Тыныс алу жүйесі жайлы

Кіріспе
1. Тыныс алу жүйесінің маңызы
2. Тыныс алу жүйесінің жастық ерекшеліктері.
3. Тыныс алу жүйесі патологиясындағы негізгі клиникалық синдромдар
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Тыныс алу дегеніміз организмнің қоршаған ортадан оттегін сіңіріп, өзінен көмір қышқыл газды бөлуін қамтамасыз ететін процестер жиынтығы. Демек тыныс алудың мәні организм торшаларын оттегімен қамтамасыз ету арқылы қоректік заттар құрамындағы энергияны биологиялық құнды тұрге айналдырып, денеде пайда болған көмір қышқыл газды бөліп шығаруда.
Адам мен жоғары сатыда дамығын омыртқалыларда тыныс алу процесі бірнеше кезеңде атқарылады 1) сыртқы орта мен өкпе альвеолалары арасындағы ауа алмасуы, немесе сыртқы тыныс; 2) өкпе альвеолалары мен кіші қан айналым шеңбері капиллярлары арасын-дағы газ алмасу, немесе өкпедегі газ алмасу; 3) газдардың қанмен тасымалдануы; 4) үлкен қан айналым шеңбері капиллярлары мен ұлпа және мүше торшалары арасындағы газ алмасу – ішкі тыныс; 5) торшалардың оттегін пайдаланып, көмір қышқыл газды бөлуі, немесе торшалар митохондрияларындағы биологиялық тотығу.
Тыныс алу жүйесі деп организмді оттегімен қанықтырып, көмір қышқыл газдың денеден бөлінуін және организмнің барлық тіршілік әрекеттеріне қажет қуаттың (энергаяның) бөлінуін қамтамасыз ететін мүшелер жиынтығын айтады. Адам мен омыртқалы жануарларда ол сыртқы тыныс мүшелершен, газдардың қанмен тасымалдануын қамтамасыз ететін тетіктерден, ұлпалық тынысты қамтамасыз ететін органеллалардан, осы жүйе жұмысын реттейтін және ондағы ықпалдастықты (интеграция) қалыптастыратын механизмнен құралады. Тыныс аппараты деп организмнің тыныс алуын қамтамасыз ететін мүшелер жиынтығын айтады.
Адам мен сүт қоректілердің сыртқы тыныс аппараты жоғарғы (мұрын қуысы, аңқа, көмекей) және төменгі (кеңірдек, ауа тамырлар – бронхылар мен бронхиолалар) тыныс жолдары мен газ алмасу мүшесі – оң және сол өкпеден тұрады. Дем алынған кезде ауа жоғарғы тыныс жолдарына түсіп, онда шаң-тозаңнан тазарады, жылынады, дымқылданады да, төменгі тыныс жолдарына өтеді.
Адам мен жануарлардың газ алмасу мүшесі – өкпе, – құрылысы жағынан түтікшелі – көпіршікті, паренхималы ағза. Ол тыныс жолдарынан және газ алмасу бөлімінен тұрады. Тыныс жолдарын бронхы (ауа тамыр) тарамы, ал газ алмасу бөлімін – көпіршік (альевеола) бөлімі деп атайды. Бронхы тарамы арқылы ауа тазаланып, жылынып, дымқылданып, ионданып, альвеолаларға жеткізіледі. Альвеола тыныс жолының тұйықталған сонғы бөлігі. Олардың қабырғасы оралымды мембранаға бекіген жұқа бір қабат жалпақ эпителий торшаларынан түзіледі. Әр альвеола сырт жағынан тығыз орналасқан капиллярлар торымен қоршалады. Өкпе капиллярлары кең (диаметрі 40 мкм дейін) және тар (диаметрі 11 мкм) тұзақ торлар құрайды. Кең тұзақ капиллярларынан қан толассыз ағады және ол альвеолалар кеңістігінің көп мөлшерін қамтиды. Бұл капиллярлар тұзағы бір-бірімен жалғаса келіп альвеолалық тор түзіледі. Альвеола мен капиллярдың жанасу беткейінің жалпы қалындығы бар болғаны 0,004 мм, сондықтан бұл жерде газдардың алмасуына айтарлықтай кедергі болмайды.
1. Чучалин А.Г. «Пульмонология», Медицина, Москва, 2007г,
2. Х.Әбілкәрім «Сәулелік диагностика» Алматы 2010
3. Л.Д Линденбратен Л.Б Наумов «Медицинская рентгенология»
4. Интернет желісі
        
        Жоспар:
Кіріспе
1. Тыныс алу жүйесінің маңызы
2. Тыныс алу жүйесінің жастық ерекшеліктері.
3. Тыныс алу жүйесі патологиясындағы негізгі клиникалық синдромдар
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Тыныс алу ... ... ... ортадан оттегін сіңіріп,
өзінен көмір қышқыл газды бөлуін қамтамасыз ... ... ... ... алудың мәні организм торшаларын оттегімен қамтамасыз ету арқылы
қоректік заттар құрамындағы энергияны ... ... ... ... ... ... көмір қышқыл газды бөліп шығаруда.
Адам мен жоғары сатыда дамығын ... ... алу ... ... ... 1) сыртқы орта мен өкпе ... ... ... ... сыртқы тыныс; 2) өкпе альвеолалары мен кіші қан ... ... ... газ ... ... өкпедегі газ алмасу; 3)
газдардың қанмен тасымалдануы; 4) ... қан ... ... ... ұлпа және мүше торшалары арасындағы газ ... – ішкі ... ... ... ... ... қышқыл газды бөлуі, немесе торшалар
митохондрияларындағы биологиялық тотығу.
Тыныс алу ... деп ... ... қанықтырып, көмір қышқыл
газдың денеден бөлінуін және ... ... ... әрекеттеріне қажет
қуаттың (энергаяның) бөлінуін қамтамасыз ететін мүшелер жиынтығын айтады.
Адам мен омыртқалы жануарларда ол сыртқы ... ... ... ... ... ... ... ұлпалық тынысты қамтамасыз
ететін органеллалардан, осы жүйе ... ... және ... ... ... ... ... Тыныс
аппараты деп организмнің тыныс алуын қамтамасыз ететін мүшелер ... мен сүт ... ... ... ... ... (мұрын қуысы,
аңқа, көмекей) және төменгі ... ауа ...... ... ... жолдары мен газ алмасу мүшесі – оң және сол өкпеден
тұрады. Дем алынған ... ауа ... ... жолдарына түсіп, онда шаң-
тозаңнан ... ... ... да, ... ... ... мен жануарлардың газ алмасу мүшесі – өкпе, – құрылысы жағынан
түтікшелі – көпіршікті, паренхималы ағза. Ол ... ... және ... ... ... ... ... бронхы (ауа тамыр) тарамы, ал газ
алмасу ...... ... ... деп ... Бронхы тарамы
арқылы ауа тазаланып, жылынып, дымқылданып, ионданып, ... ... ... ... ... сонғы бөлігі. Олардың
қабырғасы оралымды мембранаға ... жұқа бір ... ... ... ... Әр ... сырт ... тығыз орналасқан
капиллярлар торымен қоршалады. Өкпе капиллярлары кең ... 40 ... және тар ... 11 мкм) ... торлар құрайды. Кең тұзақ
капиллярларынан қан толассыз ағады және ол альвеолалар ... ... ... Бұл ... ... ... ... келіп
альвеолалық тор түзіледі. Альвеола мен ... ... ... ... бар ... 0,004 мм, ... бұл жерде газдардың алмасуына
айтарлықтай кедергі болмайды.
Тыныс алу жүйесінің маңызы
Тыныс алу ... ... Адам ... өзін ... ... ... ... және газ түріндегі заттармен алмаспай өмір сүре алмайды. Адам
үнемі сыртқы ортадан қоректік заттарды, суды және ... ... ... ... үшін аса ... Оттегі ұлпалардағы тотығуға қатысады. Тотығу
кезінде заттардың ыдырауынан көмір қышқыл газы пайда болып, ... ... Дем ... ... мен ... орта өздерінің құрамындағы
газдарымен алмасады. Бұл оттегінің үнемі денеге ... және ... ... денеден сыртқа айдалып тұруын қамтамасыз етеді. Бұл қызметті кеуде
қуысында орналасқан өкпе орындайды.
Оттегінің ... ең көбі біз дем ... ... ... ... ... төмендейді, қан тамырларында ... ... ... ... ... ... диффузды түрде қозғалады, бірақ Бұл ... ... Бұл ... ... ... күшейтеді.
Дем алу мен дем шығарудың ырғақты түрде ... ... ... ішкі мүшелерге әсер етеді.
Тыныс алу жүйесі мүшелерінің құрылысының жас ерекшелігі. Тыныс мүшелері
мұрын нан басталады ... ... ... ... бөлінеді: а) дем алғанда
және дем шығарғанда ауаның жылжитын қуыстары; ә) ауа мен ... ... ... ... – өкпе ... (лат.альвеолус — ойма қуыс,
науа).
Тыныс алуға қатысатын мүшелер тыныс алу жүйесін құрады. Бұл ... ... ... ... ... және ... ... алу мүшесі – өкпе.
Ауа сырттан өкпеге және өкпеден ... ... ...... ... ... ... кеңірдек, жөне бронхылар жатады. Дегенмен,
тыныс жолдарының қызметі ... ... ғана ... ... ... көмейде,
кеңірдекте және бронхыларда дем алғанда ішке кіретін ауа ... ... ... ... мен өкпе ... шырышты қабаты
кеуіп қалмау үшін ылғалдандырылып, өкпені суық ... ... ... ... алу жүйесінің жастық ерекшеліктері.
Тыныс мүшелері мұрын нан басталады. Тыныс жолдары екіге бөлінеді:
а) дем ... және дем ... ... ... ... ауа мен ... арасында газдардың алмасатын орыны — өкпе ... — ойма ... ... ... ... мүшелер тыныс алу жүйесін құрады. Бұл жүйенің
мүшелерін екіге ... ... ... және басты тыныс алу мүшесі — өкпе.
Ауа сырттан ... және ... ... ... ...... мұрын  қуысы, көмей, кеңірдек, жөне бронхылар жатады. Дегенмен,
тыныс жолдарының қызметі ауаны өткізу ғана емес. ... ... ... және ... дем ... ішке кіретін ауа шаңнан,
микробтардан тазартылып, тыныс жолдары мен өкпе ... ... ... ... үшін ... өкпені суық ауаның әсерінен сақтау үшін
жылытылады.
Тыныс алу жүйесінің құрылысы мен қызметі адамның жасына, жынысына
және жеке басының ерекшелігіне байланысты.
Жаңа ... ... ... ... ... ... бірақ қан
тамырларына өте бай болады. Алғашқы 3 айлық өмірінде және ... ... өкпе ... ... Өмірінің алғашқы кезінде барлық нәрестелер
ішпен дем алады (еркекке тән дем алу), ... жүре ... ... ... ... де, диафрагмалық-кеуделік дем алу пайда болады. 3-7
жаста ғана ... дем алу ... ... Дем ... ... мөлшері дене
салмағымен салыстырғанда бала өсе келе азаяды: жаңа туған сәбиде — 220 см3,
6 жаста 168 см3, 14 ... ... 128 см3, ал ... ... 96 ... ... ... ересек адамда 0,2 мм, ал жаңа ... — 0,07 мм. Олай ... ... жалпы көлемі жаңа туған балада — 1,617
см3, ал ересек адамда -67,7 см3. Осы ... ... ... шар тәрізді альвеолаларының әрқайсының көлемі жаңа туған нәрестеде
4,108 тең болатынын есептеп шығарған. Олай болса, өкпе ... ... жаңа ... сәбиде — 6 м2, ересек адамда — 50 м2, яғни 8 есе  артық.
Кеуде ... ... ... жасына және жынысына байланысты
өзгереді.
Туған кезде баланың кеуде ... ... ... ... себебі ұрық  кезінде
өкпе нашар дамыған, ал бауыры қарқынды өсіп, дамиды. Баланың кеуде қуысы
көтеріңкі болып, ... ... ... ... ... ... бала терең дем алып, дем шығара ... да, ... ... мен ... тынысының жиілігі арқылы қамтамасыз етеді. ... ... ... бастағаннан кейін терең дем алатын мүмкіндік
туғаннан соң дем алу жиілігі азаяды. Қартайғанда ... ... ... байланысты қабырғалардың қиғашталуы артады. Әйел адамның кеуде
қуысы ерлермен салыстырғанда қысқарақ ... алу ... ... негізгі клиникалық синдромдар:
1. Өкпе тінінің тығыздалу синдромы.
2. Өкпеде қуыс ... ... ... ... ... ... ... Өкпеде артық ауа жиналу (эмфизема) синдромы.
5. Плевра қуысына сұйықтық және ауа жиналу синдромы.
6. Тыныс алу жетіспеушілігі синдромы(жедел және созылмалы).
Тыныс алу ... ... ... ... ... ... ... Өкпе өз алдына екіге бөлінеді: оң және сол жақ өкпе. Оң
жақ өкпе 3 ... ... ... ... ... Сол жақ өкпе ... ... жоғарғы, төменгі. Өкпе кеуде қуысында орналасқан. Өкпенің
төменгі бөліктері диафрагмамен тиіседі, ол ... іш ... ... Ауа мұрын жолдары арқылы кеңірдекке,  одан оң жақ, сол ... ... ... одан әрі өкпе ... ... ... кішкентай бұтақтардан тұрады, оны “бронхиол” дейді, олар
ары қарай ... ... өкпе ... ... ... ... ауа өкпені желдендіріп созады, онда газ алмасуы пайда
болады. ... ... ... капилярға өтіп, эритроцидпен ... ... ... ауа ... ... ... ... созылып,
диафрагма жиырылып, кеуде қуысы кеңейеді. Адам бір дем алғанда 700 мл 3 ... Ал ауа ... ... ... ... Қалыпты түрде адам минутына
16 – 20 рет дем алады. Ал жүгіргенде, ... ... дем алуы ... жолдарының дем алуын реттейтін сопақша ми. ... ... ... ауаны жылытып, шаңнан тазартып, дымқылдатады.    Тыныс алу
мүшелерінің қорғаныш қызыметіне ... ... ... ... ... ... ішкі сілекейлі қабатында секреторлы иммуноглабулиннің
білінуі, альвеолардық макрофагтардың ... ... ... ... бронхиол артерияларымен қамтамасыз етіледі.   
Өкпе – ағзаның негізгі мүшесі. Ол ағзадағы қан айналыс жолдары-мен
тығыз байланысты ... ... Оны ... етіп ... өкпе ... ... өкпе ... тек ұлпа ғана зақымданбайды, оның қан
тамырларындағы қанның алмасуы да ... ... ... ... өкпе – ... ... деп ... белгілері.  Тыныс алу мүшелерінің ауруларының көптігіне
қарамай, олардың ... бір – ... ... ... келеді. Бұл белгілерге
жөтел, қақырықтың бөлінуі, қақырықты тастауы, қан түкіру, демікпе, кеуде
қуысының ауырсынуы жатады. Дене ... ... ... тәбетінің
төмендеуі, бастың ауруы аурудың жалпы белгілеріне жатады.  
Жөтел. Тыныс алу мүшелерінің ең негізгі белгілерінің бірі, бірақ ... ... да ... ... Бұл ... қорғаныш актісі. Тыныс
жолдарына бөгде зат түскенде ағза рефлекторлық түрде оны ... ... ... ... ... кеңірдекшелердің (бронхтардың) сілекей
қабаттары қабынғанда импульстер сопақша мидың дем алудағы  орталығына келіп
түседі де оны ... ... ... ... өкпедегі бөгде заттар
ауамен бірге ауыз арқылы күшпен сыртқа ... ... ... ... алу ... ... жиналып, жөтел туғызады. Егер сілекей
аз ... онда ... ... ... ... Жөтелдің сипаталуы сырқатқа
байланысты әртүрлі болады. Сирек, күшті, жиі, ... және т.б. ... Бір ... ... ... ... ... Туберкулездің бастапқы
кезеңінде жөтел сирек және науқасқа білінбейді. Бара – бара жөтел күшейіп,
науқасты ... ... ... ... ... ... ...  
Қақырық. Тыныс жолдарының сілекей ... ... ... ... ... дәрісінің тереңдігін анықтауға мүмкіншілік
туғызады. ... ... ... - ... іріңді болады. Сілекейлі
қақырық жылтыр, кейде ақ ... ... Шаң ... ... қара ... ... Ондай қақырық темекі шеккеннен немесе ұзақ уақыт шаң тозаңда
жұмыс істеген адамдарда ... ... - ... ... ... асқынуларында білінеді. Крупты өкпе қабы-нуының бастапқы
кезеңінде ... ... ... ... ... ... иісі ... ара қашықтықта сезілмейді. Егер қақырықтың иісі жағымсыз ... ... ... ауруы деп ойлауға болады.  
Қан түкіру. Өкпе ауруларының маңызды белгісі болып ... ... өкпе ... өкпе ... ... және өкпе іріңді
ауруларында байқалады. ... ... ... түсі ашық – ... иіссіз және жөтел мен шығып отырады.  
Демікпе. Демікпе дегеніміз – ... ... ... және
ырғақтылығының бұзылуы. Тыныс алу жолдарының ... ... ... ... шығуының қиындауы) түрде білінеді. ... ... ... ... жағдайда ауаның ішке кіруі
қиындап, демі шулы, ... ... ... ... жиі аралас
түрлердегі  ентігу кездеседі.  
Кеуде ... ... ... және өкпе тінінде ... ... сол ... ... қуысының ауырсынуы басқа
мәмбірлердің әсерінен туады.  Негізінде ауырсыну дем ... ... ... ... ... ... ... бұлшық еттер және қабырға
аралық жүйкелер қабынғанда сезіледі.
Уыттану белгілері. Тыныс алу мүшелерінің ауруларында осылармен бірге
жиі дене ... ... ... кездегі терлегіштік, әлсіздік, жұмысқа
деген қабілетінің төмендеуі кездеседі. Бұл шағымдар ағзаның ... ... ... ... ... ... ... Субъективтік тексеріс  Науқастың шағымдарын сұрау арқылы өткізіледі:
 кеуденің шаншуы, ... ... ... жөтел пайда болуы,
қақырық тастау, ... ... ... ... ауыратындығы
және ұйқысының бұзылуы. Сыртартқы жинағанда келесі сұрақтарды анықтау
керек: ауру қалай (жедел, біртіндеп) және ... ... ... ... және ... білу үшін ... жағдайына көңіл
бөлу керек. Жұқпалы аурумен ауырған науқастармен ... ... ... туберкулез, сары ауру, тұмау т.б. Ауру өту ағысын ... ... оның ... ... ... ... зиян
әкелетін қылықтарын, яғни шылым шегу, ... ... ... ... тексеріс. Объективтік тексеру әдісі қараудан басталады.
Қарағанда науқастың жалпы ... ... ... ... ... дене
пішінінің өзгерістерін және т.б. байқайды.
Кеудені қарау. Кеуденің ... ... ... ... ... ... анықтайды. Кеуде қуыс өзгерістерінің үш түрі болады:
бөшке тәрізді ... ...... ... ... қысқалау,
көлденең кеуде бөшке ... ... ... ... ... ... ... сиректелген, дем алғанда бұлшық еттерінің қабысуының сирегені
байқалады. сал көкірек қуысы (паралитикті) – бөшке тәрізді кеудеге ... ... ... ... байқалады: кеуде торшасы тар және ұзын. Бұл өкпенің
туберкулез ауруында жиі ... дем алу ... ... ... ... кеудесі) – бұнда кеуде ... алды ... ... ұзарғаны
байқалады, қабырға шеміршектері жуандайды, кішкентай балалардың мешел мен
ауырған кезінде пайда болады. Кеуде ... ... ... ... ... болады: омыртқаның алға қарай қисаюы -
лордоз, артқа қарай – кифоз, бір жақ ...... ал ... ... ... ... ... қисаюы – кифосколиоз деп аталады.  
Дене терісінің өзгеруі. Терінің кілегей қабыршақтарының көкшілдігі
байқалады, оны ... деп ... ... екі ... ... ... және ... (барлық денеде). Бұндай өзгеріс тыныстың
бұзылғандығынан, ... ... ... ... ... ... крупозды қабынуында, дене қызуы көтерілгенде, ал ... ... ... және т.б ... ... ... қарау (сипалау, пальпация). Кеудені, арқаны оның ауыра-
тын жерін, серпімділігін, дыбысты өткізуін ... үшін ... ... ... ... қойып сан мен сөздерді айтқызып, ... ... әр ... байланысты жоғарлауын немесе төмендеуін анықтайды. Бұл
сипалаудың түрін бронхофония әдісі деп атайды.  
Саусақпен соққандағы өкпеден шығатын дыбыстардың ... ... ... ... таза ... өкпеде таза ауаның барында,
өкпенің ауруы жоқ кезіңде естіледі. Перкуторлық дыбыстың ... ... ... ... өкпе ... ауа ... ... қорап
тәрізді дыбыс өкпе ұлпасының созылғандығын және ... ауа ... ... ... ...... қабырғаға ұрғандай дыбыс.
Өкпе тінінің тығыздалу синдромы.
 Өкпе тінінің инфильтрациясы (ішке ену) деп қышқыл ... өкпе ... ... ... патологиялық жағдайды
атайды. Тығыздалу синдромы пневмонияларда, өкпе ... ... ... ... ... ... лейкоздар
және жүйелі қызыл жегі кезінде зақымдануында жиі кездеседі.    ... ... ... ең алдымен осы синдромды туғызған ауру
түрімен, қабыну ... ... оның ... орналасуымен және
асқынуымен тікелей байланысты. Бұл синдромның негізгі шағымдарына ... және кей ... қан ... ... ... ... плевраға жақын
орналасқан жағдайда ауыру сезімі пайда ... ... ... ... ... кездесетіні  дене қызуының көтерілуі, яғни қалтырау, ... ... ... өкпе ... даму ... ... және өкпе
қабындағы айқын өзгерістермен байланысты болады. Өкпенің қабынуының алғашқы
кезеңінде құрғақ жөтел байқалады. ... аз да ... ... ... әрі ... ... жалқық пайда болғандықтан және бронх
ішіндегі инфильтраттың гиперсекрециясымен байланысты жөтел ... ... Өкпе ... ... ... немесе темір тотығы түсті
(крупозды пневмония) болуы мүмкін. Өкпе тінінің ыдырауында (деструкция),
өкпе рак және ... ... қан ... ...   Ірі және жайылмалы
өкпелік инфильтраттарда ентігу жиі ... ... ... тексергеңде,
тыныстың жиіленуі (тахипное), сол сияқты кеуденің өкпе ... ... ... сау бөлігімен салыстырғанда, тыныс алу актісінде кейін қалуы
байқалады. Өкпелік инфильтрат үстінен дыбыс жақсы өтеді, сондықтан да ... ... ... ... дірілінің күшейгенін анықтауға болады.
Қабыну инфильірациясының бірінші ... ... ауа ... ... ... де төмендеуі нәтижесінде өкпенің анық перкуторлы дыбысы
тұйықталған тимпаникалық дыбысқа ... ... ... ... ... перкуторлы дыбыс пайда болады. Қабынудың бастапқы кезеңінде, яғни
өкпенің ісінуі кезінде везикулярлы тыныс әлсіз естіледі.
Өкпе қабынуы айқын дамыған сатысында, яғни ... ... ... ... ... ... оның орнына бронхиалды тыныс пайда болады.
Өкпенің қабыну инфильтрациясының үстінен ылғалды сырылдар, ... ... ... ... болады. Өкпе инфильтрациясына ең тән белгі -
ол жақсы естілетін ұсақ ... ... ... Олар ... үдерісінде
ұсақ бронхтардың, бронхиолардың зақымдануы нәтижесінде пайда болады.
Сықырлау альвеолалардағы ... ... ... Ол өкпе ... ... ... ... ... ішінде ең маңыздысы ренттеноскопия, ... ... ... Қабыну инфильтрациясында өкпенің ... ... ... ... Өкпе көлеңкесінің қарқындылығы жай ... ... ... өкпе ... ... байқалады. Спирография
өдісімен альвеолалық вентиляцияның бұзылуының рестриктивті түрі анықталады,
бұл кезде өкпенің өмірлік сыйымдылығы және өкпенің ... ... ... қуысы синдромы.
Өкпе қуысы синдромы деп өкпеде каверналар, абсцестер айналасында
инфильтративті ... ... ... ... қуыс ... ... кездегі
белгілер жиынтығын атаймыз. Қуыс ішінде тек қана ауа (бос ... ... ... ... ... мүмкін. Қуыс жабық немесе бронхпен ... ... ... ... қуыс ... оның ... бай-ланысты. Бұл кезде дауыс дірілі күшейеді. Егерде ... ауа ... ол ... байланысты болса, бұл кезде
перкуторлық дыбыстың тимпаникалық қасиеті басым ... Ал қуыс ... ... ... тұйықталған немесе тұйық дыбыс анықталады. Бұл кезде
ауалық қуыс үстінен аускультация кезінде тыныс дыбысы ... ... ... ... байланысы болса, ол жерден бронхиалды тыныс
естіледі, ... ол ... ... жерінен (дыбыс саңылауы) ауа бағанасы
бойымен дыбыс тез ... ... ... ... ішкі ... ... ... бұл кезде резонанс нәтижесінде ... ... ... ... ... қуыс ... ... тұрған кезде амфорикалық тыныс
естіледі. Жарым-жартылай сұйықтығы бар қуыс үстінен ... ... ... ... ... қуыс ... инфильтрация
нәтижесінде тығыздалған өкпе тіні күшейтеді. Сонымен қатар, аускулътация
кезінде өз ... ... ... қуыс ... ... ... ... бронхиалды тынысты күшейтіп тұрған стенотикалық шуыл естілуі мүмкін.
Рентгенологиялық зерттеу өкпеде қуыс бар екенін дәлелдейді. 
Бронх ... ... ... тәсілдің әрқайсысы патологиялық процестердің  бір жағын ғана
қамтиды. Тек бір ғана ... ... ... ... қою қиынға түседі.
Сондықтан әр түрлі тәсілдің ... ... ... жиынының маңызы
өте зор. Пайда  болу тегіс (патогенезі) бір ... ... ... ... ...  деп бронхоспазм  нәтижесінде бронхтардың
 өткізгіштігінің  бұзылуынан  пайда ... ... ... ... Бұл ... ...  белгілерінің  негізінде
 бронхтардың өткізгіштігінің  бұзылуы, ... ... ... әр
келкі (көбінесе ауа шығару жылдамдықтың шек-телуіне байланысты) вентиляция
және өкпенің қалдықты көлемінің ұлғаюы ... ... ...  ұсақ  бронхтардың өткізгіш-тігінің өзгеруі жатады. Бұндай
жағдай бронхтардың шырыш қабатының қабынуы мен ... ... ... ... ... ... қабатының ісінуімен бірге
жүретін бронхоспазмнан(өкпе демікпе-сі), ... ... ... ... ... ... ... пайда болады.  Созылмалы
обструктивті аурулардың негізгі клиникалық белгілері болып ... ... 1) қою және ... ... бар жөтел; 2) қатты
ентігу; 3) «өкпелік жүрек» синдромы-ның дамуы; 4) ең ... ... ... ... ... дамуы. Бұл аурудың ең жиі кездесетін
этиологиялық факторы — ол ... ... ... ... ... ... цианоз бен жүрек қызметінің жетіспеушілігі жиі
анықталады. ... ... ... варианты кезінде терминалды
бронхиолалардың шырыш қабатының қабынып, ісінуінің нөтижесінде пайда болған
альвеолалар гипожелдеткіші, отгетінің парциалды қысымының ... ... ... ... ... — гипоксемия мен гиперкапния,
кейін альвеолар-лық капиллярлардың тарылуы және кіші қан ... ... ... болады. Бұдан әрі өкпелік жүрек ... оның ... келе ... ... ... ... соғады.
Өкпенің созылмалы обструктивті синдромының келесі бір ... - ... ... бұл ... ... ... ... Бұл ауруда да
бронхиалды обструкция байқалады, бірақ та негізінен ... ... ... ... қабырғалары бір-біріне
жақындайды, ол әсіресе дем шығарған ... ... ... ателектазы: Науқастарды қарап тексерген кезде: өкпенің бір
жақты семуі мен ауру жақта дем алу  қимылының азаюы: Пальпция арқылы: ... ... не ... ... ... ... өкпе ... не тынық дыбыс Аускультация арқылы: везикулярлы тыныс дыбысының
әлсіреп, жойылып кетуі, бронхофонияның әлсіреуі не жойылып кетуі ... ... ... ретінде кездеседі. Компрессті ателектазда:
 Науқастарды қарап тексерген кезде: ауру жақтың өсіңкі болуы және ол ... ... ... ... ... ... ... күшеюі.
       Перкуссия арқылы: өкпе дыбысының  бәсеңсіп, дабыл реңкелі болғаны не
тынық дыбыс; ... ... ... ... ... және
бронхофонияның күшейгені байқалады.
Өкпе қабыньң қуысына ауа жиналу ... ... деп ... және ... плевра жапырақшалары
арасында ауаның жиналуын атаймыз. Пневмоторакс ... ... ал газ ... ... ол жарым-жартылай немесе толық
(тотальдық) болуы ... Бұл ... өкпе ... ... ... ... (коллапсқа ұшырайды). Егерде ауа жұтқанда атмосфералық ауа
өкпе қабы қуысына бос кірсе, ал дем ... ... ... ... ашық деп ... ... ауа әрбір жұтқан сайын өкпе қабы
қуысына кіріп - дем ... кері ... ... өкпе қабы ... ... ... берсе, оны клапандық немесе вентильді пневмоторакс деп
атайды. Егерде өкпе қабы ... ауа ... ... ... ... ауа
кері шықпаса, пневмоторакс жабық деп аталынады. Клиникада спонтандық
пневмоторакс ... ... ... ... ... абсцесс,
өкпе гангренасы, өкпе рагы нәтижесінде өкпе тінінің ыдырауы (деструкция);
туберкулездік немесе бронхоэктатикалық кавернаның, ... ... ... ... ... ... өкпе эмфиземасының
булласының, өкпе немесе өкпе қабы кистасының туа біткен немесе жүре пайда
болған ... ... ... ... т.б. ... мүмкін.
Өкпе қабы қуысына ауаның кіруі өкпе қабы қысымын едәуір көтереді де,
соның нөтижесінде өкпе ... ... ... одан ... газ алмасуы
және өкпелік кызметінің жетіспеушілігі пайда болады. Альвеоларлық гипоксия
нәтижесінде кіші қан айналым шеңберінде өкпелік гипертензия ... ол ... ... ... ... Кеуде аралығы ағзаларының сау ... ірі қан ... ... ... ... иіп ... әкеліп
соғады. Осы айтылғандар өкпелік гипертензияға, жүректің оң жақ қарыншасы
қызметінің жіті ... ... ... ... ... ... ... аяқ астынан ауыруы мүмкін.
Науқастардың негізгі ... ... ... ентігу, құрғақ жөтел,
жүректің тарсылдап соғуы. Шаншу ... ... төс ... ... ... ... ... өкпе қабы қуысындағы ауаның көлеміне,
өкпенің бүрісуіне (коллапс), аралық ағзалардың ығысуьна ... ... ... ... тексерген кезде : ауру жақ өсіңкі көрінеді ... ... ... ... Пальпция арқылы: дауыс дірілі анықталмайды.
Перкуссия арқылы: дабыл ... және өкпе ... ... ... ... ... тыныс алған естілмейді. Бронхофония әлсіреген,
не анықталмайды. Ашық ... ... ... ... ... ...  кеуде сарайының қабырғасы жарақаттанғанда, плевра қуысына
жасанды ауа айдағанда және өкпенің  кейбір ауруларының асқынғанда пайда
болады.
Өкпе ... ... ... ... ... ... ... қуысында сұйықтықтың ... ... деп ... ... немесе организмдегі су-электролиттердің
алмасуының жалпы бұзылыстары ... ... ... ... ... ... клинико-рентгенологиялық және лабораториялық
симптомдар жиынтығын атаймыз. Плевра қуысында 5—6 литрге ... ... ... Егер ... ... 100 мл ... ол клиникалық әдістер
арқылы анықталмайды, 100 ... ... ... ... ... ... жасағанда. Алдымен сұйықтық диафрагма үстінен
анықталады, кейін ... ... ... бұл ... 1500
мл-ге дейін сүйықтық жиналуы мүмкін. Плевралды сұйықтық көп жиналса, ол
тыныс алу мен қан ... ... ... ... ... біріншілік ауру емес. Олар өкпенің, кеуде клеткасының, аралықтың,
диафрагманың, диафрагма асты кеңістігінің зақымдануында ... ... ... ... болуы мүмкін.        
    Клиникалық белгілері. Өкпе қабы ... ... ... ең ... ... ентігу жатады, науқас кеуде клеткасының
ауырған жағына ауыр салмақ түскендей сезім сезеді. ... ... ... ... оның кеуде тұлғасының жоғарғы бөлігін көтеріп мәжбүр
қалде отырғаны өзіне назар ... Ауру адам ... ... ... ... ... сүйықтық өкпе қабы қуысында ... ... онда ... ... алу ... жетіспеушілігінің нәтижесінде
тері жабындыларының және көзге көрінетін шырыш ... ... Егер ол ... бөлігінде орналасып қалталанса, ол
ауруларда дисфагия (тамақты жұту және өңеш арқылы өтудің бұзылуы), ... ... ... ... анықталуы мүмкін. Бұл кезде мойынның
көк тамырлары білеуленіп тұрады. Өкпе қабында сұйықтық жиналған ... ... ... ... көлемі шектеледі. Жүдеу, бұлшық еттері нашар дамыған
науқастарда қабырға аралықтары тегістеліп, ... ... ... ... ... науқастың қабырға аралықтары кеңейген. ... ... ... : ауру жақ ... және ... ... болады.
                                                   
Тыныс алу кызметінің жетіспеушілік синдромы. 
Қанның  газ құрамының бұзылуын (оттегінің азайып, көміртек ... не ...  газ ... ... ... ... ... мүшелері
және  жүрек тамыр жүйесі қызметінің артуы арқылы іске асырылатын жағдайды
тыныс алу ... деп ... ... алу жеткіліксіздігі өкпе
 вентиляциясының бұзылуына  альвеолла-капилляр ... ... ... жеткіліксіздігі)  және өкпедегі  қан айналысының
 бұзылуына (перфузия жеткіліксіздігі) ... ... ... ... ... ... организмді оттегімен қамтамасыз етуге және зат алмасу
реакцияларының нәтижесінде түзілген көміртегінің қос ... ... ... "Тыныс алу қызметінің жетіспеушілігі" ... ... ... газ ... ... қамтамасыз етілмеуін
айтады.
Тыныс алу қызметінің жетіспеушілігінің ең бір ерте ... өкпе ... ... ... ... өзгеруі
(демалудың жиілену, тереңдеуі) жатады, сау адаммен салыстырғанда, аз ғана
физикалық күш түскенде пайда болады.
Тыныс алу ... ... үдеу ... ... ... ... ... механизмдер қосылады және біртіндеп оның дәрежесіне
сәйкес келеді. Алдыменен тыныс алу кызметінің ... ... ... күй ... ... тыныс аппаратының қызметі қалыпты
түрде жұмыс жасайды. Компенсаторлық механизмдер тек науқасқа физикалық күш
түскен жағдайларда ... ... ... ... аппаратының резервті
мүмкіншіліктерінің төмендеуі анықталады. Кейін, ... ... ... ал ... соң ... ... күйде де тыныстың жиіленуі,
тахикардия байқалады, ауа жұтып, ауа шығарған ... ... ... ... ... ... тыныс актісіне бұлшық еттердің
қосымша топтарының қатысуы анықталады. Тыныс жетіспеушілігінің одан ... ... ... ... ... ... гипоксемия мен гиперкапния білінеді. Айқын ... ... ... ... ... ... қан ... тіндерде клеткалық зат алмасудың толық ... (сүт ... жөне т. б.) ... Егерде тыныс алу қызметінің
жетіспеушілігіне кіші қан ... ... ... ... жүректің оң қарыншасына күштің артық түсуінен, я ... ... ... күш түсуінен жөне оттегімен аз ... ... ... ... зардабынан жүрек қызметінін
жетіспеушілігі қосылса, ... қал ... ... ... алу ... де ... ... лайық өзгереді.
Газдың алмасуы. Адам мен жануарлардың өмірі үшін ауадағы газдардың
ішіндегі оттегінің маңызы зор. Адам дем ... ішке ... ... құрамы,
дем шығарғандағы сыртқа айдалатын ауадан өзгеше.
Ересек адам 1 минөтте өкпесінен 6-7 л ауаны ... ... ... ... ... және ... ... Адамның бойы
неғұрлым биік және салмақты болса, соғұрлым оның өкпесі ... ауа ... ... Бұл ... ... ... болмайды, ауа балаға ересек
адамнан көбірек қажет. Тіпті 2-3 жастағы баланың өкпесі арқылы 5-6 л, кейде
7 л ауа ... ... ұзақ ... ... ... дем ... жатады. Осыған байланысты балалардың организмінен бу ретінде
судың көптеп шығуы, бүйрек, тері арқылы көмір ... ... ... ... нервтік және гуморальдық реттелуі. Тыныс алу ... ... әр ... ... жолдарымен іске асады.
Көмір қышқыл газының тыныс орталығына әсері екі ... ... іске ... а)
нейрондарды қоректендіретін қанның құрамының тікелей әсері; б) рефлекторлы
жолмен көмірқышқыл газының арнайы хеморецепторларға әсері. Бұлар дан ... ... ... ... ... алу ... қызметінің реттелуінің
де маңызы үлкен. Айталық, дем алғанда өкпе керіледі де, оның ... ... ... ... мен диафрагмада орналасқан арнайы барорецепторлар
тітіркенеді. Оларда пайда болған импульстер ... ... жол ... миға ... оның ... ... тежейді де, дем алу тоқтап,
дем шығару басталады. Өкпенің керіліп созылуы тоқтасымен ... ... ... импульстер тоқталады, нейрондардың қозғыштығы артады да,
қайтадан дем алу басталады. Тыныс орталығы бүзылса, дем алу ... те ... Дем алу мен дем ... ... ми ... ... да қатысады.
Тыныс алудың дамуына дене еңбегінің ... және ... ... алу ... бәрінің физиологиялық көрсеткіштеріне дене
еңбегі мен спорт әсер етеді. Мысалы: Өкпенің ... ... – 4 л, ... – 4,2 л, ... -4,8л, қайықшыларда
– 5,5 л. Тыныс алу жиілігі: ... ... – 6-8 рет, ... ... -14-20 рет. ... шұғылданатын адамдардың тынысы
терең болады, Бұл организмнің ... ... ... белгісі. Мысалы, терең
дем шығарғанда олардың сыртқа айдалған ауасының құрамындағы көмір қышқыл
газы 2 есе көп ... ... ... дем алу ... ... ... да,
оның қоректенуін жөне физиологиялық қалпын жақсартады. Тыныс алу мүшелерін
жаттықтыру, шынықтыру ... мен ... ... ... ... пайда
болатын ауруларға қарсы тұру қабілетін арттырады. Олай ... ... мен ... денсаулықты сақтауға қажетті жағдайлардың бірі.
Қорытынды
Денсаулық сақтау ісінің ... ... ... өз ... ... ... қабылданған классикалық үлгі бойынша бастайды.
Аурулар ... ... ... ... анықталады.Ол
диагностиканың синдромдық ұстанымына, ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі
ағзалар мен жүйенің кез-келген ауруларына ... ... ... ... ... сондай-ақ зақымдалған ағзалар мен жүйелерге
қарамастан симптомокешенге біріктіріледі. Патогенетикалық сипатынсыз және
белгілі ... ... ... ... бұл жетекші синдромды
алгоритмге ауыстыру ... ... ... ... әдістеме
бойынша тексерісті жалғастырады. Диагностикалық нәтижелер симптомдардан
минимальды кешендер ... ... ... ал клиникалық ойлау жақсы
бірізділікпен ашылып, диагнозға әкеледі. Белгілі бір ... ... ... білу ... ... қоюды анықтайды,
тексерулер көлемін дұрыс тағайындап дұрыс стратегия мен ем ... ... ... жетіспеушілік синдромы- жалпы тәжірибелік дәрігерге қаралатын ең
жиі шағымдардың бірі ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау ісінің біріншілік буынындағы
дәрігерінің ең жиі мәселесі болып табылады. Оның ... көп, ... ... диагностикалық ізденіс мәселесі өзекті болып табылады.
Тыныс алу жүйесі деп организмді оттегімен қанықтырып, көмір қышқыл
газдың ... ... және ... ... ... ... ... (энергаяның) бөлінуін қамтамасыз ететін мүшелер жиынтығын айтады.
Адам мен омыртқалы жануарларда ол ... ... ... ... қанмен
тасымалдануын қамтамасыз ететін тетіктерден, ұлпалық тынысты қамтамасыз
ететін органеллалардан, осы жүйе ... ... және ... (интеграция) қалыптастыратын механизмнен құралады. Тыныс
аппараты деп организмнің тыныс алуын ... ... ... ... мен сүт ... ... ... аппараты жоғарғы (мұрын қуысы,
аңқа, көмекей) және ... ... ауа ... – бронхылар мен
бронхиолалар) тыныс жолдары мен газ алмасу мүшесі – оң және сол ... Дем ... ... ауа ... ... ... түсіп, онда шаң-
тозаңнан тазарады, жылынады, дымқылданады да, төменгі ... ... ... ... А.Г. ... ... Москва, 2007г,
2. Х.Әбілкәрім «Сәулелік диагностика» Алматы 2010
3. Л.Д Линденбратен Л.Б Наумов «Медицинская рентгенология»
4. Интернет желісі

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроорганизмдердің тыныс алуы8 бет
Негізгі тыныс алу жолдары. Амфорикалық тыныс алу6 бет
Негізгі тыныс алу шулары, амфорикалық тыныс алу9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы3 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы ақпарат6 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы мәлімет8 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы ақпарат8 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы мәлімет4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь