Болашақ мамандарды даярлау жүйесі

І КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Педагогика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2.2 Еңбек тәрбиесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.3 Білімді, іскерлікті және дағдыны қолдану сабағы ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.4 Ізденіс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.5 Төрт нұсқа бойынша жазбаша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
2.6 Екі нұсқа бойынша жазбаша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34
Болашақ мамандарды даярлау жүйесіне соңғы кездерде күрделі өзгерістер енгізілуде. Қазақстан Республикасы білім беру жүйесіндегі соны өзгерістер «Педагогика және психология» мамандығы бойынша мамандар даярлаудың мазмұнын қайта қарауды және жаңартуды талап етіп отыр. Білім беру процесін кредиттік технология негізінде ұйымдастыру, бакалавр бойынша студенттерді оқытудың деңгейі мен сапасының көрсеткіштері, белгіленген нормалары, өлшемдері айқындалған осы мамандықтың Мемлекеттік стандартының жасалуы осы мақсатты жүзеге асырудың алғышарттары болып табылады. Қазіргі кезеңде білім беру мекемелеріне педагогикалық процесті жүзеге асыруға теориялық және практикалық даярлығы жоғары, педагогикалық бағыттарды таңдау еркіндігінің өсуі жағдайында сенімді түрде өзіндік бағдар таба алатын, білім берудің қазіргі әдістері мен жаңа технологияларын меңгерген, білімді өз бетімен алып, қалыптан тыс жағдайларда өздігінен шешім қабылдауға қабілетті мамандар қажет. Педагогика бұл-адамзат ғылымының ең ежелгі және қоғам дамуының ажырамас саласы болып табылады. Себебі: педагогикалық білім ұғымы ұрпақты білімге дайындау немесе тәрбиелеу мен байланысты адам әрекетінің ерекше аймағына кіреді. Педагогика барлық ғылымдар сияқты философия ғылымы аясында қарастырылды. Ежелгі грек философтарды Гераклит, Демокрит,Фальс, Сократ, Аристотель, Платон, т.б. ғылымдарының педагогикаға қосқан үлесі зор. «Педагогика» деген ұғым көне грек елдерінде б.э.б. 2,5 жылда пайда болған дейді. Педагогика деген сөз, яғни тәрмин, көне грек тілінен шыққан, ол балаларды ертіп жүру, баланы жетектеп мектепке апаруы деген сөз. Анығырақ айтатын болсақ, "Педагогика" термині гректің екі сөзінен: "пайс" - балалар және "эгейн" - баланы басқару, тәрбиелеу, жетектеу, бағу ұғымдарынан шыққан. Адам өмір бойы тәрбиеленеді және қайта тәрбиеленеді. Педагогика - бала жайындағы ғылым, олай болса ол ұрпақ тәрбиесі жайындағы ілім. Адам баласының ұрпағы үнемі жаңарып, өзгеріп отырғандықтан, педагогика ілімі де үнемі өзгеріп отырады. Қазіргі кезде тәрбиенің ықпал жасау аясы кеңейе тусуде. Сондықтан "педагогика - бала тәрбиесі жайындағы ғылым", -деп шек қоюға болмайды. Педагогиканың ғылыми таным саласы - тәрбие. Педагогика қоғамдық өмірдегі тәрбиенің мәні мен рөлін анықтайды. Педагогика - жалпы адам тәрбиесі жайындағы ғылым . Ал тәрбие - жастарды әлеуметтік өмірге және еңбекке даярлап, оларға қоғамдық тарихи тәжірибені үйрету процесі. Педа¬гогика пәнін (зерттейтін) толық түсіну үшін ең алдымен негізгі педагогикалық ұғымдарды қарастырайық. Әрбір ғылымның өзіне тен зерттейтін саласы және ғылыми ұғымдары бар. Мысалы, философиядағы ұғымдарға "болмыс", "материя", "қозғалыс"; саяси экономияда- "қоғамның
1. Педагогика. Дәріс курсы. Алматы: «Нұрлы әлем», 2003. -368 бет.
2. Афонина Г.М. Педагогика. Ростов-на-дону. 2002.
3. Әбиев Ж.,Бабаев С., Құдиярова А. Педагогика. А., 2004.
4. Қоянбаев Р:М. Қысқаша педагогикалық сөздік. Алматы, 1991.
5. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Алматы, 2000.
6. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. Алматы, 1992.
7. Лихачев Б.Т. Педагогика М., 1998.
8. ОконьВ. Введение в общую дидактику. М., 1990.
9. Подласый И.П. Педагогика .М., 1996.
10. Подласый И.П. Педагогика начальной школы. М., 2000.
11. Сластенин В:А., Исаев И.Ф. Педагогика М., 1997
        
        МАЗМҰНЫ
І КІРІСПЕ.........................................................................................................3
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Педагогика..........................................................................................4
2.2 Еңбек тәрбиесі....................................................................................9
2.3 Білімді, іскерлікті және дағдыны ... ... ... ... Төрт нұсқа бойынша жазбаша жұмыс.......................................................21
2.6 Екі нұсқа бойынша ... ... ... ... ... ... жүйесіне соңғы кездерде күрделі өзгерістер енгізілуде. Қазақстан Республикасы білім беру ... соны ... ... ... ... ... ... қайта қарауды және жаңартуды талап етіп отыр. Білім беру процесін кредиттік технология негізінде ұйымдастыру, бакалавр ... ... ... ... мен ... ... ... нормалары, өлшемдері айқындалған осы мамандықтың Мемлекеттік стандартының жасалуы осы мақсатты жүзеге асырудың алғышарттары болып табылады. Қазіргі кезеңде білім беру ... ... ... жүзеге асыруға теориялық және практикалық даярлығы жоғары, педагогикалық бағыттарды таңдау ... өсуі ... ... ... ... бағдар таба алатын, білім берудің қазіргі әдістері мен жаңа технологияларын меңгерген, білімді өз бетімен ... ... тыс ... өздігінен шешім қабылдауға қабілетті мамандар қажет. Педагогика бұл-адамзат ғылымының ең ежелгі және қоғам дамуының ажырамас саласы болып табылады. Себебі: ... ... ... ... ... ... немесе тәрбиелеу мен байланысты адам әрекетінің ерекше ... ... ... ... ... сияқты философия ғылымы аясында қарастырылды. Ежелгі грек философтарды Гераклит, Демокрит,Фальс, Сократ, Аристотель, ... т.б. ... ... ... ... зор. ... ұғым көне грек елдерінде б.э.б. 2,5 жылда пайда болған дейді. Педагогика деген сөз, яғни тәрмин, көне грек тілінен ... ол ... ... ... ... ... мектепке апаруы деген сөз. Анығырақ айтатын болсақ, "Педагогика" термині гректің екі сөзінен: ... - ... және ... - ... ... ... жетектеу, бағу ұғымдарынан шыққан. Адам өмір бойы тәрбиеленеді және ... ... ... - бала ... ... олай ... ол ... тәрбиесі жайындағы ілім. Адам баласының ұрпағы үнемі ... ... ... ... ... де ... ... отырады. Қазіргі кезде тәрбиенің ықпал жасау аясы кеңейе тусуде. Сондықтан "педагогика - бала ... ... ... -деп шек қоюға болмайды. Педагогиканың ғылыми таным саласы - тәрбие. Педагогика қоғамдық өмірдегі ... мәні мен ... ... ... - ... адам ... жайындағы ғылым . Ал тәрбие - жастарды әлеуметтік өмірге және еңбекке даярлап, оларға ... ... ... ... ... ... ... (зерттейтін) толық түсіну үшін ең алдымен негізгі педагогикалық ұғымдарды қарастырайық. ... ... ... тен ... саласы және ғылыми ұғымдары бар. Мысалы, философиядағы ұғымдарға "болмыс", "материя", "қозғалыс"; саяси экономияда- "қоғамның өндіргіш күштері мен өндірістік ... ал ... - ... ... ... "оқыту"жатады.
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 ПЕДАГОГИКА
Өткенде де, қазіргі күнде де педагогика жөніндегі ғалымдар пікірі үш бағытта өрбіген. Бірінші топ ғылым өкілдерінің ойынша ... ... ... ... аймағын құрайды. Осыдан мұндай көзқарас педагогиканың дербес теориялық ғылым екендігін, яғни педагогикалық құбылыстардың идеялық түйіні боларын тіпті де мойындамайды. Бұл ... ... ... ... əртүрлі күрделі болмыс объекттері (космос, мəдениет, саясат жəне т.б.) ... ... ... ... тобы ... ... ... салаларынан (психология, жаратылыстану, əлеуметтану жəне т.б.) алынған білімдерді жанама түрде пайдаланып, оқу жəне тəрбие аймағында туындайтын мəселелерді ... ... ... пəн ... ... ... ... педагогикалық практиканың іске асуы мен өзгерістеріне тұғырлы тірек болар тұтастай теориялық негіз қалыптасуы мүмкін ... ... ... ... ... құбылыстардың жеке тақырыптары жөніндегі кездейсоқ, жүйеленбеген, байланыссыз деректер жиынтығы күйінде көрінері екінің біріне аян.
Қазіргі кезеңде ғылым мен практикаға ... ... ... өз ... ... отыр: педагогика- өзіндік нысаны мен зерт-теу пəніне ие ... ... ... ... ( ... ең ... басылымдары: Б.Т.Лихачев, И.П.Подласый, В.А.Сластенин жəне т.б.).
Педагогика нысаны. Педагогика ғылымының нысандық ерекшелігі жөнінде батыл ой ұсынған ... жəне ... ... ... Оның ... көпшілік педагогика нысаны бала деп біледі, алайда бұл ... ... ... ... ... ... - бұл . ... бала, адам да зерттеуші назарынан тыс қалмайды. Керісінше, адам жөніндегі ғылымдардың бірі ... ... ... ... ... ... мен ... мақсатты бағдарланған саналы іс-əрекеттер аймағын зерттейді. Осыдан, педагогика өз нысаны ретінде тек ... ... не оның ... қарастырмай (бұлар психология объекті), оның дамуына байланысты педагогикалық-тəрбие құбылыстар жүйесін зерттеуге алады. Сондықтан да ... ... деп ... ... ... ... ... дара адам дамуына себепкер болған болмыс құбылыстарын ... Бұл ... ... ... ... ... атамасымен белгіленіп, педагогика шұғылданатын шынайы дүниенің бір бөлігін танытады.
Педагогика пəні. Білім, білімдену процесі тек педагогиканың ғана ... ... ... ... оның ... философия, əлеуметтану, жантану, экономика жəне де басқа ғылымдар шұғылданады. Мысалы, экономист білім жүйесінде өндірілген шынайы мүмкіндіктер ... ... ... ... ... жұмсалатын қаржы мөлшерін белгілеуге тырысады. Социолог өз міндетіне орай білім жүйесінде дайындықтан өткен адамдардың əлеуметтік ортаға икемдесу қабілеттері мен ... ... жəне ... ... ... ықпал ету мүмкіндіктерін білгісі келеді.
Философ, өз кезегінде, ауқымдылау ... ... ала ... ... саласының жалпы міндеттері мен мақсаттары жөніндегі сұрақтарға жауап іздестіреді: Білімнің бүгінгі жайы ... Ол ... ... ... ... білімді педагогикалық үдеріс ретінде қарастыра отырып, оның психологиялық қырларына назар аударады. ... ... ... ... ... ... білім саясатының тиімділік деңгейін тануға ұмтылады т.с.с.
Əлеуметтік құбылыс болған білімді зерттеудегі əртүрлі ғылымдардың қосқан үлесі, əлбетте, құнды да қажетті, ... ... бəрі де ... ... өсу жəне даму ... ... ... мəндік астарын жəне сол даму процесіндегі педагог пен оқушы ықпалдастығы мен оған сəйкес жүйелік құрылымдарды назардан тыс қалдырады. Солай болуы ... да, ... ... ... ... арнайы ғылым - педагогиканың зерттеу нысандары.
Осыдан, педагогиканың пəні - ... ... ... ... ... ... беру жəне ... орындарында - мақсат бағдарлы ұйымдастырылған шынайы біртұтас педагогикалық процесс ретінде көрінетін жүйеленген ... ... Бұл ... ... ... ... ... өмір бойы дамуының кепілі жəне құралы болған педагогикалық процестің мəні мен мазмұнын, ... мен ... жəне оның ... ... мен ... ... жолын зерттеуші ғылым жүйесін аңдатады. Осы негізде педагогика тəлім-тəрбие процесінің ұйымдасу ... мен ... ... ... ... қызметті) жəне оқушылардың əрқилы оқу жұмыстарын жетілдірудің формалары мен ... əрі олар ... оқу ... ... ... отыратын қарым-қатынас, ықпалдастық стратегиялары мен тəсілдерін нақтылап, ашып ... ... ... ... ... ғылым ретінде танылған педагогиканың қызметтері оның жоғарыда аталған пəндік сипаттарымен сабақтас, яғни табиғи ... іске ... ... теориялық жəне технологиялық міндеттер.
Педагогиканың теориялық міндеттері үш ... ... ... - сипаттау немесе түсіндіру - озат əрі жаңашыл педагогикалық тəжірибені зерттеу; - анықтау (диагностикалық) - ... ... ... ... пен ... ... ... немесе тиімділігін жəне оларды қамтамасыз етуші шарттар мен ... ... алу; - ... ... - барша педагогикалық жағдаяттарды табиғи ... ... ... зерттеуден өткізу жəне оның негізінде сол педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... болжастыру деңгейі педагогикалық құбылыстардың мəнін ашу, педагогикалық процестің түп-төркінінде орын алатын құбылыстарды таба ... ... ... ... ... ... ықтималды өзгерістерге ғылыми негіздеме бере алу сынды іс-əрекеттермен байланысты. Осы деңгейде анықталған деректерге орай оқу жəне ... ... ... ... беру практикасына жетекші рол атқарушы озық педагогикалық жүйе моделі ... ... ... де үш ... ... - ... ... - педагогикалық іс-əрекет пен оның мазмұны əрі сипатын қалыптастыру жəне ... ... ... ... ... мен ... ... қажетті əдістемелік материалдарды (оқу жоспары, бағдарлама, оқулықтар мен оқу құралдары, педагогикалық ұсыныстар) жасауға байланысты; - жаңалау - ... жəне ... беру ... ... мен қайта түзу мақсатына орай педагогика ғылымының замандық жетістіктерін мектеп өміріне енгізе, пайдалану;
- ... ... ... ... енгізу (коррекциялық)- ғылыми зерттеу нəтижелерінің оқу-тəрбие ісіне ... ... ... жəне одан ... ... теория мен тəжірибелік іс-əрекеттер байланысына қажет болып қалатын реттеу-түзетулерді іске асыру. ... ... ... ... ... қабілеттерінің дамуына себепші болған əлеуметтену процесінде адам тұлғалық кемелдену сатысына көтеріледі. Адамның ... оның ... ... ... мен ... ... білуі ғана емес, ол өз ішіне жеке тұлғаның дамуы, өзіндік танымы мен өз мүмкіндіктерін өз күшімен іске ... алу ... ... де ... ... аталған процестерге байланысты міндеттердің шешімі бірде мүдделі, жүйеленген болып, бүкіл қоғам, сол үшін арнайы ұйымдастырылған мекемелердің ... жəне жеке ... ... ... ... ... келеді. Ал осы əлеуметтенуге орай жүргізілетін, нақты мақсатқа бағыттала ұйымдастырылған басқару процесі білім (образование) деп аталады. Білім мəні - əр ... өте ... ... ... жүйесінің тиімділігін көтеру жəне оны жоғары моральдық жəне азаматтық мұраттар рухында тəрбиелеу. ... ... кең ... ... ... ... екі бағыты танылған - үлкендердің бедел - ... жəне ... ... ... əкімшіл (авторитарлы) ағым, шəкірт құқығы мен еркіндігін құрметтеуші - гуманистік ағым. Олардың арасында - сан қилы ... ... ... ... ... педагогикасы өзінің гуманистік таңдауын қабылдады.
Педагогикалық ғылымдар ... ... - кең ... ... Оның ... оқу жəне ... мəні мен олардың барша байланыстарын жеке бір ғылым шеңберінде қамту мүмкін ... ... ... ұзақ ... басынан кешіріп, көптеген білімдер жинақтап, бүгінгі күнде ғылыми білімдердің кең тармақты жүйесіне айналып отыр. Сондықтан бүгінгі ... ... ... ғылымдар жүйесі деп атаған дұрыстау келеді. Педагогиканың ірге тасы- философия, дəлірек айтсақ, ... ... ... шұғылданатын оның тəрбие философиясы тармағы. Тəрбие философиясы өз алдына білім саласы ретінде тəрбиелік ... ... ... жүйе ... ... Философия - педагогикаға танымның жалпы бағыт-бағдарын, педагогикалық құбылыстар мен ... ... ... ... Сондықтан да, философияны оның біртұтас жəне жүйелік, құрылымдық талдау əдістерімен бірге педагогиканың əдіснамалық негізі деп атау қабылданған.
Қоғамдық құбылыс ретінде тəрбие ... мен ... ... ... ... педагогика тарихы зерттейді. Өткенді түсіне отырып, болашаққа көз тігеміз. Бастан кешіргенді зерттеу жəне оны бүгінгімен салыстыру осы заманғы құбылыстардың ... даму ... ... ... бұрынғы қателерді қайталаудан сақтандырады.Педагогика жүйесі келесі салаларды қамтиды: ... ... жас ... ... ... педагогика; арнайы педагогика. Жалпы педагогика - адам тəрбиесі ... ... ... ... ... ... ... процесінің жалпы негіздерін теориялық тұрғыдан қарастыратын іргелі ғылыми пəн. Қалыптасқан дəстүр бойынша жалпы педагогика төрт бөлімнен тұрады. 1) ... ... ... 2) ... (оқу ... 3) ... ... 4) мектеп тану. Жас кезеңдер педагогикасы педагогиканың мектепке дейінгі жəне мектептік жүйелерін өз алдына бөліктеп қарастырады. Олар өсіп келе ... ... ... жас ... ... ... іс-əрекеттері ерекшеліктерін бейнелейтін тəрбие заңдылықтарын зерттейді. Бүгінгі күнде жас ... ... орта ... ... ... ... ... əрқилы жас топтарында немесе оқу-тəрбие мекемелеріндегі тəрбие айырмашылықтарын танытушы дербес педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... өз алдына пəн ретінде оқылатындары - мектепке дейінгі педагогика, кəсіби техникалық мектептер педагогикасы, өндірістік педагогика, ұзақтан оқыту ... жəне ... ... ішінде ересектердің педагогикалық проблемаларымен айналысып, қарқынды даму жолына түскен - ... ... ... Оның ... ... ... ресми, ресми емес тіркелген жоғарғы оқу орындарында жүріп жатқан оқу-тəрбие процесінің ... ашып ... ... ... ... ... ... алудың арнайы проблемаларын зерттеу, жоғары технологиялық жəне компьютерлік оқу жүйелерінің принциптерімен ... ... ... ... педагогикасы еңбек педагогикасымен тығыз байланыста мамандық көтеру, сонымен бірге ... ... орай ... ... тұрған халық шаруашылығының əртүрлі салаларында қызмет етіп жатқан жұмысшылардың қайта мамандану, егделік ... ... жаңа ... жаңа ... ... ... шұғылданады. Арнайы жағдайларда өтетін тəрбие процестер ерекшелігін əскери педагогика ... ... ... ... ... ... мəжбүрлі тəрбие (первентив) педагогикасы, алдын алу (профилактикалық) педагогикасы ... Өз ... ... мүшелік бұзылыстар мен ауытқуларға ұшыраған адамдар арнайы педагогика аймағында зерттеледі. Есітпейтіндер мен мылқаулар оқуы жəне тəрбиесімен ... ... ... ... ... олигофренопедагогика шұғылданады. Педагогика ғылымдарының арнайы тобын жекеленген немесе пəндік əдістемелер құрайды. Олар оқу-тəрбие мекемелерінің барша типтерінде өтілетін нақты оқу ... ... мен ... ... ... мұғалімдерге ұсынады. Өз пəнін оқыту əдістерімен əрбір педагог жоғары деңгейде таныс болуы міндетті. Педагогиканы ... ... де жоқ ... Қолыңыздағы оқу құралы осы əдістеме талаптарына лайық жазылған. Соңғы он жылдықтарда педагогиканың барша салалары ... ... ... ... жағдайларда жоғары нəтижеге жеткізуші ең тиімді деген жолдар мен тəсілдерді түзуге көмектесетін жекеленген технологиялар жасау бағытында дами ... ... ... жаңа ... ... ... дəл жəне техникалық білімдермен тоғысында қылаң бере бастады. Олар - ... ... ... ... суггестология (гипноздық сендірумен жедел оқыту жүйесі) жəне т.б. Осы заманғы педагогика адам ... ... ... бірі ... ... да ... даму ... түсті.
Сонымен, бұл күнде педагогика кең тармақты ... жүйе ... ... Бұл ... мектеп педагогикасы маңызды орынға ие. Себебі тəрбие процесі əсіресе балалық шақта жылдам ... ... ... да оны ... ... деңгейде басқара білу қажет. Өз проблемаларын шешу барысында педагогика көптеген ғылымдардың деректерін пайдаланады.
2.2 Еңбек тәрбиесі
Еңбек тәрбиесінің ең басты да, ... ... бірі ... ... пайдалы, ауыл шаруашылығының жетістіктерін жете түсіну және оған өздері тікелей араласу, өндірісті білу, онымен жұмыс істеу тәжірибесін бойына сіңіріп ... ... ... ол ... ... ... бағы, бақшасы, аз да болса жері жоқ мектеп шын мәніндегі мектеп бола алмақ емес", - деп атап көрсетті. Сонымен бірге ... ой ... мен дене ... алмасып отыруына да ерекше мән бер-ді. "Ой еңбегінен кейін дене ... ... ... ... ғана ... ол өте ... ... - деп есептеді.
Қазақ ағартушыларының бірі Ы.Алтынсарин педагогикалық тақырыптағы өлеңдері мен әңгімелерінде, аудармаларында ... ... - ... ... құралы деп тұжырым жасады.
Абай нағыз пайдалы еңбек деп әр түрлі қолөнерді, егіншілікті және білім алуды, ... ... ... алу ... ... ... келеді деп философиялық тұжырым жасады.
Ол жастарды ең ... ... ... және ... ... тәрбиелеуді маңызды рөлін ерекше бағалады.2. Еңбектің бейнеті мен зейнетін ... ... ... ... ... тәрбиелеуді отбасынан бастаған. Ер бала мен қыз бала тәрбиесін бөлісіп алған.
Еңбекті дәріптеп жастарға еңбек ... ... ... ... "Аяз би" ертегісіндегі Аяз би "Кер құла атты Кендебайдағы" ... т.б. ... ... ... ... ... ... еңбекке баулығанда күнделікті кәсібіне, тұрмыс тіршілігіне байланысты төрт түлік малды бағып-қағуды, аң аулап кәсіп етуді ойластырған
Халқымыз еңбек пен өнерді егіз ... Жүн ... ... ... киіз ... үй ... ою ойып, сырмақ, түс киіз өрнектеу, тері илеп, бас киім тігу ... ... үшін ... өнер ... тері, ағаш, темірмен байланысты кәсіптерді ер адамдар атқарған. Аяқ киім (етік, мөсі, кебіс, ... ... ... ... ... ... тартып, өмілдірік, қүйысқан, қамшы, шідер секілді әбзел істейтін өрімшілік үлкен өнер болып есептелген.
Ағаштан - ... ... ... ... ... - ... еңбек құралдарын немесе әшекей зергерлік бұйымдар жасаушы ұсталарды халық жоғары бағалаған.
Халық педагогикасынан орын алған еңбек және еңбекке тәрбиелеу ... ... ... ... ... жатыр. Еркін еңбек барысында өзінің және бүкіл қоғам мүшелерінің қажеттілігін қанағаттандыру үшін адам ... және ... ... ... ... ... барысында адам өз күшінің шамасын және қабілетін анықтайды. Қоғамның басты талаптарының бірі - әр азаматтың өмірде өз ... ... ... жұмсап, қоғамдағы байлықты еселей түсуге еңбек үлесін қосуы, еңбекке адал, саналы қатынасу болып табылады.3. Мектепте ... ... - ... ... ... ... ... Еңбекке тәрбиелеу, баулу және кәсіптік бағдар, мектеп оқушыларының қоғамдық пайдалы өнімді еңбекке тікелей ... ... ... ... көзқарасты тәрбиелеудің, азамат болып өсудің жеке адамды адамгершілік және зиялылық жағынан қалыптастырудық негізгі көзі болып табылады, ... ... мұны ... ... мақсаты деп түсінуіміз қажет.Еңбек тәрбиесінің негізгі мақсаты - жас жеткіншектерге еңбек туралы тәрбие беру және жеке ... ... ... ... ... мақсаты еңбекке даярлау ғана емес, сонымен қатар жас жеткіншектерді біліммен, іскерлікпен және дағдымен мен ... ... ... мамандық таңдауға көмек беру болып табылады.(№11 қосымшаны қараңыз).
Еңбекке тәрбиелеудің міндеттері:
:: Еңбекке сүйіспеншілік пен еңбек адамдарына ... ... ... ... ... салаларындағы еңбектің түрлерімен таныстыру, еңбек іс-әрекетінің барысында олардың ... мен ... ... ... ... дайындау.
Еңбектің тәрбиелік қызметін оқушы бойына дарыту барысында оның экономикалық (дәрежесіне) нәтижесіне мән беру ... ... ... ... Еңбек нәтижесіз болса, ол адам бойында еңбекке деген жек көрушілік сезімін туғызады. Ең маңыздысы, мақсатты ұйымдастырған еңбек үрдісінде еңбектің бір ... ... түрі ... үздіксіз еңбек ету адам ағзасының күнделікті дағдысына айналады.Тұлғаның ақыл-ой, дене, адамгершілік және басқа ... ... ... оның ... ... ... жггкілікті дәрежеде әсер ететін болады.
Бүгінгі заманда жұмысты жалпы адамзаттың құндылыққа, өзара түсінушілікке, ынтымақтастыққа бағдарлау мен құра білу ... ... ... ... болып табылады.
4. Еңбек тәрбиесінің мазмұны және жүйесіОқу барысындағы еңбек. Сабақ барысында ... ... ... ... ... кейін жаппай еңбек іс-әрекеті түрінде байқалады.Еңбек тәрбиесі үшін ... ... өте ... онда ... еңбек дағдыларына үйренеді, техникалық білімді игереді.
Еңбек сабақтарының процесін жетілдіру, оқушылардың еңбекке шығармашылық ... ... ... ... ... базасында, демалыс лагерьлерінде ұйымдастырылған еңбек сабақтарына қатыса жүріп, әр түрлі өсімдіктер өсіреді, тәжірибелер жасайды, кейбір мамандықтың ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі, олардың білім және тәрбие беру мәнділігінде. Еңбекке тәрбиелеу мен оқытудың міндеттері ... пәні ... ... Яғни, оқушылар бастауыш сыныптан бастап еңбек сабағында алған тәжірибелерін, мектеп ... ... жер ... ... ... кезде пайдаланады. Өзіне-өзі қызмет көрсету.
Балалар өзіне-өзі қызмет көрсете отырып, әр түрлі ... ... ... ... үйренеді, өздерінің жауапкершілігін сезеді, өзімнің адамгершілік борышым деп есептеп, үлкендер ... ... ... үлгі ... жағдайында өзіне-өзі қызмет көрсету: оқу-құралдарын, кабинеттерді, сынып бөлмесін, дәліздерді жинау, т.б.Отбасында өзіне-өзі қызмет көрсетуге: төсек-орынды, пәтерді жинау, кір жуу, ... ... т.б. ... ... ... ... - өзіне-өзі қызмет етудің берік жүйесін жасап, тұрмыстық еңбекті әр адамның күнделікті өмір игілігіне айналдыру. Жалқау, еріншек балаларға дұрыс ... беру ... ... ... борышы.
Қоғамдағы пайдалы еңбек - қоғамдағы қажеттілікті қанағаттандыру, жеке адамның жан-жақты дамуына мүмкіндік жасау құралы. Қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... тануда көзқарасы кеңейіп, денсаулығы жаңсарады, саяси сенімі және мәдени-адамгершілік ұғымы артады.
Қоғамдық пайдалы жұмыстың мектеп өмірінде ... ... ... болады:
:: халық қоныс тепкен жерлерді, көшелерді, тротуарларды жөндеуге қатысу, экологиялық жағдайға байланысты тазалықты сақтау, ... күту және ... ... жұмысы оқушыларды белсенділікке, қоғамшылдыққа тәрбиелеп, олардың әлеуметтік ортамен қарым-қатынасын кеңейтеді;:: шефтік жұмыс - адамгершілікке тәрбиелеудің ең жоғары формасы. Ол ... ... ... ... тәрбиелейді. Мектеп өміріндегі пайдаланып жүрген шефтік жұмыстарға Отан ... және ... ... кері адамдарға, көп балалы аналарға, мәдени мұраларды қорғауы жатады.
Өнімді еңбек арқылы адам баласы өзіне және ... ... ... ... ... ... ... білім беретін орта мектептегі оқу-өндіріс кооперативтері оқушылардың өндірістік бригадалары арқылы жүзеге асырылады. Өнімді еңбек барысында оқушылар өз мүмкіндіктеріне сәйкес жалпы ... іске үлес ... ... ... бригадасының жұмысы екі бағытта жүргізіледі: өнімді еңбек процесін ұйымдастыру және ауылшаруашылық тәжірибелік жұмысын ... ... ... ... ... кәгіби ынтасын, қызығушылығын, ауылшаруашылық еңбегін дамытуда, еңбек және адамгершілік тәрбиесін кешенді ... іске ... ... ... ... рөлі ... тыс ... және жаппай жұмыстың еңбек тәрбиесін іске асыруда тәрбиелік мүмкіндігі өте зор. "Жас натуралистер", "Жас техниктер", "Жас тәрбиешілер" сияқты үйірмелер оқушыларды ... ... ... ... ... ... ... оқушының үйірме сабақтарында шығармашылық қатынасы байқалады, әдебиеттерімен жұмыс істеу, жазып алу, мәліметтерді жинақтай білуге де үйретеді.
Оқушының ... ... ... мәні бар көптеген шараларға қатысады және оларды ... ... ... ... ... шарттарға байланысты:
:: баланы еңбекке неғұрлым ертерек қатыстыруына;
:: балалардың еңбек әрекетінің қоғамдық мағынасы және ... ... ... ... тапсырмасын орындағаннан кейінгі нәтиже баланың сенімін қуаттануына, қуаныш сезімін артуына;
:: еңбекті балалардың психикалық және физологиялық ерекшеліктеріне сай ... кіші ... ... ... ... ... ұштастыруға.Осы сияңты шарттарды, талаптарды еңбек процесінде ұтымды пайдалану мұғалімнен іскерлік пен педагогикалық шеберлікті талап етеді.
5. Кәсіптік ... беру ... ... ... беру ... - ... ... дәрігерлердің және басқа да қызметкерлердің қоғамның қажеттілігіне қарай әрбір оқушының қабілеттілігі мен бейімділігін ескере отырып, ... ... мен ... ... және ... ... көмектесуде, мақсатты істелетін жұмыс.
Мамандық туралы жеткіліксіз білу - мамандық таңдауда кездейсоқтыққа әкеліп соңтырады. Мамандық таңдауда ... ... ... ... ... жек ... ... орнын жиі өзгертуге себепші болады.
Мектептегі кәсіптік бағдар беру жұмысының негізгі міндеттері төмендегідей::: Оқушыларды көпшілік ... ... ... ... Кәсіптік қызығуы мен бейімділігін, қабілеттілігін қалыптастыру және дамыту мақсатында оқушылардың дара ерекшеліктерін зерттеу.:: ... ... ... ... ... Оқушыларды белгілі мамандықтың түрін меңгеруге бейімдеу.
Кәсіптік бағдар беру ... ... ... ... ... ... ... ағарту жұмысы, кәсіптік ақыл-кеңес және кәсіптік іріктеу (профотбор), кәсіптік бейімделу жатады.Кәсіптік ақпарат - орта мектептегі кәсіптік бағдар берудің ең негізгі ... ... ... ... арқылы оқушылар әр түрлі мамандықтардың маңызы мен мәні туралы ... ... ... ... ... ... ... таныстырылады. Мамандықтың ерекшелігі, оның қоғамда алатын орны туралы түсініктер беріледі.Кәсіптік ақпарат өте қиын, жан-жақты жұмыс. Ол ... ... ... мамандарға қажеттілігі мен оның даму келешегі ескеріле отырып жүргізіледі.
Кәсіптік ақпараттың мазмұны, ұйымдастыру мен әдістері әр жас ... әр ... ... ... да мектеп оқушыларының жас ерекшеліктерін ескере отырып ... ... ... бастауыш класта мамандық таңдау емес, еңбекті сүю,құрметтеу бағытында жүргізілу керек. Ү-ҮІІІ сыныптарда оқушылардың ... ... ... оларды сол экоиомикалық ауданға қажетті кең тараған мамандықтың түрлерімен таныстыру керек. Ал ... ... ... мамандықты терең оқытуға көңіл бөлініп, белгілі бір кәсіпке қызықтыру қабілеттілігін дамыту керек болып табылады. Бұл кездегі оқушылармен жұмыстың негізгі ... ... ... әр - түрлі мамандық таңдауға бағытталған клубтар, т.б.
Кәсіптік ақпараттың өте көп тараған түрлерінің бірі - өндіріске саяхат жасау, әр түрлі ... ... ... және ... ... ... сынып оқушылары мен өндіріс ұжымдары және кәсіптік-техникалық мектептердің оқушыларымен бірік-кен конференциялар, кәсіптік бағдар беру ... ... т.б. ... ... кәсіптік бағдар беру жұмысының ішінде кәсіптік ақыл-кеңес ерекше орын алады. Негізгі мақсаты - ... ... ... және ... ... ... ... негізінде жоғары сынып оқушыларының назарына кәсіптік топтар мен мамандықтарды ұсыну. ... ... ... ата-аналар құрамынан, шефтік мекемелер мен өндіріс орындарынан қызметкер мамандар тартылады. Кей жағдайда кәсіптік ақыл-кеңес жұмысы ... ... ... ... ... ... оқу цехтарында, кәсіптік бағдар беру кабинеттерінде жүргізіледі.Кәсіптік іріктеу - (профотбор) мамандықты меңгеруге жарамдылығын арнаулы әдістеме арқылы анықтауға бағытталған зерттеу процесі.Қоғамда ... ... ... бір ... ... зорлықпен жүргізілетін "бейімдеушілік" түрінде болса, кәсіп-тік іріктеудің (профотбор) ... оның ... ... ... жастардың жаңа жағдайда жұмысқа "үйренуі" жатады.
Кәсіптік бейімделу (профадаптация) жұмыс орнында, ... ... ... іске ... ... дегеніміз - мамандыққа жаңа жағдайда бейімделу. Онда жастардың алғашқы ... ... ... әрекетінің мақсатын саналы түсінуі мен сезінуі және мамандыққа қызығуын қанағаттандыруының мөні ерекше. Кәсіптік бейімделудің тиімділігі тек қана нақтылы еңбек нәтижелерінен ... ол ... ... ... ... ... жаңл ... жастармен жүргізілетін жүйелі жұмыстың нәтижесінде іске асады.
А.С.Макаренко тәрбиенің осы сияқты ... ... ... ... ... деп ... ... теорияның қатарында "үш күш одағы"- мектепті, үйелменді, жұртшылықты жатқызуға ... ... ... ... ... беру жұмысын ұйымдастырушы және үйлестіруші орталық. Мектепте кәсіптік бағдар беру жұмысын ... ... ... ... сабағының оқытушысы, сыныптан және мектептен тыс тәрбие жұмысын ұйымдастырушы, яғни, бүкіл педагогикалық ұжым. Сынып жетекшісі барлық бағдар беру жұмысын басқарады. ... ... ... ... ... ... жетекшісі кәсіптік бағдар беру жүйесінің құрылымына сүйеніп, оқу-тәрбие жұмысы жоспарында негізгі бағыттарды белгілейді. Мысалы: кәсіптік ақпаратты ұйымдастыру, кәсіптік ... ... ... мектеп бітірушілерді жұмысқа орналастыру, т.б.
Еңбек пәнінің оқытушысы - еңбек тәрбиесі, оқыту және ... ... беру ... ... ... ... ... алған білімдерін тәжірибеде қолдана білуге, мамандықты таңдауға бағыт береді.Сыныптан және ... тыс ... ... ... ... ... біріншіден кәсіптік бағдар беру кабинетінде анықтамалық ақыл-кеңес материалдарын жинау, екіншіден, әр түрлі сыныптарда ... ... беру ... және ... ... ... дайындау жөнінде мұғалімдер және сынып жетекшілері үшін ақыл кеңес ұйымдастыру; үшіншіден, мамандық жайында оқушылармен әңгімелесетін кәсіпорын өкілдерімен кездесу өткізу; төртіншіден, ... ... ... беру ... ... қорытынды жасау.Мектеп директоры мектептегі кәсіптік бағдар беру жұмысына көп көңіл ... оны ... ... кітапхана меңгерушісі еңбек тәрбиесі, политехникалық білім беру және мамандық таңдау мәселелеріне арналған көрнекті педагогтар мен ... ... ... ... заңдарды, жастарды жұмысқа орналастыру жайындағы әдебиеттерді, жоғары және арнайы орта оқу орындарына, ... ... түсу ... ... күні бұрын іріктеп алуға тиіс. Осылардың бәрі мектеп бітірушілер үшін ... ... ... және ... ... ... ... меңгерушісі жұмысының негізгі бағыттары::: Мұғалімдерге, сынып жетекшілеріне көмек көрсету. Ол үшін кесіптік бағдар беру ... ... ... ... ... жаңа әдебиеттер жөнінде педагогикалық кеңесте, оқушылар алдында шолу жасау.:: Мамандық жөніндегі ... ... ... көрмесін ұйымдастыру, әдебиеттердің библиографияның тізімдерін жасау, ілу.:: Әр түрлі мамандықтардың ерекшеліктеріне байланысты оқушылар үшін оқырмандар ... ... ... ... ... т.б.
Кітапхана жұмысын осы бағытта ұйымдастыру кәсіптік бағдар беру ісін жетілдіруге мүмкіншілік жасайды.
Әрбір ата-ана кәсіптік бағдар беру ... ... ... ... ... ... Оларды өздері жұмыс істейтін кәсіпорындардағы еңбектің мазмұны мен механизмдерімен, өндірістің принципімен және технологиялық мроцестерімен таныстырады. Тәрбие жұмысының мұндай ... ... ... іс-әрекетіне балалардың ынтасын көтереді. Балалардың кәсіби ынтасын дамыту үшін ата-аналар әр түрлі мамандықтар жөнінде олармен әңгіме ... ... ... және дағдыны қолдану сабағы
Педагогика тарихында алуан түрлі оқыту нысандары болды. Олардың пайда болуы, дамуы, ... ... ... талабына байланысты еді.
Әр заман оқытуды ұйымдастыруға әсер етті. Нәтижесінде педагогика ғылыми ... ... ... ... ... ұйымдастырған алуан түрлі жұмыстар зерттеліп, олардың ішінен қазіргі заманға лайықтылары іріктелді. Мектепте оқитын оқушылардың саны, олардың оқитын жерлері, оқу жұмысының ... ... ... жекелеп оқыту, топты, ұжымды оқыту, сыныпта, сыныптан тыс, мектепті, мектептен тыс жерлерде оқыту жолдары анықталды.Баланы жекелеп ... өте ерте ... бар. Ол ... мұғалімнің не өзінің үйіндеорындайды. Тапсырма мұғалім оқулығынан беріледі. Жекелеп оқыту қазір де қолданылады.
Баланы жекелеп Оқыту XIII ғасырға ... ... ... ... ... ... ... оқытқан.
Жекелеп оқытудың жақсы жақтары:
:: Мұғалім оқушының нені ... нені ... ... ... қатесін уақытында түзетеді.
:: Оқушы өзіне ыңғайлы уақытта жұмыс істейді.
Кемшіліктері::: ... ... ... ... оны ... ... ... тексерумен шектеледі.
:: Оқушы басқа оқушылармен қарым-қатынаста ... Бала ... ... ... жұмыс істеуге үйренбейді. Міне, сондықтан жекелеп оқыту XI ғасырдан бастап азая бастады.Балаларды жекелеп - ... ... түрі ... ... тек бір ... ... ... жастағы балаларға тапсырма берді. Олардың дайындық деңгейлері де түрліше еді. ... ... әр ... жеке ... ... Мұғалім әрбір оқушыдан өткен материалдарды сұрап, әрқайсысына жаңа тақырыпты түсіндіріп, жеке тапсырмалар берді. Оқушылар окуға жылдың кез келген уақытында ... ... ... ... XI ... ... XII ... басында қоғам сұранысын қанағаттандырмады.
X, XI ғасырдағы Еуропаға білімді ... өте ... еді, ... ... ... өнер, әдебиет, сәулет өнері дамыды. Осыған байланысты оқитын балаларды ұжымға біріктіру туралы ұсыныстар алғаш рет Белоруссия, Украиналық туысқандық мектептерінде ... ... Оны ... ... ... ... ... деп атады. Сынып-сабақ жүйесінің тәжірибесін зерттеп, оны дүние жүзінің мектептеріне ... ... бұл түрі ... ... дүние жүзінің мектептерінде қолданылуда. Сынып-сабақ ұғымының пайда болғанына 350 жылдай уақыт болды.XIII- ХІХ ... ... діни ... ... және мұғалім Джон Ланкастер өзара оқыту жүйесін қолданды. Алдымен жоғары сынып оқушылары мұғалімнің ... ... ... оқып, одан нұсқаулар алып, бастауыш сынып оқушыларын оқытты. Бірақ, өмір бала оқыту үшін арнайы дайындық ... ... ... ... АҚШ профессоры Ллойд Трамп жасады. Білікті мұғалімдер, профессорлар ОТҚ арқылы 100-150 ... ... оқып ... соң, 10-15 ... ... азғантай топтар дәріс материалдарын талдап, ол туралы өз пікірлерін айтады, пікірсайыс өтеді.Аз топтардағы сабақты қатардағы мұғалім не ... ... ... ... ... ... ... жеке жұмыстар жүреді. Дәріске - 40%, аз топтардағы сабақтарға - 20%, жеке жұмыстарға - 40% оқу ... ... ... болмайды, топтың құрамы өзгеріп отырады. Трамп жоспарымен эксперименталдық мектептер жұмыс істейді. Көпшілік мектептерде жоспардың кейбір жерлері қолданылады.Бригадаларға біріктіріп оқыту. Тапсырма бір топ ... ... Олар өз ... зертханаларда жұмыс істеп, мұғалімдер оларға кеңес береді. Есепті бригадир береді. Кемшілігі: оқушылардың білім деңгейінің, жауапкершілігінің төмендеуі, оқытудың нәтижесінің жоқтығы, ... ... ... орындай алмау.
Дальтон жоспары. Оны ХХ ғасырдың басында Дальтон қаласының (АҚШ) мұғалімі Елена Паркхерст ұсынады. Оны зертханалық жұмыс деп те атайды. ... ... ... ... ... ... сабақты түсіндірмейді, оқушыларға өз бетімен оқитын әдебиеттер көрсетілген жазбаша тапсырма береді. Оқушылардың әрқайсысы материалды өз бетімен оқып мұғалімге есеп беріп ... ... және ... ... ... ... ... басын ұйымдастыру;
:: оқушыларға сабақтың тақырыбын және оның алдында тұрған міндеттерді ... ... ... ... жаңа ... оқып ... ... бірнеше рет үйрету, жаттықтыру, үлгілер бойынша жұмыс ... ... және ... шығармашылықпен қолдану;
:: дағдыларды бекіту үшін жаттығулар беру;
:: үйге тапсырма;
:: ... ... баға беру және ... ... ... және дағдылары дамыту сабақтарының құрылымы.
:: оқу жұмысының мақсатын оқушыларға хабарлау;
:: ... ... ... ... ... іскерлік, дағдыларын естеріне түсіріп қолдануы;
:: ... ... ... мен ... ... ... орындаған жұмыстарын тексеру;
:: қателерді талдау және ... ... ... ... үйге ... беру;
:: қайталау сабағының құрылымы;
:: ұйымдастыру бөлімі;
:: білімдік, тәрбиелік, ... ... ... ... ... ... ... біліктілік, дағдыларды (тәжірибелік және ақыл-ой) қайталау үшін үйге берілген ... ... ... ... қайталанатын материалдарды анықтау, оларды үйге беру;
:: тексерудің нәтижесін шығару, сабақ үстіндегі оқу жұмысының ... ... үйге ... және ... ... сабағының құрылымы::: сабақтың мақсатын қою;
:: жаңа іскерлік, дағдыларға керекті бұрынғы ... ... ... бұрынғы іскерлік, дағдыларды тексеру үшін оқушыларға тапсырма беру;:: жаңа іскерлікпен таныстыру, жасап көрсету;
:: жаңа ... ... үшін ... ... жаттығулар жасату;
:: іскерлікті шыңдап, бекіту үшін жаттықтыру жұмыстарын жүргізу;
:: ... ... ... ... ... іскерлік пен дағдыны ұқсас жағдайларда қолдануға жаттығу;
:: шығармашылық жаттығулары;
:: ... ... үйге ... ... Бұл ... ... - оқушылардың білімдерін еске түсіру және кеңейту.
Түсіндіретін бөлік мұғалім нұсқауы, оқушыларды оқу жұмыстарына психологиялық жағынан әзірлеп, есептер шығару, ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың өз күшіне сенуіне және бірқалыпты жұмыс істеуіне ... ... ... ... ... ... отырған жаңа бөлім, курс тақырыптарын оқу қай бағытта ... ... ... осы ... ... ... ... мұғалімнің тапсырманы түсіндіруі;
:: оқушылардың сұрақтарына жауап;
:: ... ... ... ... тексеру;
:: үйге тапсырма, сабақтың аяқталуы.
Қорытынды - ... ... ... ... бөлімі;
:: тақырыптың маңызы, сабақтың мақсаты және жоспары туралы мұғалімнің кіріспе ... жеке ... ... ... ... және ... ... орындалатын тапсырмалар беру;
:: оқушылардың жұмыстарын ... ... ... түзету;
:: оқылған материалды қорытындылау;
:: сабақтың нәтижелеріне баға ... ... ... танымдық қызғушылықтарын дамытуға арналған зерттеулердің нәтижелері оқушылардың танымдық қызығушылығының көрсеткіштері ретінде төменде берілген:
* таным үрдісіндегі белсенділігі, білімге қызығушылығы;
* ... ... ... ... ынтасы;
* оқу-танымдық қызметтегі негізгі түйінді анықтау білігі;
* игерілген білімді тасымалдай білуі;
* өз іс- әрекетін бақылауы, бағалауы;
Оқушылардың танымдық қызығушылығының ең ... ... ... ... өздігінен шешуге ұтымды жолдарды қолдана білуімен, жаңаны білуге деген қызығушылығының жоғары ... және өз іс- ... ... ... ... ... деңгейде оқушы танымдық іс-әрекет деңгейін өздігінен орындауды оқытушының көмегін қажет етуімен сипатталады, ... ... ... ... ... шектеліп, оқытушының көмегімен орындалады.
Мектептегі ізденіс жұмысының және оқушының ойлау қабілеттінің даму жолдарының алғы ... бірі - ... ... ... қызығушылығын анықтау, тәрбиелеу, жетілдіру, бойындағы ерекше қасиеттерін ... ... ... ... Осы қағиданың негізінде ерекше қабілеті бар балалар ізденіс жұмыстарына белсенді қатысып тартылады.
Іздену ... ... ... ойлау қабілетін анықтап және олардың жетілуіне тиімді жағдай жасау. Балалардың ізденіс ... ... - ... ... ... ... ғана ... оқушының ойлау қабілетінің даму кепілі болып табылады.
Қазіргі өркениетке ұмтылған қоғам талабына сәйкес, ... ... ... ... иық ... ... ... еліміздің болашағы мен қазіргі кезеңі үшін білімді, зерделі, өз бетімен іс-әрекет ете алатын, қоғамнан өз ... таба ... ... ... ұстаздың міндеті.
Оқушының ізденушілік қасиетін қалыптастыру оқытудың түрлі формалары мен әдістері арқылы жүзеге асырылады. ... ... ең ... ... - ... ... қоғамын ұйымдастыру. Биік танымдық қабілет, тұрмыс-тіршіліктің сырын ұғуға талпыныс баланың ерте жасынан туындайды екен. Сондықтан ізденушілікке баулу бастауыш сыныптан басталуы ... ... ... ... ізденіс жұмысына қатыстыра отырып ғылыми мен техниканың жетістігіне сәйкес армандарына жетуге, өз ... дәл ... ... ... ... өздерінің қабілеттін ашуларын көмектесуіміз қажет. Оған қол жеткізетін ... ... ... ... бірі - оқушылардың ғылыми қоғамын ... ... ... оқушылар белгілі фактілер мен құбылыстарға берілетін түсініктемелер мен ... өз ... ... ... тура келеді.Ол - есеп шығарудан рухани қанағаттануы мен эстетикалық ләззат алуы және ... ... жету ... ... ... математикалық зерттеу әдісіне үйрету, оларға зерттеушілік дағдыларын қалыптастыру арқылы ... ... ... ... ... тудырады.
Математиканы оқыту үрдісінде оқушылардың оқу- танымдық іс-әрекеттін көтеру оқу уақытын көп жұмсауды қажет етеді. Осыған байланысты математика ... ... ... , ... есептерді шығаруда дайын сызбалар мен жазулардың, қолдан жасалған дидактикалық материалдардың тиімділігі зор.
Оқыту процесі ... ... онда ... ... ... оқытушы айтқан сөздерден емес, өздерінің ізденуі және есеп шығару әдістерін іздеу арқылы қалыптасады.
Қай елде ... ... ... беру ісі ... орын ... ... білімділігі мен біліктілігін шындауға бет бұрды. Шынында да оқушылардың жалпы білімін көтеру үлкен мәселе екені сөзсіз. Еліміздің мәртебесінің биік ... ... ... ... ел қожасы - жас ұрпақтың белсенділігі мен іскерлігіне ... ... ... ... таңда еліміздің келешегін, өз елін сүйетін, әдет-ғұрпын, салт-санасын ... ... ... - ... ... ... әдісте қолдану дағдысы тұлға дамуының негізі: керекті ақпарат, фактіні жинау, түрлі көзқараста сараптау дағдысы, қорытынды жасап, пайымдау ... ... ... іс-әрекететуші тұлға, зертеушілік шығармашылдық, ролде ойнаушы, іздемпаз тұлға.
Жобалаудың жалпы құрылымы :
1) ... ... ... типін таңдау ;
2) зерттеудің маңыздылығы;
3) міндеттерді топтарға бөлу, зеттеу әдістерін талқылау, ақпарат іздеу, ... ... ... ... ... ... бойынша өздік жұмысы, бақылау
5) алған ақпараттары бойынша талқыға салу
6) қорғау
Жобалау әдісіне қойылатын талаптар
-зерттеудегі шығармашылық жоспардың проблемалары мен ... ... ... оны шешу үшін ... ... ... , ... , танымдық нәтижелердің көрсеткіштері
-оқушылардың өздігінен іс-әрекет етуі.
-жобалаудың ... ... ... ... ... ... ... деген құштарлық, бақылауға тырысушылық, тәжірибеден өндіруге дайын тұру, әлем туралы жаңа ... ... ... ... ... тән дәстүрлі мінез.
Қазіргі кезде зерттеу ісі бүгінгі заман адамының өмір сүру ... ... ... ... ... ... көзқарасына сәйкес қызмет болып табылады. Бүгінгі білім беру саласының маңызды міндеті баланы өзіндік ... ... оған ... ... мен ... үйрету. Әр оқушыны жеке тұлға ретінде қалыптастыру үшін оның ... ... ... ... көрсету үшін зерттеуге дайындау қажет .
2.5 Төрт нұсқа бойынша жазбаша жұмыс
Білім мен ... ... мен ... ... мен міндеттері. Оқушылардың оқу материалын меңгергенін тексеру және бағалау - оқыту нәтижелерін бақылау, оқу ... әр ... ... ... ... іс-әрекетін басқару.
Білімді тексеру және бағалау оқушының білім алуына көмектесіп, оның және мұғалімнің білім сапасы жөнінде ... ... ... Мұғалім оқушының білім деңгейінен хабар алып, оның танымдық жұмысын ұйымдастыруға ... ... ... өз ... ... мен кемшіліктерге баға беріп, жұмыс әдістерін толықтырып, ... жеке ... ... ... және ... ... ... білімдердің меңгерілуі деңгейін анықтайды.Оқушы тақырыпты қаншалықты деңгейде меңгергенін ұғады. Егер білімді тексермесе, онда оқушы өз білімін терең, жан-жақты және ... ... ... ... баға ... соң өзінің мектептегі, үйдегі жұмыстарын жетілдіруге, жақсы ... ... ... ... ... ... жоюға мүмкіндік алады.
Білім, іскерлік және дағдыларды тексеру және бағалау тәрбиеге де ықпал етеді. ... өз ... ... ... ... ... ... қиындықты жеңуге ұмтылады. Баға оқушының өзі туралы ойына қозғау салады.
Білімді тексеру және бағалаудың мемлекеттік маңызы бар. Мектептің, мұғалімдер ұжымының жұмысын ... ... ... ... ... ... ... Мектеп әкімшілігі, қалалық, аудандық, облыстық білім беру ісін басқару органдары, Білім және ғылым министрлігі оқушылардың білімдерінің сапасын, мектеп және мұғалімдердің ... ... және ... білу үшін ... және ... ... береді.
2. Білімді тексеруге қойылатын талаптар:
:: тексерудің және бақылаудың жүйелілігі, тұрақтылығы, міндеттілігі. Бұл талапты орындамау оқушылардың оқуға ... ... ... ... ... кері әсер ... ... оқушы өзінің білімінің, іскерлік дағдысының бағаланатынын түсіну керек. Егер білімді тексеру және бағалау оқыту процесінің құрылымына ... ... ... онда ... ... ... мен тапсырмаларына жауап беруге дайын болады.
:: оқушылардың білім, ... және ... ... .оқу ... сәйкес тексеріледі. Бағдарламаны меңгеру - білімді бағалаудың негізгі өлшемі. Мұғалім оқушының қосымша ... ... ... ... ... ... ... баға қоймайды.
:: оқушылардың теорияны және ... ... ... және ... арқылы, білімдерінің жалпы және ақыл-ой дамуына, жеке тұлғалық сапаларын ... ... ... әсерін білу;
:: білім, іскерлік, дағдыларды түрлі тәсілдер арқылы тексеру;
:: байқалған ... ... өзі ... ... ... білімдерін бақылап, бағалауға, кемшіліктерді жоюдың әдістемесі мен тәсілдерін білуге үйретуі;
:: бағаны әділ ... ... ... және ... бақылауы және бағалауы;
:: әр тақырыпты оқудың нәтижесіне мұғалімнің және оқушылардың баға беруі;
:: ... ... ... ... оқу ... ... ... жақсы болуына көмектесуі.
3. Оқушылардың оқу жұмысын күнде бақылап ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... қабылдайтынын және түсінетінін, тәжірибелік іскерлік және дағдыларға машықтандыру кезінде өз ... ... ... ... ... икемділігін, қызығушылығын, қабілетін, білімді жүйелі алуын қадағалайды. Бақылау мәліметтеріне сүйеніп, мұғалім оқушылардың жеке ерекшіліктерін анықтап, оларды өз ... ... ... білімдерін дұрыс тексеруге және бағалауға мүмкіндік алады.Ауызша жауаптар алу үшін мұғалім сұрақтарды ... ... ... ... ... ... ... білімін тексеріп бағалау үшін жиі қолданылады. Бұл әдіс арқылы мұғалім оқушыларға ... ... ... ... ... жауаптарын бағалап, материалды қаншалықты деңгейде түсінгендерін анықтайды. Кейде балалардың білімін ауызша тексеруді әңгімелесу деп атайды. Мұғалім бір оқушыға ... ... ... баяндатады. Толық жауап білімінің тереңдігін, жүйесін көрсетеді. Бірақ оқушылардың білімін ауызша тексерудің кемшіліктері де бар, себебі оған көп уақыт ... 45 ... ... 3-4 ... ғана білімін тексеруге мүмкіндік береді.
Ауызша тексерудің жетілдірілген түрі жаппай тексеру. Бұл әдіс арқылы мұғалім оқылған материалды ұсақ бөліктерге бөліп, ... ... ... ... білу үшін ... ... беріп, олардың білімдерін тексеріп, көп оқушылардың білімдерін анықтауға мүмкіндік алады. Бірақ жаппай тексеру арқылы ... әділ баға қою ... ... бір-екі шағын сұраққа жауап берген оқушының толық білімін анықтау қиын.Ауызша сұрауға сабаққа үнемі қатысып отырған оқушылардың ... ұпай беру де ... ... өз жолдасының жауаптарын толықтырған, нақтыландырған және тереңдеткен оқушылар, мысалдар келтірген, мұғалімнің жаңа материалды баяндау кезінде қойған ... ... ... жаңа ... тез ... балалар ұпай ала алады. Сабақтың соңында аталған өлшемдер бойынша 4-8 оқушыға ұпай беріп, олардың танымдық ... және ... ... әсер ... баға ... ... ... 5 балдың шкала бойынша қойылады. Жақсы оқитын оқушылар оқу жұмысында үлкен белсенділік ... ... ... бағалау қиын емес, бірақ та басқа оқушыларға да ... ... баға ... ... ... ... мектепте сирек қолданылады, 1-сыныптың алғашқы жарты жылында ол мүлдем қолданылмайды, себебі оқушылар әлі жазуға дұрыс үйренген жоқ. 2-3 ... ... әдіс ... білімді тексеру жиі қолданылып, жалпы білім беретін мектептің негізгі және жоғары сатыларында ... ... ... ... ... ... ... білім тексеру әдісін көбіне өздік жұмыс деп атайды. Бұл әдіс арқылы мұғалім ... ... ... 10-12 ... ... ... ... жазып қояды. Жауаптардың қорытындыларын сынып журналына белгілеп, бір сабақта көп ... ... ... болады.
Жазба жұмыстары үйде және сыныпта орындалады. Тарих, география, ... ... ... ... ... оқушыларға сурет салдырады, сызба, диаграмма сыздырады, картамен жұмысты бағалайды.Бақылау жұмысы. Оқу бағдарламасының жекелеген тақырыптарын және бөлімдерін өтіп болған соң ... ... ... бақылау жұмыстары өткізіледі.
Бақылау жұмысының алдында мұғалім оқушылардың оқылған материалды меңгергенін ... ... ... ... ... Егер ... ... не бөлімді жақсы меңгермесе, онда бақылау жұмысы жүргізілмейді, оқу материалын меңгерту бағытында еңбектенеді.Оқушылар бақылау жұмысына дайындалу үшін, мұғалім бақылау жұмысы ... ... апта ... ... ... ... ... Мысалы, бақылау жұмысына ұқсас тапсырмалар орындау және жаттығулар жазу. Алдын ала бір бақылау жұмысын жүргізіп, оқушылардың ... ... ... дайындығын тексереді.Бақылау жұмысы кезінде оқушылардың тәртіп бұзбауы үшін оларға түрлі-түрлі тапсырмалар беріледі.
Бақылау-тексеру жұмыстары ... ... жаңа ... шығарады, олардың білімдері, оқиғаларды, хронологияны білуі тексеріліп, диктанттар, мазмұндамалар, шығармалар жазылып, бұйымдар әзірленіп, сурет салынып, сызба ... ... ... ... ... дайындығын зертханалық-тәжірибелік жұмыстар арқылы тексеруЗертханалық жұмыстар арқылы тексеру физика, химия, биология, еңбек ... ... ... ... ... ... жасатып, шамаларды өлшету үшін қолданылады.
Қысқаша зертханалық жұмыстар жасағанда ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізеді.
Бақылау зертханалық жұмысы кезінде оқушылар екі топқа бөлінеді. Сыныптың бір тобы жазба жұмысын, екіншісі зертханалық жұмыс орындайды, олардың ... ... ... мен дағдылары тексеріледі. Зертхана түріндегі бақылау жұмыстарын бір немесе бірнеше тақырып бойынша өткізуге болады. Оқушыларға олардың қандай тәжірибелік іс-әрекеттері ... ... ала айту ... ... жұмыстарын әркім өз бетімен орындайды, жұмысқа керекті құралдарын әзірлейді, оны білетінін анықтау үшін, оларды үстелдің үстінен алғызуға болады. ... ... ... ... ... ... сызады, тәжірибе өткізеді, тақтадағы сұрақтарға жауап береді. Әрбір сұрақ тәжірибеге керек іскерліктерді тексеруге ... ... ... мұғалім оқушыларды бақылап, окушылардың деңгейлерін дәптерге жазып отырады.Бақылау-зертханалық жұмысқа жазбаша есеп және мұғалімнің бақылауының нәтижелеріне ... баға ... ... ... ... ... үшін ... әрпімен терілген дәптерлерді, микрокалькуляторлар қолданылады. Шеберханадағы, оқу-өндірістік бригадалардағы жұмыста оқушылардың тәжірибелік дайындығы тексеріледі.
Тексерудің ... ... - ... ... ... ... түрде бақылауы. Бөлшектерді дұрыс құрастыру, аспаптар мен қондырғыларды дұрыс ... ... ... ... тәжірибені дұрыс жүргізу бағаланады.
Тәжірибелік жұмыс мазмұнына жетіспейтін ... ... ... өз бетімен табу, теорияны оқу және қайталау, жұмыс орнын ұйымдастыру, техниканы және технологияны ... ... ... және ... ... ... керекті құралдар әзірлеу, эксперимент өткізу, құрастыру жұмыстарын жасау, қауіпсіздік техникасын, еңбек гигиенасын сақтау, есеп жазу, еңбек ... ... ... тегі, аты-жөнінің тұсына жұмыс түрлерінен алған бағалары ... ... ... ... ... қорытынды баға шығарылады. Мұғалім жұмыс кезінде жіберілген кемшіліктерді айтып, әр оқушыға дер кезінде, нақты көмек береді.
Машинамен тексеру әдістері. Кейбір мектептерде ... ... ... ... ... ... ... үстелде сұраққа дұрыс жауап берілсе, қызыл шырақ жанады. Мұғалім оқушының біліміндегі кемшіліктерді ... ... ... ... оқу ... ... ... бірнеше сұрақтардың жауаптары болады. Машина 3-5 жауаптың біреуінің дұрыс екенін хабарлап, ... қате ... ... белгі бермейді, немесе жауаптың қате екенін айтады. Оқу процесіне электрондық-есептейтін ... ... ... ... ... ... бойынша тақырыптарды қалай меңгергенін тексере алады.
Өзін-өзі бақылау ... ... ... ... - ... оқу ... ... элементі. Үй жұмысын оқушының өзі тексеретін тәсілдері: Оқулық мәтінін оқып, оның жоспарын ... ол ... ... ... ойын айтып беру, әр тақырып соңында бақылау сұрақтарымен жұмыс істеу, мәтін бойынша сұрақтар құрастырып, оған ... ... үй ... ... - ... ... ... әдістердің бірі. Күнбе-күнгі тексеру жақсы нәтиже береді. Бұл әдіс арқылы мұғалім меңгерілген білімнің сапасын бақылап, оқушылардың біліміндегі кемшіліктерді анықтап, келесі ... ... ... ... ... және ... - оқушылардың үй жұмыстары орындалған дәптерлерді тексеру. Оқу үлгерімі нашар оқушылардың дәптерлерін үнемі ... ... ... ... ... ... ... болады. Кейде сабақтың соңында үй жұмысын тез тексеруге ... ол үшін ... ... ... ... ... өздік жұмыс орындап жатқан кезді пайдаланған дұрыс. Оқушылар тек дұрыс жауапты айтады, мұғалімнің қате жауаптарды талдауға уақыты жетпейді. ... ... ... ... ... ... жұмыс істеледі.Кейбір мұғалімдер оқушылардың үй жұмыстарын бір-біріне тексертеді. Бұл тәсілдің екі нұсқасы қолданылады: 1) оқушылардың бір-бірінің дәптерлерін тексеруі; 2) бір ... ... үй ... ... (Бұл ... ... ... тапсырмаларды орындайды: ауызша ережелерді қайталайды, басқа тапсырмаларды тексереді). Оқушының тақтадағы жұмысына қарап, басқалары өз жұмыстарындағы қателерді түзетеді.Бастауыш сыныпты бітірер ... ... ... ... ... сұрау арқылы оқушылардың есептерінің нәтижелері анықталады.Сынақ-емтихан әдісі арқылы ірі тақырыптарды, курстың бөлімдерін немесе тұтас курсты оқып үйренудің қорытындылары ... ... ... ... жауап бере алады. Сұрақ-жауап арқылы және алдын ала әзірленген сұрақтар, тапсырмалар арқылы да оқушылардың ... ... бір ... ... ... оқу ... ... оқу-тәжірибе учаскесінде өсімдік өсірген, шеберханада бұйым жасаған, өтілген курс бойынша ... ... ... ... ... ... жұмыстар есептеледі. Жұмыстың түріне байланысты жеке оқушының, топтық немесе ... ... баға ... ... топ және ұжымға оқу-тәжірибе учаскесінен жақсы өнім ... үшін ... ... ... ... - ... ... жұмысына мемлекеттің бақылау жасау құралы. Емтихандар білім беру ұйымдарының бақылауымен және басшылығымен өткізіледі. Олар оқушылардың білімдерін қорытындылауға және ... ... ... ... ... ... асырып, оқушыларды саналы тәртіпке үйретіп, оқуға ынталандырады. Сондықтан емтихандар оқу жұмысының сапасын көтерудің тиімді құралы болып табылады.
Емтихан жылы шырайлы ... өту үшін ... ... билеттің сұрақтары беріледі. Тек қана практикалық тапсырмалардың, есептердің мазмұны туралы айтылмайды.
4. Тексеруден диагностикаға көшу. Оқытудың әр бөлігін ... ... соң оның ... білу үшін диагностика қолданылады.Диагностика - оқу-тәрбие процесінің барысы және нәтижелері туралы ақпарат алу ... ... ... ... ... даму барысына және нәтижелеріне талдау жасау (білім алуға әзірлігі, психикасының жұмысы, дамуы);
:: оқыту процесінің барысын және ... ... ... ... және тереңдігі, білім, іскерлік, дағдыларды қолдана білуі, ой жұмысының негізгі тәсілдерінің болуы, шығармашылық ... ... ... ... ... және оның ... ... (тәрбиелік деңгейін, адамгершілікке сенімін, адамгершілігін).
Неге тексеруден гәрі диагностика туралы көп айтылуда? Дәстүрлі тексеру әдістері неге қайта қаралуда? Бұл ... ... ... ... ... тәрбиеде талдау, тексеру және бағалаудың объектісі оқушының еңбегі болса, енді жаңа жағдайда мұғалім мен оқушының бірлескен ... оның ... ... ... ... ... неге толықтай жете алмадық?" - деген сұраққа ... беру ... ... ... тиімді болу үшін не істеу керек?" - деген сұраққа ... ... ... ... мен ... ... зерттейді. Оқушының еңбегі мұғалімнің еңбегімен бірге талданып, оқушының мүмкіндігі, қабілеті және ... ... ... ... ... ... ... ескеріледі. Тексеру оқушының "оқығым келмейді" деген пікірімен санаспайды. Ал диагностика ... ... ... ... ... ... тәсілдерін табады. Мысалы, тексеру арқылы 3-сыныптың оқушысы барлық тапсырманы дұрыс орындағаны ... ... оған "өте ... деген баға қойды және мадақтады. Процесс те, ... де ... ... Тек қана ... ... "өте ... баға ... есте сақтау қабілетінің жақсылығынан екендігін, бірақ оның ақыл-ой жұмысына қабілеті ... ... ... ... жою мақсатымен оқушыға түрлі тапсырмалар береді.
Дәстүрлі тексеру нәтижелерді бағалап, олардың себептерін ... ... ... ... ... іскерліктері тексеріліп бағаланады, сандық мәліметтер талданады, бағыттар айқындалып, одан арғы жұмыстар ... ... үшін ... әдістер және әдістемелер қолданылады. Мысалы, дәстүрлі тексеру, бағалау әдістерімен қатар тест әдісі, оқушылардың оқуға керекті ... ... атап ... ... ... ... т.б. ... жеке оқушылармен жұмысты жобалау әдісі қолданылады. Қазіргі мектепте қолданылатын диагностика ... ... ... ... (сыныпты) жан-жақты зерттеуге мүмкіндік беретін әдістер мен әдістемелердің жиынтығы.Дәстүрлі тексеру әдістері диагностика арқылы ізгілікке қызмет етіп, мектепте жақсы ... ... ... ... ... ... деп бөлмей, олардың мүмкіндіктерін анықтайды. Диагностикалық қорытындылар дәл, толық болу керек. Барлық мұғалімдер гуманистік идеяларды мойындағанда ғана диагностика арқылы әрбір ... ... ... жиналып, оның қабілетін, дарындылығын дамытуға қолайлы жағдай жасалады.
Оқушылардың білімдерін тексеру, бағалаумен байланысты әлі шешілмеген мәселелер көп. ... ... ... ... оқу ... ... ... және нәтижелері туралы ақпараттар алудың тәсілі, мұғалімдер мен оқушылардың бірлескен еңбегінің ... ... ... табу үшін талдайтын диагностика тұрады. Диагностика керекті ақпаратты алудың ... ... ... ... және ... ... ... ізгілендіру. Оқушылардың білім, іскерліктерін тексеру, бағалау педагогикалық технологияның ежелгі бөлігі диагностикалық құрамына кіреді. ... ... ... бола ма? ... оқу ... сапасы мадақтау әдісіне байланысты екенін дәлелдеп отыр.Мектеп өміріндегі демократиялық ... ... ... іскерліктерді бақылау және бағалауды жетілдіруді талап етеді.6. Оқыту нәтижелерін бағалау. Бақылау - білім, іскерліктерді анықтау, өлшеу және ... ... - ... бір бөлігі, негізгі дидактикалық қызметі мұғалім мен оқушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз ету, оқушылардың ... ... ... ... ... ақпарат алуы, білімдегі кемшіліктерді дер кезінде табу. Бақылаудың жалпы қызметі; тексеру, ... ... ... ... ... ... - оқушылардың білім деңгейін, оның сапасын, оқу еңбегінің көлемін анықтау.
Бақылау арқылы процеске, оның нәтижелеріне баға беріледі. Үлгерімнің табеліне, ... ... ... қойылады. Әділ бағаның ықпалымен оқушылар дұрыс баға беруге үйренеді. Үлгерімді диагностикалау мен бақылаудың маңызды принципі әділдік, жүйелілік, көрнекілік. Баға әділ ... үшін ... ... ... ... ... ... әдістермен жасалып, мұғалімдер мен оқушылардың арасында дұрыс қарым-қатынас болу керек.Жүйелілік ... ... ... ... ... ... ... оны тәжірибеде қолдануға дейін жүру керек.Көрнекілік принципіне сәйкес барлық оқушыларды бір өлшеммен сынақтан өткізіп, бағаны талдап қойып, тестілердің нәтижелері ... ... ... ... ... ... ала талдау. Ол оқу жылының басында өткізіліп, оқушылардың өткен оқу жылындағы білімдері ... ... ... оқушылардың мектепке әзірлігі анықталады. Тексеру нәтижелеріне сүйеніп, оқушылардың білім, іскерліктеріндегі кемшіліктерді жоюға бағытталған оқу жұмыстары жүреді.2-бөлім: әр ... ... ... күн ... тексеру.3-бөлім: жаңа материалды оқумен қатар бұрынғы оқылған материалдарды қайталау, қайта ... ... ... ... ... ... ... мақсатымен бөлім, тақырыптар бойынша мезгіл-мезгіл тексеру.
5-бөлім: дидактикалық процестің ... ... ... ... ... ... әр тоқсанның аяғында, оқу жылының соңында тексеру.
Кешенді тексеру арқылы ... әр ... ... ... білімдерін қолдана білуі анықталады.
Жетістікті тестілеу - бақылаудың әділ әдісі, соңғы уақытта бастауыш сатыға көптеп еніп жатқан ... Тест ... ... қазақшасы сынақ, тексеру. Тестілеу - білімді меңгеру деңгейін анықтау үшін ... ... ... ... тестілері жетістікті тестілеу - оқушының оқыту және тәрбие ... ... ... жеткенін анықтау.Дұрыс құрылған тестілер көптеген талаптарды қанағаттандырып, оларды орындауға көп ... ... ... қысқа, нұсқа болады.
Тестілердің түрлері:
:: Ақыл-ой қабілетін, дамуын ... ... ... тестілеу.
:: Үлгерімді, тәрбиелікті анықтауға бағытталған тестілер.
:: Жеке ... ... ... ... ... ... тестілер.
Үлгерім тестілерінің қорытындысы оқушылардың даму деңгейін толық сипаттамайды.Тест құрастыруға қойылатын талаптар:
:: ... ... ... қате жауаптарды енгізу;
:: дұрыс емес жауаптардың шындыққа жақын болу керек;
:: ... ... қате ... ... ... бір сұрақ жауабының басқа сұрақтарға жауап беруге көмектеспеуі.Алдын ала тексеру. Тақырыпты, бөлімді немесе курсты түсіну ... оқу ... ... ... Егер мұғалімде ол туралы ақпарат жоқ болса, онда ол одан әрі оқыта алмайды, қажетті ақпаратты мұғалім бастапқы білімдерді тестілеу ... ... қол ... деңгейді анықтайды. Бұрынғы нәтиже мен қазіргіні салыстырып, білім, іскерліктің қандай деңгейде екенін біліп, процестің тиімділігін талдап, өз оқушыларының жетістігіне ... ... ... ... жасайды.Ағымдағы бақылау. Тестілік бақылау үшін 6-8 тапсырма беріліп, 5-8 минут ішінде соңғы 2-3 сабақта алынған білім мен іскерліктер ... ... ... соң ... түрде қателері талданады. Ең басты назар оқушының қатесінің себептерін білуге аударылады.
Тақырыптық бақылау үшін оның жекелеген ұғымдарын олардың арасындағы байланыстарды ... ... ... ... ... ... тест ... тексеру үшін мамандардың тестілерін қолданған дұрыс.
Қорытындыны тексеру әрбір оқу тоқсаны және оқу жылы аяғында өтеді, оқу материалы жүйеленеді және талдап ... ... ... ең ... өз ... оқу үшін өте ... болып табылатын білімдегі кемшіліктер анықталады.
Әрине, білім, іскерлік, дағдылардың меңгерілгенін тесті арқылы толықтай анықтау мүмкін емес. Мысалы, өз жауабына мысалдар ... өз ойын ... ... етіп айту тест ... ... тест әдісі басқа тексеру формалары және әдістерімен ұштасу керек. Жазбаша тестінің жауаптарын ауызша да сұрауға ... ... ... әділ ... бірақ нашар оқушыға бір балл артық, жақсы оқушыға бір балл төмен қоюға ... ... бәрі ... бастап тестілік сынақтан өтеді. Мемлекеттік білім стандартына сай ... ... ... ... ... ... арналған әдістемелік нұсқау жаңа оқу бағдарламаларында жазылған.
7. Баға қою. Баға оқушыға білімдік стандарттарды меңгергені үшін ... ... ... бірі - ... ... баға беруге дағдыландыру үшін оған бағалау өлшемдерін түсіндіру.
Дәстүрлі төрт ... ... ... толық біледі (өте жақсы);
:: ... ... ... жеткіліксіз біледі (қанағаттанарлық);
:: білмейді (қанағаттанғысыз).
Бірінші тәсіл арқылы мұғалім баға туралы өз ... ... ... оған ... кететіндіктен, көп қолданбайды. Екінші тәсіл - бағаны, оны неліктен қойғаны жөнінде күнделікке жазу. Үшінші тәсіл - ... ... ... ... ... дағдыларды бақылау және бағалау жұмыстары::: тексеру және бағалаудың пайдасын көрсететін жағдаяттар жасау;:: ... не ... ... ... ... алуға уақыт кетірмеу;
:: жақсы көңіл-күйге бөлеу
:: оқушының жауапты ойланып беруіне уақыт бөлу;
:: ... ... ... тыңдау, мадақтау;
:: жауапты соңына дейін тыңдау, талдау және ескертулерді кейін ... ... жеке ... ... (жай, ... тіл кемістігі);
:: жеке тапсырмалар беру;
:: ... өзін ... ... ... жасау:
:: оқушының жауабын талдау, жеке тұлғасын сынамау
:: ... ... ... ... оларға талсырманы қайта беру;
:: жауап бергенде, тапсырманы орындағанда тірек сызбаларды қолдануға ... ... ... және тексеру әдістерін түрлендіріп отыру;
:: тестілік бақылауды жиі қолдану.
Сонымен баға қою ... және ... ... етеді. Баға -бала өміріндегі маңызды оқиға. Баға арқылы бала өзі туралы ойын реттеп, сыныптағы беделін нығайтады. Сондықтан ... баға ... өте ... болу керек. 1-сыныпта баға қоймауға болады, басқа сыныптарда байқау, жарыс, ойындар ұйымдастырып, әр баланың өз ... ... ... ... баға оқу ... ... ... және толық білетін, оқу материалындағы теория мен фактіні ... ... ... өз бетімен жүйелі етіп құрастыратын, анықтама, ұғымдарды түсінетін, тілдік ... ... ... ... ... ... қосымша материалдар қолдана алатын, ойы оралымды оқушыға қойылады."4" бағасы ұғым, ереже, анықтамаларды дұрыс түсініп, дәлелдей алатын, бірақ ... ... ... ... ... қате жіберетін оқушыға қойылады."3" бағасы оқу материалындағы негізгі ережелерді, тәуелділіктерді үстүрт түсінген, ой-пікірлерді талдай алмайтын, жауабы жүйесіз, мұғалім ... ... ... ... ... бағасы білімі жүйесіз, негізгі мен көмекшіні, теория мен фактіні ажырата алмайтын, жаттанды сөйлейтін, бағдарламаны игеруге мүмкіншілігі жоқ, бағдарламаның материалын түсінбейтін ... ... ... ... ... шаралары:Үлгермеушілікті болдырмау үшін оқу материалдарын түсінбеу себептерін анықтау керек.
Үлгермеудің негізгі себептерінің бірі - жұмыс істеу қабілетінің, ынтаның, зейіннің ... Егер бұл ... ... ... онда ... ... оқу қиынға түседі.
Екінші себеп - білімнің жүйесіздігі, жауапкершіліктің ... ... ... оқу ... ... ... ... байқамаса, онда оқушының оқуға қабілеті жеткіліксіз болады. Әдетте мұндай оқушылармен жеке жұмыстар жүргізіліп, ... ... ... ... - материалдан мәнді белгілерді бөле алмау, негізгі мен негізгі емес мәселелерді ажырата ... ... ... оқып, бәрін есте сақтауға тырысуы. Мұндай оқушыларға абстрактілі ойлауларын дамыту үшін ... ... ... ... себеп - пәнге деген қызығушылықтың жоқтығы. Нәтижесінде оқушының зейіні, білімге деген ықыласы төмендейді. Бұл тәжірибесіз мұғалімнің ашу-ызасын туғызып, түрлі дау-жанжалдарға ... ... ... ... қою, ... оқушының жеке тұлғалық сапаларын ескеру, баланы қызықтыру оның оқу жұмысын белсенді етіп, кемшіліктерін түзетуге ықпал етеді.
Бесінші себеп - оқушының отбасындағы ... ... ... тіл табыса алмау, оқушының оқу жұмысын атқара алмауы, "қиын" балаларға ... ... да ... бар. Ең бастысы - үлгермеу себебін анықтап, жеке жұмыстың жолдарын белгілеу. ... ... ... әрбір оқушының жақсы оқуына көмектесу.
2.6 Екі нұсқа бойынша ... ... ... жаңа ... ... дидактикалық материалдардың және басқа да оқу құралдарының енуімен мұғалімдер сабақта өзбетінше жұмыстар ұйымдастыруда ерекше көңіл ... Әр ... ... ... ... ... отырып,, өзбетінше жұмыстарды ұйымдастыруда жеке тапсырмалар беру, яғни дифференциалды әдісті пайдаланған жөн. Ол үшін сабақта ... және ... оқу ... өз ... ... істеуге бастауыш класс оқушыларында төмендегі қасиеттерді қалыптастыруды көздедік. І.Қоғамның өмір қүбылысын айыра, түсіне білу қабілетін қалыптастыру. 2.Бағалай білуін қалыптастыру; өз ... ... ... ... ... өз ... ... таразылай алуы, көрген кинофильмдеріне баға бере алуы; 3. Сөйлеуін дамыту, баяндауды түрлендіре қолдана алуын; текст ... ... ... ... алу т.б.
Сондықтан да математиканы оқытудың мақсатын анықтау - бұл ... ... ... орта ... ... ... арқылы және оқушылардың жан-жақты дамыған, әрі әлеуметтік толық жетілген адам ... ... ... ... ... ... Біз ... қатынасып өзбетінше жұмыстарды ұйымдастыру әдіс-тәсілдерімен танысқан сабақтарымыздан жоғарыда аталған мақсаттарға жету мүмкіндігін бақыладық. Мұнда жеке тапсырмалар әр оқушының ... ... ... сол тақырыпты қалай игергенін анықтауға мүмкіндік береді. Оқушылар білім шамаларына қарай бірнеше топқа бөлінеді. Әр топқа жеке тапсырмалар даярланады.Дифференциалды ... ... жеке ... ... ... жол ... ... жұмыстарда белгілі тақырыпты өткеннен кейін карточка арқылы немесе варианттарға бөліп, есептер тапсырылады. Оған арнайы сағат берілмейді. Ол ... ... ... 10-15 ... ... ... орындалады. Балалардың өзбетімен жұмысқа назар аудару және ... ... ояіу ... ... ... ... керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі ғылым мен техниканың қарыштап дамыған кезінде оқу-білімнің, соның ішінде болашағымыз-бүгінгі мектеп оқушысының білімі мен тәрбиесі ... ... ... ... ... дамуына өзіндік үлес қоса алатын, өзіндік ой-пікірі бар, жан-жақты дамыған, ... де ... ... ... ... құрметті қоғамдық міндет.Себебі, ел тұтқасын жан-жақты білімді ұрпақ ұстанған шақта ғана өркениет алға дамымақ.
Жас ұрпаққа білім беруде, оларды болашақ ... ... етіп ... ... әрбір мектептің ең қасиетті міндеті.Осы міндеттерді орындау мақсатында білім беру саласында да ... әрі ... ... ... ... ... ... сапасын арттыратын түрлі құжаттар қабылданып, бағдарламалар енгізілуде.
Білім беруді жаңарту - үнемі алға қарай ... мен ... ... бұл ... ... ... өтетін және алынған нәтижелерге сәйкес түзету енгізіліп, талданатын өзгерістер.Сонымен қатар білім ... ... ... ... мәдени мұраны, жалпы ұлттық құндылықтарды көздің қарашығындай сақтауды талап ... ... ... тұрады.
Баланы айналаны өз бетімен танып білуге деген табиғи ұмтылысы негізінде құрылған оқытудағы зерттеу тәсілін пайдалану ерекше орын алады.Зерттеуге оқытудың ... ... ... ... саласындағы іс-әрекеттің жаңа тәсілдерін баланың өз бетімен, ... ... ... мен дайындығын қалыптастыру.
Бала оқытуда зерттеу тәсілін қолданудың қажеттілігі бала болмысының білмекке құмарлығымен, оның қоршаған дүниені зерделеуге ... ... ... ... зерттеулері, олардың жеке қажеттіліктері сұраныстарын қанағаттандыруға септігін тигізеді.Сонымен қатар, өзіндік зерттеулер интеллектуалды және шығармашылық қабілеттерді, ойлау және зерттеу біліктерін ... ... ... ... көмегімен оқушылар дүниені тани келе, өздері үшін жаңа білімдерді дайын күйде алмай, өз бетімен ашады. Зерттеушілік жұмыс ... өз ... ... іске ... ... ... әдісі, өзінің дидактикалық негізі бойынша шынайы өмірде, тиімді әрекет етуге мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... ... қолдайтын технология.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Педагогика. Дәріс ... ... , 2003. -368 ... ... Г.М. Педагогика. Ростов-на-дону. 2002.
3. Әбиев Ж.,Бабаев С., Құдиярова А. Педагогика. А., 2004.
4. Қоянбаев Р:М. ... ... ... ... ... Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Алматы, 2000.
6. ... Ж.Б. ... ... ... ... Б.Т. ... М., 1998.
8. ОконьВ. Введение в общую дидактику. М., ... И.П. ... .М., 1996.
10. ... И.П. ... ... ... М., ... Сластенин В:А., Исаев И.Ф. Педагогика М., 1997

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Бизнесті модельдеу мен стратегеясы3 бет
Бизнесті модельдеу мен стратегиясы4 бет
Болашақ педагог маман тұлғасын заманауи ақпараттық құралдар көмегімен дамытудың психологиялық-педагогикалық негіздері53 бет
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері5 бет
Кәсіби қазақ тілінде сөйлеу дағдылары5 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Салық - әлеуметтік қамтамасыз етудің негізгі құралы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь