Депозит нарығы туралы


1.Депозит нарығының экономикалық мәні мен рөлі
2. Депозиттердің түрлері
3.Қазақстан Республикасы депозит нарығының құрылымы
Бүгіндері коммерциялық банктер әр түрлі депозиттің түрін ұсынады. Қазақстанның банктік тәжірибесінде олардың мынадай түрлері бар:
1. Талап етілгенге дейінгі депозиттер немесе чек депозиттері – салымшыға міндетті өтеуге жататын чекті жазып беруіне құқық береді. Чек депозиттері қымбат тұратын есептік операциялар мен өткізулерді жүзеге асыруды қажет етеді, сондықтан де банктердің көбісі осы қызмет көрсетулер үшін белгілі бір төлемді белгілейді. Оның мөлшерінің өзгеруі бір айдың ішінде жазылған чектер санының және депозиттер мөлшерінің өзгеруімен қатар жүреді.
Чек депозитінің негізгі типтерінің біріне өз ерекшелігі бар талап етілгенге дейінгі салым жатады:
• Жарнаны және ақшаны өндіріп алу қандай да бір шектеусіз, кез келген уақытта бөлшек немесе толықтай жүзеге асырылады;
• Ақша шоттан қолма-қол ақша түрінде немесе чектің көмегімен алынуы мүмкін.
• Банк комиссиялық сыйықаны пайдаланғаны үшін шот иесіне нақты бір айлық мөлшерлемеде немесе әрбір жазылған чек үшін белгілейді;
• Шот иесінің шотындағы қалдықтың бұрын ескертілген орташа мөлшерін клиенттің қолдау шартымен шотты пайдаланғаны үшін клиенттен комиссияны өндіріп алудан бас тартудың формасында оған «жасырын» пайыз төленеді, алайда салымшы бұл шартты бұзатын болса, ол шотты жүргізумен және әрбір чекті өндірумен байланысты банктің барлық операцияларық шығындарын төлейді.
• Талап етілгенге дейінгі депозит бойынша банк ең аз шамадағы резервті орталық банкке мердімді депозитке қарағанда үлкен пропорцияда сақтауға міндетті.
Талап етілгенге дейінгі салымдағы несие қалдығын ең аз шамаға жеткізудің басқа да, яғни қаражатты ATS-шотқа – автоматты аудару шотына орналастыру болып табылатын әдісі бар. Бұл депозит түрі пайыз әкелетін ақша қорларын сақтаушы шоттан чектерді өтеуге арналған чектік депозиттерге автоматты түрде аударуға мүмкіндік береді.
Талап етілгенге дейінгі депозиттердің бір түрі контокоррент болып табылады. Контокоррент – банктің клиентпен болатын барлық операциялары ескерілетін және клиенттің тапсырмасы бойынша шоттан алынатын барлық төлемдер де, шотқа аударма, салым және т.б түрінде түсетін барлық қаражат та банк ссудасы ретінде көрініс табатын біріңғай шот. Бұл шот қолданылуына байланысты активті-пассивті деп аталады.
Талап етілгенге дейінгі депозиттердің тағы бір түрі – банк пен клиент арасындағы келісімнің негізінде қаражат қалдығының шамасынан белгілі бір мөлшерде шот бойынша есептен шығару сомасын арттырудағы овердрафтқа құрылған ағымдағы шот.
1.Смагулова А.Б. Қаржы нарығы, Алматы, 1998 ж

2.Қаржы нарығы және делдалдары Ұ.М. Искаков, Д.Т. Бохаев, Э.А. Рузиева, Алматы, 2008ж.

3. Мақыш С.Б. Банк ісі: Оқулық.-Алматы: Жеті жарғы, 2009. – 552 бет

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Депозит нарығы

Жоспар

1.Депозит нарығының экономикалық мәні мен рөлі
2. Депозиттердің түрлері
3.Қазақстан Республикасы депозит нарығының құрылымы

Бүгіндері коммерциялық банктер әр түрлі депозиттің түрін ұсынады. Қазақстанның банктік тәжірибесінде олардың мынадай түрлері бар:
1. Талап етілгенге дейінгі депозиттер немесе чек депозиттері - салымшыға міндетті өтеуге жататын чекті жазып беруіне құқық береді. Чек депозиттері қымбат тұратын есептік операциялар мен өткізулерді жүзеге асыруды қажет етеді, сондықтан де банктердің көбісі осы қызмет көрсетулер үшін белгілі бір төлемді белгілейді. Оның мөлшерінің өзгеруі бір айдың ішінде жазылған чектер санының және депозиттер мөлшерінің өзгеруімен қатар жүреді.
Чек депозитінің негізгі типтерінің біріне өз ерекшелігі бар талап етілгенге дейінгі салым жатады:
* Жарнаны және ақшаны өндіріп алу қандай да бір шектеусіз, кез келген уақытта бөлшек немесе толықтай жүзеге асырылады;
* Ақша шоттан қолма-қол ақша түрінде немесе чектің көмегімен алынуы мүмкін.
* Банк комиссиялық сыйықаны пайдаланғаны үшін шот иесіне нақты бір айлық мөлшерлемеде немесе әрбір жазылған чек үшін белгілейді;
* Шот иесінің шотындағы қалдықтың бұрын ескертілген орташа мөлшерін клиенттің қолдау шартымен шотты пайдаланғаны үшін клиенттен комиссияны өндіріп алудан бас тартудың формасында оған жасырын пайыз төленеді, алайда салымшы бұл шартты бұзатын болса, ол шотты жүргізумен және әрбір чекті өндірумен байланысты банктің барлық операцияларық шығындарын төлейді.
* Талап етілгенге дейінгі депозит бойынша банк ең аз шамадағы резервті орталық банкке мердімді депозитке қарағанда үлкен пропорцияда сақтауға міндетті.
Талап етілгенге дейінгі салымдағы несие қалдығын ең аз шамаға жеткізудің басқа да, яғни қаражатты ATS-шотқа - автоматты аудару шотына орналастыру болып табылатын әдісі бар. Бұл депозит түрі пайыз әкелетін ақша қорларын сақтаушы шоттан чектерді өтеуге арналған чектік депозиттерге автоматты түрде аударуға мүмкіндік береді.
Талап етілгенге дейінгі депозиттердің бір түрі контокоррент болып табылады. Контокоррент - банктің клиентпен болатын барлық операциялары ескерілетін және клиенттің тапсырмасы бойынша шоттан алынатын барлық төлемдер де, шотқа аударма, салым және т.б түрінде түсетін барлық қаражат та банк ссудасы ретінде көрініс табатын біріңғай шот. Бұл шот қолданылуына байланысты активті-пассивті деп аталады.
Талап етілгенге дейінгі депозиттердің тағы бір түрі - банк пен клиент арасындағы келісімнің негізінде қаражат қалдығының шамасынан белгілі бір мөлшерде шот бойынша есептен шығару сомасын арттырудағы овердрафтқа құрылған ағымдағы шот.
Талап етілгенге дейінгі депозитке мыналар жатады:
* Банк шотындағы заңды тұлғаның қаражаты, оның ішінде республикалық және жергілікті мәні бар мемлекеттік бюджеттің қаражаты;
* Есеп айрысудағы қаражат;
* Басқа банктердің корреспонденттік шотындағы банк қаражаты.
Бүгінгі таңда қазақстандық банктер ұсынып отырған жинақтаушы депозиттердің негізгі типтеріне жинақ кітапшасындағы шот, жинақ салымының жағдайы жазылған жазуы бар шот, сондай-ақ депозит шоты жатады.
Жинақ кітпашасындағы шот - әкелген пайызды дереу өндіріп алуға болатын чектік емес депозиттер. Олардың ерекшеліктері мынада:
* Кітапшалы жинақ салымының тіркелген мерзімі болмайды;
* Банктер салымшылардан осы депозиттерден ақша қорын алатынын алдын ала хабарлауын талап етуге құқысы бар болса да, олар мұны жиі талап ете бермейді;
* Жоғары шек мұндай шоттар бойынша әдетте шектеулі болуы мүмкін.
Қазақстандық депозит нарығында жинақтаушы депозиттің мынадай түрлері ұсынылады:
* Жедел жинақ салымы, ол бойынша не тіркелген мерзім, не салым ақша алынбайтын мерзім белгіленеді және ол бойынша басқа жинақ салымдарымен салыстырғанда ең жоғары пайыз есептеледі;
* Қосымша жарнасы бар жедел депозит. Ол бойынша салым сақталатын мерзім інішде қосымша жарна жүргізіледі, осылай ету арқылы оның мөлшері анықталады.
* Қосымша жарнасы болатын жинақ салымы. Бұл шотқа кезең сайын келімімшартпен анықталған сома ұдайы енгізіліп отырады және белгілі бір сәтке сомадан болатын пайыз төленеді;
* Ағымдағы жинақ салымы. Ол қаражаттың еркін түсімін және еркін алынуын ұйғарады. Әдетте олар пайдасыз болады және зейнетақы, жердемақы, шәкіртақы, материалдық көмек төлеу үшін пайдаланылады;
* Жастардың сыйлық салымы.
2. Жедел салымы - тіркелген күні бар депозит, оларды мерзімінен бұрын жабу айыппұл төлеуге әкеп соқтырады, ал сыйақы салымның мерзіміне және шамасына қарай есептеледі.
Жедел салымның екі негізгі түрі бар:
* Алынбайтын;
* Алынатыны туралы алдын ала хабарланған.
Алынбайтын жедел салым ең аз дегенде 1 айдан кем болмайтын ең ұзақ мерзімге енгізіледі. Салымшылары басқа депозит түріне қарағанда ең жөғарғы пайызды алады. Салым ақша иесіне келісімшартта бұрын белгіленіп ескертілген күні қайтарылады. Банктің ескертілген мерзім ішінде салымға өз қалауы бойынша толық өкімін жүргізуге құқысы бар.
Депозиттік сертификат салымшының мерзімі біткенда салым ақшаның сомасын немесе ол бойынша пайызды алу құқығын айғақтайтын ақша қаражаттарының салымы туралы эмитент-банктің жазбаша куәлігін білдіреді.
Әлемдік іс-жәжірибеде депозиттік сертификаттың мынадай түрлері ерекше аталып көрсетіледі:
* Табысталмайтын депозиттік сертификат салымшыда сақталып, төлем мерзімі келгенде банкке ұсынылады. Олар капиталды кез-келген мерзімге тиімді етіп инвестициялауға көмектеседі, ал қажет болған жағдайда сертификатты қолма-қол ақшаға жылдам айналдыруға мүмкіндік береді.
* Табысталатын депозит түрі қайталамалы нарықта қайта сатылап, басқа иеге өтуі мүмкін.
Шығарылу тәсілі бойынша депозиттік сертификаттар келесідей бөлінеді:
* Бір жолғы тәртіппен шығарылатын;
* Сериямен шығарылатын.
Рәсімдеу тәсілі бойынша:
* Атаулы
* Ұсынбалы
Төлем шарты бойынша:
* Пайыздық мөлшерлемесі нақты есеп айрысу кезеңі біткенге дейін ұдайы төленетін сертификаттар;
* Сертификат өтелген кұні пайызы төленетін сертификаттар
Банк бондары салымды қабылдайтын банк құрылтайшылары жеке тұлғалар үшін шығарылатын, көрсетілген мерзімде қайтарылуы тиіс белгілі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Депозит нарығы
Қазақстан Республикасының депозит нарығы
Депозит
Депозит ұғымы
Әлемдік қаржы нарығы туралы
Қаржы нарығы туралы ұғым
Қаржы нарығы туралы түсінік
Қаржы нарығы туралы ұғымы
Депозит және депозиттік салымдарды кепілдендіру туралы түсінік
Қор нарығы туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь