Балапандарға арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық-санитариялық және гигиеналық талаптар, балапандарды күтіп-бағу жағдайлары және оларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1.1 Жоба тапсырмасын жасау
2.1.2 Көлемді. жоспарларды есептеу шешімдері (ені, ұзындығы) кеңдігі,
ғимарат көлемі
2.2. Ветеринариялық.санитариялық нысандарға қойылатын зоогигиеналық
талаптар (қый сақтағыш, өлексені утильдейтін орын және т.б.) және олардың беріктілігін сақтайтын шараларды белгілеу.
2.3. Балапандарды азықтандыру және мал азығына қойылатын санитариялық . гигиеналық талаптар (азық қоймасын есептеп шығару, мал азығын санитариялық тұрғыдан бағалау ) және азықтың санитариялық сапасын сақтайтын шараларды белгілеу
2.4. Суға және су көзіне қойылатын санитариялық.гигиеналық талаптар (ішетін суды санитариялық бағалау, тәуліктік су қажеттілігін есептеу, суды залалсыздандыру) және оның санитариялық сапалылығын сақтау
шараларын белгілеу
2.5. Балапанды күтіп.бағу технологиясын, күтуді, пайдалануды санитариялық.гигиеналық бағалау (микроклимат параметрлерін, желдетуді, жылу балансын, жарықтандыруды, төсеніш материалдарын есептеу) және оларды жетілдіру шараларын белгілеу
2.6. Балапан шаруашылық нысандарын инфекциялық және инвазиялық аурулардан сақтаудағы профилактикалық, санитариялық.гигиеналық шараларын белгілеу.
2.7. Балапан шаруашылығы еңбекшілерінің жағдайын жақсартуға арналаған ветеринариялық.санитариялық шаралар және антропоозондардың алдын алу.
3. Қортынды.
4. Қолданылған әдебиеттер.
Құс шаруашылығында қора — жайдың дұрыс бағытпен салынуының санитариялық-гигиеналық жағынан үлкен манызы бар.
Құсты өсіру және бағып-күту үшін инкубаторларды, құс қораларды, клеткада бағып күтетін цехтар және лагерьлік құрылыстар салу алдын ала ескеріледі.
Құс өсірілетін қораларды арнаулы типтік жоба бойынша салады. Құстарды бағып-күту тәсіліне байланысты қоралар мынадай типтермен салынуы мүмкін: балапандардың есеюіне карай еденде еркін жүріп тұруы үшін секцияларға бөлінген құс қоралар, құстарды клеткаларда бағып – күтетін цехтар, жаз айларында бағып – күту үшін жылжымалы немесе тұрақты үйшіктер және балапандарды күннің суық кезінде өсіру үшін ауа – райына шынықтыратын лагерь типіндегі құрылыстар. Құс қоралардың жобаларында құсқа қажетті микроклимат жасау, еңбекті көп керек ететін процестерді механикаландыру көзделеді. Жұмыс көлемінің жобалануы, оларды жүзеге асыру прогресті әрі тиімді жүргізілуі керек. Белгілі бір фермаға арналған жобаны таңдауда олардың жергілікті жердің жағдайына сай келу жағын ескеру керек.
Өндірістік құс шаруашылығы нарық сұраныстарын жеңіл диетикалық тағамдармен қамтамасыз етуге өзінің үлесін қосатын, аграрлық кешенінің әрі үдемелі, әрі жедел өзгеріп, тез дамитын саласы болып табылады.
Келешекте жұмыртқа және құс етін өндіру технологияларын жетілдіру, әрі шаршы метр жерден өнім шығымын көбейтіп, оның өзіндік құнын төмендетуді көздейді. Бұл жағдайдағы негізгі мақсат және міндет, бүкіл шығынды барынша азайту болып табылады. Құсты дұрыс та тиімді пайдалануға бағытталған ортаның жан – жақта көрсеткіштерін, құстың тұқымдық ерекшеліктерін түгел қамтитын технологиялық процестің басты мақсаты – құстың күнделікті тіршілігіне қажет жем мөлшерін барынша азайтып, оларды адамға қажет өнімдер алуға (жұмыртқа, ет, мамық) пайдалану.
Алға қойылған мақсатқа жету үшін, ең алдымен мынандай мәселелерді шешу қажет: бірнеше бағыттағы құс шаруашылықтары мен фермаларын мамандандыру, шаруашылықтарды пайдалы технологияға ауыстыруды, құсты инфекциядан қорғауды қамтамасыз ететін қажет құрал — жабдықтары бар құсханалардың жаңа түрін салу, құсты және құс клеткаларын пайдалану мерзімін ұзартатын клеткалық батареяның ыңғайлы конструкциясын жасау, құсты клеткалық батареяда ұстағандағы сұрыптау және өңдіру жұмыстарын ұйымдастыру.Сонымен қатар, көліктің және басқару міндеттерін орындайтын машиналардың технологаялық жүйесі жасалынады, автоматтандырылған басқару бағдарламасымен жабдықталған құс фабрикаларын құру мәселесі шешіледі. Бұл салалық автоматтың басқару жүйесін дайындап, оны өндіріске енгізудегі ең басты талап.Келешекте құс шаруашылығының үдемелі дамуы, өте жоғары мамандандырылған әрі
• Альпейсов Ш.А., Құс өсіру. Алматы. 2001 г.
• Таңатаров А.Б., Әлпеисов Ш.А., Дабжанова С.Т. Құс шаруашылығы, Алматы 2005.
• Таңатаров А.Б., Байбарақов Е.Б. Құс шаруашылығы және құс жұмыртқасы мен етін өндіру технологиясы, Алматы, 1992.
• Таңатаров А.Б., Дабжанова С.Т. Құс шаруашылығы, Алматы, 2008ж.
• Фисинин В.И., Тардатьян Г.А. Промышленное птицеводство. - М., Агропромиздат. - 1985.
• Ж.Б.Мырзабеков,П.Ш.Ибрагимов «Ветеринариялық гигиена»
• Ғаламтор беттері.
        
        ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Ветеринариялық медицина факультеті
Ветеринариялық-санитариялық сараптау және гигиена ... ... ... қойылатын ветеринариялық-санитариялық және гигиеналық талаптар, балапандарды күтіп-бағу жағдайлары және оларды жақсарту шаралары ... ... ... ...
АЛМАТЫ 2014жыл
Курстық жұмыстың жоспары
1. Кіріспе
2. ... ... Жоба ... ... ... жоспарларды есептеу шешімдері (ені, ұзындығы) кеңдігі,
ғимарат көлемі
2.2. Ветеринариялық-санитариялық нысандарға қойылатын ... ... (қый ... ... ... орын және т.б.) және ... ... сақтайтын шараларды белгілеу.
2.3. Балапандарды азықтандыру және мал ... ... ... - ... ... ... қоймасын есептеп шығару, мал азығын санитариялық тұрғыдан бағалау ) және азықтың санитариялық сапасын сақтайтын ... ... Суға және су ... ... санитариялық-гигиеналық талаптар (ішетін суды санитариялық бағалау, тәуліктік су қажеттілігін есептеу, суды залалсыздандыру) және оның санитариялық сапалылығын сақтау ... ... ... ... ... ... ... санитариялық-гигиеналық бағалау (микроклимат параметрлерін, желдетуді, жылу балансын, жарықтандыруды, төсеніш материалдарын есептеу) және оларды жетілдіру шараларын белгілеу
2.6. ... ... ... ... және ... ... сақтаудағы профилактикалық, санитариялық-гигиеналық шараларын белгілеу.
2.7. Балапан шаруашылығы еңбекшілерінің жағдайын жақсартуға арналаған ветеринариялық-санитариялық шаралар және антропоозондардың алдын алу.
3. Қортынды.
4. Қолданылған ... 35 ... , 4 ... , 10 ... ... сөздер: ветеринариялық гигена, жерсіну, стандарт, дезинфекция, дератизация, дезинсекция, дезинвазия, гигиеналық-санитариялық талаптар ... ... ... ... - мал ... ... ауруларын болдырмауға, олардың мол өнімділігі мен өнімінің сапасын арттыруды қамтамасыз етуге бағытталған шаралар жүйесі. Адаптация - ... ... ... - мал ... ... ортаның жаңа жағдайларына бейімделу процесі.
Дезинфекция - зардапты және шартты ... ... ... ... ... індет ауруларының болдырмау шараларына бағытталған іс- әрекеттердің ... - ауру ... ... ... ... әдісі. Дератизация - жұқпалы ауру таратып, экономикалық зиян келтіруге байланысты кеміргіш жәндіктерді құртудың ... ... ... - ... ... қоректік заттарды қажет етуі ескеріле жасалған бір тәуліктік жемшөп мөлшері.
Концентрат - құрамында қоректік заттардыц мөлшері жоғары болатын жем ... - ... зат ... ... ... ... ... және қызметінің бұзылып өзгеруі.
Профилактика - жануарларды аурудан қорғау жэне аурудың адамға таралуынан сақтау үшін атқарылатын арнайы ... ... ... - ... улап әсер ... ... зат.
Санитария (лат.sanitas - денсаулық)- жануарлар гигиенасының талаптарын орындауға арналған практикалық шара.
Қысқартылған ... ... ... ... шаруашылығында қора -- жайдың дұрыс бағытпен салынуының санитариялық-гигиеналық жағынан үлкен манызы ... ... және ... үшін ... құс ... ... бағып күтетін цехтар және лагерьлік құрылыстар салу алдын ала ... ... ... ... ... жоба бойынша салады. Құстарды бағып-күту тәсіліне байланысты қоралар мынадай типтермен салынуы мүмкін: ... ... ... ... еркін жүріп тұруы үшін секцияларға бөлінген құс қоралар, құстарды клеткаларда бағып - ... ... жаз ... ... - күту үшін ... немесе тұрақты үйшіктер және балапандарды күннің суық кезінде өсіру үшін ауа - райына шынықтыратын ... ... ... Құс қоралардың жобаларында құсқа қажетті микроклимат жасау, еңбекті көп керек ететін процестерді механикаландыру көзделеді. Жұмыс көлемінің жобалануы, ... ... ... ... әрі ... ... ... Белгілі бір фермаға арналған жобаны таңдауда олардың жергілікті ... ... сай келу ... ... ... құс ... нарық сұраныстарын жеңіл диетикалық тағамдармен қамтамасыз етуге өзінің ... ... ... ... әрі үдемелі, әрі жедел өзгеріп, тез дамитын саласы болып табылады. Келешекте ... және құс етін ... ... жетілдіру, әрі шаршы метр жерден өнім шығымын көбейтіп, оның өзіндік құнын төмендетуді көздейді. Бұл жағдайдағы негізгі ... және ... ... ... барынша азайту болып табылады. Құсты дұрыс та тиімді пайдалануға бағытталған ортаның жан - жақта көрсеткіштерін, ... ... ... ... ... ... процестің басты мақсаты - құстың күнделікті тіршілігіне қажет жем мөлшерін барынша азайтып, оларды ... ... ... ... ... ет, мамық) пайдалану. Алға қойылған мақсатқа жету үшін, ең алдымен мынандай мәселелерді шешу ... ... ... құс ... мен фермаларын мамандандыру, шаруашылықтарды пайдалы технологияға ауыстыруды, ... ... ... ... ... қажет құрал -- жабдықтары бар ... жаңа ... ... құсты және құс клеткаларын пайдалану мерзімін ұзартатын клеткалық батареяның ыңғайлы конструкциясын жасау, құсты клеткалық ... ... ... және ... жұмыстарын ұйымдастыру.Сонымен қатар, көліктің және басқару міндеттерін орындайтын машиналардың технологаялық жүйесі жасалынады, автоматтандырылған ... ... ... құс ... құру ... шешіледі. Бұл салалық автоматтың басқару жүйесін дайындап, оны өндіріске енгізудегі ең басты талап.Келешекте құс шаруашылығының үдемелі дамуы, өте жоғары мамандандырылған әрі ... мол ... ... ... құс ... мен тізбектері болса ғана үдемелі дамытуға болады.
* Негізгі бөлім
2.1.1.Жоба тапсырмасын жасау
Жобалық тапсырманы малдың ... ... ... ... ұстауды, зоогигиеналық талаптарды қатаң сақтау, оларды ауруға шалдықтыруды азайтады. Кәсіпорынның, ғимараттың жобасы техникалық құжаттар ... ... ... Оған түсініктеме жазбалар, кескіндер мен схемалар, экономикалық және ... ... ... мен ... ... және іске ... арналған құжаттар жатады. Мал шаруашылығы кәсіпорындарын, ғимараттарын жобалауды жобалау мекемелері ... ал ... ... сол құрылысты салуға құқығы бар ұйым. Жобалық ... ... ... пен ... ... көрсетілген жобалаудың алғашқы сатысы.
Онда мынандай маңызды деректер көрсетіледі:
* кәсіпорын атауы;
* жобаға негіз ... ... ... өндірістік қуаты;
* мал шаруашылығын дамытудың келешек жоспарлары;
* күтіп-бағу технологиясы;
* құрамы;
* өнімділігі;
* санитариялық-гигиеналық режимі;
* азықтандыру ... ... ... жүйелері;
* ветеринариялық-санитариялық талаптар;
* зоогигиеналық параметрлер.
Жоба түрлері:
* дербес жоба ғимаратты немесе құрылысты тек бір-ақ рет ... ... ... тікелей өндіріс жағдайында жаңа техникалық шешімдерді мұқият тексеру қажет болғанда жасалынады;
* қайта қолданылатын ... ... ... ... қайта қолдану үшін жасалынады;
* типтік біртекті объектілерді ... ... және ... ... ... түсініктемелік жазба, сметалық құжат, жұмыс жобасы паспорты, ... ... Жоба ... ... және ... сапасын бағалау. Объектілерді пайдалануға қабылдау тәртібі. Объектіні тапсыру - қабылдау процесі кезінде оның жобаға сәйкес екендігі анықталады. Объектіні ... үшін ... ... ... ... ... ... жұмысшы комиссия объектіні қабылдайды. Комиссия құрамына ветеринариялық-санитариялық өкілдері кіреді. Комиссия орындалған құрылыс-монтаж жұмысының ... ... ... ... ... ... ... керек.
2.1.1. Көлемді жоспарларды есептеу шешімдері ( ені, ұзындығы ) кеңдігі, ғимарат ... ... ... ... ... талаптар. Жер құрғақ, биік, су баспайтын болуы керек, күн ... мол ... ... ... ... айнала ағаштар отырғызылуы керек, топырағы құрылыс салуға қолайлы болуы керек. Топырақтың сүзгіштік қабілеті төмендеу ... жөн. ... ... ... ... ... 5 м тереңдікте болғаны жөн. Сонымен қатар ол жер ... ... сай 5 м, ал су ... ... ... 1 м ... тереңдікте және ауыз суы жеткілікті болуы керек. Жер көлемі немесе ауданы: сүт өндіру фермаларында әр малға 100-120 м2, ... ... ... 140 м2, ... ... 50 м2, ... ... 160 м2, ал семірту фермаларында 8-9 м2, қой шаруашылығы фермаларында 15-20 м2, 3 мыңнан ... құсы бар ... 0,4-0,5 ... шаруашылығы кәсіпорындары негізінен елді мекендерден кемінде 3 шақырым қашық жерде, өзендер мен су қоймаларында 2 шақырым қашық ... ... ... ... ... кәсіпорындары аймақтары:
* өндіріс аймағы;
* шаруашылық әкімшілік;
* азықтандыру және тазалау құрылысы;
* көң сақтау аймақтары.
Қора бөлімдерін зоогигиеналық тұрғыдан бағалау:
* қоражай табаны берік, ... ... кем ... 2-3 см және ... болуы керек.
* іргетас беріктігі, мықтылығы, атмосфералыққұбылысқа шыдамдылығы, үнемділігі және ұзаққа жететіндігі;
* іргетас үстіндегі үй ... ... ... еден мал ... ... ... ... сәйкес болуы керек: жылуды аз өткізеді, берік, қажалмайтын,жанбайтын, тұтас, тегіс, су өткізбейтін, адамдар мен жануарлар денсаулығына зиянсыз, тазартып жинауға ... ... ... ... төзімді бет болып келеді.
Мал қораларының жарықтандырылуы- микроклимат туғызудың маңызды факторы. Алайда терезе көлемдерінің саны мен ... ... ... ... одан жылу ... ... ... жатады.
Мал қораларын салған кезде жекеленген және ... ... ... ... қажет. Қазіргі кезде жобалаудың түрлері мал түріне байланысты көп ... ... ... ... және малдәрігерлік мамандар бұл іске үлкен жауапкершілікпен қарау ... ... ... ... ... ... отырып шешкені дұрыс.
Соның ішінде балапан шаруашылығына ... ... ... ... құс ... типі климат жағдайына, жергілікті құрылыс материалдардың түрлеріне, құстарды орналастыру мөлшеріне қарай және ... ... ... ... ... ... Қораларды секцияларға бөледі, бұларға қанша құс орналасуы өсірілетін құстардың түрі мен ... ... ... Асыл ... тауық өсіретін шаруашылықтарда туғанына 45 - 60 күн болған балапандарға күн шуақ ... ... ... 0,5м2 ... жасалады,ал туғанына 25 күн болған үйрек балапандарына 0,2 м2 есебімен, ересек үйректер мен тауықтарға 2 м2 есебімен, ересек ... ... 3м2 ... ... - ... ... ... зоогигиеналық талаптар (қый сақтағыш, өлексені утильдейтін орын және т.б. ) және олардың беріктілігін сақтайтын шараларды белгілеу.
Мал кәсіпорындарындағы ветеринариялық және ветеринариялық - ... ... ... ... ... ... ... - санитариялық нысандар кіреді. Ветеринариялық нысандарға ... ... ... ... ветеринариялық емхана, ветеринариялық лаборатория, изолятор. Ал, ветеринариялық-санитариялық нысандарға мыналар жатады: ... ... ... орын, дезөткел, дезтөсеніш, санитариялық-сою пункті.
:: Ветеринариялық пункт (ветпункт) - ... ... және ... емдеу үшін салынады. Ветпункттің құрамына амбулатория, стационар, қабылдау-манеж, дәріхана, тоңазытқышы бар биопрепараттарды ... ... ... ... - ... ... арналған қойма. Ауру жануарларды ұстайтын бөлмелерде денниктер мен станоктар болуы керек. Стационардағы орын саны кешендегі ... мал басы ... 3-5 % ... Мал ... саны 1000 - нан ... мал ... ... ветеринариялық пункттен басқа ветеринариялық лаборатория да болуы керек. Ветеринариялық лабораторияда лабораториялық бөлім, виварий және ... ... ... ... ... ... ... - ауру малды немесе жұқпалы ауруға күдікті малдарды ұстауға ... ... ... ... ... және ... шараларды жүргізетін бөлмелерден тұрады. :: Ветеринариялық емхана - ауру малға амбулаториялық және тұрақты емдеу көмегін ... ... ... ... ... ... ... - санитариялық және ұйымдастыру жұмыстарын жүргізеді.:: Ветеринариялық лаборатория - ірі мал және құс ... ... онда ... ... ... ... зерттеу, профилактикалық, емдік және ветеринариялық-санитариялық шаралар жұмысын жүргізеді.
Санитариялық өткізгіш - ... және ... ... 400 бас ірі қара малдан көп кешендерде салынады. Санитраиялық өткізгіш кешен кіреберісінде әкімшілік ғимаратта немесе бөлек ... ... ... ... ... және келушілерді санитариялық өңдейді, қызметшілердің арнайы киімдерін ... ... ... ... ... ... Дезблокта дезинфекциялық қондырғы және көліктің дөңгелектерін дезинфекциялайтын дезванна болады. Ваннаның ұзындығы 9 метрден, ені 3-4 метр, ал ... ... ... 0,25 ... кем болмау керек. :: Санитариялық - сою пункті сою бөлімінен ( сою бөлмесі, ... ... ... ... ... ... тері ... уақытоша сақтау бөлмелері) және өтелдеу бөлімінен ( өлекселерді соятын және өтелдейтін ) ... ... - сою ... мал басы ... асатын кешендерде салынады.
Жануарларды ветеринариялық өңдеуге арналған пункт профилактикалық және ветеринариялық-сангитариялық шараларды ... ... Бұл ... ... бір ... топтағы сиыр санына байланысты болады. Бір мал басына 1,8 шаршы метрден келеді. :: ... ... - ... ... ... ... қабылдап, ветеринариялық - санитариялық өңдейді, диагностикалық шаралар жүргізеді. Каранитндік бөлменің көлемі ол жерде малды 30 күн ұсталатыны ... ... ... ... ... мал басы ... ... алынады. Карантин ғимараты басқа мал шаруашылығы нысандарынан кем ... 100 м ... ... ... ... ғимараттар қабырғамен қоршалады, кіргізу және шығару дезөткелдері болуы керек.
Дезөткел - фермаға кіріп-шығатын көліктің дөңгелектерін дезинфекциялау үшін ... ... ... ... орналастырады.
:: Дезтөсеніш - мұны қора алдына қызметшілер аяқ-киімін дезинфекциялау үшін төсеп ... ... қора ... ... ... қоралары салынғанда олардың іші құрғақ, жарық, қыста жылы, жазда салқын болуын ескереді. Қораларды ... ... ... ... ... жылу ... қасиеттері барзаттар қолданылады. Мал қоралардың конструкциялық бөлшектеріне ... ... ... төбе, шатыр, есік, қақпа,тамбур жәнетерезе жатады.Табантас-қораның басқа конструкцияларының ... ... ... ... ... Ол ... жерден келетін ылғалдықтан,оның қатып қалуынан сақтайды. Сондықтан табантасқа төмендегідей гигиеналық талаптар қойылады. Біріншіден, ол берік болса, екіншіден бойына су ... су ... ... ... талаптарға сай келуі үшін табантасты тастан, бетоннан, кірпіштен салады. Фундаменттің қабырғамен жалғасатын жоғарғы жағын цоколь деп атап, оны жер ... 20-60 см ... ... ... қара ... төсейді. Қар, жауын, өндірістік сулардан сақтау үшін фундаменттің ... ... ... су ағар - ... ... ... - ... үстіне орналасып қораның ішкі микроклиматын сақтауға арналған конструкция. Қабығаны жер, ауа-райының құбылыстарына қарай әр түрлі қалыңдықта кірпіштен, ... ... ... ... және т.б. ... салады. Қабырғаларды салғанда оның беріктігімен қоса жылу ұстау, аязға, өртке төзімділігі, ылғал жинамау, жағымсыз иістер ... ... ... ... ... ескеріледі. Қабырғаға қойылатын негізгі талаптың бірі оның жылуды сақтау және өткізу қасиеттері. Қабырғаның жылу сақтау коэффициенті- 1,4-1,9 м2.
1-кесте. ... ... жылу ... ... аты ... өткізу коэффициенті,
Ккал/м2сағ/град.
Асфальтты бетон
Темірлі бетон
Шлакты бетон
Керамзитті бетон
Газды, көбікті бетон
Брусты ағаш
Ағаш ... ... ... ... ...
0,9
1,4
0,65
0,5-0,25
0,34
0,3
0,1
0,55
0,7
0,75
0,5
0,5
Төбе - мал қораларының төбелері шатырлы және шатырсыз болып бөлінеді. Төбені салғанда оның жылылығымен қоса су өткізбейтін қасиетін, ... ... ... ... ... жөн ... Шатырсыз төбені жылу сақтайтын материалдармен жауып, оның үстіне су ... ... қара ... ... ... ... ... осы жылу қабатына сіңіп алса, қыстың суығында қатып қап ... көп ... ... ... да жылу қабатының үстінен су өткізбейтін материалдар төселеді. Төбенің жылу өткізетін коэффициенті- 2,0-3,3 м2. ... Ол ... ең ... ... ... келеді. Себебі еден арқылы барлық қорадағы жылудың 42-48 пайыздайы мөлшері жоғарылап кетуі мүмкін. Сондықтан мал басының амандығы, өнімі, оның тазалығы ... ... ... ... ... Еденнің құрылысы мен материалы мал қоралардың ішкі жылу балансына ... әсер ... Мал ... ... ... ... жылу өтеді де, ол тұрып кеткен кезде жылу ауаға беріледі. Сондықтан ... ... ... неғұрлым аз қабылдап алса ол еден ең жақсы болып саналады. Еденнің тағы да бір қасиеті- оның су өткізбеушілігі. Мал ... ... ... ... конструкциясы қолданылады: ағаш, бетон, асфальтты, керамзитті бетон, кірпіш, саз бен құм құрамы. Оларды жер бетінен кем ... ... ... ... ... Ол ... жылу ұстауға және сыртқы ауаның жағымсыз құбылыстарынан, жауын-шашыннан сақтауға арналады. Шатырдың ... ... ... су ... және ... ... жасайды. Минералды мақта мал қораларды жылылау үшін ауа ... ... ең ... материал болып келеді. Бұл жылытқыштар су тартып ... ... ... олардың арасына ылғалдық кірмеуін қадағалау керек. Қақпа, ... ... ... ... кіріп-шығуына, көң шығаруға, азық кіргізуге қақпаны берік ... ... ... жақсы, жеңіл ашылып жабылатын материалдардан жасайды. Тамбурдың енін ... ... 1 ... ал ішкі ... ... ... ашық тұрғандағы қақпадан 0,5 м артық болуы ... ... ... ... кем дегенде 2 қақпасы болу керек: біреуі-негізгі, екіншісі-қосалқы. Ат қораның ені кем дегенде 2,1 м, ал биіктігі 2,4 метрден кем ... ... ... және ... беру. Қораның ішіне табиғи сәуле және жасанды ... ... ... ... ... ... арқылы қораның ішіне түсетін сәулені алдынан немесе жанынан, ал төбеден келген сәулені- жоғарыдан жарықтандыру деп атайды. Терезелердің ... ... ... ішкі жарық климатын қамтамасыз ету. Терезелердің еденнен орналасу ... ірі қара ... үшін ... ... м ... ... Терезелердің жылу өткізу коэффициенті оның әйнектерінің көлемі мен қабат санына тікелей байланысты болады. Терезелері жоқ қораларда ... ... ... ... лампаларымен қамтамасыз етуге болады. Мал қораларындағы ауа алмастыру жүйелері(вентиляция). Вентиляция-ауа алмастыру, немесе ескі ауаны сыртқы таза ауаға алмастыру. Малдардың көп ... ... ... ... оның ... ... су буларын, аммиак, күкірт қышқылын, көмір қышқылының газдарын бөліп шығаратыны айқын. Ауаны дер ... ... ... ... ... одан ... өнімнің мөлшері азайып, тіпті ауру - сырқауға ұшырап, шығынға шалдығуы мүмкін. Сондықтан әрбір мао қораларын салғанда ... мал ... ... оның ... ... ... материалдарының жылулық қасиеттеріне, көң тазалау әдістерінің түріне назар аударып, оған керек вентиляцияның түрі мен көлемін есептеп шығару ... Мал ... ... ... ... вентиляторлар өзінің жұмыс істеу принципі мен конструктивтік ерекшеліктеріне қарай ауаны табиғи және жасанды түрде болып бөлінеді.
Табиғи түрде ... ішкі және ... ... ... салмақтарының айырмашылығы мен желдің күші мен бағытына байланысты жұмыс жасайды. Ішкі ауаның температурасы мен ... ... ... ... көп болса және ауаның қозғалысы қатты болса, соғұрлым ауа алмасу жақсы болады. Табиғи жүйелі ... егер ішкі және ... ... ... айырмашылығы 6-10 градустан кем болмауы керек, сонда ғана ол ... ... ... Олар ... және ... болып бөлінеді. Құбырлы вентиляция жүйелері ауа соратын құбыр немесе шахта және ауа енгізетін каналдардан ... ... ... және мал ... ... санитариялық - гигиеналық талаптар (азық қоймасын есептеп ... мал ... ... ... бағалау ) және азықтың санитариялық сапасын сақтайтын шараларды ... ... ... ... ... мен өнім ... ... әсер ететін сыртқы ортаның маңызды факторларының бірі. Қорек арқылы ... ... ... ... ... ал ... кезінде, керісінше, тіріні өліге айналдыра отырып, сыртқы орта заттарын ... ... ... ... ... ... мал ... әртүрлі аурулары тууы мүмкін. Мұндай аурулар азықтық немесе ... деп ... Бұл ... ... биотикалық (тірі) және абиотикалық (өлі) патогендер болуы мүмкін.
Құс санының өсуіне және оның өнімділігін шұғыл арттыруға ықпал ететін басты ... ... ... жазғы және қысқы мезгілінде балапан үзіліссіз және құнарлы азықтандыруды қамтамасыз ететін тұрақты балапан азығының ... ... ... ... Осы мақсатқа сәйкес, әрбір құс өсіруші шаруашылық балапанға арнап ... ... ... ... ... құрғақ азықтық зат дайындауы тиіс. Мөлшерленген сапалы азықтандырудың гигиеналық маңызы. Қорек пен азық- барлық жанды заттарды қоршаған ... ... ... ... Мал организмінің шер шарының биосферасына енетін органикалық заттармен тығыз байланысы, белокты денелердің тіршілік ету формасы сияқты, оларды қоршаған сыртқы табиғатпен ... зат ... ... ... Зат ... ... және ... маңызы бар, осы құбылыстың жанды организм мен өлі табиғаттан ерекшелігі осында жатса керек.
Құнды ... ... ... ... мөлшермен айқындалатын малдың энергия немесе калорияға ғана емес әр ... ... да ... белсенді заттарға деген қажетін толық қанағаттандыра алатын азықпен азықтандыру деп ... жөн. Азық ... ... ... ... өтегенде ғана малды құнды азықтандыру болмақ. Ол көп өнімділіктің, қайта өндіру қабілетінің пайда болуына жағдай жасайды, сондай-ақ оның ... ... ... және тұрақты денсаулығының дұрыс қалыптасуын қамтамасыз етеді. Жеткіліксіз әрі азық құрамының тепе-теңдігі ескерілмеген азықтандырудың салдары. Мал мен құс ... ... ... кейде шамадан тыс протеиннің, көміртегінің, минералды заттардың болуы сияқты, тағы басқа да ... ... орын ... Мал үшін ... ... ... көзі протеин, көміртегі мен май болып табылады. Алайда олар энергияның басым көпшілігін көміртегінің есебінен алады. Жас ... ... ... өзі ... ... ... өнімділігін арттыруда маңызы зор, сондықтан да құс балапандарын жасынан ... ... ... -- бағу ... ... -- бағудың ең жауапты кезеңі алғашқы 3 апта уақыты. Алғашқы күндері күркетауық балапандарын жалпақ астаушада ... ... ... рет ... жарып шыгысымен 12-16 сағатган кешіктірмей, яғни брудерге немесе торға ауыстырғаннан кейін бірден азықтандырады.Күркетауық балапандарын азықтандыруды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... керек. Басқа құс балапандарымен салыстырғанда күркетауық балапандары азықты бірден жемейді және олар азықтың ауысуына ... ... ... ... азық ... ... етеді.
Балапан фабрикаларда ауыл шаруашылық балапандарды азықтандыруды межелеу, яғни ауыл шаруашылық балапандарының ас қорыту мен зат айналу ерекшеліктеріне ... ... ... ... анықталады. Балапанды құрғақ азықпен азықтандырғанда энергияны, протеин, қоректік заттар және т.б ағзада сіңіріледі. ... ... мен оның ... және ... ... ... бойынша сақтау керек. Жұмыртқа сапасы мен жұмыртқа табу азықтың құндылығына ... ... ... ... құндылығын бақылау әдістерін тиімді жүргізу қажет.
Ал балапандарды толық құнды азықпен азықтандыру технологиясы яғни балапандарға азық дайындауға үрдісті технологиялар мен ... ... мен ... ... ... ... Құстардың қоректік заттарға мұқтаждығын бақылап, рацион мен құрылысы, азықтандыру технологиясы ережелерін ... ... ... ... ... сонда сапалы өнім, мол жұмыртқа алуға мүмкіндік болады.
Елімізде өсіріліп отырған бүтін балапан басының генофонды шет елден әкелінген асыл тұқымды ... ... ... ... отыр.Оларды өсіруде өнiмдiк потенциалын iске асырудың негізгі шарты болып құнарлы азықтандыру табылады. Сондықтан балапан шаруашылығының тиімділігін арттыруда ... ... ... ... құс ... жан ... теңестірілген, құрамажеммен қамтамасыз ету мәселесін шешудің ғылыми-өндірістік өзектілігі зор. Жемнің өзіндік құнын арзандату үшін оның құрамына арзан жергілікті ... ... ... Сонымен бiрге құрамажем қоректік заттарының қорытылымы мен сiңiмдiлiгін арттыру үшін, мысалы, құрамажем ... ... үшін ... ... арпа дәнімен алмастырғанда, соңғысының крахмал мен басқа да көпқантты қосындыларының кілегейленуінен қорытылымының төмендеп кетпеуі үшін кең ... ... және ... энзимдік қосындыларды пайдалану ұсынылады.
2.4. Суға және су көзіне қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар (ішетін суды санитариялық бағалау, тәуліктік су қажеттілігін есептеу, суды ... және оның ... ... ... ... ... қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар, алдымен малдың денсаулығына судың физикалық жағдайы, оның химиялық құрамы, микробпен ... және т.б. ... әсер ... ... ... ... ... иісі мен дәмі бар) жылымшы сумен малды суарғанда асқазан - ішек ... ... сөл бөлу ... ... ... ... ... салқындайды, ас қорыту қызметі нашарлайды, буаз малдарда іш тастау болуы мүмкін.
20ºС температурадағы жылы сумен суарғанда суыққа төзімділігі төмендейді, мал ... ... ... ... үшін судың температурасы 10 - 12 ºС, буаз малдар үшін 12 - 15 ºС, ал ... үшін 15 - 30ºС болу ... ... ... оның пайда болу жағдайлары, техногендік және антропогендік факторлар әсер етеді. ... ... ... ... сульфаттар және хлоридтер алады (хлоридтер - 350 мг/л, сульфаттар - 500 мг/л).
Құрамында минералды заттар тым көп ... ... ... ... бұзылады, ұлпалардың гидрофильдік қасиеті артады, диурез төмендейді, іш өтеді, зәр жолдарында тас пайда болады. ... ... зат ... қатыса отырып, организмде зат алмасудың катализаторы болып табылатын 65-ке жуық микроэлементтер табылған. Олар аз ... көп ... ... ... (флюроз, зоб және т.б.).
Суға малды уландыратын улы заттар (дезинфектанттар, пестицидтер) түсуі мүмкін. Су арқылы кейбір вирустық, инфекциялық және ... ... ... ... ( ... жарасы, эмкар, бруцеллез, туляремия, пастереллез, сальмонеллез, маңқа, аусыл, оба, лептоспироз, көптеген паразитарлы ... ... ... тіршілік ету ұзақтығы оның температурасына, құрамындағы органикалық заттардың және еріген компоненттердің химиялық құрамына байланысты (ішек таяқшасы 21-183 ... ... А ... 3-88 ... өмір ... патогенді микроорганизмдерді анықтау үшін судың ластануының жанама бактериологиялық көрсеткіштерін қолданады - коли-титр, коли-индекс, микроб саны. Су сонымен қатар ... ... ... ... ... ... тудыратын қоздырушыларының аралық иесінің тіршілік ету ортасы болуы мүмкін(фасциолез, кокцидиа, малярия, диктиокаулез және т.б.). Малды ... су ... және ... бойынша Сан ПиН 2.1.4.1071-01(кесте) қарастырылған барлық санитариялық ережелер мен нормалар талаптарына сай болуы керек. Қазақстанда стандарт жоқ, алайда, ауыз суға ... Сан ПиН бар ... - ... ... к ... воды ... ... тұрғыдан судың қауіпсіздігі дегеніміз - оның микробиологиялық және паразитологиялық нормативтерге сай ... ... ... ... ... ... мына ... байланысты анықтайды:
1) жалпы көрсеткіштер, табиғи суларда жиі кездесетін ... ... ... ... ... ... ... антропогенді заттардың болуы.
2) суды өңдегенде пайда болатын немесе оған түсетін зиянды химиялық заттар.
3) адамның тіршілік ету ... су ... ... ... ... ... көздерін ластаушы заттар, оның ішінде антропогенді және техногенді ... да ... ... ... оның ... ... Ластанған табиғи суды ішуге, шомылуға, су спортына, тіпті техникалық қажеттілікке ... ... ... су ... суда ... құстарға, малға тағы басқа организмге зиянын қатты тигізеді. Олар ауруға шалдығып, біразы қаралап қалады.Жер беті және жер асты суына ... мен оның ... ... ... тигізеді. Судың 1 литрінде 0,1 г мұнай шоғырланса, балық етіне ешқандай технологиялық өңдеу ала алмайтын дәм мен ... ... иіс ... ... ... ... көздеріне келер болсақ, табиғи су көздерінің басты ластаушыларына тау-кен, өнеркәсіп, өңдеу кәсіпорындары мен мал ... ... да ... Ал, ең көп тараған ластаушы заттарға түсті металдар, күрделі химиялық қосындылар, мұнай, минералды тұздар, радиоактивті қоспалар, пестицидтер және т.б. ... ... ... Суда ... ... ағаш, жаңқа, үгінді тәрізді түрлі ағаш қалдықтары мен қабығының түсуі де айтарлықтай зиян келтіреді.
Ауыл шаруашылық малдарын сумен қамтамасыз ету.
Малды ... ... ... немесе тікелей су көзінің өзінен суарады. Ең дұрысы автоматты суарғыштар.ірі қара малы кешендерінде суару үшін жеке автосуаттар (ПА-1А және АП-1) мен ... ... ...
Құстарды және балапандарды суару үшін науалы (АП-2 типті), табақшалы ... ... (ПВ) және ... ... ... ... ... аңдар мен үй қояндарын суаруға ниппельді, диафра.гмалы, табақшалы, рычагті-клапанды, тағы басқадай суаттар қолданылады. Мал суару ... ... Мал ... ... ... ... белгілі бір орында - мал суару пункттерінде суарылады. Ауру малды ашық су ... ... ... ... су ... тіпті суға ауру қоздырғыштарының түсуі мүмкін.
Мал суды кешіп, былғамас үшін суару орындары ... ... ... ... мал суды ... ... ... сұғып қана ішеді. Жайылымда суару пункттерінің алаңдары 4,8х2 м мөлшерінде салынып, темір бетон плиталары немесе ... қой ... ... ... Астаулардың шамамен алғанда мөлшері (см) сиыр мен ... үшін 30-40 ... ... ені), ... ені - 25-30, тереңдігі 25-30, қой мен ешкі үшін тиісінше: 25-30, 20-25, 20-25. Жоспарда ... П ... Г ... ... ... ... және үшбұрышты (бір жағынан суарғанда) етіліп қою қарастырылған.Өріс пен суару пунктінің арасы 1-1,5 км аспау керек. Бір орныға мал саны ... ірі қара 250, ... 250, қой 1000. Мал ... ... ... олар тәулігіне бірнеше рет: жазда 2-3 ретке дейін, қыста 1-2 ретке дейін суарылып, ... мал ... 3 рет, түйе ... ... 1-2 рет суарылады. Отар, гурт пен табынды суару уақыты 1-1,5 сағаттан аспауы тиіс. Мал айдайтын үлкен жолдар ... ... 7-10 км ... мал ... ... ... керек.
Су тазарту үшін тиісті құрылыстар жабдықталады. Оған коагуляциялау, тұндыру, сүзу, сонымен қатар мөлдірлендіру мен ... ... ... ... - ұсақ ... ... молекулалық бірігу күшінің әсерімен ірілендіру процесі. Осы процестің ... ... ... ... болады.
Тұндыру дегеніміз судағы қалқымалы қоспаларды тұндыру, яғни шөктіру жолымен оны мөлдірлету процесі. Су қозғалыссыз тұрғанда немес азғана жылдамдықпен қозғалыста ... ... ... ... ... ... ... (көл) және жасанды (көлбеу, тік және радиальды) болып ... ... ... ... ... пайдалануды санитариялық-гигиеналық бағалау (микроклимат параметрлерін, желдетуді, жылу ... ... ... ... ... және ... ... шараларын белгілеу.
Балапанды өсіру гигиенасы. Жас балапандарды дұрыс күтіп-бағудың өзі келешекте ересек құстардың өнімділігін арттыруда маңызы зор, сондықтан да құс балапандарын ... ... ... күтіп -- бағу қажет.Балапандарды күтіп -- ... ең ... ... ... 3 апта ... ... уақытта ірі құс шаруашылықтарыңда балапандарды торда ұстау әдісі қолданылады. Бұл жағдайда тор батареясының жоғарғы қабаттарында әлсіз балапандарды, ал ... ... ... ... ... орналастырылады. Балапандар үшін микро-климаттың ерекшелігі оның негізгі көрсеткіштерінің жоғары деңгейде болуында. Атап айтқанда, ылғалдылық 61-70 пайыз, ал жарықтылықтың ... 17-24 сағ. ... ... керек. Балапаңдарды өсіруге арналған қораларда арнайы жабдықтар (брудер) арқылы олар орналасқан шектеулі жерді жылытып, алғашқы күндері температура 33+37°С аралығыңда ұсталып, ... ... ... реттеп отыруы үшін қора ауасы жиі желдетіліп тұруы қажет. Мысалы: тәуліктік балапандарға қажетті ең төменгі температура 29+30°С, ал 6 ... ... ... көрсеткіші 26°С-қа төмендетіліп және әр апта сайын ... ... ... ... ... оның көрсеткіші 18°С болуы тиіс.
Технологиялық жобалауға байланысты балапандарды торда ұстағанда олардың жастарына байланысты орналасу тығыздығы, азықтандыру және ... ... ... ... ... ... балапаңдарын бағуды ересектеріне арналған қораға ауыстырғанға дейін төсеніште ... ... ... орналастыру тығыздығы: төсеніште -- 1-17 аптада 3-4 бас/м2; 18-30 ... 2-3 ... ... -- 1-8 ... 20 ... 9-14 ... 8-9 ... . Етке ... ... ... ... ... ... еденде өсіреді. Балапандарды тәуліктік жасынан сойғанға дейін терең төсеніште ұстайды. Балапаңдарды торлы ... ... ... сыйымдылығы 2-3 есеге, балапандардын тірі салмағы 7-11 пайызға артады, ал азық ... ... ... және ... ... құны 12,6-16,1 пайызға төмендейді. Бірақ торда ұзақ ұстаудың нәтижесінде көп жагдайда балапандардың бұғанасы ... және ... ... ... балапандары тауық балапандарына қарағанда төменгі температураға өте сезімтал ... ... да ... балапандарын алдын ала жылытылған қора-жайға орналастырады. Алғашқы 5 аптада ауа температурасын ... ... ал ... ... ... ... және оны біртіндеп 16°С -қа дейін төмендетеді.Үйрек ... ... ... ... ... ... ... жарықтандырылады, содан кейін жарықтандырылу ұзақтығы біртіндеп қысқартылады және ... ... ... ... 10-12 ... ... ... болады.Қаздарды еті үшін өсіргенде тәуліктік немесе 10 -- 20 күндік балапаңдарды қалың төсеніште ұстайды. ... үш ... ... үшін ... ... ... сойғанға дейін каз балапандарын орналастыру тығыздығы бір шаршы метрге 5 бастан болады. Қаз балапандарын 20 -- 30 ... ... ... ... ... торлы еденде 10 бас/м2 орналастыру тығыздығымен өсіруге болады.Алғашқы 3-4 аптада брудердегі ... үшін ауа ... 30 -- 24°С, ал ... 26 -- 22°С ... және оны ... ... қарай 18 -- 20°С-қа дейін төмендетеді.9 апталық қаз балапандарын торлы еденде әр ... 35 ... ... ... ... -- ... ... бірі болып табылады. Бұл кезде торда өсіру жағдайына ұқсас жағдай жасалады.1-7 ... қаз ... үшін ... ... ... қажет, ал кейінірек оны 14 сағатка қысқартып, балапандарды сойғанға дейін осы шаманы тұрақтандырады. Жарықтандырылу ... ... үшін 30 лк, ал ... ... үшін 15 лк ... құс шаруашылығы нарық сұраныстарын жеңіл диетикалық тағамдармен қамтамасыз етуге өзінің сүбелі үлесін қосатын, аграрлық ... әрі ... әрі ... ... тез дамитын саласы болып табылады.Келешекте жұмыртқа және құс етін ... ... ... әрі ... метр ... өнім ... көбейтіп, оның өзіндік құнын төмендетуді көздейді. Бұл жағдайдағы негізгі мақсат және міндет, бүкіл шығынды барынша азайту болып табылады. Құсты ... та ... ... ... ... жан - ... ... құстың тұқымдық ерекшеліктерін түгел қамтитын технологиялық процестің басты мақсаты - ... ... ... ... жем ... барынша азайтып, оларды адамға қажет өнімдер алуға (жұмыртқа, ет, мамық) пайдалану.Алға қойылған мақсатқа жету үшін, ең алдымен мынандай мәселелерді шешу ... ... ... құс ... мен фермаларын мамандандыру, шаруашылықтарды пайдалы технологияға ауыстыруды, құсты инфекциядан қорғауды қамтамасыз ететін қажет құрал -- ... бар ... жаңа ... салу, құсты және құс клеткаларын пайдалану мерзімін ұзартатын клеткалық батареяның ыңғайлы конструкциясын ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстарын ұйымдастыру.Сонымен қатар, көліктің және басқару міндеттерін орындайтын машиналардың технологаялық ... ... ... ... бағдарламасымен жабдықталган құс фабрикаларын құру мәселесі шешіледі. Бұл салалық автоматтың басқару жүйесін ... оны ... ... ең ... ... құс ... ... дамуы, өте жоғары мамандандырылған әрі шағылыстырғанда мол өнімді ... ... құс ... мен тізбектері болса ғана үдемелі дамытуға болады.
2- кесте. Балапандарды инкубациялау ... ... ... ылғалдылығы, %
54-58
48-52
68-75
3- кесте. Балапандар үшін өмірінің алғашқы күндеріндегі температура режимі.
Жасы, күн
Температура, 0С
Балапандар мен күркетауық ... және қаз ... ... ... ... - күту ... уақытта құс өнімдерін алуда ірі мамандандырылған құс шаруашылығының, құс фабрикасының және де жеке құс шаруашылықтарының ... өте зор. ... ... - ... ... ... және жаңа техника дамыған жетістіктерін пайдалану жағдайында бір шаруашылықта құс саны көп ... ... ... мың), ... ... ... жылына 280 - 290 дана жұмыртқа, 50 - 60 күндік еттік балапандардың ... 1800 - 2000 г ... ... ... ... Немесе жақсы күтіп - бағуға нәтижесінде қаз балапандарының 60 -70 ... ... 3,5 - 4,5 кг ... ... толық жағдай бар.Жоғарыда келтірілген мәселелерді дұрыс шешу үшін құс ... ... ... - ... жұмыстарды жақсарту, аталынған шараларды дер кезінде өткізу, құс фирмаларында тұрақты микроклимат жағдайын туғызу, дұрыс азықтандыру, нысандарды дұрыс жобалау, құрылыс және ... құру ... ... ... ... және де ... ... ерекшеліктерін ескеру қажет. Құстардың биологиялық ерекшеліктері олардың::: Күтіп - бағу мен ... ... өте ... Зат ... ... ... ... жоғарлылығы (құстардың негізгі өнімдік қасиеті - олардың жұмыртқалағыштығы);:: Тез жетілуі (7 - 8 ... ... ... 1,6 - 1,7 кг ... Ішкі ... ... ерекшеліктері, яғни тістерінің болмауынан түскен азық олардың жемсауында қорыталады;:: Ең маңызды ерекшелігі - аналық ... тыс ... яғни ... ... болуы;:: Көру қабілеті нашар, ал керісінше есту қабілеті жақсы жетілген;:: Үйрек етінің калориясы жоғары және сіңімді;
Қазіргі уақытта балапандарды бағып ... 2 ... кең ... ... бағып күту;
* Торда бағып күту.
Балапандарды еденінде бағып - күту гигенасы. Балапандар 60 ... ... ... ... ... төсеніште ұстап өсіру үшін акклиматизаторларға өткізеді. Төсенішті 5-8 см етіп төсейді. Төсеніш ... ... ағаш ... торф ... Құс ... температура 18 -- 16 аралығында болу керек. Ауа ылғалдылығы 60 -- 75%. Жылдың ыстық мезгілінде желдету жүйесі балапанның 1 кг ... ... 4 -- 5 м3 таза ауа , ... -- 1 -- 2 м3 таза ауа беру ... ... 26 -- 28° ... ұстап отырады.
Ересек құстар мен балапандардың барлық түрлерін қора ... ... оның ... орны ... ... ... ... бағып-күтеді, балапандар мен күркетауықтарды серуендетпей және күн шуакқа шығармай, ... ... ... ... бағып-күтеді. Ересек құстарды және балапандардың барлық түрлерін лагерьде күтеді.Құстарды қора еденінде бағып-күту гигиенасы. Интенсивтендірілген құс шаруашылығында ... ... ... және ... барлық түрлерін қора еденінде бағьп -күтеді. Еден жағдайында күтіп-бағу тәсілінің екі түрі бар:
1) Қалың ауыстырылмайтын төсеніште;
2) Жұқа тақтайшадан ... ... ... ... ... ... жағдайында күтіп -- баққанда құстардың санына қарай арнаулы типті құс қоралары салынады.Құс қораларының ... ... ... /түгелдей тақтайдан немесе жұқа тақтайшадан/ немесе асфальтталады, болмаса тор көзді болады. Ересек құстарды торлы немесе жұқа ... не ... ... олар ... ... 40-80 см биіктікке орналастырылады. Балапандар қорасына бұл биіктік 20-25 см, тор ... ... ... 20 күн ... тауық балапандары үшін 12 х 12 мм, ал 45 күн толған ... үшін 15x15 мм. Құс ... ... ... жем ... ... су құйылатын науа болады. Бұлардың саны балапанардың азықтану кезінде алатын орын мөлшеріне қарай белгіленеді.Құс қоралары тұрақты жинап ... ... ... ... етіп құс қонақтайтын ағашпен жабдықталады. Тұрақты құс қонақтайтын ағаштың астынан қорап түрінде немесе терең траншея қазып, саңғырық жинағыш ... ... ... ... ... ... еденнен 60-80 см, балапандар үшін 50 см аспауы керек. Қазіргі ... ... құс ... ... ... ... ... (Ресейлік немесе шетелдік) комплектісі бар. Бұл комплектіде жемді шөпті таратып -- беретін құрал, науалы суат, түбі көтерілмелі ұя және ... ... ... ... ... құс ... сырғауылдар, ұяларды және құс өтетін жолдарды ашып жабатын механикаландырылған қондырғылар, құс саңғырығын жинайтын механизмдер, өндірістік процестерді автоматы жолмен басқаратын ... бар. Құс ... ... ... ... кора ... ... байланысты болып, құстарды еден жағдайында қолайлы орналастыру ... ... ... ... еден ... мен азықтандыру шебі.
Көрсеткіштер
Жасы, күн
1-30
31-60
61-119
120
Еден ауданы, см2
145
270
300
300
Азықтандыру шебі, см
2,5
5
8
8
4-сурет
5-сурет
6-сурет
Балапандарды торда бағып - күту гигиенасы. Торда ... ... ... ... қабылдағанда мықты және әлсіз балапандарды ажыратып, мықтыларын астыңғы ярустағы торларға, ал әлсіздерін ... ... ... ... ... жоғары жақта темепратура да жарық та жеткілікті болады. 1 - 30 күндік балапандар үшін тор ... -- 200 см2, азық ... -- 2,5 см кем ... 31-60 ... -- сәйкесінше 285 -- 300 см2 және 5 см; 61-140 күндік балапандар үшін -- 450 -- 500 см2 және 8 см болу ... Құс ... ауа ... психрометрлермен өлшеп отырады, алғашқы 15 -- 20 күндері ылғалдылықты 65 -- 70% ұстап отырады, сосын 55 -- 60% ... ... ... мен ересек құстарды торда ұстайтын қораларда өсіру жер алаңын неғұрлым тиімді пайдалануға, өндірістік қоралардың қажетгігін 3-3,5 кемітуге, ауыр ... ... ... өсірудің маусымдылығын болдырмауға, оларды ауруға ұшыратпауға, су құбырының, канализацияның, электр жүйесінің ұзындығын едәуір кемітуге мүмкіндік береді. Мұның бәрі ... ... ... ... және құс ... тауарлылығын арттырады.Құстарды торда бағып-күтуге арналған қораның жеке залдары және қосалқы қора ... ... ... және ... торларға бөлінген залдар арнаулы стандартты батареялармен жабдықталады.Жұмыртқалайтын мекиендерді торда бағып-күту үшін өнеркәсіп орны арнайы батарея комплексін әзірлеп шығарады. Бұл ... ... ... ... типі мен ... ... Торлы батареялардың құрамында жем берілетін арнаулы оттық, жем-шөп таратқыш, мөлшерлегіш, науа, жұмыртқаларды түсіретін ... және ... ... қол ... тордағы құс саңғырығын жинайтын тасымалдау қондырғысы бар. Торлар қабат-қабат орналастырылады. Торлы батареялар ұзыннан-ұзақ немесе ... ... ... ... ... ... ... жолдың ені 0,8 м-ден кем болмайды. Әр жастағы балапандар тобы бір-бірінен оңаша торлы ... ... ... Торлы батареяларға азық бункер, азық таратқыштар, минералды азық берілетін астаулар, аспалы науалар, саңғырық салынатын қорап және құс ... ... ... штангалы транспортерлер кіреді. Жабдықтарды басқару ісі автоматтандырылған.Етке арнап ... 1 ... 70 ... ... ... батареялы торларда 20 балапаннан, яғни еденнің 1 м2 көлеміне 12 балапан орналастыру есебімен, серуенге шығатын алаңы жоқ қорада бағып ... ... жем ... ... су беретін науамен жеткілікті етіп жабдықтайды. Сонымен қатар мұндай балапандарды еденге төсеніш пайдаланып өсіру тиімді деп ... ... ... ... бір ... келетін ыстық сумен, ыстық бумен, ауамен және электр қуатымен жылытылады. Жергілікті ... ... ... ... ... ... қолданылады, ал соңғы уақытта инфрақызыл сәулелі қондырғылар ... ... ... ... - ... ... механикаландырылған ағынды желдеткіштермен ұштастырылған ауамен жылыту жолын қолданған тиімді болады.Құс қораларында таза ... ... ... ... ... ... және ... желдеткіш болу алдын ала көзделеді. Желдеткіш арқылы келетін ауаның мөлшері құстың тірідей салмағының 1 кг-на балапандар үшін 1,2-1,5 м3 ... ... ал ... ... -- 1 м3, ет үшін ... балапандарға -- 5 м3 жазда, қыста -- 1,5 -- 2 м3 көлемде болуы ... Құс ... ... ... ... ... желдетіледі яғни терезе жақтауына кере тартылған матадан ауа ... ... ... өтпе жел ... ... ... құс қораларында отжағылатын қондырғылардың дұрыс-бұрыстығын бақылап, балапандарды уландыратын иісті газды болдырмайтын желдеткіш жүйесінің жұмысты жақсы атқару жағын бақылап ... жөн. ... ... ... ... ... -- күтетін қораларға, инкубаторлардағы күс соятын цехтарға, сондай-ақ құс еденде бағып күтілетін ... ... ... ... аралас әдісінде балапандар 60 күндік болғанда оларды еденде қалың ... ... ... үшін ... ... ... 5-8 см етіп төсейді. Төсеніш ретінде сабан, ағаш ... торф ... Құс ... ... 18 -- 16 ... болу керек. Ауа ылғалдылығы 60 -- 75%. Жылдың ыстық мезгілінде желдету жүйесі балапанның 1 кг салмағына ... 4 -- 5 м3 таза ауа , ... -- 1 -- 2 м3 таза ауа беру ... ... 26 -- 28° ... ... ... -сурет
8 -сурет
9-сурет
10-сурет
11-сурет
12-сурет
2.6. Балапан шаруашылық нысандарын инфекциялық және инвазиялық ... ... ... ... ... ... Инвазиялық ауруларды жою және алдын алу мынадай шаралар кешенінен тұрады: жануарлардың резистенттілігін көтеру, оларды зақымданудан ... ... ... ... ... және ... ортадағы инвазиялық бастау тетігін жою.
* Ұстау және азықтандыру жүйесін ... ... - ... ... ... ең маңызды шаралардың бірі болып табылады. Малды толық құнды азықтандырмағанда сыртқы ортадан келіп түскен паразитке организм қарсы тұра ... ... ... ... ... ... Лас су көздері арқылы жауарлардың ас қорыту ... ... ... ... мен балаңқұрттары түсуі әбден мүмкін. Мал шаруашылығы ... ... мал ... ... ... ... керек.
Мал жайылатын жайлауларды үнемі ауыстырып отыру - гельминтоздардың профилактикасында маңызды орын ... ... ... ... мен ... даму ... қарай, яғни инвазиялық саты басталмай тұрып ауыстырып отырады. ... ... ... әр 2 ай ... ал шошқалардың аскаридоздарында әр 10 күн сайын ауыстырып отырады. Профилактикалық дезинвазияны малды ұстау технологиясын ескере отырып дезинфекциямен ... ... жөн. ... ... ... ... 3-5 ... кейін жасайды. Химиопрофилактика - инвазиялық аурулармен күресу әдісі. Бұл әдіс қоздырушылардың дамуын тоқтататын ... ... ... ... негізделген. Мысалы, шошқа аскаридоздарында гигромицин Б байытылған жем береді.
Профилактикалық дегельминтизация - ... ... және ... ... ... мал қорада ұсталған кезде жоспарлы түрде жасалады. Дезинвазия - ... ... ... ... қоздырушыларын жою. Дезинвазияның мақсатына қарай бірнеше түрі бар: ... ... және ... ... ... физикалық, химиялық тәсілдер арқылы жүргізеді. Механикалық тәсіл - қораны және ферма территориясын қи, саңғырықтан, қоқыстардан, лас төсеніш, азық ... ... және т.б. ... ... - ивазиялық бастау тетігін жоғары температура ( от, ыстық бу, қайнату, су буы), кептіру арқылы жою.Химиялық тәсіл - ... ... ... ... йодтың 10 % ерітіндісі, 5 % натрий гидроксиді, 5-10 % ксилонафт, ортохлорфенолдың 2 % сулы ерітіндісі) қолдана ... іске ...
* ... еденді дезинвазиялау үшін 10% хлорлы әк ерітіндісін (белсенді хлор пайызы 2,7) 10 л/м2 ... ... ... Дезинвазияны жаңбырдан кейін, ыстық күндері жасауға ... Ірі қара қиын қи ... 2 ай бойы ... ал құс ... ... ... ... биотермиялық әдіспен дезиваниялайды.
2.7. Балапан шаруашылығы еңбекшілерінің жағдайын жақсартуға арналаған ветеринариялық-санитариялық ... және ... ... ... қауіпсіздік және өндірістік-санитариялық шаралар жиынтығы малшыларды зооантропонозды ... ... ... ... жоғарылатуды және жоғары сапалы өнім алуды қамтамасыз етуі ... ... ... ережелерімен танысуы үшін әкімшілік оларға алғашқы, жұмыс орнындағы кезеңді нұсқауларды беруі тиіс.Алғашқы нұсқаумен ... ... ... ... адамдар (міндеті мен мамандығына қарамай) танысады. Оның мақсаты ... ... ... ... қорғау ережелері және кәсіпорынның ішкі тәртібімен таныстыру.Жұмыс орнындағы нұсқауды топ жетекшісі жүргізеді. Бұл нұсқау жұмыстың кауіпсіз тәсілдерін практикада игерудің бастамасы ... ... Мал мен ... ... ... ... жеке бастың гигиснасымен таныстырады.Кезеңді нұсқау мал шаруашылығы жұмысшылары үшін 6 айда бір рет ... ... ... ... ... қосымша нұсқау жүргізіледі, оған барлық малшылар қатысады.Мал шаруашылығында еңбек шарты қора-жай ауасының зиянды газдармен, шаң-тозаңмен және ... ... ... тез ... шуға және ... ... ... болады. Соған байланысты мал шаруашылығындағы жұмысшылар көп жағдайда мамандық ауруына ұшырайды. Малшылардың еңбегі бұлшық ет күшін қажет ететін ... ... ... ... және автоматтандыру, азықты дайындау және тарату, суару, сауу, кенді жинау сияқты жұмыстар ... ... ... ... еді. ... де, ... ... да кейбір қолайсыз факторлар сақталады, мысалы: ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... орналасуы, ауаның бактериялармен ластануы, бүлардың барлығы мал ... ... ... зиянды әсерін тигізеді. Сондықтан да мал қора-жайларында оптимальді микроклиматты ... ... ... ... ... маңызды факторы болып табылады.Мал шаруашылығындағы жұмысшылар арнайы және санитариялық киімдермен қамтамасыз етіледі. Арнайы киім -- бұл ... ... ... және ... ... ... қорғайтын құрал. Арнайы киімге кеудеше, комбинезон, алжапқыш, қолғап, етік, резеңке шұлықтар жатады.Химиялық дезинфсктанттардың зиянды әсерінен қорғану үшін ... ... ... ... етік және ... ... киім -- бұл ет және ет ... сүттің жұмысшылар киімі арқылы микробпен ластану мүмкіндігінің алдын алушы құралдың бірі. Санитариялық киімге ақ, тегіс мақта-матадан тігілген халат, ... ... ... ... өлексемен, қимен жанасу нәтижесінде жұмысшыларға кейбір антропозоонозды аурулардың жұғу қаупі төнеді. Аса қатерлі ауруларға топалаң, ... ... ... ... ... және т.б. аурулар жатады. Мұндай аурулар кезінде сақтық шаралар ... ... ... ... ... ... ауру малдарды емдеу жатады, сонымен қатар қызмет ... де ... ... қолдануы керек.Малмен жұмыс істеуге 18-ге толмағандар, жүкті және бала емізетін әйелдер жіберілмейді. Қызмет көрсетушілерге арнайы киімнің сыртынан басқа киім ... мал ... ... ... және ауру ... алынған шикі сутті ішуге тыйым салынады.Қызмет көрсетушілер ауру малды куту барысында міндетті түрде арнайы киім кию керек, бұл киім ... ... соң ... ... ... соң, ... ... душқа түсіп, өз киімдерін киеді. Жұмысшылар қолдарын құрамында 100-150 мг/л белсенді ... бар ... ... Бұл ... күн ... ... қи мен өлекселерді резеңке етік, қолғап, комбинезон киіп жинайды. Бұл ... ... ... ... ... ... Халат, алжапқыш, орамалдарды аптасына 1 рет 1 ... ... ... ... 2 ... сода ... салып кояды, соңынан 30 мин қайнатып, сабынмен жуады.Кейде жұмысшылардың оқыс ... мал ... адам ... ... ... мүмкін. Малдың теуіп жіберуі, сүзіп немесе тістеп алуы ... ... ... ... алу үшін ... малды күтудің қауіпсіздік ережелерін жаттауы керек.Қызмет көрсетушілер толык медициналық тексеруден өткен сон ғана жұмысқа ... ... 3 айда 1 рет, ... айына 1 ретпрофилактикалық тексеруден өтеді және 6 айда 1 рет ... бен ... ... ... ... ... іш құрт ... тасымалдауға тексеріледі.Дезинфекциялық жұмыстарға ветеринарлар, санитарлар, механизаторлар, жүргізушілер және малшылар қатысады, олар дезқондырғылармен және дезинфекциялық ертінділермен ... ... және ... ережелерін білуі керек.Дезертінділерді дайындау жұмыстары ветсринариялық мамандардың ... ... ... дайындаушылар арнайы киімдер (халат немесе комбинезон, алжапқыш, резеңке етік және қолғап, көзілдірік, ... ... ... киеді.Дезертінділермен және аэрозольдсрмсн жұмыс істеу барысында темекі ... және ... ... болмайды. Ауланы аэрозольмен дезинфекциялау желсіз, құрғақ ауада жүргізіледі.Дезинфекция немесе аэрозольді дезинфекциядан кейін жайларды 6-24 сағатқа жауып ... ... ... ... ... ... қора-жайлардың есіктеріне деген ескертпе жазулар ілінеді.Дезинфекция мерзімі біткен соң, жайлардың іші бір тәулік бойы желдетіледі, ... ... азық және су ... ... ... ... және ... қосып қояды. Осыдан кейін ғана адамдарға кіруге және малды жіберуге рұқсат етіледі.Улы химикаттармен жұмыс жасаған соң, ... ... ... ... және қолды сабындап жылы сумен жуады. Дезинфекцияда қолданылған арнайы киімдерді үйде ... ... ... ... ... ... инспекция бекіткен саннитариялық кітапшалары болады. Санитариялық кітапшаға денсаулық жағдайы, медициналық тексерудің нәтижелері, инфекциялық аурулармен ауырса, ол туралы ... ... ... ... ... бруцеллезбен және басқа да адам мен малға ортақ аурулармен ауыратын адамдар малмен жұмыс істеуге жіберілмейді.Сүт фермасында жұмысшылардың жеке ... ... ... ... зор, ... сүт ... ... аурулар таралуы мүмкін. Сауыншылар және басқа да сүтке қатысы бар ... ... дене ... ... ... ... ... қолдары таза болуы керек және тырнақтарын қысқа алып ... Егер ... дене ... көтерілсе, қолдарында кесілген немесе күйген, ірінді жарақаттар болса, оларға жұмыс ... ... ... ... ауру ... және ... тікелей қатыста болатындықтан, олар үшін жеке гигиенаны сақтау аса қажет.Ветеринариялық-санитариялық ... ... мен ... өз ... шешіп, киім ілгіште қалдырады да, душқа түсіп, арнайы киімдерді киіп ферманың өндірістік аймағына өтеді. Ірі шаруашылықтарда осыңдай тәртіпке тырысу ... ... ... соң, ... мен ... душқа түсіп, арнайы киімдерді өткізіп, өз киімдерін киіп, өндірістік аймақтың ... ... ... ... үйге алып ... немесе сол киімде өндірістік аймақтың сыртына шығуға тыйым салынады.
3. Қорытынды.
Қорыта келгенде денсаулығымен ... ... ... ... ... және ... мен ... шаруашылықтарда ветеринариялық санитариялық шаралардың қатаң орындалуына тікелей байланысты.Әсіресе жұмыртқаны имкцбациялау жас балапандарға микроклиматтық,санитариялық гигиеналық жағдайлар жасау ... ... ... ... ... құстардың биологиялық ерекшеліктеріне.күтіп бағумен азықтану жағдайына өте сезімталдығы,зат алмасу қабілетінің жоғарлығы,өсімталдығының жоғарлығы,тез жетілуі,ішкі анатомиялық құрылыстарының ерекшеліктері ,ең маңызды ерекшелігі аналық ... тыс ... ... ... ... ... ... құс етінің колориясы жоғары және сіңімді.Құс қораларын жобалау,салынуы кезінде осы аталған биологиялық ... ... ... мен ... ... ... қора еденінде бағып күтеді және оларды серуендететін арнайы орындар болады.Көбінесе құстардың түріне,жасына және жергілікті жағдайға байланысты бағып күту ... ... де ... уақытта өнеркәсіптік құс қораларға арнайы жасалған миханикаландырылған жабдықтардың жиынтықтары бар.Бұл жиынтықта жем ... ... ... құрал түбі көтермелі ұя және миханизм күшімен жұмыртқа жинағыш аспап,құс қонақтайтын сырғауылдар,ұялар және құс ... ... ашып ... ... қондырғылар,құс саңғырығын жинайтын миханизмдер өндірістік процестерді автаматты жолмен басқаратын станция бар.Құстардың денсаулығы мен өнімділігі көп жағдайына байланысты.Төсеніш ретінде ағаш үгінділері,майдаланбаған ... және ... да ... ... қора ... санитариялық гигиеналық жағдайда жақсартылады.Құстың астынан сыз өткізбей тері ауруынан және жарақаттандырудан сақтайды.Төсеніш материалдары зоогигиеналық жағдайларға сай,құрғақ шаңсыз,ластанбаған құрамында ... улы ... ... және түрлі микробтологиялық процестерге ыңғайлы болып,соңынан тыңайтқыш ретінде пайдалануға жарамды болу ... ... ... Альпейсов Ш.А., Құс өсіру. Алматы. 2001 ... ... А.Б., ... Ш.А., Дабжанова С.Т. Құс шаруашылығы, Алматы 2005.
* Таңатаров А.Б., ... Е.Б. Құс ... және құс ... мен етін ... ... ... 1992.
* ... А.Б., Дабжанова С.Т. Құс шаруашылығы, Алматы, 2008ж.
* Фисинин В.И., Тардатьян Г.А. Промышленное птицеводство. - М., ... - ... ...
* ... беттері.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биелерге арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық- санитариялық және гигиеналық талаптар, малдарды күтіп-бағу жағдайлары жәнеоларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған17 бет
Ветеринарлық санитарлық объектілерге қойылатын ветеринарлық санитарлық талаптар28 бет
Ауылшаруашылығы құстарының гигиенасы жайлы ақпарат14 бет
"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"30 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.баланың жеке басына қойылан гигиеналық талаптар"9 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
«Анаэробты дизентерия ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Бірнеше түлікке ортақ пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Ботулизм ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь