Мемлекет пен құқық


Жоспар

1. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар.
2. Мемлекеттің функциясы басқару түрі.
3. ҚР.ның конституциясы туралы ұғым.
4. Конституциялық мәртебе
5. Азаматтық құқықтың басқа құқық салаларымен байланысы.
6. Азаматтық құқықтың қатынастары объектілері, субъектілері.
7. Мідеттілік мазмұны.
8. Шарттың жасалу тәртібі, шарттың түрлері.
9. Ата.аналық құқықтың қалпына келтірілуі.
10. Бала құқығы.
1. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикалық, әлеуметтік, құрымлымдық, басқарушылық саласындағы объективтіі даму процестері бір-бірімен тығыз байланыста өзгеріп, жаңарып отырады. Малшылық пен егіншілік қалыптасты, ажарланған тастан жасалған қарулар өмірге келіп, адамның тәжірибесі өсіп молайды. Қоғамдық еңбек төрт күрделі тарауға бөлінді: малшылық, жер игеру, өндірістік және саудагерлер тобы. Бұның бәрі еңбектің өнімділігін арттырады, қоғамның шығысынан кірісін асырды. Сөйтіп қоғамдық байлық қалыптаса бастады, оны иемденетін топтар, таптар пайда болды.
Экономикалық өзгерістер әлеуметтік қайшылықтарды өмірге әкелді. Олар төмендегі негізгі объективтік заңдардың - қосьшша өнімнің пайда болуы; жеке меншіктің қалыптасуы; топтар мен таптардың арасындағы күрестің басталуы әсерінен туындайтын қайшылықтарды реттеп, қоғамды басқару үшін өмірге мемлекет пен құқық келді.
Мемлекеттің дамуы - мемлекет қоғамдық еңбек белінісінің, жеке меншіктің пайда болуы нәтижесінде алғашқы қауымдық құрылыс тапқа бөлінуінің туындысы. Мемлекет жария үкіметтің пайда болуы мен іс-әрекетінің нәтижесі ретінде қалыптасатын, қоғам өмірін ұйымдастырудың нысаны мен оның негізгі салаларына басшылық ететін, қажетті жағдайларда мемлекеттің күш-қуатына үйренетін басқару жүйесі.
Мемлекеттің пайда болуының, дамуының бірнете турлері бар:
Шығыс елдерінде (Иран, Индия, Қытай, Араб т. б. шығыс типті елдерде) мемлекеттің қалыптасуы негізінен қоғамдық меншікті қорғаумен байланысты. Себебі алғашқы қоғам ыдырау кезінде бұл елдерде күрделі құрылыстар болды: ірі су каналдарын жасау, суармалы ирригациялық жүйелер құру, құрғақшылықпен күресу. Міне осы күрделі жұмыстарды жақсы жүргізу үшін қоғамдық-мемлекеттік меншік қалыптасты. Сол меншік-тің иелері: шенеуніктер, ру, тайпа басшылары, хандар, корольдер мен императорлар болды.
2. Енді мемлекеттің динамикалық процесінің дамуына, жаңаруына, нығаюына, оның өзінің саяси, экономикалық, әлеуметтік міндетгерін қалай орындауына, қандай қызмет атқаруына назар аударайық. Осыларға толығырақ тоқтап, түсінуіміз керек. Міне осы мәселелердің бәрі бірігіп мемлекеттің функциясын құрады.
Функция — заң ғылымында мемлекет пен құқықтың алдында тұрған мүдде-мақсатгарды, міндеттерді орындау кызметінің негізгі бағыттарын және оның әдіс-тәсілдерін анықтап, іске асыруды біріктіреді. Осы тұрғыдан мемлекеттің, үкіметтің, мемлекет аппаратының функциясы деген занды ұғым қалыптасады.
Мемлекеттің функциясы Кеңестік дәуірде өте кең түрде пайдаланылды. Функция мемлекеттің таптық мазмұнына сәйкес өзгеріп, ескіріп, жаңарып отырады. Қазіргі кезеңде Кеңес Одағы ыдырап, республикалар дүниежүзілік қауымдастыққа бет бүрып, либерал-демократиялық даму процесіне көшкенде мемлекеттің функциясын тек қоғамның таптық мазмұнына сәйкес қарастыру дұрыс болмады. Себебі, функцияның дамуына таптармен бірге халықтың рухани сана-сезімі, мәдениеті, глобалдық мәселелері зор өсер етеді. Бұл дүниежүзілік саяси көзқарас.
Мемлекет қызметінің орындалу әдістері: жеке тұлғалар ерікті, ерексіз түрде орындайды; мемлекеттік органдар, бірлестіктер, ұйымдар өздерінің кұзыретінің шеңберіне сәйкес орындайды. Егер дұрыс орындалмаса, еріксіз түрде орындау қамтамасыз етіледі.

3. 1991 жылдың желтоқсанында он бес одақтас республикадан құрылған Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы ыдырады. Бұрынғы одақтас республикалардың барлығы өздерін дербес тәуелсіз мемлекет деп жариялады. Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы да өзін дербес мемлекет деп жариялады.
1991 жылы 16-желтоқсанда Қазакстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздіғі туралы» конституциялық заң қабылдап, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жария етті. Бұрынғы Қазақ республикасының аумағы тәуелсіз жаңа мемлекеттің аумағы деп танылды. Бұл аумақ бөлінбейді және оған ешкім қол сұға алмайды деп жариялаңды. Барлық ұлттардың азаматтары енді біртұтас Қазақ-стан халқы болып табылады. Мемлекеттік өкімет Қазақстан халқының еркіне негізделеді. Заң, барлық азаматтардың ұлтына, шыққан тегіне, қызмет түріне, тұрғылықты мекеніне қарамастан, тең құқықтар мен бостандықтарға ие болатынын жариялады. Заңда Қазақстан мемлекетінің құрылысы туралы айтылды. Мемлекеттік өкімет билігінің заң шығарушылық, атқарушылық және сот тармақтарына бөліну принципі тұңғыш рет танылды. 1993 жылы 28-ақпанда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі дербес, тәуелсіз мемлекеттің тұңғыш Конституциясын қабылдады. Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін нығайтуда, халыққа қызмет ететін, азаматтардың кең көлемді құқықтары мен бостандықтарын т.б. жариялаудағы халықтын еркін

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Жоспар

1. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар.
2. Мемлекеттің функциясы басқару түрі.
3. ҚР-ның конституциясы туралы ұғым.
4. Конституциялық мәртебе
5. Азаматтық құқықтың басқа құқық салаларымен байланысы.
6. Азаматтық құқықтың қатынастары объектілері, субъектілері.
7. Мідеттілік мазмұны.
8. Шарттың жасалу тәртібі, шарттың түрлері.
9. Ата-аналық құқықтың қалпына келтірілуі.
10. Бала құқығы.

1. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикалық, әлеуметтік, құрымлымдық,
басқарушылық саласындағы объективтіі даму процестері бір-бірімен тығыз
байланыста өзгеріп, жаңарып отырады. Малшылық пен егіншілік
қалыптасты, ажарланған тастан жасалған қарулар өмірге келіп, адамның
тәжірибесі өсіп молайды. Қоғамдық еңбек төрт күрделі тарауға бөлінді:
малшылық, жер игеру, өндірістік және саудагерлер тобы. Бұның бәрі
еңбектің өнімділігін арттырады, қоғамның шығысынан кірісін асырды. Сөйтіп
қоғамдық байлық қалыптаса бастады, оны иемденетін топтар, таптар
пайда болды.
Экономикалық өзгерістер әлеуметтік қайшылықтарды өмірге әкелді. Олар
төмендегі негізгі объективтік заңдардың - қосьшша өнімнің пайда болуы; жеке
меншіктің қалыптасуы; топтар мен таптардың арасындағы күрестің басталуы
әсерінен туындайтын қайшылықтарды реттеп, қоғамды басқару үшін өмірге
мемлекет пен құқық келді.
Мемлекеттің дамуы - мемлекет қоғамдық еңбек белінісінің, жеке
меншіктің пайда болуы нәтижесінде алғашқы қауымдық құрылыс тапқа бөлінуінің
туындысы. Мемлекет жария үкіметтің пайда болуы мен іс-әрекетінің нәтижесі
ретінде қалыптасатын, қоғам өмірін ұйымдастырудың нысаны мен оның негізгі
салаларына басшылық ететін, қажетті жағдайларда мемлекеттің күш-қуатына
үйренетін басқару жүйесі.
Мемлекеттің пайда болуының, дамуының бірнете турлері бар:
Шығыс елдерінде (Иран, Индия, Қытай, Араб т. б. шығыс типті елдерде)
мемлекеттің қалыптасуы негізінен қоғамдық меншікті қорғаумен байланысты.
Себебі алғашқы қоғам ыдырау кезінде бұл елдерде күрделі құрылыстар болды:
ірі су каналдарын жасау, суармалы ирригациялық жүйелер құру, құрғақшылықпен
күресу. Міне осы күрделі жұмыстарды жақсы жүргізу үшін қоғамдық-мемлекеттік
меншік қалыптасты. Сол меншік-тің иелері: шенеуніктер, ру, тайпа басшылары,
хандар, корольдер мен императорлар болды.
2. Енді мемлекеттің динамикалық процесінің дамуына, жаңаруына,
нығаюына, оның өзінің саяси, экономикалық, әлеуметтік міндетгерін қалай
орындауына, қандай қызмет атқаруына назар аударайық. Осыларға толығырақ
тоқтап, түсінуіміз керек. Міне осы мәселелердің бәрі бірігіп мемлекеттің
функциясын құрады.
Функция — заң ғылымында мемлекет пен құқықтың алдында тұрған мүдде-
мақсатгарды, міндеттерді орындау кызметінің негізгі бағыттарын және оның
әдіс-тәсілдерін анықтап, іске асыруды біріктіреді. Осы тұрғыдан
мемлекеттің, үкіметтің, мемлекет аппаратының функциясы деген занды ұғым
қалыптасады.
Мемлекеттің функциясы Кеңестік дәуірде өте кең түрде пайдаланылды. Функция
мемлекеттің таптық мазмұнына сәйкес өзгеріп, ескіріп, жаңарып отырады.
Қазіргі кезеңде Кеңес Одағы ыдырап, республикалар дүниежүзілік
қауымдастыққа бет бүрып, либерал-демократиялық даму процесіне көшкенде
мемлекеттің функциясын тек қоғамның таптық мазмұнына сәйкес қарастыру дұрыс
болмады. Себебі, функцияның дамуына таптармен бірге халықтың рухани сана-
сезімі, мәдениеті, глобалдық мәселелері зор өсер етеді. Бұл дүниежүзілік
саяси көзқарас.
Мемлекет қызметінің орындалу әдістері: жеке тұлғалар ерікті, ерексіз
түрде орындайды; мемлекеттік органдар, бірлестіктер, ұйымдар өздерінің
кұзыретінің шеңберіне сәйкес орындайды. Егер дұрыс орындалмаса, еріксіз
түрде орындау қамтамасыз етіледі.

3. 1991 жылдың желтоқсанында он бес одақтас республикадан құрылған
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы ыдырады. Бұрынғы одақтас
республикалардың барлығы өздерін дербес тәуелсіз мемлекет деп жариялады.
Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы да өзін дербес мемлекет деп
жариялады.
1991 жылы 16-желтоқсанда Қазакстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздіғі туралы конституциялық
заң қабылдап, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жария етті. Бұрынғы
Қазақ республикасының аумағы тәуелсіз жаңа мемлекеттің аумағы деп танылды.
Бұл аумақ бөлінбейді және оған ешкім қол сұға алмайды деп жариялаңды.
Барлық ұлттардың азаматтары енді біртұтас Қазақ-стан халқы болып табылады.
Мемлекеттік өкімет Қазақстан халқының еркіне негізделеді. Заң, барлық
азаматтардың ұлтына, шыққан тегіне, қызмет түріне, тұрғылықты мекеніне
қарамастан, тең құқықтар мен бостандықтарға ие болатынын жариялады. Заңда
Қазақстан мемлекетінің құрылысы туралы айтылды. Мемлекеттік өкімет
билігінің заң шығарушылық, атқарушылық және сот тармақтарына бөліну
принципі тұңғыш рет танылды. 1993 жылы 28-ақпанда Қазақстан Республикасының
Жоғарғы Кеңесі дербес, тәуелсіз мемлекеттің тұңғыш Конституциясын
қабылдады. Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін нығайтуда, халыққа қызмет
ететін, азаматтардың кең көлемді құқықтары мен бостандықтарын т.б.
жариялаудағы халықтын еркін білдіретін мемлекеттік жаңа органдар құруға бұл
Конституцияның зор маңызы болды. Басқару жүйесі туралы мәселе де тиянақты
шешілген жоқ. Жоғарғы Кеңестің өкілдігіне шек қойылмады. Ал мұның өзі оны
Президенттің, Үкіметтің істеріне араласуына әкеліп соқты. Президеңттің
құқықтары шектеулі болып, соның салдарынан ол реформаны жүзеге асыру
жөнінде өз бетінше дербес саясат жүргізе алмады. Конституция экономикалық
реформаны жүргізу жөніндегі т.б. жұмыстарда кідіріс туғызды. Сондықтан
қоғамдық өмірдің өзі Конституцияны кайта қарау туралы мәселені алға тартты.
Президент Н.Ә. Назарбаевтың басшылығымен жаңа Конституцияның жобасы
әзірленіп, бүкілхалықтық талқыға салу үшін баспасөзде жарияланды.
4. Конституция-деген сөздің латыннан аудармасы жарғы", "заң" деген
мағыналарды білдіреді. Ежелгі Римде император билігінің кейбір актілері
осылай аталған. Ең бірінші конституция дүние жүзінде 1787 жылы қабылданып,
осы күнге дейін қолданылып келе жатқан АҚШ-тың Конституциясы болып
табылады. Еуропада бірінші конституциялар 1791 жылы Франция мен Польшада
қабылданған. Конституцияның басқа құқықтык нормативтік келсімдерден мыңадай
ерекшеліктері бар екенін айта кету керек:
- қоғамдық қатынастардың негізін қалайды;
- құқықтың негізгі бастауы болып табылады;
- ең жоғарғы заңдылық күші бар;
- оның ерекше тәртіппен қабылдануы;
- тұрақтылығы.
1991 жылдың желтоқсан айында КСРО ыдырап, құрамына кірген одақтас
республикалар егемен, тәуелсіз әрі дербес мемлекеттер құрды. Қазақ Кеңестік
Социалистік Республикасы жойылды. Оның аумағында Қазақстан Республикасы деп
аталатын жаңа мемлекет пайда болды.
Қазақстан Республикасы құрылған кезден бастап бірталай құқықтық актілер
қабылданып, жаңа мемлекеттің заңды негізін қалай бастады. Оларға
жататындар:
1. Қазақ ССР-нің мемлекеттік егемендігі туралы декларациясы.
2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы Заңы.
3. 1993 жылғы және 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциялары.
Аталған конституциялық келісімдер Қазақстанның тәуелсіздігін,
дербестігін жариялап, демократиялық, құқықтық мемлекет құрудың негіздерін
қалады.
Қазіргі уақытта негізгі құқықтық құжат - Қазақстан Республикасының 1995
жылғы 30 тамызда өткен республикалық референдумында қабылданған
Конституциясы. Ол тәуелсіздік кезіндегі Конституциялық заңдардың
қағидаларын тұжырымдап, бір арнаға келтірді.
Бұрынғы конституциялар социалистік мемлекеттің негізгі заңдары деп саналса,
жаңа Конституция демократиялық мемлекеттің Ата Заңы деп жарияланды. Бұл
мақсат Конституцияның алғы сөзінен-ақ байқалады:
"Біз, ортақ тағдыр біріктірген Қазақстан халқы, байырғы қазақ жерінде
мемлекеттік құра отырып, өзімізді еркіндік, теңдік және татулық мұраттарына
берілген бейбітшіл азаматтық қоғам деп ұғына отырып, дүниежүзілік
қоғамдастыққа лайықты орын алуды тілей отырып, қазіргі және болашақ
ұрпақтар алдындағы жоғары жауапкершілігімізді сезіне отырып, өзіміздің
егемендік құқығымызды негізге ала отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз", -
делінген. Оның жоғары заңдық күші бар және еліміздегі барлық іс-қимыл мен
қалыптасушы жүйелердің норма-тивті базасы болып табылады. Республиканың
бүкіл аумағына тікелей қолданылады. Бейнелей айтсақ, бұл Конституция-
мемлекетке қоғамның құқықтық сенімі және халықтың берген төл құжаты деуге
болады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы республикалық құрылыстың негізін,
мемлекеттік билік жүйесін және Қазақстан мемлекеті мен азаматының қатынасын
белгілейді. Адам және оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын Конституция
мемлекеттің ең қымбат қазынасы деп танып, мемлекеттің сол үшін қызмет етуі
тиістігін атап көрсетеді.
5. Азаматтық заңдар өздері реттейтін қатынастарға қатысушылардың
теңдігін, меншікке қол сұқпаушылықты, шарт еркіндігін, жеке істерге кімнің
болса да озбырлықпен араласуына жол беруге болмайтындығын, азаматтық
құқықтарды кедергісіз жүзеге асыру, нұқсан келтірілген құқықтардың қалпына
келтірілуін, оларды соттың қорғауын қамтамасыз ету қажеттігін тануға
негізделеді.
Азаматтық құқықтық қатынастардың элементтері субъектілері, объектілері мен
мазмұны, ал негізгі бастаулары Қазақстан Республикасының Конституциясы,
Азаматтық Кодексі, оған сәйкес қабылданған өзге де заңдар және заңға
тәуелді кесімдер болып табылады.
Азаматтық кұкықтың субъектілері
Азаматтық заңдармен реттелетін катынастардың субъектілеріне: жеке және
заңды тұлғалар, мемлекет, сондай-ақ әкімшілік-аумақтың, бөліністер жатады.
Жеке тулға - Қазақстан Республикасының азаматтары, басқа мемлекеттің
азаматтары, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар. Азаматтарда өз құқықтары мен
іс-әрекетін жүзеге асыру үшін құқықтық және әрекет қабілеттілігі болуы
тиіс. Азаматтың кұқықтың қабілеттілігі - бұл азаматтық құқық
пен азаматтық міндеттемелерге ие болу қабілеттілігі. Ол адам туылғанда
пайда болып және адам өлгенде барып тоқтатылады. Құқықтың кабілеттілігінің
негізде азаматтар:
өзінің меншігіндегі мүлікке ие бола алады;
мүлікті мұрагерлікке беріп және өсиет ете алады;
заңмен шектелмеген кез келген кәсіпкерлік пен шұғылдана алады;
заңды тұлға құра алады;
заңмен тыйым салынбаған кез келген мәмілелер жасап міндеттемелерге қатыса
алады;
тұрғылықты тұратын жер таңдап ала алады;
әдебиет пен өнер, ғылыми еңбектердің авторы, өнертапқыштық және басқа да
заңмен қорғалатын интеллектуалдық қызметке авторлық құқығы болуға;
басқа да мүліктік және мүліктік емес құқықтарға ие бола алады.
Жүйке ауруы немесе ақыл-есінің кемдігі салдарынан өз әрекеттерінің
мәнін түсіне алмайтын немесе не істегенін білмейтін азаматты сот әрекет
қабілеттілігі жоқ деп тануы мүмкін, соған байланысты оған қамқоршылық
белгіленеді.
6. Азаматтық құқық қатынастарыныц объектілері
Мүліктік және жеке мүліктік ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мемлекет пен құқық теория негізі
Мемлекет пен құқық теориясына кіріспе
Мемлекет пен құқық теориясының пәні
Қазақстанда социализм құру кезеңіндегі мемлекет пен құқық
Моңғол шапқыншылығы дәуірінде Қазақстанда мемлекет пен құқық
Мемлекет пен бизнес
Мемлекет және құқық
Мемлекет құқық негіздері
Мемлекет пен құқықтың методологиясы
Мемлекет және құқық теориясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь