Ойын технологиясы туралы

Кіріспе 3

І. Негізгі бөлім
1.1 Ойын туралы ұғым 5
1.2 Ойынның түрлері мен рөлі 7
1.3 Ойынның психологиялық және педагогикалық ерекшеліктері 11
1.4 Ойын технологиясы 13
1.5 Ойын технологиясы арқылы оқушылардың шығармашылығын
қалыптастыру 16

Қорытынды 24

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 26
Білім беру–аса күрделі әлеуметтік-экономикалық механизм. Оны реформалаудың мәселелері де сан қырлы. Қазіргі кездегі республикамызда қолға алынған білім беру жүйесін реформалау ісі осы саланың экономикалық – ұйымдық, құқықтық, құрылымдық жақтарын түбегейлі өзгертуге бағытталған біртұтас кешенді шаралармен тығыз байланысты. Білім беру ісіндегі жаңа үрдістің мән-мағынасы, сипаты мен бағыт-бағдарын айқындаушы дәйекті факторлар:
- Қазақстан Республикасының тәуелсіз егеменді мемлекет болып қалыптасуы;
- Экономиканың нарықтық моделін ұсынып, меншіктің түрлі пішімдерін дамыту;
- Ұлттық білім беру ісінің әлемдік білім жүйесіне кіруі болып отыр. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың “Қазақстан-2030” Қазақстан халқына арналған Жолдауында “біздің жас мемлекетіміз өсіп, жетіліп, кемелденеді, біздің балаларымыз бен немерелеріміз онымен бірге ержетеді. Олар бабаларының игі дәстүрлерін сақтай отырып, қазіргі заманғы нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуге даяр. Олар қазақ, орыс, ағылшын тілдерін еркін меңгереді,олар бейбіт,абат, жылдам өркендету үстіндегі, күллі әлемге әйгілі, әрі сыйлы өз елінің патриоттары болады” деп көрсетілгеніндей,ертеңгі келер күннің бүгінгіден гөрі нұрлы болуына ықпал етіп, адамзат қоғамын алға апаратын құдіретті күш-білім нәрі.
Еліміздің егеменді ел болғалы бері келелі де ауқымды өзгерістер жүруде. Саяси, экономикалық, қаржылық т.б. салалардағы секілді білім беру саласы да мұндай өзгерістерден тыс қалған жоқ. Себебі мемлекетті нығайту, көркейту үшін өмірге жаңаша көзқарастағы, білімді, жан-жақты дамыған ұрпақ тәрбиелеу қажеттігі туындады. Сондықтан қандай халықтың даму стратегиясын алып қараса, онда өскелең жас ұрпақты елін сүйетін отаншыл, саналы, тәрбиелі етіп шығару- оның басты бағдарларының бірі. Қазіргі жас- ертеңгі халық тағдырын шешетін азамат. Осыдан білім беру мекмелерінің алдынан күрделі міндет тұр. Ол- оқушыны саналы ойлайтын ертеңгі күні қоғамда өз орнын табатын жеке тұлғаны тәрбиелеп шығару.
Қазіргі кезеңде саласының алдына қойылған талаптар- оқушыларға білімді тереңдетіп беру. Мұны кейінгі жылдары шыққан оқулықтар да көруімізге болады. Мұндай жағдайда оқушының алдында үлкен мәселе: оқушыны қалайша шаршатпай, енжарлыққа салдырмай терең білім беруге болады. Осы тұрғыдан алып қарағанда оқыту үрдісінде ойын әдісін қолдану- бұл проблеманы шешудің бірден- бір жолы.
Ойын- күрделі философиялық, педагогикалық ұғым. Философия адам мәселесін зерттегендіктен, бұл жерде адамның санасы мен ойын арасындағы қарым-қатынас жайы тыс қалмайды. Мысалы, сонау ерте заманға грек ойшылдарынан бастау алатын ойын теориясы қазірге дейін өрбу, даму үстінде.
Біздің эрамызға дейінгі ІV ғасырда өмір сүрген грек философы Гепокрит
1. Адамтаева Г. «Білімді тиянақтау». Бастауыш мектеп 10-2004ж. 23 бет.
2. Асқарова Ж. «Интелектуалды ойын». Бастауыш мектеп 2-2002ж. З6 бет.
3. Ақбаева «Дидактикалық ойындар». Бастауыш мектеп 3-2000ж. 40 бет.
4. Әбішева А. «Ойын элементтерін пайдаланудың педагогикалық
ерекшеліктері». Бастауыш мектеп 4-2003ж. 17 бет.
5. Бантова М.А. «Бастауыш кластарда математиканы оқыту методикасы». Алматы «Мектеп» 1978ж.
6. Баймуратова Б. «Алты жастағы балаларды оқыту мәселелері».
7. Балқуатова «Ойын мен оқытуды сабақтастыра жүргізу». Бастауыш мектеп 5-2005ж. 7-8бет .
8. Бекжурсінова F. «Ойын - тиімді тәсіл». Бастауыш мектеп 2-2000ж. 25бет.
9. Жапсарбаева «Бастауыш-білімнің іргетасы». Бастауыш мектеп 10-2004ж.23бет.
10. Иманбекова Т. «Балалықтың қанына ойын азық» . Бастауыш мектеп 2-1999ж.14бет.
11. Қазенова Г. «Ойын арқылы оқыту». 4-2001ж. 12бет.
12. Қожағұлова П. «Бала және бос уақыт». 6-2003ж. 55бет.
13. Қоянбаев «Педагогика». Алматы 2000ж.
14. Кішібаева Д. «Ұлттық ойындарды пайдалану». Бастауыш мектеп 2-2004ж.22бет.
15. Крупская Н.К. «Мұғалім туралы. Таңдамалы мақалалар мен
сөздер» 2-басылым,толықтырылған. Москва 1960ж.
16. Макаренко А.С. «Балаларды тәрбиелеу туралы лекциялар» .
17. Мұхамеджан Ү. «Қимыл - қозғалыс ойыны». 2-2002ж.42бет.
18. Мамырбаева «Жаңа технологиялар сабақта». Бастауыш мектеп
7-2004ж. 45бет.
19. Мендалиев «Ұлттық ойындар». Қазақ мектебі 12-2003ж.25-
27бет.
20. Меңдалива Б. «Балалардың қозғалмалы ойындарды қажет
етуі». 12-2004ж. 60 бет.
21. Нұрғаева Г. «Ойын сабақ» Бастауыш мектеп 7-2001ж.35бет.
22. Оразбекова «Дидактикалық ойындардың маңызы» Бастауыш
мектеп 2-2000ж.40бет.
23. Сағымбекова «Ойыннан оқуға». Бастауыш мектеп 3-2002ж.
33 бет.
        
        Жоспар
|Кіріспе |3 |
| | ... ... ... | |
| 1.1 Ойын ... ұғым |5 |
| 1.2 ... ... мен рөлі |7 |
| 1.3 ... психологиялық және педагогикалық ерекшеліктері |11 |
| 1.4 Ойын ... |13 |
| 1.5 Ойын ... ... оқушылардың шығармашылығын |16 ... | |
| | ... |24 |
| | ... ... ... |26 ... ... күрделі әлеуметтік-экономикалық механизм. ... ... де сан ... ... ... республикамызда
қолға алынған білім беру жүйесін реформалау ісі осы саланың экономикалық –
ұйымдық, құқықтық, ... ... ... ... ... ... шаралармен тығыз байланысты. Білім беру ... ... ... ... мен ... ... дәйекті
факторлар:
- Қазақстан Республикасының тәуелсіз егеменді ... ... ... ... моделін ұсынып, меншіктің түрлі пішімдерін
дамыту;
- Ұлттық білім беру ісінің әлемдік білім жүйесіне ... ... ... Н.Ә. ... ... ... халқына арналған
Жолдауында “біздің жас мемлекетіміз өсіп, ... ... ... бен ... ... ... ержетеді. Олар бабаларының игі
дәстүрлерін сақтай ... ... ... нарықтық экономика жағдайында
жұмыс істеуге даяр. Олар қазақ, орыс, ағылшын тілдерін еркін ... ... ... ... ... ... әйгілі, әрі сыйлы өз
елінің патриоттары болады” деп көрсетілгеніндей,ертеңгі келер ... гөрі ... ... ... ... ... ... алға апаратын
құдіретті күш-білім нәрі.
Еліміздің егеменді ел болғалы бері келелі де ауқымды ... ... ... ... т.б. ... секілді білім беру саласы да
мұндай өзгерістерден тыс қалған жоқ. Себебі мемлекетті ... ... ... ... ... білімді, жан-жақты дамыған ұрпақ тәрбиелеу
қажеттігі туындады. Сондықтан ... ... ... ... ... онда ... жас ұрпақты елін сүйетін отаншыл, саналы, тәрбиелі
етіп шығару- оның басты бағдарларының бірі. ... жас- ... ... шешетін азамат. Осыдан білім беру мекмелерінің алдынан күрделі
міндет тұр. Ол- оқушыны ... ... ... күні ... өз ... жеке ... тәрбиелеп шығару.
Қазіргі кезеңде саласының алдына қойылған талаптар- оқушыларға білімді
тереңдетіп беру. Мұны кейінгі жылдары ... ... да ... ... жағдайда оқушының алдында үлкен мәселе: ... ... ... ... ... ... ... болады. Осы тұрғыдан
алып қарағанда оқыту үрдісінде ойын әдісін қолдану- бұл ... ... бір ... ... ... ... ... Философия адам
мәселесін зерттегендіктен, бұл жерде адамның санасы мен ойын ... жайы тыс ... ... ... ерте ... ... бастау алатын ойын теориясы қазірге дейін өрбу, даму үстінде.
Біздің эрамызға дейінгі ІV ... өмір ... грек ... ... мәңгілікке теңеген. Оның пікірінше, ойын ... ... ... бала». Платон ойын теориясын қалыптастырушы ... ... оның ... ойын ... жоғары ақыл, рахаттану, қызық және
теңдесі жоқ жоғары құбылыс.
Осының ... ... ... ... ... ... ... теориялар қалыптасқан:
1. Ойын дегеніміз ұшқын, білімге құштарлық пен еліктеудің маздап ... ... ... ... ... ... болмайды. В.М. Сухомлинский.
2. Ойын- артық күштен арылу жолы ... ... Ойын ... ... өмірге дайындайды (К.Гросс, К.Блююллер)
4. Ойын- мәңгілікке ұштасатын құбылыс (Платон, Демокрит).
5.  Функционалды тенденция ... ... ... ... ойынның  оқыту процесіне оң әсерін тигізетініне келісе
отырып, мынадай пікір айтады.
А.С. ... А.В. ... ... ... ... түрі деп
қарастырса, Н.Н. Скатова, Р.И. Половникова, В.К. Романт оқытудың ойын ... Тағы бір ... ... ойын ... деп ... Біз
ойынды әдіс секілді ойын кезінде оқушымен оқытушының арасындағы байланыс
туындап оқыту процесінде ... ... ... ... Біз ... ... отырып оның мынадай элементтерін ... ... ... атап ... келеді.
I. Негізгі бөлім
1.1 Ойын туралы ұғым
Қазіргі әлеуметтік жағдай ... ... ... ... ... саласында бірінші орынға шығарады. Әсіресе, баланың
әлеуметтік бейімделуі, ересектермен, өз қатарластарымен қарым - ... ... ... ... мен ... үшін ... ... жас ерекшеліктеріне қатысты психологиялық дамуы, осыған
қатысты оқыту-тәрбиелеу жолдары, мінез-құлық, жүріс- ... ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдерін
негіздеген құнды еңбектер баршылық.
Ойын сонау ата-бабалар заманынан бері мазмұн жағынан ... ... ... ... Ойын еш ... ... бір сатысына жеткенде
тоқтап қалмайды, жетіле түседі. Ойын теориясы мен практикасын отандық ... ... ... ... ... ... Иоган
Хейзингтің «Ойыншы адам», Д.Б. Элькониннің «Ойын психологиясы», Әрик
Берннің «Адамдар ойнайтын ... атты ... ... Ойын ... Ресей ғалымдары: А.В. Вербицкий, Т.В. Кудрявцев, ... ... ... Н.К. ... Ж.С. ... ... ... ойын проблемасымен шұғылданған көрнекті ғалымдар: ... Д.В. ... Т.А. ... Н.Я. ... ... - ... жеке ... дамытуда қоғамдық мәні бар ... ... ... ... негізделген белсенділік
формасы деп бір жағымен, екіншіден - баланың танымдық, ... ... ... ақыл-ой сапаларын жетілдіретін тәрбие және ... ... ... шақ ойыннан бөлінбейді. Мәдениетті балалық ... мәні ... ... ... ойын да қоғам үшін маңызды болады. Балалықты танудың
оған әсер етудің және балалық шаққа ... ... ... ол – ... ойын үстінде өздерін еркін, жеңіл сезінетіндіктен ... ... ... үшін өз ... ... ... ... динамикалық
және денсаулық жақсартушы іс-әрекет. Ойын әсері психикалық іс-әрекеттің
басқа формаларын дамыту үшін де ... ... бар. ... қиял тек ... және ... ... ғана дами ... Бала ойынында да
қоғамдық, ұжымдық сипат болады.
Жеке бастың даму және ... ... ... дұрыс шешу психикалық
процестердің заңдылықтарымен оның ерекшеліктерін білумен байланысты. Бұл
салада ғалым ... ... ... Л.С. ... Қ.Жарықбаев, С.Макаренко, М.Мұқанов, Ж.Намазбаева, Т. Собиров,
Г.Усманов т.б. арнайы зерттеу ... ... ... баланың даму процесін қарастыруда бірнеше ғылыми
теориялық принциптерді ұсынады. ... бірі Л.С. ... ... ... даму процесін сензетивтік кезеңге тән екенін және ... ... мен ... ... ... бар ... 7 ... бала, тәрбиелік ықпалға оп-оңай беріледі. Оның жақсы оқушы,
жақсы мінез-құлықты бала атанғысы келеді. ... бұл ... ... ... тез тіл ... өзінің жаңа ұжымда, балалар арасында
еркін сезінгіш, мұғалімнің талаптарын, мектеп ережелерін ... ... ... ... ... ішкі және ... ... жағдайлардың ықпалының жиынтығы деп есептейді. Осыдан барып оның
психикалық дамуын айқындайтын, ... да ... ... жаңа
түсініктерді құрастыруға жол ашады. Орта мен бала ... ... оның ... түсіндіргенде Л.С. Выготский төменгі класс
оқушыларына әсерленушілік сипат және ... ... ... баланың
қабылдауымен байланыстырады. Бұдан өмірдің ішкі рухани ... ... ... сезімін, санасын, іс-әрекетін зерттеуде осы кезеңдегі
сензетивтік ерекшеліктерін ескеру мұғалімнің маңызды міндетінің бірі болып
табылады.
М.Жұмабаев өзінің «Педагогика» атты ... бала ... ... ... ... көрсеткен. Мәселен, жан-
тәрбиесі, ес, қиял, ойлау, тіл т.б. психикалық процестерге ... ... бұл ... процестерде төменгі класс ... ... ... ... есте ұзақ ... ... ... дауыл, сұрапыл
боран сықылды күшті көріністер тез ұмытылмайды. Бір сабақтан бала күшті
әсер алуы үшін ... сол ... ... ... ... Баланы құмар қылу үшін
мұғалім өзі құмар болуы керек. ... ... ... өзі есінен түсіп,
ыңылдап тұрса, шәкіртте құмарлық бола ма?» - ... ... ... ... ... процесінде мұғалім де, ата-
ана да керек.
Қ. Жарықбаев көптеген еңбектерінде және арнайы ғылыми ... тән ... ... ... ... ... ... Мысалы, мінез, түйсік, қабілет, қабылдау, ес,
ойлау, қиял, эмоция мен сезім, ерік, зейін, ... ... ... т.б.
Төменгі кластағы балалар негізінде ойын жасындағы балалар. Бала
мектепке келген ... де ... ... Енді оқу оның ... ... да, ол әлі де ... ойнағысы келіп тұрады. Осының нәтижесінде
ойын оның өмірінде бірінші орыннан ... ... ... ысырылады.
Бала табиғатынан қимыл-қозғалысқа құмар жан. Ол үнемі секіруді,
қорғауды, жүгіруді ... ... орай ... ... «Баламен ойнама
шаршайсың», «Бала - щапшаң, бала - ұрыншақ» , ... ... ... - деп тегін айтылмаған.
Бала ойыны алуан түрлі. Ойын арқылы адамгершілік қасиеттерді ... ... және ... ... ... Бала ... түсініп, қимыл-әрекет жасауға, ... ... және ... ойлауға, табандылыққа дағдыланады .
М.Жұмабаев халықтық педагогика негізінде ойына мынадай мән
берген: «Баланың қиялы әсіресе ойында жарыққа шығады». Ойын
балаға кәдімгідей бір ... ... бала ... ... ... жас ... анатомиялық, физиологиялық жағынан қауырт қимыл әрекеті,
қозғалысты, жылдамдықты талап ететін ... ... бала ... ойын ... деп ... ... бұл ... бала қанша ойнаса да
шаршамайды. Психологтардың анықтауы бойынша ... ... ... ... ... шығаруда икемділіктерін байқау.
1. Егер 2-ге 1-ді қоссақ қанша болады?
Тағы сол сияқты.
2. 2-ден 1-ді азайт. Сұрақтар берілді.
Сөйтіп ойын әрекетінде бала ... ... ... ... ... ырықтылығы қалыптасады. Ойын жағдайында балалар жай есте
сақтау жағдайынан гөрі әр ... ... ... қояды. Көбірек есінде
сақтайды. Бала ойын үстінде саналы мақсатты ... ... есте ... түсіру шұғыл және оңай жүзеге асырады. Ойын шарттарының өзі зейін
баладан ... ... ... ... мен ... ... ... етеді. Егер бала алдағы ойын жағдайының талабына зейін қойғысы
келмесе, ойын ... есте ... оны ... ... ... ... жасау қажеттігі баланы мақсатты түрде зейін
қойып, есте сақтауға мәжбүр етеді. Мақсаткерлік, ерік күшін ... ... жеке ... ... қажетті қасиет. Ойын мақсатсыз бос ермек емес, көп
уақытқа созылатын, баланы қалжырататын жаттығулар, тіптен ... ... ... ... сияқты ойын түрлерін меңгеру өзінің оң ... ... ... ... белгілі ережелерге сүйеніп, әлгіндей заттар
арқылы іс- әрекетті игеру ... ... ... түрлері мен рөлі
Балалық шақ - бала бойына адамгершіліктің ... ... ... да бала ... жас кезінен бастап ізгілік, мейірімділік,
инабаттылық ... ... ... мен ... ... ... дамуы үшін ойынның рөлі ерекше.
Бірінші сынып шәкірттеріне тиянақты білім беру мұғалімнің творчестволық
ізденісі мен шеберлігін қажет етеді. Мұның өзі көп ... ... әлі ... екендігімен байланысты. Сондықтан сабақ оларға тартымды болу үшін
тақырыпқа сәйкес ойындар таңдап алып, ... ... ... ... Сонда ғана барлық баланы сабаққа ынталы қатыстыруға болады. ... ... ... ... ойын түрлеріне тоқталатын болсақ,
олар:
1. Дидактикалық ойындар.
2. Сөздік — дидактикалық ойындар.
3. Ролъді сюжетті ойындар.
4. ... ... ... ... Әдеби – музыкалық ойындар.
Осылардың ішінде дидактикалық ... ... зор. ... ... ... ... ... ойын қолданылатынын күні бұрын сабақ
мазмұны мақсатына сай лайықтап алғаны жөн. Өйткені мектепке ... ... ... ... бола ... оларды тәрбиелеу мен дамытудың аса маңызды
құралы болып табылады. Бірақ ол ұйымдастырылған ... ... ғана ... ... ... Ойынның дамуы мен орнығуы оны
нақ осылай тәрбиелеу құралы ретінде пайдалануға көп байланысты.
Бірінші сынып балаларын ... ... ... ... тиісті
бағдарламалық мазмұнды сұрыптап, жоспарлайды. Оның дидактикалық және ... ... мен ... ... ... дәл белгілейді. Ол
ойынның өзіндік ерекшелігі мен өз әрекетін сипатын бұзбастан, оның ... ... ... ... ... ... процеске еңгізе отырып, тәрбиеші балаларды
ойнауға, ... ... ... ... ... жасауға үйретеді.
Мұндай ойынға мынадай сала тән: мазмұнның тәрбиелік-танымдық құндылығы,
бейнеленетін түсініктердің толықтығы мен ... ойы, ... ... ұйымшылдығы және творчестволық сипаты, жеке
балалардың және барлық ... ... ... ... ... ... және соларды басшылыққа ала білуі ойыншықтар мен ойын
материалдарын мақсаткерлікпен пайдалану, балалардың қарым-қатынастардың игі
тілектестігі және ... ... ... ... ... ... жеке ... ерекшелігіне, оның
сапасына, сезіміне, ерік-жігеріне, мінез-құлқына ықпал жасайды. Ойынды ақыл-
ой адамгершілік, эстетикалық және дене ... ... ... Ойын ... ... ... мен ұғымы айқындалып,
тереңдей түседі. Ойында ... бір ... ... үшін бала ... ... ... ... тиіс. Кейде адамдардың еңбегі туралы нақты іс-
әрекеттер, өзара қарым-қатынастар туралы білімдер мен түсініктер ... ... да, ... ... қажеттігі балалардың сұрақтарынан
көрінеді. Ұстаз сол сұрақтарға жауап қайтарады да, ... ойын ... ... ... ... ... ... келісуіне
көмектеседі.
Демек, ойын балалардың соған дейінгі білімдері мен түсініктерін баянды
етіп қана қоймайды, сонымен ... ... ... іс-әрекетінің өзінше бір
формасы болып табылады, ... ... олар ... ... жаңа
білім меңгереді.
Ойын процесінде балалардың өздері ойнаушылардың мінез-құлқы мен өзара
қарым-қатынасын анықтайтын және ... ... ... ... ойынға
ұйымшылдық, тұрақтылық сипат береді, оның мазмұның баянды етеді және қарым-
қатынас пен өзара қарым-қатынастардың одан әрі ... ... ... Сонымен бірге ойын ережесі жасқаншақ, ұялшақ ... ... ... ... бала үшін - ... ... Егер ұстаз ойынды ақылмен ұйымдастырса, ол
балаларға ықпал жасауға мүмкіндік алады.
Балаларды оқытып, тәрбиелеуде әр тарапты ойын ... ... ... бірі ... ... ... ... кезеңінде ерекше мән
берілуге тиіс. «Ойын баласы» деп есептелетін бұл жастағы шәкірттердің оқу-
білімге ... ... ... ... ... үйренуі айналадағы
қоғамдық өмірді танып, білуі ойын арқылы іске асады.
Ол өмірден ... ... ... ... ... ... ... образдылыққа негізделетіндіктен, сабақ мазмұнына орай ойын
әдісін орнымен колданудың ... ... ... ... қиял сезімін дамытып, сөйлеу тілінің жетілуін,
еркін пікір ... ... ... ... өзара сөйлесу машықтарын
қалыптастырады. Дұрыс ұйымдастырылған ойын негізінде баланың ... ... ... ... ... ету ... үйреніп, бірлесе
қызмет атқару нәтижесінде олардың жолдастық, достық, ынтымақтары нығаяды.
Оқытуда қолданылатын ойын әдістері - ... нақ өзі ... ... ... Ол ... ... орындалатын жаттығу жұмыстарына
балалардың зейінін ... ... ... ... ... ... тиянақтау, кеңейту, кейде сабақты түсіндіру мақсатында қолданылады.
Ойын әдістерін қолдана өткізілген сабақтар, жаттығу жұмыстары баланың сөзге
белсенділігін арттырып, олардың ойлау, қабылдау әрекеттерін ... ... ... ... ... ... Ойынның танымдық сипаты
жөнінде М.Горький «Бала ойынды ... ... не ... соның бәрімен де
ойнайды, ол өзінің айналасындағы дүниені ойын және ойынның үстінде тез
таниды. Бала ... де ... осы ... ... өз ана тілінің нәзік
жерлерін үйренеді, тілдің музыкасын ұғады» , дегені мәлім.
Ана тілі сабағында оқушылардың ... ... ... ... сабақта,
сабақтан тыс уақытта қолданылатын дидактикалық, ... ... ... ... ... ... атап көрсетуге болады .
Оқушының математикалық тілде дұрыс сөйлеп үйренуге бағыт ... бір түрі - ... ... Сөздік ойындар әр сабақта жүйелі
жүргізілуі тиіс. Сол ... ... ... ... ... ... есептеуге дағдыланады. Математика ... ... ... диктантпен жұмыс, сұрақ-жауап ... ... ... ... ... әр түрлі ойын түрлерін жүргізуден басқа анаграмма,
ребустар, сөзжұмбақтар, өлең ... ... ... ... пайдалану оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттырады. Сол
сияқты қимылды ойындардың да ... бар. ... ... да ... ... ... дамуына үлкен әсер етеді. Көңіл-күйі артып,
жүйелері жақсарады .
Басты мәселе, мұғалім сабақта ойын элементтерін жүргізбес бұрын, оның
міндеті мен ... ... ... ... ... ... тиіс.
Ойынға қажетті құралдарды, күні бұрын дайындау қажет. Сондықтан да ... ... ... ... ойын ретінде өтіледі. Ойын да, оқу мен ... ... ... бір ... ... ... ... жеке
қасиеттері қалыптасады. Бұл жастағы ... ... ... түйгенін
бағдарлап- байқағанын, естігенін-білгенін ойынмен бейнелейтінін байқау қиын
емес. Ойын ... ... ... бейнелей отырып, олардың ... ... ... ... ... өзіне ойын кезінде
сенімі артып, күш-жігерін білдіруге жол ... ... ... араласып, қарым-қатынасқа түседі.
Бұл жөнінде көрнекті психолог, профессор А.В. ... ... ойын ... ... бейімділіктерді игерудің формасы
болып қана қоймай, сонымен бірге баланың жалпы ... ... ... ... ... ... ... жетуіміз қажет» - ... ... үшін ойын - оқу , олар үшін ойын - ... , олар ... - тәрбиенің елеулі формасы» - дейді, ата-аналарына арналған
лекцияларында А.С.Макаренко ойын мен бала ... ... ... байланыс
болатынын, ал айналадағы дүниеден алған әсерін ойында бейнелеу арқылы нақты
еңбек ... ... ... ... ... ... ... болса, ол өскен кезде де, жұмыста көп жағынан ... ... - ... ... ... шек жоқ. Қазіргі кездегі сабақ
материалдарының мазмұнына сәйкес мұғалім белгілі бір ойын ... ... ... ... болады.
Тікелей дидактикалық міндетті шеше алмайтынын, бірақ балалардың бойында
ықылас, есте сақтау, байқағыштық, назар аударғыштық сияқты басқа да белгілі
бір психикалық ... ... ... ... ... ұмыт ... тиіс. Балалар үшін творчестволық және қимылды
ойындармен қатар дидактикалық ойындардың әсері мол. ... ... ... ... әсерлілігін арттырып, оқушылардың
осы пәнге деген ынтасын дамытады. Бұл ойындар жаңа сабақ процесінде өткенді
қайталау, білімді тиянақтау кезінде ... ... ... ... ... арналған дидактикалық ойындар мен ойыншықтар
тапшылығынын орнын ... ... ... Шамасы, бізге бірінші кезекте
балабақшалардың тәжірибесін пайдалану ... ... ... ... тәрбие жағдайларына арналып көп мөлшерде алуан түрлі дидактикалық
ойындар мен ... ... ... ... ... ... ... Ондай практика, әрине мақтауға тұрады және жинақтауды
талап етеді. Алайда мүның бәрі кіші жастағы мектеп ... ... ... ... жай алмайды .
Дидактикалық ойындар мен ойыншықтар ғылыми психологиялық- педагогикалық
негізде талдау жасалуы тиіс, олар біртұтас педагогикалық концепцияның ... ... ... ... ойын ... процесінде қандай орын алуға тиіс? Дидактикалық
ойындар мен ойыншықтар қандай оқу міндеттерін шешуге байланысты пайдалануға
тиіс? Қазіргі оқыту процесіне қандай дидактикалық ойыншықтар ... ... ... ... ... ... жөн. Оқыту
процесінде ойын балалар үшін өзінің тамаша тартымдылығынан айрылып қалмау
үшін, ойыншық ... ... ... ... ... кетпеу үшін,
мұғалім дидактикалық ойындар мен ... ... ... ... ... керек? Осы және басқа толып жатқан мәселелер
бастауыш сыныптардағы дидактикалық ойындардың аса маңызды ... ... ... мен ... ғана емес, сонымен бірге бірінші
кезекте балаларды дамытудың, олардың жеке ... ... ... ... ... ... дидактикалық ойыншықтардың
жиынтықтарын шығаруды жолға қою керек.
Сонымен бірге оқу - тәрбие процесінде ойынды ... ... ... ... ... ... жас ... , сабақ
мазмұнына жақсы ... ... ... ... мен ... ... ... пайдалану әдістемесінде ойын түрлерін таңдап-
талдауға да қойылатын талаптарды жете білуге ... ... ... және ... ... егеменді ел болғалы бері келелі де ауқымды өзгерістер ... ... ... т.б. салалардағы секілді білім беру саласы да
мұндай өзгерістерден тыс қалған жоқ. Себебі мемлекетті нығайту, ... ... ... ... ... ... ... ұрпақ тәрбиелеу
қажеттігі туындады. Сондықтан қандай халықтың даму стратегиясын ... онда ... жас ... елін ... ... ... тәрбиелі
етіп шығару - оның басты бағдарларының бірі. Қазіргі жас ертеңгі халық
тағдырын шешетін азамат. ... ... беру ... ... ... тұр. Ол - ... саналы ойлайтын ертеңгі күні қоғамда өз ... жеке ... ... ... ... математиканы оқыту әдістемесі ғылымында ізденістер,
жаңалықтар болып ... ... ... ... ... мен тәсілдер
мектепте математика пәнін ... ... ... ... ... оқыту технологиясы», В.В ... ... ... элементтері» , «Блум таксономиясы» т.б
Қазіргі білім саласының алдына қойылған талаптар - оқушыларға білімді
тереңдетіп беру. Мұны кейінгі ... ... ... да ... ... ... ... алдында үлкен мәселе: ... ... ... ... ... білім беруге болады? Осы ... ... ... ... ойын ... ... - бұл проблеманы шешудің
бірден-бір жолы. Сыныптардағы математика сабақтарын ойын әдісімен оқыту
жұмыстары мынадай бірнеше маңызды ... ... ... ... ... бір-бірімен тең құқықтыққа ғана қолы жетіп қоймай, бір-бірімен
қарым-қатынастары артып, ұнамдық қасиеттері ... бұл ... ... ... ... екіншіден оқулықта берілген материалдарды
қызығып, ынта-жігермен оқиды, бұл оқушылардың ... ... ... ... үшіншіден, оқушылардың арасында жарыс ... ... жеке ... ... ... төртіншіден, оқушылар
шығармашыл ойлауға дағдыланады. Ойын ... ... ... ... Қарым-қатынас түрткісі.
2. Моральдік түрткілер.
3. Танымдық түрткілер.
1. Қарым-қатынас түрткісі. Оқушылар ойынға қатыса отырып, бір мақсатты
шешу арқылы ... ... ... ... ... ... ... шешу барысында оқушылардың әртүрлі
мүмкіндіктері пайдаланылады. Тәжірибелік іс-әрекет кезінде тез ... ... әрі ... ... ... ... сын ... қарай
білетін балалармен бір топта болудың тиімді ... ... Ойын ... эмоционалды қобалжулар өзара қарым-қатынастың ... ... ... Ойын ... әр оқушы өзінің білімін, дағдысын,
мінез-құлқын, ерік-жігерін, адамдарға және іс әрекетке деген ... ... ... ... ... аяқталуы оқушылардың мақсатқа,
жеңіске жету жолында басқалардан ... ... ... ... болуына итермелейді. Топтық ойында әрбір оқушы ... тең ... ... Бірақ ойынның қорытындысы әр оқушының
дайындығына, қабілетіне, ... ... ... тәуелді.
Кейбір ойындарда оқушылар әлеуметтік бет перде киіп, ... ... бір ... ... ... Ойында табысқа жету ... ... үшін ... ... ... ал ... ... іс-әрекетін жоғарылату қажеттігін тудырады. Ойын балалар үшін
бәсекелестігімен тартымды. Ойыннан алынған ... ... ... жағдай тудырып, пәнді оқуға қызығушылықтарын арттырады. Ойындағы
алынбаған жауап балалардың ойлау әрекетін белсендендіріп, жауабын ... Ойын ... ... ... жету ... ойлау іс-
әрекеті белсендіріледі. Ойлау танымдық мақсаттарды шешуге бағытталады.
Баланың өзін-өзі тәрбиелеу үрдісін белсендендіру үшін көптеген ойындар
арқылы басқару қажеттілігі ... ... ... белгілі бір тєрбиелік мақсаттарын жүзеге ... ... Ойын ... ... ... ... ... интелектуалдық дамуын, дене бітімінің ... жас ... ... ... ... білу қажет. Ойынды таңдау
оның өту кезеңіне, табиғи климаттық ... ... ... ... ойынға қажетті заттардың болуына байланысты. Ойын барысында ойын
түрткісі өзгере береді. Балалар ойын кезінде рахат алу үшін әрекет ... ... бала бір ... ... алу ... ... ... жағдайда,
бәсекелестік жағдайда өтеді. Бала ойын барысында өзара байланыстағы бірнеше
деңгейдегі мақсатты жүзеге асырады.
Бірінші деңгейдегі мақсат – ойын үрдісінен рахаттану. Егер ойын ... ... ... онда бала кез-келген белсенділікке дайын болады.
Екінші деңгейдің мақсаты – функционалдық. Ол ойын ережесінің сақталуы,
көріністер ойнау, рөлдерді орындаумен байланысты.
Үшінші деңгей ойынның шығармашылық ... ... ... табу,
қорытындыға жете білу жолындағы іс-әрекетті көрсетеді.
Ойын - күрделі ... ... ... ... ... ойынды зерттеуге Л.С.Выготский, С.Л.Рубинштейн,
Д.Б.Эльконин, Б.Г.Ананьев, А.Н.Леонтьев секілді ғалымдар ат ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады, баланы ересек өмірге дайындайды. Ойын арқылы бала
қоршаған ортамен қарым-қатынас ... ... адам ... ... ... ... іс-әрекеті деп қарастырды. Психологтар ... ... ... - ... ... ойын ... - нәтиже.
Демек, психологиялық тұрғыдан ойын:
а) Әлеуметтік тұрғыдан ... ... ... мотивтің дамуына әкеледі;
б) Іс-әрекеттің бір түрі ретінде оқу және еңбекпен қатар тұрады;
в) Логикалық ойлаудан ... ... ... ғылымдар ойынның оқыту процесінде оң әсерін тигізетініне келісе
отырып, мынандай пікір айтады.
Белгілі ... ... ... "как ... ... познавательного интереса учащихся" - деп көрсетсе,
педагогтардың арасында ойын ... ... ... ... ... ... бір пікір жоқ. А.С.Гуревич, А.В.Килиниюктер ... ... түрі деп ... ... ... ... ойын әдісі дейді. Тағы бір ғалымдар оқытудың ойын
элементтері деп қарастырады. Біз ойынды әдіс деп ... ... ... ойын ... ... ... арасындағы байланыс туындап оқыту
процесінде тактиканы емес, стратегияны анықтайды. Біз ойынды іштей жөндей
отырып оның мынадай ... ... ... ... ... ... келеді.
Ойын элементтері ойынның біртұтас құрылысын береді. Ойын ... ... ... ... - өзіндік басқаруды жинақтайтын қоғамдық тәжірибені ... ... бір ... ... ... Адам ... ... кезеңдері:
1) мақсат қою;
2) жоспарлау;
3) мақсатты жүзеге асыру;
4) адамның өзін ... деп ... ... ... ... ... ойын - бұл ... өзіндік басқаруды
жинақтайтын қоғамдық тәжірибені меңгеруге бағытталған ... ... ... ... ... ... келесі түрлерімен ерекшеленеді:
1) еркін дамыйтын әрекет;
2) ... ... ... ... жанама ережелер.
1.4 Ойын технологиясы
Ойын – қоғам тәжірибесін қайта ... және ... ... ... ... ... түрі. Сол бойынша өзін-өзі басқарады, тәрбиелеу
жетіліп қалыптасады.
Ойын түрінде оқытудың мақсаты:
Жеке – қызмет ... ... ... ... ... ... Оқу материалын ізденуге, өндеуге меңгеруге бағытталған
танымдық жеке қызметтер.
Іске асыру құралы: Оқушыларды ... ... ойын ... ... ... және мектептен тыс оқу мекемелерінде ойын - оқыту
әдісі ретінде халық ... ... ... ... ойын - қызмет ... ... ... Жеке технология ретінде;
- Оқу пәнінің бөлімін, тақырыбын ұғып меңгеру үшін;
- Кең көлемді технология ... ... ... ... не ... оның ... (кіріспе, түсіндіру,
бекіту, жаттығу орындау, бақылау);
- Сыныптан тыс жұмыстар технологиясы.
Ойын түрлері оқу кезінде сабақтарда ойын тәсілдері мен жағдайлар ... ... ... ... ... ... ынталандырып талаптануына
тәсіл ретінде қолданылады.
Ойын тәсілдері мен жағдайларын сабақ кезінде ... мына ... ... ... ... ... ойын ... беріледі;
- Оқу қызметі ойын ережелеріне бағынады;
- Оқу материалы оның құралдары ретінде қолданылады, құыту қызметіне
жарыс ретінде ... ... ... ... ... ... ... орындау ойын ... дене ... ... ... ... әлеуметтік және
психологиялық қызметтер түрлеріне бөлу керек.
Ойындар ерекшеліктеріне ... мына ... ... оқыту, жаттығу, бақылау және қорытындылау;
б) таным, тәрбие, даму:
в) еске алу, өнімділік, ... ... ... ... ... ... және ... әдістемесі пән бойынша сюжеттік, рөлдк, іскерлік, еліктеушілік
және драмалық ойындар.
Пәндер бойынша ойындар барлық оқу ... ... ... Ойын
ортасы ойындартехнологиясының ерекшелігін анықтайды: затпен және ... ... ... ... компьютерде, оқу техникалық
құралдармен және түрлі жүру ... ... ... ( Б.П. ... ... ... ... дамыту ойындарынан тұрады. Олар
ортақ ойлардан шығады және сипаттамалық ерекшеліктерін игереді.
Әр ойын көптеген мақсаттардан тұрады, олады балалар кубтар, квадраттар,
ою-өрнектер, ... ... ... шешеді.
Пәндер бойынша дамыту ойындарына құрылыс ,еңбек және ... ... әр ... түрлерде беріледі:үлгілер түрінде, изометриядағы
жайпақ сурет, сызба, жазбаша немесе ауызша нұсқаулар және т.б., ... ... ... беру ... ... қиындығы өте көлемді олар төменгі ... ... ... сынып оқушыларының шамасынан ... ... ... ... оқушының тұрақты қызығушылығын туғызады Ойындардағы
тапсырмалардың ... өсу ... ... алға ұмтылуына
көмектеседі ,сол арқылы ... ... ... ... шешу ... ... жауап сияқты емес,
олар сурет, геометриялық денелер бұйым бөлшектері көрінетін және сезінетін
заттар түрінде беріледі.
Дамыту ойындарының ... ... ... ... ... деген
ең бір негізгі көзқараспен қабілетіне қарай өз бетінше шығармашылықпен
қызмет жасау көзқарасы ... ... ғана бала өз ... алады.
Бұл ойын кезінде бірнеше мәселелерді, шығармашылық ... ... ... ... етеді:
- Жас кезден бастап дамыту ойындары шығармашылық қабілеттерін ... ... ... ... ... ... ... дамытудың алдын алуға
жағдай жасайды;
- Өз деңгейіне өзінше көтеріле отырып,бала одан ары нәтижелі дамиды;
- ... ... ... ... ... олар ... көтермейді,
бостандықтық және қуаныштықтық шығармашылыққа жағдай туғызады.
Іскерлік ойыны. Жаңа материалды ... ... ... ... шығармашылық қабілеттерін дамыту, жалпы оқу іскерлігін
қалыптастыру үшін іскерлік ойыны пайдаланады. Оқу ... ... ... ... ... ... ... ойындардың үлгілері қолданылады: еліктеу,
әрекеттік жылдамдық, рөлдік ойындар, іскер ... ... ... ... ... әдіс- тәсілдері төмендегі кезеңдерден тұрады.
Дайындық кезеңі. Дайындықкезеңі ойынды жоспарлаудан басталады: сценарий
дайындау; іскерлік ойынның жоспары; ... ... ... ... мазмұны;
мәліметтермен қамтамасыз етуді дайындау.
Ойынға кіру: мақсат, міндеттерін қою; жағдайы, нұсқауы, уақыт тәртібі,
ережесі; рөлдерді ... ... ... ... ... ... ... тапсырмамен жұмысы: дерекнамамен жұмыс,
ренинг, миға шабуыл; ойын құрал-жабдықтарымен жұмыс.
Топтар арасындағы пікірталас: ... ... ... ... ережесі, сарапшылар жұмысы.
Талдау және қорыту кезеңі: ойыннан шығу; талдау; баға беру және талдап
қорыту; нұсқаулар.
Жан тұлғаны тәрбиелеу мен ... ... ... ... ... ... оқушылардың жеке бас әлеуметін ... ... ... Оның ... бірі ... ... ... пәнге танымдық қызығушылық, зияткерлік даму деңгейі, дербес ойлау
дәрежесі артады, ізденушілік ... ... ... ... ... әуесқойлық, өзіне деген сенімділік, нанымдылық қалыптасады
[3].
Шығармашылық әрекетті оқыту технологиясының мақсаты әрбір ... ... ... ... көтеру емес, табиғи қасиетерінің
анықталуына көмектесу болып табылады.
Мен ойынның көмегімен оқушылардың жеке ... ... ... ... және ... түсуге тырысамын,өйткені ойын дамытуға,
өмірлік тәжірибесін байытуға жәрдемдеседі, шынайы өмірдегі әрекеті ... үшін ... ... Ойын ... адам ... әрекеті,
оқушылардың зияткерлік, ... және ... даму ... Ойын ... кез ... ... үшін ... жеке тұлғаның шығармашылық әлеуетін ойын түрлері арқылы
дамытудың негізігі мақсаттары төмендегідей:
- оқытушылық – ... ... бір ... ... ... ... және бекіту;
- тәрбиелік – ойын барысында дүниеге эмоциялық – құндылықтық қарым –
қатынасын қалыптастыру;
- дамытушылық – ... ... ... өзін – өзі ... үшін ... ... ... дамыту.
Ойын түрінде құрылған сабақ оқу ... ...... жан-жақты дамыту мен қалыптастыруға қарай өзгертеді. Бұл жағдайда
білім мен біліктерді бүкіл сабақ бойы пайдалану талап етіледі.
Ойын арқылы ... ... ...... ... мен ... сондай-
ақ педагог қызметі өзгереді ол сабақта ұйымдастырушы, ... ... ... ... Ойында бірде-бір оқушы ... ... жаңа ... ... ... ... жеке ... шығармашылық әлеуеті ашылып, жетілуі
үшін, мен ...... ... ... ... ... Осы тәсілдерді
пайдалану арқасында шығармашылықты жеке тұлға ... ... ... ... ... Бұл ... жеке ... мүмкін
қабілеттеріне әсерін тигізетін ойлауы ешкімге ұқсамайтын, дербес ... ... ... ... ... ... мен ... барысында
ойын түрлерін қолданамын. Оқытуды мен әртүрлі: сюжеттік-рөлдік, іскерлік,
блиц-ойындар т.б. ойындармен түрлендіруге ... ... ... КВН ... ... ретінде өткізу тиімді.
1.5 Ойын технологиясы арқылы оқушылардың шығармашылығын қалыптастыру
Сабақта тиімді қолданылған ойын ...... ... ... ... аса зор ілтипатпен тыңдап, ... ... ... ... бола ... Өйткені, кіші жастағы оқушылар жас
ерекшеліктеріне байланысты ойынға өте ынталы келеді. Балалар тез ... тез, әрі ... ... ... ... оқуға, еңбекке деген белсенділігін, қызығушылығын
арттырудағы басты құрал. Ойын ... ... ... ... ... ...... ойынға өз қызығушылығымен, ынтасымен
қатысуын қамтамасыз ету.
Ойын мен адам мәдениетінің өзара байланысы ... ... ... ... дамытудағы маңызы анықталды, оның психологиялық ... ... ... ... кең қарастырылуда. ... әлі де ... беру ... жаңа инновация болып табылады.
Педагогикалық технология ұғымы түрлі педагогикалық ойын ... ... ... мен ... кең ... ... оның жалпы ойындардан ерекшелігі оқытуда нақты мақсатының
қойылуымен және оның ... ... ... ... ... ... сай ... Сабақ барысындағы ойын әдістері
оқушыларды оқу ... ... ... ... ойын ... ... көмегі арқылы құрылады. Сабақ барысында ойын әдістері ... ... ... ... бағыттарда жүргізіледі:
Сабақ процесінде пайдаланатын ойындардың ... ... ... ... ... ... ... тәрбие жұмысының негізгі саласы
сабақ. Сабақ үстінде ... ... ... ... дамиды. Негізгі бетбұрыс оқушы білімінің сапасын арттыру, ол
дегеніміз түпкі нәтижені көре ... яғни ... ... ... ... Ол үшін ... сыныптағы оқушының барлығын қызықтыра
отырып қатыстыру қажет. Бес саусақ бірдей емес, яғни әр ... ... ... даму ... әртүрлі. Сондықтан
оқушылардың осы топтарына әртүрлі деңгейде талап қоюға тура келеді. Ал ... ... ... ... тудырады. Тіпті нашар оқитын
оқушының өзі ойын арқылы берілген ... ... ... ... қызығушылықтарын туғызатын ойындардың бірі — дидактикалық
ойындар.
Ойын элементтерін ... ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатында әртүрлі ... Атап ... ... ойын ... ... ... әртүрлі
заттарды қолдану арқылы сұрақтар қойып, затты көрсетіп, түсіндіріп ойын
сюжетін ... ... тіл ... ... ... ... ... барысында, қайталау, пысықтау, жаттығу сабақтарында да
пайдалануға болады. Бастауыш сынып оқушылары әлі де ойын ... ... ... ... ... ойын ... ... қызықты өткізуге
тырысуы қажет.
Ойындар оқушылардың ой — өрісін ... ... ... ... ... ... тақырыптарды саналы да берік меңгеруге үлкен
әсер етеді. Ойындар ... ... ... ... ... ... ... молайтып, сауатты жазуға да баулиды.
Оқушылар ойын ойнау барысында үйренген сөздерін ... қана ... ... ... ... да ... Ойын оқу ... мазмұнымен
тығыз байланыста жүргізілгенде ғана дұрыс нәтижелер береді.
Ойын арқылы оқушы нені меңгереді?
1. Оқушылар нақты қызмет тәжірибесін ... ... тек ... ғана ... ... ... ... қиын
мәселелерді өз бетінше шеше білуге үйретеді.
3. Оқу процесінде алған білімді нақты істе қолдана білуге ... ... ... ... оқу ... ... ... үнемдеуге үйретеді.
6. Оқушылар үшін психологиялық жағымды.
7. Ойын барысында шешім қабылдау оқушылардан аса жауапкершілікті талап
етеді.
8. Оқушылар үшін ... ... ... оқу ... ... көп ... ... Ойын материалдары дәстүрлі оқу ... ... ... ойын ... ... саны шектеулі.
12. Ойын нәтижесі, өз жетістіктері, әсерлері, алған білімі, ... ... ... өзге балалармен, мұғалімдермен көбірек
әңгімелеседі, кітапханада өз бетімен іздене ... ... ... ... үйренеді.
Ойын әрекеті балалардың бағалы өмірінің алғашқы күндерінен бастап-ақ
маңызды ор Халық жасаған мұралар сан алуан. ... бірі ұлт ... тек ойын деп ... ... ... бойы ... асыл ... жүйеге келтірілген тамаша тәрбие құралы деп қарау керек. Ұлт ойындары
отбасы тәрбиесінен бастап, ... жеке ... ... ... қосымша
материал үшін, баланың сол пәнге қызығушылығын арттыру үшін пайдалануға
болады.
Сабақта ойын түрлерін пайдалану сабақ ... мен ... ... ... маңызды бір буыны. Ойын ... оқу ... жаңа ... ... кезеңдерінде, қайталау сабақтарында
пайдалануға болады. Ойын түрлерінің ... ... ... ... неғұрлым сәйкес алынса, оның танымдылық маңызы да арта түседі.
Оны тиімді пайдалану сабақтың әсерлігін, ... ... ... ... мен қызығушылығын арттырады.
Ойынмен ұйымдастырылған сабақ балаларға көңілді, жеңіл келеді.
Ойынды іріктеп алуға нақтылы сабақтың мақсаты, ... ... ... ... назар аударған жөн. «Ойыннан басталады»,-
десек, ... ойын ... ... ... ... үшін ... сынып мұғалімінің басты қолданатын тәсілі — ойын.
Сабақ процесінде пайдаланатын ойындардың ... ... ... болады. Бастауыш сынып мұғалімдерінің оқу – тәрбие жұмысының
негізгі саласы сабақ. Сабақ ... ... ... ... дүниетанымы қалыптасады. Негізгі бетбұрыс оқушы білімінің сапасын
арттыру, ол ... ... ... көре ... яғни ... берген
біліміміздің қайтарымын көру. Ол үшін сабаққа сыныптағы оқушының ... ... ... ... Бес ... бірдей емес, яғни әр оқушының
сабаққа қызығушылығы, дүниетанымы, даму ... ... ... осы ... ... ... ... қоюға тура келеді. Ал ойын
элементтері кез -келген оқушының қызығушылығын тудырады. Тіпті нашар оқитын
оқушының өзі ойын ... ... ... ... қызығушылықпен,
белсенділікпен орындайды. Оқушылардың қызығушылықтарын туғызатын ойындардың
бірі - дидактикалық ойындар.
Дидактикалық ойындар – көп салалы, күрделі педагогикалық ... Оны ... ... бір әдісі, оларды жан-жақты тәрбиелейтін құралдардың
бірі деп айтуға болады.
Ойын элементтерін ... ... ... оқушылардың сабаққа деген
қызығушылығын, зейінін ... ... ... ... Атап ... мұғалім ойын жағдаяттарын туғыза отырып, әртүрлі
заттарды қолдану арқылы сұрақтар қойып, затты көрсетіп, ... ... ... ойын оқу процесінде екі түрлі мақсатпен қолданылады: оқу
(танымдық) мақсатта, екіншісі ойын ойнау ... ... өзі де ... ... ... Бала ойын ... ... үйренеді.
Мектеп оқушыларының мектепке келгенге дейінгі әрекеті ойын десек, оқу-
тәрбие үрдісінде олар біртіндеп ойын ... оқу ... ... ... Ол ... ... ... дидактикалық ойындар
арқылы жүзеге асырылады.
Дидактикалық ойындарды сабақтың әралуан буындарына енгізу:
1. Түрткі ретіндегі дидактикалық ойындар
2. ... ... ... ... ... дидактикалық
ойындар
3. Материалды пысықтау кезінде пайдаланылатын дидактикалық ойындар
4. Игерілген материалды ... ... ... ... Есептік дидактикалық ойындарбаланың ынтасын сабаққа аударуға, көңіл
қойғызуға, ... ... ... ... ... эмоциялық бояу береді.
Ойынның мақсаты: Баланы пәнге қызықтыру, логикалық ойлауын дамыту.
Таным әрекетін ... ... ... ... білімді тексеру,
қызығушылығын ояту,белсенділігін арттыру.
Міндеті:
1) Танымдық: баланың тану, іздену әрекетін дамыту.
2) Тәрбиелік: айналасымен ... ... ... ... ... қалыптастыру. Дидактикалық ойындарды құру мына
негіздерге сүйенеді:
1) Балалардың ... ойын ... ... ... ... ... ойын-тапсырмалар арқылы берілген оқу-тәрбие
мәселелеріне көшу.
2) Шарты мен міндеттерін біртіндеп күрделенуі.
3) ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарының бірлігі.
Дидактикалық ойын мектеп оқушыларының белсенділігін арттырып, қиын оқу
материалдарын меңгеруді жеңілдетуі және көлемі ... ... ... есте ... ... ... тиіс.
Оқушылардың шығармашылық белсенділігін арттыру үшін мыналарды жүзеге
асыру қажет:
1. Жағдайға қарай шығармашылық белсенділікті іске қосу;
2. Төмендегідей ... ... ... ... ... алғышарттары ретінде шығармашылық жағдайларын жүзеге асыру:
а) шығармашылықтың Мен–субъектісінің рольдік образын игеру;
б) ... ... ішкі ... ... ... ... әралуан түрлерін игеру;
г) ойын ұжымының шығармашылық бағытталушылығын дамыту;
д) ойын арқылы шығармашылық нәтижені елеулі түрде сезінетін жағдайларды
қарастыру.
Белсенділікті ... ... ... етуі ... ... ойын ... ... формаларды айқындауға болады: оқушылардың ... ... ойын ... (шығармашылық белсенділікті
дамытудың жалпы немесе спецификалы емес шығармашылық ойындық құралдары).
Дидактикалық ойындардың сапалылығы:
Олардың сабақтың әр ... орны мен ... ... ... оны ... ... мен практикасын мұғалімнің жетік
меңгеруіне, шеберлік ... ... ... ... ... ... ойын ... оқушыларды белсенді қатыстыруына 
байланысты болады.
Дидактикалық ойын түрлері:
1) Заттық дидактикалық ойындар. Бұл ойын ... ... ... ойын ... ... ... үсті ... Лото, домино, қарлы кесек т.б.
3) Сөздік дидактикалық ойындар, яғни ауызша ойналатын ойындар.
Дидактикалық ойындарды оқыту ... ... ... түрлеріге
бөлінеді:
1. Ойын-саяхаттар. Олар ертегілерге ұқсас фактілер немесе оқиғаларды
бейнелейді, қарапайым жұмбақ арқылы беріледі;
2. Ойын-тапсырмалар. Бұл ойындардың негізін ... мен ... ... ... «не ... ... «Мен не істер едім,
егер....» деген сұрақтарға негізделеді.
Ойынның дидактикалық мазмұны балалардың алдына проблемалық міндет пен
ситуацияны қоюымен ерекшеленеді. 
4. Ойын-жұмбақтар. Жұмбақтың ... ... ... Олар ... ой ... ... Жұмбақтар салыстыру, теңеу
және сипаттау арқылы ұғымның қасиеттерін ажыратуға ... ... ... әсер ... ... ... ... мұғаліммен және
балалардың балалармен қарым-қатынасына негізделеді. Бұл қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... құндылығы балаларды
эмоционалдық түрде белсендіруге, өзара әрекет ... ... ... ... ... ... ... аударуға, көңіл қойғызуға,
сондай-ақ қабылдауын ... ... ... ... ... ... өте көп: ойын сабақ, ойын-жаттығулар, сергіту ойындары.
Сабақта ойын элементерін пайдалану ... ... ... ... ... ... ұштастыруға жол ашады. Алайда
ойынды үнемі оқу үдерісіне пайдалануға, ұзақ уақыт ... ... ... бір ... ... ... сабақ кездеріне нұсқан келтірмейтіндей
жымдасып жатуы тиіс
Бастауыш сыныптардың тіл ... ... ... ... ... ... ... пысықтау, жаттығу сабақтарында да
пайдалануға болады. Бастауыш сынып ... әлі де ойын ... ... ... ... ... ойын түрлерімен сабақты қызықты өткізуге
тырысуы қажет.
Дидактикалық ойындар оқушылардың ой - өрісін дамытып, ... ... ... ... ... ... саналы да ... ... әсер ... ... ... ... ... жетілдірумен қатар, сөздік қорларын молайтып, сауатты жазуға
да баулиды. Оқушылар ойынойнау ... ... ... айтып қана
қоймай, оның қандай мағынада қолданылатынын да ... Ойын оқу ... ... ... ... ғана ... ... береді.
Ойын әрекеті балалардын бағалы өмірінің алғашқы күндерінен ... орын ... Ойын ... сынып мұғалімдерінің бірден-бір көмекшісі
болу керек.
Оқу жұмысында ұлттық ... ... ... ... сан алуан. Солардың бірі ұлт ойындары. Ойынға тек
ойын деп ... ... ... бойы ... асыл ... бір ... ... тәрбие құралы деп қарау керек. Ұлт ойындары отбасы
тәрбиесінен бастап, ... жеке ... ... ... ... ... ... сол пәнге қызығушылығын арттыру үшін пайдалануға
болады. ... ... ... өз ұрпағын ойын-сауықтарда бәсекеге
түсіп, жеңімпаз атанып, жүлде алу үшін ғана емес, ата ... ... ... ... жалғастырып, өз жұртында бар өнерді игеріп, ... ... ... ... ел ... ... ... да өжет,
шапшан ұрпақтарды ... ... ... ... әкелген.Ұлттық
ойындарды оқу мен тәрбие үрдісінде пайдаланудың ... ... ... үшін ... ... ... өнегелі тәрбие беру -
қазіргі міндеттердің бірі. Оқушыда жалпы адамзаттық құндылықтар мен адамның
айналадағы ... ... ... ... ... ... мақсатын халқымыздың мәдени рухани мұрасының, салт -
дәстүрінің озық үлгілерін оның бойына сіңіру арқылы жүзеге асыруға ... ... ... ... тән ... ... т. б ... қасиеттер, табиғатқа деген қарым - қатынасындағы
біздің халыққа тән ерекшеліктер. Жас ұрпақ өз халқының мәдениетімен, ... ... ... ... танысып келеді. Халық ойынды тәрбие
құралы деп ... ... ... ... ... ой - ... ... өз халқының асыл мұраларын бойына сіңіріп, кейінгі
ұрпаққа жеткізе білу құралы. Бірақ оны ... ... ... ... ... ... ... жұмысында орыс тілінде жазылған әдебиеттер
қолданылды. Соның нәтижесінде қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... ... өскелең жас ұрпақты тәрбиелеу
туралы ... ... ... ... ұсыныстарын қамтып
көрсететін педагогикалық идеялар мен салт - ... ... мен ... ... ... Ол ... даму ... әлеуметтік мәні
бар ақпаратта (білім, білік) т. б. жиналып, ... ... ... Ең ... ... ... ... ұрпақтың еңбек пен ... ... ... ... оларды келешектегі қызметіне дайындайды.
Біздің халықтық педагогикада еңбек ... өте ... ... ... келе жатқан еңбек тәрбиесінің әдіс - тәсілдер құралы сөз жоқ, еңбек
болып табылады. ... ... ... мен тәрбиеленуінде ұрпақтан -
ұрпаққа өмірлік тәжірибе береді және халықтың даму барысында ... ... ... ету ... адамның дене, ақыл - ой, эстетикалық дамуы ... ... ... ... ... ... ең бір көне тиімді
құралдарының біріне ойын жатады.
Ойын арқылы бала қоршаған ... өз ... ... ... өзінің
өмірден байқағандарын іске асырып, қоршаған адамдардың іс - әрекетіне
еліктейді. Соның нәтижесінде өзі ... ... ... ... ... ... жаңғыртады. Мәселен, қазақтың ұлттық ... ... «Хан ... «Қыз ... «Теңге алу», «Аударыспақ», «Орамал
тастау», «Көкпар», «Асық», «Сиқырлы қоржын»т. б. балалардың еңбекке ... - ... мен ... ... құндылығының ғасырлар қойнауынан сүрінбей өтіп, өзінің үрдіс
дәстүрін сақтаған қазақ ... ... ... бір ... ... ... халық болмайды. Қазақ ойындарының өміршең
қызметі де оның ... ... ... ... ... ... ойын үстіндегі өзін-өзі жаттықтыруы, өмірді ... ... ... ... оның ақыл-ойы, дене еңбегіндегі белсенділігін
арттырып, алдына қойған мақсатына жетуге деген ерік-қайратын шыңдайды, алға
қарай ұмтылсын, құштарлығын ... ... ... ... өз ... білімді қажетсінуі өсіп, нақтылы мақсаткерлікке ұласады. Ойынға
қатысқан әр оқушының алдына жеңіске деген ұмтылыс ... ... ... ... ... жұмбақтарды
жатқызуға болады. Олар әр тілді, әрі ақыл-ойды дамытуға, ... ... ... ... тигізеді. Оқушы әрекет үстінде өзін-өзі еркін
ұстауға, қысылып-қымтырылмауға, басқалармен тіл табысуға, жолдастық, достық
сезімінің оянуына мүмкіндік жасайды.
Сабақта ойын ... ... ... ... мен ... жетілдіру
жолындағы ізденістердің маңызды бір буыны. Ойын ... оқу ... жаңа ... ... кезеңдерінде, қайталау сабақтарында
пайдалануға болады. Ойын түрлерінің материалдары сабақтың тақырыбы ... ... ... ... оның ... ... да арта ... тиімді пайдалану сабақтың әсерлігін, тартымдығын күшейтеді, оқушылардың
сабаққа ынтасы мен ... ... ... ... ... ... жеңіл келеді. Ойынды іріктеп алуға нақтылы сабақтың
мақсаты, мүмкіндіктері менжағдайларын ескеруге ерекше назар ... ... ойын ... ... ... белсенділігін арттыру үшін
бастауыш сынып мұғалімінің басты ... ... - ... ... ұйымдастырылған сабақ балаларға жеңіл әрі тартымды, әрі
түсінікті болады. Ойын сабақтары оқушылардың өздігінен ... ... ... ... ... Ойын ... ... достық сезімін оятып,
бір-біріне қамқорлығы, ұжымдық бірлігі нығаяды. ... ... ... ... ... болады. Ойын түрлерін
сабақта тиімді ... білу ... ... ... білімін
ықыласпен тыңдап, білімді берік меңгеруіне көмектеседі.
Қорытынды
Еліміздің егемендік алуына байланысты жалпы ... беру ... ... ... ... оны жетілдіру жолдары іздестірілуде.
Болашақ қоғам мүшелерінің нарықтық эканомика ... өмір ... ... ... ... білімпің жасайтин ықпалы мол.
Ойын – адамның өміртанымының алғашқы қадамы. Сондықтан ойын ... ... ... ... алып ... жетілдіреді.
Ойын арқылы бала қоршаған ортаны өз бетінше зерделейді. Соның
нәтижесінде өзі ... ... ... ... пен ... түрлерін
жаңғыртады. Ойын балалардың еңбекке деген қарым-қатынасы мен ... ... ... ... ... ой қабілетінің дамуы,
бір-біріне деген сыйластық, қажеттіліктерімен санасуы әр ... ... ... ... басты шарты жеңіске жету болса, әр ойыншы өз
қарсыласының мүмкінді ... ... ... ... ... ... болса, мұғалімнің міндету-сол ойын ... ... ... ... ... ... білуге, ой белсенділігі мен тіл
байлығын арттыра түсуге түрлі дағды мен ... ... қол ... жұмысында ойындарды қолданудың кең спектрін сипаттау ... ... ... жасау арқылы мынадай мәселелердің басы ашылды:
- ойлау, ес, ... ... ... ... ... ойындардың
әсер ету сипаты;
- жеке оқыту маңызының артуы;
- оқу ... ... ... ... арқылы шығармашылық
ізденіске ұмтылуы, т.б.
А.С. Макаренконың айтуы бойынша, ... бір ... ... ... ... ... пайдаланбауға әкеп соғады, көп ... ... ... мәні ... ... ... екенін ұмытады.
Ойын бала үшін жаңа ортаға тезірек ... ... ... Ал ... - ... бастауыш сынып оқушыларының барлық әрекеттерін
ынталандырудың түрлері мен ... ... ... Н.К. ... өзінің
көптеген еңбектерінде ойынның бала өміріндегі маңызына ... мән ... ойын ... ... бір ... үйретеді, ең бастысы - баланы
мұқияттылыққа, еңбекке, жолдастарымен ынтымақта болуға үйренеді.
Тиімді қолданылған ойын ... ... ... ... окушылардың зор ынтамен тыңдап, берік ... ... ... ойын - ... ... бар, бір ... ... ойыншылар арасындағы сайыс пен жарыс ретінде қарастырылады.Ойын ең
алдымен қарым-қатынас жасау, үйрету, өмірлік ... ... ... ... феномен болып табылады.
Ойынның қиыншылығы оның түрлерінің көптігінен, қатысушылар ... ... ... туындап отыр. Ойын әрекеті сәби кездегі қарапайым
сылдырмақтардан басталып, бірте-бірте күрделену ... ... ... ... ... ... ... сонша, ол оқу элементінің таптырмас бөлігі. Ойын үрдісі кезінде
сыныптағы топтардың әлеуметтік рөлі және ойын ... ... ... жету ... ... ... іс-әрекетінің дағдысы,
оқушылардың жеке мінез-құлқы қалыптасады. Ақыл-ойды дамыту ойындарынан
бастап бизнеске, мәдениетке, ... және ... ... ... ... даярлауға қатысты бағдарламаларды меңгеруге көмектеседі.
Сондықтан бастауыш сыныпта ойындарды қолдану арқылы ... ой ... ... ... мәселе екендігін қорытындылай келе:
1.Ойын арқылы қоршаған дүниені , ... ... , ... ... қалыптасады . Шығармалық іс - әрекеті дамиды , өзіне ойын ... ... , күш - ... ... жол ... .
2.Ойындардың оқу - тәрбиелік сипаты да терең . Ойындар арқылы оқушылар
индукция мен дедукция ... және ... ... ... ... оқушылардың алған теориялық ... ... ... ... түсуге , оларды байқағыштыққа , танымдылыққа
тәрбиелейді.
4.Ойын бала дамуының ... ... . ... ... ... ... мазмұнына сәйкес сұрыптап пайдалану орынды .
5. Сабақтарды дидактикалық ойындарды ... ... ... оқушылардың осы пәнге деген ынтасын дамытады . Бұл ойындар жаңа
сабақ процесінде де өткенді қайталау, білімді ... ... де ... мазмұнына орай пайдаланылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Адамтаева Г. «Білімді тиянақтау». Бастауыш мектеп 10-2004ж. 23
бет.
2. Асқарова Ж. «Интелектуалды ... ... ... ... З6 ... ... «Дидактикалық ойындар». Бастауыш мектеп 3-2000ж. 40 бет.
4. Әбішева А. ... ... ... ... Бастауыш мектеп 4-2003ж. 17 бет.
5. Бантова М.А. «Бастауыш кластарда математиканы оқыту методикасы».
Алматы «Мектеп» ... ... Б. ... ... ... ... ... Балқуатова «Ойын мен оқытуды сабақтастыра жүргізу». Бастауыш
мектеп 5-2005ж. 7-8бет .
8. Бекжурсінова F. ... - ... ... ... ... ... Жапсарбаева «Бастауыш-білімнің іргетасы». Бастауыш мектеп 10-
2004ж.23бет.
10. Иманбекова Т. ... ... ойын ... . ... ... 2-
1999ж.14бет.
11. Қазенова Г. «Ойын арқылы оқыту». ... ... ... П. «Бала және бос уақыт». 6-2003ж. 55бет.
13. Қоянбаев «Педагогика». ... ... ... Д. ... ... пайдалану». Бастауыш мектеп 2-
2004ж.22бет.
15. Крупская Н.К. «Мұғалім туралы. Таңдамалы ... ... ... ... ... ... А.С. «Балаларды тәрбиелеу туралы лекциялар» .
17. Мұхамеджан Ү. «Қимыл - қозғалыс ойыны». 2-2002ж.42бет.
18. Мамырбаева «Жаңа технологиялар сабақта». Бастауыш мектеп
7-2004ж. ... ... ... ... Қазақ мектебі 12-2003ж.25-
27бет.
20. Меңдалива Б. «Балалардың қозғалмалы ойындарды қажет
етуі». 12-2004ж. 60 бет.
21. Нұрғаева Г. «Ойын сабақ» Бастауыш мектеп 7-2001ж.35бет.
22. Оразбекова ... ... ... ... ... Сағымбекова «Ойыннан оқуға». Бастауыш мектеп 3-2002ж.
33 бет.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы ойын технологиясының түрі – ұсақ моториканың маңызы».9 бет
«Ойын–технологиясы негізінде қолайлы орта туғызу – баланы субъект ретінде дамыту шарты»5 бет
Дамыта оқыту технологиясы арқылы оқушының ойын жетілдіру7 бет
Интеллектуалдық ойын құралдары арқылы танымдық белсенділікті дамыту технологиясы57 бет
Коммуникативтік ойын технологиясының педагогикалық әдістемесі25 бет
Математика сабағында ойын технологиясының пайдалануы29 бет
Мектепалды тобында оқу-тәрбие үрдісінде ойын технологиясын қолдану5 бет
Ойын технологиясы32 бет
Ойын технологиясын химия пәнін оқытуда қолдану6 бет
Ойын технологиясын қолдану арқылы бастауыш мектептің қазақ тілі сабақтарында ауызекі сөйлеу дағдысын дамыту10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь