Ара шаруашылығы туралы

1 Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...1
2 Әдебиетке шолу
2.1 Балауыздың химиялық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2.2 Балауызды өндіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
2.3 Балауызды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
2.4 Аналық сүтінің химиялық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.5 Аналық сүтін алу технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
2.6 Аналық сүтін пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.7 Прополистің химиялық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.8 Прополисті өндіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.9 Прополисті пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.10 Ара уының химиялық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.11 Ара уын өндіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
2.12 ара уын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

3 Негізгі бөлім
3.1 Зерттеу материалдары мен әдістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3.2 Санитарлық бағалауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
3.3 Алдын алу шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
4 Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
5 Тәжірибелік ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
6 Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
7 Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
Қазіргі уақытта, ара шаруашылығын қайта құру кезеңіне дейінгі пайданы түсіру үшін ара ұяларының санын 3-4 есеге дейін арттыру керек. Онда, арашылардың өндірген өнімін ез бетімен сату әрекеттері қиындайтыны түсінікті. Өнім өндіретін арашылардың басын біріктіретін құрылым ұйымдастырылса, мәселе оңды шешілер еді. Бірақ, мұндай құрылым әзірше жоқ. Ара өнімдерін дайындайтын және оны өткізетін ұйым қажеттігі күн тәртібіндегі өзекті мәселе. 1991 ж. дейін Қазақстанда осындай құрылым ауылшаруашылығы министрлігінің құрамында болған еді. Республикалық басқармадан бастап, аудандық бас-қармаларда арашылардың тыныс-тіршілігімен жақсы таныс зоотехниктер осы сала жұмысын реттеп отыратын еді. СССР ыдырағаннан кейін, алдымен төменгі буындар таратылып, омарталар зоотехникалық, мал дәрігерлік бақылау мен қызмет керсетуден тыс қалды. Қалған республикалық және облыстық ұйымдар бұл жұмысты атқаруға қауқарсыз болып қалды. Нәтижесінде, Қазақстанда арашылардың жұмысын ұйымдастыратын, қаржылық, өндірістік базасы бар; арашыларды құрал-жабдықтармең дәрі-дәрмекпен, селекциялық материалмен қамтамасыз ететін ұйым қалған жоқ. Қазірдің өзінде Қазақстандық арашыларға халықаралық рынокқа шығу қажеттігі туындап отыр; ол үшін ірі, байсалды ұйым қажет, өйткені шетелдік фирмалар жеке өндірушілермен жұмыс істемейді, ол екі жаққа да тиімді емес. Нарықтық экономикаға өту үшін Қазақстан ара шаруашылығына ірі кооперативтер қажет. Бұл кооперативтер мына сұрақтарды басты назарда ұстауы тиіс:
1. Өндірісті ұйымдастыру, өнім дайындау, қажетті құралдар, ұялар, дәрі- дәрмектер, балауыз т.б. өз дүкендері мен қоймаларында сатуды реттеу.
2. Бал, балауыз өнімдерін дайындау, оларды ішкі және сыртқы рынокқа шығару.
3. Арашылардың барлық сұрақтары мен мұң-мұқтажын біліп отыратын нұсқаушы ұстау қажет.
4.Үлгілі оқыту-тәжірибелік омарта ұстауды ұйымдастыру.
5. Арашылардың курстарын ашып, біліктілігін арттыру.
6. Кооператив мүшелерінің ара ұяларын кездейсоқ апаттардаңаурудан, елімнен т.б. сақтандыру жүйесін іске асыру.
Шетелдегі қазіргі кездегі кооперативтердің тәжірибелерін шығармашылықпен Қазақстанда пайдалану қажет.
Бұл салада АҚШ тәжірибесі қызық: кәсіпқой арашылар мамандандырылған ірі кооперативтер құрып, енімдерін қайта өңдеп, ыдыстарын әсем безендіріп, дүкендерге ездері таратады. Сөйтіп, арадағы делдалдардан өздерін сақтандырады. Қазіргі заман талабына сай қондырғыларының балды ыдысқа құю жұмысының енімділігі аса жоғары және қымбат тұрады. Бұл мекемелер әуесқой арашылардың балын да қабылдап, еңдеп береді. Балды сиымдылығы аз ыдыстарға қүйып сату көп пайда келтіреді. Отбасылық ара фермалары да осы кооперативтер тәрізді жұмыс істейді.
1. Н.П. Иойриш «Ара шаруашылығының өнімдері және оны пайдалану », Қайнар баспасы. Алматы 1979
2. Д.Д. Риб «Ара шаруашылығы» Өскемен 2006
3. Алаш айнасы -2012 3 шілде №114 , 4 бет
4. Дала мен Қала -2011, 5 желтоқсан, №48, 3 бет
5. «Омарта шаруашылығының тиімділігін есептеу ерекшеліктері» Даму жулналы, №6 12-16 бет
6. Б.Р. Әкімбеков «Ара шаруашылығы» Агроуниверситет баспасы, 2007
7. С. Қырықбаев , Т.М. Тілеуғали «Ветеринариялық-санитариялық сараптау практикумы» Агроуниверситет баспасы, 2007
8. В.М. Позняковский, О.А. Рязанова, Т.К.Каленик, В.М. Дацун «Экспертиза продуктов пчеловодства» Сибирское университетское издательство Новосибирск,2007
9. Алаш айнасы , 7 қараша 2012
10. Ғаламтор беті www.info-tses.kz
        
        Жоспары 
1 Кіріспе...............................................................................................................1
2 Әдебиетке шолу
2.1 Балауыздың химиялық құрамы..................................................................4
2.2 Балауызды өндіру технологиясы................................................................5
2.3 Балауызды пайдалану...................................................................................6
2.4 Аналық сүтінің ... ...
2.5 ... сүтін алу технологиясы..................................................................8
2.6 Аналық сүтін пайдалану...............................................................................9
2.7 Прополистің химиялық құрамы..................................................................11
2.8 Прополисті өндіру технологиясы...............................................................13
2.9 ... ... ... Ара ... ... ... ... Ара уын өндіру технологиясы...................................................................20
2.12 ара уын пайдалану......................................................................................23
3 Негізгі бөлім
3.1 Зерттеу ... мен ...
3.2 ... бағалауы..............................................................................27
3.3 Алдын алу шаралары...............................................................................32
4 Қорытынды....................................................................................................35
5 Тәжірибелік ұсыныстар.................................................................................36
6 ... ...
7 ...
* ... ... ... ара ... қайта құру кезеңіне дейінгі пайданы түсіру үшін ара ... ... 3-4 ... ... ... керек. Онда, арашылардың өндірген өнімін ез бетімен сату әрекеттері ... ... Өнім ... ... басын біріктіретін құрылым ұйымдастырылса, мәселе оңды шешілер еді. Бірақ, мұндай құрылым ... жоқ. Ара ... ... және оны ... ұйым ... күн ... өзекті мәселе. 1991 ж. дейін Қазақстанда осындай құрылым ауылшаруашылығы ... ... ... еді. ... ... ... ... бас-қармаларда арашылардың тыныс-тіршілігімен жақсы таныс зоотехниктер осы сала жұмысын ... ... еді. СССР ... ... алдымен төменгі буындар таратылып, омарталар зоотехникалық, мал дәрігерлік бақылау мен қызмет керсетуден тыс қалды. Қалған республикалық және ... ... бұл ... ... ... ... ... Нәтижесінде, Қазақстанда арашылардың жұмысын ұйымдастыратын, қаржылық, өндірістік базасы бар; арашыларды құрал-жабдықтармең дәрі-дәрмекпен, селекциялық материалмен қамтамасыз ететін ұйым қалған жоқ. ... ... ... ... ... ... шығу ... туындап отыр; ол үшін ірі, байсалды ұйым қажет, өйткені шетелдік фирмалар жеке өндірушілермен жұмыс істемейді, ол екі ... да ... ... Нарықтық экономикаға өту үшін Қазақстан ара шаруашылығына ірі кооперативтер қажет. Бұл кооперативтер мына сұрақтарды басты назарда ұстауы тиіс:
1. ... ... өнім ... қажетті құралдар, ұялар, дәрі- дәрмектер, балауыз т.б. өз дүкендері мен қоймаларында сатуды реттеу.
2. Бал, ... ... ... ... ішкі және ... рынокқа шығару.
3. Арашылардың барлық сұрақтары мен мұң-мұқтажын біліп отыратын нұсқаушы ұстау ... ... ... ... ұйымдастыру.
5. Арашылардың курстарын ашып, біліктілігін арттыру.
6. Кооператив мүшелерінің ара ұяларын кездейсоқ апаттардаңаурудан, елімнен т.б. ... ... іске ... ... ... кооперативтердің тәжірибелерін шығармашылықпен Қазақстанда пайдалану қажет.
Бұл салада АҚШ тәжірибесі қызық: кәсіпқой арашылар мамандандырылған ірі кооперативтер ... ... ... өңдеп, ыдыстарын әсем безендіріп, дүкендерге ездері таратады. ... ... ... ... ... Қазіргі заман талабына сай қондырғыларының балды ыдысқа құю жұмысының енімділігі аса жоғары және қымбат тұрады. Бұл ... ... ... балын да қабылдап, еңдеп береді. Балды сиымдылығы аз ыдыстарға қүйып сату көп пайда келтіреді. Отбасылық ара ... да осы ... ... ... істейді.
Тіпті кішкентай деген арашылар ұжымы кептеген мамандық иелерін қамтиды. Сондықтан, бал ендіру үшін шыққан шығынның қайтарымы да тез. ... ... ... ... кәсіпорындар фермерлік ара шаруашылығының тез дамуына ықпал етеді. Шет-елдерде (Франция, Венгрия, Австралия) ірі отбасылық ара фермаларымен қатар, отбасылық емес кооперативтер де ... ... ... ... ... тракторшылар, балташылар, ұсталар т.б. мамандық иелері болады. Кооперативте тәжірибе алмасу үздіксіз жүріп отырады, сондықтан әрбір ... ... ... дең ... тез ... Мұнда ғылымның жетістіктері мен озат тәжірибені басшылыққа алуға барлық мүмкіндіктер жасалған. Жеке кәсіпкер арашыға қарағанда кооперативтердің ірі көлемді жұмыстарды атқаруға және ... ... ... ... ... алуға мүмкіндігі мол. Ірі кооперативке құрылыс жұмыстарын жүргізу, күрделі техника сатып алу, әр ара ұясына шаққанда әлдеқайда ... ... Ара ... ... егер ол ірі болса, ағаш өңдеу шеберханасын салып ... да ... ... Ал жеке ... ... ... ... келмеуі де мүмкін. Өз шеберханасы бар кооперативтер құрылыс жүмыстарын, ара ұяларын жасауды өздері атқарып, ... ... ... ... ... тиімді жұмыс істейді.
Қазіргі заман талаптарына сай ара шаруашылығын ұжымдық негізге ... ... ... ... ... ... ... Халықтың әл-ауқатының артуына байланысты бал өнімдеріне сұраныс та арта түсуіне шүбә келтіруге ... ... ... сұраныс тек қана оның тағамдық және дәрілік қасиеттерінде емес, одан тамаша ашытқылар, алкогольсіз ішімдіктер өндіруге ... да ... ... 50 ден ... ... ... ара балауызының өзі ара шаруашылығын өркендетуге итермелейді. Жасанды балауызды химиялық жолмен алу әзірше мүмкін болмай отыр.
Болашақта ара шаруашылығының ... ... ... ... ... ... ... тағам түрлері (бал, балауыз, прополис, тозаң, ара сүті, ара уы) медицинада, талғамды тамақтануда, косметикада да ... оң ... ... ... Мысалы, 1985 ж. Қытайда 200 т ара сүті өндірілген ... 1990 ж. 1000 т ... жері әлі ... бал ... ... қорына бай. Осыны пайдалану, бал ендірісін бірнеше есе арттыруға жеткізеді. Осындай табиғаттың байлық қоры тек ішкі суранысты ғана емес, басқа ... де ара ... ... ... ... береді.
Шетелдік дәрілердің тым қымбат бағасы, іс жүзінде бұл дәрілерді ... ... ... ... осы дәрілерді алмастыру жолдарын қарастыруға мәжбүр етеді. Бұл орайда ара өнімдері, ... ... ... ... ... ... алмастырғыштар. Ара шаруашылығы, ауылшаруашылығының барлық салаларымен салыстырғанда қаржыны аз шығындайтын ... Оның ... ... үнемі омартада болуы міндетті емес, белгілі бір уақытта келіп ағымдағы ... ... ... ... ... ара ... ірі ... ұйымдастыруға да, қосымша табыс көзі ретінде де пайдалы.
Ара шаруашылығының өркендеуінің негізгі кепілі аралардың өсімдіктерді тозаңдандыра алуы. Біздің Жер планетасының ... ... төрт ... егер ... ... ... ... еді. Араларды тозаңдандыруға пайдалану жеміс-жидек, көкөніс, мал азығың техникалық дақылдардың өнімін 30-50 пайызға арттырады. Осы дақылдардан алынған қосымша ... ... бал мен ... бағасынан 15-20 есе артық, оның үстіне алынатын жеміс пен тұқымның сапасын арттырады. Сонымен, ара шаруашылығының ауылшаруашылық дақылдарының агротехникасындағы маңызы аса зор. ... ... ... ... бара ... ... маңызы арта түспек. Болашақта насекомдармен тозаңданатын дақылдар, тікелей ара шаруашылығының даму деңгейіне тәуелді болуы ықтимал. Қоршаған ... ... ауыр ... ... ... ластануын бақылауда араның көмегі зор. Аталған заттардың аз ... бар ... ... мен ... оңай ... [1]
* Әдебиетке шолу
2.1 Балауыздың химиялық құрамы
Балауыз ара ағзасының жасып шығарған ... Ол ... ... бетінде бөлінеп шығып , жұқа қабыршақ болып қатады. Бұл қабыршақтардан аралар кәрез жасайды. Кәрезді балқытқанда таза балауыз алуға болады. (1) ... ... ... ... химиялық қосылыстар кіретін балауыздың химиялық құрамы өте күрделі . Оларды 3 топқа бөлуге болады.
Сызба .1 Балауыздың құрамы ... ... ... ... эфирлер.Бұл заттар балауыздың негізгі құрам бөлігі (70-75%). Эфирлер май қышқылдарының спиртпен әрекеттесуінен пайда болады. Күрделі эфирлер- тұрақты қосылыстар , ... ... ... ... ... ... ... қайнатқанда қайтадан қышқыл мен спиртке ыдырып кетеді.
Бос май ... . Олар ... ... ... Бұл ... бос қүйінде болады. Барлық басқа қышқылдар тәрізді металдармен, кейбір ... ... ... ... ... қайта өңдегенде кейде түсінің өзгеруін қышқылдардың белсенділігімен түсіндіруге болады.
Қаныққан көмірсулар. Бұлар көмітегі мен ... ... ... ... Балауызда бұлардың үлесі 12-15 % маңайында.
Балауыздың физикалық ... ... ... ... ... қату ... ... қаттылығы және тұтқырлығы жатады.
Балауыздың балқы және қату температуралары. Балауызды қатырғанда балауыз балқымасына батырылған термометр ... ... бара ... көрсететіп, 61-63°С барғанда біраз уақыт тоқтап қалады да ... қата ... ... ... ... жасырын балқу температурасының әсерінен болады.
Балауыздың тығыздығы. 1 см кубта балауыздың салмағын айтады. Тығыздығы температураға тәуелді. ... 1°С ... ... тығыздығы 0,0008- ге төмендейді. 15°С кезінде балауыздың тығыздығы 0,956-0,970 аралығында ... ... ... суға ... ... ... Ал ... балауыз батып кетеді.
Балауыздың қаттылығы. Қаттылығының кәрезге ... ... ... ... ... маңызы бар. Балауыз қатты болса, балауыз жапрақтары берік болады. Балауыздың қаттылық коэфициенті 105 мм, ... ... ... балауыз дың 1 м тереңдігінде сіңіруге кеткен ... ... ... ... +20 ° С ... ... қаттылығы сапасына байланысты.
Балауыздың тұтқырлығы. Балауыздың тазалығы мен физикалық күйін тұтқырлығы айғақтайды. Балауыздың тұтқырлығын анықтау үшін ... ... ... ... ... тесіктерден өткізеді. Балауыздың температурасы төмен болса тесіктерден баяу өтеді.
+ ... ... ... ... ... ... ... температурасына жеткізіліп қыздыру жатады. Осы жағдайда ғана балауыз шикізаты бөлінеді. Қазіргі балауызды өндірудің екі ... ... ... бар: ... және дымқыл.
Құрғақ әдісі. Шикізатты қыздыру күн энергиясының инфрақызыл сәулесінің әсерінен және ... ... ... ... ... ... су ... қыздыру арқылы іске асады. Бұл әдіспен сапалы балауыз алынады. Құрғақ әдіспен ... ... іс ... ... ... Ол суды қолданып немесе су буымен қыздырып алған балауыздан қатты болады. Бірақ бұл балауызда еритін бояғыш заттар және ... ... ... ... ... ... ... Шикізат су буымен, ыстық сумен немесе конденсатпен әрекеттеседі. Буланудың және ... ... ... ... ... ... Бұл әдіспен құрамында балауызы аз шикізат өңделеді. Бұл ... ... ... ... ... және ... қоспалар болады. Шикізатты жиі-жиі араластырып отырса жүзгін түзілуі мүмкін . осы әдістердің әрқайсысының өз ... бар және ... іске ... ... ... бар. ... ... технологиясы
Сызба. 2 Балауыздың өндіру технологиясы
Күн балауыз балқытқышы - алдыңғы қабырғаларынан ... ... ... жәшік. Жәшіктің беті шынылы рамамен жабылады. Жәшіктің ішінде темір табақ бар, оған балауыз шикізаты қойылады. Күннің иефрақызыл сәулелері шына ... ... ... ... ... - қа ... ... Балауыз жылудың әсерінен балқидыда , табақтың еңкіш жағына жылжып , астында тұрған астауға құйылады. Мұндай балқытқышта ыстық күнде 4 кг ... ... ... ... алу үшін күн сәулесі шыныға перпендикуляр түсіп тұруы керек. Күн сәулесін көбірек сіңіру үшін балқытқыштың сыртын қара ... ... ... Күн ... ... ... ... балқытқыштар Қазақстанның облыстарында пайдаланады. Балауыз шикізатының балауыздылығымен балауыз өніміне ... ... №1 ... көрсетілген:
Кесте 1.
Кәрездердегі балауыздылығы , %
100
90
70
70
60
50
Шығатын балауыз, %
100
80,5
60,9
41,6
22,5
2,8
Шикізаттың балауыздығы азайғанда күннің жылуынан жұмыс істейтін ... ... ... күрт ... ... екінші, үшінші сортты балауыз шикізатын бұл әдіспен өңдеу тиімді емес.
Күн балауыз балқытқышында тек қана ашық түсті ... ... ... ... түсетін балауыз түйіршіктерін және басқа балауыз кесінділерін балқытады. Балауыз балқытқышты діңгектің үстіне айнала алатындай етіп ... (күн ... ... ... ... іші жақсы қызуы үшін, көктемде және күзде электр қыздырғышын орнатады немесе шынының үстіне айналы шағылыстырғыш ... ... ... ... ... кейін оны қалдықтардын тазалайды. Бір күннің ішінде күннің қозғалысына қарай ... рет ... ... ... Күн ... ... артықшылығы жаз кезінде күннің жылу энергиясы пайдаланады.
Балауыз шикізатын бумен істейтін балауыз балқытқышта өңдеу. Балауыз балқытқыш- ВТП ішкі және ... ... бар, ... шикізат салатын кессетадан, қақпақтан, құятын және ағызатын түтікшеден тұрады. Ішкі қабырғаларында бу жүргізетін тесіктері бар. Жұмыс басталарда балқытқыш ... ... ... ішкі ... бойындай етіп су құйылады. Кессетаға 3 кг шикізат ... ... ... ... ... да бір ... қояды. Су қайнағанда бу түзіліп, кассетаға кіреді де балауызды балқытады. Балқыған балауыз ағызатын түтіктен ыдысқа құйылады. ... ... соң ... ... оның ... ... басқа ыдысқа салады. Кассетаны жаңа шикізатпен толтырып , қайтадан қыздырады. Балқыған балауызды алу ... 1 ... ... ... ... ... балқытқыштары пайдаланылады ВТ-11. Ол сыртқы және ішкі қораптардан, ауа кіргізбейтін қақпақтан тұрады. Ішіне кәрезді 20 рама немесе 20 кг ... ... ... бастарда екі қабырғасының арасына 8 л су құяды да астынан от жағады. Су ... бу ... ... ... ... ... түсіп, одан аеызатын шүмек арқылы балауыз жинағышқа құйылады. Жұмыстың бір айналымына 2-3 сағат уақыт кетеді.
+ Балауызды ... ... ... ... ... бөлігі балауыз жапрақтарын өндіруге жұмсалады. Қалған балауызды дәстүрлі және жаңа бағыттарда пайдаланады. ... көп ... ... ... ... Мамандар қолдан синтетикалық жолмен жасалған балауыздың ешқайсысы ара балауызымен бәсекеге түсе алмайды деп есептейді. Балауыз қоректік, ... ... ... тазарту кремдерінің құрамына кіреді (8-12%). Бетке маскалар жасауға, ерін бояулары, дезодаранттар өндірісінде кең қолданылады. ... ... бар ... теріге жұмсақтық, серпінділік қасиет береді. Біраз бөлігі медицинада жағатын майлар, жүзінділер ... ... ... ... ... Балауызды гальванопластикалық көшірмелер алуға, бұдырлы сурет, қолданбалы өнер саласында, баспаханаларда және ғылыми зерттеу жұмыстарында пайдаланады. [2]
+ Аналық сүтінің химиялық құрамы
Аналық сүті - ... ... және ... ... ... атап айтқанда 4-6 күннен 12-15 күнге дейінгі асыраушы аралардың белсенді әрекетінің нәтижесінде бөлінеді. Жаңа ... ... сүті - ... емес ... ... ... ақ, ... және ақ сұры түсті, өзіне тән иісі бар, қышқылтым өткір дәмі бар ... ... ... ... 18 % белрктық заттар болады, 10-нан 17 % дейін қант, 5,5 % май және 1 % минералды тұз бар. Ара сүті ... бай ... оның ... В1, В2, В6, В12, РР, Н витаминдері бар. Онда С,А (каротин) және Д ... бар. ... ... ... ... ... бар. ... 5-тен кем емес гликопептидтер және 9 фермент (инвертаза, глюкозоосидаза, хлинэстераза т.б) ... ... ... ... ... майлардан майлардын, кем дегенде 4 фосфолипдтерден және 9 стеролдан тұрады.
Көмірсулардан аналық сүтінің құрамына негізінен гюкоза, фруктоза, ... ... ... ... -21 амин ... (аланин , аргенин, валлин, изолицин және т.б ) екі нуклин қышқылдары ... және 20 ... және ... қышқылдары, оның ішінде қанықпағандары да бар. Аналық сүтінің өзіне тән қосылыстары екі птерин : биоптерин және неоптерин бар. Басқа құрам ... ... ... ... үш ... және т.б бар. ... сүтінде 9В дәрумені табылған. Сүттің мениралды қоспаларынан органикалық емес фосфат, және 14 катиондар (калий, ... ... ... мыс, ... ... ... хром, алтын, сынап, висмут, мышьяк). Барлығы аналық сүтінің құрамында 100 ... және күл ... ... сүтінің құрамы дернәсілдердің дамуына сәйкес және сыртқы ортаның әсерінен өзгеріп отырады. Құрамындағы су 60-70 % ... ... 66 ... 2. ... ... ... заттардың құрамы
Құрам бөлігі
Бары, %
Шегі
Орташа
Белоктар
18-58
40
Майлар (бейтарап)
-
0,8
Фосфолипидтер
-
1,3
Стериндер
0,04-0,30
0,2
Көмірсулар
13-30
21
Органикалық қышқылдар
7-32
17
Аденозин
0,08-0,13
0,35
Ацетилхолин
-
0,1
Птериндер
-
0,08
Дәрумендер ... ... ... ... сүтін алудың технологиясы
Аналық сүтін кезінде дәрі-дәрмек, тағам өндірісіне қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптарды бұлжытпай орындау керек. Аналық ... алу ... ... ... ... ... дайындау, аналық сүтін бөліп алу және ноы сақтауға және тасмалдауға дайындау. Аналық сүтін алу технологиясы, аналық араны шығару технологиясымен ... ... ... ... таңдап алады (7-8 кәрезден кем емес және 10 көшеден кем болмауы керек). Аналық сүтті 45-50 мың арасы бар ... көп ... Бұл ... ... ... ... ... 10-12 кг бал, 2-3 пергасы бар кәрез қойылады.
Жаңадан түсіп жатқан шірне мен тозаң болмаған жағдайда, кещке және ... ... ... қант ... гүл ... ... ... алмастырушы заттармен қоректендіреді.
Аналық сүтін, дәрнесілдерді егу жұмысынан кейін 72 сағат өткенде аналық сүтін бөліп алуға ... ... ... ... аналық сүтінің бетінде қалқып жүреді. Бөлінін алынған рамаларды зертханаға әкетеді де ыстық пышақтың ... ... ... ... ... ... ... кесіп барлық дернәсілдерді алып тастайды. Содан соң шыны қалақшамен немесе ваккуум сорғышпен аналық сүтін жинап алады.
Егер дернәсілдер пластмасса ... ... ... ... ... ... ... бір мезгілде барлық аналық ұяшықтарынан сорып алады. Содан соң, сүтті балауыздың ұсақ бөлшектерінен , дернәсілдердің қабыршақшаларынан және байқаусызда өтіп ... ... ... үшін ... ... ... ... күңгірт, сиымдылығы 75-100 г бұрандалы немесе жабысқан қақпақтары бар шыны ыдыстарға салады. ... ішкі ... ... ... ... ... құтыға өнімді шығарушы кәсіпорынның аты, омартының нөмірі, аналық сүтін алу ... ... ... ... ... және ... ... көрсетілген жарнама қағазы жапсырылады.
Бос құтылар тоңазытқышта 0°С шамасында сақталу керек. Құтыны аналық сүтімен толтыру 1 сағаттан артық ... ... ... Құтылар толық толғанын қадағалап отыру керек. Құтылар толық ... ... ... ... ... ... соң құтыларды дұрыс қақпақпен жабу керек. Құтыларға ауа кіргізбес үшін толтырып алған соң балқытылған балауызға құтыны аударып салып, ауа кіре ... ... де ... ... ... ... дайындалған аналық сүті тоңазытқышта 0°С 2 тәуліктен артық уақыт сақталмауы ... ... ... ... белсенді заттарды сақтап қалу үшін аналық сүті бар ыдыстарды 4-6 °С сақтау қажет. Аналық сүті бар ... ... ... тоңазытқышы бар қоржындарда ауа температурасы 0°С- алып жүреді.
Аналық сүтін дайындайшы шаруашылықтан қабылдаушы шаруашылыққа дейінгі жеткізу ... 1 ... ... ... ... ... ... сүтінің сапасына кепілдік береді. Оны сақтау үшін арналған аналық сүтін уақыт өткізбей бірден ... ... ... ... ... ... шыны ... жаңа алынған сүттің 1 бөлігін және сіңіруші заттың 4 ... алып ... ... зат ретінде лактоза (97-98 %) глюкозаның (2-3 %) қоспасын алады. Зауыт жағдайында консервілеу үшін ... ... ... ... да ... Вахонина аналық сүтін сақтау үшін төменгі шарттарды сақтауды ұсынады:
а) жаңа жиналған сүтті - ... 24 ... жуық ... кептіру керек.
б) ыңғалды сіңіру әдісімен-4-6 °С-та кептіруге дейін 3 ай ұстау керек.
в) құрғақтсіңіру әдісіүй температурасы жағдайында 3 жыл ... ... ... 2 % шамасында + 6 °С қоректік қасиетін сақтау үшін 2,5 жыл ұстап, соңынан -6°С ұстаса ... ... ... ... сүтінің пайдаланылуы
Аналық сүті көпіне медицинады қолданылады. Клиникалық зерттеулер көрсеткеніндей аналық сүтінің мөлшерін дұрыс сақтап пайдаланғанда адам ... ... әсер ... ... зат ... ... тәбетті ашады, ағзаның әртүрлі жұқпалы ауруларға қорғаныс қабілетін күшейтеді, жүйкенің, жүрек, қан ... ... қан ... оң ... ... ... , ішкі секреция бездернің жұмысына реттеуші қызмет атқарады. Аналық сүті тез және ерте ... ... және ... ... ... жақсартуға, реттеуге оң әсерін тигізеді. Аналық сүтін дұрыс дамымаған , уақыты жетпей туған, емшектегі балалардың ... ... ... және ас ... ... жұмысын реттеуге жақсы әсері бар. Жеткіншектердің ағзасының дамуы бұзылғанда жақсы көмектеседі.
Жүйке жүйелерінің ауруларына , ... және ... ... ... ... ... ... жүйелерінің (асқазан мен ұлтабар жарасы, гастрит,панкриотит, өттің қабынуы т.б) ... ... ... ... болған қан аздық, тері ауруларына таптырмайтын ем.
Франсуз дәрігері ... ... ... ... ... ... ... болады деп жазды. Болгарияда қарттарға арналған үйде жасы 60-тан 100-ге дейінгі бір топ дені сау ... ара ... әсер ... ... Үш ... сүт ... ... қанағаттанарлық нәтиже алынған: қарттардың көңіл күйі жақсарған, сергек жүрген, тамаққа тәбеті артқан, жақсы ұйықтаған, холестеринның төмендеген, қан қысымы бір ... ... ... ... пен өкпе ... игі әсер еткен. [3]
Сонымен қатар араның сүтінің құрамында нуклеин, амин қышқылдары, түрлі дәрумендер, май, тағы ... ... бар. ... одан ... дайындайды әрі косметика өндірісінде кәдеге асырады. Ара сүтінің құрамын зерттеген ағылшын ғалымдары оның көптеген дертке дауа екенін анықтаған. ... ара сүті адам ... ... ... одан әрі өрбі - меуі - не, қанға түсіп таралып кетпеуіне сеп ... Қан ... ... ... бола - ... ... ем. Дәл осы диаг - нозбен ауыратындар ара сүтін ішкен соң, құлағының шулағаны ... ... ... ... ұйқысы жақсара бастайды, тәбеті ашылады. Қандағы холестеринді азайтады. Шала туылған балаларға ем ретінде қолданылады. Сонда олардың сал - мағы ... ... келе ... Дәру - мені көп ара ... ... басқа да дерттерге дауасы бар. Демікпе дертінен жапа шегетіндерге, кейбір тері ауруларына, қан ... ... ... ауруларына да таптырмайтын ем. Әсіресе бойын - дағы қуаты қайтып, қартайған ... үне - мі ... қан ... бір ... ... көру қабілеті жақсарады. Қан қы - сы - мынан зардап шегетіндер күніне 20-30 мг пайдаланған соң, ... ... бас - ... Ара ... ... дәрі -- ... ... белсіздік танытатын ерлерге бірден-бір пайдалы ем. Жіті зерттеуден өткен ара сүтінің ерекше қасиетін тапқан дәрігерлер күш-қуатты арттыру үшін оны ... ... - шы - ... аса ... ... ... береді. Есте сақтау қабілетін жақсартуға да септігі мол. ... ... сән ... косметологтар бет терісін жаңар - тудың жаңа әдісін ойлап тапты. Олар араның аналық сүтін пайдалана бастады. Косметологтар араның ... ... ... ... ... Одан ... маска бет терісін жақсартып, ұсақ әжімдерді кетіріп, тері жасушаларының қартаюын тежейді. Бұл ғажайып жаңалық - тың авторы ... ... ... Ол жаңа әрі ... жаңалыққа құмарту - шыларды бір рет қабылдағанының өзін 55 фунт стерлингке бағалап отыр. Бұл ем 30 жастан асқан әйелдерге арналған. ... ... ... ... кездері пластикалық хирургияның көмегіне жүгі - нетіндердің саны кеміген. Сәнқойлар пы - ... ... ... ... қалу үшін арзанырақ осындай көмекке жүгіне бас - таған. Жақын арада саудаға құрамында ... уы бар ... мен ... түсе ... Оның ... ... тері проблемасынан арылуға болады, соның ішінде целлюлитке де әсері мол.
Ара ... ... адам ой ... мен дене ... ... ... ішсе, денесі бірден ширығып, күш-қуаты артады. Ара аналық сүтінің осы қасиетін жете ... ... оны ... ... аса ... деп ... Ал жүрек қабынуына (стенокардия) шалдыққан адамдар 30 мг ара сүтін бір ... (20-30 күн ... ... соң ... тез ... ... аналық сүті жоғарыдағы науқас түрлерімен қоса операция салдарынан жүдеген адамдарды да тез әлдендіреді. Ол үшін ара ... ... ... 20-22 күн бойы ... 1-2 ... (Р-0,1 мг) ас ... 30 минут бұрын тілдің астына салып ерітіп ішеді. Осындай емдік шарадан соң ауру адамның көңіл-күйі ... қан ... ... келуі, жүрек қабынуы тоқтап, жадының ұстамдылығы артып, көз ... ... есту ... жақсара түседі. [4]
+ Прополистің химиялық құрамы
Прополис-бұл биологиялық активті заттардың шын мәніндегі ғажайып комплексі. Ол ... ... ... ... ... ... шығарған өнім. Ол заттарды аралар өсімдіктердің ... ... ... ... ... мен ... ... де жинайды.
Өсімдіктерден шайыр заттардан беретіндерге терек, ... тал, ... ... қарағай, емен, қарағаш, алхоры, шие т.б өсімдіктер жатады.
Шайырлы заттарды жинауды 15 ... ... ... ... ... ... іздеп тауып, аяқтарындағы себеттеріне жинайды. Шайырлы заттарды ... ... ... ... жақ бездерінен бөлінетін сұйықтықпен араластырып жібереді. Шайырлы заттарды жинау ұзаққа созылады. Сондықтан, ... ... ... ... ... ... ... алу үшінұяға ұшып келуі жиі болып тұратын құбылыс. Ұяда жинап әкелінген прополистен араның өзі босанбайды, қабылдаушы аралар оны ала ... ... ... ... сағат 10 мен 15.30-дың аралығанда, күн ыстық кезде жинайды, өйткені, шайырлы ... ... аса ... болып, аралар оны ала алмайды.
Ұяда аралар прополисті ұшақты кішірейтуге, тесіктерді бекітуге, ... ... ... ... ұяға ... ... ... мүрдесін қаптауға пайдаланады. Прополистің бактерицидтік қасиеті де бар, сондықтан, аралар, аналық жұмыртқа саларда кәрез ұяшықтарын ... ... ... қарағанда прополис қопсыған зат сияқты, кейде түйіршік түрінде болады. Түсі географиялық шығу тегіне, ұядағы орнына, құрамындағы қоспаларға, сақталу уақытына ... ... ашық ... қоңыр сары, жасылдау сары,қызыл, қоңыр қызыл болып ... ... ... ... ... ... болады, ал көпшілік жағдайда прополистің өткір, өзіне тән иісі бар.
Прополистің ... күйі ... орта ... тәуелді. Температура 15°С төмен болса- морт, қатты, тез сынатын дене, ал жоғары температурада, атап айтқанда 30°С ... ... Жаңа ... ... ... ... ... уақыт өте келе күн сәулесінің әсерінен бірьіндеп қатаяды да морт келеді. 65-70°С дейін қыздырғанда сұйылады.
Жүргізілген зерттеулер ... ... ... ... ... эфир ... ... алуға болатынын көрсетті. Прополистің құрамында механикалық қоспалар 3 тен 45% -ға дейін болады, оның ішінде 5-11% тозаңның үлесіне ... ... ... ... және ... ... талшықтар, ағаш түйіршіктері, сабан, минералды заттар, насекомдардың дене бөліктері т.б. кездеседі.
Кесте 3. Прополистің мөлшері химиялық құрамы
Құрам ... ... ... ... ... оның ішінде
3-30
15
Илегіш заттар
0,5-15
8
Эфир майлары
2-15
8
Балауыз
7,8-36
22
Шайырлар- органикалық, оның ішінде қанықпаған қышқылдардың қоспасы. Олардың ... саны ... 248-ге ... ... Иод саны 78-ден 90-ға дейін. Шайырлардың бөліп алу әдісіне ... ... ... 66-73, 96-106 ... ... 300°С ... ...
Бальзамдар- илегіш заттардың күрделі қоспасы, құрамында шайырлы ... эфир ... ... ... қош иісті альдегидтер кіреді.
Илегіш заттар-толық зеттелмеген, сары, ашық сары, ашық ... ... ... ... сары ... ... , өткір иісті, ащы дәмді, балқу температурасы 38-55°С аралығында. Жарықты сындыру көрсеткіші 1,4987-1,4705, қышқылдық саны орта ... 16-22, эфир саны ... ... йод саны ... - ... ... және ұя қабырғаларына салынған прополистің құрамында, рамадағы прополиске қарағанда балауыз аз болады. Балауыздың құрамына 20% шайырлы заттар кіреді, қышқылдық саны 23 ке тең, эфир саны 76, ... саны 99, +20°С ... 0,975 ... ... ... 2,2 с/мм, балқу температурасы 61,4°С, қату температурасы 61,5°С. Бұл балауыз жұмсақ, желімденеді, ... иісі бар, ... сары ... ... ... ... ... тиамин, рибофлавин, никотин қышқылы, токоферол, аскорбин қышқылы және А дәрумені арқылы берілген.
Прополистегі күлді заттар 14, калий, ... ... ... ... темір, мыс, марганец, мырыш, кобальт, алюминий, ванадий, кремний, стронций.
+ Прополисті өндіру технологиясы
Аралар прополисті қарқынды жинаудын қамтамасыз ету. Прополистің көп ... ... ... 3 ... ... ұяның төбесіндегі қондырғыларда, рамалардың жоғарғы төрттекшелерінде, төменгі және жоғарғы ұшақтарының аралығында.
Прополис өнімін ара ... ... ... ... ... Ұяның төбесі мен ішкі қабырғаларың, бұдырлы етіп жасау да өз көмегін ... ... ... ... ... ... көрсеткеніндей, бір ара ұясынаң 2 кг прополис жинауға бола - ды, бұл көрсеткіш әдеттегі өнімнен 10 есе артық.
Прополистің өнімін ... үшін ... ... ... жасалған арнаулы торларды кеңінен қолданады. Осы торлы рейкалардың көмегімен бір жазда қосымша 250-400 г таза ... ... ... ... рамалардың үстіне орналастырады, ол үшін ұя төбесіндегі кенепті алып тастайды. Торлардың арасындағы тесіктерді аралар 6-7 күнде прополиспен бітеп тастайды. ... ... ... алып ... басқа тор қояды. Алынған рейкалы торды прополистен тазалау жұмыстарына кіріседі. Рейкалы торды алдымен бірнеше сағатқа тоңазытқышқа қойып, ... ... ... ... жайса прополис түйіршіктері үстелге төгіліп түседі.
П.П. Лекарс тордың өзі ... ... бір ... ... Оның ... бұл ... балауыз өнімін бір ұядан 1 кг дейін көбейтуге болады.
Кейбір арашылар ұяның төбесінде тесік қалдырып, оны ... ... ... ... ... ... ... Мақтаны дәкемен орап, оның үстіне 50 тамшы жалбыз не - месе аскөк майын жағады, ... ... ... ... да ... бо - лады. Аралар бегде өткір иісті ... ... ... прополиспен жаба бастайды. Ол прополисті арашы қашаумен қырып алып отырады.
Венгрия арашыларының ойлап тапқан әдісі ... ұяны ... ... ... ... және төбесін бұдырлы етіп жасайды. Бұл әдіс күшті ара ... 2 кг ... ... ... ... ... прополисті ұшақ кассеталары арқылы да алады. Аралар ... ... ... торы ... ... мәжбүр. Ұядағы жылуды сақтап, желдетуді азайту үшін аралар кассетаның торларын прополиспен бітейді. ... ... ... алып - ... ... ұстап, прополисін алады.
Прополисті мамыр айынан тамыз айының аяғына дейін жинауға болады. Тұрақты суық ... 60 ... ... прополис жинауды тоқтату керек. Ара ұясын қысқа прополиссіз қалдыруға болмайды.
Прополисті жинау әдістері. ... ... ең ... әрі кең ... ... ... ... Арашылар ара ұясының ілгешегінен, рамалардың иығынан, жылыту кенептерінен, ... ... ... ... қашаумен, үстірікпен жинап ала - ды. Бұл әдістің енімділігі аз, кеп өнім ... ... ... ... ... және механикаландырудың ең оңай жолы екі қабатты капрон торынан (ұяшықтарының ... 4x4 мм) ... ... ... ... ... ара ... қараған кезде жылытқыш торды ұшақтың орналасуына 90° бұрыш жасай бұрып отырады. Бұл алынатын өнімнің кебеюіне әсер етеді. Мұндай жылытқыштардың көмегімен, ... ... ... ... 3-4 есе кеп ... ... Жылытқыштарды аралардың нәжісімен, балауызбен ластамау үшін прополисті жинайтын жылытқыштарды қыста ұяда қалдыруға болмайды.
Көктемде жылытқыштарды ұяның жоғарғы рамаларының төрттекшелерінің үстіне, ... ... пен ... ... ... семьяларынан алынған жылытқыштарды мұқият қарап, бүлінгендерін жарамсыз деп таниды.
Прополистенген жылытқыштарды құрғақ, таза ... ... ... ... кемірушілер кіре алмайтын, бөгде иісі жоқ, температурасы 25°С-тан ... ... ... ... ... ... ... әдістермен тазалайды. Жылытқышты тазалаудан бұрын суытады, сонда прополис морт болып, оңай ұнтақталады. Жоғарғы температурада про - полис ... ... ... ... ... ... өңдеуге болады. Станоктың қорабында орнатылған тісті біліктері қатып қалған прополисті жақсы ұнтақтайды. Майда білік серіппенің көмегімен ... ... ... тұрады, прополис жылытқыш матасында тығыз орналасады, сондықтан жылытқышты аударып, екінші жағынан жұмысшы білікке жіберіп тұрады.
Матасы ... ... ... ... ... қол ... өңдеуге болады . Таптауыштың айгөлекке бекітілген тісті білігі бар. Біліктің үстінен 85-100 кг салмақ ... ... ... Қойылған жүк, таптауышты жылытқышқа тығыз басып тұрады да прополисті сапалы ұнтақтауға көмектеседі.
Прополисті тазалау және саудаға дайындау. Жылытқышты өңдегенде прополис ... және ... ... ... Пропо - лис кесектерін ары қарай өңдейтін технологиялық жүйе жасалған Алдымен суытылған прополисті ... ... ... ... таза - лау үшін ... ... ... (цен - трифуга) қолданылады. Қораптың түбінде айналып тұратын 2 иінді пышағы бар, Қораптың қабырғаларында түбіне таяу ... 2 ... ... 70x100 мм) орнатылған. Терезеге диаметрі 1x1 мм тор орнатылады. Терезеге таза прополисті қабылдайтын по - ... ... ... қозғағышы істеп тұрғанда қақпағындағы тесік арқылы тоңазытылған шикізат бөлшектермен салынады. Екі иінді пышақ, 3000 айналым/мин. Жылдамдықпен жұмыс істеп ... ... Бұл ... ... ... арқылы поли - этилен қапшықтарға түседі. Аппараттан бөгде заттарды (тал-шықтарды) алып тастап отырады. .
Прополисті жылытқыштан ... ... ... қауыпсіздік шараларын есте ұстаған жөн. Прополис ұнтағын алып жатқан цехта кеп мөлшерде шаң түзіледі, оның ... ... ... темен температурада атқарылатындықтан жұмысшылардың жылы, арнаулы халаттары мен ... болу ... ... алу мүшелерін қорғау үшін міндетті түрде рес - пиратор Р-2 пайдаланып, оны үнемі тазалап тұру керек. Тазаланған прополис ... ... ... ... ... ... саудаға шығару үшін ұнтақталған прополисті 25 г, 50 г, 100 г ... ... ... ... үшін қысып (пресстеп) кесектейді де сыртын алюми - ний қаңылтырымен, полиэтиленмен қаптап, оның ... ... ... ... ... ... ұнтақ прополисті 4 сағаттай бөлме температурасында ұстаса, жақсы қысылады.
Прополисті қысып кесектеу үшін ... - лы ... ... және сулы ... П-6324 ... болады. Оның еңбек өнімділігі сағатына 60 кг. [5]
+ Прополистің медицинада және мал емдеуде қолданылуы
Прополистің қасиеттерін зерттеу, оны ісжүзінде ... ... ... ... колдану прополистің биологиялық белсенді зат ретіндегі роліне зерттеушілердің көзін жеткізді. Ол адам ағзасының қорғаныс қызметін жүйелейді, ... ... ... ... ... ... бөліп шығаратын улы заттарды бейтараптандырады, жараның жазылуын ... ішкі ... ... ... ... ... көптеген микробтарды өлтіреді, ағзаның ауру сезімдерін әлсіретеді.
Прополиспен, мысалы тері ауруларын емдейді, асқазан жарасын және ... ... ... ... көпке созылып асқынып кеткен гемморой, буын аурула - рын, ишиас (қүймышақ ... ... ... ... ... ... өкпе ауруларын емдейді.
Баспадан шыққан әдебиеттерде прополистен жасалған препараттар, оларды дайындау технологиясы туралы ақпараттар көп. Ланолин, вазелин майы, сары май, ... майы ... ... ... ... Бұл ... прополистің мөлшері әртүрлі - 10, 15, 20, тіпті 30, 40% болуы мүмкін яғни ... ауру ... ... жағатын майлар дайындау үшін вазелин, ланолин мен вазелин, ланолин мен балық майын эмаль ыдыста қайнағанша қыздырып алып, 80°С дейін ... ... ... 30 ... бойы араластырады. Ыстық күйінде 1 қабат дәкесүзгіден өткізеді де құтыларға ... ... ... ... май сапасын жоғалтпастан көптеген жылдар сақталады.
Прополис майы (сары май ... ... ... ... ... май (мысалы 1 кг) эмальді ыдыста қайнағанша қыздырылады да 80°С дейін салқындағанда 100-150 г талқандалған ... ... 15 ... араластырады. Ыстық күйінде шыны, фарфор, эмальді ыдыстарға құйып сақтайды. Бұл өнім тек қана денеге жағу үшін емес, асқазан ... ... ... өкпе құрт ... таптырмайтын ем.
Прополис майы және прополис негізінде жасалған жағар ... ... ... мөлшері әртүрлі болып, әр ауруға қолданатын әдістемесіне сәйкес пайдаланылады. ... ... май ... және ... үсік ... ... емдеуге қолданылады. Майларды жағу және уқалау әдістерімен ... ... ... ... тік ... ... , қабыну кезінде, аналық жұмыртқаның жарасы болғанда мақтаға сіңіріп ... 10-20 ... ... мақтаны алып тастайды. Емдеу 10-12 күнге созылады. 15%-дық прополис майын ұзаққа созылып ... ... ... ... ... емдеуге, тері аурулары: денеге бөрткен шыққанда, мұрын және еріннің сілекей қабығының жарасына, тері қышымасына, қабақ қабынғанда қолданады. ... майы ... ... ... ... ... ауруларының барлық түріне қарсы қолданылады.
30-40%-дық май терінің қатерлі ісік ауруына, бел шойырылмасына, ишиасқа, шеткі нерв жүйесінің ... ... ем ... ... май ... ... ... майы ішкі ағзаның ауруларына төмендегідей мөлшерде беріледі: асқазан және ұлтабар жарасына ... 3 рет, ... 1-1,5 ... ... 10-15 ... (1 шай ... ... Емдеу кезінде диета сақтау керек, ал тамақ жараны тырнап кетпейтіндей жақсы ұнтақталған болуы керек. ... ... 2-3 ... құрт ауруы мен тонзалитке күніне 2-3 рет 1 шай қасықтан, 1-1,5 сағат тамақтан бұрын беріледі. Емдеу уақыты 4-тен 10 айға ... ... Ауру ... ... ... ... 10%-дан 15%-ға дейін арттырылады. Емдік препаратты нанға жағып пайдаланған ыңғайлы.
Прополис ертіндісін (экстракт) дайындау үшін шөлмекке 10 г прополис ... ... 100 г этил ... ... 1 ... ... одан да көп уақыт бөлме температурасында ұстайды. Ертіндіні әлсін-әлсін ... ... ... ... ... ... және ... жарасын емдеуге қолданады (прополис майы жоқ болған ... Жылы ... ... ... ... ... ерітіндісін қосып, 1-1,5 сағат тамақтың алдынан немесе соңынан 2-3 апта ... ... ... осы ... ... 3 рет 3-4 ... тамызып отырады.
Табиғи прополистің өзі де пайдалы. Тұмаудың, ангинаның алдын алуға және емдеу - ге қолданылады. Ол үшін ... ... ... ... ауызға салып, асықпай шайнайды. Tic қақсағанда да прополистің осындай көлемін ауырған тістің түбірінің жанына немесе тістің қуысына қыстырып қойса, ... ... ... ... ... құрт ... ... ауруының, сифилистің қоздырғыштарын өлтіреді.
Халық медициинасында прополисті тері қажалғанда қатып қалатын өсіндіні кетіруге қолданады. Ол үшін прополисті жылытып жұқа ... ... ... ... ... ... қойса, бірнеше күннен кейін өсінді тамырымен түсіп қалады.
Ұлы Отан соғысы жылдарында прополисті жараны емдеу үшін кеңінен ... ... ... болған жоқ.
Н.П. Иориш (1969) өкпенің құрт ауруын емдегенде ... пен ... ... ... ... ... ... ұсынады. Ол үшін 50 г прополис пен 40 г ... ... 300-400 мл ... ... ... ... ... оны су моншасына қойып, ауруға буымен тыныс алдырады. Емді таңертеңжәне кешке 10-15 мин қабылдау керек. Емдеу ... 2 ай. Бұл ... ... үй ... да ... болады.
Халықаралық симпозиумдардың мәліметтерін қорытындылай келе және өз тәжірибесіне сүйене отырып Э.А. Лудзянский (1988) прополисті қолданудың төмендегідей жолдарын ...
а) ... ... жеу (пышақтың ұшымен алып, баяу шайнап жұтып қою ...
б) ... ... 1:4 ... су ... дайындап ішу;
в) 10-15%-дық этил спиртіндегі тұндырмасын ішу;
г) прополис-су жүзіндісін ішу (қайнаған сумен прополисті араластрып күніне 3 рет 1 шай ... ... ... әсер ету ... ... ... жағу және уқалау.
майын (бет нервісінің қабынуы кезінде, терінің қоректік майы ретінде, прополис ванналарын қабылдау, табиғи прополистен ... ... ... ... ... пайдаланады.
- күйікті емдегенде, ауыз қуысы мен мұрынның сілекей қабыршақтары қабынған кезде шаю үшін қолданады.
X. Курьян (1980) ... ... ... ... ... ... препаратын ұсынады: 50 г ұнтақталған прополиске 60 мл 70% этил спиртін және 20 мл эфир қосып күңгірт шыны ... ... да ... күн ... қояды. Ертінді түзілген кезде сүзіп алып күніне 3 рет 1 шай ... ... ... экземасын емдеу үшін еменнің қабығын қайнатып (1 бөлік қабық, 5 бөлік су). Осы ... 1 шай ... ... ... спирттегі ертіндіеін қосып араластырады да теріге жағады.
Аяқ терлегенде емен қабығының сумен қайнатындысына (1:10) 30 мл прополистің спирттегі ... ... ... 15-20 мин ... ... отырса, 5 күннен кейін аяқ терлеп жағымсыз иіс ... ... ... ... ... ... ... - тері ауруы, теріде мең пайда болып, сырты қабыршықтанып түсіп жатады, әрі ... ... ... ... ... - оз ауруының пайда болуы толық зерттелмеген. Ғалымдардың пайымдауынша ол ауру шеткі нерв жүйелерінің жұмысының, ауруларға қарсы тұратын жүйенің жұмысының ... деп ... Бұл ... ... үшін 0,3 г ... күніне 2-3 рет асықпай шайнап жұтып қою керек ... ... ... ... ішу ... (1 шай ... 3 рет ... алдында). Егер ауру жаңадан басталса 1-1,5 айдан кейін жеңілдік білінеді, асқынған түрлерін 1 ... ... ... ... ауруға қарсы тұру жүйесін жетілдіру үшін бір мезгілде 100-200 мг аналық сүтін тілдің ... ... қою ... ... өнімдерімен бір мезгілде емдік шөптерді пайдалану ұсынылады. Көпжылдық зерттеулердің нәтижесінде псориоз ауруына шөп қоспаларын: сасықшөп 1 ... мия ... 3 ... ... жапырағы 1 бөлік, ошаған тамыры 2 бөлік, итошаған ... 2 ... ... ... ... ... ... көрсетті. 1 ас қасық шөп қоспасын алып термосқа салады да ... ... 0,5 л су ... 1 түн ... ... ертіндіні жарты стақаннан күніне З рет 1 жылдай ішу керек. Псориоз асқынып кеткен жағдайда итошағанның, мия тамырының, ... ... ... аир ... ... 5-6 мин ... Ара уының химиялық құрамы
Ара уы аралардың ерекше бездерінің сіріндісі, оны шағу аппараты арқылы аралар ұяларын, ұрпақтарын жіне өздерін қорғауға ... ... ... ... ... ... қана қоймай ірі жануарлардан да қорғана алады.
Ара уының биохимиялық жіне физикалық ... ... у - ... ... тез ... ... иісі бар, ащы күйдіргіш дәмі бар, реакциясы қышқыл (РН 4,5-5,5), тығыздығы 1,08-1,13г/мл.
Құрғақ ара уы ... ... ... ... ұнтақ, сұры-сарылау (қоңырға дейін). Қоңыр түсі удың белоктарының құрамындағы триптофанның тотығуын көрсетеді. У суда, этил ... ... ... ... ... ... күл ... күрделі эфирлердің риндер, глюкоза, фруктоза, майлы қышқылдар, күл элементтері, , күрделі эфирлердің ұшқыш заттары-барлығы 50 тарта зат ... Удың ... ... 80% ... мен ... ... тиеді. Удың белоктарының ішіндегі көбірегі мелиттин белогі.
Кесте.4. Бал арасынның уының негізгі ... ... ... ... 1995 ... тобы ... ... мөлшері, %
Мол. Массасы
Белоктар
Гиалуронизада
1-3
41000
Фосфолипаза А2
10-12
20000
Қышқыл фосфатаза
1
55000
Лизофосфолипаза
1
22000
Пептидтер
(полипептидтер)
Мелитин
40-50
12000(тетрамер)
Секапин
0,5-2
3000
МСД-пептид
1-2
2500
Терпиапин
1
2500
Апамин ... ... ... аз
Физиологиялық активті аминдер
Гистомин
0,5-2,0
150
Допамин
0,2-1,0
150
Норадреналин
0,1-0,5
150
А-аминобутир қышқылы
0,5
150
Қанттар
Глюкоза, фруктоза
2
180
Гиалуронидаза - гиалурон қышқылын ыдырататын фермент, ол ұлпа ... ... ... ... ... бүлінсе, жасуша аралықтары өзінің ылғалынан айрылады. Бұл ара уының құрамындағы ... ... ... жеңілдетеді және жараның, тыртықтың тартылуын тездетеді.
Фосфолипаза А2, ағзаға кіріп, удың ... ... ... ... ... ... ... Ара уындағы фосфолипаза, қазіргі кездегі белгілі фосфолипазалардың ең белсендісі, ол жылан уындағы фосфолипазадан да белсенді.
Удың улылығын және ішкі ағза мүшелеріне ... ... ... мен ... ... Мелиттин ағзаға еніп, қанның қызыл түйіршіктерін ыдыратады, қанның ұюын тежейді, микробтарға қарсы әрекет етеді. Мелиттин ағзаны сәулелерден қорғау қызметін де ... ... ... оның ... ... Мелшері көп болғанда ол улы болып келеді. Мелиттин мен фосфолипаза жекелеп алғанда улы заттар, ал екеуі бірігіп әер еткенде улылығы ... ... ... ... ... қоздырғыш әсер етеді, ішкі сірінді бездерінің жұмысына белсенділік қасиет береді, қан ... ... ... ... ... ... улы зат.
+ Ара уын алудың әдістері
Әдебиеттерде ара уын өндірудің ... ... ... ... ... ең ... ... (пинцет) араның бізгегін бізгек қуысынан баяу тартса араның уы өз бетімен төгіледі де аз уақыттан кейін кеуіп ... Осы ... ... 50-100 араның уын алуға болады. Басқа бір әдіспен бір ... көп ... уын ... болады . Ол үшін араларды 1 тамшы эфир құйылған шыны құмыраға салады. Аралар өткір иістен ... жия ... ... өз ... ... У ... астына, қабырғаларына жиналады. Уды араларымен бірге құмырадан сумен жуып алады да суын ... ... уды ... ... ... уын алудың тағы бір әдісі мынадай: жануар тектес жұқа қабыршақпен немесе жасанды ... аузы кең суға ... ... ... ... ... ... үстінен жібереді. Аралардың бізгегі қабыршақтан өтіп қайта шықпай қыстырылып ... яғни у таза ... ... ... Бұл ... ... адам ... көп қажет ететіндіктен және өнімділігі аз болғандықтан арашылар арасында кең қолдау тапқан ... ... кең ... ... бірі ... . Бұл әдіс араларды электр тоғымен тітіркендіруге негізделген, ... ... ... шыны ыдысты шағуға мәжбүр етеді. У ыдыстың ішінде қатып қалады.
Араның уын алатын барлық құрылғыларда негізгі жұмысшы бөлігі, у жинайтын шыны мен оның ... ... мм ... ... ... ... арқылы әлсіз электр тоғының импульстары өтеді. Бұл ... ... ... ... ... ... кәрездің астына, үстіне, ұшақтың жанына, далаға орната беруге бо - лады. Электр ... ... ... у ... ... ... шыныны шаға бастайды. Бізгегі шынының үстімен жылжып, уын жағып ... Ол у 10-15 мин. ... ... ... ... Оны ... бетінен қырып алады. Бұл әдістің тиімді жағы: ... ... ... тірі қалады.
Қазіргі кездегі технология бойынша омартада ара уын алу жабдықтарына мына заттар жатады: аккумулятор, электр еліктіргіштер, у ... рама ... ... сым ... рама мен шыны ... қол ... шыны кептіргіш және уды тазалайтын құрылғы .
Электр еліткіштің жұмыс принципі төмендегідей: тұрақты электр тоқ көзінен (кернеуі 12 В) ... ... ... орам ... ... ... ... у жинайтын рамаға барады. Генератордың жұмысын, импульстің үзақтығы мен үзілістерін белгілейтін, арнаулы сызба басқарады.
Қандай конструкциялы болмасын электр еліктіргішке қойылатын ... оның ... ... ... ең ... - ... ... қосылған у жинағыштардың санына қарамастан, жұмысты бірқалыпты істеуінде. Жеткіліксіз немесе тұрақсыз кернеу кезінде аралар тітіркенбейді де уын бөлмейді, артық кернеу ... ... ... ... ... ... ... еліткіштері 30-40 у жинайтын рамалар мен кассеталарды қосуға арналған. Рамалардың көлемі 435x300 мм, немесе осынша кассета қосуға болады. ... ... ... зиян ... уды көп мөлшерде және жоғары сапалы етіп алудың келесі ... ... ... ... ара уын ... ... семьяларда көктемнен бастап, семьяның тез өсіп-өнуіне кешенді түрде барлық жағдай жасалуы керек.
Ара семьясының белоктік қорегінің мөлшері мен ... ... ... ... уды алу ара ... ... пен майды азайтады. Оның үстіне толыққанды белоктік қорек аралардың у бөлетін ... ... удың ... және ... ... эсер ... уын өндіруді семьядағы аралардың салмағы 2,5 кг (10 көше) жеткенде ғана ... Уды ... ... ... негізгі алымнан бұрын 30-40 күн (арасына 12 күн салып 3-4 рет). Негізгі алым кезінде араның уын алу бал мен ... өнім ... ... ... уын ... дайындық кезінде де алуға болмайды, өйткені бұл кезде қыстап шығатын жас аралар көбейіп, олардың қыстан қысылмай шығуы үшін денсаулықтарын ... ... ... ... 12 ... ... ... жабық ұрпақтың дамуына кедергі жасамауға, у қорының көбеюіне, оның сапа - лы болуына бағытталған. Ұшатын аралардың уын алғаннан ... ... ... ... өліп, у бөлуін тоқтатады. [7]
Аралардан уды бөліп алу 3 сағатқа со-зылады. Аралардың уды бөлуі алғашқы 20-25 мин қарқынды ... (74,2%), 3 ... ... ... ... уын ... 10% ғана қалады.
Уды таңертең ерте, аралардың ұшуына 2-3 ... ... ... ... Күндіз бөлінген удың құрамында көп мөлшерде қоспалар: тозаң, қант түйіршіктері болады да удың сапасын төмендетеді.
Араларға электр тоғымен әсер ... ... ... 27 В, ... ұзақтығы 2 сек, үзіліс 3 сек, жиілігі 1000 Гц, ылғалдылық тым жоғары болғанда кернеуді 24 В, жиілігін 800 Гц ... ... Ал ... ... кернеуді 30 В, жиілікті 1200 Гц, импульс ұзақтығын 3 сек, үзілісті 4,5 сек ... ... уды ... алу үшін ... ... 3 мм, ... пен ... арасындағы қашықтықты 0,5-1 мм-ге қояды.
Уды бөліп алатын арнаулы у жинағыш рамалар мен кассеталарды пайдаланады. Ондай рамалардың көлемі 435x300, 435x230, 435x145 мм, ... ... ... ... да болады. Бұлардың ішіндегі ең көп таралғаны 435x300 мм рамалар. У алғыш рамалар ұзындығы 470 мм, жоғарғы төрттекшеден және ... 435 мм ... ... тұрады. Төрттекшенің қалыңдығы мен жалпақтығы 16x12 мм, оны әдетте емен ағашынан дайындайды, жоқ болса пластмасса да жарай береді. Екі ... бір ... ... мен ... 10 мм, тереңдігі 5 мм етіп ойық (паз) жасайды. Ойықтың дәл ортасынан тереңдігі 5 мм, ... 2 мм етіп ... ... .
Жоғарғы және төменгі төрттекшенің сыртынан тігінен (тереңдігі 1 мм, ара ... 3 мм) ... ... ... ... екі ... 50 мм дейін кесінді жасалмайы, ол раманы ұстап түратын иық үшін ... ... және ... ... ... ... тірек болатын алюминий тақтасын салып ойыққа кіргізеді, жоқ болса қалыңдығы 2 мм болат тақталар да жарайды. Тірек тақтасы ретінде ... 4 мм шыны ... ... да ... Бұл ... ... жалпақтығын арттыру керек. Тақтаны айналдыра 2 қатар диаметрі 0,3 мм нихром сымымен көлденең кесінділер ... ... ... бір у ... ... ... 110 орамға дейін бола - ды, оған 60 м сым ... ... ... бір ... ... үшын шегемен бекі теді, ал екінші ұшын сымның ұшына изоляцияланған электр сымын ... ... сымы ... қосқышпен аяқталады.
Дайын у алғыштың ойықтарына екі жағынан тірек тақтасына 2 шыны кіргізеді. Рамадағы сым шыны мен ... ... ... ... ... ... ... тартылуы керек.
У алатын кассеталар кәдімгі ара ұясының үстіне қойылатын қондырғы. Оның электродтары мен рамасыз шынылары ғана бар . Электродтары 0,3 мм ... ... ... ... ... ара ... 3 мм, у ... шыныдан 0,5-1 мм қашықтықта тұрады.
Кассеталардың ішіндегі ең ыңғайлысы және сенімдісі электродтардың тартылуын реттеп отыратын тетігі бар ... ... ... ... ... ... жол бар. ... тұрған шынылардың арасы 38-40 мм. У жинағыштың сыртқы көлемі типтік қондырғының көлеміндей.
Көп ара ұясы жоқ (50-ге ... ... ... және ... ... ... еліктіргіші кассеталардың қабырғасына орналастырылған, алынып-салынатын у алғыш кассеталар ... ... ... оны ... тетігі орнатылған, электродтарынан басқа сымдары изоляцияланған.
Аралар электродқа түсіп электр желісін тұйықтайды да өздері әлсіз тоқтың әсерінен тітіркеніп сым мен ... ... ... ... ... ... уын шыныға тамызады. У алатын рамаларды төмендегідей ... ... ұяға ... рамалардың оң және сол жағына, енді біреуін ұяның үстіңгі жағына) қойса удың ... 3-4 есе ... ... кассетаны жоғарыға қояды. Электродтарды ұяның ұшағына сәйкес горизонтальді бағытта орналастырады. Ұяда 2 у алушы рама мен ... ... ... ... да ... У ... рамаларды ұяға қоярда, көшенің ұя қойғандағы көлемі 20 мм болу үшін ... ... У ... мен ... ... ... ... 10-20 мм болуы керек.
У жинаушы аппаратты у алатын уақытта ғана орналастыру керек. Барлық у жинағыш рама мен ... ... соң ... ... ... ... ... арқылы қосады . Алдын ала қойылған аппаратқа аралар прополис пен балауыз жинайды, бұл ... ... ... ... ... У алу ... ... жылытқыш жабындарын алып тастайды. Аралар тоңбас үшін температура 12°С-тан темен болса у алуды тоқтату ке - рек. ... орта ... 30°С ... ... ... ... тура ... өйткені, бұл жағдайда аралардың бір бөлігі өлімжітімге ұшырайды. Уды арнаулы шыныдан жасалған бокста алады. Шыны боксжұмысшының көзі мен ... алу ... ... ... ... ... ... істейтін адам қосымша аузы мен мұрнын қорғайтын дәкеден жасалған байлауыш байлап алуы ке - рек.
Ылғалды күндері у тез кеппейді де оны ... алу ... ... Бұл ... жиналған шыныларды жәшікке салып мәжбүрлеп кептіреді . ... ... ... жылу ... ... Уды 40°С ыстықта, күннің көзі түспейтін орында кептіреді. Жиналған уды кішкене шақшаларға ... ... ... бал ... тазартып алады. Ол үшін диаметрі 0,3 мм капрон елегінен өткізеді (1 см2 16 тесігі бар). Жоғары ... ... ... уды ... шарттарын бұлжытпай орындау қажет.
Уды ауа кірмейтін күңгірт шыны шақшаларда сақтайды. Сақтауға қажетті температура 15+4°С дейін. ... ара уы ... ... Күн ... мен жоғары температура оның сапасын жоғалтуына әкеліп соғады. 40°С-тан ... ... ... болмайды.
У жинайтын аппаратты қайта қолданарда 70%-дық этилен мен сутегінің асқын тотығымен дезинфекциялайды.
+ Ара уының медицинада қолданылуы
Ара уы- ... және ... нерв ... ... қан жүру ... қан ... ... қан плазмасы мен оның элементтеріне, гипофизге, бүйрек безіне, бауырға және кейбір басқа мүшелерге әсер етеді.
Ара ... ... ... ... мен жасуша ішіндегі зат алмасудың құрылысы мен жұмысына әсер етеді. Ара уы ... ... ... ... немесе бәсеңдетеді. Ара уының әрекеті жылы қандыларға ... удың ... ... ... ... ... әр ағзаның сезімталдығына тәуелді. Ара шаққан кездегі азғантай у (2 мг дейін) жергілікті мөлшерде ғана әсер етеді. Дені сау ... ... ... жоқ ... ара ... жері қатты ауру сезіміне ұшырайды, аздап қызарады, ... ... ... (2-6°С) көтеріледі, кішкентай ісік пайда болады. Бірнеше сағаттан кейін бәрі қалпына келеді.
Аздаған мөлшердегі араның уы гипофиз бен бүйрек безінің, қан ... ... ... ... ... ұсақ ... мен капиллярлардың тамырын кеңейтіп, ұлпалардағы қан айналуын және зат алмасуын тездетеді.
У ағзаның жалпы жағдайың ұйқыны жақсартып тәбетті ашады. ... ... ... ұюын ... қан ... ... кіргенде немесе бірден 20-60 мг (100-300 шағудың ... ... ... ... ... ... соғысы (130-140) мен тыныс алу жиілеп (мин 27-29 рет) қызуы көтеріледі (38°С). Денеде бөрткен пайда ... ... ... Ауыр ... ... ... терлетеді, құстыруы, іш өтуі ықтимал, үйқысы келіп, естен танады, қылқынып, тынысы тарылады. Ара уына ... бар ... ула - ну ... ... 0,2 мг ... ... ... бастайды. 100 мг ара уы (500 рет ара шаққандай) адамды өлімге ұшырататын мөлшер. Өлім ... ... ... бұзылуынан және тыныс алу орталығының жұмысының тоқталуынан болады.
Ара уының 1:100-ден 1:1000 судағы ертіндісінің 17 ауру ... ... ... ... Удың микробтарға қарсы белсенділігі 100°С дейін 10 мин қыздырғанда да бәсеңдемейтіндігі байқалған. Емдік препарат ... ара уы, ара ... ... ... ең көп ... Ол ... ауруларды емдеуде зерттелген және басым бөлігінде оң нәтижелер берген.
Ара уының препараттарын қолданғаннан, араның өзіне шақтырған жақсы нәтиже береді. Бірақ тірі ... ... ... ... жағдайы келе бермейді. Сондықтан, көптеген елдерде таза ара уының белгілі бір ... бар ... ... ... ... кең ... ... (түймешік түрінде), бұл препаратты медицинада элетррофорез арқылы пайдаланады.
Бұл белдеме-құймышақ ... ... ... ... ем. ... үшін 1 ... 20 г ... ертіндіде немесе дистилляцияланған суда ерітіп, электрофорездің жанамасына жағады. ... 10-20 мин 25-30 күн ... ... ... ... оны ... және шеткі нерв жүйелері ауырғанда денеге жағады. майын ... ... ... ... ... Бір ... 2-3 г 20-30 күн пайдалану керек. Артрит ауруын емдеуге Болгарияда майын шығарады. Емдік ... ... ... аурулардың 80%-на жақсы көмектеседі.
Денеге жағатын ара уы бар майлардан , (Литва) және (Чехия) кең таралған.
Ара уымен ... ... ... Адам ... ... ... түскен уды қоршап, уды кірген жерінде бейтараптандыруға тырысады, оған қанның, қан сөлінің, бауырдың қорғаныс ... ... ... удың ... тым көп ... ... қанға өтіп, нерв жүйесіне барады, яғни ағзаның жалпы улануына ұласады. Ара уы ... тисе ... ... ... Адамның ернін, тілін, таңдайын, мойнының екі бүйірін шаққанда ауру ... ... ... ... ... ісіктің әсерінен тұншығып өліп те кетуі мүмкін.
Удың ағзаға кеп ... үшін ең ... ... ... ... алып ... тырысу керек. Ол үшін еткір затпен (тырнақ, пышақ, қандауыр) шұқып алып ... ... ... ... ол ... балмен, сарымсақ суымен, мүсәтір спиртімен, калий перманганты ертіндісімен, йод тұнбасымен емдейді немесе суық мұз басады. Тыныс алу ... ... ... ... ... ... ... жалпы улануы байқалғанда жәбір көрушіні жатқызу керек.
Алғашқы көмек (дәрігерге дейінгі) уға ... ... ... (бал, этил ... және ... ... қоспасы) беріледі. Жаңа сауылған сүт, айран ішкізуге болады. Ауыр ... және ... бар ... дәрігердің көмегі қажет. Барлық омарталарда арашының жедел көмек керсететін дәрілер жиынтығы болу керек (аптечка). Арашылардың дәрілерінің құрамында міндетті ... ... ... ... ... ... ... зиртек, фенкарол болуы керек.
Гормональды препараттардың түймешіктерінен: преднизалон, дексазон, полькортолаон, гормональды ... ... ... гидрокортизон. Тамшы түріндегі: кордиамин, хлорлы калий ертіндісі (10%-дық калий хлориді), эуфиллин, мақта, бір рет ... ине, ... ... ... ... ... және әдістер
Сынама алу. Балауыздың әр партиясынан стерильді пакеттерге әр ... 10 ... ... Сынамалар нөмірленеді. Жалпы сынама салмаға 100 гр. Прополистің әр партиясынан ір жерінен бірнеше кесектен алынады.
Дәмі мен ... ... ... ... ... ... ... өндіру технологиясына байланысты ақ, ашық сары, қара, сұр болып келеді.
Прополистің иісін ыстық су құю ... ... Оның иісі ... шайырдың иісі бар. Прополистің дәмін шайнау арқылы анықтайды. Дәмі ащылау өзіне тән.
Балауызды зертханалық зерттеу
Әр партиядан ... ... ... ... да, ... 100 мл ... ... құйып Шюттель аппаратында 5 мин шайқап, содан сон 2 мин ... ... ... 3 алып 1-2 ші ... ЕПА (РН 6,9-7,2) ... ... ... жою үшін 98°С 30 мин қыздырады. Содан сон Петри аяқшасына құйып 2-ші пробиркаға 10 %-ды ... ... ... ... 3-ші ... Черепова қоректік ортасына егеді. 1-2 ші пробиркалар Bac.larvae және Bac.alvei анықтауға арналған 3-ші ... ... ... ...
Прополюсті зертханалық зерттеу.
Прополюстің сапасын анықтау. Т.В. Вахони (1975 ж) ... ... ... ... ) жүргізеді. Сынамаға алынған 200 мг прополюсті ұсақтап 250 мл колбаға салып 5 мл ... ... ... ... 1 сағатқа кояды. Содан сон үстіне 100 мл ... су ... ... температурасында араластырып, фильтр қағазымен сүзеді. 10 мл сүзіндіге 90 мл дистилденген су ... ... ... 2 мл алып 1 мл 20% ... ... құяып, оның үстіне (0,035-0,040) 1,0 н калий перманганат ерітіндісін 1 тамшы тамызады. Калий перманганат ... ... ... ... ... ... ... түссіздену процесі 1 мин аспауы қажет. [8]
+ Санитарлық саралауы және ... ... ... ... ... ... ... түсі, иісі, құрылысы, судың мөлшері, механикалық қоспалары, тығыздығы т.б. ... ... ... стандарт ГОСТ 21179
Кесте 5. ... ... ... ... ашық ... ... ...
Табиғи, балауыз
Сынығының құрылысы
Бір текті, ұсақ түйіршікті
Судың массалық мөлшері %-дан көп емес
0,5
Механикалық қоспаларының массалық үлесі %-дан көп ... ... ... сіңірілу пенетрометрмен анықтағанда
6,5
Вика ОГЦ-1 аспабымен анықтағанда
6,5
Жалған ... ... ... 20°С ... ... г/см3
0,95-0,97
Шағылысу көрсеткіші 75°С кезінде
1,441-1,443
Балқу температурасы
63,0-66,0
Қышқылдық саны
16,0-20,0
Сыбындану саны ... саны ... ... ... ... қатынасы
3,54,7
Йод саны
7,0-15,0
Балауыздағы химиялық қоспалардың нақты мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... заттар бос май қышқылдарының саны деп 1 г балауыздағы май ... ... ... калий гирототығының мөлшерін айтады.
Эфир саны- балауыздағы байланысқан қышқылдардың сандық сипаттамасын ... Эфир саны деп 1 г ... ... қышқылдарын бейтараптандыруға кететін калий гирототығының мөлшерін айтады. Сабындану саны. Балауыздағы бос және байланысқан қышқылдардың жалпы санын ... Ол ... саны мен эфир ... ... тең.
Йод саны. Балауыз құрамындағы олеин қатарындағы қанықпаған қышқылдарының санын көрсетеді. Йод саны 100 г балауыздағы қанықпаған заттардың құрамындағы йодтың ... ... ... Ара ... аса ... зат болғандықтан және бағасының қымбаттылығынан көбінесе таза күйінде емес, ... ... ... ... яғни жалған балауыз күйінде сатылады. Мұндай жалған балауыздан жасалған балауыз ... ... ... ... ... ... құрылысын жүргізбей қояды. Жалған балауыздан жасалған балауыз жапырақтары берік болмайды, ұяда тұрып балдың ... ... ... морт ... ... балауыз жасауда төмендегідей заттар араласуы мүмкін:
а) балауызбен қосылыс түзетін немесе жаксы араласатын заттар: бор, гипс, сыр, охра ... сары ... ... ... және ... ұны, күкірт, су т.б.
б) балауызбен біркелкі , ажырауы қиын ... ... ... ... ... ... ... техникалық балауыз, стеарин т.б, заттар. Бұларды техникалық қоспа деп атауға болады.
Механикалық қоспалары оңай анықтауға болады. Балауызды суда ... ... ... судың бетіне жиналады, ал қоспалар тұнбаға түседі. Жекелеп ... ... ... ... ... болады.
Крахмал йод ерітіндісімен әсер еткенде көк түс береді. Ол үшін балауызды қайнатқан суға йод ертіндісін тамызады.
Ұн, бұл да йод ... ... ... 20% ұны бар ... ... ауыр ... ... кетеді.
Күкірт. Балауызды қызыл тұрған электр пешіне тигізсе күкіртті газдың өткір иісі шығады.
Әдетте балауыздағы минералды балауыз және аздап ... мен ... ... Бұл жағдайда қышқылдық сан өзгермей, эфир саны азаяды.
Барлық минералды балауыздың меншікті салмағы ара балауызынан аз. Жалған балауызды негізінен осы ... ... ... ... ... ... ... адам жалған балауызды оңай ажыратады.
Кесте 6. Ара балауызының негізгі көрсеткішінің сипаттамасы және жалған балауыз жасауға қолданылатын заттар (В.А.Темнов , 1967 ж. ... ... ... мг
Балқу температурасы °С
Қышқылдық саны
Эфир саны
Сабындану саны
Ара балауызы
0,956-970
62-65
18,5-22
71-78
87-97
Церезин
0,91-,092
65-80
0
0
0
Парафин
0,88-0,92
45-70
0
0
0
Техникалық балауыз
0,9-ға дейін
35-50
0
0
0
Канифоль
0,986-1,108
135
168
10
178
Стеарин
0,89
55,5
204
5
209
Аналық сүтінің ... ... - ... ... ... және сезімдік мүшелерінің көмегімен аналық сүті ГОСТ 28888-90 талаптарына сай болуы керек. ... 7. ... түрі және ... ... ... ... ... тәрізді
Түсі
Ақ,сары реңі бар немесе крем тәрізді
Иісі
Жағымды, бал иісі бар
Дәмі
Аздап ... ... ... ... ... ... үлесі,%
30,0-35,0
Балауыздың салмақ үлесі,%
2,0-ден артық емес
Өнімнің тотығуы
10,0 көп емес
Шағылу түсі
Ашық көк
Аналық ... ... ... 1% ... сутегі иондарының (РН)қанығуы
3,5-4,5
Децен қышқылдарының салмақтақ үлесі, %
5,0-тен көп емес
Ылғалды протеиннің салмақ үлесі,%
31,0-47,0
Тотықсыздандырғыш қанттардың салмақтық үлесі, %
20,0
Сахарозаның салмақтық үлесі, %
10,5 артық ... ... ... ... ауру тудырмайтын микробтармен қанығуы мың/г, одан көп емес
1,5
Биологиялық белсенділігі мг, одан аз емес
180
Шикі аналық сүті-6-10°С сақталса 6 айға кепілдік береді, ал үй ... ... ... 2 ... ғана ... ... сапасын анықтау
Омартада алынған прополис ГОСТ 28886-90 (прополис) мемлекеттік стандарт талаптарына сай болуы керек.
Кесте 8.
Сыртқы түрі ... ... ... ... ... күйі ... ... біртекті емес,20-40°С-да қоймалжың, 20°С-дан төмен-қатты.
Балауыздың салмақ үлесі,%
25-тен көп емес
Механикалық қоспалары
20-дан көп емес
Флавонидті және басқа фенол ... ... ... аз емес
Йод саны
35-тен кем емес
Тотықтырғыштың 1 мл ерітіндісіндегі 1 мг ... ... кем емес ...
Қою жасыл, қоңыр немесе сұры
Прополистің судағы, 40% және 70% этил спиртіндегі ерігіштігі еріткіштің температурасына байланысты. Прополис таза органикалық еріткіштерде және ... ... ... ериді (метил және этил спирті, диэтил және петролейлі эфир, бензин, хлороформ, бензол, толуол, 4 хлорлы ... ... қара май, ... ... ... және ... майлары). [9]
Кесте 9. Прополистің әртүрлі еріткіштердегі ерігіштігі
Еріткіш
Еріткіштің температурасы
Ерітіндіге өтеді(%)
Диэтил эфирі
23
34
66-ға ... этил ... ... ... мен этил ... (1:1)
-
55-86
Орташа 72
Хлороформ
-
8-22
Ацетон
23-56
20-45
Су
23-93
7-11
Ара уын сапасын анықтау
Уды өндіруші мемлекетаралық стандартқа ... ГОСТ 30426-97 ... ... ... ... түрі
Түйіршік, қабыршақ, ұнтақ
Түсі
Ақ, сары реңі бар
Физикалық күйі
Ұнтақ
Сезім мүшелеріне әсері
Түшкіртеді, тітіркендіреді
Суда ерімейтін қоспалардың үлесі, %, одан көп ... ... ... % одан кеп ... күлдің салмақ үлесі, % одан кеп емес
2
1 мг удағы құрғақ затқа ... ... ... одан аз емес
100
Глюкозамингликангидролаз кешенінің құрғақ затқа шаққандағы белсенділігі мг одан аз емес
90
Гемолиздің уақытын ... одан көп ... ... ... % одан аз ... ... үлесі, одан аз емес
2
+ Алдын алу күресу шаралары
Аралар ... ... алу және не ... ... ... шаралар
Араларды аурулардан сақтандыруда омартада күшті отбас - тарды ұстаудың айрықша мәні бар. Аурудың аддын алу үшін омарталарды шірнелі өсімдіктері мол, ... ... ... ... ... кажет. Ара отбастарын мол қорекпен қамтамасыз етіп, муқият бағып-күткен жөн. Орманды аймакта отбастағы қоректік қордың бір бөлігін қант шырынымен ... ... Аса ... ... алу ... бірі мол ... ... қыстап шығатын, ауруга төзімді ара отбастарын іріктеп алу. Ауруды ... де оның ... алу ... оңай әрі ... ... мал дәрігерлік және медициналық тәжірибеден белгілі.
Ара ауруының алдын алу үшін ұйымдық, зоотехниялық және малдәрігерлік-санитарлық шараларды дер кезінде ... ... ... ... мәні бар. Бұл үшін ... карантин ауруларынан аман-сау жерде орналастырған жөн. Тұрақты омартаның ... ... ... ... және ... ... ... Шірнелі базасы жақсы омартада ең көбі 150 ара отбасын, ал базасы нашар болса 50-75 отбасты орналастырады. Аралардың өзге отбасқа кіріп ... үшін ... мен ... топтарьшың бірінен бірін қашықтығын 3-4 м жеткізеді және аралар жаксы айыратын ақ, сары және көк ... ... ... ... бақылау ұясына лапас жасайды, аралар үшін су құйғыш ... ... және ... мен құрал-сайманды лапаспен бірге және ағын су мен дәретхана үшін жабық шұңқырды дезинфекциялауға алаңшық бөледі.
Омарта үйшігінде немесе ... ... қол ... ... ... шылапшын, аптекше және колды зарарсыздандыру үшін ішінде дезинфекциялайтын ... бар ыдыс ... ... ... ... көше ... кәрездер қоймасының және бал ағызып шығаратын үйшіктің терезелерін тесіктері ұсақ, араларды өткізбейтін тормен жауып бітейді. ... ... ... ... ... ... жазулары бар малдөрігерлік-санитарлық паспорты болуға тиіс, сол жазулардың негізінде тасымалдауға (кошу), ... ... ... және ара ... ара өсіру шаруашылығының өнімдерін сатуға рұқсат беріледі. ... өзге ... ... ... ... немесе өлім-жітімге ұшырағанда, ара өсіруші бүл туралы ара өсіру шаруашьшығы жөніндегі аудандық зоотехникке және бөлімшенің мал ... ... ауыл ... ... ... күресу жөніндегі аудаңдық малдәрігерлік станцияға дереу хабарлауға тиіс. Солармен бірге ол ара отбастарын карап тексереді және ҚР ауыл ... ... ... ... ... ... алу және жою жөніндегі Мал дәрігерлік бас басқармасының нұскауында көзделген қажетті шараларды қолданады.
Аралардың карантин ... ... және ... ... ... ... ұрық, вирусты сал ауруы, акарапидоз, қылау, гафниоз, браулез және (варроатозбен) ... ... елді ... ... және 5-7 км ... (ал варроатозбен ауьірғаңда -- 15 км) аймаққа ҚР малдәрігерлік жарлығына сәйкес, карантин салады. Карантин шарттары бойынша шаруашылықтан (омартадан) ара ... ... ... және ... алып ... рұқсат берілмейді. Ауруға шалдыкпаған омарталардан кемінде 5-7 км, варроатозбен ... ... 15 км ... арнайы бөлінген орындарға ғана омарталардың көшіп-қонуына рұқсат етіледі.
Ауруға шалдыққан омартада бағып-күту ... және ... ... ауруларының алдын алу және жою жөніндегі нұсқауда қөзделген зоотехниялық және малдәрігерлік-санитарлық шаралар кешенін жүргізеді.
Аурулардың жайылып кетуінен сақтандыру үшін ... және ара ... ... ... дезинфекциялайды. Омарта аймағын таза ұстаған жөн, ал өліп калған ... ... ... ... ... көміп тастайды. Ара өсіруші әрдайым өз тазалығын сақтап жүруі керек. Сонымен қатар араларға арналған су құйғыш науаларда үнемі таза, ... ... ... ... ... ... адасып қаңғыруына жене олардың ұрлық жасауына қарсы тиісті шаралар ... ... - ... ... жөне ... дезин - фекция болып бөлінеді. Сақтандыру дезинфекциясын омартада ауру отбастар болмаған кезде ... Оның ... - сау ... ... ... Күнделікті дезинфекцияны жұқпалы ауру пайда болғанда әдетте емдеу шараларымен және араларды бағып-күту ... ... ... ... ... ... - фекция жұқпалы ауру көзін құртқаннан кейін сауықтыру шараларын жүргізумен аяқталады.
Дезинфекциялық дәрулер физикалық және химиялық деп аталады. Физикалық дәрулерден қайнатуды, ... ... ... ... ... ... кішкене кенептерді, металл кұрал-саймандарды және ағаш заттарды ( рамкалар, бөлу тақтайларын, аналықтарды басқа жаққа ... үшін ... т.б.) ... ... ... ... рамкаларды және басқа ағаш заттарды дезинфекциялағанда пайдаланады. Ағаш заттарды алдын ала балауыздан, ара желімінен, іш ... ... ... ... ... ... ... дәнекерлегіш лампаның отымен аздап күңгірттенгенге дейін күйдіреді. Құрғақ қызумен халаттарды, кішкене кенептерді, жылытатын жастықтарды мұкият дезинфекциялайды. Ол үшін жақсылап ... өтек ... ... ... ара ... ... кеңінен қолданьшады. Бұларға жаңадан сөңдірілген әк, күлді сілті, формалин, сутегі тотығы, сіркесу қышқылы, этилен тотығы, бромды метил жатады.
Сөндірілмеген әктен (кальций ... ... ... ... әк ... ... ақтау үшін пайдаланыплады. Әк ерітіндісі шіріме ауруы байқалған омарта тұрған жерді зарарсыздандыру үшін қолданьшады.
Формалинмен кәрездерді дезинфекциялайды. Оның 4%-дық су ерітіндісін ... ... ... ... 1 ... және ... 9 ... кәрездерді пульверизатордан бүркеді немесе ерітіндіге 4 сағат бойы батырып қояды, одан соң ерітіндіні балағызып шығаратын машинамен ... ... ал ... ашық ауада желдетеді.
Күл сілтісін ағаш күлінен даярлайды. 1 кг құрғақ күлге 5 л су құйып, араластыра ... 2 ... ... ... кейін електен өткізеді. Сілтінің негізгі ерітіндісінде 6-7% сілті бар. ... ... ... алу үшін ... ... ... судың 3-4 бөлігімен араластырады.
Хлороминді (4%-дық) кәрездерді және ұяларды дезинфекциялау үшін қолданады.
Хинозол - сары ... суда ... ... ... ... ... шіріме байқалған кезде кәрездерді дезинфекциялау үшін қолданылады.
Күкіртті газ күкіртті жандырғанда ... ... ... күрту үшін пайдаланылады. [10]
* Қорытынды
* Ара шараушылығымен айналысу расында көп еңбекті талап ... ... өте ... іс деп ... өйткені деректерге сүйенсек аз уақыттың ішінде қолданса таптырмас ... ас, ... ... ... бал алуға болады.
* Ара шаруашылығынан тек бал ғана емес басқада өнімдер алынады. Олар : ара балауызы, прополис, перге , ... сүт, ара уы ... ... ... ... ... ... дәрі-дәрмектер жасауға қолданылады, бірак оларды табиғи күйін бұзбай халық медицинасында қолданылуы аураларды емдеуге жіне алдын алуға көмектеседі.
* Бәрімізге белгілі ... ... ... ... құрамында синтетикалық немесе химиялық заттар көп, олар бір жағынан емдеп жатса бір ... зиян ... ... ара ... алынатын дәрі-дәрмектерді қолнып емделген жөн деп санаймын.
* Тәжірибелік ұсыныстар
* Өндірісті ... өнім ... ... ... ұялар, дәрі-дәрмектер, балауыз т.б. өз дүкендері мен қоймаларында сатуды реттеу.
* Бал, балауыз өнімдерін дайындау, ... ішкі және ... ... ... Арашылардың барлық сұрақтары мен мұң-мұқтажын біліп отыратын нұсқаушы ұстау қажет.
* Үлгілі оқыту-тәжірибелік омарта ұстауды ұйымдастыру.
* Арашылардың курстарын ашып, ... ... ... ... ... Н.П. ... , Қайнар баспасы. Алматы 1979
* Д.Д. Риб Өскемен ... Алаш ... -2012 3 ... №114 , 4 ... Дала мен Қала -2011, 5 ... №48, 3 ... Даму жулналы, №6 12-16 бет
* Б.Р. Әкімбеков Агроуниверситет баспасы, 2007
* С. Қырықбаев , Т.М. Тілеуғали ... ... ... В.М. ... О.А. ... Т.К.Каленик, В.М. Дацун Сибирское университетское издательство Новосибирск,2007
* Алаш айнасы , 7 қараша 2012
* Ғаламтор беті ...

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ара шаруашылығы50 бет
Ара шаруашылығы жайлы8 бет
Мал шаруашылығы эмбриондар трансплантациясындағы донорлар, эмбриондар мен реципиенттер арасындағы әсерлесу19 бет
Микробалдыр Chlorella vulgaris және Chlorella pyrenoidosa штамдарының аралас дақылдарының қоюланған суспензиясын алып, құс шаруашылығының өнімділігіне әсерін зерттеу39 бет
Нарық жағдайында агроөнеркәсiп саласында майлы дақылдар iшкi кешенiн қалыптастыру және дамыту (Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркісібі мысалында)23 бет
“Өндірістің ауыл шаруашылығымен байланысын жақсарту механизмдері”65 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектісінің кірісі мен шығысының теориясы24 бет
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа (фермер) қожалығының құқықтық жағдайы51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь