Үнді – будда мәдениеті туралы сипаттама


Жоспар:

І. Үнді . будда мәдениеті туралы сипаттама

ІІ. Брахманизмнің жүйелері

ІІІ. Үнді елінде будда дінінің қалыптасуы

IV. Буддизмнің ағымдары

V. Үнді . будда мәдениеті адамдарына арналған этикалық нормалар
Жер шарындағы қасиетті де, құдіретті мәдениеттердің бірі – Үнді мемлекетінде қалыптасып өркендеген үнді – будда мәдениеті. Үнді елінің ғасырлар бойы мәдени дәсүрлері оның талантты халқының діни сана-сезімінің қалыптасып, дамуымен тығыз байланысты болды.
Үнді жеріне келген арийлер өздерімен бірге б. з. б. 2000 жылы шыға бастаған көне мәдени мұралардың бірі – Ведаларды ала келіп, оны жергілікті халықтың арасына кеңінен тарата бастады. Ведалар дегеніміз – діни сарындағы дұғалардың, құрандардың, құрбандық шалу кезінде айтылатын суреттемелердің, табиғаттың поэтикалық бейнесінен хабардар ететін өлеңдердің жиынтығы. Үндінің атақты жазушысы Рабиндранат Тагор ведалық гимндерді «Халықтың қуаныш-шаттығы мен оның өмірге деген сүйіспеншілігі мен қоқынышының поэтикалық куәгері» деп өте жоғары бағалаған болатын. «Жаратушы әні» гимнінде бізді қоршаған дүние былай деп сипатталады: «Ең алғашқы кезеңде дүние хаос жағдайында болды. Бірақ, уақыт өткен сайын адамзат баласының тіршілік етуге деген құлшынысы байқалды, соның нәтижесінде жарық, одан кейін аспан мен су патшалығы пайда болды. Міне, дәл осы кезден бастап жер бетінде тіршілік қалыптасты, ал құдайлар дүние жаратылғаннан кейін барып пайда болды».
Шамамен, б. з. б. 800 жылында қалыптасқан упанишадтар үнді-арийлердің діни көзқарастарының дамуындағы басты қадам болып саналады. Өйткені, упанишадтар адамның ішкі жан дүниесі, оның өмірінің мән-мағынасы, адамды ақиқат пен шындыққа апарар жолдар мен олардың бұл өмірдегі маңызы, өмір мен мәңгілік ғұмыр жайындағы діни-философиялық толғауларға толы болып келеді. Ең бастысы – упанишадтарда Брахман мен Атман идеялары кеңінен көрініс тапқан. Брахман – абсолютті шындық, абсолютті руханилық, бұл дүниеде одан тысқары еш нәрсе де жоқ, олай болса бізді қоршаған ортаның мәні де осы Брахманда. Ол Атман болса осы жағдайларды ескере отырып – жеке тұлғаны мойындау. Упанишадтар діни философиялық ой-сананың дамуына түрткі болды, сөйтіп көп ұзамай-ақ оның алты мектебі қалыптасты.
Үнді-будда мәдениетіне тән қасиет дін мен философияның өзара тығыз байланыста болып, ұштаса білуінде. Бұл туралы Гегель былай деп жазды: «Үнді мәдениеті – жоғары дамыған сан-салалы құдіретті мәдениет, бірақ олардың философиясы дінмен сабақтас, өзара тығыз байланыста болып келеді. Философия ғылымы айналысатын мәселелерді діннен де көптеп кездестіруге болады. Сондықтан да болар, ведалар – діннің ғана негізі емес, сонымен қатар философияның да негізі болып саналады»
Бір-бірімен өзара тығыз байланыста, ірі табиғи бірлікте болуына қарамастан үнді философиясының алты классикалық мектебі де адамның әлемге дүниетанымдық қарым-қатынастарының сан саласын қамтып
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Мәдениеттану» Ғабитов, Мүтәліпов, Құлсариева, 2006 жыл Алматы қаласы;

2. «Ежелгі дүние өнері» Любимов;

Пән: Дін
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Жоспар:

І. Үнді – будда мәдениеті туралы сипаттама

ІІ. Брахманизмнің жүйелері

ІІІ. Үнді елінде будда дінінің қалыптасуы

IV. Буддизмнің ағымдары

V. Үнді – будда мәдениеті адамдарына арналған этикалық нормалар

Үнді – будда мәдениеті

Жер шарындағы қасиетті де, құдіретті мәдениеттердің бірі – Үнді
мемлекетінде қалыптасып өркендеген үнді – будда мәдениеті. Үнді елінің
ғасырлар бойы мәдени дәсүрлері оның талантты халқының діни сана-сезімінің
қалыптасып, дамуымен тығыз байланысты болды.
Үнді жеріне келген арийлер өздерімен бірге б. з. б. 2000 жылы шыға
бастаған көне мәдени мұралардың бірі – Ведаларды ала келіп, оны жергілікті
халықтың арасына кеңінен тарата бастады. Ведалар дегеніміз – діни сарындағы
дұғалардың, құрандардың, құрбандық шалу кезінде айтылатын суреттемелердің,
табиғаттың поэтикалық бейнесінен хабардар ететін өлеңдердің жиынтығы.
Үндінің атақты жазушысы Рабиндранат Тагор ведалық гимндерді Халықтың
қуаныш-шаттығы мен оның өмірге деген сүйіспеншілігі мен қоқынышының
поэтикалық куәгері деп өте жоғары бағалаған болатын. Жаратушы әні
гимнінде бізді қоршаған дүние былай деп сипатталады: Ең алғашқы кезеңде
дүние хаос жағдайында болды. Бірақ, уақыт өткен сайын адамзат баласының
тіршілік етуге деген құлшынысы байқалды, соның нәтижесінде жарық, одан
кейін аспан мен су патшалығы пайда болды. Міне, дәл осы кезден бастап жер
бетінде тіршілік қалыптасты, ал құдайлар дүние жаратылғаннан кейін барып
пайда болды.
Шамамен, б. з. б. 800 жылында қалыптасқан упанишадтар үнді-арийлердің
діни көзқарастарының дамуындағы басты қадам болып саналады. Өйткені,
упанишадтар адамның ішкі жан дүниесі, оның өмірінің мән-мағынасы, адамды
ақиқат пен шындыққа апарар жолдар мен олардың бұл өмірдегі маңызы, өмір мен
мәңгілік ғұмыр жайындағы діни-философиялық толғауларға толы болып келеді.
Ең бастысы – упанишадтарда Брахман мен Атман идеялары кеңінен көрініс
тапқан. Брахман – абсолютті шындық, абсолютті руханилық, бұл дүниеде одан
тысқары еш нәрсе де жоқ, олай болса бізді қоршаған ортаның мәні де осы
Брахманда. Ол Атман болса осы жағдайларды ескере отырып – жеке тұлғаны
мойындау. Упанишадтар діни философиялық ой-сананың дамуына түрткі болды,
сөйтіп көп ұзамай-ақ оның алты мектебі қалыптасты.
Үнді-будда мәдениетіне тән қасиет дін мен философияның өзара тығыз
байланыста болып, ұштаса білуінде. Бұл туралы Гегель былай деп жазды: Үнді
мәдениеті – жоғары дамыған сан-салалы құдіретті мәдениет, бірақ олардың
философиясы дінмен сабақтас, өзара тығыз байланыста болып келеді. Философия
ғылымы айналысатын мәселелерді діннен де көптеп кездестіруге болады.
Сондықтан да болар, ведалар – діннің ғана негізі емес, сонымен қатар
философияның да негізі болып саналады
Бір-бірімен өзара тығыз байланыста, ірі табиғи бірлікте болуына
қарамастан үнді философиясының алты классикалық мектебі де адамның әлемге
дүниетанымдық қарым-қатынастарының сан саласын қамтып, танып-білудің түрлі
әдістерін қарастырады. Мысалы, миманса - діни салт-жораларды түсіндірумен
айналысады және діни құрбандықтар шалуды жақтайды. Құрбандық шалу – адамның
құдай алдындағы өз парызын (дхарма) өтеуі болып саналады, онсыз карманың
құрсауынан адам еш уақытта да шыға алмайды. Карма бүкіл үнді мәдениетінде
айрықша орынға ие болған. Кең мағынада алғанда, карма дегеніміз - әрбір
адамның тіршілікте жасаған іс-әрекеттері мен олардың салдарының жиынтығы,
осы арқылы оның болашақтағы тағдыры анықталады, ал тар мағынасындағы кара –
адамның тіршіліктегі жасаған іс-әрекеттерінің қазіргі өмірі мен болашағына
әсері.
Кей жағдайларда, жоғарыда атап көрсеткен мимансаны атеистік ілімге
де жатқызады, өйткені ол дүниенің атомдардан тұратындығын мойындайды.
Сөйтіп дүниені материалистік тұрғыдан сипаттаудың арқасында Құдайды
мойындаудың мәні жойылады.
Веданта брахманизмде ерекше орын алады, тіпті қаншама ғасыр өтсе де
оның бүгінгі таңда да көптеген жақтаушылары бар. ХІХ ғасырда Веданта
мәселелерімен үндінің атақты ғалымы Вивеканада, ал ХХ ғ. Р. Тагор, тіпті
мемлекет қайраткері Д. Нерудің өзі де айналысқан. Веданта дүниенің
жаратылуын Брахманмен байланыстырады. Бұл күйді Атман деп атайды, ол адамды
ажалдан құтқарады. Сөйтіп өліп бара жатқан тіршілік иесі қайтадан
жаңғырады.
Санкхья материалдық дүние де, рухани дүниені де мойындайды. Бұл
ағым бойынша материя үнемі қозғалыста және тәуелсіздік жағдайында өмір
сүреді, бірақ еш нәрседен бейхабар күйде болады. Рухани дүниенің енжарлығы
басым, бірақ бұл жерде саналылық басымдылық танытады. Ендеше, материя мен
рухты, яғни соқыр мен ақсақтың бастарын біріктірсе олардың бойындағы
кемшіліктер мүлде жойылады, сөйтіп бұл дүниеде жаңа құбылыстар пайда
болады, адам бейнесі қалыптасады. Оның тәндік болмысына қайғы-қасіреттер
жазылған, ал одан арылу үшін руханилылық материалдықтан бөлінуі шарт. Бұл -
өмірге келу мен өлімдер тізбегінің торынан шығып, нағыз бостандық пен
әділеттілікке жету жолы. Санкхья будда дінінің идеялық жағынан қалыптасуына
да үлкен ықпал жасады. Осы бір орайда, иогтардың ерекше рухани жағдайға
жетудің көптеген әдістерін жасағандығын айта кеткен жөн. Оған өзін-өзі
шектеу (аскетизм) және қалыпты жағдайдан мүлде басқаша көңіл күйде болу
және т.б. жатады, Үнді поэзиясының тамаша туындысы Махабхараттада санкхья
ілімі мен иог тәжірибелерін өзара байланыстырып, біріктіру қажеттігі атап
көрсетіледі. Иогта психикалық белсенділікті шектеп, басу тәсілдері мен кез
келген ақыл-ой қызметін тоқтату әдістерін қолдануға ерекше ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Үнді — будда мәдениеті туралы ақпарат
Үнді-будда мәдениеті
Ежелгі үнді мәдениеті
Ежелгі Үнді мәдениеті жайлы
Үнді философиясы мәдениеті
Ежелгі үнді мәдениеті. Қоғамдык құрылысы
Үнді мұхитына жалпы сипаттама
Ежелгі үнді философиясы туралы
Үнді философиясы туралы
Үнді сәулеті
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь