Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның объективтік заңдары

ЖОСПАР

1. Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы
2. Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның объективтік заңдары
3. Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар
4. Қазақстан мемлекетін нығайту — тұрақтылық пен прогрестің басты факторы
5. Құқық туралы негізгі теориялар

Пайдаланған әдебиеттер тiзiмi
1. Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы

Алғашқы қауымдық қоғам - адамдардың пайда болып, жер жүзінде өмір сүре бастағанына екі миллиондай жыл болды. Қоғамның диалектикалық даму процесіне сәйкес адамдардың өздерінің дене құрылысы да, миы да, тәжірибесі де, пайдаланатын құралдары да дамып отырды. Соның нәтижесінде шамамен осыдан 40 мың жыл бұрын қазіргі типті адамдар (хомо сапиенс) қалыптасты. Адамдардың дене құрылысының өзгеруі тоқтап, оның орнына олардың қауымдық құрылысы, тәжірибесі басында бәсең, қейін қарқынды түрде дами бастады. Бұл процесс бірте-бірте алғашқы қауымдық қоғамды өмірге әқелді. Қоғамның дамуы екі бағытта жүріп отырды: адамдардың өмірлік тәжірибесінің дамуы және соған сәйкес пайдаланатын құралдардың өзгеріп, прогрестің жаңаруы. Бірақ бұл процесс басында өте бәсең дамыды.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономиқалық, әлеуметтік дамуы екі қезеңге бөлінеді:
1. Жабайы адам дәуірі - 40-12 мың жылдықтар арасы. Адамдар табиғаттың дайын заттарымен қоректенген, қарулары дайын: тас, сүйек, ағаш. Жабайы аңшылық, балықшылық қалыптасып қоғамның негізгі сипаты табиғаттың, қоршаған ортаның адамдардың қүн қөрісіне қолайлы жақтарын пайдалана отырып, эқономикалық, әлеуметтік жағдайды жақсарту. Қысқаша айтқанда - дайынды игерушілік дәуірі. Бұл қезеңде қиыншылық, ашаршылық жиі болды.
2. Экономиканы қолдан жасау дәуірі - 12-4 мың жылдықтар арасы. Бұл қезеңде адамдардың тәжірибесі, пайдаланатын қаруы дамыды. Рухани сана-сезім, білімі жоғарылады. Экономиқаны қолдан жасауға мүмкіншілік қалыптасты. Металлургия, қерамика өмірге келді. Малшылық-егіншілік арқылы сертификациялық қоғам, рулық, тайпалық бірлестіктер, әлеуметтік нормалар өмірге келді.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикасы мен құрылымы - экономиканың негізгі сипаты: қоғамдық, еңбек, қоғамдық меншік, қоғамдық бөліс, қоғамдық өмір сүру. Қоғамның құрылысы: туысқандық ру, тайпа, одақ, бірлестіктер.
Бұл құрылымдарды құруды, дамытуды қоғамның экономикасының, тәжірибесінің, құралдарының даму деңгейіне сәйкес жасап отырған.
Қоғамды басқару және әлеуметтік нормалар - қоғамдық күрделі мәселелерді жалпы халықтық жиналыста талқылап, шешімдер қабылдап отырған. Күнделікті мәселелерді шешіп басқару үшін ру басшылары сайланып отырған. Тайпа, одақ, бірлестіктерді, ру басшыларының қеңесі басқарған. Тайпа, одақ, бірлестіктерді күнделікті басқару үшін Кеңестің мәжілісінде тайпа, одақ, бірлестіктердің басшылары сайланып отырған. Олар жұртпен бірдей еңбектеніп, қоғамдық жұмыстарын атқарып жүрген.
Алғашқы қоғамның даму процесінде әлеуметтік мононормалар (бірігу-бірлесу) қалыптасып, сол арқылы қарым-қатынастарды реттеп, басқарып отырған. Мононорманың негіздері мен түрлері: әдет-ғұрып, салт-дәстүр, мораль, діни нормалар. Алғашқы қоғамның дамуы барлық региондарда, барлық континенттерде бірдей болды. Тек мемлекет пен құқықтың пайда болуы кезеңінен бастап айырмашылықтар, ерекшеліктер молая бастады. Мысалы, шығыс елдерінде (Араб, Үнді, Иран, Қытай) мемлекет пен құқықтың дамуы бір-біріне ұқсас, Афин, Рим, Спартада мемлекет пен құқықтың дамуы басқа түрде болды. Еуропаның, Азияның басқа елдерінде - үшінші түрде дамыды. Бұл елдер алғашқы қоғамнан феодалдық формацияға - қоғамға қөшті.
Пайдаланған әдебиеттер тiзiмi

1. Ә.Д. Жоламан, А.Ә. Мґхтарова, А.Н. Тәукелев. (Мемлекет және құқық теориясы)
2. Сапарғалиев, А. Ибраева. (Мемлекет және құқық теориясы) А.98
3. Қайрат Сапарғалиев (Қазақстан Республикасының мемлекет және құққық негiздерi) А.94
4. А. Ибраева, Н. Ибраева. (Теория государства и права) А.2000
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы (1998жылғы қазанның 7-сiндегi өзгертулер мен толықтырулар)
        
        ЖОСПАР
1. Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы
2. Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның объективтік заңдары
3. ... ... ... ... ... ... ... нығайту — тұрақтылық пен прогрестің басты факторы
5. Құқық туралы негізгі теориялар
Пайдаланған әдебиеттер тiзiмi
1. Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ... ... ... - адамдардың пайда болып, жер ... ... ... екі ... жыл ... Қоғамның диалектикалық даму
процесіне сәйкес адамдардың өздерінің дене құрылысы да, миы да, ... ... ... да ... ... Соның нәтижесінде шамамен
осыдан 40 мың жыл бұрын қазіргі типті адамдар (хомо ... ... дене ... өзгеруі тоқтап, оның орнына олардың қауымдық
құрылысы, тәжірибесі басында ... ... ... ... дами ... ... бірте-бірте алғашқы қауымдық қоғамды өмірге әқелді. Қоғамның дамуы
екі бағытта ... ... ... ... ... ... және ... пайдаланатын құралдардың өзгеріп, прогрестің жаңаруы. Бірақ ... ... өте ... ... ... қоғамның экономиқалық, әлеуметтік дамуы екі қезеңге
бөлінеді:
1. Жабайы адам дәуірі - 40-12 мың ... ... ... ... ... ... ... дайын: тас, сүйек, ағаш. Жабайы
аңшылық, балықшылық қалыптасып қоғамның негізгі ... ... ... ... қүн ... ... жақтарын пайдалана отырып,
эқономикалық, әлеуметтік жағдайды жақсарту. ... ... - ... ... Бұл қезеңде қиыншылық, ашаршылық жиі болды.
2. Экономиканы қолдан жасау дәуірі - 12-4 мың ... ... ... ... тәжірибесі, пайдаланатын қаруы дамыды. Рухани сана-
сезім, ... ... ... қолдан жасауға мүмкіншілік
қалыптасты. Металлургия, қерамика ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктер, әлеуметтік нормалар
өмірге келді.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикасы мен құрылымы - ... ... ... ... ... меншік, қоғамдық бөліс, қоғамдық
өмір сүру. Қоғамның құрылысы: туысқандық ру, тайпа, одақ, бірлестіктер.
Бұл құрылымдарды ... ... ... ... ... даму ... сәйкес жасап отырған.
Қоғамды басқару және әлеуметтік нормалар - ... ... ... ... ... ... ... қабылдап отырған.
Күнделікті мәселелерді шешіп басқару үшін ру ... ... ... ... ... ру ... ... басқарған. Тайпа, одақ,
бірлестіктерді күнделікті басқару үшін Кеңестің ... ... ... ... ... отырған. Олар жұртпен бірдей еңбектеніп,
қоғамдық жұмыстарын ... ... ... даму ... әлеуметтік мононормалар (бірігу-
бірлесу) ... сол ... ... ... ... ... негіздері мен түрлері: әдет-ғұрып, салт-дәстүр,
мораль, діни ... ... ... ... барлық региондарда, барлық
континенттерде бірдей болды. Тек мемлекет пен ... ... ... бастап айырмашылықтар, ерекшеліктер молая бастады. Мысалы, шығыс
елдерінде (Араб, Үнді, Иран, Қытай) мемлекет пен құқықтың ... ... ... Рим, ... ... пен құқықтың дамуы басқа түрде болды.
Еуропаның, Азияның басқа елдерінде - үшінші түрде ... Бұл ... ... феодалдық формацияға - қоғамға қөшті.
2. Мемлекет және ... ... ... оның объективтік заңдары
Алғашқы қауымдық қоғамның эқономикалық, ... ... ... ... даму ... ... тығыз
байланыста өзгеріп, жаңарып отырады. Бұл объективтік даму ... ... ... революциялық төңкеріс - б.з.д. 10-15 мың жылдықтарда
болған. Ол ... ... ... пен ... қалыптасты, ажарланған
тастан жасалған қарулар өмірге келді, адамның тәжірибесі өсіп, молайды.
Қоғамдық ... төрт ... ... ... малшылық, жер игеру,
өндірістік және саудагерлер тобы. Бұның бәрі еңбектің өнімділігін арттырды,
қоғамның шығысынан ... ... ... ... ... иемденетін топтар, таптар пайда
болды. Экономикалық өзгерістер әлеуметтік қайшылықтарды өмірге әкелді. 5-4
мың ... сол ... ... ... ... үшін ... пен
мемлекет пайда болды. Мемлекет және құқық тарихы туынды - ... ... ... ... ... табылады.
Құқық пен мемлекеттің өмірге ... ... ... ... ... өнімнің пайда болуы;
- жеке меншіктің қалыптасуы;
- таптар мен топтардың арасында күрестің басталуы;
- қайшылықтарды реттеп, ... ... үшін ... пен ... ... ... - адам қоғамының дұрыс өмір ... ... ... бірі ... ... ... қарым - қатынастарды реттеп, ... ... ... салт-дәстүр, мораль, діни нормалары) қоғамның даму процесінде
бірте-бірте құқықтық нормаларға айналуы. Сондықтан құқық мемлекеттен аз ... ... ... ... болады. Алғашқы қоғамда мемлекеттік кезеңнің
басталуынан бері ... ... ... ... ... ... нормаға айналды. Қоғамда мемлекеттің өзі қабылдаған, бекіткен
құқықтың жаңа түрлері пайда ... заң, ... ... ... ... заң күші бар соттың шешімдері.
Құқық екі жолмен дамыды. ... - ... ... ... ... - діни ... ... Мысалы, Индияда Ману заңы,
мұсылман елдеріндегі ... ... ... - жеке меншік ... ... ... өзі ... нормалар арқылы реттеп,
басқару.
Таптық қоғамда, қанаушылық, әділетсіздік басым болған ... - ... ... ... айналдырған мүддесі болады. Бұл мүддені заңға
айналдырушы және заңдардың орындалуын ... ... ... - ... ... мемлекеттік аппарат. Құқық үстем таптың мүддесін қорғаумен бірге
қоғамдық мақсатты да реттеп, ... ... ... ... ... ... мазмұны мен нысаны, сайып
келгенде қоғамның экономикалық саяси, әлеуметтік сипатына және мәдени ... ... ... ... ... ... сын» ... ешуақытта да экономикалық құрылыстан және ... ... ... ... ... бола ... емес» деген. Құқықтың нормалары ... ... ... ... т.б. мұқтаждарына неғұрлым сай келсе,
соғұрлым пайдалы әсері мол болмақ.
Құқық - ... ... ... бекіткен, мемлекеттік аппараттың
күшімен қамтамасыз ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды
реттейтін нормалардың жиынтығы.
Мемлекеттің дамуы - мемлекет қоғамдық еңбек бөлісінің, жеке меншіктің
пайда болуы нәтижесінде алғашқы қауымдық ... ... ... ... ... ... пайда болуы мен іс - әрекетінің нәтижесі ретінде
қалыптасатын, ... ... ... ... және оның негізгі
салаларына басшылық ететін, қажетті жағдайларда ... ... ... ... ... ... (Иран, Индия, Қытай, Араб елдерінде) мемлекеттің
қалыптасуы басым түрде қоғамдық меншікті қорғауға байланысты. ... ... ... ... ... кезінде күрделі құрылыстар болды: ірі ... ... ... ... ... қалыптастыру,
құрғақшылықпен күресу. Міне осы күрделі жұмыстарды жақсы жүргізу үшін
қоғамдық мемлекеттік ... ... Сол ... ... ... ... басшылары, король, императорлар болды. ... ... ... ... Сөйтіп, бұл елдерде көбінесе мемлекеттік
деспотизм орнады. Бұл ... ... ... ... ... бәсең дамыды. Мемлекеттік биліктің, қоғамдық ... ... ... ... одан ... - екінші дәрежедегі билік уәзір
министрлердің ... одан ... ... - ... ... ... ... - бәрі бірігіп қалың бұқараны қанауда ... ... ... жеке ... те ... типті (Азия типті) мемлекеттер кейінгі ғасырларда шығыс Еуропа,
Африка, Оңтүстік Америка елдерінде де ... Азия ... ... ... ... ірі ... ... жасау;
- оны іске асыру үшін құлдарды, жұмысшыларды жүйелі түрде топтастыру
- ... ... ... бір орталықтан басқару.
Мемлекеттік басқару аппараты бұрынғы ру-тайпаны басқарған аппараттан
өсіп қалыптасты. Жаңа ... ... ... ... ... ... күшейтті. Азия типті мемлекеттер өте ... XIX —XX ... ... көп өзгермей сақталып келді (Қытай, Иран
т.б.).
2. Еуропалық елдерде - мемлекет жеке ... ... ... ... ... бөлінуі арқылы қалыптасты.
Афина мен Римде алғашқы қоғамның ыдырауы ... ... ... мен ... ... өз ... алып, өз мүдде-мақсаттарын
орындайтын мемлекеттік аппарат орнатты. Бұл ... ... ... ... ... болып қалыптасты. Спарта
аристократиялық республика болып қалыптасты. ... ... ... ... ... есе көп ... жаңа ... басқару
аппараты құрылды. Жергілікті халықтың арасында қайшьшыққа жол бермеу
саясаты қалыптасты. ... ... ... ... ... орналды.
Германияда мемлекеттің қалыптасуы басқаша болды. Мұнда құл иелену қөп
дамымады. Қалың бұқара байларға ... ... ... ... ... Рим ... біраз жерін Германия өзіне ... ... ... ... Осы типті мемлекеттер Еуропаның бірнеше
елдерінде, Ресейде, Ирландияда, Азияда, Орта Азия ... ... ... ... ... ... Халықты туысқандығына қарамай, территориясына сәйкес біріктіру.
Билікті осы территорияда жүргізу.
2. Қоғамдағы басқаратын ... ... ... Бұл ... ... ... ... орындау үшін қалыптасты.
3. Салалық жүйесінің болуы. Арнаулы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін салық қалыптасты.
Мемлекеттің пайда болу, даму себептері:
- Қоғамды басқаруды, жақсарту, дамыту: қоғамның ... ... ... де ... кеңейіп ескі басқару аппараты тиісті дәрежеде ... ... Жаңа ... аппарат қажет болды;
- Қалың бұқараның, қаналушы таптың ... ... ... ... ... ... жою үшін ... мемлекеттік аппарат керек болды;
- Қоғамды, экономиканы дамыту үшін, әлеуметтік жағдайды жақсарту үшін
басқарушы аппаратты нығайту ... ... ... ... күшейту үшін, зандылықты, құқықтық тәртіпті
қатаң сақтау үшін мемлекет керек болды.
Мемлекеттің негізгі ... ... ... мен ... ерекше жүйесі болуы (әскер,
полиция, сот, т.б.). Қоғамдық өмірдің дамып, күрделене түсуіне байланысты
мемлекеттің механизмі де ... ... ... ... мүдделері мен мақсаттарына сәйкес қоғамдық қарым-
қатынас ережелерін белгілейтін құқықтың болуы.
Мемлекеттің билік жүргізетін белгілі территориясының ... ... ... емес ... ... ... Аймақтық ұйым ретінде мемлекет сол ... бір ... ... ... ... процесіне әсер етеді.
Дамыған қоғамда ... ... ... әр ... ... ... т.б., ... жиынтығы қоғамның жалпы саяси ұйымын ... ... ... ... институттардан мемлекеттің ерекшелігі
қоғамдағы жоғарғы өкімет билігіне (суверендік құқыққа) иелігі. ... ... күші сол ... ... халықты және барлық қоғамдық
ұйымдарды қамтиды.
Мемлекеттің қоғамдағы ... ... ... ... ... қоғамдық көлемде бірден-бір билік жүргізетін ұйым; басқа
бірлестіктердің билігі ... ... ... алмайды, мемлекет қана барлық
қоғамға күші бар нормативтік акты қабылдай алады;
- мемлекет қоғамдағы барлық ... ... ... ... ... орындалуын қадағалап, заңдылықты, тәртіпті бақылап отырады:
- мемлекеттің ішкі-сыртқы істердегі тәуелсіздігі, басым үстемдігі.
3. Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар
Адам қоғамы ... ... өмір ... ... Жеке адамдар тиісті
мемлекеттің азаматы болып, сол мемлекеттің билігіне, ... ... ... ... мінезін, тәртібін қоғамдық мүдде-мақсатты
орындауға жұмсайды. Көне заманнан адамдар мемлекет пен құқық қашан ... ... ... ...... мәселелермен шұғылданып, ғылыми зерттеу
жасап келді. Енді мемлекеттің пайда болуы ... ... ... ... ... ... - ... пен құқық Алланың әмірімен қалыптасып,
дамып келеді деп түсіндіреді. Бұл ... ...... ... ... ... ... зерттеу керек. Себебі бұл теория адамдардың ... ... ... ... көне ... ... нығайып келеді. Бұл
теорияны ғылыми түрде уағыздаған Фома Аквинский, Жак Маритен т.б.
Патриархалдық теория - ... ... ... ... ... ... ... өздерінің мүдде-мақсаттарын іске
асыру үшін біріккен одақ деп түсіндіреді. Күрделі ірі патриархалдық отбасы
басшысы бірте-бірте мемлекеттің басшысына ... ... ... - ... ... — монарх. Бұл теорияның өкілі және дамытқан зерттеушісі
Аристотель, оны жақтаушылар орта, жаңа ... ... ... т.б.).
Органикалық теория - бұл пікірді Платон көне дәуірде уағыздаған (б.з.
IV-. III г.). Бірақ теория толық түрде XIX ... ... ... Г. ... Вормс, Прейс т.б.
XIX ғасырдағы ғылымның жетістіктеріне сүйене отырып, бұл ... ... ... табиғаттың объективтік даму зандарына сәйкес эволюциялы
жолмен мемлекетті құрады. Мемлекеттің Үкіметі — ... ... ... ... ... тап қоғамның экономикасын дамытады. Ол қоғамды
қорғайды деп ... ... ... - XVII - XVIII ғғ. ... ... Г. Троцкий, Т. Гоббс, Д. Локк, Ж.Ж Руссо, Б. Спиноза, ... ... ... адамдардың өздерінің табиғи құқықтары болады
(бостандық, тендік, еңбек жасау т.б.). Оны ... жоя ... оған ... ... ... тарихи даму процесінде адамдардың арақатынасыңда
қайшылықтар басталды. Сондықтан ... ... ... сақтау үшін адамдар өзара шарт жасап мемлекетті құрды. Бұл шарттың
мазмұны көп елдің ... ... деп ... ... - XIX ғ. бұл теорияны уағыздаған: Ч.Тард, Л.И.
Петражицкий. Қоғам мен ... бұл ... ... ... ... ... мінезі, тәртібі - бәрі келісіп ұжымдық
түрде басқаруы. Қоғам мен мемлекет ... ... ... ... процесінің нәтижесінде пайда болды деп түсіндіреді.
Күштеу теориясы - XIX ғ. ... ... ... Л. ... Каутский, Е.. Дюринг т.б. Мазмұны: ... ... ... ... әлсіз руларды, тайпаларды күштеп, зорлық ... ... ... ... ... үшін ... құрады - деп түсіндіреді.
Материалистік теория — мемлекет пен құқықтың пайда болуын ... ... ... қоғамдық еңбектің бөлінуі, қосымша
өнімнің, жеке меншіктің пайда болуы, ... ... екі ... ... ... ... ... пен құқықтың мазмұнының
тарихи өзгеріп отыруы қоғамдық мүдде-мақсатты ... ... көп ... көп ... ... сәйкес дамып, өмірге келген
бірлестік. Оның себептерін қоғамдағы ... ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік, діни,
ұлттық т.б. құбылыстар. Соңдықтан бір теорияның көлемінде ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан толық түсінуге болмайды. Жоғарыда
көрсетілген теориялардың бәрінде де ... мен ... бар. ... ... Мемлекет және құқықтың пайда болуын, ғылыми тұрғыдан
дұрысырақ түсіндіретін - тарихи материалистік теория. Бұл теория ... ... ... туыңды - қоғамның антагонистік тапқа бөлінуінің ... ... деп ... Ол ... Қазақстан мемлекетін нығайту — тұрақтылық пен прогрестің басты факторы
Қазақстан ... ... ... бері он бiр жыл. ... ... бұл — уақыт жиынтығы ғана, ал мұндай уақыттың ішіңде,
әлбетте, мемлекеттік ... ... ... жаңа ... ... ... Он бiр жыл — бұрынғы бірқалыпты тіршіліктің талай жылдарына
татитын оқиғаларды бойына жинақтаған уақыт болды.
Қазақстан Конституциясы ... ... ... билік салалары арасындағы өкілет бөлісуді занды ... ... ... ... ... адам ... ... бекітілді, бұқаралық ақпарат құралдары еркін жұмыс жасауда.
Экономика да өзгеріп жатыр. Жыл өткен сайын ұлттық рынок толыққанды
бола ... ... ішкі ... ... ... құрылымдық қайта құруы жүріп жатыр. ... ... да ... ... ... ... ... ретінде кдлыптасты жөне әлемдік
қоғамдастықтың толық құқылы мүшесі, оның ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы әлемнің 200 мемлекетіне
танылды, олардың 130-мен дипломатиялық қатынастар орнатылды. Мемлекетаралық
және ... ... тiптi одан да ... ... мен ... ... ... үшін мемлекеттік құрылыс мәселелерінің бірінші
дәрежелі маңызы болды. Жаңа ... ... ... қаланды,
қоғамдық дамуды реттеп және ... ... ... ... ... ... ... өміріне, оның әлеуметтік көңіл-күйіне, ұлттық сананың
түлеуіне байланысты салаларда да біршама ... ... ... Республикасының азаматтарына нәсіліне, ұлтына, жынысына,
тіліне, әлеуметтік, мүліктік және лауазымдық жағдайына, әлеумттік тегіне,
тұрғылықты ... діни ... ... ... ... сондай-ақ бұрын қылмыстық ... ... ... мен ... ... кепілдік беріліп, ... кез ... ... ... ... ... ... төрбиелеу мемлекеттің, барлық
қоғамдық ұйымдардың, кезек күттірмейтін негізгі міндеті. Азаматтық келісім
негізінде әрдайым ... пен ... ... пен жеке сектордың
бірлігі дамып ... Нақ ... ... көптеген елдер дағдарыс пен
жоқшылықты еңсере білді. Келешекте біз де ... ... ... ... жағдайды жақсартып, құқықтық, демократиялық ... ... ... ... боламыз.
5. Құқық туралы негізгі теориялар
Құқық мемлекетпен бірге қоғамның объективтік даму ... ... ... Алғашқы қоғамдағы әлеуметтік нормалар: әдет-
ғұрып, салт-дәстүр, мораль, діни өсиеттер, мемлекеттік жүйеде ... ... ... ... құқық әлеуметтік негізгі нормаға айналды.
Адам қоғамы мыңдаған жылдар өмір ... ... Сол көне ... ... пен мемлекет қашан пайда болды, қалай дамып келеді?- ... ... ... ... ... келді. Өйткені құқықтың
мазмұнын, тарихын, белгі-нышандарын жақсы білу қоғамды дұрыс, ... ... өте ... заманда да бұл мәселе заң ғылымын күн тәртібінен түскен ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның
диалектикалық даму процесіне сәйкес құқық туралы көзқарас та, пікірлер де
әртүрлі ... ... ... ... теориялар: табиғи, тарихи, реалистік,
социологиялық, нормативтік, психологиялық, материалистік теориялар.
Табиғи теория - бұл теорияның мазмұны көне ... ... ... - ... ... және ... ... байланысты
құқықтары. Табиғи құқықтарын ... ... ... жоя алмайды — деп
түсіндірген. Цице­рон — ... ... ... ... ... заң ... тиіс емес — деген. Табиғи теорияны орта ... ... ... ... ... Радищев т.б. өте ... ... ... табиғи әлеуметтік норма мен құқықты ... ... ... жоқ. Олар ... ... ... ... — бұл теорияның өкілдері құқық адамдардың рухани сана-
сезімінің даму ... ... ... ... деп ... ... қатысы жоқ - деп уағыздаған. Адамдар субъективтік жолмен табиғи
бостандықтар мен ... жоя ... тек ... даму ... ... реттейтін, басқаратын нормалардың шығуын тездету
керек деп түсінген. Бұл ... - ... ... ... Карл ... ... ... т.б.
Реалистік теория - құқықтың дамуы өзінің эволюциялық ішкі ... ... ... ... ... Оның ... ... жағдайлардың
әсері мол болады - деп уағыздаған. Бұл теорияны құқықтың бірлігін, дамуын,
оның мемлекетпен байланысын, субъектілердің ... ... ... ... бақылауын қостайды.
Әлеуметтік теория - XX ғасырда ... ... Бұл ... ... ... ... ... жан-жақты ғылыми тұрғыдан
зерттеуді жақтайды. Өкілдері Эрлих, Леон ... ... ... ... ... мазмұнын зерттеуге көңіл
бөледі, құқықтық ... ... ... - ... ... өмірдің сыртқы қарым
- қатынасын реттеп, басқарып, адамдардың мүдде-мақсатын орындау ... Заң ... ... жеке өзін ... пен идеологияга қоспай
зерттеуді жақтайды. Құқықтың белгі-нышандарын ... ... ... ... ... актілерді жоғарыдан төмен қарай сатылап
зерттеуді, бақылауды ұсынады. Бұл теорияның, ... Р. ... ... П.И. ... ... - XX ... басында жақсы дамыған теория.
Теорияның негізгі мазмұны: құқық адамдардың психикасының ішкі құрылысында
қалыптасып, ... ... ... ... әсер етуі. Адамның ішкі
сана-сезімі мен сыртқы тәртібінің, ... ... ... ... сана деп ... Бұл ... ... екі түрге бөледе:
жеке тұлғалық (автономдық) және оңжағымды (позитивтік). Жеке тұлғалық құқық
- жеке ... ішкі ... ... ... ... қиналу. Оң жағымды
позитивтік құқық - басқа адамның ... ... ... ... ... ... - ... саяси-экономикалық үстемдік жүргізетін
таптың мүдде-мақсатын қорғайтын нормативтік актілердің жиынтығы. ... екі ... ... деп ... ... ... пен үстемдік таптың мүддесі.
Бұл теорияның тарихи даму процесін үш кезеңге белуге бола­ды: ... - ... ... ... ... және оның ... ... екінші кезеңі - құқықтың болашағына марксизмнің ... ... - ... көзқарасты бұрмалау.
Бірінші кезеңде марксизмнің құқықтың мазмұнын ... ... еді ... ... ... және ... ... тығыз байланысты болуы.
Екінші кезеңде - буржуазиялық мемлекет пен құқық теориясының мазмұнын ... ... оның ... рөлін, маңызын дұрыс түсінбеді. Қоғамның
болашағын құқықтық мемлекетпен ... ... ... ... ... мазмұнын сорақы түрде бұрмалап, өздерінің әкімшілік-
әміршілік, тоталитарлық саясатын қорғау үшін пайдаланды.
Марксизм жай теория ... ... оны ... ... субъективтік жолмен ондаған жылдар социализм моделіне айналдыруға
тырысып бақты. Бірақ одан ешқандай нәтиже болмады.
Жоғарыда көрсетілген құқық теорияларының жеке ... ... ... да ... ... ... мазмұнын біріктіргенде бірнеше дұрыс
қорытынды тұжырымдар шығаруға болады:
- құқық әлеуметтік құбылыс, онсыз дамыған ... ... ... ... ... және жеке ... мүдде-мақсатын қорғайтын
негізгі құрал;
- кұқық жеке адамның меншігін қорғайтын негізгі күш;
- ... ... ... және оның ... ... ... құрал.
Сонымен құқық жеке түлғалардың экономикалық, саяси, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... объективтік
дамуын қамтамасыз етіп, өндіріс пен сұраныстың ара қатынасын реттейтін
негізгі күш-құрал.
Құқықтың түсініктері бірнеше, бірақ ... ... ... ... ... ... және адамдардың мүдде-мақсатын қорғау, орындау;
- қарым-қатынастарды реттеп, басқару;
- қоғамды дағдарысқа ұшыратпай, экономикалық, саяси әлеуметтік, мәдениеттік
т.б. бағытын дамытып, нығайту;
- мемлекеттік ... ... ... ... ара ... ... ... халықаралық қатынастарды реттеп, басқару.
Құқықтың екі түрлі ғылыми түсінігі болады: ... - ... ... ... объективтік дамуына сәйкес жаңа қатынастардың
қалыптасуы; екіншісі - құқықтың ... ... ... ... реттейтін, басқаратын нормативтік ... ... ... ... ... Қоғамдагы әртүрлі мүдде-мақсаттарды нормативтік жүйемен реттеп-
басқару;
2. Адамдардың, ұйымдардың бостандығының ... ... ... ... ... ... Адамдардың, ұйымдардың ара қатынасындағы келіспеушілікті шешудің,
реттеудің негізгі түрлерін белгілеп отыру;
4. Мемлекеттік органның қабылдаған, бекіткен нормативтік ... ... ... ... дегеніміз - қоғамдағы қатынастарды реттеп, басқарып
отыратын нормативтік актілердің ішкі ... ... ... ... ... іс ... ... нақты белгілі болмағандықтан, теңдік нормалар да абстракты
түрде жазылады. ... ... ... ... ... ... ... Міне осы кезеңнен бастап заңның кезеңі, мемлекеттің жұмысы
басталады.
Құқық-үстем таптың және қоғамның заңға айналдырылған мүддесі. ... ... ... және оны ... ... ... құқық арқылы өзінің жоғарғы және жергілікті органдарының
жүйесін, ... ... ... ... ішкі және ... іске ... мүмкін емес. Міне осы мәселелерді мемлекет құқық
арқылы, ... ... ... іске ... Мемлекетке қажетті қоғамдық
қатынастар құқық негізінде ғана орнай ... Бұл ... пен ... реттеудегі көздейтін басты мақсаты. Сөйтіп құқық нормалары
мемлекеттің күшіне сүйеніп, жүзеге ... ... ... оның ... ... ... Құқық нормалары адамға бостандық беріп қана
қоймай, сол бостандық-ты қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... органдар ресми түрде
қалыптастырады; әлеуметтік ... ... ... ... ұйымдар
қабылдайды, мемлекеттің оған қатысы жоқ.
2. Құқықтық нормалардың мемлекеттің барлық ... ... және ... ұйымдарға заңды күші болады.
3. Құқықтық нормалар жеке адамдардың және ... ... ... ... жеке ұйымдардың, бірлестіктердің мақсатын қамтиды.
4. Құқықтық нормалардың орындалуын ... ... ... ... ... ... қатысы жоқ, олардың орындалуын
ұйымдар, бірлестіктер бақылайды.
Сонымен, құқық дегеніміз адам мен ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды
реттейтін, ресми құжаттарда формальды ... ... ... күшімен
қамтамасыз етілетін нор­малардың жиынтығы.
Қоғамның өмірінде белсенді жұмыс атқаратын құқықтың функциялары. Оның
бағыттары ... ... Ең ... ... ... бірлесіп жұмыс жасау.
Өйткені мемлекеттің жұмысының мазмұны, бағыты ... ... ... ... Құқықтың негізгі функцияларының түрлері:
1. Қоғамның әр саласына сәйкес құқықтың экономикалық, ... ... ... қаржылық т.б. функциялары болады.
2. Мемлекеттік биліктің үш түріне сәйкес құқықтың да үш ... заң ... ... ... ... ... бұл екі ... функциялары мемлекеттің функцияларымен
сәйкес келеді. Сонымен бірге құқықтың өзіне тән екі ... ... ... ... реттеп, орындалуын тездету және
қатынастардың ... ... ... ... Міне осы ... ... өзіне тән екі функциясы болады: реттеу және қорғау.
Құқыктың реттеу ... - ... ... ... қоғамдық
қатынастардың байланысын, орындалу жолдарын, бағыттарын анықтап отыру. Бұл
функция екі ... ... ... - құқықтық нормада
қатынастың орындалу жол­дарын, бағытын ... ... - ... субъектілерге толық бостандық беру, дұрыс орындалу бағытын көрсету.
Құқықтың қорғау функциясы - нормативтік актілердің қоғам­дағы қарым-
қатынасқа ықпалын, әсерін ... ... ... ... салу. Бұл
функцияның әдіс-тәсілдері;
- қоғамдағы қатынастардың дұрыс орындалуын ... ... ... ... салудың себептерін көрсету;
- жауапкершіліктің түрін көрсету;
- жасаған қателіктері үшін субъектілерді жауапқа тарту.
Құқықтың функциясы дегеніміз - адамдардың ... ... ... ... ... ... мен әсері, сол арқылы
қатынастардың дұрыс, уақытында орындалуын қамтамасыз ету.
Құқықтың ... ... ... ... жан-жақты түсінік беруді аяқтап, енді ... ... ... ... ... ... қоғам дұрыс, прогрестік
жолмен жақсы дами алмаиды. Құқық пен мемлекет қоғамды дағдарысқа ұшыратпай,
дұрыс басқарып, дамытып ... Бұл ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің, жұмысының нақты келісімді,
тұрақты, жақсы орындалуын ... ... ... ... тәртіпті
дамытып, нығайтып, қоғамдық мүдде-мақсаттың жақсы орындалуына мүмкіншілік
жасайды.
2. Құқық адамдардың өзара қатынасын ... ... ... басқарып
олардың мінезінің, тәртібінің, сана-сезімінің, іс-әрекетінің жақсаруына
мүмкіншілік жасап, сол арқылы қоғам­ның ... ... ... Құқықтың құндылығы адамдардың бостандығын, тендігін қалыптастырып,
қорғауында. Құқық пен бостандық бір-бірімен тығыз ... ... ... ... шекарасын үнемі анықтап, бақылап отырады.
4. Құқық қоғамдағы ... ... ... ... ... ... кең ... мақал бар: "Құқық қағаз жүзіндегі әділеттік,
бостандық, теңдік". Құқық пен әділеттік байланысының, бірлігінің ... егер ... ... ... әділеттікке қатаң бақылау жүргізсе.
5. Құқық қоғамдағы барлық прогрестік ... ... ... ... ... ... ... бірден-бір даңғыл жолы.
Бұл дүние жүзінің мемлекеттерінің тәжірибесінен қалыптасқан шындық.
6. Құқық халықаралық прогрестік қатынастың, ... ... ... ... экологияны жақсартудың құралы.
Сонымен, құқық қоғамда зор қызмет атқарады. Ол қоғам өмірінің ... жеке ... ... ... тән ... дұрыс жағымды әсер
етеді. ... ... ... ... ... қалыптасу, қызмет
істеу, атқару тәртібін анықтаудан, са­яси партиялардың, бірлестіктердің,
ұжымдардың ... жол ... ... құқықтарын
пайдалануына мүмкіндік туғызудан байқалады. ... ... ... ... ... ... жөнге салып отырады. Демек, құқық
саяси, экономикалық, әлеуметтік, мәдени, тәрбие құбылыстың барлық ... ... ... отыратын құрал болып есептеледі. Құқық ... ... ... ... ... қызметін де жүзеге асырады.
Осыларға қоса құқық заңды ... ... алу ... де ... әдебиеттер тiзiмi
1. Ә.Д. Жоламан, А.Ә. Мґхтарова, А.Н. Тәукелев. (Мемлекет және құқық
теориясы)
2. Сапарғалиев, А. Ибраева. (Мемлекет және құқық теориясы) ... ... ... ... ... ... және ... А.94
4. А. Ибраева, Н. Ибраева. (Теория государства и права) А.2000
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы (1998жылғы ... ... ... мен ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы туралы24 бет
Мемлекет және құқықтың пайда болуы19 бет
Мемлекет функциялары туралы18 бет
«ҚазМұнаГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайына талдау17 бет
Заңды жауапкершіліктің түсінігі, белгілері және негіздемесі7 бет
Міндеттеменің субъектілері, олардың құқықтары мен міндеттері4 бет
Мұрагерлiк құқық жайлы47 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Несие қатынастарының пайда болуы және қалыптасуының теориялық аспектілері66 бет
Қазіргі кездегі мемлекеттік функцияның түсінігі және жіктелуі27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь