Статистикадағы орташа шамалар әдісі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I Статистикадағы орташа шамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1.Статистикадағы орташа шамалар туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2.Орташа шамалардың түрлері және есептеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

II Статистикадағы орташа шамаларды есептеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.1. Статистикадағы орташа шамаларды есептеу әдістерін әлеуметтік.экономикалық және демографиялық құбылыстарды талдауда қолдану ... ... .16
2.2. Дәрежелік және құрылымдық орташаларды есептеу әдістерін әлеуметтік.экономикалық және демографиялық құбылыстарды талдай отырып жынысы бойынша халықтың орташа жасын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 17

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Статистикадағы орташа шамалар біртекті әлеуметтік-экономикалық құбылыстың әр бірлігін сипаттау үшін қолданылатын көрсеткіш болып табылады.Әлеуметтік-экономикалық құбылыстарға жалпылай сипаттама бере алу үшін орташа шаманы және оны есептей білуді мәжбүрлейді. Статистикалық жиынтықтағы нышанның жалпыландырылған сандық сипаттамасы болып табылатын орташа шама, экономикалық құбылыстарда қолданылатын статистикалық көрсеткіштердің ең көп қалыбы болып табылады.
Курстық жұмыстың өзектілігі - орташа шама статистикадағы негізгі көрсеткіш болып табылатындықтан, кез келген әлеуметтік-экономикалық құбылысты орташа шама сипаттай алады. Сондықтан орташа шаманың маңыздылығы қарастырылады.
Курстық жұмыстың мақсаты – Қазақстандағы қалалар бойынша дербес комьютерлердің орташа жылдық санын есептеу , сонымен қатар, жынысы бойынша халық үшін орташа жасын анықтау және сол бойынша ұсыныстар әзірлеу.
Курстық жұмыстың міндеттері:
▪ орташа шамалардың теориялық негіздері және экономикалық мәні;
орташа шамалардың түрлері және түрлеріне байланысты есептеу тәсілін анықтау;
▪ орташа шамалардың экономикадағы қаншалықты маңыздылығы мен орнын анықтау;
▪ 2013 жылы Қазақстан қалаларындағы дербес компьютерлердің орташа санын анықтап, оған сипаттама беру;
▪ 2013 жылы Қазақстандағы жынысы бойынша халықтың орташа жасын анықтау;
▪ жалпы экономикалық құбылысқа орташа шама арқылы қорытынды жасау;
▪ орташа дербес компьютерлер санын және орташа жасты арттыру үшін ұсыныстар әзірлеу.
Курстық жұмыстың объектісі ретінде Қазақстандағы әр қала бойынша дербес компьютерлер саны мен жынысы бойынша халық үшін жас аралығы мен соған сәйкес халық саны алынды.
Курстық жұмыстың пәні ретінде Қазақсан қалаларындағы дербес компьютерлер саны мен жынысы бойынша халық үшін орташа жасына және жиі кездесетін жастарға зерттеулер талданды. Қазақстандағы әр қала бойынша дербес компьютерлердің орташа саны мен жынысы бойынша халық үшін жас аралығы мен сәйкесінше халық саны алынды.
Курстық жұмыс: кіріспеден, 2 бөлімнен, 5 суреттен, 6 кестеден, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Мұханбетова С.М. Статистика теориясы. – Алматы. Экономика, 2010.
2.Мұханбетова С.М. Статистика. -Алматы, 2011.
3.Әміреұлы Ы. Статистиканың жалпы теориясы. – Алматы. Экономика, 1998.
4.Найзақараева С.Ө. Статистика. – Алматы. Экономика, 2009.
5.Шоқаманов Ю.К, Белгібаева Қ.Қ. Статистика. – Алматы. Экономика, 2010.
6.ШоқамановЮ.К. Статистиканың жалпы теориясы. -Алматы. Қазстатақпарат ЖШС 2007.
7.Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі: Статистикалық жинақ. – Астана: Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі. 2010.
8. Қазақстандағы адам дамуы: Оқулық/ ред.бас.Н.Қ.Мамыров және Ф.Акчура – Алматы: Taimas Printhouse, 2004.
9. www.wikipedia.org
10. www.stat.gov.kz
11. www.adilet.zan.kz
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Т. Рысқұлов атындағы ... ... ... ... ... Статистикадағы орташа шамалар әдісі
Тексерген: Мұханбетова С. М.
Орындаған: Жакибаев С.М.
Тобы: ... - 241 ... ... ... ... ... ... шамалар туралы түсінік.........................................5
1.2.Орташа шамалардың түрлері және есептеу әдістері ....................................7
II Статистикадағы орташа шамаларды есептеу әдістері..................................16
2.1. Статистикадағы орташа шамаларды есептеу әдістерін ... және ... ... ... ... ... және құрылымдық орташаларды есептеу әдістерін әлеуметтік-экономикалық және демографиялық құбылыстарды талдай отырып жынысы бойынша халықтың орташа жасын есептеу ... ... ... тізімі........................................................................28
Кіріспе
Статистикадағы орташа шамалар біртекті әлеуметтік-экономикалық құбылыстың әр бірлігін ... үшін ... ... ... ... ... ... сипаттама бере алу үшін орташа шаманы және оны есептей білуді мәжбүрлейді. Статистикалық жиынтықтағы нышанның жалпыландырылған сандық сипаттамасы болып ... ... ... ... ... ... статистикалық көрсеткіштердің ең көп қалыбы болып табылады.
Курстық жұмыстың өзектілігі - орташа шама статистикадағы негізгі көрсеткіш болып табылатындықтан, кез ... ... ... ... шама ... алады. Сондықтан орташа шаманың маңыздылығы қарастырылады.
Курстық жұмыстың мақсаты - Қазақстандағы қалалар бойынша дербес комьютерлердің орташа жылдық ... ... , ... ... ... ... халық үшін орташа жасын анықтау және сол бойынша ... ... ... жұмыстың міндеттері:
▪ орташа шамалардың теориялық негіздері және ... ... ... түрлері және түрлеріне байланысты есептеу тәсілін анықтау;
▪ орташа шамалардың экономикадағы қаншалықты маңыздылығы мен орнын анықтау;
▪ 2013 жылы ... ... ... ... орташа санын анықтап, оған сипаттама беру;
▪ 2013 жылы Қазақстандағы жынысы бойынша халықтың орташа жасын анықтау;
... ... ... ... шама ... қорытынды жасау;
▪ орташа дербес компьютерлер санын және орташа жасты арттыру үшін ұсыныстар әзірлеу.
Курстық жұмыстың объектісі ... ... әр қала ... ... компьютерлер саны мен жынысы бойынша халық үшін жас аралығы мен соған сәйкес халық саны алынды.
Курстық жұмыстың пәні ... ... ... ... ... саны мен жынысы бойынша халық үшін орташа жасына және жиі ... ... ... ... ... әр қала бойынша дербес компьютерлердің орташа саны мен жынысы бойынша халық үшін жас аралығы мен сәйкесінше халық саны ... ... ... 2 ... 5 ... 6 ... ... және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Кіріспеде курстық жұмыстың өзектілігі, мақсаты, міндеттері, құрылымы, пәні және ... ... ... ... ... ... оларды есептеу тәсілі, түрлері және қолдану ережелері, теориялық аспектілер қарастырылады.
Екінші бөлімде бірінші бөлімде қарастырылған орташа шамаларды есептеу тәсілін практикада қолдану ... ... ... ... ... ... болса, Қазақстан қалаларындағы дербес комьютерлердің орташа саны әр түрлі әдіс бойынша есептеледі және жынысы бойынша халық үшін орташа жасқа есептеулер ... ... ... ... ... ... орташа шама - экономикалық мәні ретіндегі ... және ... ... ... ... ... ... санына және орташа жасқа қорытынды жүргізеді. Дербес компьютерлердің орташа санын және орташа ... ... үшін ... ...
І Статистикадағы орташа шамалар
1.1 Статистикадағы орташа шамалар туралы түсінік
Статистикалық мәліметтерді жинақтау нәтижесінде жиынтықтың ... ... ... ... көрсеткіштер анықталады. Мысалы топтағы кәсіпорындардың шығарған жалпы өнімі, олардың негізгі капиталдарының жалпы мөлшері, т.б. Бірақ бұл ... ... әр ... ... алмайды. Жиынтықтағы бірліктерді сипаттау үшін орташа шама қолданылады.
Статистикалық бақылаудың нәтижесінде жиналған мәліметтерді дұрыс өңдеп, жинақтаудың әлеуметтік-экономикалық және статистикалық тәжірибеде атқаратын рөлі өте ... ... бұл ... ... ... қоғамдық құбылыстар мен процестерге талдау жасауға, жиынтық бірліктерін қорытындылауға жеткіліксіз. Кейбір жағдайда осы көрсеткіштер ... ... ... ... ... және сол ... мәндер жиынтығын дұрыс дәлдікпен көрсету үшін және берілген бірліктерді толық қамту үшін бәріне ортақ негізгі көрсеткіштер ... шама ... ... ... және оны, ... ... деп атайды.
Бұған дейін де және қазіргі нарықтық экономикаға өту кезеңінде де статистиканы оқымаған халықтың ортасынан немесе ... ... ... ... тура ... жүр. ... бұл ... қандай жағдайда қолдана аламыз деген сұрақ-сауалдың тууы мүмкін. Мысалы, бір ... ... ... ... үлгерімін алатын болсақ, онда олардың арасында сабақ үлгерімі әркімде әрқилы болып келеді. Мұндай жағдайда барлық студенттерге тән сандық көрсеткішті есептеу үшін ... шама ... ... ... ... ... ... және ғылымдағы маңызын көптеген ғалымдар өз еңбектерінде зерттеген. Мысалы ағылшын ғалымы В. Петти (1623-1677) экономикалық мәселелерді зерттегенде ... ... ... қолданған. Ол орташа шамалардың тұрақтылығын зерттелетін құбылыс заңдылығының көрінісі деп санаған. Г. Кинг (1648-1712) Англия ... ... ... ... ... ... және қатысты шамаларды қолданып, бір отбасының және жан басына шаққандағы орташа табысты зерттеген. Бельгия статистигі А. Кетле (1796-1874) - ... ... ... ... ... үлес қосқан ғалым. А. Кетле тұрақты себептердің ... ... ... ... ... ... және олар ... себептер, факторлар) құбылыстарға тән ортақ заңдылықты тудырады деп санаған. Оның жеке және ... ... ... ... ... статистикалық талдаудың негізігі әдісіне айналды. А. Кетле ... ... ... ... ғана ... ол ... ... обьективті шындық категориясы деп таныды. Оның осындай көзқарасынан теориясы қалыптасты. Орташа шамалар теориясының дамуына ағылшын ... А. ... ... де өз ... қосты. Оның деген кітабынада орташа шамалар концепциясы туралы жазылған.
Орташа ... ... ... ... бір ... ... бойынша сипаттайтын қорытынды көрсеткішті айтады. Орташа шама жиынтықтың бірлігіне жатқызылған осы белгінің деңгейін көрсетеді. ... ... ... әр түрлі жиынтықтарды вариацияланатын белгілер бойынша өзара салыстыруға болады. Орташа шама біз ... ... ... және ... ... ... тең дәрежеде тән белгінің санының вариациясын әр кезде жинақтап қорытады. Демек, кез келген орташа шама жиынтық бірліктерінің қайсы бір вариацияланатын ... ... ... ... яғни ... ... ... қатысты орташа шама салыстырмалы шамадан және атап айтқанда интенсивтілік көрсеткішінен ... ... ... ... - екі әр ... жиынтықтың көлемінің қатынасы, сонымен бірге орташа ретінде - ол жиынтық элементтерінің сипаттамасын белгілердің бірі бойынша ... ... ... ... ... ... ол ... жиынтықтың барлық бірлігіне тән ортақ нәрсені көрсетеді. Жиынтықтың жеке ... ... ... ... ... ... ... мүмкін, ал факторлар негізгі немесе кездейсоқ болады. Әр текті, әр ... ... ... ... орташа шығарудың қажеті жоқ, себебі ол шындықты көрсете алмайды. ... ... ... ... факторлар әсерінен болған белгі мәндерінің ауытқулары бірін-бірі жояды, ал негізгі факторлар әсерінен болған өзгерістер есепке алынады. Яғни орташа шама ... ... ... ғана тән ... ... де, ... типтік деңгейін көрсетеді. Орташа шама типтік деңгейді көрсету үшін жиынтық біртекті болу керек. Егер жиынтық әртекті ... онда ... ... ... топтарға бөліп алады. Содан кейін орташа шаманы әр топ үшін есептейді.
Орташа көрсеткіштердің өзгеруінде жалпы үрдіс байқалады, ... ... ... ... даму ... ... ал жекелеген жағдайларда осы үрдіс айқын білінбеуі де мүмкін. Орташа шама фактілерді ... ... ... ... ... зор. Тек осы жағдайда ғана жалпы процесс негізделген жалпы үрдісті анықтауға болады.
Кездейсоқ себептер туындататын ауытқулар толық түзеле ... ... саны ... ... орай көп сан заңының мәні мен оның орташа шамалар үшін маңызы біліне бастайды. Яғни, көп сандар заңы орташа шамада ... жер мен ... ... ... тән ... орташа шамада білінуі үшін жағдай жасайды. Осы деңгейдің мөлшері құбылыстың мәнімен анықталады.
Орташа шама нысанның ... ... сол ... ... егер ол сапалы біртекті жиынтықпен есептелгенде. Егер барлық кәсіпорындардың биржада осы күнгі сатылған, акцияларының ... ... ... онда ... емес ... ... себебі есептеуге қолданылған жиынтық әртекті. Осындай жағдайларда орташа әдісі ... ... ... ... - ... ... яғни ... біртекті топтау орташалармен толықтырылады немесе ауыстырылады.
Орташа шаманың мәні - кездейсоқ факторлардың әсерінен ... ... жеке ... ... мәндері бірін-бірі жояды және негізгі факторлардың әсеріне болған өзгерістер ескеріледі.
Орташа шаманы есептеу үшін, ең алдымен, әрбір нақты жағдайда осы орташа шама нені ... ... ... қатынасы арқылы есептелінетінін, яғни орташаның негізгі қатынасынанықтап алу керек. Мысалы, Қазақстандағы дербес компьютерлердің орташа санын есептеу үшін
дербес компьютерлердің ... саны ... ... ... саны ... ... ... әр көрсеткіш үшін орташаның бір ғана негізгі қатынасын анықтауға болады, алайда негізгі қатынастың қалай қолданылғаны бастапқы ... ... ... ... ... ... болады. Әр нақты жағдайда негізгі қатынасты жүзеге асыру үшін орташалардың бір ғана түрі қолданылады. Орташаның бастапқы өзара қатынасының алымы оны ... ... ... ... ... оның ... қасиеті түсінігі арқылы ашып көрсетуге болады, осы анықтамаға сәйкес орташа барлық жиынтықтың жалпыландырылған ... ... осы ... ... бірліктерімен байланысты болғандықтан белгілі бір шамаға негізделуі керек.
1.2 Орташа шамалардың түрлері және есептеу әдістері
Орташа шаманың есептеу ... - ... - ... ... статистикалық жолының, амалының, тәсілінің негізіне жатады және тәжірибеде жиі қолданылатын түрі. Орташа шама ақиқатты, дәлелді болуы үшін оны ... ... ... орындалуы керек. Бұл шарттардың ең бастысы - ... шама бір ... ... ... өзгеріс бірліктерінің нышан шамасынан шығарылуы және орташа шама есептелінетін жиынтық бірсыпыра көп өкілдіктерін қамту қажет. Бірнеше жүз адам жұмыс істейтін ... ... ... ... шамасын анықтау үшін, он шақты жұмысшының жалақысын алу, одан орташа жалақыны есептеу, кәсіпорындағы еңбеккерлер жалақысының орташа шамасын дәл, дұрыс, ақиқатты ... ... Бұл ... ... үшін ... саны көбірек болуы керек, себебі орташа шаманың дәлдігі көп санның заңдылығына сүйенеді. Көп санның заңдылығы орташа шамада өзгермелі ... ... ... мен ... ... ... көрінуіне жағдай жасайды. Бұл деңгейдің шамасы құбылыстың маңыздылығымен анықталады.
Орташа шамалар мынадай екі үлкен класқа бөлінеді:
* ... ... ... ... ... ... ... шамаларға мода мен медиана жатады. Оларды вариациялық қатарларды сипаттау үшін қолданады. Дәрежелік орташа шамалардың мынадай түрлері болады:
* арифметикалық ... ... ... ... ... ... квадраттық орташа шама;
* геометриялық орташа шама.
Осы аталған орташа шамаларды мынадай үлгімен көрсетуге болады
(1-сурет).
Орташа ... ... ... ... ... орташа
мода
гармониялық орташа
медиана
квадраттық орташа
геометриялық орташа
Сурет 1- Орташа ... ... ... ... байланысты дәрежелік орташалар жай және салмақталған болып екіге бөлінеді. Дәрежелік орташа шамалардың жай түрі мәліметтер топтастырылмай, белгінің әр варианты жеке ... ... ... ... ... есептейді:
x=mi=1nximn
мұндағы:
x-орташа шама;
xi - белгі варианттары;
m-дәреже көрсеткіші;
n -варианттар саны.
Дәрежелік ... ... ... түрі топтастырылған мәліметтер үшін қолданылады және олардың жалпы формуласы мынадай түрде болады:
x=mi=1nxim·fii=1nfi
мұндағы fi - ... ... ... m кез ... ... қабылдайды, бірақ тәжірибе жүзінде 0; 1; -1, 2 мәндері ғана қолданылады. Дәреже көрсеткіші ... ... ... m=1 ... ... орташа, m=-1 болғанда гармониялық орташа, m=0 болғанда геометриялық орташа, m=2 болғанда квадраттық орташа анықталады.
Егер берілген бір мәліметтерге дәрежелік орташалардың барлық ... ... онда ... ... мәні ... ... ... жағдайда дәрежелік көрсеткіш жоғарлаған сайын, орташа шаманың сандық мәні өседі:
xгар

Пән: Статистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Статистика ғылымы14 бет
Статистикадағы қорытынды көрсеткіштер және олардың түрлері20 бет
Статистика орташа шамалар18 бет
Excel программасы туралы мағлұматтар7 бет
Автоматты басқару жүйесі19 бет
Аналар темекiге қарсы3 бет
Астрофизикалық объектілерді фракталды талдау11 бет
Білім сапасының мониторингі26 бет
Галактикалар классификациясы8 бет
Гамма-көрсеткіштер9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь