География

Кіріспе 3.4
1 Географияны оқыту құралдар жүйесі және көрнекілік құралдар
5.9
2 Географиялық карта және оның маңызы 9.12
3 Географиялық атластар және оның маңызы 12.14
4 Картаны талдап жұмыс жасау әдістемесі 14.15
5 География пәнін оқытудағы картаның маңызы 16.19
6 География сабағында интерактивті электронды картаны қолдану әдістемесі
19.29
Қорытынды 30
Пайдаланылған әдебиеттер 31
ХХІ ғасыр – техниканың озық дамыған ғасыры. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың сындарлы саясатының арқасында бүкіл мектеп компьютермен қамтамасыз етілді.
Компьютер оқушы үшін қоршаған әлемді танудың табиғи құралы болып табылады. Олай болса барлық сабақтарды компьютердің қуаттануымен жүргізуді үйрену – бүгінгі күннің кезек күттірмейтін өзекті мәселелерінің бірі. Кәсіби мамандарды дайындауда жүргізілетін барлық пәндерін оқыту құралы ретінде компьютерді қолдану – оқу үрдісін белсендіруге, оқытуды жекешелендіруге, оқушының өзін-өзі бақылауына мүмкіндік туғызады.
Білім беру жүйесінде ерекше маңызды болып табылатын мәселелердің бірі – оқытуды ақпараттандыру, яғни оқу үрдісінде ақпараттық технологияларды пайдалану болып табылады. Оқытудың жаңа педагогикалық технологияларын меңгеру мұғалімнен орасан зор іскерлік пен шығармашылыққа негізделген ізденістерді қажет етеді. Осындай мақсат көздеген жүйелі ізденістер мұғалімнің жаңа технологияны меңгеруіне, инновациялық жетілуіне мүмкіндік береді.
Педагогикалық технология - мұғалімнің кәсіби қызметін жаңартушы және сатыланып жоспарланған нәтижеге жетуге мүмкіндік беретін іс-әрекеттер көзі. Мұның өзі ақпараттық технологияларды пайдаланудың екі бағыты бар екендігін анықтауға мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстың мақсаты: жалпы білім беруді жаңарту жағдайында география сабағында картаны қолданудың әдістемесін және электронды карталарды қолдануды ұсыну.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- Географияны оқыту құралдар жүйесі және көрнекілік құралдарды пайдалануды теория жүзінде қарастыру;
- Географиялық карта және географиялық атластардың маңызын зерттеу;
- Картаны талдап жұмыс жасау әдістемесін және география пәнін оқытудағы картаның маңызын анықтау;
- География сабағында интерактивті электронды картаны қолдану әдістемесі ұсыну;
Курстық жұмыстың өзектілігі оқушылардың оқуға деген қызығушылықтары мен ынталарын арттыра түседі. Мұғалімдерге барлық оқу курсында оларды қолдануға және оқуға әрекетті тәжірибелі-бағдарлаулы әдісті жүзеге асыруға мүмкіндіктері зор. Мұғалімнің мультимедиялық құрал арқылы электронды географиялық картаны қолдана отырып оқушылардың оқуға ынтасын күшейтуге мүмкіншілігі туады.
Білім беру «Қазақстан – 2030» ұзақ мерзімді Стратегиясының маңызды басымдықтарының бірі болып танылды. Қазақстандағы білім беру реформаларының жалпы мақсаты білім беру жүйесін жаңа əлеуметтік- экономикалық ортаға бейімдеу болып табылады. Қазақстан Президенті республиканы əлемдегі бəсекеге қабілетті 50 елдің қатарына енгізу туралы міндет қойған болатын. Білім беру жүйесін жетілдіру осы мақсатқа қол жеткізуде маңызды рөл атқарады.
1. Бiлiм беру жүйесiн 2011-2020 жылға дейiн ақпараттандырудың Мемлекеттiк бағдарламасы.
2. Шутенко, А.В. Методы проведения учебных занятий с использованием средств информационных и коммуникационных технологий / А.В. Шутенко [Электронный документ].– (http://pedsovet.su/publ/26-1-0-841).
3. О.В.Крылова, А.И. Крылов, П.А.Корниенко. Методические рекомендации по работе с интерактивными наглядными пособиями по географии - М.: Дрофа. 2007.
4. «1 сентябрь» баспасы
5. Материалы сайта http://interaktiveboard.ru
6. «Ақпараттық технология және қашықтықтан оқыту» Мұхамбетжанова С.Т. п.ғ.к., ББЖКБАРИ
        
        Мазмұны
| |Кіріспе |3-4 |
|1 ... ... ... жүйесі және көрнекілік құралдар | |
| | |5-9 |
|2 ... ... және оның ... |9-12 |
|3 ... ... және оның ... |12-14 |
|4 ... ... ... жасау әдістемесі |14-15 |
|5 ... ... ... ... ... |16-19 |
|6 ... сабағында интерактивті электронды картаны қолдану | |
| ... |19-29 |
| ... |30 |
| ... ... |31 ... ... – техниканың озық дамыған ғасыры. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың
сындарлы саясатының арқасында бүкіл мектеп ... ... ... оқушы үшін қоршаған әлемді танудың табиғи құралы ... ... ... ... сабақтарды компьютердің қуаттануымен жүргізуді үйрену –
бүгінгі күннің кезек күттірмейтін өзекті мәселелерінің ... ... ... ... ... ... ... құралы ретінде
компьютерді қолдану – оқу үрдісін белсендіруге, ... ... ... бақылауына мүмкіндік туғызады.
Білім беру жүйесінде ерекше маңызды болып табылатын мәселелердің бірі –
оқытуды ақпараттандыру, яғни оқу ... ... ... ... ... Оқытудың жаңа педагогикалық технологияларын
меңгеру мұғалімнен орасан зор іскерлік пен ... ... ... ... ... мақсат көздеген жүйелі ізденістер
мұғалімнің жаңа технологияны меңгеруіне, инновациялық жетілуіне мүмкіндік
береді.
Педагогикалық технология - ... ... ... ... және
сатыланып жоспарланған нәтижеге жетуге мүмкіндік беретін іс-әрекеттер көзі.
Мұның өзі ... ... ... екі ... бар екендігін
анықтауға мүмкіндік береді.  
Курстық жұмыстың мақсаты: жалпы ... ... ... ... сабағында картаны қолданудың ... және ... ... ... ... міндеттері:
- Географияны оқыту құралдар жүйесі және ... ... ... ... ... ... карта және географиялық атластардың маңызын зерттеу;
- Картаны талдап жұмыс жасау әдістемесін және ... ... ... ... ... ... сабағында интерактивті электронды картаны ... ... ... ... ... ... деген қызығушылықтары мен
ынталарын арттыра түседі. Мұғалімдерге барлық оқу курсында оларды қолдануға
және оқуға әрекетті ... ... ... асыруға
мүмкіндіктері зор. Мұғалімнің мультимедиялық құрал арқылы электронды
географиялық картаны ... ... ... ... ... күшейтуге
мүмкіншілігі туады.
Білім беру «Қазақстан – 2030» ұзақ мерзімді ... ... бірі ... ... ... ... беру реформаларының
жалпы мақсаты білім беру жүйесін жаңа əлеуметтік- экономикалық ортаға
бейімдеу болып ... ... ... ... ... ... 50 ... қатарына енгізу туралы міндет қойған болатын.
Білім беру ... ... осы ... қол жеткізуде маңызды рөл
атқарады.
Халықаралық тəжірибе ерте балалық шақтан ... ... ... ... атап ... ... беруге бөлінетін инвестицияның экономика
мен қоғамға ... ... ... ... отыр.
Қазіргі заман педагогтерінің негізгі мақсаты – ... ... ... ету, оның толыққанды жеке тұлға болып қалыптасуына мүмкіндік
жасау. Осыған орай, ... ... ... әр ... педагогикалық
технологиялары жасалып, мектеп өміріне ... ... ... ... ... мен тәрбиелеудің міндеті жан-жақты дамыған жеке
тұлғаны қалыптастыру ... жаңа ... ... ... ... бөлігі оқыту мақсаты болып қалады.
Қазіргі заман талабы – оқытудың жаңа технологияларын меңгеру. Оқытудың
жаңа технологияларының бірі – ... ... ... дамуы кезеңінде осы заманға сай білімді,
әрі білікті мамандар ... - ... ... ... ... ... қарқынды дамуы жан-жақты, жаңа технологияны
меңгерген жеке тұлға қалыптастыруды талап етеді.
Ақпараттық технологияның ... мен ... өз ... қосқан
ғалымдар: А.П. Беляева, В.П. Беспалько, А.П. Ершов, М.И. ... ... В.А. ... А.Е. ... И.В. ... және т.б. Осы
ғалымдардың ... ... ... ... жолына бағытталған[1].
Білім беру жүйесін ақпараттандыру дегеніміз – берілетін білім сапасын
көтеруді жүзеге ... ... ... яғни ... білім жүйесінің барлық ... ... ... жаңа ... ... ... ... сүйемелдеу және дамыту болып табылады.
Бүгінгі таңда білім беруді ақпараттандыру формалары мен құралдары өте
көп. Оқу ... ... және ... ... ... ... қолдануды жүзеге асыру көп функционалды
электрондық оқу құралдарын құру және ... ... ғана ... ... электрондық оқулықтарды оқытуда пайдаланудың негізгі дидактикалық
мақсаты білім беру, білімді бекіту, дағды мен ... ... ... ... ... ... ... жүйесі және көрнекілік құралдар
Оқыту құралдары - мұғалімге оқытуда ... ... мен ... яғни ... ... ... ... бәрі. Оқыту құралдарына мұғалімнің сөзі, оқулықтар, оқу
құралдары, кітаптар, анықтамалық әдебиет, оқу ... ... ... ... ... дыбыс таспасы, теледидар, т.б. техникалық құралдар,
бағдарламалық оқытудың арнаулы ... - ... ... оқу
құралы, үйрететін машиналар жатады
Географияның оқыту құралдары жүйесі:
1) Тұжырымдамалар және оқу идеялары, мектептің оқу ... ... оқу ... Көрнекілік оқу құралдары
4) Техникалық оқу құралдары болып бөлінеді.
Білім жүйесінде айрықша орында — оқу-танымдық ... ... ... ... ... өту ... педогогикалық
принциптерін толық жетілдіруді қажет етеді.
Белгіленген кезеңде ... ... ... ... ... ... шығу ... қақтығысады. Олардың не кең
көлемде ... ... ... ... не ... қосымша
принциптерді, мысалы, мәселілікті, қозғамдаманы және т.б. керек қылады.
Принциптер дидактика мазмұнына ... ... ... ... келісті
жүйеге айналдыруға мүмкіндік береді, ол ...... ... ... мен қызмет аясын қағып алу.
Географиялық карталардың оқытудағы міндеті ... ... ... ... Көрнекілік дидактикалық тәсіл болып табылады. Көрнекі
құралдар білім берудің ... ... бола ... ... ...... сөйлеу, түсіндіре білу, баяндай алу амалдарын үйренуін
қалыптастырады. Картаны, оларды оқу үрдісіндегі рөлі ... ... ... ... ... ... және ... қосымша берілген
карталар; олардың мазмұны мен пайдалану ерекшеліктері. ... оқып ... ... және ... ... ... курстарында
жүргізілген жұмыстар. “Картаны түсіну”, “оқу”, “білу” ұғымдарының мазмұны.
Оқыту принциптерінің ең ... және ... ... ... ... қатар ерте кезден қолданылып жатқан —
көрнекілік принципі.
Оқытудың ... — бұл ... ... ... ... ... ... ететін және оларға айналадағы болмыс
туралы объективті-ғылыми білім көзі ретінде қызмет ... ... ... ... және ... ... маңызды жағдайдың бірі. Объектіні
қабылдау процесінде сезумен бірге, ... және ... ... ... ... тек қана адам талдау жасап, ... ... оны ... ... ... кейін ғана көрнекі болады. ... ... өзі ... болмайды, ол адамның танымдық қызметінің белсенділік
нәтижесінде пайда болады. Көрнекілік дәрежесі адамның жеке ерекшеліктеріне,
оның танып білу қабілетінің даму деңгейіне, ... ... ... ... дәрежесіне әртүрлі болуы мүмкін. Көрнекілік
принципі ... оқып ... ... қорыту, пайымдау және қабылдау
процесінің маңыздылығынан шығады.
Көрнекілік - оқытудың ... мен ... ... ... ... ... маңызды дидактикалық принцип.
Көрнекілік принцип оқушылардың білімге деген қызығын жоғарлатады және
оқыту процесін әлдеқайда жеңілдетеді. Көптеген қиын ... ... ... ... ... қол жетімді, әрі түсінікті болады.
Оқытудың аудиовизуалды ... ... ... қажеттілігі күмәнсіз
сезім мүшелеріне әсер етуі мүмкін. Психологиядан ... жайт — ... көру ... айтарлықтай жоғары   қасиеттерге ие. Көз
секундына — ... ал ... — тек он ... ... ... Көру ... қабылданған ақпарат психологиялық зерттеу нәтижелеріне
қарағанда есте жақсы сақталады. ... ... ... ... «Жүз ... бір рет көр». Бірақ та оқыту процесінде ақпарат көзі оқытушының
айтқандары, яғни есту анализаторларына әсер ... ... ... ... көру және ... құралдарын ақпарат беруде қолданылуын
кеңейту қажет. Көрнекілік құралдарын: сұрыптау, тасымалдау, қайта құру ... ... ... ... ... ... береді.
Көрнекілік құралдары оқушыларда алғашқы қорытуын қалыптастырады, ой
дамуына мүмкіндік туғызады, мықты білімді қамтамасыз етеді. Көрнекілік ... ... — оқып ... феномендердің маңызды белгілерін анықтауға
мүмкіндік береді.
Көрнекілік  құралдары  оқушыларға  бейнелі  түсінік  беру  үшін  ғана  
емес,  оқушылардың  ұғымын  қалыптастырумен  бірге,  абстрактілі  байланыста
р  мен  тәуелділікті   түсіндіру  үшін  қолданылады.
Оқушыларды тәжірибелік қызметке дайындау олардың ақыл-ойындағы ... ... ... ... және ... түсіну,
талқыға сала білу қабілеттілігінің негізінде ... ... ... ... ... принципі кең қолданысқа ие.
Жоғарыда көрсетілген дидактикалық принциптердің арасындағы көрнекілік
принципі – ерте ... ... келе ... оқушылардың оқуға
қызығушылығын оятатын ең тиімді тәсіл.
Педагогикада көрнекілік тұлғаның жан-жақты ... ... ... оқу ... ... ... әлі де саналып келеді.
География сабағында көрнекілік құралдардың ... ... ... ... ... ... ... материалын крнекілік формасында зерттеу барысында ... ... алу ... жағдайда мұғалімге әртүрлі көрсетілген
талаптарға сай көрнекілік құралдары оның ... ... ... ... көмек көрсетеді.
Көптеген көрнекілік құралдарын – кестелер, ... ... ... ... ... т.б. ... өздері де істей алады. Осындай көрнекілік құралдарын
жасай отырып оқушының сол ... ... ... оны
географиялық ғылымында қолдануға деген құлшынысы ... Ал бұл ... ... түсініп, қабылдауға мүмкіндік береді. География сабағында
көрнекілік құралы ретінде қоршаған орта ... ... ... ... ... заттардың бейнелері, ... ... ... ... бейнесімен жасалған карталар, атластар
кіреді.
Компьютердің көмегімен олар ... ... ... ... де ... ... түрде қызықтыра отырып
материалды түсіндіру үшін қазіргі таңда қаншама компьютерде ... ... ... Бұл ертеден қолданылып келе жатқан принцип. ... ... ... ... ... сезім мүшелері сыртқы
тітіркендіргіштерді түрліше қабылдайды. Ең сезімталы - көру ... ... миға ... ... ... ... ... сақталады. Кейбір
заттарды есте сақтау көрнекіліксіз мүмкін емес.
Шарттары:
•  балалардың ақыл-ой жұмысы үшін ... ... ... ... ... ... ... алтын ережесі: көрініп тұрғандарды ... ... ... ... ... ... көретінді дөмін таттыру;
•  көрнекілік - оқыту және ақыл-ойды дамыту құралы;
•  оқушы ұғымдар және абстрактілік ... ... үшін ... ... ... ... ... жағдаяттар туындату үшін қолдану;
•  көрнекі құралдық оқылатын зат және құбылыс туралы анық және ... ... ... ... ... ... ... себептерін, салдарын
анықтату;
•  көрнекілікті балалармен бірге алдымен түгел қарау, негізгісі мен
негізгі емесін анықтау, содан кейін тағы бір рет ... ... ... ... ... ... қолдану, біраң көп көрнекілік қолданбау,
өйткені балалардың назары басқа жаққа ауып, негізгіні түсіне алмай қалады;
•  көрнекілікті қолданып оқушының ... ... ... ... сүйеніп, меңгерілетін ұғымды нақтылау;
•  балалармен бірге көрнекілік ... ... ... ... де әсері мол;
•  қазіргі көрнекі құралдарды, атап ... оқу ... ... ... әкранды проекцияларды т.б.
қолданып, техникалық құралдармен жұмыс істей білу;
•  көрнекі ... ... ... ... бай-қампаздығын,
ақыл-ой мәдениетін, жобалай білуін, оқуға деген қызығушылығын тәрбиелеу;
•  көрнекілік арқылы өмірмен байланыс орнату;
•  балалардың жас ... ... ... көрнекілікті азайтып,
символдық көрнекіліктерді қолдану;
•  надты заттар мен құбылыстарды көрсету, мүмкіндік болмаған жағдайда
символдың көрнекі құралдарды қолдану.
Көрнекілік түрлері:
Табиғи көрнекі лік ... ... ... ... ... таныстыруды талап етеді.
Эксперименттік көрнекілік арқылы ... ... ... жасайды. Суретті көрнекіліктің ... - ... ... көрсету (бейнесурет, картина, диафильм, диапозитив, мылқау
кинофильмдер).
Көлемді көрнекілік: ... ... ... ... ... ... ... ұнтаспаға жазылған материалдар, т.б.
Символдық және графикалық көрнекілік: абстракты ой ... ... ... ... белгілермен белгілейді. Олар: карта,
жоспар, сызба, диаграмма.
Жанама көрнекілік жаңа бейнені бұрынғымен салыстырып, ол ... ... ... ... сигналы бейне, таңба, шартты
белгі, суреттерден тұрады. Олар қарапайым, сондықтан оқушы факті құбылыстың
негізгі мәнін мұғалімге айтып бере ... ... ... сабағында табиғи көрнекілік коллекцияны қолдануға
болады, оған ... ... ... мен ... ... және т.б.
Заттар және бейнелеу көрнекілігі: муляж, геометриялық фигура, макет,
портреттер, архитектура, кескіндеме және мүсін үлгілері, жер ... ... ... ... ... ... ... Көрнекілік құралдар оқу
материалдарын, әсіресе, теориялық ережелерді есте жақсы ... және ... үшін ... қазіргі заман талабына сай оқушыларға сапалы білім ... ... ... пайдалану – білім берудің жаңа технологиясының
бір түрі ретінде қолдануға болады.
Көрнекілік құралдар немесе оқыту құралдары (немесе білім беру көздері)
табиғат пен ... ... ... ... ... оқыту мен
тәрбиелеудің негізгі ... ... ... ... ... бір ... - білім меңгеруі барысында оларды көрсете алу. Бұлар
әсіресе, оқушылар ... және ... ... курсын оқыған
кезде, көптеген объекті мен құбылыстарды шын түрінде көре алмаған ... ... ... Сонымен қатар, табиғатта кездесетін заттарда кейде
көзге көрінбейтін нақты ... ... ... ... сол ... сызбалар, схемалар, модельдер т.б. арқылы ... ... ... білімнің негізгі көзі болып келеді, олармен жұмыс істеу
барысында оқушылардың білу қабілеттері, ойлары, ... ... ... ... арқылы олар ғылыми зерттеулердің қарапайым түрлерін
және т.б біліктіліктерін игереді.
Көрнекілік құралдар ... ... ... маңызы және
әдістемесіне қазіргі қойылатын талаптармен байланысты. Олар мұғалім ... ... ... ... ... келу керек, сонымен қатар
білім мен біліктіліктердің жақсы игерілуне көмектесу керек.
Көрнекілік құралдарды дұрыс ... ... ... ... ... ... ... географиялық объектілер мен құбылыстардың бейнелері
алынады, себебі ... оқу пәні ... ... ... ... Сонымен, барлық көрнекілік құралдарды төрт топқа бөлуге болады:
1)табиғи объектілер: а) оқу ... ... ... және ... ... ... т.б.); б) ... танысатын
табиғи объектілер және табиғи ортадағы шаруашылық өндірістің өнімдері.
2)табиғи географиялық объекті мен кұбылыстардың ... ... ... ... объектілер, т.б.); б) қабырғаға ... ... ... фотосуреттер, портреттер, кинофильмдер
т.б.);
3)заттар мен құбылыстардың ... ... ... ... ... ... а) вербальді (оқулықтар, жұмыс ... ... т.б.); б) ... ... ... ... кесте карталары, карта-схемалар, т.б.); в) ... ... ... диаграммалар, кестелер).
4)табиғаттағы құбылыстарды елестетуге арналған заттар: а) аймақтағы
өлшеу жұмыстарын жүргізу үшін ... ... б) ... көлемді және сапалы көрсеткіштерін анықтау үшін ... в) ... ... ... құралдар; г) жердің
жылдық және бір күндік қозғалысы анықтайтын құралдар[2].
2. Географиялық карта және оның маңызы
География пәнінде ең ... ... ...... ... ... картасы, үстел үстіндегі оқулық картасы, кескін картасы. Географияны
оқыту ... ... ... ... үш ... ... картаны
түсіну, картаны оқу, картаны білу. Географиялық карталардың ... ...... ... ... ... және картаны түсінуді оқытудағы
негізгі әдістер. ... ... ... ... ... ... Басты картографиялық іскерліктер және олардың ... ... ... курстары бойынша айырмашылығы. Картаны білуді
қамтамасыз ететін оқыту әдістері. ... ... ... жіне ... мен ... ... құрамында картамен жүргізілетін жұмыстар.
Географиялық Карта— Жер бетінің кішірейтіліп, жинақы түрде
жазықтықта ... ... ... ... Карта Жердің
географилялық қабығындағы табиғат және қоғамдағы ... - ... ... әр ... ... ... бір-бірімен
ұштасуы мен олардың қандай мақсатқа арналатыны ескеріліп, осы тұрғыдан
іріктелініп алынғанын ... ... ... ... географиялық
қабығының кеңістіктегі ерекше модельдік бейнесі ретінде көруге болады.
Карта:
• аумақты қамтуына (дүниежүз., құрлықтық, жеке ... ... ... ... ... және ... ... масштабына (ірі масштабты — 1:200 000 және одан ірі, орта ... ... 1:1000 000-ға ... және кіші ... - 1:1000 ... кіші), т.б. белгілеріне қарай бөледі.
Географиялық Картаны жасаудың ерекше математикалық заңы ... ... ... деп ... ... ... жер ... орны, пландағы мөлшері және пішіні туралы дәл деректер алуға
болады. Картографиялық белгілерді картаның ерекше тілі ретінде ... ... ... ... ... ... яғни картогр. генерализациялаудың зор маңызы бар.
Географиялық Карта планетамыздың және оның бөліктері — құрлықтар мен
мұхиттар, ... ... ... табиғат байлықтары, халқы,
экономикасы, мәдениеті мен тарихи ... ... жаңа ... ... сақтауда аса бағалы құрал болып табылады.
Географиялық Картаның құндылығы — ... ... ... ... ... сонымен қатар, Географиялық Картаны
жасаудың негізіне алынған ғылыми принциптер мен идеяларда.
Бірінші, картографиялық ... ... ... ... ... объектілердің орны, пландағы мөлшері және пішіні туралы дәл
деректер алуға мүмкіндік береді.
Екінші, картографиялық ... ... ... тілі ... жер бетінің бір бөлігін, немесе оны түгел қамту үшін ... ... ... ... ... және ... ... масштабта
кішірейтіп көрсетуге келмейтін, ал өзінің маңызы жағынан қалдырып ... ... ... жағдай жасайды;
ә) картада жер бедерін көрсетуді, яғни белгілі бір жердің ... ... ... ... ... ... ... бейнесімен қатар, олардың
ішкі қасиеттерін де ... ... ... ... ... ... т.б.) көрсету оңайға түседі;
в) адамның сезім мүшелері қабылдай алмайтын құбылыстардың (магнит
бұрылысы, ауырлық күшінің аномалиясы т.б.) ... ... ... ... мен ... ... көзі мен оны өңдейтін кәсіпорындардың
арасындағы) көрнекі түрде көрсетуге болады;
г) жеке объектілердің ұсақ-түйек жақтарын алып тастап, ... ... ең ... ... ... мекендерді халқының саны мен әкімшілік
маңызы жағынан сипаттау) көрсетуді оңайлатады, яғни ... ... ... ... ... ... ... құбылыстарды іріктеудің
және қорытындылаудың, яғни картографиялық генерализациялаудың зор маңызы
бар.
Картаның қасиеттері Жалпы алғанда карта — бүл Жер ... ... ... ... қысқа да нүхқа түжырымға қоса, ... ... ... ... ... ... анықтамадан картаға тән мынадай
қасиеттер туындайды:
- ... ... ... ... ... ... бір пропорцияда кішірейтіліп кескінделеді;
- картографиялық бейнелеудің іріктелуі. Карта бетінде ең ... ... ... мен ... көрсетіледі;
- картографиялық бейнелеудің өзгелілігі (символичность). Сызбалық
кейіптеу шартты картографиялық ... мен ... ... тэсілдері мен келбетуеледі;
-математикалық айқындылыгы. Картаны жасау картографиялық ... ... ... ... ... жүзеге асады. Мұнда
бейнелеуге қойылатын
шарттар: үздіксіздік пен бір магыналылық сақталып қалады, яғни жер
әлемі бетіндегі ... ... ... сай ... бетінде бір ғана
нүкте сәйкестенеді;
картографиялық бейнелеулердің әр алуандылыгы. Кеңіс-тікті таралған қай
құбылыс немесе объект ... оны ... ... келбеттеуге болады. Тіпті
картаның көмегі-мен өткен уақытқа көз жіберуге болады. Мысалға ... еске ... ... ... ... ... ... саласында
пайдаланылады. Ол – жол ... ... ... ... ... ... және инженерлік жобаны нақты іске
асырудың ... Ауыл ... ... ... ... ... жер қорын есепке алып, оны тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... таратуда, жалпы мәдениетті көрсетуде өте
маңызды көрнекі құралы. Территорияның ... ... ... іс үшін де маңызды. Социолониялық құрылыс жағдайында ... ... ...... ... дұрыс бағалау,
табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, қалпына келтіру және табиғатты
өзгертудің ... ... ... ... ... орналастыру,
экономикалық аудандарды комплексті дамыту т.б. – географиялық картаның ... ... ... етеді. Географиялық карта ғылыми-зерттеу құралы ... ... ... карта белгілі бір жердің геология құрылысын
көрсетумен қатар, қазбалардың таралу заңдылығын анықтауға мүмкіндік ...... ... ... ... мен ... ... және
болжауда да аса қажетті құрал.
Ғылыми практикада модельдендіру нақты объектіні оқып ... ... орын ... ... ... ... Картографияда «модель»
деген термин қолданады және өзінің ерекшеліктері бар. Модель жер бедерін,
географиялық қабықты, жер қыртысын және ... ... ... ... әлеуметтік құбылыстармен адамның іс-әрекетінен болатын
құбылыстарды көрсетеді. Осы «Картографиялық модельдендіру» ... ... ... ... ... ... ... К.А.Салищев
карталардың ең негізгі 4 функциясын атап көрсетті.
• Коммуникативті – картаны қолдану кезінде ең негізгі хабарлар ... ... ... ... ... жұмыстарды орындау;
• Танымдық - әртүрлі саладағы мамандар мен оқушылар өздерінің білімін
дамыту үшін қолданады.
• Болжамдық- картографиялық ... ... бір ... ... отырып дамыту[4].
Географиялық картаның жиегі мен бос жерінде ... ... ... ... ... ... белгілер және олардың
түсіндірмелері; ... ... ... ... ... жеке ... ... еңістікті т.б. өлшеуге қажет
графиктер; картаның ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген ... ... ... ... мен мәліметтер де болады.
3. Географиялық атластар және оның маңызы
Географиялық атлас - географиялық карталарының ... ... ... жер ... жиынтығы. Бірақ күн жүйесіндегі басқа
планеталар мен олардың ... ... ... да бар. Әдеттегі
атластар кітап түрінде, ал қазіргі таңдағы ... ... ... Жер туралы тереңірек мағлұмат алу үшін ... жер ... ... ... саяси, климаттық, діни (діндердің әр ... ... ... орналасу тығыздығы, орташа табыс мөлшері,
өлім-жітім), экономикалық (өнеркәсіп ... ... ... ... - ... ... ретінде жалпы бағдарлама
бойынша жасалған географиялық ... ... ... ... әр ... және олар ... ... (дүние жүзі, жеке континенттер,
елдер, өңірлер атластары, тағы да ... ... ... ... тақырыптық атластар (мысалы, геологиялық, ... ауыл ... ... ... ... ... ... туристік, оқулық, тағы да басқалары) бойынша бөлінеді. "Атлас"
деген атауды Фламанд картографы ... ... (1595 ж.). Ол ... ... Ливияның мифтік королі Атластың құрметіне атаған.
Атластар — жалпы атауы бір, бірақ бірнеше карталардан қүрастырылатын
картографиялық шығарма Мифология ... ... ... ... ... ... ... жа-сапты. Оның қүрметіне арнап аса көрнекті
голландық картограф Герард ... ... ... ... ... карталар тэрізді жіктеліседі де, қосымша нышандық белгі — ат-
ластағы карталардың ... ... ... үстелдік (15 м ), орта (6-ь 14
м2) жэне қалта (< 5 м2) ... ... ... ...... ... ... және т.б. жинақ тары,
атластардың негізгі ... :
O ... ... ... Синельникованың адам анатомиясы атласы
O георгафиялық атлас - георгафиялық ... ... ... ... ... ... ... .
O аспан денелерінің атласы
O халықтардың атласы (этнографиялық атлас).
O ... ... ... ... ... карталар сияқты территориясына, мазмұнына және
мақсатына байланысты бөлінеді. Карталардан айырмашылығы, атластар ... ... ...... ... және ... Территориясы бойынша дүниежүзі, материктер, мұхиттар, үлкен
географиялық аймақтар, жеке ... мен ... ... ... ... ... ... атластарда маман-оқырмандарды (туристтер,
автомобилистер, оқушылар және т.б.) ... ... ... ... ... ... ... атласы ролін атқарады.
3. Мазмұнына байланысты атластар жалпыгеографиялық, тақырыптық және
комплекстік деп ... ... ... ... ... ... ... масштабтары берілетін біртекті математикалық негізде
жасалынады. Картаның мазмұны белгілі бір ... ... ... мысалы, мемлекеттер, аудандар және т.б.
Тақырыптық атластар белгілі бір ... ... ... 2003 жылы ... дұниежүзі Атласын басып шығарды, оның негізгі мазмұны саяси
және ... ... ... Қосымша ретінде атласқа
мәліметтер мен 24 парақты физикалық карталарды енгізген.
Комплекстік атластар бөлімдердегі ... ... ... ... ... бойынша, онда екі негізгі бөлім болады: табиғат картасы және
экономикалық карта.
Атлас – бұл ... бір ... ... ... ретінде
кітап немесе парақтар жиынтығы ретінде шығарылған ... ... ... ... жай жиынтығы емес, бұл ... ... бір ... ... байланысты бір-бірін толықтырып отырып ... ... ... ... ... жеке картаға жазылады, дәл
осылай ... ... ... ... ... ... Оның негізгі мақсаты бағдарламасы бар. Атлас ... ... ... ... ... мағлұматтарды
және білімдерді жүйелеп жинақтаған картографиялық ... бір - ... ... бір – ... ... береді. Атластар территорияны комплексті зерттеумен бағалау
үшін арналады.
Сонымен қатар ... ... ... іске ... ... ... Фундаментальды атласта
ғылыми геграфиялық бейнелерге түсіндірмен ... ... ... ... таблицаларға ие. Атлас
карталарын жұқа және ... ... ... ... ... өте мол ... ... Анықтамалық аппаратқа
географиялық атауларға ерекше мән береді. Энциклопедиялық басылымдар сияқты
атластарда арнайы және көп мақсатты болып ... ... ... жұмыс жасау әдістемесі
География карталары оқушыларға жер бетіндегі елдерді, басқа да
территорияларды зерттеуте және ... көз ... ... ... ... ... ... елестету қабілеті дамиды. Картамен
жұмыс істеу қабілетін оқушылар мектеп бітірген соң ... ... ... ... ... ... талдай және салыстыра
отырып, оқушылар логикалық сезім қабілеттерін ... ... ... салыстырады, себеп-салдар байланыстарын
анықтайды т.б. Оқушылардың көптеген ... ... ... ... ... карталарды, оқыту барысында функциясы бойынша бөлуге
болады. Бұл жұйе тек қана оқу ... ... тән. Жүйе ... ... ... ... ілінетін және күнделікте қолданатын. Ал
кесте карталары оқу ... ... орын ... ... ... - бұл ... ілініп, мазмұны бірнеше
метрден көрініп, барлық оқушылар ... ... ... ... ... ... белгілері жеке жұмыстарға арналған
карталардан ірі болып келеді. Бұл карталар үлкен көлемді ... ... ... енгізуге болады. Олардың әр қайсысы бір ғана ... ... ... ... қолданады. Сондықтан олардың арасында көптеген
карталардың мазмұны да күрделі болып ... ... ... ... ... географиялық т.б.
Күнделікте колданатын картадарды оқушы жеке жұмысты орындаған да
қолданады, сондықтан әр оқушының өз ... ... ... ... бағдарламасы
бойынша мұндай карталар көп емес. Олардың көпшілігі оқулықтың ішінде және
оқу атластарында жинақталған.
Барлық карта түрінің ... ... бар. ... ... ... ... ... пәнінің бағдарламасына сай келді.
Басқа карталарға қарағанда кесте карталары көбінесе практикалық,
бақылау сабақтарында пайдаланады. Бұл ... ... ... ... болады.
Географияны оқыту әдістемесінде географиялық картамен ... ... үш ... ... ... түсіну, оқу, білу.
Картаны түсіну деген географиялық картаның негізі қасиеттерін, маңызың
меңгеру, ... ... оқу — ... географиялық объектілерді бейнелері бойынша
анықтай білу. Мысалы, картадағы тұрғын мекендердің пунсоны ... ... және ... ... мен шрифтердің ерекшелігіне байланысты түрі мен
саяси-әкімшілік мағынасын ... білу ... ... ... ... ... ... пішінін, оның орналасу орнын есте сақгау, елестету. Әрине, картаны
жақсы білу үшін, оны бірінші жақсы түсіну, екінші ... оқи алу ... ... ... ... болып картографиялық қабілетінің
қалыптасуы саналады. Картографиялық қабілеттің бірнеше түрі болады:
1) 6 ... ... ... ... ... ... планын, бағытын жақсы білу, ... ... ... азимуттың бағытын, карта бойынша географиялық координаттарды
анықтау білу және физикалық карта бойынша рельеф пен су көздерін оқи ... 7 ... ... ... оқу ... ... ... климат және табиғаттың басқа компоненттеріне сииаттама
беру, екі ауданның табиғи компонентінің ерекшеліктерін ... ... және ... ... ... ... 8-сыныпта Қазақстанның физикалық географияны оқу кезінде: дүние
жүзінің, Жер шары және ... ... ... ... ... ... ... олар бойынша табиғи компоненттердің
байланысын көрсету, ... ... оқи ... абсолюттік және
салыстырмалы беткейлердің еңістігін анықтау және кіші масштабты ... ... қима ... ... 9 және ... ... география курсында: әлеуметтік-
экономикалық карталарды талдай және оқи білу, кешенді тақырыпты карталар
бойынша табиғи ... ... ... орналасуын анықтау,
карта бойынша экономикалық-географиялық мемлекетке, ... ... ... ... кескін карталарда картограмма картодиаграмма құрастыру.
Географиялық картаны жақсы білу үшін ... ... ... көптеген географиялық түсініктермен танысу керек. Ең ... ... - бұл ... ... ... Оқушының картаны түсіну
қабілеті мектептегі барлық география курсы бойынша қалыптасады.
Географиялық картаны түсіну қабілет алғашқы 6 ... ... ... ... картаның жеке қасиеттерімен танысады. 7 сыныпта карта туралы
түсінік кеңейеді: картаның ... және ... ... ... ... 8 сыныпта оқушылардың ... ... ... ... ал 9 және 10 ... жаңа ... де, бірақ картаны білу ... ... ... ... білу үшін ... және ... қолданған жөн болады.
5. География пәнін оқытудағы картаның маңызы
Картаның мектептік географиядағы қажеттілігі ең алдымен ... ... мен ... жер ... ... карталар табиғаттық және әлеуметтік экономикалық бола ... жер ... ... ауа-райы жағдайлары, өнеркәсіп және ауыл
шаруашылығы салалары, мәдениет ошақтары т.б ... ... ... ... ... – бұл ... ... арқылы табиғат
құбылыстарының және ... ... ... ... ... заңдылықтарын жете біліп тану.
Бұл орайда қол жеткізетін үштұрықты міндет ... ... оқу ... яғни картографиялық іскерлікті меңгеру. Бұл арқылы карта бойынша
өлшеулер жүргізіп, олардың негізінде ... ... ... ... құрылымдық және географиялық профильдер салу;
- жер танабының картасын және тақырыптық картасхемаларды құрастыру.
Мектептік карталардың ерекшеліктері мен ... ... ... ... ерекшелігі оның мектептік бағдарламалар ... ... сай ... ... ... ғана ... яғни
картадағы мазмұнның анағұрлым іріктелуілігінде және көрнектелуілігінде.
Тіпті кейбір ... мен ... ... ... ғана ... ... қызметтері:
• географиялық ақпараттың негізгі көздерінің бірі;
• мектептегі оқу нысаны;
• көрнекілік құрал;
• ерекше тану құралы;
• географияның ... ... жер ... ... объектілердің орналасуы туралы мәліметтерді
бейнелейді;
• оқушылардың танымдық қабілеттерінің дамуына мүмкіндік береді
Ең маңызды картографиялық икемділіктер:
1) ... ... ... ... ... ... ... азимутын анықтау, азимутпен ... ... ... анықтау, жер бедерін және суларды сипаттау және т.б.;
2) ... ... ... ... жеке компоненттерін сипаттау,
салыстыру, кешенді сипаттама беру, компоненттердің өзара байланыстарын
анықтау, гипсометриялық қималарды салу және ... ... ... оқу және талдау, шаруашылық
нысандардың орналасуындағы байланыстарды анықтау, ... ... ... ... кескін карталармен жұмыс
істеу.
Мектептік ... ... ... ... қолданылған.
Мысалы, VI сыныпқа арналған атластың соңғы беттерінде мынадай ... ... зор ... ... ... ірі аумақты аралдар;
- ең биік тау шыңдары, мұхиттардағы ең терең ... ... ... ... ... ... карталар құрады. Атласты талдау
былайша жүргізіледі:
- оның форматын (пішінін) және көлемін (беттер ... ... кім ... мекеме шығарған;
- оның құрылымы: әдістемелік және анықтамалық бөлімдердің бар немесе жоқ
болуы; негізгі тараулар, олардағы ... ... әр ... ... мазмұны бойынша атластың кейіп-кескіні жөнінде ... ... ... элементтері: масштабы, салындының түрі мен
тобы, карталардағы ... және ... ... ... ... географиялық мазмұны, оның негізгі элементтері, ... ... ... ... ... айла-амал – ол қайсыбір нақты жер танабын
атластағы ... ... ... ... ... ... глобустар, олардың түрлері мен қолданылуының мүмкіншіліктері.
Глобус Жер шарының ұсақ масштабта кішірейтілген тұрпаттық сүлбесі (моделі),
ол мектептік географияда ... ... оқу ... Физгеографияның
бастапқы курсында глобустың көмегімен бастапқы картографиялық ... ... ... қана қоймай, көз память қаперімен бекітіп
тастауға болады. Мысалы- жер ... оның ... мен ... ... тор, ... ... шары бетіндегі жылыну және ... ... ... мыс., ... зерделеу (нем. Passat (wind...тропиктер
мен экватор аралығында соғып тұратын СШтық (Солт. Жартылай ... және ... (оңт. ... ... жел есулері (дуновение ветра). Бұлардың үстімен
қарама-қарсы ... есіп ... ... ... деп ... сыныптарда зерделенетін жер танаптарының кеңістікте орналасу сипатын
(уточнение) дәлдеуді, сондай-ақ ... ... ... ондағы бұрмаланулардың болмай қоймайтындығын (шар тәрізді
қисықтығын) ... ... ... ... оң әсер ... глобустың мөлшері масштабына қатысты үш түрлі болып келеді:
30 млндық үлкен глобус – көрсету іс-әрекеттеріне арналған;
50 млндық орташа глобус;
83 ... кіші ... ... ... ... ... ... араналған.
Мазмұны бойынша глобус саясаттың және физикалық болып ... ... ... ... мұнда градустық тор қара түсті фондағы ақшыл түспен
реңделген. Бұндай жағдай градустық торды ... өте ... ... ... ... ... ... нүктелерді таңбалауға,
ортодромияны және басқадай бағыттарды сызуға болады;
іштей жарықтанып тұратын мөлдір пластиктен жасалған ... ... ... резинадан жасалған глобустар.
Кесте 1- Географиялық картамен жұмыс істеу ... ... | ... | ... |Картаның атауымен, шартты ... ... ... ... ... ... орналасуымен және жұмыс істеу ерекшеліктерін |
| ... ... ... |- ол ... ... оқып ... |
| ... икемін қалыптастыру. |
| ... ... |
| |1. ... ... жер ... ... картаның түрі. |
| |2. ... ... ... бар? |
| |3. ... ... ... тәсілмен бейнеленген? |
| |4. ... ... ... бағдар алуға арналған? ... ... ... ... бойынша немесе кестені толтыру ... беру | ... ... ... ... тектоникалық картаны сәйкестіру |
|бір-бірімен |негізінде жер ... ... ... байланысын|
|сәйкестіру |анықтау ... ... ... ... ... ... орналасуын, жер |
|нысандарды ... ... ... ерекшеліктерін салыстыру |
|салыстыру | ... ... ... жер ... ... ... |
|номенклатура |картамен дұрыс көрсету ... ... ... барысында және үйде жұмыс істеу ... | ... ... ережелері:
• картаның бір жақ шетіне қарай түріп көрсету;
• жарыққа қарап түру;
• тек таяқшамен ғана ... елді ... ... ... белгісімен көрсету;
• ауданы көлемді нысандарды контурымен, шекараларымен көрсету;
• өзендерді бастауынан сағасына қарай көрсету
Картамен жұмыс істеудің жалпы әдістемелік ерекшеліктері:
• Картографиялық ... ... ... ... ... ... біртіндеп, жүйелі түрде қатыстыру.
• Оқушылар өз бетінше көріп, оқып алатынды ... ... ...... көрсетілгенді – атау»
Оқушылардың глобуспен жұмыс жасауының әдістемелік ... 7, 8, 9, ... ... ... ... жаттығу, оқушылардың білімі мен икемдерін бақылау.
▪ Жер шарымен жалпы ... Жер ... ... танысу;
▪ Жер қозғалысымен танысу;
▪ градус торымен танысу;
▪ географиялық ... ... ... проекциялар туралы түсінік беру;
▪ климат, табиғи зоналар тақырыптарын меңгерту;
▪ жеке елдердің, географиялық ... ... ... сабағында интерактивті электронды картаны қолдану
әдістемесі
География кабинеті көрнекілік құралдарынсыз мәнсіз. ... ... ... ... ... Интербелсенді тақталар дәстүрлі карталардың
нақты көрсетілуін елеулі түрде жақсартады.
Электронды ... ... ... ... ... тиіс. Интербелсенді карталарды қолданғанда сабақ қызықты және
тиімді, нәтижелі ... ... ... ... ... 60 әр түрлі
тақырыптағы электронды географиялық карталар шығарды (мұхиттар ... ... ... ... саяси картасы, Антарктида,
Қазақстанның жер ресурстары және т.б.)
Интербелсенді электронды карталардың демонстрациясы ... ... ... ... ... ... жұмыс барысында:
• жер қыртысынның белгілі бөліктерін жақыннан көрсетуге;
• белгіленген жердің бөлігін түсіру үшін картаны оңайлата отырып,
көбірек көрнекілік ... әр ... ... ... ... ... перне тақталар көмегімен жазбалар
енгізуге болады.
• Карталар қатарын біріктіруге болады.
... ... ... мен себеп-салдарларын айқындап
көрсетуге мүмкіндік береді.
• Кейбір карталарда территорияларға қосымша иллюстративті және
текстік материалдар ... ... ... ... Әр ... ... ... құрайды. Физикалық карта, мысалы, келесіндей
қабаттар бар: құрлық пен мұхит түбі жер ... ... мен ... ... ... ... нысандарының аттары, градус торы, мұхиттық
ағыстар. Сабақтың мақсат-міндеттеріне байланысты ... ... ... ... ... ... картамен жұмыстың 3 негізгі түрлері бар:
1. Карта қабаттарымен ... ... ... ... Бағдарламаның қосымша мүмкіндіктерін қолдану (суреттер, жазбалар
орындау).
Электронды картамен жұмыстың ең ... ол – ... ... Ол себеп-салдар жүйесі мен заңдылықтарын көрсетеді. Мысалы,
Жер қыртысы құрылысының картасына рельеф қабатын ... ... ... ... ірі жер ... формаларының сәйкес келетіні туралы
қорытынды ... ... ... ... ... салу әдісі өзекті.
Карта қабаттарын қиылыстыру үшін:
Біріншіден, берілген сабақта маңызды емес ... одан ... ... жер ... ... арналған сабақта физикалық
картасынан градус торын, ағыстар мен пайдалы ... ... ... - ... ... ... ... базалық карталар
негізінде мамандандырылған карталар жиынтығын ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдастыру үшін
тақта алдында жеке жауаптар);
- Бірен-саран қол қойылған карталар (мысалға, тек құрлық ... ... ... (блоктардың) болуы электронды карталардың тағы бір ... ... ... Бұл блок ... өзгешеліктерін көрсетеді.
Территориялар мен географиялық нысандардың ең ... ... ... ... ... ... шар ... картасының ақпараттық блогына
жер бедерінің пішіндері, ірі өзендер мен ... ... ... ... ... ... суреттермен жабдықталған. Бұл көрнекілік
құралдарын арттырады, сонымен қатар сабақта ... ... ... ... ... ... ... географиялық нысандар мен
аңыздар пунктерін картаның әрбір шартты белгілердің ... ... ... жаңа ... ... ... салыстыруға мүмкіндік
бар.
Ғарыштық түсірілімдер мен карталар көрінісін ... ... ... ... ... береді, сондай-ақ шар тәрізді Жердің ... ... ... ... жақсы көркемдейді (осы мәселені
талқылау спутниктік сурет пен картада Австралия пішінің салыстыру ... ... ... салу ... электронды картаны сабақта пайдалану
облысын тереңдетеді, олардың көрнекілігін арттырады. ... ... ... ... ... ... түсіндіру үшін желдердің бағыты
туралы), назар аударуға қажетті ... ... ... нысандарды
айқындау мүмкіндігі пайда болады. Шығармашылық тапсырмаларды орындағаннан
кейін сурет салу ... іске ... ... ... картадан түсірілген
қабаттарға жататын нысандар пішінің қайта қалпына ... ... ... ... немесе жіктемесіне тапсырмалар құруға мүмкіндік
береді (мысалы, таулардың ... ... ... реті ... географиялық диктанттарды ұйымдастыру тәртібін картаға
жазулар түсіру мүмкіндігін жеңілдетеді. ... ... ... ... көрнекі құралдарды топтарға бөлуге болады. Қандай да
тақырыпты меңгеру кезінде бірнеше ... ... ... бар. Бұл
материктер картасы мен Қазақстан аудандары. Бір ... ғана ... ... да бар, ... ... ... ... металлургия, машина жасау және т.б.).
Әр мұғалім біршама жиі көңіл ... ... атай ... ... ... физикалық картасы жатады. Материктердің географиялық
орналасуын оқу барысында ... ... ... ... ... алып, балалардан ең негізгі меридиандар мен ... ... ... ... ... ... қабатты қосып, өзін-өзі тексеру
жұмысын жасау[5].
Жер бедерін меңгеруде оқушылар құрлықтың жеке бөліктері немесе материк
рельефіне сипаттамаға арналған ... жиі ... ... жер бедері аттарын түсіру және сол арқылы оны түрлі-түсті кескін
картаға айналдырып осы ... ... ... ... ... ... жасауға болады. Жер бедері пішіндері туралы
білімді бақылауды ұйымдастыру үшін ... ... ... ...... жер бедері пішіндеріне сандарды түсіріп, оқушыларға осы
пішіндерді ... ... ... ... ... ... ... болса, әр түрлі нұсқалы жұмыстар жасауға ... бар. ... ... материалдарын қолдану арқылы оқушылардан аласа және
төмен, жас және ... ... ... келбеті бойынша тауларды
салыстыруды өтінуге болады, мысалы ... мен ... ... ... мен ... таулары. Материктердің климатын білуде жеке ... ... ... ... ... ... ... мысалы, атмосфералық жауын-шашындардың таралуына желдер бағытының
әсері). Құрлық гидросферасын оқуда: гидросфера ... атын ... оны ... ... ... ... суреттермен қабаттарын
экранға шығармай, оқушыларға сол ... ... ... ... т.б.) ... ... ... мағынасы болу үшін құрлық сулары бойынша
осындай ... ... ала ... ... ... ... ... жер
бедері бойынша өзен аңғарлары, көл қазаншұңқырларының орналасуын аңғарулары
керек;
Гидрографиялық тор бойынша жер бедерлерінің қалпына келуіне байланысты
тапсырмалар ... ... ... ... жүйесінің суреттер анализі жолымен
жазықтық және таулық өзендер ағысының ... ... ... қабат өшкен күйінде).
Электронды карталардың кең функционалды мүмкіншіліктері[6]:
• мұғалімдерге барлық оқу курсында оларды қолдануға
• оқуға әрекетті тәжірибелі-бағдарлаулы әдісті жүзеге ... ... ... танымдық іс-әрекетін белсендендіру
• географиялық картамен жұмыста әр ... ... мен ... ... ... ... білімін қалыптастыру
Көрнекілік құралдың мүмкіндіктері
Біріншіден:
• Жер қыртысынның белгілі бөліктерін жақыннан көрсетуге;
• Ғарыштық түсірілімдер мен ... ... ... картаның не
екенін түсінуге мүмкіндік береді;
• Шар тәрізді Жердің бетін тегіске айналдырғанда ... ... ... (осы мәселені талқылау спутниктік сурет пен картада
материк пішінін ... ... ... ... ... Жер ... белгілі бөліктерін жақыннан көрсету.
Екіншіден:
Материктердің географиялық орналасуын оқу барысында
дүниежүзінің физикалық картасынан ... торы ... ... балалардан ең
негізгі меридиандар мен параллельдерді жүргізуін сұрауға ... ... ... ... қосып, өзін-өзі тексеру жұмысын жасау. Кәдімгі немесе
экрандық перне тақталар көмегімен жазбалар енгізуге болады. ... ... ... ... ... климаттық белдеулер.
3-4-5-сурет. Негізгі меридиандар мен параллельдерді ... ... ... ... ... ... жаттауға және тапсыруға қолайлы
мүмкіндік жасау үшін тиімді.
Компьютерлік технологиялар оқушылардың ауқымты ... ... ... ... ... ... ... және еліктіргішімен ерекшелене түседі.
Электронды географиялық картамен жұмыс барысында әр түрлі әдістемелік
тәсілдер мен формаларды ... ... ... ... біліктілік – картографиялық икемділікті қалыптастырады.
Міне, сонда ғана оқушының география пәніне деген ... ... ... ... білім алуына жол ашылады.
Бұл мақсатқа жету оқушыны тек білім көзімен ғана қаруландыру емес,
сонымен бірге картамен жұмыс ... ... ... ... іске ... карталардың атқаратын рөлі.
1. Карта географиялық ұғымдардың басы мен ... ... ... ... да шығу ... емес.
2. Карта – саяхат, жррықтарда көмекші құралдың ... ... қана ... ... ... білімді тереңдетуге және кеңейтуге өз үлесін
қосады.
3. Карта – географиялық ұғымдар арасындағы байланысты ... ... ... — географиялық заңдылықтарды жоғары дәрежеде анықтауға мүмкіндік
береді, яғни кеңістікте орналасу заңдылықтарын және Жер шары ... ... ... және ... анықтайды.
Қорыта айтқанда, карта оқушының ойы мен көзқарасын ары қарай дамытып
жетілдіретін көмекші ... ... ... ... ... төмендегі негізгі әдістерін атауға болады:
1. Картаны оқу (географиялық жағдайын, ... ... әр ... ... ... ... ... карта түрлерін алып салыстырмалы анализ жасау. Оларды глобуспен
салыстыру.
3. Кескін картамен жұмыс жасау. (Кескін картаға түсіру техникасын меңгеру.)
4. Жазбаша ... ... ... өз бетімен карта сызба құрастыру
дағдысында қалыптастыру.
5. География сабағын ... ... ең ... ... ... ... үлкен мән берілуі керек. Себебі, ... ... ... ... ... ... меңгеруіне жол ашу үшін осы
бастапқы курста географиялық білім беруде ... ... ... ... аударуды қажет етеді.
Енді “ Солтүстік Америка, материктиің географиялық орны. Ашылу және
зерттелу тарихы ” тақырыбын оқытудың ... ... ... ... ... ... ... географиялық орны. Ашылу және
зерттелу тарихы
Мақсат-міндеттер:
Білімділік мақсаты – Оқушыларды Солтүстік Америка мемлекеті ... ... Ол ... ... ... ... және ... тарихы туралы
мәлімет беру.
Дамытушылық мақсаты- Оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын ... ... ... ... істеу қабілеттерін әрі қарай дамыту ... ... ... ... ... ... өз ... жеткізе білу, қарым-қатынас
жасауды үйрету. Балаларды ұйымшылдыққа тәрбиелеу, адамгершілік қасиеті
мен географиялық мәдениетін қалыптастыру.
Оқу құралдары: ... 7 ... ... Дүние жүзінің физикалық картасы,
Солтүстік Американың физикалық картасы.
Сабақ түрі: Аралас сабақ
Оқыту әдістері: Проблемалық және шығармашылық әдіс
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... ... амандасып, тыныштыққа |Сәлемдеседі, тәртіпке |
| ... ... ... ... ... де, ... даяр |
| |Сосын оқушылардың сабаққа дайындығын ... ... ... |
| ... ... ... | ... тақтадан Оңтүстік Американың |Интерактивті тақта |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... : Оңтүстік Американың халқы – 391 |нүктелерін, елдерін |
| ... ... ... |
| ... ... - ... (10%) ... орындайды |
| |Анд ... ... ...... | |
| ... мен ... ... – | |
| ... | |
| ... мен үндістердің ұрпағы – | |
| ... | |
| ... мен ... ... – мулаттар. | |
| ... мен ... ...... | |
| ... | |
| |Анд ... ... Эквадор, Перу, Боливия, | |
| ... | |
| ... ... ... ... ел – ... |
| ... ... ... ел – ... | |
| ... ... археологиялық мұражайы – | |
| ... | |
| |Ел ... ... ... Симон Боливар | |
| ... ... ел ... | |
| ... ... ең ұзын ел – Чили | |
| ... жазық елдер: Венесуэла, Гайана, | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... Гвианасы | |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... материкке жақсы асер ететін |жауабын табады, сабақтың |
| ... ... ... ... |
| |2. ... ... географиялық |талқылайды |
| ... ... кері асер ... | |
| ... | |
| |3. ... ... мен ... Американы | |
| ... қай ... жер ... ... | |
| ... Неліктен? | ... ... ... ... жаңа ... |
| ... аралы, Лабрадор түбегін ашты |тындап, керекті мәліметті |
| | ... ... ... |
| ... ... | |
| |А. ... | |
| ... ... және ... | |
| ... ... жаңа ... ашты | |
| | | |
| ... ... | |
| |А. ... | |
| ... жағалауын зерттеді | |
| | | |
| ... Кук 1778 ж. | |
| ... ... зерттеді | |
| | | |
| ... ... | |
| ... ... жағалауын жүзіп өтіп, | |
| ... ... ... ... ... | |
| | | |
| ... ... өзіміз тұратын Еуразиямен | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... жөнінен Еуразия мен | |
| ... ... ... ... | |
| ... | |
| ... ... басты ерекшеліктері бар: | |
| ... аса ұзын әрі енді тау ... | |
| ... ... км-ге жуық ең| |
| ... ... ... тең. | |
| ... ең ... арал ... | |
| ... ... ... ... енеді, | |
| ... ... 2 ... мың км. | |
| ... ең ... әрі ... ... ... | |
| ... ұзындығы 446 км, ені 25 км-ге | |
| ... | |
| |Т.б | ... ... ... ... ... ... |
| ... «Не ... ... бар ... ... |
| ... | |
|V ... ... ... беру ... ... тыңдап, |
| ... ... және неге ... бағалағанын |бағаланады. |
| ... | ... |Үй ... §29 оқу, ... ... ... |
| ... жүрген жолын кескін, материктің| |
| ... ... ... ... | ...... ... материктиің географиялық орны. Ашылу және
зерттелу тарихы” тақырыбын оқытуда картаны қолдану ... ... ... қолданылуы |
|1 | |
| ... ... ... ... елдерді тауып жазу керек) |
| ... |
| |Анд ... ... Эквадор, Перу, Боливия, Чили |
| ... ... ... ... ел – ... |
| ... ... өтетін ел – Эквадор |
| ... ... ... ... – Перу |
| |Ел ... жолында күрескен Симон Боливар есімі берілген ел |
| ... |
| ... ... ең ұзын ел – Чили |
|2 | |
| ... және ... ... ... сұрақтардың жауабын |
| |табады. |
|3 | |
| ... ... ... ... көре ... еске жақсы |
| |сақтайды. |
|4 | |
| ... ... ... ... ... ... есте |
| ... ... ... ... ... ... алушылардың дайындығының
педагогикалық шарттарын ерекшелеу арқылы мектептерде оқушылардың жоғары
дайындығына әсер етеді. Бұл, жаңа ақпараттық ... ... ... енгізуге мүмкіндік береді.
Сонымен, электронды карталар және аппараттық жабдықтар адам ... ... ... ... ... ... және ... туындатады деп айта аламыз. Осыған байланысты электронды
карталарды ... ... ... ... ... ... ... өңдеу мәселесі шығады, сонымен бірге осы дайындықтың тиімділігін
арттыратын педагогикалық шарттар ... құру ... ... ... алға ... ... жалпы білім беруді жаңарту
жағдайында география сабағында ... ... ... және
электронды карталарды қолдануды ұсыну орындалды.
Курстық жұмысты зерттеу барысында алға қойылған мақсатқа жету ... ... ... ... ... ... құралдар жүйесі және
көрнекілік құралдарды пайдалану теория жүзінде ... ... ... және ... ... маңызын зерттелді. Картаны
талдап жұмыс жасау әдістемесін және ... ... ... ... ... ... сабағында интерактивті электронды картаны
қолдану әдістемесі және география сабағында ... ... ... ... ... ... үдерісінде электронды географиялық карталарды қолдануға
оқушыларды дайындау ... ... адам ... ... ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін ... ... ... ... ... ... құру болашақ
мамандарды дайындау мазмұнын ғылыми ... ... ... ... ... жетілдіру оны жүйелік түрде зерттеуді
және ... ... ... Оқушылардың интернет желісінде жұмыс ... ... ... ... ... ... ... зерттеушіліктен шығармашылыққа өтуімен
сипатталады. Электронды географиялық картаны танымдық құрал ретінде
пайдаланудың ... ... ... ... ... бағытына
сәйкес келеді және қажетті білім мен құзіреттіліктерді игеруінің негізі
болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Бiлiм беру ... ... ... ... ... бағдарламасы.
2. Шутенко, А.В. Методы проведения учебных занятий с использованием
средств информационных и ... ... / ... ... ... ... ... А.И. Крылов, П.А.Корниенко. ... по ... с ... ... ... ... - М.: Дрофа. 2007.
4. «1 сентябрь» баспасы
5. Материалы сайта http://interaktiveboard.ru
6. «Ақпараттық технология және қашықтықтан ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет
"ҚАЗАТОМПРОМ" БІРЛЕСТІГІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ, ӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ САЯСИ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ55 бет
1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам15 бет
XVI-XIX ғасырларда Қазақстан аумағын физикалық-географиялық тұрғыдан зерттеу11 бет
Іле алатауының ландшафтарына физикалық географиялық сипаттама59 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық сипаттамасы12 бет
Іле өзені аңғарының физикалық-географиялық сипаттамасы93 бет
Абай және казіргі заман Шоқан және географиялык детерминизм З.Фрейд және психоанализ 4.Ф.Ницше және аса кушті адам8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь