Көрнекілікпен оқыту принципі

Кіріспе 3

1. Негізгі бөлім
1.1 Көрнекілікпен оқыту принципі 5
1.2 Көрнекілік туралы түсінік 6
1.3 Көрнекі оқыту әдістері 11
1.4 Көрнекілік арқылы бастауыш сынып оқушыларының сөйлеу тілін дамыту
16
1.5 Көрнекілік принципін жүзеге асыру технологиясы 18
1.6 Сабақта көрнекі құралдарды пайдалану 19
1.7 Көрнекілік әдістерін пайдаланған сабақ жоспары 21

Қорытынды 24

Пайдаланған әдебиеттер тізімі 26
Біздің қоғамдағы нарықтық қатынастарды игеру, алдыңғы қатарлы дамыған елу елдің қатарына қосылу, үдемелі ақпараттар ағыны, ғаламдық компьютерлік жүйеге өту қазіргі заманда өмір сүріп отырған адамның өз білімін үнемі жетілдіруіне, жаңарып тұруына икемділігін тәрбиелеп отыруына көзін жеткізіп отыр.
Осы күні мектепте әлеуметті жағынан белсенді, еркін ойлай алатын, өз бетінше жаңа ақпаратты меңгере білетін, саналы адамдар тәрбиелеуге талап қойылуда.
Осыған байланысты қазіргі жағдайда мектеп оқушысының төменгі сыныптан бастап оқуға деген қызығушылығын, танымдық әрекет белсенділігін қалыптастыру үшін мұғалім өскелең оқытуға негізделген жаңа бағдарламамен оқыту қажет.
Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартында «Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту оқушыларды сауатты жазуға үйрету, негізгі тілдік ұғымдармен таныстыру, өз ойын, пікірін еркін жеткізе алатын жеке тұлғаны тәрбиелеу» — деп атап көрсеткен.
Оқу сапасын, оқушылардың танымдық-шығармашылық белсенділігін, логикалық және абстрактылы ойлауын дамыту мақсаттарында сабақта көрнекі әдістерді пайдалану оның уақыта талабына сай түрлерінің жаңаруымен баса назар аудартады.
Болашақ маманның ең негізгі міндеті таңдаған мамандығы бойынша теориялық білімі мен практикалық дағдысын ұдайы меңгеру болса, кәсіби тұрғыдан қалыптасуына педагогикалық іс- тәжірибе кезеңінің үлкен көмегі болады.
Сондай іс- тәжірибе кезеңдерінде бағдарламаның тақырыптық құрылымына сай сан алуан шығармалар, көркеніліктерді пайдалана отырып, балаларды ән әлеміне қызықтыра білу керек. Жас мұғалім өзін мәдениетті ұстай білуі, үйірсектік, мақсатқа жетуде табандылық, орынды әзіл, баланы жасы көру, ұстаздық байқағыштық, ұйымдастыру қабілеті т.б. кәсіби пайдалы сипаттарды білгені жөн. Тәрбие мен білім алу қандай тығыз байланыста болса, алған білімді кәсіби жеткізе білу де шеберлік.
Оқушының байқау, көру қабілеттерінің ерекшеліктерін ескеріп, дамытатын- көрнекілік. Көрнекілік- оқытуда заттар мен құбылыстардың өзіне тән жаратылыс бітімін, сыр- сипаттарын сезім мүшелері арқылы көзбен көріп, қолмен ұстап, құлақпен естіп қабылдауға баулитын дидактикалық үрдіс. Көрнекілік мұғалімнің шығармашылық ізденісі мен әдістеме жағалықтарына сергек қарап, сабақ барысында шебер пайдалана білуді талап етеді.
Көрнекіліктерді пайдалануға қазақтың ұлы педагогы Ы.Алтынсарин де зор көңіл бөлген. «Қазақ жастары ғылым, өнерді кітап сөзі деп қарамай, заттай, көзімен көріп ажырата білулері керек»,- деген.
Курстық жұмыстың мақсаты: Бастауыш сынып сабақтарында көрнекі құралдарды қолдану әдістемесін ұсыну.
1. Көшекбаев Н. Оқыту теориясы. «Мектеп» баспасы, Алматы, 1976
2. Сабақ беру тиімділігін арттыру жолдары. Құраст.Б.Сманов.- Алматы: Мектеп, 1989 жыл.
3. Ералина А. Қазақ ұлттық қолөнер шеберлері шығармашылығын пайдалану// Бастауыш мектеп.-2005.-№9.-23-25бет.
4. Жәрдемова А. Ән сабағында көрнекіліктерді пайдалану// Бастауыш мектеп.-2003.-№2.-13-15бет.
5. Бабаев С.Б. «Бастауыш мектеп педагогикасы» Алматы 2007 жыл, 223 бет.
6. Педагогика. Оқулық. Алматы, Дарын, 2004 ж. 420 бет.
7. Жалпы педагогика. Оқулық. Алматы, Заң әдебиеттері. 260 бет.
8. Бастауыш мектеп педагогикасы. Алматы, Заң әдебиеттері, 2007 ж. 450 бет.
9. Педагогика. Оқу құралы. Түркістан, 1999 ж. 88 бет.
10. Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1973.
11. Бержанов Қ. Тəрбие мен оқытудың бiрлiгi. -Алматы, 1973.
12. Бержанов Қ., С. Мусин. Педагогика тарихы. -А., Мектеп, 1984.
13. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
14. Ж. Ə. Əбиев., С. Б. Бабаев., А. М. Құдиярова «Педагогика», Алматы, 2006 жыл.
15. Ж.Б. Қоянбаев, Р.М. Қоянбаев «Педагогика» Алматы, 2000ж.
16. Иванова Н., Қозғамбаева М. Оқыту процесiнiң мəнi. -Алматы, 1991.
17. Көшекбаев Н. Оқыту теориясы. - Алматы, Мектеп, 1976.
18. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика. -Астана, 1998.
19. Қоянбаев Ж.Б. «Педагогика». Алматы, 1992ж.
20. С.Б.Бабаев, Оңалбек Ж.К «Жалпы педагогика» Алматы, 2005ж.
21. Сабыров Т. Оқушылардың оқу белсендiлiгiн арттыру жолдары - А., Мектеп, 1978.
        
        Жоспар
|Кіріспе |3 |
| | ... ... ... | ... ... ... ... |5 ... ... ... ... |6 ... ... оқыту әдістері |11 ... ... ... ... сынып оқушыларының сөйлеу тілін дамыту | |
| |16 ... ... ... ... ... технологиясы |18 ... ... ... ... ... |19 ... ... ... ... ... ... |21 |
| | ... |24 |
| | ... ... ... |26 ... ... ... қатынастарды игеру, алдыңғы қатарлы дамыған
елу елдің қатарына қосылу, үдемелі ақпараттар ... ... ... өту ... ... өмір ... ... адамның өз білімін үнемі
жетілдіруіне, жаңарып тұруына икемділігін тәрбиелеп отыруына көзін жеткізіп
отыр.
Осы күні ... ... ... белсенді, еркін ойлай алатын, өз
бетінше жаңа ... ... ... ... ... ... ... байланысты қазіргі жағдайда мектеп оқушысының төменгі сыныптан
бастап ... ... ... ... ... белсенділігін
қалыптастыру үшін мұғалім өскелең ... ... жаңа ... ... ... жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға
міндетті стандартында «Бастауыш мектепте ... ... ... ... ... ... негізгі тілдік ұғымдармен таныстыру, өз ... ... ... ... жеке ... тәрбиелеу» — деп атап көрсеткен.
Оқу сапасын, оқушылардың танымдық-шығармашылық белсенділігін, логикалық
және абстрактылы ойлауын дамыту мақсаттарында сабақта ... ... оның ... талабына сай  түрлерінің жаңаруымен баса ... ... ең ... ... ... ... ... білімі мен практикалық дағдысын ұдайы меңгеру ... ... ... ... іс- ... ... үлкен көмегі
болады.
Сондай іс- тәжірибе кезеңдерінде бағдарламаның тақырыптық ... сан ... ... ... ... отырып, балаларды ән
әлеміне қызықтыра білу керек. Жас мұғалім өзін мәдениетті ... ... ... ... ... ... ... баланы жасы көру,
ұстаздық байқағыштық, ұйымдастыру қабілеті т.б. кәсіби пайдалы сипаттарды
білгені жөн. ... мен ... алу ... ... ... ... алған
білімді кәсіби жеткізе білу де шеберлік.
Оқушының байқау, көру қабілеттерінің ерекшеліктерін ескеріп, дамытатын-
көрнекілік. ... ... ... мен ... ... тән
жаратылыс бітімін, сыр- сипаттарын ... ... ... ... көріп,
қолмен ұстап, құлақпен естіп қабылдауға баулитын ... ... ... ... ... мен әдістеме жағалықтарына
сергек қарап, ... ... ... ... білуді талап етеді.
Көрнекіліктерді пайдалануға қазақтың ұлы педагогы Ы.Алтынсарин де ... ... ... ... ... ... ... сөзі деп қарамай, заттай,
көзімен көріп ажырата білулері керек»,- ... ... ... ... ... ... ... қолдану  әдістемесін ұсыну.
Міндеттері: Психология, педагогика, әдістеме саласындағы әдебиеттерді
талдау; Бастауыш сыныптағы оқыту үрдісінде көрнекіліктің маңызын анықтау;
Көрнекілік  ... ... ... оның ... ... ... Негізгі бөлім
1.1 Көрнекілікпен оқыту принципі
Бұл ежелгі замандардан қолданылып келе жатқан аса танымал және сезімдік
түсінікті принциптердің ... Оның ... ... ... ... ... ... мүшелері сырттай ... ... ... көбі көру ... аса ... ... ... жүйке (рецепторлардың) орталық жүйке- жүйесіне бағытталған
байланыс оптикалық каналының ... ... өте ... ... (оптикалық канал бойынша) миға ... ... ... ... ол оқушы есінде жеңіл, тез және берік бейнеленіп қалады. Оқу
тәжірибесі көрнекілік принципін ... ... ... ... ... ... кейбірін еске салайық:
- Сөздік формада, ауызша не жазбаша өрнектелген материалдарға қарағанда,
табиғи күйінде берілген заттар жақсы, жеңіл әрі тез есте ... ... оқу ... ... Есіңізде болсын, сәби ойы формалармен, түр-түсті бояулармен, дыбыстармен,
түйсіктермен өрнектеледі. Осыдан бала ... ... ... ... сөздерден құрылмай, оның тікелей қабылдауындағы нақты бейнелерді арқау
етеді.
- Оқушылар үшін ең маңызды ереже: ... ... ... ... ... айтсақ, көз қабылдауына - көретінді, құлақ
қабылдауына - ... иіс, дәм ... - ... мүшелерді.
- Бір көрнекілікпен шектеліп қалмаңыз: көрнекілік - мақсат емес, ... ... және оны ... ... ... және ... барысында есіңізде болсын: ұғымдар ... ... бала ... ... ... ... және
бейнелер негізінде жеткізіл- се, тез әрі жеңіл қабылданады; ... ... ... ... ... ... ... Көрнекілікті тек сурет ретінде қолданбастан, оны ... ... ... алу көзі ... де ... жөн. Бұл ... ... және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
- Көрнекі ... ... ... ... ... мен құбылыстар жөнінде өте
анық және дұрыс ұғымдарды қалыптастыруға ... ... оқу және ... ... ... ... ... жүйелестіріліп, себептер және сал- дарлармен
сәйкестендірілсін.
- Көрнекі құралдарды қолдана ... ... ... ... ... ... қабылдауға, кейін бастысын және екінші дәрежелілерін өз
алдына, ... соң - ... ... ... ... ... көрнекілікті пайдаланыңыз, бірақ көрнекі құралдарыңыздың саны
шектен асып кетпесін, себебі бұл баланың ... ... ... етіп,
негізгі мән- мағынаны қабылдауға кедергі жасайды.
- Көрнекілікті ... ... ... ... ... ... қалыптасқан ұғымдарға арқа сүйеуден енді игеріліп жатқан
түсініктер көрнекі нақтылыққа келеді.
- Балалармен бірге көрнекі құралдар ... ... ... ең ... ... ... ... - балалардың өз қолдарымен жасағандары.
- Өзіңіз жеткілікті ... ... ... ... ... Көрнекі
құралды пайдалануға мұқият дайындалыңыз.
- Осы заман көрнекі құралдарын - ... ... ... құралдарды
және т.б. - ғылыми негізде пайдалануға тырысыңыз; ... ... ... Көрнекі құралдарын пайдалану барысында ... ... ... ... ... ... ... болуға тәрбиелеңіз.
- Көрнекілікті өмірмен байланыстырудың бір жолы ... ... ... жас деңгейі ... ... ... орнына
дерексізденген рәміздік таңбаларды пайдалануға көбірек ден қойыңыз; осыған
байланысты мұғалім түсіндіріп ... ... ... ... ... ... сәйкес болуына көңіл бөлгені жөн.
- Есіңізде болсын, көрнекілік - бала ... ... ... ... Егер ол ... немесе жеткілік- ті түсініспестікпен қолданылса,
балалардың ойын ... ... ... ... ... ... ... көрнекі құралдан көмескіленіп қалуы мүмкін.
- Көрнекілікті шектен тыс қолдану білімді тереңнен меңгеруге кедергі жасап,
дерексіз (абстракт) ой дамуына, ... және ... ... ... зиян ... ... Көрнекілік туралы түсінік
Білім жүйесінде айрықша орында — оқу-танымдық қызметінің ... ... ... ... өту ... ... ... жетілдіруді қажет етеді.
Белгіленген кезеңде педагогиканы ... ... ... қайта қарап шығу қажеттілігімен қақтығысады. Олардың не кең
көлемде қолданылуын ... ... ... не ... ... ... мәселілікті, қозғамдаманы және т.б. ... ... ... ... тұтастықты қосады: көптеген заңдарды келісті
жүйеге айналдыруға ... ... ол ...... ... ... мен қызмет аясын қағып алу.
Оқыту принциптерінің ең ... және ... ... ... сонымен қатар ерте кезден қолданылып ... ... ... ... — бұл ... ... ... формаларын
табысты қалыптастыруды қамтамасыз ететін және ... ... ... ... ... көзі ... ... етеді, сонымен бірге
сөйлеуді дамыту және тәуелсіз түсінудегі маңызды жағдайдың бірі. Объектіні
қабылдау процесінде сезумен ... ... және ... қатысады. Қабылданатын
объект бейнесі тек қана адам ... ... ... ... оны ... ... белгілегеннен кейін ғана ... ... ... өзінен өзі пайда болмайды, ол адамның танымдық қызметінің ... ... ... ... ... ... жеке ... танып білу қабілетінің даму деңгейіне, біліміне, бастапқы бейнелерді
қабылдау көрнекілігінің ... ... ... ... ... ... оқып жүрген материалының қорыту, пайымдау және ... ... ... - оқытудың әдістері мен тәсілдерінде міндетті түрде қатысып
отыратын оқытудағы маңызды дидактикалық принцип.
Көрнекілік принцип оқушылардың білімге деген ... ... ... процесін әлдеқайда жеңілдетеді. Көптеген қиын теориялық жағдайлар
көрнекілікті шебер қолданудан оқушыларға қол ... әрі ... ... ... ... ... ... қажеттілігі күмәнсіз сезім
мүшелеріне әсер етуі мүмкін. Психологиядан белгілі жайт — естуге ... ... ... ... ие. Көз ...
миллиондаған, ал құлақ — тек он ... ... ... ... ... қабылданған ақпарат психологиялық зерттеу ... ... ... сақталады. Халық даналығы былай дейді: «Жүз рет ... ... ... Бірақ та оқыту процесінде ақпарат көзі оқытушының айтқандары,
яғни есту ... әсер ... ... ... ... ... және ... құралдарын ақпарат беруде қолданылуын кеңейту қажет.
Көрнекілік құралдарын: сұрыптау, тасымалдау, қайта құру және ... ... ... ... ... береді.
Көрнекілік құралдары оқушыларда алғашқы қорытуын қалыптастырады, ой
дамуына мүмкіндік туғызады, мықты білімді қамтамасыз етеді. ... ... ... — оқып ... ... ... белгілерін анықтауға
мүмкіндік береді.
Көрнекілік  құралдары  оқушыларға  бейнелі  түсінік  беру  үшін  ғана  ем
ес,  оқушылардың  ұғымын қалыптастырумен  бірге,  абстрактілі  байланыстар  
мен   тәуелділікті   түсіндіру  үшін  қолданылады.
Оқушыларды тәжірибелік қызметке дайындау ... ... ... ... ... ... және іс-әрекеттерін түсіну,
талқыға сала білу ... ... ... ... Сондықтан
география сабағында көрнекілік принципі кең қолданысқа ие.
Жоғарыда көрсетілген дидактикалық принциптердің арасындағы көрнекілік
принципі – ерте ... ... келе ... ... ... ... ең тиімді тәсіл.
Педагогикада көрнекілік тұлғаның жан-жақты дамуының түпнегізі және
маңызды оқу принципі болып саналады, әлі де ... ... ... ... түрлері педагогика ... ... ... ... ... ... графикалық,
салыстырмалы көрнекіліктер.
Педагогикалық машық кезеңдерінде әртүрлі көрнекіліктерді шын түрлерімен
қолдана отырып студенттердің байқағаны: оқушылардың әуенге деген ынтасы мен
талғамын өсіруде ... әсер ... ... ... ... ... отырып, олардың санасына әуен ... ... ... ... табалдырығын жаңа аттаған жас бүлдіршіндерге әуен туралы
түсіндіруде ... ... ... ... қай ... ... және қонымды болады, міне, осы тәсілдерді ізденістіру қажет.
Көрнекіліктер түрлері дидактикалық үрдістерімен, соның ішінде дамыта
оқыту үрдісімен ұштастырыла іске асы тиіс. ... ... ... көрнекіліктерді көбірек қолдануға тырысады. ... ... және әр ... жеке ... ... ... эстетикалық талғамын,
қызығушылығын, сабаққа деген ынтасын арттыруға зор ықпал ... ... ... сай ... үн таспалары, әнші
сазгер суреттері, музыкалық т.б. пайдаланылады. Көрнекіліктерді қолдануға
мынадай талаптарды ескерген жөн.
1. Көрнекіліктер оқу ... сай ... ... Эстетикалық тәрбие беру мақсатында балалардың талғамын өсіретіндей әсем,
ұқыпты да ... ... ... ... ... тұруы тиіс.
4. Тақырыптың мазмұнын аша түсіп, толықтыратындай болуы керек.
Тоқсан соңындағы қайталау сабақтарында оқушылардың ... ... ... сыныпты қамтитын ойындар ұйымдастырылады.
Мысалыға ән сабақты алайық. Жалпы ән ... ... ... үш ... ... ... Бірінші төлігіндегі өткен
сабақты ... және ... ... ... ... тақырыпқа сай
карточкалар, сөзжұмбақтар, ребус, ... ... ... ... екішнші бөлігінде ән үйрету, ән айтқызуға әнші- сазгер
суреттері, ән мазмұнына ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Сабақтың үшінші бөлігі оқушылардың ой- өрісін, эстетикалық ... ... әсер ... ... тыңдату. Мұнда түрлі ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын түсіну, есте сақтауға көмегі бар.
Мектептегі барлық оқу әне сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... іскерлігін талап етеді. Сондықтан ... жас ... өз ... ... ... ... тұрғыдан жан- жақты
даярлануы қажет. Музыканың қыр- ... ... ... түсіндіру іс жүзінде
мұғадімнің білім деңгейі мен іскерлігіне, жауапкершілігі байланысты ... ... ... ... ... беретініне сенім тудырады.
Көрнекілікпен оқыту принципі. Оның ... ... ... ... адамның сезім мүшелері ... ... ... ... көбі көру ... аса жоғары
сезімталдығына ие; рецепторлардан ... ... ... ... оптикалық каналының өткізгіштік қабілеті өте жоғары; көру
органдарынан ... ... ... миға ... ... ... ... ол оқушы есінде жеңіл, тез жəне берік бейнеленіп қалады. Оқу
тəжірибесі көрнекілік ... ... ... ... ... ... ... еске салайық:
- сөздік формада, ауызша не жазбаша өрнектелген материалдарға қарағанда,
табиғи күйінде берілген заттар жақсы, жеңіл əрі тез есте ... ... оқу ... ... есте болсын, сəби ойы формалармен, түр-түсті ... ... ... ... бала ... ... дерексізденген ұғымдар
мен сөздерден құралмай, оның тікелей қабылдауындағы нақты бейнелерді арқау
етеді.
- оқушылар үшін ең ... ... ... ... ... ... дəлірек айтсақ, көз қабылдауына – көретінді, құлақ қабылдауына –
естілетінді, иіс, дəм қабылдауға ... ... бір ... ... ... ...... емес, оқушының
ойын дамыту жəне оны оқыту құралы;
- ... жəне ... ... ... ... ұғымдар мен
дерексізденген тұжырымдар бала санасына нақты ... ... ... ... ... тез əрі ... ... олардың мəнін
ашуға əрқилы көрнекілік түрлерін пайдалану;
- ... тек ... ... ... оны проблемалық
ситуацияларда өз бетінше ... алу көзі ... де ... жөн. Бұл
оқушылардың тиімді ізденіс жəне зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруға мүмкіндік
береді;
- көрнекі құралдар сабақта өтіліп жатқан ... мен ... ... анық жəне дұрыс ұғымдарды қалыптастыруға жəрдемін беретінін оқу ... ... ... ... ... ... ... себеп- салдарлармен сəйкестендіру;
- көрнекі құралдарды қолдана отырып, алғашқыда балаларды ... ... ... ... ... ... жəне екінші дəрежелілерін өз
алдына, содан соң – қайталай тұтастыққа келтіруге үйрету.
- ... ... ... ... ... құралдар санын шектен
асырмау, себебі бұл баланың зейін шашыраңқылығын пайда етіп, негізгі мəн-
мағынаны қабылдауға ... ... ... негізіне мынадай ғылыми заңдылық ... ... ... ... түрліше қабылдайды. Ең сезімталы - көру
мүшелері; Олар арқылы миға ... ... ... ... ... Кейбір заттарды есте сақтау көрнекіліксіз мүмкін емес.
Шарттары:
- балалардың ақыл-ой ... үшін ... ... ... ... ... ... оқытудық алтын ережесі: көрініп тұрғандарды ... ... ... ... дәмін татып
көретінді дөмін таттыру;
- көрнекілік - оқыту және ақыл-ойды дамыту құралы;
- оқушы ... және ... ... түсіну үшін нақты
фактілер, мысалдар келтіру;
- көрнекілікті мәселелі жағдаяттар туындату үшін қолдану;
- көрнекі құралдық оқылатын зат және құбылыс туралы анық ... ... ... ... ... ... ... құбылыстардың себептерін,
салдарын анықтату;
- көрнекілікті балалармен бірге алдымен түгел қарау, ... ... ... ... содан кейін тағы бір рет ... ... ... ... ... ... ... көп көрнекілік
қолданбау, өйткені балалардың назары басқа жаққа ауып,
негізгіні түсіне алмай ... ... ... оқушының сезіміне қозғау салу,
қалыптасқан түсініктерге сүйеніп, ... ... ... ... ... ... оқушылардың өздері жасаған
көрнекіліктердің де әсері мол;
- қазіргі ... ... атап ... оқу ... ... жартылай әкранды
проекцияларды т.б. ... ... ... ... білу;
- көрнекі құралдарды қолданып ... ... ... ақыл-ой мәдениетін, жобалай білуін, оқуға деген
қызығушылығын тәрбиелеу;
- ... ... ... ... орнату;
- балалардың жас ерекшеліктеріне қарай заттьщ көрнекілікті
азайтып, символдық көрнекіліктерді қолдану;
- надты заттар мен құбылыстарды ... ... ... ... ... ... қолдану.
Көрнекілік түрлері:
-Табиғи көрнекілік оқушыларды нақты объектілермен (өсімдіктермен,
жануарлармен, минералдармен) таныстыруды ... ... ... ... ... ... ... физикадан
тәжірибелер жасайды.
- Суретті көрнекіліктің ... - ... ... бейнесін көрсету
(бейнесурет, картина, диафильм, диапозитив, мылқау кинофильмдер).
- Көлемді көрнекілік: макет, үлгі, ... ... ... Дыбыстық көрнекіліктер: күйтабақтар, ұнтаспаға жазылған материалдар,
т.б.
- Символдық және графикалық көрнекілік: ... ой ... ... ... ... ... белгілейді. Олар: карта,
жоспар, сызба, диаграмма.
- Жанама көрнекілік жаңа бейнені бұрынғымен ... ол ... ... ... ... ... бейне, таңба, шартты белгі, суреттерден
тұрады. Олар қарапайым, сондықтан оқушы факті құбылыстың негізгі ... ... бере ... Көрнекі оқыту әдістері
Бакылау оқыту әдісі ретінде сезімдік ... ... ... ... Бұл ... ... ... дайындықты қажет етеді; бақылаудың
сызба – ... ... ... бақылау нәтижелерін өңдей білуге және
оны тікелей білу тәсілдеріне ұйрету. Бұл ... ... ... ... білу ... ... ... ұйымдастырушылық, тәрбиелік
мәні зор.
Демонстрация. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Берілген
әдіс пен игерілетін құбылыстың динамикасын ашып көрсетуде, заттарды сыртқы
пішінімен таныстырғанда ... ... және бір ... ... ішкі
құрылысы немесе орналасқан әсерін қарастырады.
Берілген әдіс оқушылардың заттар, кұбылыстар мен процестердің, керекті
өлшемдерін ... ... ... ... белсенділігін іске асырып
заттардың құбылысы мен мәнін, сапасын анықтайды.
Нақты жағдайда заттарды, ... ... ... ... ... ... табылады. Егер де бұндай демонстрация
өткізуге мүмкіндік болмаса, онда табиғи ... ... ... ... білу ... роль ... Олар ... құрылысын көру арқылы,
двигательдің ішкі күйі, геометриялық фигуралардың өлшемдері, жергілікті
жердің рельефі т.б. ... ... ... жаңа ... ... және ... ерекшелігін анықтап түсінуді қамтамасыз етеді.
Демонстрация әдіс сапасын көтеруге, объектіні дұрыс ... ... ... ... ... ... ... көңілін
аударуға, сонымен қатар түрлі ... ... ... ... білу үшін қолданылады.
Бейне әдістері. Демонстрация әдісі ... ... ... ... ... және ... плакаттардың көмегімен
символдар түрінде, олардың ... ... ... портреттер,
фотографиялар, суретттер, схемалар, репродукциялар, жалпы модельдер және
т.б. ... ... ... ... ... ... жаңа
құралдарды өмірге келтіріп жатыр. Түрлі бояулы ... ... ... ... атластар т.б.
Жалпы модельдер арқылы құбылыстар мен процестердің динамикалық ... ақ ... және ... ... ашып ... Олар
анықтамаларды түсіндіру ... ... ... ... графиктер, таблицалар білімді тез сапалы игеруге көмектеседі.
Иллюстрация әдісін қолдана отырып, оның көрсетілу әдісіне көп мән ... ... ... дидактикалық ерекшелігін, оның танымдық процестегі
ролі мен орнын ... алу ... ... ... ... мәселесі –
иллюстрациялық материалдың оптималды көлемін анықтап алу. Иллюстрация алдын-
ала дайындалады. ... ... ... ... мақсатты
түрде қолданылады. Қазіргі мектептерде иллюстрацияны пайдалану үшін экранды
техникалық құралдар кеңінен қолданылуда.
Бейне әдіс білімді ... қана ... оны ... бекітуде,
қайталауда, қортындылауда, жүйелеуде және ... ... ... атқарады.
Берілген әдіс ақпаратты көрнекілікте қабылдауға негізделген, индуктивті
түрде, жеке дедуктивтік ... ... ... ... түрлі
деңгейдегі танымдылық және өздік жұмыс жүргізу белсенділігі, таным процесін
басқарудың түрлі тәсілін қолдануды ... ... гөрі ... дидактикалық технологиясы берілген. ... ... ... оқушыларға толық оқытылатын құбылыстардың
көрнекілік ролін ... ... ... ... мен ... ... еңбегін жеңілдету,босаған уақыт
білімді бақылайтын және коррекциялайтын, дәптер тексеруді т.б. қамтамасыз
етеді.
Сонымен қатар кері байланыс жұмысын; ... және ... ... бақылауды
ұйымдастыру, үлгерімді объективті есепке алуды ұйымдастырады.
Бейне әдіс дидактикалық және тәрбие міндеттерін шешеді. Бұл әдіс:
-жаңа білім ... ... ... өте баяу ... өсіру, сұйық заттың диффузиясы, заттың кристалдануы, тау
жыныстарының қыртысын), яғни ... ... ашып ... ... ... ... ... мен механизмдердің ықпалын динамикалық ... іс- ... ... ... ... ... тіл сабақтарында арнайы орта құру;
-тарих, этика, ... ... ... өмір мен ... ... сабақтарда бейне құжатты қолдану;
-тест өткізуді ұйымдастыру;
-алдын – ала жұмыстар, жаттығулар, модельдеу, қажетті өлшемді жасау;
-жаттықтыру және зерттеу жұмыстарын өткізуге жағдай туғызу;
-сыныптағы эр ... ... ... ... ... жағын
ұйымдастыруды компютерлік есепке алу;
-оқыту процесін рационализациялау, педагогикалық басқару сапасын көтеру
жолдарында ... ... ... және оны оптималды жеткізу көлемін
қамтамасыз етеді.
Берілген әдістің сапасы видео мен ... ... ... ... ... ... әдісін ұйымдастыруға қатаң талаптар қояды,
олар нақтылығымен, қарастырылып таңдалуымен, мақсаттығымен ерекшеленеді.
Мұғалім оқытылатын ... ... ... ... ... ... ... бағыттай отырып, жалпы қорытындылар
жасап, өзіндік жұмыс процесінде жеке дара көмек көрсету ... ... ... әдісі - көрнекілік" деп, оның мақсаттарын,
тәсілдерін (түсіндіру, ... есте ... ... Оқу материалын
меңгеру көп жағдайда оқыту процесінде қолданылатын көрнекі ... ... ... ... ... ... ... және тәжірибелік әдістерімен өзара
байланыста қолданылады және ... ... ... ... ... ... әсер ... алуан түрлі сурет,
көшірме, сызба арқылы құбылыс, процесс, объектілердің символдық бейнелерін
немесе оларды табиғи күйінде ... ... ... осы ... және ... құралдар кең қолданылады. Көрнекілік әдістерін
шартты түрде екі ... ... ... ... иллюстрация және демонстрация.
Иллюстрация әдісі арқылы оқушыларға иллюстрациялық құралдар – атап
айтсақ: ... ... ... карта, тақтадағы суреттер, үлгілер
көрсетіледі.
Демонстрацияның (көрсету) оқыту ... ... ... ... ... ... мен құбылыстар тәжірибе жасау арқылы
немесе ... ... ... ... ... жаңа техникалық ... ... ... оқытудың көрнекілік әдісінің мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Қазіргі уақытта көрнекі құралдың жаңа түрі – жеке ... ... ... ... ... ... ... кабинеттерін құру міндеті шешілуде, оқу процесіне ... ... және ... ... мүмкіндік беретін компьютерлерді
енгізу міндеті де қолға ... Олар ... ... ... ... көптеген процестерді қозғалыста, көрнекі түрде көруге мүмкіндік
береді. Компьютерлер, көрнекілік әдістерінің ... ... ... түрде кеңейтеді.
Оқытудың көрнекілік әдісінің шарттарды:
-    көрнекіліктің оқушылардың жасына сәйкестігі;
-    көрнекілікті сабаөтың ... ... ... ... затты барлық оқушылардың көруі;
-    иллюстрацияның ең бастысын, мәндісін ... ... ... ... ... ... ... мұқият
ойластыру;
-    демонстрацияланатын көрнекіліктің оқу материалы мазмұнымен ... ... ... мен ... қондырғылардан керекті
мәліметтерді табуға оқушыларды қатыстыру.
Көрнекі оқыту методы өтетін материалды ... ... ... ... ... береді. Мысалы, адам анатомиясы,
физиологиясы, ... ... адам ... ... осы ... мен химиялық құрамы және буындардың құрылысы мен маңызы, атқаратын
қызметі ... ... ... ... ... ... бойынша көрнекілік ретінде гербарийлеп мен коллекциялар
көрсетіледі. Әдебиет пәнінен картиналар сериясы, тарих пен ... ... және ... ... ... ... таблицалар, диапозитивтер пайдаланылады. Физика
мен химия пәндері кезінде жасалатын ... ... ... ... ... деп ... ... көрсету. Оқу фильмдері оқыту методы ... ... ... оқу ... ... ... кино ... немесе
экрандап оқыту методы деп те айтады. Фильмдер әдебиет, ана тілі пәндерінен
көбірек қолданылады.
Фильмдер сабақ кезінде ... ... ... да ... ... ынтасын арттыру мақсатымен материалды меңгерт удің ... де ... Ара тұра ... ... ... тақырыптардың кіріспесі
ретінде оқу фильмдерінің мазмұны түсіндіріледі. Кей кезде фильм материалды
өткеннен кейін көрсетіледі. Себебі ол ... ... ... ... ... да ... материалды түсіндіру ... ... ... ... ... әдістің бірі.
Сабақ үстінде материалды біртіндеп түсіндіре отырып, осы ... ... ... ... де ... ... ... мұғалім көрсетілген фильм туралы оқушылармен әңгіме жүргізіп, ... ... ... ... Оқу ... ... тақырыбының
мазмұнын кеңейтіп, оны толықтыра түседі.
Киноны ... ... ... ... ... ... ... Бұл үшін алдымен мектеп жанындағы кино үйірмесі арқылы
кино аппараттар мен жұмыс істей білуге тиіс.
Бұл әдіс тиімділігін ... ... жеке ... ... ... нәтижелілігі мұндайда видео оқу құралдары мен ... ... ... ... байланысты келеді. Оқу үдерісінің
видеоәдіспен ұйымдастырылуы нақты, анық, үлкен ой сарабынан өткізіліп,
мақсатты ... ... ... ... Видеоәдіс пайдала- нушы мұғалім
оқушыларын таныстырылып жатқан мәселелер шеңберіне ... ... ... іс-әрекеттерін бағыттап, тиісті қорытындылар жасап, өзіндік жұмыстар
үдерісінде жеке- дара көмек көрсетуде үлкен ептілікке ие болуы ... ... да ... оқу құралдарының бірі болып
есептеледі. ... ... ... ... ... ... көрнекі
құралдардың қатарына жатады. Сондықтан оқыту құралы ретінде ... да ... ... ... ... техника және өнер саласынан ... ... ... ... ... ... құралдардың бірі- радио. ... ... ... ... бір түріне жатады. Көптеген ... ... ... ұйымдастырылған өздерінің радио торабы бар. Жаңа
салынатын мектептердің ... ... ... ... ... ... арқылы ғылымның әр ... ... ... және деге шынықтыру ән мен музыка сабақтары жиі ... ... ... ... ... шет ... өте табысты өтуде. Радио
хабары арқылы шет тілі ... ... ... ... ... ... үйретуге болады. Радио арқылы оқушылар үшін әдебиет сабағына
арнап ... ... ... ... Ана тілі ... ... техникалық құралдар
ретінде магнитофон жазбалары пайдаланылады. Оларға жазылған сабақтарды
қайталап тыңдау арқылы ... ана және орыс ... ... ... ... жазбалары әдебиет пен музыка сабақтарынан да өте бағалы
құралдардың бірі ... ... ... Экскурсия- exsursio деген латын сөзінен ... ... ... ... ... өзінің мазмұны жөнінен үш түрлі дидактикалық ... ... ... ... өлке ... ... сабағының барысында өтетін тақырып әңгіме методы мен көрнекі
оқыту ... ... ... ... Олай ... ... кезінде әңгіме, лекция методтары ... да, ... ... ... ... ... ... әңгіме әдісі мен
көрнекі оқыту әдістерінің комбинациясы деуге болады. ... ... ... ... ... теңбе- тең жүріп отырады.
Экскурсия кезінде оқушылар көптеген материалдар жинайды, суреттер
салады. Сөйтіп, оқушылар ... ... ... ... тікелей қатысады. Бұл
жөнінен экскурсия практиакалық оқыту әдісімен тығыз байланысты.
Сонымен, көрнекі әдістер оқу ... ... ... ... ... ... - жан-жақты, бейнелі қабылдауды қамтамасыз етіп, ой-
өріс дамуына сүйеніш болу.
1.4 Көрнекілік арқылы бастауыш сынып оқушыларының сөйлеу тілін ... ... ... ... өмірде, күнделікті тұрмыста
кездесетін ... ... ... ой-өрісін кеңейтіп, сабақты сапалы
игеруге және ... ... ... үйретуде сабақ тақырыбына лайықты
қолданылатын көрнекі құралдардың, дидактикалық материалдардың маңызы зор.
Көрнекі құралдарды ... ... ... ... сөз, ... ... ... ойын жүйелі, тұтас айта білуге төселеді. Әр балаға жеке-
жеке үлестіріліп берілетін карточкалар ... ... ... ... мақсатталған. Қазақ тіліндегі тақырыптарды қамтитын жаттығу
жұмысына ... ... ... ... ... ... болады. Көрнекіліктің бұл түрімен жұмыс барысында
оқушының ... ... ... ... ... ... Сабақ
кезіндегі сергітуге арналған ойындардың кейіпкерлері «Дым ... ... ... тағы ... ... оқу еңбектерін
жеңілдетіп, күшін жинауға, әрі қарай ой ... ... ... ... ... ... пайдаланылған көрнекіліктен ұтарымыз
көп. Бастауыш сыныптарда тіл ... ...... сөз ... ... ... үйрету. Тіл дамыту ... ... сөз ... ... олар тілдің фонетикалық жүйесін меңгереді.
Оқушылар бастауыш сыныптардан-ақ сөйлеу мәдениетін игере бастайды. Сөздерді
дұрыс айту, сауатты жаза білу – тіл ... ... ... ... шын ... сөздердің айтылуы мен жазылуы бірдей бола бермейді.
Оқушыларды өз ойын ... ... ... ... ... сөйлеу
дағдысын қалыптастыру – әр мұғалімнің парызы. ... ... ... орындалатын тапсырмалар да оқушыларды байланыстырып
сөйлеуге даярлайды.
Тиісті затты көзбен көру, ... ... ... ... ... ... ... есте жақсы сақталады. Сабақ үстінде ... ... ... құрғақ сөзбен түсіндіргеннен гөрі, ... ... ... ... ... орыс ... ... тілінің әрбір сабағын көрнекі
құралды пайдалана отырып өткізген жөн. Олардың түрі, ... ... ... ... ... ... оқулықтың өзіндегі материалды үлкейтіп
пайдалануға да ... ... ... ... ... ... ... түсіндіруде мұғалім көп қиналмайды;
ә) оқушылар жаңа сабақты, материалды оңай қабылдап, тез ... ... ... арқылы оқушылардың ынтасы артады;
в) тіл ұстарту жұмысы еркін жүргізіледі;
г) сыныпта басы артық шу, әңгіме болмайды;
ғ) сурет ... ... ... ... ... ... ... арқылы жаңа сөздің мағынасын түсіндіруге болады;
е) оқиғаға құрылған сурет бойынша оқушыға заттың атын, ... ... ... ... ... ... ... әңгіме
айтқызуға болады;
ж) мәтін мазмұнына байланысты берілген суреттер мәтінде баяндалған
оқиғаны көзге елестету арқылы оның ... ... ... ... ... жүргізілетін тіл ұстарту жұмыстарында қолданылатын
көрнекі құралдар:
1. Мәтіннің тақырыбына байланысты түрлі суреттер;
2. ... ... ... ... ... бір ... ... қолдану керек деген ұғым
тумауы тиіс. Мұғалім оларды сабақтың тақырыбына, сыныптың дайындығына,
уақыттың ... ... ... ... ... байланысты сөздерді, сөйлемдерді оқулықтан, ал түрлі суреттер
және мысалдарды қосымша материал ретінде басқа еңбектерден алынған ... ... ... да, сайып келгенде мәтін де дайындалады. ... ... ... ... ... Сурет бойынша мәтін құрастыру
балалардың ойын, тілін ... ... ... суреттің мазмұнын
түсінуге үйретеді. Сурет бойынша әңгіменің де өз ішінде бірнеше ... ... ... ... мазмұндау.
Мұнда алдымен дайын сурет беріледі де, сол суреттің мазмұны ... ... ... сурет бойынша мазмұндаманы да түрлендіріп
жүргізу керек. Мазмұндаманың бұл түрі ... ... бір ... бір ... ... да, ... ... арқылы да жүргізіледі.
ә) Мәтіннің жүйесін сурет бойынша реттеу.
Бастауыш сыныптарда сурет бойынша жүргізілетін ... ... де ... ... орны ... ... ... мәтін бойынша түзету;
2) орны ауыстырылып берілген суреттерді де, ... де ... ... ... ... ... жұмыс үшін бір сюжетке салынған бірнеше сурет
алынады.
Сөздік жұмысы да, көрнекілікпен жұмыстары да ... ... ... Дидактикалық материалдарды тақырыптардың жүйесі бойынша
тапсырмаларға бөліп беру ұтымды. Қазақ тілінде сөйлей білмейтін ... ... ... ... дамытуда көрнекілік пен ойын әдісін, сөйлеу
үлгілерін қолдануға болады. Оқушылардың сөздік ... дара ... ... ... өзін ... ... ойнату және ... ... ... ... ... ... ... айтуды, грамматикалық
тәсілдерді, логикалық жаттығуларды орындату ... ... ... ... ... жүзеге асыру технологиясы
 
Білім жүйесінде айрықша орында — ... ... ... ... ... ... өту оқытудың педогогикалық
принциптерін толық жетілдіруді ... ... ... ... ... ... қабылданған
принциптерді қайта қарап шығу қажеттілігімен ... ... не ... ... ... ... принципі), не басқа қосымша
принциптерді, мысалы, мәселілікті, ... және т.б. ... ... ... мазмұнына тұтастықты қосады: көптеген заңдарды келісті
жүйеге ... ... ... ол ... — оқыту
процесінің  барлық негізгі тараптары мен қызмет аясын қағып алу.
Оқыту принциптерінің ең ... және ... ... бірі, сонымен қатар ерте ... ... ...
көрнекілік принципі.
Оқытудың көрнекілігі — бұл оқушыларда ойлаудың барлық формаларын
табысты қалыптастыруды ... ... және ... айналадағы болмыс
туралы объективті-ғылыми білім көзі ретінде қызмет етеді, сонымен ... ... және ... ... ... жағдайдың бірі. Объектіні
қабылдау процесінде сезумен бірге, зерде және ойлау қатысады. Қабылданатын
объект бейнесі тек қана адам ... ... ... ... оны ... ... ... кейін ғана көрнекі болады. Көрнекі
бейне өзінен өзі пайда болмайды, ол адамның ... ... ... ... ... ... дәрежесі адамның жеке ерекшеліктеріне,
оның танып білу қабілетінің даму деңгейіне, біліміне, ... ... ... ... ... ... ... Көрнекілік
принципі оқушының оқып жүрген материалының қорыту, пайымдау және қабылдау
процесінің ... ... - ... әдістері мен тәсілдерінде міндетті түрде қатысып
отыратын оқытудағы маңызды дидактикалық принцип.
Көрнекілік принцип ... ... ... ... ... және
оқыту процесін әлдеқайда жеңілдетеді. Көптеген қиын теориялық жағдайлар
көрнекілікті шебер қолданудан оқушыларға қол ... әрі ... ... ... ... ретінде қолдану қажеттілігі күмәнсіз сезім
мүшелеріне әсер етуі мүмкін. Психологиядан белгілі жайт — естуге қарағанда
көру анализаторлары ... ... ие. Көз ... ... ал ... — тек он мыңдаған битті қабылдауы мүмкін. ... ... ... ... зерттеу нәтижелеріне қарағанда
есте жақсы сақталады. Халық даналығы былай дейді: «Жүз рет естігенше, бір
рет көр». ... та ... ... ... көзі ... ... есту ... әсер ететінде болып табылады. Ендеше, оқытушыға
көру және көру-есту құралдарын ақпарат беруде қолданылуын ... ... ... ... ... ... құру және ... ойдың процестерін автоматтандыруға мүмкіндік береді.
Көрнекілік құралдары оқушыларда алғашқы қорытуын ... ... ... ... ... ... ... етеді. Көрнекілік оқу
құралдарын қолдану — оқып ... ... ... ... анықтауға
мүмкіндік береді.
Көрнекілік  құралдары  оқушыларға  бейнелі  түсінік  беру  үшін  ғана  е
мес,  оқушылардың  ұғымын қалыптастырумен  бірге,  абстрактілі  байланыстар 
 мен   тәуелділікті   түсіндіру  үшін  қолданылады.
 Оқушыларды тәжірибелік қызметке дайындау олардың ақыл-ойындағы нақты
анық объектілердің бейнелерін, үрдістерін және ... ... сала білу ... ... ... ... ... сабағында көрнекілік принципі кең қолданысқа ие.
Жоғарыда көрсетілген дидактикалық принциптердің арасындағы ... – ерте ... ... келе ... ... оқуға
қызығушылығын оятатын ең тиімді тәсіл.
Педагогикада көрнекілік тұлғаның жан-жақты дамуының түпнегізі ... оқу ... ... ... әлі де саналып келеді.
Бастауыш сынып сабағында көрнекілік құралдардың көмегімен  күрделі оқу
материалын түсінуге, ұғынуға, қабылдауға ... ... ... ... ... зерттеу барысында оларды
мазмұнынан бөліп алу қажет.  
Көптеген көрнекілік құралдарын – ... ... ... ... ... ... т.б. ... өздері де істей алады. Осындай көрнекілік құралдарын
жасай отырып оқушының сол материалға деген қызығушылығы оянады. Ал бұл ... ... ... ... ... ... ... көрнекілік
құралы ретінде қоршаған орта заттары да ... ... ... суреттер, заттардың бейнелері, олардың қағаздан
жасалған келбеттері кіреді.
Сонымен, қазіргі заман талабына сай ... ... ... ... ... ... пайдалану – білім берудің жаңа технологиясының
бір түрі ретінде ... ... ... ... ... пайдалану
Оқушылардың сабаққа ынталы қатысып, программалық материалдарды жете
меңгеруі ең ... ... ... Оның ... сабаққа қалай
дайындалып, жоспарланған материалдарды оқушыларға жеткізе білуіне де көп
нәрсе қатысты.
Сабақтың зқызғылықты да ... ... жаңа ... ... ... ... ... пен техникалық құралдарды ұтымды
пайдалану жоғарыдағы міндетті ойдағыдй шешуге игі ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... сабаққа ынтасын
ұштап, қызығушылығын арттырады.
Мысалы: «Күз» тақырыбын алғанда ... ... ... жеміс, жер, алма,
алмұрт, көкөніс, піскен, колхозшы, ұшу, ұшып кету сөздері ... ... ... Жапырақ: Бұл жапырақ сары, ал мынау да жапырақ, ... ол ... әр ... ... көп ... бар. ... желмен
ойнақшып билейді.
2. Құлап түсу. Жапыратқтар құлап түсіп жатыр.
3. Жер: жапырақтар ... ... ... ... Жерде көп жапырақтар бар.
4. Алма: мынау алма. Ал мынау алмұрт. Алма үлкен. Аомұрт та ... ... ... ... жүр. Алмалар мен алмұрттар ... ... ... жаңа ... ... ... ... болады. Өйткені оқушылар жаңа тақырыпты меңгеріп
қана қоймайды, тіл аспектілерін барлық жағынан қамтиды. ... ... ... ... ... оқушы: Жеміс бағында күн. Алма, алмұрттар ... ... ... жүр. ... ... жаңа сөздерін бекіту мақсатында, оқушылар
сұрақ- жауап әдісіммен жаттығады.
- Бұл ... ... Иә, бұл ... ... ... ... қызыл.
- Ал, мына жапырақ қандай?
- Ол сары.
- Дұрыс айтасын. Жапырақтар сары, қызыл. Жапырақтар әртүрлі.
- Ағаш жапырақтары ... ... ... ... Иә, ағаш ... ... ... жатыр.
- Иә, жапырақтар желмен ойнақшып билейді.
- Мектеп бағында жапырақтар бар ма?
- Иә, онда жапырақтар көп.
- Барлық ... да ... бола ... Иә, ... ... да ... болады.
- Дұрыс айтасыңдар. Ал, енді терезеден қараңдар. Мектептің алма
ағаштарында жапырақтар бар ма?
- ... ... ... Ал, енді ... Сенің аулаңда да жапықтар бар ма?
- Бар.
- Бұл ненің жапырағы? Алма ағашының жапырақтары да бар ма?
- Біздің үйдің ... алма ... ... ... ... кімнің ауласында алма ағаштар бар?
- Харисовтың аудасында алма ағаштары өседі.
- Енді ... ... ... ... ... де алма бар ... Оның алмасы піскен бе?
- Иә, оның алмасы піскен.
- Енді кімнің үйінде қандай ... ... ... Шие, ... ... ... жоқ па?
Ретіне қарай сәйкес келетін мақал- мәтелдер ... ... ... ... ... «Алма ағаштан алықса ұзап түспейді» мақалы оқушыларға
беріледі.
Тексті мазмұны бойынша оқушыларға төмендегідей сұрақтар қойылады.
1. Күзде неше ай ... ... ... айы ... ... ... ауа райы ... Жаңа оқу жылы қашан басталады?
5. Мектеп бағында балалар не істейді?
6. Орманға балалар не үшін барады?
Сұраққа толық жауап ... ... ... ... аа ... ... «Балалар орманда» бөлімдері бойынша текстің мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... керек. Техникалық құралдарды пайдалану мұғалімнің уақытын
үнемдейді, материалдарды оқушы зейінінде берік қалдырады. ... ... ... ... ... және ... ... мен
ертегілер бойынша салынған картиналарды көрсетуге болады. Қажетті
жерлерінде ... ... ... мен жекелеген суреттерді көрсету
керек.
1.7 ... ... ... сабақ жоспары
Тақырыбы: Бас әріппен жазылатын сөздер
Сабақтың мақсаты: 1. Бас әріппен жазылатын сөздер ... ұғым ... кісі ... бас әріппен жазылатындығын түсіндіру.
2. Жаттығу ... ... ... ... білі ... деген
қызығушылығын арттыру.
3.Оқушыларды таза, сауатты жазуға ... ... ... ... ... ... ... «Кім жылдам» ойыны.
Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды ұйымдастырып, қазақ тілі ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі сабағымыз «Ертегі» сабақ деп аталады.
- Ертегі дегеніміз не?
- Ертегі дегеніміз ертедегі адамдардың ойынан, арманына, ... ... ... адамдар аспанға ұщуды армандаған, оны біз
«Кілемге ұшу» ертегімінен ... ... ол ... қиял жүзеге асып
отыр. Мысалы, ұшақтармен біз аспанға ұща аламыз.
- Қандай ертегілерді білесіндер?
- ... ... мен ... ... ен ... ... ... біздің бүгінгі сабағымызға өздерін жақсы білетін
«Бауырсақ» ертегісі қонаққа келіпті.
- «Бауырсақ» ертегісінде ... ... бар еді? ... аю,
қасқыр, түлкі бауырсақ т.б.).
- Дұрыс.
ІІ.Балалр, енді дәптерлерімізді ашып, бүгінгі күнді белгілеп ... ... «Бас ... жазылатын сөздер».
- Кім айтады, қандай сөздер бас әріппен жазылады?
- Сөйлемнің бірінші әрпі, кісі ... жер- су ... ... біздің ьүгінгі өтетініміз «Кісі аттарының бас әріппен
жазылуы».
- Кісіаттары сөйлемнің басында келсе де, ... ... де бас ... Мысалы: Серік, Айгүл.
- Бас әріппен жазылып тұрған сөздер қайсы? Неліктен?
- Берік пен Серік екінші сыныпта оқиды. Кісі аты ... ... ... ... ... ... Дұрыс, балалар, біздің бүгінгі сабағымызда «Бауырсақ» ертегісі
қонаққа келді деген едік. ... ... ... мен ... ... кеткен еді. Ораман жолымен бауырсақ қашып келе жатыр.
- Алдынан кім шықты? ... ... ... аш, ол бауырсақты көрген кезде қарным бір тоятын
болды деп қуанады.
Шоқан Уәлиханов сөзі қандай ... ... тұр? ... ол кісі ... суретін көрсетіп, ол ғылымды зерттеген, үлкен ғалым
болған кісі- деп ... ... ... ... ... бар екен.
2-шарт
Ғылым- білім туралы мақал- мәтелдер айтыңдар.
Оқу- білім бұлағы.
Білім- өмір шырағы.
Ақыл- ... ... ... ... ... ... беремін.
1- карточка.
Сөйлемді оқып, кім? Сұрағына жауап ... ... тап. ... ... ... сөзі ... ... жауап береді?
3- карточка.
Суреттегі затты атап, дауысты, дауыссыз дыбыстарды ата, ... ... ... ... атын ... ... бөл.
Кір-пі, шыр-ша.
Орны ауыстырылып берілген сөздерден сөйлем құрауымыз керек.
Оқиды Марат, сыныпта екінші құйды су, ... ... ... үлгілі.
Жаңа сабақты қорыту.
- Сонымен, балалар, біз бүгін сабақта нені үйрендік?
- Кісі аттарының бас әріппен жазылатындығымен таныстық.
- Кісі ... ... ... басталып жазылады екен?
- Бас әріппен.
Үй тапсырмасы:
- Ережені жаттау, 165- жаттығуды жазбаша орындау.
Қорытынды
Ең алғашқы әлем ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаның әсері ретінде қабылдайды. Қабылдаудың сезінуден
айырмашылығы – ... ... ... ... ... бұл өзін
қоршаған денелер мен ... және ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны сезімдік тануына сезіну, қабылдау, елестету,
есте сақтау жатады. Ал, ... мен ... - ... танудың рационалды немесе
ойлау тәсілі. Өйткені сөйлеу мен ... ... ... мен ... арқылы
көрсетілмеген әлемді басқа жағынан таниды.
Елестету барлық уақытта бейне түрінде болады, ал есте сақтау көрнекі
түрде бейнелеумен қатар, ... ... есте ... ... ... ... ... екіге бөлінеді. Адам елестету арқылы шығармашылығын
енгізуге мүмкіндік беретіндей әлемді өзбетінше түрлендіре алады. ... ... ... ... алады.
Елестету адам өмірінде бірнеше арнайы міндеттер атқарады. Нақтылықты
елестете алу және ... ... ... қолдана алу осы міндеттердің
бірі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... Үшінші міндет адамның жағдайы мен оның танымдық
процестерін ... ... ... ... болады. Төртіншісі – адам
өзінің ішкі жоспарын ... ойша ... ... ... ... көру қабілеттерінің ерекшеліктерін ескеріп, дамытатын-
көрнекілік.
Көрнекілік - оқытуда заттар мен ... ... тән ... сыр- ... ... ... ... көзбен көріп, қолмен ұстап,
құлақпен естіп қабылдауға ... ... ... ... ... ... мен әдістеме жағалықтарына сергек ... ... ... ... ... ... ... Көрнекіліктерді
пайдалануға қазақтың ұлы педагогы Ы.Алтынсарин де зор көңіл бөлген.
«Қазақ жастары ғылым, өнерді кітап сөзі деп қарамай, ... ... ... білулері керек»,- деген.
 Жас бала не нәрсені де болса білуге құмар, қызыққыш, ... ... ... ... ... Оқушылардың қызығушылығын арттыру жақсы
ұымдастырылған сабаққа байланысты.
Бастауыш сыныптарда оқу үрдісінде ... ... ... ... ... ... құштарлығын арттырып, ынталандырады,
танымды қабілетін оятады.
Себебі бастауыш сынып оқушылары қызыққыш еліктегіш келеді, және ... ... өте ... ... ... пайдаланатын көрнекіліктің түріне
қарай өзгеріп отырады. Көрнекілік әдістері ... ... жаңа ... ... ... бұрын алған білімін де кеңейтеді және ол оқушылардың
эмоциялық көңіл-күйіне әсер ... ... ... ... мен құбылыстардың
қасиеттерін салыстыра білуге, айырмашылығы мен ұқсастықтарын көре ... ... ... ... ... ... ... Көрнекілік әдісі баланың ұғымын кеңейтіп, оқуды түсінікті,
қызықты, нақты етеді. Ойы мен бақылампаздығын дамытады.
Көрнекілікке табиғи объектілер: ... ... ... ... ... дәл ... ... таныстырады, балалар оларды
тікелей сезім мүшелері арқылы қабылдайды. ... өзге оқу ... ... үшін ... көрнекілікке жақын әдейі дайындалған көрнекі
құралдар- заттың көшірмелері, үлгілер де ... Сол ... ... ... ... ... ... ақ
дидактикалық құралдар қолданылады.
Сынып жетекшісі ертеңгі біздің болашағымыз- жас өспірімдерді көркем
мәдениет ... ... ... ... көрегендікке
тәрбиелейтін мектептегі көрнекті тұлғалардың бірі. Сынып жетекшісін жоғарғы
оқу орындарында дайындау- қазіргі ... жаңа ... ... ... ... ... ... Бұл іс қазіргі заман талабына сай, халық
педагогикасы мен нарықтық қатынастар ... ... оқу- ... ... ... етеді. Сондықтан бұл міндеттерді ұтымды шешу
үшін жастарға көркемдік білім беру, әсемдікке тәрбиелеу және ... ... ... ... ... ... өнер ... жасайтын
шеберлердің шығармашылығының мүмкіндіктерін қолданудың ұтымды ... ... ... ... мәдениеттің озық үлгілерін таныстыруды, өз елінің
көркем мәдениеті мен өнерінің таңдалуы туындыларынан ... ... ... ... ... ... көркемөнердің, оның ішінде халықтың ... ... ... ... еңбектеріне жеткілікті мән берілмейді.
Ауылдық жерлердің балалары халық шеберлері ... ... ... текемет,
киіз, сырмақ, бау- басқұр, ер- тұрман, келі- келсап, күбі және т.б. халық
шеберлері ... ... ... өседі. Бірақ, олар осы көркем
бұйымдардың қадір- ... өз ... ... ... ... жете ... бұл жерде сынып жетекшесінің білгірік- біліктілік қызметі ... ... ... ... Н. ... ... «Мектеп» баспасы, Алматы, 1976
2. Сабақ беру тиімділігін арттыру ... ... ... 1989 ... ... А. ... ... қолөнер шеберлері шығармашылығын пайдалану//
Бастауыш мектеп.-2005.-№9.-23-25бет.
4. Жәрдемова А. Ән сабағында көрнекіліктерді пайдалану// Бастауыш мектеп.-
2003.-№2.-13-15бет.
5. Бабаев С.Б. «Бастауыш мектеп педагогикасы» ... 2007 жыл, 223 ... ... ... ... ... 2004 ж. 420 бет.
7. Жалпы педагогика. Оқулық. Алматы, Заң әдебиеттері. 260 бет.
8. Бастауыш мектеп педагогикасы. Алматы, Заң ... 2007 ж. ... ... Оқу ... ... 1999 ж. 88 бет.
10. Ақназарова Б. Класс ... -А., ... ... ... Қ. ... мен ... бiрлiгi. -Алматы, 1973.
12. Бержанов Қ., С. Мусин. Педагогика тарихы. -А., Мектеп, ... ... С. ... ... ... ... -А., 1999.
14. Ж. Ə. Əбиев., С. Б. Бабаев., А. М. Құдиярова «Педагогика», Алматы,
2006 жыл.
15. Ж.Б. ... Р.М. ... ... Алматы, 2000ж.
16. Иванова Н., Қозғамбаева М. Оқыту процесiнiң мəнi. ... ... ... Н. ... ... - Алматы, Мектеп, 1976.
18. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика. -Астана, 1998.
19. Қоянбаев Ж.Б. ... ... ... ... ... Ж.К ... ... Алматы, 2005ж.
21. Сабыров Т. Оқушылардың оқу белсендiлiгiн арттыру жолдары - А., Мектеп,
1978.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дене тәрбиесі пәнін жетілдіру және әдістері35 бет
Қазіргі мектептегі оқыту принциптері20 бет
Бастауыш сыныптың қазақ тілі сабақтарында оқытудың көрнекілік принциптерін жүзеге асыру жолдарының тәжірибесі 44 бет
Көрнекілік принципті оқытудың техникалық құралдары. Оқушының математикалық сауаттылығын қалыптастыру13 бет
Математика сабағында көрнекілік принципті қолдану технологиясы15 бет
Ағылшын тілін оқытуда көрнекілік әдістерін қолдану26 бет
Бастауыш сынып оқушыларына математиканы оқытуда көрнекілік арқылы білім беру жолдары33 бет
Информатиканы оқытудағы дидактикалық принциптер11 бет
Нөмірлеу және арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекіліктерді пайдаланудың педагогикалық-психологиялық негіздері60 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь