерлердің қызмет аясы кең. ... ... ... ... оқу орындарында (мектеп, университеттер және т.б.)
- мекемелер және ... ... және ... ... агенттіктерінде;
- балалар тәрбиелеу мекемелерінде;
- денсаулық сақтау орындары
- комьюнити орталықтары (қауымдастықпен жұмыс істеу орталықтары);
- ауруханалар мен госпитальдар;
- ... ... ... ... ... ... 38]
Әлеуметтік қызметкерлер қоғамның жоғарғы сатыларында тұр. Әлеуметтік
жұмыс Канаданың бірнеше университеттеріне енгізілген. ... ... ... жоғарғы деңгейде «Мастер» дәрежесін алу көптеген
студенттерге 2 жылдық дайындықтан кейін ... ... ... ... ... байланысты әртүрлі. Бірақ ішінде айрықша орын алатын ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстың өзінің факультет беделімен
құқықтары бар, университеттің негізгі өкілі деканмен басқарылады.
• Екінші ...... ... ... ең кең ... ... мәні директордың басқаруымен кәсіби мектеп есебінде жұмыс
жасайды. Бұл модель шеңберінде әр түрлі факультеттер кездеседі,
соның ... ... ... ... Мәселен, бұл өнер немесе
әлеуметтану факультеттері болу мүмкін.
• Үшінші модель - әлеуметтік жұмыс факультет ... ... ... ... ... ... ... жағдайы
сияқты мұнда әртүрлі факультеттер болады. Әдетте, ... ... ... ... ... ... кафедра мектеп статусына көтеріліп, соңында – факультетке
ауысады.[42, 215]
АҚШ-та ... ... ... ... ... орын алады.
Қазіргі уақытта, әлеуметтік педагогика ... ... ... Мұнда бакалавр, магистр және доктор дәрежелерін кәсіби даярлайды.
АҚШ-ң Вашингтонда Католикалық, Фордхем, ... ... ... Калифорниялық және т.б. ... ... яғни ... ... ... ... университеттер бакалавр немесе доктор бағдарламаларын ... ... ... ... ... үш дәреженің де
сертификаттарын тапсырады. [39, 157]
Бакалавр дәрежесін алу үшін студент ... ... ... алуы ... ... ... дәрежесін алу курсы 4 жылға созылады. ... ... ... алты пән: ... ... теориясы мен
тәжірибесі; құндылықтар мен этика; әлеуметтік ... ... ... ... жұмысы, практика. Әлеуметтік
педагогика мектептері өз пәндерін өзгеріске енгізе алады. Бірақ осы негізгі
алты компоненттері оқыту ... ... ... ... алу ... ... мен ... салада тәжірибе болуы шарт. Оқу курсы 2
жылдан тұрады. Доктор дәрежесін алуда негізгі ... ... ... теориялық терең білімдері мен біліктерінің дамуы
болып ... ... ... екі ... ... ... диссертация
қорғаумен аяқталады.[43, 28]
Кәсіби дайындықтың мақсаты, оның нәтижесі әрбір адам өз мамандығын ... оның үш ... тап ... ... ... тұлғалық және
процессуальдық(техникалық) болып табылады. Демек, ... ... ... міндеттеріне сай білімдерді меңгеруі тиіс. Алған білімді қалай кәсіби
қызметте қолдану қажет, білімі мен білігі ... ... жету ... ... ... ... ... АҚШ, Канадада болашақ әлеуметтік педагогтарды даярлау ... ...... ... доктор дәрежелерін береді. Бүгінгі таңда,
Канадалық университеттерде әлеуметтік қызметкерлерді ... ... ... де ... ... ... мемлекеттік мектептерінің барлық деңгейінде оқу ... ... ... ... ... Teacher ... әлеуметтік педагогтарды Англия және АҚШ елдерінде ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асады.[44, 28]
Әдетте, Англияда оқытудың параллельді моделіне – 3 жыл, ... ... 4 жыл ... соның нәтижесінде бакалавр дәрежесін алып шығады. Англияда
мұндай оқулар ... ... ... ... Training ... және ... өнер колледждерінде, АҚШ-та –
педагогикалық колледждерде береді. Параллельді модель бойынша ... ... ... 1-ші жылынан бастап, жалпы және арнайы
біліммен қатар ... ... ... ... ... ... ... бойынша 4 негізгі бөлімнен тұрады.[45, 34]
а) жалпы білім беретін (базалық) ... ... ... ... ... ... ... оған жалпы педагогика негіздері,
психология және т.б. кіреді;
б) кәсіби курстар, тьюторлық сабақтар ... ... ... ... ... ... модель оқуы 3-4 жылға созылған.
Англияда және АҚШ-та оқудың жүйелі моделі 3-4 ... ... ... бірінші дәрежені (BED) алады, келесі кәсіби педагогикалық
оқудан – екінші дәреженің сертификатын алады.Сонда университеттен кейінгі
оқу (Postgraduate ... in ... - PGCE) ... ... әлеуметтік педагог/қызметкер(QTS) статусын алу
үшін олардың ... оқу ... ... ... ... ... ... схемасы; Еуропалық бірлестікке жатпайтын елдерде өткізілген
педагогикалық тәжірибенің мұғалімдері ... ... ... жылдың ақпанынан бастап Лондонда ашық университет – дистанционды
оқудың орталығы ... ... ... ... ... ... бойынша әлеуметтік қызметкерлерді кәсіби даярлайтын
бағыттары бар. ... ... ... ... ... үрдісінде ХХI ғасырдың ең
бастапқы мәселелерінің бірі оқу ... мен ... ... ... ... осы аталған елдерде әр түрлі жолмен шешілді. Жалпы, тәжірибелік
пәнге арналған бағытта жүзеге асырылды. Егер болашақ маман оқыту ... ... ... ... арнайы, кәсіби пәндерді және өндірістік
тәжірибені жақсы меңгерсе, онда маман өз-өзін білімдендіру негізінде жоғары
мамандандырылған маманға айналады. Сонымен бірге, ... ...... ... ... және т.б. ... ... дайындықтан
практикалық дайындық басым болса, Франция, Ресей, Қазақстан және т.б. ... ... ... даярлық кем.
Зерттеу барысында мамандықтың біліктілік сипаттамасы әзірленді, соған
сәйкес «әлеуметтік педагог» пен ... ... ... ... ... ... педагогикалық құрама бөлшекті, мазмұнды, ... ... ... ... ... ... тұрғыдан мақсатқа сәйкестілігін қамтамасыз ету, социумдағы
гуманистік қарым-қатынастардың қалыптасуына көмектесу;
- жеке тұлғаның және оның ... ... ... ... мен ... оның ... оның әлеуметтік тарихын зерттеу, клиенттің қажеттіліктеріне
байланысты ақпаратты жинау, ... ... ... ... ... ... ... мен мәселелерді
анықтау;
- социумда сауықтандыру, әлеуметтік тәрбие ... ... ... ... ... ... ... жаңалықтарды, шығармашылықты, физикалық және адамгершілік
тұрғыдан жетілуді, өз-өзіне ... ... ... дамытуға көмектесу;
- клиенттерге олардың жеке және әлеуметтік мәселелерін ... ... ... құқық бұзушылықтарды болдырмау бойынша жұмыс істеу, клиенттерді
еңбекке ... ету, ... ... ... ... және ... ... аутқушылықтарды болдырмау;
- клиенттерге, олардың отбасыларына түрлі мемлекеттік, қоғамдық
құрылымдармен ... ... ... ету ... қорғау,
отбасының әлеуметтік мәртебесін көтеруде ... ... ... ... ... ... ... басымдылығын қамтамасыз ету
арқылы оның тәрбиелік және ... ... ... және дамыту.
Әлеуметтік педагогтар мен әлеуметтік қызметкерлер, ... бір ... ... ... ... және ... сан
алуандығымен жеке тұлға ретінде өзіндік жүзеге асуына ... ... осы ... ... ... көрсету арқасында бар халықтың
адамгершілігінің, ұлттың физикалық және рухани ... ... ... ... ... көмектесуге икемделген.
Мамандық ретіндегі әлеуметтік педагогика түріндегі әлеуметтік жұмыстың
негізгі ... - ... ... адамда бастамшылықтың, рухани
күштің, өз мүмкіндіктеріне деген сенімнің пайда болуына көмектесу.
Тұжырым:
Жоғарыда айтылған мәселелерге ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикасы дамыған Батыс
Европа елдерінде алғаш рет туған. ... ... ... ... ... ... ішінде философтар, әлеуметтанушы,
психологтар, педагогтар, соның ... осы ... ... ... ... педагогика барлық жас топтары мен әртүрлі
адам категорияларымен арнайы ұйымдастырылған ұйымдарға тәрбиелеу ... ... ... мен ... ... ... яғни мұқтаж адамдарға тегін көмек көрсету құрайды. Кедей-
кепшікке, науқастарға, қарттарға көмек көрсетудің негізгі ... ... ... олар пана ... ... ұйымдастырды,
кедей-кепшік үшін жәрдемақы жинады.
Сонымен бірге, әлеуметтік педагогика өзінше ғылым бола ... сан ... ... ... ... ... тәжірибесінде
пайдалынады. Бұл сала педагогика тарихына, өткен ... және ... және ... елдердегі тәрбие мен оқыту практикасына сүйенеді.
Әлеуметтік тәрбие гуманизмі тұлғаға көмек берумен ... ... ... ... ... өміріне жауап бере алу, басқа адамның ісін ,
қиын сәттерде адамға көмек көрсете білу.
Әлеуметтік ... мәні ... ... ... ... ... өмірлік білігі мен қабілеті арқасында дұрыс жол ... ... ... ... ... негізгі қызметі – балаға,
жас өспірімге әлеуметтік немесе ... ... ... ... және ... ... білуі қажет.
Сонымен бірге, әлеуметтік педагогика өзінің ерекше әлеуметтік тәрбиелеу,
оқыту және т.б. ... бар ... жеке дара ... педагогиканың әдістері тұлғаның өзін-өзі ... ... ... ... ... дұрыс екенін дәлелдеп беру.
Ағылшын елдеріндегі әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау теориясы мен
практикасын зерттей ... бұл ... ... ... яғни ... адамдарға мемлекет өз тарапынан көп ... ... ... ... тек ... ... ... сонымен қатар, рухани, моралды
бағытта болып келеді. Ағылшын елдерінде ... ... ... теориялық және практикалық әдістері бар. Сондай-ақ, ол
тәжірибе жүзінде қолданылып ... ... ... ... ... кез-келген уақытта оңай
болмаған, ал тарихтың өтпелі кезеңдерінде мүлде қиындай түсетін ... ... мен ... ... ... толық емес және көп балалы
отбасыларындағы балаларға, жұмыссыздарға, маскүнемдік және ... ... ... ... ... ... ... Мұндай
көмекті дүниежүзінің көптеген елдерінде әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мен
әлеуметтік қызметкерлердің жекелеген ... ... ... ... ету ... ... үйлерінің
қызметкерлері, неше түрлі мамандықтардың өкілдері орындайды. Алайда, 80-ші
жылдары дәрігерлердің «зиян ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-педагогикалық көмек пен қолдау көрсете алатын мамандарды
дайындау қажеттілігі пісіп жетілді. 1991 ж. 20 мамырында КСРО ... ... ... Мемлекеттік комитеті «Әлеуметтік педагогика» мамандығын
бекітті. [1, ... бір ... ... ... ... мамандық
бекітілді. Олар негізінен адамдарға риясыз көмек көрсету мұқтаждығы ... ... мәні мен ... ... ... мамандықтар болып
табылады. Олардың қызмет аясы да ... ... ... де ... ... педагог болып табылады. Мәселен, әдетте арнайы
педагогикалық білімі жоқ ... ... ... мен ... ... алып ... болады
Қорыта айтқанда, қоғам өмірінде әлеуметтік педагогиканың қоғам ... ... ... орны ... зор. ... ... негізгі
бағыты өсіп келе жатқан ұрпақты адамгершілік жолына салу.
II – бөлім.
Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудың мазмұнына шолу.
2.1 ... ... ... ... ... даярлаудың жүйесі мен
құрылымы.
Шетел елдерінде әлеуметтік педагогтар мен әлеуметтік қызметкерлерді кәсіби
даярлау жүйесінің ерекшелігі алдыңғы ... ... ... ... ... ... және кадрларды қайта дайындау, сондай-
ақ, тәжірибеге жаңа ... ... ... ... ... Ұлыбританияда мемлекет өз тарапынан қаржыланған әлеуметтік жұмыс
және әлеуметтік педагогтар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін дамыды.
Жоғарыда аталған елде әлеуметтік ... ең ... ... ... ... ... басқару органдары жауапкершілікке ... ... ... ... ... психологиямен қатар
түсіндірмелі қызметті атқарады. Әлеуметтік міндеттерді шешу көп ... ... ... ... ... ... ... Педагогика әлеуметтік жұмыстың субъектілер мен объектілерінің
жеке тұлғасының ... ... ... ие ... ... қызметкерлердің көп бөлігі ұйымдарда және орталық, сондай-
ақ, жергілікті билік орындарымен тексеріледі. Оларды беделі бар ұйымдар ... ... ... ... ең ... ... 1896 ... қайырымдылық ұйымымен негізі салынған. ... ... ... ... кәсіби дайындаудың оқу ... ... ... элементті қамтиды:
1) теориялық және кәсіби білімдер;
2) тәжірибелік қабілеттер;
3) зерттеуге деген қабілет.[47, 98]
Әр елде, көп жағдайда ... ... және ... ... ... ... ... өзіндік ара қатынас бар болады. Теориялық білімдер, ең
алдымен, адам, қоғам, қоғамдық ұйымдар, әкімшілік ... ... ... ... ... қамтиды. Сондықтан, барлық жоспарларда психология,
педагогика, социология, әлеуметтік саясат, әлеуметтік ... ... ... ... құқық секілді пәндер болады.
Англияда әлеуметтік қызметкерлерді/педагогтарды кәсіби ... бірі ... ... ... ... қарама-
қайшылыққа түсетін оқу курстарының қысқа мерзімдігі болып табылады. ... өте ... ... ... ... ... ... курсы мен
әлеуметтік жұмыс мекемесінде тәжірибеден өтуі керек, ал ... ... ... ... ... сертификат алуы қажет. Алайда,
сертификатты алуға арналған емтихандардан өтуге барлығының ... ... ... [39, ... ... да ... ... бар. Әрбір студент тәжірибелік
әлеуметтік ... ... 2-3 ... өтуі ... Кем
дегенде, студент бір тәжірибені оқуды бітіргеннен кейін жұмыс істеуі қажет
болған түрдегі мекемеде өтуі ... ... ... ... ... ... бұл ... үшін қосымша ақы алмайды.
Сондықтан, студенттердің ... ... ... ... табу ... ... Әлеуметтік жұмыстың ағылшындық мектептерде
студенттік тәжірибені қадағалаудың тағы бір тәсілі бар. Әлеуметтік жұмыстың
түрлі агенттіктерінде тәжірибелік жұмысқа ... ... ... ... ... ... іске ... міне, солар. Әдетте, әрбір
осындай бөлім алты студентке бір уақытта көмек көрсетеді.
Студенттік тәжірибесіне қойылатын жоғары талаптар, негізінен жұмыс беруші
ұйымдардың ... ... ... ... ... ... саласындағы білімдер мен нақты
әлеуметтік жұмыстың материалдарын қамтиды. Англиядағы ... ... ... ең маңызды мезет Пинкус және Минихан
секілді ғалымдардың әлеуметтік жұмыстың жекелеген әдістерін (топтың, ... ... ... әдістерін) тұтас құрылымға ... ... ... ... Ғалымдар тәжірибеде барынша жиі кездесетін
мәселелердің, яғни әлеуметтік ... жеке ... де, ... де ... кезде шешетін маңызды міндеттердің жиынын ұсынды.
АҚШ-та кәсіби білім алғанға дейінгі кезең. АҚШ-та ... ... ... ... тек ... дәрежесі қажет. Сонда, бұл
мемлекеттегі әлеуметтік қызметтердің жұмысы, мәселен, ... ... ... ақша ... ... ... және ... қауымдық
агенттіктерде немесе балалар Орталығында ... ... ... ... ... ... басқа әлеуметтік ғылымдардың ... ... ала ... ... білім алғанға дейінгі кезеңнің ...... ... ... 2 жылдық курс, мұны қаумдық колледждерде
және бірнеше жекеменшік оқу орындарында оқытады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... аралық қарым-қатынас
және оқу орнындағы тәжірибе жатады. Осы ... ... ... арнайы әлеуметтік қызметтерде жұмыс ... ... ... ... ... емес, оның көмекшілері болып есептелінеді. Әдетте,
түлектердің көбісі 2-жылдық ... ... ... ... ... ... қызметкер мамандығын алу үшін ... [48, ... ... ... ... ... ... қызметкер
позициясының ең төменгі орнында әлеуметтік жұмыстың бакалавр дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... бойынша және оқу пәндерінің ... ... ... ... ғылымдары, өнер және әлеуметтік ғылымдар) және 2-
жылдық әлеуметтік жұмыстың кәсіби мамандану ... оған адам ... ... ... ... білігі, әлеуметтік
саясат, әлеуметтік жұмыс және тәжірибені басқару мен ұйымдастыру кіреді.
2004 жылы АҚШ-та 442 BSW ... ... ... Оның ... орындарында жүзеге асады. Сондай-ақ, онда магистратурасы бар. ... ... ... ... жоқ оқу ... 46%
бағдарламалары мемлекет өзі қамтамасыз етсе, 42%-ті – шіркеумен және ... ... ... ... Мұның ортақ бағдарламаларында
бакалавр, магистрларды дайындайтын оқу ... ... ... беру ... (80%) жүзеге асады. 2000 жылы 12 мыңға жуық
түлектер әлеуметтік ... ... оның 88%-ті - ... және 30%-ті ... ... ... ... студенттердің 16%-ті сырттай білім ... ... ... магистрларының білім алуы(MSW). Әлеуметтік жұмыста
алдыңғы позицияны алу үшін магистр ... ең ... ... ... ... BSW ... ... (адам дамуының физиологиясы,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... пен тәжірибені басқару және ұйымдастыру) оған қоса ... ... ... ... ... құқы бар. Бұл ... ... клиентпен тәжірибе жүзінде жұмыс; отбасы және ... ... ... ... ... және зерттеу енеді.
2004 жылы АҚШ-та 166 ... ... ... қызметкер)
бағдарламасы бойынша аккредитациядан өтті. 15 мыңға жуық диплом беріліп,
оның ішінде 85%-ті әйелдер және 26%-ті – ... аз ... ... 40%-ті
студенттер сырттай оқуда.[49, 28]
Әлеуметтік жұмыс докторантурасының бағдарламалары(DSW). ... ... ... ... ғылыми зерттеу жұмысына және жоғары оқу орындарында
оқытушы есебінде кәсіби дайындау. Басқа ұстанымдар, ... ... ... емес ... ... мен ... ... доктор дәрежесін ала алады.
Докторантураға түсу үшін міндетті түрде ... ... ... ... саласынан MSW дәрежесімен тапсыруға болады. DSW (доктор дәрежесіндегі
қызметкер)бағдарламалары өзінің ұзақтығымен ... ... ... сондай-ақ, т.б. талаптарымен ерешеленеді. Әдетте, докторантура
бағдарламасының тақырыбы бойынша 3 жылға ... ... бір ... ... және сонымен қатар, ғылыми жұмыстың нәтижелері
көрсетілген диссертацияның тапсыруымен айшықталады.
2004 жылы АҚШ ... ... ... ... 69 ... ... ... жж. арасында, орта есеппен жылына 260 ... ... ... ішінде үштен екісі әйел адам ... 20%-ті ... ... аз нәсілдер және 9%-ті – азаматтығы жоқ ... ... ... әлеуметтік қызметкерлерді кәсіби даярлау бағдарламасының мазмұнын
Әлеуметтік Жұмысты Оқыту Кеңесі(ӘЖОК) ... 102] ... ... және MSW ... ... ... Осы мамандық бойынша
аккредитациядан өткен стандарттарды зерттеп дайындаған. Бұл кеңес, әрбір
оқу орны ... ... ... ... ... ... көп жеңілдіктер береді. Курстың құрылымы, түрі ... ... ... ... мен ... ... ... және т.б. бағдарламалар оқу орындарында бір-бірінен ... ... ... ... ... ... етеді, себебі, олар іс жүзінде жүзеге асуы қажет және
кейбір стандарттар аймақтық мұқтаждықтарға сай ... ... ... ... студенттерді қалалық немесе ауылдық тәжірибеге, қоғамға
қызмет ету немесе өзіндік діни бірлестігіндегі жұмысқа дайындық жасайды.
Бағдарламаның ... ... де бар. ... ... ... ... ... американдықтар (американдық үндістер),
Оңтүстік-Батыстағы мексикандық американдықтар, Кариб аралдарының ... ... ... ... ... ... Батыспен Шығыста азиаттар және ... ... ... ... келген американдықтарды әлеуметтік көмек ... ... ... Аталған ақпараттарға қарамастан BSW
және MSW бағдарламаларының негізгі мазмұны бәріне ортақ, тек ... ... ... ... де, студенттерді бакалавр,
магистратура бағдарламасы бойынша оқыту жоспарларында негізгі ... ... ... Бағдарламалардың негізгі айырмашылығы BSW және ... ... ... ... ... ... ... академиялық зерттеулерге даярлайды. Төменде көрсетілген кестеде АҚШ-ң
Орталық Кеңесінің болашақ әлеуметтік педагогтарға қойған талаптарын ... ... ... ... ... қойған талаптары: |
|1 ... ... ... ... ... ... ... |
|2 |мамандықтың негізгі құндылықтарын оның этикалық стандарттары мен |
| ... ... ... |
| ... ... ... топ қатарына, мәдениет деңгейіне, нәсіліне,|
|3 ... ... ... ... және ... ... |
| ... алшақ болуы қажет; |
| ... ... және ... ... ... әлеуметтік және |
|4 |экономикалық әділетті әкелу үшін қорғау стратегиясын, әлеуметтік |
| ... ... |
| ... ... ... ... оның қазіргі құрылымын, |
|5 |жүйесін білу; |
| |әр ... ... ... ... ... ... білімі |
|6 |мен қабілетін пайдалану; |
| ... ... ... ... өміріндегі дара жаратылуы және |
| |оның ... ... ... ... ... |
|7 ... ... және қауыммен тұлға аралық қарым-қатынасының |
| ... ... іс ... ... |
|8 ... саясатқа ықпал ету үшін ойды анализдеу, тұжырымдау; |
|9 ... ... ... қолданып, нәтижелілікті бағалау; |
| ... ... және ... ортаңмен қарым-қатынаста тез |
|10 |тіл ... ... ... |
| ... ... ... мақсаты бойынша супервизорлік және |
|11 ... ... ... ... және ... шеңберінде халыққа берілетін қызметтерді жақсарту |
| |үшін жауаптар іздеу. ... жж. ... ... ... ... ... үлкен
өзгеріс болды. 1970 жылы әлеуметтік жұмыс ... бір ... және ... ... ісі, яғни ... жұмыс саласында
оқыту және даярлаудың Орталық кеңесі ашылды.[39,46] 1971 жылы ... ... ... ... жайлы заңын» қолданғаннан кейін
әлеуметтік жұмыс ұйымдарындағы өзгерістерге байланысты ... ... ... дара ... курстар жалпыға айналды. Өйткені,
қысқа мерзім ... яғни 2 ... әр ... ... ... көмек көрсету
әдістерін студенттерге үйрету қажет еді. Англияда жоғарғы оқу орындарының
оқытушыларын арнайы ... ... жоқ ... ... ... кейбір әлеуметтік жұмыс оқытушылары өз ... және ... ... ... ... ... ... арнайы педагогикалық курстарда дайындық
алуға мүмкіндіктері бар.
Бүгінгі таңда, Канадалық ... ... ... ... ... ... ... Елдің
алдыңғы қатарлы университеттерінде – ... ... ... ... ... Әулие Томас Университеті, Раерсон
Университеттерінде ... ... ... мамандарды кәсіби
дайындайды.[12, 121]
Канадада оқу арасында студенттер ... ... ... өткізеді.
Демек, елдің мектептерінде, барлық факультеттерінде тәжірибе өткізу ... ... олар ... ... ... ... міндеттерінің бірі
теориялық білімді клиенттің жағдайында пайдалану. Практикалық сабақтар оқу
жылына ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс
мектебіде, әлеуметтік жұмыс бакалавр мамандығы да бар. Оқу мерзімі 3 ... 2 ... ... 2 күн ... Осы ... ... жұмыстың арнайы бакалавр» мамандығы (мұнда басқа ... бар ... ... ... ... ... мезгілі 14 айға
созылған) қыркүйектен сәуірге дейін аптасына 2,5 күн, ... ... ... 3,5 күн ... ... ... ... жоғарғы орындардың бірінде тұр. Бұл
жүйе елде бірден пайда болған жоқ. Оның тарихи ... ... ... бергі кезеңді алып қарастыруға болады. 1889 жылдан бастап, ол
Америкаға тілсіз, тұрғылықты жерсіз және ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта АҚШ-та әлеуметтік
жұмыс өз алдына бір сала. Әлеуметтік ... ... ... ... ... мәселелері ХIХ ғасырдың аяғында ең алғаш рет
анықталды.
Сол жылдары әр ... және ... ... ... ... педагогтарға/қызметкерлерге басқа көзқараспен қарайтын болды.
Жеке индивидке немесе нақты отбасының өзекті мәселелеріне ғылыми ... ... еді. ... қызмет жұмыстарын жақсарту үшін жоғарғы
кәсіби деңгейдегі мамандандырылған мамандар қоғамға керек еді.
1898 жылы ... ... ... ... ... дайындау үшін 6 апталық бағдарламаны қаржыландырады. Бұл
бастау басқа қалаларға да негіз болды. Осы ... 6 ... ... ... ... оқыту курсы ашылды.[54, 68]
АҚШ-та әлеуметтік қызметкерлерді ... ... ... ... ... ... түсу үшін оқу орындарындағы талаптарға
тоқталған жөн болар.
Көптеген ... ... ... ... ... ... ... колледждеріне және университеттеріне түсу талаптары жоғары
деңгейде өтуде. Дегенмен, әрбір оқу ... ... ... сан ... ... ... талаптың бірнеше түрі бар, оқытылатын пәннің
тапсырылған мәтіні – талапкердің ... ... алу үшін ... ... ... мектептегі пәндер бойынша оқу үлгерімі, таңдаған
мамандық бойынша терең білімі, физикалық және ... бір ... ... тексерілген интеллекті, естуге, көруге, сөз ... ... ... ... ... ... талапкердің жеке тұлғалық
моралдық қабілеттеріне және қабылдау комиссиясының келісімімен ... ... ... ... ... ... ... мынадай мақсат арқылы ... ... ... ... игеру;
- жаңа қарым-қатынас жүйелерін салу;
- кәсіби шығармашылық мүдделеріне сай ұжымдық және жеке өзі жұмыс ... ... оқу және ... ... әр ... әлеуметтік педагогикалық
және психологиялық қызметтерін тексеру.[55, 36]
АҚШ-ң әлеуметтік ... ... ... ... құрылымы:
- үрдісті құру, кадрлармен басқару, кадр сұраныстарын өтеу;
- бағдарлама мазмұнының салынуы, кең профильды негізгі курс;
- қосымша таңдау бойынша мамандану;
- ... пән ... ... ... ... ... ... жоспарының модульды схемасы немесе кредит жүйесі пайдалынады;
- әкімшілік аппарат модульді схеманы немесе ... ... ... ... өту ... сертификат арқылы танытады. Оны белгілі
бір уақытқа береді.[56, 69]
Мамандарды кәсіби даярлау үрдісінде ... ... ... ... ... ең ... ... көп көңіл
бөлінеді(олардың түрлері, мерзімі, мазмұны және ... ... ... ... әр ... ... және ... ұйымдарда әр түрлі
балалар түрімен (тәуекел ... ... ... ... ... ... және т.б.) әлеуметтік ... ... ... ... тағы ... ... білу керек.
Әлеуметтік жұмыс тәжірибесінің ... ... ... үш ... келісім құрады. Бұл үш жаққа берілген
ресми құжат. Алайда, осы ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері де көрсетілген.
Ұлыбританияның (Бирмингем, Уорквикс, Шеффилд университеті және Лондонның
экономика ... ... оқу ... ... ... ... ... өндірістік тәжірибенің мақсат-міндеттері және
талаптары студенттерді шеттетуге (дискриминацияға) қарсы саясат жүргізуіне
әкеледі. Келісім ... ... ... ... әдістемесіне
үйретеді. Мұнда студенттердің жұмысымен басқарудың мазмұны мен ... да ... ... ... және ... ... әдістері
көрсетілген.
Ұлыбритания университетінің оқытушылары (М.Доэл, С.Шардлоу, ... ... ... Д.Элиот, К.Бревер, Б.Бутлер және басқалар)
жоғарғы практикалық даярлау ... ... ... кәсіби дайындау үшін студенттердің практикалық
дайындау ұйымдарына жоғарғы талаптар қойған.[26, 82]
Еуропа және АҚШ ... ... оқу ... алсақ, әлеуметтік
педагогтарды дайындау үрдісінде негізгі орын практикаға беріледі. Әрбір
педагогикалық оқу ... ... ... мекемелер және олардың
жұмысшыларымен ... ... оның ... мен ... ... және бақылау әдістері енгізілген. ... ... ... ... ... ... орын алады.
Біздің елімізде мемлекеттік білім беру ... ... ... 20
аптаға жуық мерзім – практикалық дайындықтың – міндетті минимум, мұнда
студент 5 жыл оқу ... өту ... ... бұл оқу ... ... алайда, Англия, АҚШ, Канадада оқу мерзімінің 40-60%-ке дейінгі оқу
мерзімін алады.
АҚШ-ң кейбір оқу орындарында ... әр ... ... практиканың
түрлеріне – қайырымдылық акцияларында студенттердің қоғамдық жұмысы, ... ... ... ... ... ... және т.б.
баруға үгіттейді.
АҚШ-та 70-жылдардан бастап кәсіби мамандандыру алты ... ... екі ... - ... дайындық алдында, төрт деңгей - кәсіби
дайындыққа жатады. Дайындық үздіксіз ... ... ... ... ... екі ... ... жұмыс саласындағы көмекші (орта
білім дипломы) және ... ... беру ... ... (гуманитарлық
ғылым саласындағы дәрежеге сәйкес) немесе ... ... ... ... ... ... ... Кәсіби деңгейде 4
класс: бакалавр дәрежесі бойынша әлеуметтік қызметкер, магистр дәрежесімен
әлеуметтік қызметкер, академияны ... ... ... докторы, нақты
әлеуметтік қызметкер (доктор дәрежесі оған қоса практика деңгейінің ... ... ... ... Кеңесінің деректері бойынша әлеуметтік жұмыс саласында 2000
жылы бакалавр деңгейі бойынша 376 ... ... ... ... ... 136 бағдарлама, доктор дәрежесіне 71 бағдарламаны
өткізді. 81 ... жуық ... ... ... бағдарламасы бойынша оқытылып
31 мыңнан астамы ... 2 ... жуық ... 53 ... ... ... ... айналысуда. Осы мәліметтерге сүйене
АҚШ-та әлеуметтік қызметкерлерді дайындау жүйесінің жоғары ... ... ол ... ... ... ... ... Дайындау
бағдарламасын талдау нәтижесінде әлеуметтік жұмыскерлерді кәсіби дайындау
ісінде бірнеше ... ... ... ... және ... ... ... белсенді
ықпалын тигізу үшін студенттер мен оқытушылардың ... ... ... ... ... ... ... оқу материалын игеру үшін ... ... ... ... ... ... айналасында, оқу орнының әлеуметтік педагогтардың потенциялын
колданудағы максималды қағидасы;
- ... ... ... ... ... және ... бір оқу орнына
икемдеу қағидасы.[1, 27]
Ресейде әр түрлі оқу орындарының тәжірибесіне қарай ... ... ... ... мұғалімдер айналысады. Германияда студенттердің өздері
тәжірибе орнын өздерінің жеке тұлғалық қасиеттеріне сай және ... ... ... ... ... ... педагогикалық оқу
орнының студенттерінде бірнеше практикалық жетекшілері болады. ... ... ... ... ... ... ... болып
жатқан мекеменің тікелей жетекшісі бар. Сонда, әрбір жетекшінің ... ... ... ... дайындықты өткізіп жатқан студенттер 4 жылдық ... өту ... ... ... динамикасы, қызметі күрделене
бастайды. Студенттер сан алуан қызметтерді тәрбиешінің көмекшісінен бастап,
белгілі бір ... ... ... ... ... ... Жыл ... университет 30 тақырыптық өзгерістер енгізеді.
Бұл кішкентай аймаққа өте көп. Ьарлық әлеуметтік топ ... ... ... ... ... баспанасынан студенттер көмегімен өткізгісі
келеді. Мұны жасау өте қиын. ... ... ... білім беру
стандарттары болады. Бірақ әлеуметтік педагогқа мұндай мүмкіндік бермейді.
2.2 Ағылшын ... ... ... ... ... ... ашу.
Мамандарды кәсіби дайындаудың мазмұнына келсек, әрбір елде жалпы және
арнайы пәндер ... ... ... ... ... ... мен
практика. Теориялық білім өзіне, қоғамдық ұйымдар, ... ... ... ... ... ... қамтиды. Сондықтан барлық жоспарда
мынадай ... ... ... ... медицина, әлеуметтану,
әлеуметтік саясат, ... ... ... ... және басқалар.
Маманданудың бағытына, оқудың мазмұны да тәуелді.
Біріншіден, студенттер 2-3 ... бойы ... ( ... ... ... арнайы білім алады. Теория және практика бөлімдерінің ара ... ... ... ... мен ... бүкіл әлемде және АҚШ-та 40%
- 60% қамтиды.[60,197]
Әрбір білім бағдарламасының ... ... және оны оқу ... ... ... ... Ең ... мақсат қою шарты, яғни жалпы
куррикулум ... ... ... және ... мақсатын
анықтайды.
Білім беретін саясат және Әлеуметтік ... ... ... (ӘЖОК)
аккредитациядан өткізген стандарттар оқыту жоспарының негізгі 8 бағытын
көрсетеді:
- әлеуметтік жұмыстың құндылықтары және ... ... ... ... ... ... және экономикалық әділет;
- адамның мінез-құлқы және оған ықпал ететін әлеуметтік ... ... ... және әлеуметтік қызметтер;
- әлеуметтік жұмыс практикасы;
- зерттеу;
- сыртта өтілетін практика жұмыстары (Полевое ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстың құндылықтары және этика.
Студенттер мен түлектер АҚШ-тың әлеуметтік жұмысының Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... деген этикалық міндеттері (жігерлендіру, құпиясын ... ... ... ... ... әріптестеріне сыйластық, бірлесу
және т.б.; тәжірибелік қызметте (тексеру, төлем ақы, ... ... т.б.); ... істе ... ... ... ... жаңа
білімдерді тарату, жұмыс уақытында ішімдікті қолданбаулар жатады. Көптеген
бағдарламалар әлеуметтік жұмыстың құндылықтары және оның ... ... ... ... ... ... Бірінші курстарда этикаға баса
назар береді. Студенттерге өздерінің ... ... ... ... жұмыс этикасын ұстай алуына көздері жету керек. ... ... - ... ... ... ... ... мәдени тамырын
түсіну, эмоционалдық реакция және қате түсінікті болдырмау кіреді.[61, 70]
Мәдениет түрлері. АҚШ халқы көп ... ... және ... ... ... ... ... өздерінің мәдениет ортасында
жайлы жүріп, басқа мәдениетке қате пікірмен ... ... ... ... ... ... мәдениеттің өкілдерімен қарым-
қатынасты көздегеннен кейін студенттерді оқытқанда ... ... ... баса ... ... Сол өңірде көп таралған
халықтың мәдениетін игеруі бағдарламада ... тобы және ... ... ... Американдық қоғамның
көп қабаттары жақсы білімімен жұмыс ... көп ... ... ... ... ... мақсаты осы шеттетілген халық тобының пайдасына
жұмыс істеу болып ... ... ... ... шеттетілген
динамикасы адамдық және азаматтық құқықтың кедейлікке байланысты әлеуметтік
және экономикалық ақпараттармен ынталандыру ... ... және оған ... ... әлеуметтік орта. Білім берудің
бұл пәні адамды, ... ... мен ... жүйелерді үйлестіретін
негізгі теориясы мен білімін құрайды. Бұған адамның бүкіл ... ... ... ... және ... ... ... әр түрлілігі, адамдар өмір сүріп ... ... ... ... ортасы), яғни әлеуметтік жүйелердегі адамдардың
денсаулық халі кіреді.
Әлеуметтік саясат және ... ... ... ... АҚШ-тың
негізгі заң шығару әр адаммен отбасыға көрсетілетін әлеуметтік қамқорлық
жатады. Мұнда ... ... ... ... ... ... Мазмұнына әлеуметтік жұмыстың
тарихы (курстардың көбісі Англиядағы Елизавета кезеңіндегі кедейлер туралы
Заңынан басталады) ... ... ... ... Әлеуметтік жұмыс тәжірибесінің мазмұнында
аккредитациядан өткен стандарттары бойынша бағдармалар әр түрлі деңгейдегі
білім мен білік, соның ішінде жеке даралық, ... ... ... ... деңгейлерін қамтиды. Студенттерде арнайы біліктердің сан алуандығы
дамиды: проблеманы шешу ... ... ... ... ... ... бағалауды жоспарлау), қорғау ... ... ... және ... ... лидерлік білімдерді
реализациялау. Сонда, мұнда клиенттің өмірлік мүмкіндіктері, қабілеттері,
ресурстары және проблемалары қаралады.
Аккредитациялық ұйғарым ... ... ... ... ... бір ... оқу шарт емес. Алайда, ... ... ... бар. ... ... әр түрлі бағыт алып,
өздері интегралдау арқылы таңдайды. Жеке ... ... ... ... ... ... деп ... сонымен бірге,
психологиялық (Ф.Холлис), когнитивті (А.Эллис), экологиялық (С.Герман) ... ... ... бағыттары бар; қауым және қоғам деңгейінде
(«макропрактика») қауым ұйымы, қауымның экономикалық дамуы, ... заң ... ... және ... ... ... 35]
Зерттеу. Зерттеудің негізгі мазмұны санды және сапалы құрамды, студенттер
білім алып дамытып, эмпирикалық жолмен алған білімді байланыстырып ... ... ... ... ... бағалау талабы қарастырылады. Көптеген
бағдарламаларда зерттеу әдістерін оқытуды, кейбірінде ... ... ... ... дейінгі оқу да енгізілген.
Сыртта өтілетін практика жұмыстары (Полевое образование). Оқудың ең соңғы
бөлімі ... ... ... ... ... ... деп ... қауымның агенттігінде тәжірибелі әлеуметтік қызметкердің қол
астында оқиды.
Сыртта ... ... ... мазмұны мен құрылымын ... ... ... үстінде анықтайды. Бірақ оның бірнеше
міндеттері бар. Студенттерден аудиторияда алған білімдерін ... ... ... талап етеді.
Студенттер супервизордың қол астында кең ... ... ... және отбасымен консультациялар; бір топ мамандарды басқару; ата-
аналардың білігін арттыру үшін оқуларды жоспарлау; ... ... ... ... заң ... ... кездесулер
және т.б.). Сыртта өткізілетін тәжірибе жұмыстарының құрылымында негізгі
формат есебінде параллельді практикумды ... Онда ... ... ... оқу орнында өткізсе, академиялық жылдың қалған күндері
агенттіктерде жұмыс істейді. Бұл ... және ... ... ... ... ... ... басқа да
нұсқалары бар. Мәселен, академиялық жылда олар осы немесе басқа пәндерді
оқып, кейін ... ... 3 ... ... түрде тәжірибені өтеді.
Студенттердің білімі мен білігін тексеру үшін бағалау әдістерін қолданады,
яғни студенттердің әлеуметтік жұмыс курсын игергендігін – емтихандар, өздік
жұмыстар, ... ... ... ... студенттік презентациялар,
күнделік немесе журналдар арнауды ... ... ... ... ... деп аталынады.[61,71] Үлкен эссе жазудағы емтихан
танымның кеңдігі және курсты жоғары деңгейде игеріп ... ... ... мұны ... түсу алдында жазады.
Өткен тақырыптарды тексеру мақсатында емтихандар курс аяғында өткізіледі.
Қысқаша ... ... ... ... апта ... студенттердің
білімін тексеру үшін жасайды.
Студенттерге жазбаша жұмыстар беріліп, жаңа технологияларды іздеуді талап
етеді. ... ... ... ... ... шешу үшін қолданатын әр
түрлі әдістерді суреттеу, нақты клиенттің жағдайын немесе мінез-құлқының
себептерін диагностика жасауға әр ... ... ... салыстыруын
бейнелейді. Әдетте, бұл студенттердің танымының ... ... ... ... синтездеу, өзінше ойлау қабілетін анықтайды. Дегенмен,
жазбаша жұмыс оқу курсынан алған бүкіл білімін көрсете алмайды.
Бағалау ...... да бір ... шешуге бағытталған әрекеттердің
нәтижелерін талдауға ... ... ... ... ... ол ... ... өткізіледі. Студенттер клиент жайлы негізгі
ақпараттарды жинап, жазып алады. Клиенттің ... және ... ... ... ... оған ... қарым-қатынасын зерттеп,
мәселеленің шешімін ... ... сол ... оқу ... оқу және ... қажет етеді. Бұл әдіс оқытушыларға
студенттердің білімін ... ... ... кәсіпшілік деңгейін,
өздігінен талдау жасауды және өз жұмысын ... ... ... аудиторияны өзіне ... ... ... ... ойлауы, қорытынды жасау, өз ойын дұрыс
жеткізе алу, көрнекі ... ... ... ... да ... ... ... компьютерлік технологияларды пайдаланады.[64,187]
Күнделік, журнал арнау студенттердің күнделікті немесе ... ... ... ... Академиялық курстарды оқу үстінде студенттер
оқыған ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары жайлы жазғанда олардың теориялық материалмен жағдайды
байланыстырып, эмоционалды түйім алып, оқытушылар көбінесе ... ... ... ... үшін ... деректер жазады.
Студент жұмысын бағалауда кейде әлеуметтік жұмыстың жасаған жазылымдарына
да сүйенеді. Оның ішінде нақты бір жағдайдың ... ... ... әр ... инстанцияларға кәсіби хаттар жазу, сондай-ақ, баяндама және
хабарламалар, қаулылар жатады.
Бұл бақылаудың негізгі мақсаты – жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... біліктерді дамыту болса, мәселен
сұхбат алушы көбінесе мынадай бақылау әдісін ... ... ... немесе клиент рөлін ойнаған студенттің сұхбатын видеоға түсіреді.
Оқытушы ... қою ... ... ... ... реакциясын, яғни аяушылық
сезімін немесе эмпатия білдіргенін ... ... түрі – ... портфолиосы. Оқу жылының басынан
аяғына дейінгі барлық құжаттар, жазылымдар (записи), есеп-шоттар және т.б.
студенттердің білігі мен ... ... ... ... ... ... жұмыстарындағы оқу - әлеуметтік
қызметкерлердің кәсіби даярлау үрдісіндегі ең ... ... ... Сонда, сыртта өтілетін тәжірибе жұмыстарының мақсаты өзін-өзі
бағалауды білу, осы ... ... ... ... ... ... өзі, ... кейін университеттің сырттай ... ... ұйым ... ... оқулар 15 тақырып бойынша өтеді.[26,85] Бесеуі
тікелей университетте («Тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... практикалық білімі мен
білігі), қалғандары әлеуметтік агенттіктерде жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... негіздері
1. Бейімдеу – жаңа байланыстарды жасау, тапсрмаларды жоспарлап орындау.
Аталған тақырыптың мақсаты – ... ... ... ... оқытудың
әдіс-тәсілдерін игеруге көмек береді (әңгімелесу, сұрақ-жауап,
тапсырмаларды орындау);
2. Дүниетаным – бұл тақырыптың негізгі мақсаты ... ... ... ... ... Осы ... оқу үстінде зерттеудің
негіздері болады. Себебі, пікір-талас, ой жүгірту қатысады.
Дисскуссияда студенттер ... ... ... бар ... ... ... ... – достық пен кәсіби байланысты айыру
(«әлеуметтік қатынас», ... ... т.б. ... ... ... ... - ... жеке стиліңдң түсіну,
кәсіби бедел, ұжымның мәдениеті. Мақсаты студент өзі жеке ... ... ... ... ... мен ... ... – студенттердің нені сезіп, нені айтады
дегеннің ... ... ... ... әлеуметтік жұүмыстың практикалық дағдылары
6. Танысу – клиенттің жайына түсу, қарым-қатынас жасау, ... ...... ... ... бағалау процесі)
клиентпен кездескеннен бастап, оның ойы мен сезімін алдын ала біліп,
бұл практиканың бір бөлігі екенін түсіну;
7. ... ...... ... ... ... ... білдіру
керек (әртүрлі опрос түрлерін талқылау, оның нәтижесін ... ... ... түсіру);
8. Өз ой пікіріңді білдіру. Мақсаты – басқа адамның ойларымен сәйкес
келмесе де ... жету үшін ... және ... ... ... ... ... Бастапқы стадия - өзекті мәселелерді зерттеп оқу, клиенттермен қарым-
қатынас ... ... ... - ... ... ... талқылау, жеке
және кәсіби мәселелерді шешу әдістері, жетекшілік ету;
11. Соңғы стадия - өткізілген ... ... ... лимиты, үрдіс пен
нәтижені талдау.
Әлеуметтік агеттіктегі жұмыстарды жақсарту жолдары
12. Приоритет қою – студенттердің жұмыс схемасын тексеру;
13. Жұмысты тіркеу – ... ... ... мен ой-пікірлер;
14. Жұмыс орындарын бөлу – күнтізбелік ... ... ...... ... оны ... ету, қарым-
қатынас жүргізу өнері.[26,86]
Жоғарыда аталған сабақтардың барлығы студенттердің тәжірибелік білім мен
білік алуына бағытталған.
Соңғы ... ... ... оқу ... ... ... жатыр. Бұл бағытты таңдау студенттердің еркіндігі емес. ... ... ... оқу ... ... ... жеке компаниялар, агенттіктер өкілдері өз ықпалын ... ... және ... ... ... ... ... қызығушылығы артады. Ең ... ... ... ... ... оқу ... ... бағындырып, ғылыми-
техникалық прогресстегі дағдарысты жағдайдан шығу мақсатында жасалынды.
Сондықтан, АҚШ-та оқу орындарының білім мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... жолында студенттер де қатысады. Олар
пәндердің жартысын өз қалауы ... ... ... ... ... мен ... ... оқыту циклына, оқу орнының мемлекеттік, не
жеке меншік секторына кірумен қарастырады.[65,76]
Әлеуметтік жұмыстың 4-жылдық ... ... ... ... ... ... және ... пәндер шамамен 60% және ... ... ... көп ... ... ... ... Себебі
студент келешек жұмыс орнын іздестіре бастап, нарықтық жағдайға ... ... және ... ... сай ... ... таңдайды.
Демек, студент өзіне керек пәндерді таңдай алады.
Студенттердің ... ... ... курстары оқу орны студенттің білім
мен біліктігіне байланысты пәндер ... ... яғни олар ... пәнге өз
ерекшелігімен қарайды. Өйткені өзгермелі қоғам ой-түйініне, ... ... ... ... ... сай оқу орындарында жаңа оқу
бағдарламалары пайда болады.
АҚШ-тың оқу бағдарламасы және курс ... ... ... ... ... ... және қалыптасу) келеді. Жұмыс бағдарламалары
әлеуметтік жұмысқа ... ... ... ... ... ... жұмысты оқыту концепцияларына бағытталған. Студенттер мен
оқытушы ... пән ... ... ... ... жалғастыру үрдісі диплом алғаннан кейінгі университеттік
курстардан алады. Әлеуметтік қызмет агенттіктері, фирмалар, мемлекеттік
филиалдар және ... ... ... Қауымдастығы болашақ
мамандардың білімін жалғастыру ... ... ... курстардың негізгі мақсаты – ескі білімдерді жаңарту, әлеуметтік
жұмыста қолданатын жаңа әдістермен таныстыру. ... ... өз ... ... ... ... ... заңдары әлеуметтік
қызметкерден жоғарылау мамандандырылу курстарын өтуді талап етеді. Штаттың
лицензиялау орындары курстарды ұйымдастырушылармен ... ... ... мен оқу ... ... өз әсерін тигізеді.
Батыс елдерінде тәжірибе болашақ маманды ... ... ... ... ... елдерінде, соның ішінде АҚШ пен ... ... 3 ... ... – үйретуші немесе консультант, координатор (оқу орнының оқытушысы,
педагог-үйретуші студенттің ... ... ... ... ... практикада студентке көмек беруші).[66,34]
Англияда үйретуші, тьютор, нұсқаушыны ең алдымен оқытып, ... ... ... ... – сабақтарды жүргізуші және студенттердің нақты пәнді игеруінде
академиялық кеңесші рөлін атқаратын оқытушы.[67,241]
Сонымен қатар, әлеуметтік жұмыс қызметтеріне ... ... ... ... ... және ... ... негізделген.
Жүйелік әдіс әлеуметтік жұмыстың шетелдік тәжірибесін әлеуметтік жұмыстың
объектілері мен субъектілері, мазмұны, құралдары, ... ... ... ... ... (құрама бөлшектерін) қамтитын тұтас жүйе
ретінде оқуға мүмкіндік береді. Бұл жағдайда жекелеген елдердің әлеуметтік
қорғау ... де, ... ... ең ... ... ... ... талдауы орын алуы мүмкін. Елтану және субъектілік-
объектілік, функционалдық ... ... ... әрі олар ... ... ... ... бірге, олардың әрқайсысы, әлеуметтік жұмысты оқудың
қойылған мақсаттары мен міндеттеріне ... ... ... ие болуы
мүмкін. Бұл көзқарасты біз ең тиімді деп қарастырамыз, ... ... ... ... ... ... ... бірыңғай мамандық бар. АҚШ-та
әлеуметтік қызметкердің Ұлттық Қауымдастығы әлеуметтік жұмыстың маңызын ... ... ... үшін ... ... мен жеке ... мен ... өзара пайда болған әрекеттерді қалпына келтіруден көреді.
Әлеуметтік қызметкер/педагогты ... ... ... ... ... ... әрбір жеке тұлғаның мүмкіндіктерін, қорларын және ... ... ... ... туғызып, адамдардың бақыттары ... ... ... ... ... ... ... тиіс.[1,32]
АҚШ-та балалармен әлеуметтік жұмыс жасау бойынша өте қызық тәжірибе бар.
Балаларға ... ... ... арнайы мекемелер келесі қызметтерді
көрсетеді(кедей отбасыларының балаларына тегін): ... ... ... ... топтарын ұйымдастыру, жұмысқа орналасу бойынша көмек
көрсету; күндіз және кешке жұмыс істейтін ата-аналарға балаларын ... ету; ... ... ... ... ... аналарға
арналған қызметтер құру; зорлық-зомбылық көретін балаларды қорғау бойынша
көмек көрсету, ата-аналарға үй шаруашылығын ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізу, баланың жаңа
отбасындабейімделуін бақылау; балаларға ... ... ... ... ... ... да батыс елдеріндегі секілді АҚШ-та ақыл-есі жетілмеген
адамдарға ... ... ... ... ... ... да, арнайы стационарлар мен диспансерлерде де, сондай-ақ,
амбулаториялық түрде де іске ... Бұл ... ... кәмелетке
толмаған балалармен жұмыс істеуге басты назар аударылады.
Канадада әлеуметтік жұмыстың бакалавр, магистрларына 3 және 2 жыл оқуына
сай оқу, зерттеу және ... ... ... ... барлық
студенттері бірінші 2 жыл бірге оқиды. Дәрістік курстарға ... ... ... ... ... 2 ... ... және
таңдаулы болып бөлінеді. Дәрістерге қатысу өз еркілері. Практикалық ... ... ... ... ... ... тиіс.
Студент өзі сессияда сынақ түрін таңдайды: реферат жазу, емтихан немесе
сынақ тапсыру.[62,46]
Ағымдағы ... оқу ... сай ... ... ... ... цикл шақырылған профессурамен оқылады. Бір тақырыпты 2-3
оқытушы оқиды, яғни мұнда да студент өзі ... ... ... 2 ... ... ... болса, екінші жағынан кәсіби жарамдылыққа
сыналатын кәсіби диагностика болып табылады.
Бакалавриат бағдарламасы студенттің бастапқы ... ... ... Осы ... ... ... жұмысты денсаулық сақтау
мен реабилитациялауға бағытталған.
MSW(әлеуметтік жұмыс магистры) бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... ... жұмыстың практикалық немесе әлеуметтік
жұмыстың ұйымы арасы мен ... ... ... ... мен ... ... ... арасы болады. Сондай-ақ, студенттер 3 ... ... яғни ... ... ... құрайды: мамандық бойынша
тәжірибе (SOWK 722); тәжірибелік класс ... ... ... және ... ... уақытында агенттіктегі үйретуші қол астында
500 сағаттан тұратын тәжірибені өткізу керек. Тәжірибелік ... ... көз – ... әдетте агенттіктегі әлеуметтік қызметкер, өзінің
студенттер мен жұмыс жасауға ... ... бар, ... ... ... ... жоғары оқу орындарында әлеуметтік қызметкерлердің студенттік және
аспиранттық деңгейлердегі дайындығы бар. Студенттер үшін ... ... мен ... ... ... ... өту үшін жағдайлар мен мүмкіндіктері маманды
дайындап қою ғана ... ... ... әрі ... оқу үшін жағдайлар
мен мүмкіндікті қамтамасыз ету болып ... Екі ... ... беру одан да ... ... ... ... тәжірибешіні
дайындауды мақсат тұтады. Сол бір жыл ішінде ... және ... ... ... мамандануды оқуды қамтиды. Әлеуметтік жұмыс мектептеріндегі
білім берудің сапасының жақсартылуын ... ... ... ... ол ... ... ... ұсынатын оқу жоспарлары мен
курстарын жүйелі түрде қарастырады.
Әлеуметтік жұмыс өзіне кәсіби білім беруге екі бағыт: дәрістік ... ... алу және ... ... ... ... ... біліктер алу. Студенттердің тәжірибені өту ... ... ... яғни ... ... жеке ... арқылы жасау.
Әлеуметтік жұмысты оқу үрдісінде ... ... ... деңгейін
жоспарлау үшін білімді өз құндылықтармен алу қажет.
Әлеуметтік жұмыс бағдарламасы бойынша әрбір студент сыртта ... өтуі ... ... ... тәжірибе студентке ... ... ... ... ... мен дағдысын игеруге,
нақты жағдайларда тәжірибе жинауға, өзінің кәсіби ... ... ... ... студент тәжірибені өтуге кез-келген әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... бойынша нұсқаулар арқылы оқытуды ... ... ... ойлар, жаңа білімдерді пайдаланып, тәжірибенің когнитивті
даму негіздері мен клиентке қарым-қатынасын көтеру болады. Тәжірибе бойынша
үйретудің ... ... және ... ... біріктіріп,
нәтижесінде кәсіби негізді бекіту.
Тәжірибе мақсаты – студентке қажетті адам ... ... және ... шешу ... ... ... ... беруі тиіс.
Әлеуметтік Жұмысты ... ... ... ... тәжірибеге
мынадай принциптерін қояды:
- сыртта өткізілетін тәжірибе әлеуметтік жұмысты оқытудың бөлінбейтін
бөлігі. ... ... ... білімін тәжірибеде қолдануға
болады;
- студент бакалавр дәрежесін алуға сыртта өткізілетін тәжірибе ... кем ... ... және 900 сағат әлеуметтік жұмыстың магистр
дәрежесін алуға қажет.
- кез ... ... ... ... ... ... нұсқаушының іс-
әрекетін, міндеттерін белгілеген стандарттар бойынша ... ... ... ... ... ... алатын
білімдері мен мүмкіндіктері алдын ала белгіленген бағдарламада болады.
Өндірістік ... ... сан ... ... ұйымдастыруы
мүмкін, бірақ бағдарламалар танымдық, тексерілетін тәжірибе болғаны дұрыс.
Барлық бағдарламалар: ... ... ... ... ... ... және практикалық тәжірибені байытуға мүмкіндік беретін
болу керек, әрбір студентке нақты ... ұйым мен оқу ... ... бағдарламалар, тәжірибе жөніндегі нұсқаушыға әрбір студент
жайлы ақпараттар беруі тиіс. ... ... ... ... тәжірибеден өтпестен бұрын басқа жұмысқа жібере алмайды.
ӘЖОК сыртта өтілетін тәжірибе бірнеше мақсаттарымен университеттер білім
беру бағдарламалары санасуы ... ... ... ... ... оның ... ... меңгеріп
ресурстарын, саясатын және әкімшілік үрдістерін, агенттік персоналмен
консультация алып, әкімшілік және ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерін дамытып, аталған ауданның әлеуметтік
байланыстары бар агенттік ... оның ... ... ... топ ... және ... ... кәсіби қарым-қатынастарды
дамытып ұстау, әріптестермен бірігіп жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... ... және дұрыс әрекетті
таңдауда, яғни клиент үшін жауапкершілік алуда, сондай-ақ, ... ... шешу ... бағалауда тікелей қатысуы, теорияны
тәжірибеде қолдану, агенттіктің қажетті құжаттарын пайдалану, ... бір ... ... ... ... Қабілеттерді танып, мәдени және адамның өзіндік ерекшелігін, тәжірибе
жөніндегі нұсқаушы мен студенттер арасы мен әр ... ... ... Әлеуметтік Қызметкерлердің Қауымдастығының Кодекс этикасын
қолданып тұлғалық және кәсіби өз ... ... ... ... ... ... ... білігіңді анықтау.
Өндірістік тәжірибені өту кезінде тәжірибе жетекшісінің міндеттерін
координатор орындайды. Бұл ... ... ... жетекшілік рөлін
атқарып, тәжірибе және оны өту процесі бойынша студент пен нұсқаушыға көмек
көрстетеді. Координатор міндеті ... ... ... ... ету. ... ... агенттіктермен тәжірибе орнын табу
мақсатында қарым-қатынас жасамайды. Тәжірибе орны студенттердің үлгеріміне
және агенттіктердің оған ... бере ... ... ... ... ... ... есептелінеді. Координатор агенттіктерге
бакалавр дәрежесі бойынша ақпараттар тасымалдаушы. Ол кез келген уақытта
агенттікті ... ... ... нұсқаушы аталған міндеттерге сәйкес
келмеген жағдайда қарым-қатынасты үзуге құқылы.
Тәжірибе координаторы тәжірибені байланыстырушының(связной по ... да ... ... ... ... және
координатормен үздіксіз қатынасып ... ... ... міндеті аралық және соңғы тексеру мен тәжірибе бағасын қояды.
Тәжірибе жөніндегі ... ... ... ... ... және кәсіптік тәжірибесі болуы шарт, ... ... ... ... ... ... ... бакалавр
дәрежесімен 3 жылдық тәжірибесі болуы тиіс, этика және ... ... мен ... ... ... ... ... істерімен жұмыс
жасау, бақылауға уақыт табу, бағалау іс-әрекетін ұйымдастыру, тренингтік
семинарларға қатысу. Бүгінгі таңда, ... ... ... ... жүрген
агентттік қызметкерлерге сұраныс көп. ... ... ... ... ... ... 3 немесе одан да көп
студенттермен жұмыс жасайды. Тәжірибе ... ... ... ... ... ... стандарттарына сай келу;
- студенттердің агенттікте ... ... ... тұлғалық сапасы және потенциалын қосу;
- студент жасаған қателіктерден клиентті қорғау;
- студенттер, ... ... және ... ... ... ұйымдастыру.(Коллинс)
Студент тәжірибені өту үшін арыз және тәжірибе жайлы ... ... ... ... ... ... өткізеді. Агенттікті
анықтағаннан кейін студентке анықтама-хат жібереді. Онда агенттіктің аты,
мекен-жайы, телефоны және ... ... ... ... ... өз
нұсқаушысымен бір аптаның ішінде әңгімелесу уақытын белгілеуі тиіс. Студент
нұсқаушыға резюмесін әкелу керек. Егер студент нұсқаушымен ... ... осы ... ... алмайды. Тәжірибені өту мәселелері
шешілгеннен кейін агенттік факультетпен келісім-шартқа қол қойып, әрбір
жақтың міндеттері көрсетіледі.[53,26]
Сыртта өтілетін ... ... және ... ... ... ... және ... өсімге жауапкершіліктің біразы студенттің өзінде. Студент
нұсқаушымен келіскен құзыреттің барлық тапсырмалар мен ... ... ... ... бағдарламалар мен агенттіктің қойған міндеттерімен
орындау қажет. Ол әлеуметтік жұмыстың этикасын біліп, тәжірибеде пайдалану
тиіс. Студент қиын ... ... ... нұсқаушыдан немесе
тәжірибені байланыстырушыдан көмек сұрауға болады.
Әрбір университет агенттіктерге өз ... де қоя ... ... ... ... ... білім беру бағдарламаларымен сай
болуы;
2) университет негізінде ұйымдастырылған тәжірибе үйретушілерін даярлау
бағдарламаларында агент ... ... ... ... беру ... мен агенттік штаттардың мақсаттарын
түсініп сыйлау;
4) агенттіктің студенттерге өз бағдарламаларын пайдалануға тиым салу.
Егер агенттік қойылған міндеттерге жауап бере ... ... ... ... ... ... ... мынадай аспектілерді айтуға болады:
әлеуметтік жұмыс саласының мамандарын даярлауда нақты, әрі дәл ... ... ... қызметкерлерге орындай алатын дұрыс ... қою; ... ... ... және ... ... бағытталу керек,
жоғары оқу орындарының түлектерінің әрекетін бақылау; тәжірибе ... ... ... ... ... т.б.
Дәл осындай аспектілерді білім беру ... ... ... қызметкерлерді дайындайтын жақсы базаны құрады.
(Васильев)
Әдетте, ... ... ... студенттер әлеуметтік жұмыс
мекемелерінің ... ... ... ... танысу
мақсатында клиенттермен кездесулерде қатысады. Екінші тәжірибеде ... ... ... ... ... Әрбір студенттің үйретуші-
консультанты болады.
Канадада аккредитациядан өткен университеттер үш ... ... ... Кейбір бағдарламалар бойынша не ... ... ... ... ... ... ... бере алады. Қайсы бір
болмасын бағдарламаның ресми рұқсаты үшін Әлеуметтік Жұмыстың Канадалық
Қауымдастық Мектебі ... ... ... ... ... қажет.[47,24]
Бакалавр дәрежесін алуға талапкер Әлеуметтік Жұмыс Мектебіне түсу үшін
аруз жазады. Арнайы комиссия болашақ студентпен әңгімелесу және тест ... ... ... ... орта ... ... ... да бағаланады.
Ерікті тәжірибе және мінездеме-хаттарды (2-ден аз болмауы қажет) керек
етеді. Бакалавр ... алу үшін 3 жыл ... ... ... және 4 жыл ... ... ... О ... ... және ... курстар енгізілген. Әлеуметтік
жұмыстың магистр дәрежесін алу үшін тәжірибесі болуы ... Оқу жылы ... ... және 3 жыл ... Университеті) және 4 жыл (Раерсон
Университеті) оқиды. Оқу бағдарламасына арнайы және ... ... ... ... ... ... алуда негізгі мінездеме
диссертанттардың ғылыми-зерттеу білімдері мен ... ... ... ... Оқу жылы 2-ге ... докторлық диссертация жазумен аяқталады.
Канадада соңғы жылдары әлеуметтік жұмыс саласында ... ... ... ... ... ... дейін Канадада әлеуметтік жұмыстан тек бір ғана ... ... ... ... Калгари Университетінің әлеуметтік қызметкерлерді даярлайтын
бағдарламасына толығырақ ... Бұл ... ... ... ... ... ... ішінде
халықаралық деңгейге қойылған талаптарға сай келеді. ... ... ... ... Оның ... өз ... ... қажетті
білімдер мен біліктерді меңгеріп алу қажет. Себебі, олар әртүрлі мәдениет
адамдарымен қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... етуі тиіс.
Жоғарыда айтылғаннан АҚШ-ң әлеуметтік қызметкерлерді кәсіби дайындау
жүйесі демократиялық және икемді ... ... және ... ... ғылым докторы дәрежесін алу мүмкіндігін ... ... ... болады.
2.3 Ағылшын елдерінде әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлаудағы қолданатын
қазіргі технологиялар.
Әлеуметтік ... ... ... тән. Олар ... құқықтық, психологиялық, медициналық, педагогикалық қосалқы
жүйелерді қамтиды. Педагогикалық ... ... ... ... ... қатысушысының жеке тұлғасына жататын мазмұндамалық және
процессуалдық құрама бөліктерін жүйелендіреді.
Англияда әлеуметтік қызметкерлер мамандарын практикалық даярлау ... ... ... рефлексті-басқару технологиясы әлеуметтік
педагогикалық кәсіби тұлғалық дамуына ... ... айту ... оны ... деп атайды. Ал мұны ... ... ... ... ... ... үшін
жекеше шығармашылық бағытты орындауға нақты алғы шарттар жасалған. Соңғы
жылдары Ресейдің жоғарғы оқу орындарында қолдануда.[29,64]
Супервизия ... ішкі ... ... мен ... ... ... ... дамытып, болашақ әлеуметтік
педагогтың өз-өзін ... және ... ... көрініс табады.
АҚШ-та әлеуметтік қызметкерлерді даярлаудың ең бір ... ... ... ... ... акцияларының түрлері көп. Барлық мекемелерде
әлеуметтіктен бастап, реабилитациондық ... ... өз ... ... отбасылармен, мектеппен, балалар бақшасымен жұмыс жасайды.
Көптеген шетел елдерінде оқу орындарының қызметкерлері мен ... ... ... ... ... жетекшілерін
дайындау жүйесі құрылып және оқытушы-үйретушілерге арнайы талаптар
енгізілген, сондай-ақ, студенттер ... ... де ... ... ... ... дайындау әдістері:
- ғылыми-практикалық семинарлар;
- қызметкерлерге практикалық оқулар;
- пән аралық байланыстар;
- шығармашылық жұмысқа арналған демалыстар;
- танысу сапарлары;
- ... ... ... алмастыру, консультациялар және т.б. серіктестік түрлері.
АҚШ-та біріккен оқу формаларында шағын топтарындағы дискуссиялар,
эвристикалық жаттығулар, ... ... т.б. ... ... ... рөлді ойындар өткізіледі. Сонымен бірге шартты әдістер, яғни
дәрістер, ... ... ... ... әлеуметтік педагогтарды даярлаудағы қолданататын бүгінгі
технологияларға процессуалдық ... ... ... ... нәтижелері;
- оқытуға емес, оқуға бағыттау;
- оқыту ресурстарын эффектті түрде қолдану;
- ... ... ... жұмыс берушілердің қатысуы; шетел
тілдерін оқу, ... ... ... және ... ... оқудың белсенді қаруландыру;
- әлеуметтік саладан мамандар және басқа оқу ... ... ... ... ... ... иммитациялық ойындар,
кейстер, эксперимент тапсырмалар, топты және ... ... тыс ... ... оқу ... әдіс-тәсілдері әрбір студенттің үрдісін сонымен бірге
жеке тұлғаның дамуын анықтау;
- кітапхана әлеуметтік ... ... ... ... ... ... етілген және негізгі әдебиеттер 1990 жылдан бері
қарай бар, оның каталогында негізгі отандық және ... ... ... ... ... интернетті белсенді түрде колданады. Оқу орны
тізбелік жұмыста, сондай-ақ, халықаралық деңгейде қатысады;
- оқытушылар конференцияларға ... ... ат ... Көп ... да
оқытушылар тобының бірнешеуін халықаралық басылымдардан есімдерін
көруге болады. Оқытушылардың ... ... ... ... ... түлектері кәсіби ортада танымал. Жұмысқа орнату ұйымы
түлектердің мансабын аңдып, студенттер арасында ... ... ... алып ... педагогиканы оқу-тәрбие ... ... ... ... ... алу керек, оны әлеуметтік-
педагогикалық мәселелерді шешу үшін ... ... Егер бұл ... ... онда ... логикалық негіздер бұзылады, екіншіден,
ғылыми ұғымдар мен әдістемелік ... ... ... мәнін ашып көрсетпейді. Аталмыш «әлеуметтік педагогика» жаңа
ғылыми бағытының пайда болуы мен дамуының өзектілігі де ... ... ... ... ... кез келген жастағы
әлеуметтік ... мен ... ... ... мен ... ... ғылым» ретінде анықтайды. Оның пікірінше, ... ... ... ... ... ... ... қажет, оның күштерін
әлеуметтік дерттерін емдеуге бағытталуы керек және оларды емдеудің құралы
болуы ... ал ... ... болмайды. Оның қажеттілігі экономикалық,
медициналық, психологиялық салаларды қамтитын мәселелердің кешенділігі мен
жан-жақтылығынан туындайды, әлеуметтік ... деп ... ... ... қайта өндірісі үрдісін барынша тиімді іске асыру мақсатында ... ... мен ... ... ... қызмет аясы» деп
түсініледі.[71,98]
Өзінің қызметінде әлеуметтік ... мен ... ... ... ... ... негізгі
ережелеріне сүйенуі керек. Олардың біріншісі әлеуметтік педагог қызметінің
«Аурудың алдын ... ... ... ережелерге негізделген ... ... ... емес ... өзін – анықтауға және
жоюға бағытталған ... ... алу ... ... ... - әлеуметтік қорғауға өзін-өзі қорғауға» деген екінші
ережеге клиенттердің (жеке тұлғаның, топтың, қауымның) ... ... ... өз мәселелерін шешу бойынша әлеуметтік мүмкіндіктерін
шоғырландыруды ... ... ... ... ... көзі ... ... отбасы,
үй-іші қауым болып табылады. Маманның міндеті – отбасындағы және ол тұрған
жердегі микросоциумдағы қарым-қатынастарды сауықтандыруға көмектесу.
Төртінші ереже: ... ... ... өте ... оң жақтары мол, ол
әрбір адамның, отбасының және топтың мәселелерін кешенді түрде шешу ... ... бар ... ... ... ... ... саладағы қоғамдық ұйымдардың аралық жүйесіне сүйену
керек.
Ең ақырында, бесінші ереже: әлеуметтік педагогикалық жұмысқа үйрету мүмкін
емес, ... ... ... ... ... деп тұжырымдайды. Бұл
әлеуметтік педагог қызметінің кәсіби және жеке ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ, оның сыпайы
жұмысының ерекше қағидалары мен құралдарына да байланысты.[65,49]
Әлеуметтік педагогқа отбасы мен ... ... ... ... тұлға – отбасы
- қоғам» жүйесіндегі өзара қарым қатынастарды реттеуге, отбасымен балаларға
мақсатты көмек ... ... ... қамтамасыз етуге мүмкіндік
беретін қағидалардың мазмұны мына төмендегідей:
Гуманизм қағидасының мәні – адамның жеке тұлға ретіндегі құндылығын, оның
еркіндікке, бақытқа өз ... ... мен ... ... ... ... негізделген. Осы қағидаға сәйкес маманның қызметі
адамның абыройын қолдаудан, оның жеке тұлғалық ... ... ... ... көмек көрсетуге дайын болудан қалыптасады.
Жеке тұлғалық-қызметтілік ...... ... ... жеке
ерекшеліктерін жай ғана есепке алу емес. Бұл оны жеке ... ... ... ... ... ... ... және барлық жағдайда
дәйекті қабылдау және отбасына өзіндік құндылық ретінде қарау ... ... ... ... ... ... жатады.
Мәдениеттанушылық қағидасының маңызы – адамның биопсихологиялық әлеуметтік
мәдени жан ретіндегі қалыптасуының ... ... ... ... ... өз ... руханилылығы – бұл қызығушылықтарымен және
қабілеттерімен, әуестермен, мамандықпен қатар, адамның өмір ... ... ... ... ... ... жеке ... мәдениеттанушылық
ұғымы ретінде түсіндіріледі.[69,48]
Тіршілік пен тәрбиенің тұтастығы жайлы қағида – баланың жеке тұлғасының
бадуының ... ... және ... ... ... ... мен ... өзара келісілген қызметін қарастырады.
Дамушы қатынас қағидасы – адамды басқаша түрде қабылдау, басқаның ... ... ... бар ... ... бұл отбасы әлеуметтік
педагогына кәсіби қатынастарды серіктестік ... ... ... ... ... ... ... және шешуге деген
қабілеттілікті қалыптастырады.
Балаға жеке тұлға ретінде қарап, отбасына деген сабырлылықтың, құрмет пен
талап қоюшылықтың үйлесімді қағидасы. Адамға ... қою – бұл оны ... ... оның күшті және әлсіз жақтарын көру оны түсіну және ... ... ... ... ... ... жаңа ... есепке алу, жеке
тұлғаның, отбасының, қоғамның өзара ... жол ... ... сай делдалдылықты қамтамасыз ету қағидасы.
Өмірлік тәрбиелік қарым-қатынастық жағдайлар үш негізгі деңгейде пайда
болады. Біріншіден, ... ... ... ... ... ... бала үшін қызметпен араласудың, сондай-ақ,
таңдамалы қарым-қатынастардың түрлерін еркін ... ... ... ... ... тәрбиелік қарым-қатынастық жағдайлар кездейсоқ
араласу өзара қарым-қатынас жасау және өзара әрекеттесу ... ... ... ... ... жанашырлық рухымен
жағдайды өзгерту ... ... ... оған ... өз ... ... деген талпыныспен байланысты. Осы қағидаларды ... ... ... ... оның қызметінің мазмұнын анықтауға
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... одан да
толық мазмұны үш бөліктен тұратын біліктілік сипаттамасында бейнеленген:
лауазымдық міндеттер; әлеуметтік педагог не нәрсені ... ... ... ... ... ... ең ... жеке тұлғалық
қасиеттердің бар болуы керек екенін ... ... ... Б.З.Вульфов:
«ешқандай да дайындық жүйесі жан дүниені түсінуге, әзілді ... ... не ... ... ... ... ... Әрі қарай: «Әлеуметтік педагогтың ең басты қиындығы оның өз
жұмысымен, тек соған ғана тән жеке ... ... ... ... пен ... ... яғни мағынасы бойынша да, технологиясы бойынша да
қарама-қайшылықта болып табылатын нәрселерді ... ... ... ал бұл ... ... ... дәл ... талап етеді» - дейді.
Американдық тәжірибені ... ... ... даму ... ... оқу ... әлеуметтік индустрия саласымен қарым-
қатынасы жақсы дамыған. Сонымен қатар, ... ... және ... ... ... ... ... жүйесінен базалық
дайындықтың сапасының өсуін талап етеді, яғни білімнің бір түрінен екінші
түріне ... ... ... ... мазмұнына
децентрализациялау, бағалау әдістері мен ... ... ... ... әлеуметтік қызметкерлерді дайындау жүйесі ... ... ... ... ... ... ... кәсіби дайындау процесі ауыспалы,
оқу орындарындағы теориялық оқу сыртта өткізілетін тәжірибемен(полевая
практика) ... ... ... ... ... университеттегі оқудан
студенттер үзіліп қалмайды.
Теориялық дайындық және тәжірибе бір оқу бағдарламасымен бір мақсатпен
нақты ... ... ... ... ... беру жүйесінде әлеуметтік қызметкерлерді даярлаудың 4
деңгейін айтуға болады:
Әлеуметтік қызметкердің көмекші дәрежесі – бұл ... 2 ... ... Осы ... ... ... ... Кеңесімен(ӘЖОК)
аккредитациядан өткізілген. Колледжді ... ... ... ... қызметкер бола алмайды. Әдетте, әлеуметтік
қызметкерлердің көмекшілері есебінде қабылданады.[64,46]
Білім беру ... ... ... ... ... мамандығын
алу үшін төмендегі шарттарға дайын болуы керек.
Жоғарыда айтылған бағдарламаның түлегі мынадай талаптарға жауап ... ... ... негіздері оның тарихи тамырларын және
дәстүрлерін білуі тиіс;
2) алған білімдерді практикада қолдана ... ... ... және ... процестердің дамуын болжау;
4) этикалық және құқықтық нормаларды білу, адамға, ... ... ... білу;
5) өзін-өзі біліммен қамтамасыздандыру, өз мүмкіндіктерін талдай
білу.
Біздің кәсіби білім беру жүйемізде мұндай ... ... ... осындай білімнің деңгейін кәсіби мектептерде өткізуге болады.
Әлеуметтік жұмыстың бакалавр дәрежесі ... ... ... ... ... ... Бұл ... Әлеуметтік Жұмысты Оқыту
Кеңесінен аккредитациядан өткен болып саналады. ... ... ... міндетті түрде жалпы теориялық және жаратылыстану ғылым
пәндері кіреді. Сонымен бірге, жалпы кәсіби пәндер және ... ... ... Барлық блоктар студенттерді тікелей әр түрлі ... ... ... ... тек ... ... колледждер мен университеттерде
алуға мүмкіндік бар. ... ... ... ... ... сай ... ... әр түрлі клиенттер топтарының әлеуметтік жұмыс
тәжірибесінің мазмұны мен мінездемесін қамтамасыз ету; сан ... ... ... істей алатын дипломданған мамандарды даярлау; негізгі
компоненттердің өзгеруіне, ұйымның өзгерістеріне сай ... ... ... бере алу; оқу ... ... ... өз
тәжірибесінде жетекші орын алатын құндылықтар мен этика заңдарын енгізу;
өздерінің кәсіпшілігін ... және ... ... ... ... ... ... бакалавры өз мамандығы шеңберінде критикалық ойлау мен
әлеуметтік жұмыс мамандығының тарихын және ... ... сан ... ... ... әлеуметтік жұмыстың білімі мен білігін
пайдалану, индивидууммен әлеуметтік жүйелердің ... топ, ... ... түсіну үшін теориялық модельдерді пайдалану; әлеуметтік
саясаттың ... ... ... ғылыми зерттеулерді ... ... ... ... клиент түрлеріне байланысты
коммуникативті дағдыларды пайдалану.
Әлеуметтік жұмыстың бакалавр ... ... ... ... ең ... ... ... есептелінеді. Аталмыш деңгей Ресейлік және
Қазақстандық жоғары оқу орындарының әлеуметтік қызметкер мамандығының үш
жылына сәйкес келеді.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... дайындайды. Оқыту бағдарламасы тек
әлеуметтік саланың пәндері мен 2 жылға ғана созылған, бірақ сырттай оқыту
формасы – 4 ... сай ... Бұл ... беру ... ... әлеуметтік
жұмыс саласында аккредитациядан ... ... ... Білім беру
жүйесінің осы деңгейі колледждер мен университеттерде ... ... ... ... ... оқуға тапсыру үшін міндетті
түрде бакалавр дәрежесі мынадай ... ... алуы ... жұмыс», «психология», «биология», «әлеуметтану», «экономика»,
«саясаттану», ... және ... ... ... ... өзекті мәселелермен қатар оларды
интерпретациялауды білуі тиіс, мамандық аумағында әлеуметтік ... ... ... мен білімін қолдана білу, теориялық үлгілерге критикалық
талдау жасау, әлеуметтік ... және ... өз ... ... ... нәтижелерін проект жасау қажет.
Әлеуметтік жұмыстың магистр дәрежесі медициналық және ... және ... ... ... ... ең
қажетті талап. Ресейдің жоғары оқу ... ... ... дерлік
жоғарыда айтылған деңгейге сай келеді.
Америкада әлеуметтік білімнің ең жоғарғы деңгейі - әлеуметтік жұмыс доктор
дәрежесі. Жалпы, бұл ... ... ... ... ... ... және реформалау, оқытушылық іс-әрекетке даярлау болады.
Доктор дәрежесін беретін ... ... ... және жеке ... бар. ... кейбір бағдарламалар саясатқа, басқалары негізгі
мақсаты деп тәжірибені белгілеп қойған. ... ... ... ...... және ... ... дипломданған
мамандарды теориялық зерттеуге дайындау.
Докторлық дәреже басқару және ... ... ... ... ... ... ... оқыту бағдарламалары мен ... ... ... жұмысын айтуға болады.
АҚШ-ң барлық мектептерінде жалпыға бірдей оқу үлгерімін ... ... ... ... ... ... 8 ... шкала бойынша бағаланады:
«А» - жоғарғы бал, өте жақсы дайындықты көрсетеді.
«В» - оқыту курс ... ... ... ... - ... ... ... орта деңгейіне сай келеді.
«D» - қанағатсыз баға.
«F» - курсты сәтсіз өту.
«P» - курс өтті.
«NP» - ... ... - ... ... ... ... класс немесе оқудан бөлінбейтін бір бөлшегі, 2
семестр бойы ... ... ... мен кәсіби ... ... ... тәжірибелік және ұйымдастырушылық ... осы ... ... ... ... оның мазмұны бағытына байланысты
сай келмеуі мүмкін. Теория мен тәжірибені ... бұл ... ... ... ... ... ... аралық курс әлеуметтік
жұмысты зерттеушілерге әдістер ... ... ... ... мүмкіндік беретін қажетті статистикалық әдістерге негізделген.
Екі семестрлік курс оқытушылардың басқаруымен алмастырып ... ... ... ... Осыған қоса, студенттерге
статистикалық талдау мен ... ... ... ... ... ... беретін лабораториялық ... осы ... ... ...... біліктерінің тәжірибелік
білікпен бірігу процесін қалыптастыру. Осы ... ... ... немесе диссертацияның таңдауына әкеліп соғады. Калгари
Университетінің ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктер жасалған. Бұл бағдарламаның ерекшелігі ... ... ... ... осы ... ... және ашық ... студенттерге тәжірибе жасауға мүмкіндік
берген.
Реабилитация тұжырымы кең интерпретациямен анықталып, әлеуметтік ... пен ... ... және ... ... Бұл ... жөніндегі агенттіктерде кәсіби даярлықты және білім беру
жүйесі мен ... ... ... ... ... педагогтарының кәсіби даярлау
процесін зерттей отырып, мынадай қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Ұлыбритания, АҚШ, ... ... ... ... жүз ... астам
дәстүрі бар. Сондықтан біз осы өнегелі істі отандық білім беру ... ... 2 ... ... 2 түрі бар: ... ... мұнда
студенттер бүкіл семестр бойы тәжірибеде жүріп сабаққа қатыспайды; ... ... ... ... ... ... бірге сабаққа да
барады. «Блоктык тәжірибе» әлеуметтік жұмыстың магистранттарға тән ... Ал ... ... тәжірибеге де қатысу бакалаврларды оқытуда
қолданады. [48,99]
Әлеуметтік қызметкерлерді оқытудың бірнеше модельдерін атауға болады:
1. Оқыту ... ... ... ... ... тұлғаны
қалыптастыру; студент супервизордың клиенты болады. ... ... ... ... ретінде қарастырады. Студент пен ... ... ... ... ... Супервизорға көбінесе
нәтижесінен бұрын, оқыту үрдісі өзекті мәселе. ... ... ... ... «Оқулық» модель, мұнда студенттер тәжірибелі мамандардың ісін
бақылайды. Студенттердің кәсіби өсуі басқарушылық ... ... ... ... ... ... ... Супервизорға
оқыту үрдісі де, тәжірибе де бір. Оқу ... ... ... ... ... ... яғни ... деген қарым-қатынас сол
агенттіктің қызметкерінің қарым-қатынасынан ... ... ... ... ...... ... басқару.
Мұнда көбіне тәжірибелік дағдыларды алу үшін ... ... ... ... агенттіктің саясатымен
байланыстырады, оның ішінде ең бастапқы критерий – студент пен клиент
жұмысының ... ... ... ... қатал ереже
талаптары, студенттердің ... және ... ... ... ең ... – клиенттің сұранысы және агенттік
жұмыстың сапалығын ... ... ... басқару теориясына
бағытталған.
4. Құрылымданған оқыту моделі, модульді ... ... ... ... ... белгіленген. Сан алуан оқыту әдістері қолданып,
әсіресе имитациялық және ... ... ... не ... не оның ... ... ... студенттің
дағдысы мен жұмыстың құндылықтарын меңгергеніне қарайды. Бағаны
студенттердің білігіне байланысты критерийлерге қарап қояды. ... ... ... бақылауымен тексеруімен жүреді. Оқыту
процесі үлкендерді ... ... ... ... құрылымды оқыту моделі қолданыста, себебі ол басқа
модельдерге қарағанда ... ... ... ... беру жүйесінде студенттер өндірістік тәжірибеге тек
жоғарғы курстарда ғана ... ... ... бала ... ... ... ... меңгергеннен кейін және психодиагностикалық,
әлеуметтік, әлеуметтік педагогикалық әдістерді іс ... ... ... көшеді. Біздің ойымызша, мұндай бағыт кейбір ... ... ... ... олар практикалық қызметке үздіксіз және
жүйелі емес болғандықтан тек соңғы курста ғана ... ... оқу ... ... курста оқу күнтізбесінен бөлек бір
күн практикаға беріледі. Бір жылда 4 апта, сондай-ақ жылдан жылға аптаның
санын ... ... ... 2-ден 6 ... ... Осы бағыт біздің
ойымызша, студенттердің кәсіби қызметтерін жоспарымен, кезеңімен әртүрлі
мекемелермен сан алуан ... және ... ... ... ... ... бір ... дейін түгелдей жұмыс істеуге мүмкіндік
алады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Байгожина Ж.М. Германиядағы ... ... ... ... А.,2005
2. Битинас Б.П., Катаева Л.И. Гражданскому обществу институт социальных
педагогов.// Педагогика, 1992.-№2, с. 38-44
3. Социальная ... / Под ред. М.А. ... – М., 2001-416 ... ... М.Т. ... ... подготовки будущих социальных педагогов
к работе со студентами по формированию семьи. Дис. А., 2001
5. Кожамкулова Л. ... ...... ... ... //
Мысль, №12 – 2004
6. Философский энциклопедический словарь. М., ИНФРА-М, 2001
7. Педагогика: Учебн.пос. / В.А.Сластенин, И.Ф.Исаев, А.И.Мищенко и ... ... ... А.Н. ... ... педагогики. – М., 1998
9. Теория и методика социальной работы. Т.1, М.: Изд. ... ... ... педагогика: теория, методика, опыт исследования. Саратов,
1989
11. Энциклопедия социальной работы. В 3-х ... ... ... ... ... и ... зарубежной
социальной педагогики. М., 2003
13. Григорьев С.И. Теория и методология социальной работы. М., ... ... Б.З., ... В.Д. ... педагогика как наука и учебный
предмет. // Педагогика, №8 - 2000
15. Василькова Ю.В., ... Т.А. ... ... ... ... ... ... социальной работы: в 2-х томах, М., 1997
17. Вульфов Б.З. Социальный педагог в ... ... ... 1992 - №2, ... ... Б.Л. ... ... исследования на западе. М., 1999
19. Джуринский А.Н. Зарубежная школа, современное состояние и ... М., ... Hoffman K.S. Should we support the ... in social work ... // Journal of Social Work Education.-1992.-№28
21. Воскресенская Н.М. Педагогические исследования в Великобритании. ... ... ... К.С. ... ... ... в Казахстане, России,
Англии и США. ... ... ... В.И. США: ... ... и ... (критический анализ).
К., 1985. – 112 с.
24. Гребенюк Е.Б. Социализация учащихся общеобразовательных школ ... ... ... США, ФРГ. ... М., 1979 ... Национальные системы образования: общая характеристика, структура.
(Казахстан, США, ... ... ... Канада, Япония,
Китай)/ Под ред. А.Кусаинова. А., 2004
26. Кремнева Т.Л. ... ... ... ... работы в
Великобритании.// Педагогика, №1 – 2000
27. Липский И.А. Социальная педагогика: ... ... ... ... // Педагогика, №1 – 2001
28. Бочарова В.Г. Социальная педагогика: ... ... и ... ... №9, ... Социальная работа: наука – профессия. М., 1991
30. Овчарова Р.В. Справочная книга социального педагога. М., 2002
31. ... Н.Д. ... ... и ... в ... №1-1992
32. Малькова З.А. Американская школа: взгляд изнутри // Педагогика, №9-2000
33. Колумбаева Ш.Ж. Особенности подготовки социального педагога к ... ... ... Дисс. А., 2000
34. Флорова Т. Социальный педагог: его ... и ... // ... ... Белканов Н. Введение в сравнительную педагогику. А.: Рик, 1994
36. ... и ... ... ... на ... ... ... 2001
37. Бражник Е.И. Становление и развитие интеграционных ... ... ... ... Дис. ... 2002
38. Вульфсон Б.Л., Малькова З.А. Сравнительная педагогика. М.- Воронеж,
1996.
39. Мустаева Н.М. ... ... ... М., ... ... В.И. Великобритания: социализация молодежи на рубеже 90-х
годов ХХ ... ... ... ун-т. К., 1992. – 145 ... Филонов Г.Н. Социальная педагогика: научный статус и прикладные ... ... 1994.- №6, ... Максимова Е.Ю. Формирование профессионально-значимых качеств у будущих
социальных педагогов. Дисс. Казань, 1999
43. ... Ю.И. ... ... ... ... в ... (США) ... М., 1992.
44. Филонов Г.Н. Социально-педагогическая ... ... ... // ... 1997. - №6
45. Кенесарина З.У. Теория и ... ... ... в ... А., 2000.- 47 ... ... М.М. ... исследовании по педагогическому образованию ... ... ... ... В.Е. Система и содержание профессиональной подготовки учителя
в современных западных странах. Дисс. М., ... ... В.А., ... И.В. ... образование социальных
работников в США. // Педагогика, №4, 98-103 с.
49. Супрунова Л.Л. ... ... к ... в ... ... США
//Педагогика, №8-1998
50. Wolk J.R. Generalist practice versus case management: An ... // Journal of Social Work ...... Малькова З.А. Современная школа США. М., 1971
52. Вендеровская Р. Прогрессивизм в США 90 г.г. ХХ в. // ... ... ... Д.А. ... детей с ограниченными возможностями в США ... // ... №6 – ... ... Л.Н. ... и педагогика США до второй мировой войны. М., 1972
55. Петрищев В.И. ... ... ... Проблемы, поиски,
решения. К., 1989. – 48 с.
56. Экспериментальные учебно-воспитательные ... ... ... ... М., 1989
57. Клименко В.И. Социально-педагогические ... ... ... ... М., 1994.-127 с
58. Ахмерова Н.М. Личностно-деятельностный подход к контекстному обучению
социального педагога. //Педагогика, №5 – ... ... ... ... ... М., ... ... З.А. Школа и педагогика за рубежом. М., 1983
61. Васильева Ю.А. Подготовка социальных работников в ... ... М., ... стр. ... Council on Social Work Education Educational Policy and Accreditation
Standarts. – Alexandria, VA, 2001
63. ... В.Н. ... Опыт ... Педагогика 1998.- №8
64. Лизунова Н.М. Теория и практика отбора содержания ... в ... ... М., ... Платонова Н.М. Дидактика социального образования. С-Петербург, 2001
66. Клименко В.И. Социально-педагогическая компетентность специалистов
социальной сферы // ... ... ... ... / Под ред. П.И. ... М., ... ... З.А. Дети в американском обществе // Педагогика, №1-1994
69. ... И.А. ... ... ... // ... №9 – ... Хмель Н.Д. Теоретические основы профессиональной подготовки ... 1998.- 320 ... ... К.С. Теория и практика формирования профессионально значимых
качеств у будущих учителей. А.: Ғылым, 1998.-228 с.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 80 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері"3 бет
"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"29 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстан ауыр өнеркәсібіне инженер кардларды даярлау63 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
5-6 жасар балаларды мектепке даярлау әдістері7 бет
7 -арна: кәсіби деңгейі мен шығармашылық шеберлігі50 бет
Aғылшын және қaзaқ тілдеріндегі келер шaқ63 бет
Delphi программалау ортасында Қазақстан туралы мәліметтер қорын даярлау 51 бет
IX-X ғасырларда Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық құрылымның нығаюы. IX-XI ғасырлардағы Франция, Германия,Италия X-XIғасырдың ортасына дейінгі Англия. Испания мен Византия дамуының тарихи ерекшеліктері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь